text:
Nhà Báo & Nhà Nước
Nhà nước ta quả là nhiều sáng kiến và tận tâm với bạn vàng xâm lược.
– Hà Sĩ Phu
Từ lâu, tôi vẫn ước ao (có lúc) sẽ trở thành nhà báo. Mộng ước này (bỗng) trở thành ác mộng, ngay sau khi tôi xem cảnh hai ông Nguyễn Ngọc Năm và Hán Phi Long bị một trận đòn tơi tả.
Họ bị công an và côn đồ đánh bầm dập, ở Văn giang. Rồi lại bị đồng nghiệp đập cho một trận te tua nữa, trên internet. Sau đó, chính họ cũng “tự cầm gậy phang vào mặt mình” – theo như cách nhìn của bác Trương Duy Nhất:
“Không có gì nhục hơn khi cầm tấm thẻ nhà báo hành nghề lại bị ví von mỉa mai rằng: bị đánh mà không dám ‘ẳng’ lên một tiếng. Còn khi đã ‘ẳng’ lên, khi ‘tấm lòng vị tha’ của hai nhà báo đã biết ‘ẳng’ lên để quyết định không yêu cầu khởi tố hình sự những kẻ côn đồ, thì lần này họ lại tự cầm gậy phang vào mặt mình.
Có thể, không ai nhớ nổi một tác phẩm báo chí nào của hai anh. Nhưng cái tên Nguyễn Ngọc Năm – Hán Phi Long thì nhiều người nhớ. Nhớ về một sự hèn nhục mang tên Nguyễn Ngọc Năm – Hán Phi Long. Chưa bao giờ, thân phận nhà báo nhục đến thế. Chưa bao giờ câu ‘Đ.M mày! Nhà báo cũng đánh cho chết mẹ mày đi’ lại ăng ẳng’ ê chề đến thế.”
“Ê chề” thiệt! Thôi, tui chả thiết làm nhà báo nữa đâu. Chớ không làm nhà báo thì làm nhà gì? Chớ không lẽ cứ làm làm thường dân hoài vậy sao, cha nội?
Hay là nhẩy vô làm cán bộ nhà nước đi, chịu không?
Tui cũng không chịu luôn vì e là không phải lúc. Tình cảnh nhà nước bây giờ, xem ra, cũng (thê thảm) không kém gì nhà báo. Bị nước lạ nó bắt nạt đều đều – vẫn theo như ghi nhận của bác Trương Duy Nhất:
“Sau khi thành lập thành phố Tam Sa, bầu cử lập chính quyền, thành lập lực lượng đồn trú và Bộ tư lệnh vũ trang Tam Sa, Trung Quốc tiếp tục huy động một lực lượng hùng hậu trên 2 vạn (23.268) tàu cá ùn ùn tràn xuống biển Đông, mở màn chiến dịch ‘biển người trên biển’. Thậm chí không thèm giấu diếm khi công khai ý định cung cấp vũ khí và huấn luyện quân sự cho 10 vạn ngư dân.”
“Dư luận quốc tế sôi sùng sục. Tổng thống Philippines tuyên bố sẵn sàng sử dụng sức mạnh quân sự để bảo vệ lãnh hải, mua tàu chiến Mỹ và công khai đề nghị Washington hỗ trợ ‘kiềm chế tham vọng của Trung Quốc’. Thủ tướng và Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản tuyên bố sẵn sàng huy động lực lượng phòng vệ đáp trả. Bộ Ngoại giao Mỹ ngay lập tức ra tuyên bố về vấn đề biển Đông, cùng lúc Thượng viện Mỹ cũng ngay tức thời thông qua ‘nghị quyết biển Đông’ bày tỏ rõ thái độ trước những động thái mới của Trung Quốc. Hãng thông tấn Hàn Quốc Yonhap News gọi động thái này của Trung Quốc thực tế là chiến thuật ‘biển người trên biển’.
Chưa bao giờ biển Đông nóng đến thế.
Dân tình sục sôi. Nhân sĩ trí thức đệ đơn đòi nhà nước cho phép tổ chức biểu tình. Trong khi từ Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Chủ tịch quốc hội, Thủ tướng đến Bộ Ngoại giao, Quốc phòng đều im lặng.”
Ủa, sao kỳ vậy cà?
Sao nhà nước hành sử (ngó bộ) giống y chang như nhà báo, vậy Trời? Cả hai, dù bị quần cho tơi tả, đều không dám “ẳng” lên một tiếng nào hết trơn hết trọi.
Mà ngó thì có vẻ (giống) vậy thôi, chớ không hẳn vậy đâu. Hai ông nhà báo Nguyễn Ngọc Năm và Hán Phi Long, ít ra, cũng còn giữ được chút lòng tự trọng. Họ đã không lên tiếng “ca ngợi” những kẻ đã bạt tai và đá đít mình. Đám nhà nước, tiếc thay, không có được cái liêm sỉ (tối thiểu) như thế.
Họ khiếp nhược đến độ mà blogger Đinh Tấn Lực, nhân dịp Olympic 2012, đã đề nghị nên trao huy chương (“môn chạy Việt Dã bằng đầu gối”) cho rất nhiều nhân vật lãnh đạo nhà nước hiện nay:
“Trong lúc nhà nước TQ dồn sức nâng cấp hành chánh và Quân ủy Trung ương Trung Quốc cho phép thành lập bộ tư lệnh của đơn vị quân sự đồn trú tại thành phố Tam Sa; TQ điều động chiến hạm đổ bộ đến Trường Sa; TQ đòi khai thác đảo Ba Bình; TQ tập trận bắn đạn thật tại Trường Sa; TQ tung y sĩ dỏm và hối phiếu giả vào Việt Nam v.v… thì báo QĐND đã liên tục khai thác chủ đề ‘Làm thất bại diễn biến hòa bình’, không ngớt răn đe những người VN yêu nước báo động hiểm họa Bắc thuộc lần thứ 5.
Phản ứng kế tiếp là …diễn tập chống khủng bố, bạo động.
Vẫn thấy chưa đủ hiển thị tấm lòng hiếu hạnh, Bộ Quốc phòng VN đã hoành tráng tổ chức buổi gặp mặt đại biểu các thế hệ cán bộ QĐNDVN được đào tạo tại Trung Quốc qua các thời kỳ, long trọng chào mừng đồng chí Khương Tái Đông và đoàn đại biểu TQ, nhân dịp kỷ niệm 85 năm Ngày thành lập Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc. Bộ trưởng Phùng Quang Thanh đã kính cẩn phát biểu: ‘Chúng tôi luôn trân trọng, ghi nhớ và mãi biết ơn sự giúp đỡ chí tình, chí nghĩa, to lớn có hiệu quả mà Đảng, Chính phủ, nhân dân và Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc đã dành cho Việt Nam’.
Ủy viên BCT kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Phùng Quang Thanh đã có những nỗ lực phấn đấu xứng đáng nhận lãnh huy chương vàng bộ môn chạy Việt Dã bằng đầu gối. Huy chương bạc hẳn phải về tay Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng. Còn huy chương đồng nên trao cho Thượng tướng Ngô Xuân Lịch, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị QĐNDVN. Dự khuyết của huy chương đồng bộ môn này chính là Trung tướng Mai Quang Phấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị QĐNDVN, với đôi lời tâm tình khai mạc từng làm vui lòng khách đến vừa lòng khách đi, như sau: ‘Đây là dịp để chúng ta ôn lại những kỷ niệm sâu sắc, ghi nhớ những tình cảm quý báu, cao đẹp, sự giúp đỡ to lớn, chí nghĩa, chí tình có hiệu quả, mà Đảng, Nhà nước, nhân dân và Quân Giải phóng nhân dân Trung Quốc đã dành cho Đảng, Nhà nước, nhân dân và QĐNDVN trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc trước đây cũng như trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN ngày nay.”
Tưởng cũng nên thêm một huy chương vàng nữa cho Phó Thủ Tướng
Nguyễn Thiện Nhân, người đã để lại một dấu ấn khó phai trong lòng mọi người khi vẫn tha thiết nhắc đến “phương châm 16 chữ và tinh thần 4 tốt” – dù nước bạn láng giềng đã trở thành … nước lạ từ lâu!
Ngoài ra, nếu huy chương không thiếu, xin đề nghị một mớ huy chương đồng cho “Chủ Tịch Nước Trương Tấn Sang cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà Nước, Quốc Hội và Chính Phủ đã gửi lẵng hoa chúc mừng Đại HộiHội Hữu Nghị Việt Nam – Trung Quốc.”
Nói tóm lại là tuy đầu bị làm nhục nhưng nhà báo (rõ ràng) đã tỏ ra đỡ khiếp nhược hơn nhà nước rất nhiều.
Tại sao?
Lý do, có lẽ, vì mấy ông nhà báo đã được đề nghị sự đền bù vật chất tương xứng với sự nhục nhã mà họ phải chịu đựng, cùng với ít nhiều đe doạ (hoặc hứa hẹn) về tương lai chính trị nên họ đã lựa chọn thái độ chịu đấm ăn xôi. Đám nhà nước cũng thế nhưng ngoài xôi hẳn còn có thịt (rất nhiều thịt) nên phải chịu đấm nhiều hơn, nghĩa là phải tỏ ra hèn nhát và khiếp sợ hơn. Thái độ của họ khiến cho một người vốn ôn hoà và nho nhã như bác Nguyễn Quang Lập cũng phải (suýt) buột miệng chửi thề:”Chúng ông chỉ muốn bảo vệ chế độ thôi, Tổ quốc mất còn kệ cha nó.”
Tưởng Năng Tiến

markdown:
[Nhà Báo & Nhà Nước](https://tuongnangtien.wordpress.com/2012/08/17/nha%cc%80-ba%cc%81o-nha%cc%80-nuo%cc%81c/)
*Nhà nước ta quả là nhiều sáng kiến và tận tâm với bạn vàng xâm lược.*
–
[Hà Sĩ Phu](http://www.danchimviet.info/archives/63250)
Từ lâu, tôi vẫn ước ao (có lúc) sẽ trở thành nhà báo. Mộng ước này (bỗng) trở thành ác mộng, ngay sau khi tôi xem cảnh hai ông Nguyễn Ngọc Năm và Hán Phi Long bị một trận đòn tơi tả.
Họ bị công an và côn đồ đánh bầm dập, ở Văn giang. Rồi lại bị đồng nghiệp đập cho một trận te tua nữa, trên internet. Sau đó, chính họ cũng “tự cầm gậy phang vào mặt mình” – theo như cách nhìn của bác
[Trương Duy Nhất](http://truongduynhat.vn/khi-hai-nh-bo-tu-cam-gay-phang-vo-mat-mnh/):
“Không có gì nhục hơn khi cầm tấm thẻ nhà báo hành nghề lại bị ví von mỉa mai rằng: bị đánh mà không dám ‘
ẳng ’lên một tiếng. Còn khi đã ‘ ẳng ’lên, khi ‘ tấm lòng vị th a’của hai nhà báo đã biết ‘ ẳng’ lên để quyết định không yêu cầu khởi tố hình sự những kẻ côn đồ, thì lần này họ lại tự cầm gậy phang vào mặt mình.
Có thể, không ai nhớ nổi một tác phẩm báo chí nào của hai anh. Nhưng cái tên Nguyễn Ngọc Năm – Hán Phi Long thì nhiều người nhớ. Nhớ về một sự hèn nhục mang tên Nguyễn Ngọc Năm – Hán Phi Long. Chưa bao giờ, thân phận nhà báo nhục đến thế. Chưa bao giờ câu ‘
Đ.M mày! Nhà báo cũng đánh cho chết mẹ mày đi ’lại ăng ẳng ’ê chề đến thế.”
“Ê chề” thiệt! Thôi, tui chả thiết làm nhà báo nữa đâu. Chớ không làm nhà báo thì làm nhà gì? Chớ không lẽ cứ làm làm thường dân hoài vậy sao, cha nội?
Hay là nhẩy vô làm cán bộ nhà nước đi, chịu không?
Tui cũng không chịu luôn vì e là không phải lúc. Tình cảnh nhà nước bây giờ, xem ra, cũng (thê thảm) không kém gì nhà báo. Bị nước lạ nó bắt nạt đều đều – vẫn theo như ghi nhận của bác
[Trương Duy Nhất](http://truongduynhat.vn/bien-dng-suc-si-su-im-lang-ky-la-tu-pha-viet-nam/):
“Sau khi thành lập thành phố Tam Sa, bầu cử lập chính quyền, thành lập lực lượng đồn trú và Bộ tư lệnh vũ trang Tam Sa, Trung Quốc tiếp tục huy động một lực lượng hùng hậu trên 2 vạn (23.268) tàu cá ùn ùn tràn xuống biển Đông, mở màn chiến dịch ‘
biển người trên biển ’. Thậm chí không thèm giấu diếm khi công khai ý định cung cấp vũ khí và huấn luyện quân sự cho 10 vạn ngư dân.”
“Dư luận quốc tế sôi sùng sục. Tổng thống Philippines tuyên bố sẵn sàng sử dụng sức mạnh quân sự để bảo vệ lãnh hải, mua tàu chiến Mỹ và công khai đề nghị Washington hỗ trợ ‘
kiềm chế tham vọng của Trung Quốc ’. Thủ tướng và Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản tuyên bố sẵn sàng huy động lực lượng phòng vệ đáp trả. Bộ Ngoại giao Mỹ ngay lập tức ra tuyên bố về vấn đề biển Đông, cùng lúc Thượng viện Mỹ cũng ngay tức thời thông qua ‘ nghị quyết biển Đông ’bày tỏ rõ thái độ trước những động thái mới của Trung Quốc. Hãng thông tấn Hàn Quốc Yonhap News gọi động thái này của Trung Quốc thực tế là chiến thuật ‘ biển người trên biển ’ .
Chưa bao giờ biển Đông nóng đến thế.
Dân tình sục sôi. Nhân sĩ trí thức đệ đơn đòi nhà nước cho phép tổ chức biểu tình. Trong khi từ Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Chủ tịch quốc hội, Thủ tướng đến Bộ Ngoại giao, Quốc phòng đều im lặng.”
Ủa, sao kỳ vậy cà?
Sao nhà nước hành sử (ngó bộ) giống y chang như nhà báo, vậy Trời? Cả hai, dù bị quần cho tơi tả, đều không dám “ẳng” lên một tiếng nào hết trơn hết trọi.
Mà ngó thì có vẻ (giống) vậy thôi, chớ không hẳn vậy đâu. Hai ông nhà báo Nguyễn Ngọc Năm và Hán Phi Long, ít ra, cũng còn giữ được chút lòng tự trọng. Họ đã không lên tiếng “ca ngợi” những kẻ đã bạt tai và đá đít mình. Đám nhà nước, tiếc thay, không có được cái liêm sỉ (tối thiểu) như thế.
Họ khiếp nhược đến độ mà blogger
[Đinh Tấn Lực](http://dinhtanluc.wordpress.com/mon-chau-con-chuoi-cang-dau-cang-duoi/), nhân dịp Olympic 2012, đã đề nghị nên trao huy chương (“môn chạy Việt Dã bằng đầu gối”) cho rất nhiều nhân vật lãnh đạo nhà nước hiện nay:
“
Trong lúc nhà nước TQ dồn sức nâng cấp hành chánh và Quân ủy Trung ương Trung Quốc cho phép thành lập bộ tư lệnh của đơn vị quân sự đồn trú tại thành phố Tam Sa; TQ điều động chiến hạm đổ bộ đến Trường Sa; TQ đòi khai thác đảo Ba Bình; TQ tập trận bắn đạn thật tại Trường Sa; TQ tung y sĩ dỏm và hối phiếu giả vào Việt Nam v.v… thì báo QĐND đã liên tục khai thác chủ đề ‘ Làm thất bại diễn biến hòa bình’ , không ngớt răn đe những người VN yêu nước báo động hiểm họa Bắc thuộc lần thứ 5.
Phản ứng kế tiếp là …diễn tập chống khủng bố, bạo động.
Vẫn thấy chưa đủ hiển thị tấm lòng hiếu hạnh, Bộ Quốc phòng VN đã hoành tráng tổ chức buổi gặp mặt đại biểu các thế hệ cán bộ QĐNDVN được đào tạo tại Trung Quốc qua các thời kỳ, long trọng chào mừng đồng chí Khương Tái Đông và đoàn đại biểu TQ, nhân dịp kỷ niệm 85 năm Ngày thành lập Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc. Bộ trưởng Phùng Quang Thanh đã kính cẩn phát biểu: ‘ Chúng tôi luôn trân trọng, ghi nhớ và mãi biết ơn sự giúp đỡ chí tình, chí nghĩa, to lớn có hiệu quả mà Đảng, Chính phủ, nhân dân và Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc đã dành cho Việt Nam’ .
Ủy viên BCT kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Phùng Quang Thanh đã có những nỗ lực phấn đấu xứng đáng nhận lãnh huy chương vàng bộ môn chạy Việt Dã bằng đầu gối. Huy chương bạc hẳn phải về tay Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng. Còn huy chương đồng nên trao cho Thượng tướng Ngô Xuân Lịch, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị QĐNDVN. Dự khuyết của huy chương đồng bộ môn này chính là Trung tướng Mai Quang Phấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị QĐNDVN, với đôi lời tâm tình khai mạc từng làm vui lòng khách đến vừa lòng khách đi, như sau: ‘ Đây là dịp để chúng ta ôn lại những kỷ niệm sâu sắc, ghi nhớ những tình cảm quý báu, cao đẹp, sự giúp đỡ to lớn, chí nghĩa, chí tình có hiệu quả, mà Đảng, Nhà nước, nhân dân và Quân Giải phóng nhân dân Trung Quốc đã dành cho Đảng, Nhà nước, nhân dân và QĐNDVN trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc trước đây cũng như trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN ngày nay. ”
Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân phát biểu tại Đại hội (Ảnh:
[Khánh Lan])
Tưởng cũng nên thêm một huy chương vàng nữa cho Phó Thủ Tướng
[Nguyễn Thiện Nhân](http://www.cpv.org.vn/cpv/Modules/Preview/PrintPreview.aspx?co_id=10010&cn_id=532050), người đã để lại một dấu ấn khó phai trong lòng mọi người khi vẫn tha thiết nhắc đến “phương châm 16 chữ và tinh thần 4 tốt” – dù nước bạn láng giềng đã trở thành … nước lạ từ lâu!
Ngoài ra, nếu huy chương không thiếu, xin đề nghị một mớ huy chương đồng cho “
[Chủ Tịch Nước Trương Tấn Sang cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà Nước, Quốc Hội và Chính Phủ](http://dangcongsan.vn/cpv/Modules/News/NewsDetail.aspx?co_id=30106&cn_id=532050) đã gửi lẵng hoa chúc mừng Đại HộiHội Hữu Nghị Việt Nam – Trung Quốc.”
![nhà nước 3 ](https://tuongnangtien.files.wordpress.com/2012/08/nhc3a0-nc6b0e1bb9bc-31.jpg?w=555&h=301)
![nhà nước 3 ](https://tuongnangtien.files.wordpress.com/2012/08/nhc3a0-nc6b0e1bb9bc-31.jpg?w=555&h=301)
**Biểu diễn văn nghệ** ** ca ngợi tình hữu nghị ** **giữa Việt Nam và** ** Trung Quốc. Ngu** **ồn ảnh: ** **BBC** **.**
Nói tóm lại là tuy đầu bị làm nhục nhưng
*nhà báo* (rõ ràng) đã tỏ ra đỡ khiếp nhược hơn *nhà nước* rất nhiều.
Tại sao?
Lý do, có lẽ, vì mấy ông nhà báo đã được đề nghị sự đền bù vật chất tương xứng với sự nhục nhã mà họ phải chịu đựng, cùng với ít nhiều đe doạ (hoặc hứa hẹn) về tương lai chính trị nên họ đã lựa chọn thái độ chịu đấm ăn xôi. Đám nhà nước cũng thế nhưng ngoài xôi hẳn còn có thịt (rất nhiều thịt) nên phải chịu đấm nhiều hơn, nghĩa là phải tỏ ra hèn nhát và khiếp sợ hơn. Thái độ của họ khiến cho một người vốn ôn hoà và nho nhã như bác
[Nguyễn Quang Lập](http://quechoa.vn/2012/08/07/phuong-phap-bao-cao-su/) cũng phải (suýt) buột miệng chửi thề:”Chúng ông chỉ muốn bảo vệ chế độ thôi, Tổ quốc mất còn kệ cha nó.” **Tưởng Năng Tiến**


text:
Aougrout
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Aougrout là một đô thị thuộc tỉnh Adrar, Algérie. Dân số thời điểm năm 2002 là 9.878 người.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Districts of Algeria” (bằng tiếng Anh). statoids.com. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2012.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- “Geonames Database”. Cơ quan Tình báo Địa không gian Quốc gia. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2011.

markdown:
# Aougrout
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Aougrout|
|— Đô thị —|
|
|![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/Flag_of_Algeria.svg/23px-Flag_of_Algeria.svg.png)
[Algérie](/wiki/Alg%C3%A9rie) [Tỉnh](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Alg%C3%A9rie&action=edit&redlink=1) [Adrar](/wiki/Adrar_(t%E1%BB%89nh)) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) **Aougrout** là một [đô thị](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_c%E1%BB%A7a_Algeria&action=edit&redlink=1) thuộc tỉnh [Adrar](/wiki/Adrar_(t%E1%BB%89nh)), [Algérie](/wiki/Alg%C3%A9rie). Dân số thời điểm năm 2002 là 9.878 người. [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Aougrout&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Aougrout&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Districts of Algeria”](http://www.statoids.com/ydz.html)(bằng tiếng Anh). statoids.com. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2012.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Aougrout&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Aougrout&action=edit§ion=2)] [“Geonames Database”](http://geonames.nga.mil/ggmagaz/). [Cơ quan Tình báo Địa không gian Quốc gia](/w/index.php?title=C%C6%A1_quan_T%C3%ACnh_b%C3%A1o_%C4%90%E1%BB%8Ba_kh%C3%B4ng_gian_Qu%E1%BB%91c_gia&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2011.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.02:-77.54:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1054 miss, cp1054 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


text:
Dương Mai, Đào Viên
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Đối với các định nghĩa khác, xem Dương mai (định hướng).
Dương Mai (Trung văn phồn thể: 楊梅; bính âm: Yángméi) là một thị trấn ở phía nam huyện Đào Viên của Đài Loan. Cư dân ở đây là người Khách Gia.
Dương Mai là một trong ba thị trấn lớn nhất ở Đào Viên. Trung tâm thị trấn này cách bờ biển tây Đài Loan 40 phút xe hơi. Phía bắc là thành phố Bình Trấn; phía nam là huyện Tân Trúc, phía đông là hương Long Đàm, Đào Viên. Ở đây có nhiều cây dương mai khi dân Trung Quốc di cư đến đây nên họ đã đặt tên địa phương này là Dương Mai. Thị trấn có diện tích 89,1229 km², dân số 143.343 người (tháng 3 năm 2008)

markdown:
# Dương Mai, Đào Viên
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Đối với các định nghĩa khác, xem
[Dương mai (định hướng)](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_mai_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)). **Dương Mai** ( [Trung văn phồn thể](/wiki/Trung_v%C4%83n_ph%E1%BB%93n_th%E1%BB%83): 楊梅; [bính âm](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m): *Yángméi*) là một thị trấn ở phía nam [huyện Đào Viên](/w/index.php?title=Huy%E1%BB%87n_%C4%90%C3%A0o_Vi%C3%AAn&action=edit&redlink=1) của [Đài Loan](/wiki/%C4%90%C3%A0i_Loan). Cư dân ở đây là [người Khách Gia](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Kh%C3%A1ch_Gia).
Dương Mai là một trong ba thị trấn lớn nhất ở Đào Viên. Trung tâm thị trấn này cách bờ biển tây Đài Loan 40 phút xe hơi. Phía bắc là thành phố
[Bình Trấn](/wiki/B%C3%ACnh_Tr%E1%BA%A5n); phía nam là [huyện Tân Trúc](/wiki/T%C3%A2n_Tr%C3%BAc_(huy%E1%BB%87n)), phía đông là hương [Long Đàm, Đào Viên](/wiki/Long_%C4%90%C3%A0m,_%C4%90%C3%A0o_Vi%C3%AAn). Ở đây có nhiều cây dương mai khi dân Trung Quốc di cư đến đây nên họ đã đặt tên địa phương này là Dương Mai. Thị trấn có diện tích 89,1229 [km²](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng), dân số 143.343 người (tháng 3 năm 2008)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_Mai,_%C4%90%C3%A0o_Vi%C3%AAn&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_Mai,_%C4%90%C3%A0o_Vi%C3%AAn&action=edit§ion=1)]
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [24°55′B 121°09′Đ / 24,917°B 121,15°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=D%C6%B0%C6%A1ng_Mai%2C_%C4%90%C3%A0o_Vi%C3%AAn¶ms=24_55_N_121_09_E_region:TW_type:city_source:GNS-enwiki)
|
|

X-Cache: cp1052 miss, cp1054 miss


text:
Estivals
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tọa độ: 45°01′45″B 1°27′45″Đ / 45,0291666667°B 1,4625°Đ
Estivals là một xã thuộc tỉnh Corrèze trong vùng Limousin miền trung Pháp.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Bạn có thể tham khảo nội dung bài này trong Wikipedia tiếng Pháp để có thêm thông tin mở rộng cho bài này. Nếu bạn không biết tiếng Pháp, có thể dùng công cụ dịch, như Google Dịch.

markdown:
# Estivals
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [45°01′45″B 1°27′45″Đ / 45,0291666667°B 1,4625°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Estivals¶ms=45.0291666667_N_1.4625_E_region:FR-19_type:city(128))
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Limousin](/wiki/Limousin) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Corrèze](/wiki/Corr%C3%A8ze) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Brive-la-Gaillarde](/wiki/Brive-la-Gaillarde_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(
[2008](/w/index.php?title=French_municipal_elections,_2008&action=edit&redlink=1)–2014) [Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 294 m/965 ft)
1 2(3,43 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 2 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(36 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [19077](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=19077-COM)/ [19600](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p) 1Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 [acre](/wiki/Acre)) cũng như các cửa sông. 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần. **Estivals** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) thuộc [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Corrèze](/wiki/Corr%C3%A8ze) trong [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Limousin](/wiki/Limousin) miền trung [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p).
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Estivals&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Estivals&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Estivals&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Estivals&action=edit§ion=2)] *Bạn có thể tham khảo nội dung bài này trong Wikipedia tiếng Pháp để có thêm thông tin mở rộng cho bài này. Nếu bạn không biết tiếng Pháp, có thể dùng công cụ dịch, như Google Dịch.*


text:
Holštejn
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Holštejn là một làng thuộc huyện Blansko, vùng Jihomoravský, Cộng hòa Séc.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Struktura území ČR od 1.1.2008 do 1.1.2012 - xls”. Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2012.
Holštejn là một làng thuộc huyện Blansko, vùng Jihomoravský, Cộng hòa Séc.[1]

markdown:
# Holštejn
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Holštejn|
|—
|![ Holštejn obec.JPG](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Hol%C5%A1tejn_obec.JPG/250px-Hol%C5%A1tejn_obec.JPG)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Flag_of_the_Czech_Republic.svg/23px-Flag_of_the_Czech_Republic.svg.png)
[Cộng hòa Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c) [Vùng](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) [Jihomoravský](/wiki/Nam_Moravia_(v%C3%B9ng)) [Huyện](/w/index.php?title=Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) [Blansko](/wiki/Blansko_(huy%E1%BB%87n)) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_M%C3%B9a_h%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/UTC%2B2)) [NUTS 5](/wiki/C%C3%A1c_v%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u) **Holštejn** là một [làng](/w/index.php?title=L%C3%A0ng_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) thuộc huyện [Blansko](/wiki/Blansko_(huy%E1%BB%87n)), vùng [Jihomoravský](/wiki/Nam_Moravia_(v%C3%B9ng)), [Cộng hòa Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c). [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Hol%C5%A1tejn&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hol%C5%A1tejn&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Struktura území ČR od 1.1.2008 do 1.1.2012 - xls”](http://www.czso.cz/csu/klasifik.nsf/i/ii_struktura_uzemi_ceske_republiky/). Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2012.


text:
Horsfieldia talaudensis
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Horsfieldia talaudensis là một loài thực vật thuộc họ Myristicaceae. Đây là loài đặc hữu của Indonesia.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Gardens' Bulletin. Singapore. 38(1): 75. 1985. “Plant Name Details for Horsfieldia talaudensis”. IPNI. Truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2012.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- World Conservation Monitoring Centre 1998. Horsfieldia talaudensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

markdown:
# Horsfieldia talaudensis
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Horsfieldia talaudensis
|
|[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Magnoliids](/wiki/Ph%C3%A2n_l%E1%BB%9Bp_M%E1%BB%99c_lan) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Magnoliales](/wiki/B%E1%BB%99_M%E1%BB%99c_lan) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Myristicaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Nh%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BA%ADu_kh%E1%BA%A5u) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Horsfieldia](/w/index.php?title=Horsfieldia&action=edit&redlink=1) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **H. talaudensis** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Horsfieldia talaudensis* [W.J.de Wilde](/w/index.php?title=Willem_Jan_Jacobus_Oswald_de_Wilde&action=edit&redlink=1) [[1]](#cite_note-ipni-1) * là một loài Horsfieldia talaudensis* [thực vật](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)thuộc họ [Myristicaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Nh%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BA%ADu_kh%E1%BA%A5u). Đây là loài [đặc hữu](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_h%E1%BB%AFu)của [Indonesia](/wiki/Indonesia).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Horsfieldia_talaudensis&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Horsfieldia_talaudensis&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-ipni_1-0) *Gardens' Bulletin*. Singapore. 38(1): 75. 1985. [“Plant Name Details for](http://www.ipni.org:80/ipni/idPlantNameSearch.do?id=906340-1). *Horsfieldia talaudensis*” *. Truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2012.* [IPNI](/wiki/International_Plant_Names_Index)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Horsfieldia_talaudensis&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Horsfieldia_talaudensis&action=edit§ion=2)]
- World Conservation Monitoring Centre 1998.
[.](http://www.iucnredlist.org/search/details.php/34696/all) *Horsfieldia talaudensis* [2006 IUCN Red List of Threatened Species.](http://www.iucnredlist.org)Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

X-Cache: cp1067 miss, cp1054 miss


text:
Saint-André, Réunion
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tọa độ: 20°57′38″N 55°39′02″Đ / 20,9606°N 55,6506°Đ
Saint-André là một xã thuộc tỉnh Réunion.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Bạn có thể tham khảo nội dung bài này trong Wikipedia tiếng Pháp để có thêm thông tin mở rộng cho bài này. Nếu bạn không biết tiếng Pháp, có thể dùng công cụ dịch, như Google Dịch.

markdown:
# Saint-André, Réunion
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [20°57′38″N 55°39′02″Đ / 20,9606°N 55,6506°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Saint-Andr%C3%A9%2C_R%C3%A9union¶ms=-20.9606_N_55.6506_E_region:FR-RE_type:city(52291))
|
|
|
|![]()
[Quốc gia](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia) ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng và tỉnh hải ngoại](/wiki/T%E1%BB%89nh_h%E1%BA%A3i_ngo%E1%BA%A1i) [Réunion](/wiki/R%C3%A9union) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Saint-Benoît](/wiki/Saint-Beno%C3%AEt_(qu%E1%BA%ADn)) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2001–2008)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 90 m/300 ft)
1 2(20,49 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 2 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(2.550 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [97409](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=97409-COM)/ [97440](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p) 1Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 [acre](/wiki/Acre)) cũng như các cửa sông. 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần. **Saint-André** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) thuộc [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Réunion](/wiki/R%C3%A9union).
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Saint-Andr%C3%A9,_R%C3%A9union&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Saint-Andr%C3%A9,_R%C3%A9union&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Saint-Andr%C3%A9,_R%C3%A9union&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Saint-Andr%C3%A9,_R%C3%A9union&action=edit§ion=2)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|
*Bạn có thể tham khảo nội dung bài này trong Wikipedia tiếng Pháp để có thêm thông tin mở rộng cho bài này. Nếu bạn không biết tiếng Pháp, có thể dùng công cụ dịch, như Google Dịch.*


text:
Shisha
Shisha (شيشة), xuất phát từ chữ shīshe (شیشه) trong tiếng Ba Tư hay ống nước[1] là một thiết bị có một hoặc nhiều thân (thường làm bằng thủy tinh) dùng để hút thuốc lá, trong đó khói được lọc và làm lạnh bằng cách đi qua nước.[2] Xuất phát từ Ấn Độ,[3][4][5][6] shisha đã trở nên phổ biến, đặc biệt tại Trung Đông và dần dần được biết đến ngày càng nhiều ở Bắc Mỹ, Châu Âu, Úc và Brasil.[7]
Mục lục
- 1 Tên gọi
- 2 Lịch sử
- 3 Cấu trúc và hoạt động
- 4 Tác động đến sức khỏe
- 5 Chú thích
- 6 Liên kết ngoài
Tên gọi[sửa | sửa mã nguồn]
Tùy vào từng địa phương, shisha hay hookah thường được gọi bằng nhiều tên: tiếng Ả Rập gọi là Shisha (شيشة) hoặc Nargeela (نرجيلة) hoặc Argeela (أركيلة\أرجيلة) và được sử dụng trong toàn bộ thế giới Ả Rập; Narguileh (đôi khi còn đọc là Argilah) là tên thường dùng ở Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Hy Lạp, Síp, Armenia, Azerbaijan, Liban, Iraq, Jordan, và Syria. Narghile xuất phát từ chữ Ba Tư nārghile, có nghĩa là cây dừa, từ này lại xuất phát từ chữ Phạn nārikela (नारिकेला), cho thấy khi xưa shisha được làm từ vỏ dừa.[8][9]
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Người ta vẫn chưa biết chính xác thời gian và nơi Shisha được nghĩ ra. Theo Cyril Elgood (trang 41, 110) trong đó không ghi nguồn tham khảo, người nghĩ ra thứ này là Hakim Abu’l-Fatḥ Gīlānī (mất năm 1588), một bác sĩ người Ba Tư làm việc tại cung điện của hoàng đế Mughal Akbar I (1542 - 1605).[10][11][12] Sau khi người châu Âu đưa thuốc lá vào Ấn Độ, Hakim, hậu duệ của Abdul-Qadir Gilani người tỉnh Gilan, một tỉnh ở phía bắc Iran đến sinh sống tại Ấn Độ, rồi trở thành bác sĩ trong cung điện Mughal đã tỏ ra lo ngại khi việc hút thuốc lá ngày càng phổ biến trong giới quý tộc Ấn Độ, nên ông mường tượng ra một hệ thống làm cho khói phải đi qua nước để được 'tinh lọc'.[10] Gilani đã nghĩ ra ḡalyān sau khi Asad Beg, đại sứ của Bijapur, khuyến khích Akbar hút thuốc.[10] Sau khi thiết bị mới này đã phổ biến trong giới quý tộc, nó nhanh chóng trở thành biểu tượng của đẳng cấp của giới quý tộc và cận quý tộc.[10][12] Ở phía bắc Ấn Độ, truyền thống này còn giữ trong cách dân tộc Jat, Bisnois, Rajput, v.v. Tuy vậy, một bài thơ của nhà thơ Ba Tư Ahlī Šīrāzī (mất năm 1535) đã nhắc đến việc sử dụng ḡalyān (Falsafī, II, tr. 277; Semsār, 1963, tr. 15), vì thế có thể nó đã được dùng từ thời kỳ Vua Ṭahmāsp I (1514-1576). Vì thế, có vẻ như Abu’l-Fatḥ Gīlānī chỉ là người có công truyền bá ḡalyān, thứ đã được dùng ở Ba Tư, đến Ấn Độ.
Cấu trúc và hoạt động[sửa | sửa mã nguồn]
Thành phần[sửa | sửa mã nguồn]
Nếu không kể ống dây, một shisha bao gồm một số thành phần, trong đó có bốn thành phần quan trọng.
Chén[sửa | sửa mã nguồn]
Hay còn được gọi là đầu shisha, chén đóng vai trò bình chứa, thường được làm từ đất sét hoặc cẩm thạch, có tác dụng giữ than và thuốc lá trong quá trình hút. Người ta bỏ thuốc lá vào chén rồi được phủ một miếng giấy bạc có đục lỗ hoặc một màn bằng thủy tinh hay kim loại. Than hồng sẽ được đặt lên trên cùng, để có thể đốt thuốc lá với nhiệt độ thích hợp.
Cũng có biến thể trong phần đầu của shisha, trong đó người ta dùng trái cây thay cho chén đất truyền thống. Trái cây được khoét rỗng ruột và đục lỗ để có được hình dạng và cấu trúc tương tự như chén đất, rồi bỏ thuốc vào giống như cách trên.
Gần đây người ta cũng cải tiến cái chén để giữ nước ép trong thuốc lá. Chén Tangiers Phunnel và Chén Sahara Vortex là hai mẫu chén shisha cải tiến này.
Màn gió (có thể có, có thể không)[sửa | sửa mã nguồn]
Màn gió shisha là một tấm phủ đặt lên trên phần chén, có dạng lỗ khí. Nó ngăn gió không làm tăng tỷ lệ cháy và nhiệt độ của củi, và để tro và tàn than bay lên không khí xung quanh. Nó hạn chế cháy vì làm cho than không văng ra khi có va chạm.
Vòi[sửa | sửa mã nguồn]
Vòi là một ống dẻo dài cho phép hút khói từ xa, làm cho nguội trước khi hít vào. Phía đầu ống thường được bịt bằng một miếng hút bằng kim loại, gỗ, hoặc nhựa với hình dáng và màu sắc khác nhau. Có thể có một hoặc nhiều ống trong một shisha.
Thân và miếng đệm[sửa | sửa mã nguồn]
Thân shisha là một cái ống rỗng. Chén được gắn ở phía trên ống. Đôi khi người ta gắn xô đá vào giữa thân và chén để làm mát khói. Ở cuối là một ống hẹp được nhúng chìm trong nước. Nơi thân gắn với bình nước được hàn kín bằng một miếng đệm. Gần đó có ít nhất hai cái lỗ thoát khí phía trên nước. Người ta có thể gắn vòi vào một hoặc nhiều lỗ này.
Van làm sạch (không bắt buộc)[sửa | sửa mã nguồn]
Nhiều shisha được trang bị một van làm sạch gắn với bình nước nối ra ngoài không khí để làm sạch khói cũ nằm trong bình lâu ngày. Van một chiều này thường là một hòn bi đơn giản bịt lỗ bằng sức nặng và sẽ mở ra nếu người ta thổi vào vòi.
Bình nước[sửa | sửa mã nguồn]
Thân shisha nằm trên một bình nước. Đầu dưới của ống thân nằm dưới mặt nước. Khói được truyền qua thân và khỏi đầu dưới, tạo thành bọt trong nước. Làm như vậy sẽ làm mát và làm ẩm khói. Người ta thường dùng nước trái cây đổ thêm vào nước hoặc thay hoàn toàn nước. Một miếng trái cây, lá bạc hà, và đá viên cũng có thể bỏ thêm vào.
Đĩa[sửa | sửa mã nguồn]
Một cái đĩa hoặc khay tàn thuốc nằm ngay phía dưới chén để hứng tàn rơi khỏi than.
Vành đai[sửa | sửa mã nguồn]
Vành đai trong shisha thường được gắn giữa chén và thân, giữa miếng đệm thân và bình nước và giữa thân với vòi. Tác dụng của vành đây, tuy không bắt buộc, nhưng để giúp hàn chặt các đoạn nối giữa các bộ phận, giúp làm giảm lượng khí đưa vào và làm tăng lượng khói hít vô.
Miếng khuếch tán (có thể có hoặc không)[sửa | sửa mã nguồn]
Miếng khuếch tán là một thiết bị bằng nhựa nhỏ có đục lỗ nối với cuối ống. Phần này được nhúng hoàn toàn trong nước, nên tác dụng của nó là phá vỡ bọt khí tạo ra trong quá trình lọc khói, khiến cho khói sạch hơn và bớt tiếng lọc bọc. Nó được dùng trong các shisha sang trọng để hút kiểu thượng hạng và không phải là thiết bị bắt buộc.
Cách hoạt động[sửa | sửa mã nguồn]
Người ta đổ nước vào bình ở phía dưới shisha để ống thân đã gắn chặt ngập trong nước khoảng vài phân. Nước càng sâu thì lực hút khi dùng càng phải lớn. Thuốc lá được bỏ vào trong chén đặt ở đầu shisha và than hồng đặt trên đầu thuốc lá. Một số nền văn hóa phủ chén bằng một miếng thiếc hoặc màn kim loại để ngăn cách than với thuốc, làm tối thiểu lượng tro than lẫn trong khói. Cách này cũng giúp giảm nhiệt độ đốt thuốc, để tránh làm cháy thuốc trực tiếp.
Khi người ta hút vòi, khí được đẩy qua cục than và vào trong chén đựng thuốc. Không khí nóng do than tỏa ra sẽ làm bốc hơi (chứ không cháy) thuốc lá, tạo ra khói, rồi được truyền xuống ống thân để đi vào nước trong bình. Khí sẽ tạo ra bọt, mất nhiệt, và tràn lên phần trên của bình, nơi có gắn vòi. Khi người hút hút vòi, khói sẽ đi vào phổi, và sự thay đổi áp suất trong bình sẽ lại kéo khí vào than, tiếp tục quá trình.
Nếu shisha được đốt và tạo ra khói nhưng không ai hút trong thời gian dài, khói bên trong bình nước sẽ được coi là "cũ" và không ngon nữa. Khói cũ sẽ được đẩy ra ngoài qua van làm sạch, nếu có.
Tác động đến sức khỏe[sửa | sửa mã nguồn]
Nhiều người lầm tưởng là khói từ shisha ít nguy hiểm hơn nhiều so với khói thuốc lá.[13] Hơi nước do shisha tạo ra làm cho khói bớt khó chịu và gây ra cảm giác an toàn giả tạo, bớt lo lắng về tác hại thực sự đối với sức khỏe.[14] Các bác sĩ tại nhiều bệnh viện trong đó có Phòng khám Mayo đã nói rằng việc hút shisha cũng tàn phá sức khỏe y như hút thuốc lá,[15][16] và một nghiên cứu của Tổ chức Y tế Thế giới cũng xác nhận kết quả này.[17]
Mỗi lượt hút shisha thường kéo dài hơn 40 phút, và gồm từ 50 đến 200 lần hít, mỗi lần từ 0,15 đến 0,5 lít khói.[18][19] Báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới và Hội Ung thư Hoa Kỳ cho thấy, trong một lượt hút shisha kéo dài một giờ, một người có thể sẽ hít nhiều gấp 100 đến 200 lượng khói và nhiều hơn 70% lượng nicotine so với hút một điếu thuốc lá.[20]
Một nghiên cứu vào năm 2005 cũng cho thấy người hút shisha có nguy cơ mắc bệnh răng miệng gấp 5 lần người không hút. Người hút shisha cũng có nguy cơ bị ung thư phổi cao gấp 5 lần người không hút.[21]
Nước dùng để lọc khói hoàn toàn không hiệu quả trong việc loại bỏ tất cả các chất độc hại.[22]
Một nghiên cứu về việc hút shisha và ung thư tại Pakistan đã được xuất bản năm 2008.[23] Mục tiêu của nghiên cứu là "tìm ra mức độ huyết thanh CEA trong những người chỉ hút shisha, tức là những ai hút shisha mà không hút thứ nào khác (thuốc lá, bidi, v.v.), nhồi thuốc từ 1 đến 4 lần một ngày, mỗi lần một lượng 120 g (một chén trung bình chứa 30g) hỗn hợp thuốc lá-mật đường (tức là lượng thuốc lá tương đương với 60 điếu thuốc, mỗi điếu 1g thuốc) và hút hết trong 1 đến 8 lượt". Carcinoembryonic antigen (CEA) là chỉ dấu tìm thấy trong một vài dạng ung thư. Mức độ huyết thanh này trong những người chỉ hút shisha thấp hơn so với người hút thuốc điếu mặc dù con số này không khác biệt về mặt thống kê giữa người hút shisha và người không hút. Ngoài ra, nghiên cứu cũng kết luận rằng việc hút shisha nặng (2-4 lần chuẩn bị mỗi ngày; 3-8 lượt mỗi ngày; từ 2 đến 6 tiếng) làm tăng đáng kể lượng CEA.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ WHO Study Group on Tobacco Product Regulation (TobReg) an advisory note "Waterpipe tobacco smoking:health effects, research needs and recommended actions by regulators", 2005
- ^ “The History and Mystery of Tobacco”. Harper's. Tháng 6 năm 1855.
- ^ “Beyond the Smoke, There is Solidarity Among Cultures”. Victoria Harben for Common Ground News Service. Truy cập ngày 5 tháng 12 năm 2008.
- ^ “Metro Detroit's Hookah Scene”. Terry Parris Jr for Metromode Media. Truy cập ngày 27 tháng 12 năm 2008.
- ^ “Hookah History”. Colors of India. Truy cập ngày 5 tháng 12 năm 2008.
- ^ Rousselet, Louis (2005) [1875]. “XXVII - The Ruins of Futtehpore”. India and Its Native Princes: Travels in Central India and in the Presidencies of Bombay and Bengal (bằng tiếng Anh - UK) . London: Chapman and Hall. tr. 290. ISBN 8-1206-1887-4.
- ^ “Hookah”. Encyclopædia Britannica. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2008.
- ^ “Nargile”. mymerhaba.
- ^ [1]
- ^ a ă â b Sivaramakrishnan, V. M. (2001). Tobacco and Areca Nut. Hyderabad: Orient Blackswan. tr. 4–5. ISBN 8125020136.
- ^ Blechynden, Kathleen (1905). Calcutta, Past and Present. Los Angeles: University of California. tr. 215.
- ^ a ă Rousselet, Louis (1875). India and Its Native Princes: Travels in Central India and in the Presidencies of Bombay and Bengal. London: Chapman and Hall. tr. 290.
- ^ JARED MISNER (ngày 18 tháng 11 năm 2009). “UF study finds more teens smoke hookah”. The Independent Florida Alligator.
- ^ Barry Knishkowy and Yona Amitai. "Water-Pipe (Narghile) Smoking: An Emerging Health Risk Behaviour". Pediatrics; journal of the American Academy of Pediatrics.
- ^ Hookah smoking: Is it safer than cigarettes? - MayoClinic.com
- ^ Water pipe smoking a significant TB risk - IRIN News, March 2008
- ^ Egyptians warned on pipe smoking | The Australian
- ^ Alan Shihadeh, Sima Azar, Charbel Antonios, Antoine Haddad (September, 2004). "Towards a topographical model of narghile water-pipe café smoking: a pilot study in a high socioeconomic status neighbourhood of Beirut, Lebanon". Elsevier Pharmacology Biochemistry and Behavior, Volume 79, Issue 1.
- ^ Mirjana V. Djordjevic, Steven D. Stellman, Edith Zang (ngày 19 tháng 1 năm 2000). "Doses of Nicotine and Lung Carcinogens Delivered to Cigarette Smokers". Journal of the National Cancer Institute, Vol. 92, No. 2.
- ^ (ngày 20 tháng 11 năm 2008). "Hookah smoking poses health risks". Rocky Mountain Collegian.
- ^ (ngày 28 tháng 12 năm 2005). "Hookah trend is puffing along". USA Today. Truy cập ngày ngày 4 tháng 5 năm 2010.
- ^ (ngày 29 tháng 5 năm 2007). "WHO warns the hookah may pose same risk as cigarettes". USA Today.
- ^ (ngày 24 tháng 5 năm 2008). "Hookah smoking and cancer: carcinoembryonic antigen (CEA) levels in exclusive/ever hookah smokers". Harm Reduction Journal.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- The Sacred Narghile, a site containing transdisciplinary anthropological (including on origins) and biomedical information and discussions of the above cited scientific studies
- Shisha agent and how to used
- WHO Report on water pipe (hookah), by WHO Study Group on Tobacco Product Regulation (TobReg).
- Critique of the WHO Report on water pipe (hookah) by Chaouachi Kamal. A Critique of WHO's TobReg "Advisory Note" titled: "Waterpipe Tobacco Smoking: Health Effects, Research Needs and Recommended Actions by Regulators. Journal of Negative Results in Biomedicine 2006 (17 Nov); 5:17 (Highly Accessed)
- Scientific Evidence of the Health Risks of Hookah Smoking (University of Maryland, College Park: ngày 9 tháng 6 năm 2008, vol 17, issue 23
- 10 FACTS you need to know about HOOKAH (yPortal, version 1)

markdown:
# Shisha
[Shisha (định hướng)](/w/index.php?title=Shisha_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)&action=edit&redlink=1). **Shisha** (شيشة), xuất phát từ chữ *shīshe* (شیشه) trong [tiếng Ba Tư](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ba_T%C6%B0) hay **ống nước** là một thiết bị có một hoặc nhiều thân (thường làm bằng thủy tinh) dùng để hút [1] [thuốc lá](/wiki/Thu%E1%BB%91c_l%C3%A1), trong đó khói được lọc và làm lạnh bằng cách đi qua nước. Xuất phát từ [[2]](#cite_note-2) [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99), [[3]](#cite_note-CGNS_Hookah_India-3) [[4]](#cite_note-Metromode-4) [[5]](#cite_note-The_colors_of_India-5) shisha đã trở nên phổ biến, đặc biệt tại [[6]](#cite_note-Hookah_India_Chapman-6) [Trung Đông](/wiki/Trung_%C4%90%C3%B4ng)và dần dần được biết đến ngày càng nhiều ở [Bắc Mỹ](/wiki/B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9), [Châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u), [Úc](/wiki/%C3%9Ac)và [Brasil](/wiki/Brasil). [[7]](#cite_note-Encyclop.C3.A6dia_Britannica-7)
## Mục lục
[1 Tên gọi](#T.C3.AAn_g.E1.BB.8Di) [2 Lịch sử](#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD) [3 Cấu trúc và hoạt động](#C.E1.BA.A5u_tr.C3.BAc_v.C3.A0_ho.E1.BA.A1t_.C4.91.E1.BB.99ng) [4 Tác động đến sức khỏe](#T.C3.A1c_.C4.91.E1.BB.99ng_.C4.91.E1.BA.BFn_s.E1.BB.A9c_kh.E1.BB.8Fe) [5 Chú thích](#Ch.C3.BA_th.C3.ADch) [6 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Tên gọi[
[sửa](/w/index.php?title=Shisha&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Shisha&action=edit§ion=1)]
Tùy vào từng địa phương, shisha hay
*hookah* thường được gọi bằng nhiều tên: [tiếng Ả Rập](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp) gọi là *Shisha* (شيشة) hoặc *Nargeela* (نرجيلة) hoặc *Argeela* (أركيلة\أرجيلة) và được sử dụng trong toàn bộ [thế giới Ả Rập](/wiki/Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp); *Narguileh* (đôi khi còn đọc là *Argilah*) là tên thường dùng ở [Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3), [Ai Cập](/wiki/Ai_C%E1%BA%ADp), [Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p), [Síp](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%ADp), [Armenia](/wiki/Armenia), [Azerbaijan](/wiki/Azerbaijan), [Liban](/wiki/Liban), [Iraq](/wiki/Iraq), [Jordan](/wiki/Jordan), và [Syria](/wiki/Syria). *Narghile* xuất phát từ chữ [Ba Tư](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ba_T%C6%B0) *nārghile*, có nghĩa là [cây dừa](/wiki/D%E1%BB%ABa), từ này lại xuất phát từ [chữ Phạn](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%E1%BA%A1n) *nārikela* (नारिकेला), cho thấy khi xưa shisha được làm từ vỏ dừa. [[8]](#cite_note-8) [[9]](#cite_note-9)
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Shisha&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Shisha&action=edit§ion=2)]
Người ta vẫn chưa biết chính xác thời gian và nơi Shisha được nghĩ ra. Theo Cyril Elgood (trang 41, 110) trong đó không ghi nguồn tham khảo, người nghĩ ra thứ này là Hakim Abu’l-Fatḥ Gīlānī (mất năm 1588), một bác sĩ
[người Ba Tư](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ba_T%C6%B0) làm việc tại cung điện của hoàng đế Mughal [Akbar](/wiki/Akbar_%C4%90%E1%BA%A1i_%C4%91%E1%BA%BF) I (1542 - 1605). [[10]](#cite_note-Sivaramakrishnan4-5-10) [[11]](#cite_note-Blechynden215-11) Sau khi người châu Âu đưa [12] [thuốc lá](/wiki/Thu%E1%BB%91c_l%C3%A1)vào Ấn Độ, Hakim, hậu duệ của [Abdul-Qadir Gilani](/w/index.php?title=Abdul-Qadir_Gilani&action=edit&redlink=1)người [tỉnh Gilan](/wiki/Gilan_(t%E1%BB%89nh)), một tỉnh ở phía bắc [Iran](/wiki/Iran)đến sinh sống tại [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99), rồi trở thành bác sĩ trong cung điện Mughal đã tỏ ra lo ngại khi việc hút thuốc lá ngày càng phổ biến trong giới quý tộc Ấn Độ, nên ông mường tượng ra một hệ thống làm cho khói phải đi qua nước để được 'tinh lọc'. Gilani đã nghĩ ra [[10]](#cite_note-Sivaramakrishnan4-5-10) *ḡalyān*sau khi Asad Beg, đại sứ của [Bijapur](/w/index.php?title=Adil_Shahi&action=edit&redlink=1), khuyến khích Akbar hút thuốc. Sau khi thiết bị mới này đã phổ biến trong giới quý tộc, nó nhanh chóng trở thành biểu tượng của đẳng cấp của giới quý tộc và cận quý tộc. [[10]](#cite_note-Sivaramakrishnan4-5-10) [[10]](#cite_note-Sivaramakrishnan4-5-10) Ở phía bắc Ấn Độ, truyền thống này còn giữ trong cách dân tộc Jat, Bisnois, Rajput, v.v. Tuy vậy, một bài thơ của nhà thơ Ba Tư Ahlī Šīrāzī (mất năm 1535) đã nhắc đến việc sử dụng ḡalyān (Falsafī, II, tr. 277; Semsār, 1963, tr. 15), vì thế có thể nó đã được dùng từ thời kỳ Vua [[12]](#cite_note-RousseletLouis-12) [Ṭahmāsp I](/wiki/Tahmasp_I)(1514-1576). Vì thế, có vẻ như Abu’l-Fatḥ Gīlānī chỉ là người có công truyền bá ḡalyān, thứ đã được dùng ở Ba Tư, đến Ấn Độ.
## Cấu trúc và hoạt động[
[sửa](/w/index.php?title=Shisha&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Shisha&action=edit§ion=3)]
### Thành phần[
[sửa](/w/index.php?title=Shisha&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Shisha&action=edit§ion=4)]
Nếu không kể ống dây, một shisha bao gồm một số thành phần, trong đó có bốn thành phần quan trọng.
#### Chén[
[sửa](/w/index.php?title=Shisha&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Shisha&action=edit§ion=5)]
Hay còn được gọi là đầu shisha, chén đóng vai trò bình chứa, thường được làm từ
[đất sét](/wiki/%C4%90%E1%BA%A5t_s%C3%A9t) hoặc [cẩm thạch](/wiki/C%E1%BA%A9m_th%E1%BA%A1ch), có tác dụng giữ [than](/wiki/Than) và [thuốc lá](/wiki/Thu%E1%BB%91c_l%C3%A1) trong quá trình hút. Người ta bỏ thuốc lá vào chén rồi được phủ một miếng giấy bạc có đục lỗ hoặc một màn bằng [thủy tinh](/wiki/Th%E1%BB%A7y_tinh) hay [kim loại](/wiki/Kim_lo%E1%BA%A1i). Than hồng sẽ được đặt lên trên cùng, để có thể đốt thuốc lá với nhiệt độ thích hợp.
Cũng có biến thể trong phần đầu của shisha, trong đó người ta dùng trái cây thay cho chén đất truyền thống. Trái cây được khoét rỗng ruột và đục lỗ để có được hình dạng và cấu trúc tương tự như chén đất, rồi bỏ thuốc vào giống như cách trên.
Gần đây người ta cũng cải tiến cái chén để giữ nước ép trong thuốc lá. Chén Tangiers Phunnel và Chén Sahara Vortex là hai mẫu chén shisha cải tiến này.
#### Màn gió (có thể có, có thể không)[
[sửa](/w/index.php?title=Shisha&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Shisha&action=edit§ion=6)]
Màn gió shisha là một tấm phủ đặt lên trên phần chén, có dạng lỗ khí. Nó ngăn gió không làm tăng tỷ lệ cháy và nhiệt độ của củi, và để tro và tàn than bay lên không khí xung quanh. Nó hạn chế cháy vì làm cho than không văng ra khi có va chạm.
#### Vòi[
[sửa](/w/index.php?title=Shisha&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Shisha&action=edit§ion=7)]
Vòi là một ống dẻo dài cho phép hút khói từ xa, làm cho nguội trước khi hít vào. Phía đầu ống thường được bịt bằng một miếng hút bằng kim loại, gỗ, hoặc nhựa với hình dáng và màu sắc khác nhau. Có thể có một hoặc nhiều ống trong một shisha.
#### Thân và miếng đệm[
[sửa](/w/index.php?title=Shisha&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Shisha&action=edit§ion=8)]
Thân shisha là một cái ống rỗng. Chén được gắn ở phía trên ống. Đôi khi người ta gắn xô đá vào giữa thân và chén để làm mát khói. Ở cuối là một ống hẹp được nhúng chìm trong nước. Nơi thân gắn với bình nước được hàn kín bằng một miếng đệm. Gần đó có ít nhất hai cái lỗ thoát khí phía trên nước. Người ta có thể gắn vòi vào một hoặc nhiều lỗ này.
#### Van làm sạch (không bắt buộc)[
[sửa](/w/index.php?title=Shisha&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Shisha&action=edit§ion=9)]
Nhiều shisha được trang bị một van làm sạch gắn với bình nước nối ra ngoài không khí để làm sạch khói cũ nằm trong bình lâu ngày. Van một chiều này thường là một hòn bi đơn giản bịt lỗ bằng sức nặng và sẽ mở ra nếu người ta thổi vào vòi.
#### Bình nước[
[sửa](/w/index.php?title=Shisha&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Shisha&action=edit§ion=10)]
Thân shisha nằm trên một bình nước. Đầu dưới của ống thân nằm dưới mặt nước. Khói được truyền qua thân và khỏi đầu dưới, tạo thành bọt trong nước. Làm như vậy sẽ làm mát và làm ẩm khói. Người ta thường dùng nước trái cây đổ thêm vào nước hoặc thay hoàn toàn nước. Một miếng trái cây, lá bạc hà, và đá viên cũng có thể bỏ thêm vào.
#### Đĩa[
[sửa](/w/index.php?title=Shisha&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Shisha&action=edit§ion=11)]
Một cái đĩa hoặc khay tàn thuốc nằm ngay phía dưới chén để hứng tàn rơi khỏi than.
#### Vành đai[
[sửa](/w/index.php?title=Shisha&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Shisha&action=edit§ion=12)]
Vành đai trong shisha thường được gắn giữa chén và thân, giữa miếng đệm thân và bình nước và giữa thân với vòi. Tác dụng của vành đây, tuy không bắt buộc, nhưng để giúp hàn chặt các đoạn nối giữa các bộ phận, giúp làm giảm lượng khí đưa vào và làm tăng lượng khói hít vô.
#### Miếng khuếch tán (có thể có hoặc không)[
[sửa](/w/index.php?title=Shisha&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Shisha&action=edit§ion=13)]
Miếng khuếch tán là một thiết bị bằng nhựa nhỏ có đục lỗ nối với cuối ống. Phần này được nhúng hoàn toàn trong nước, nên tác dụng của nó là phá vỡ bọt khí tạo ra trong quá trình lọc khói, khiến cho khói sạch hơn và bớt tiếng lọc bọc. Nó được dùng trong các shisha sang trọng để hút kiểu thượng hạng và không phải là thiết bị bắt buộc.
### Cách hoạt động[
[sửa](/w/index.php?title=Shisha&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Shisha&action=edit§ion=14)]
Người ta đổ nước vào bình ở phía dưới shisha để ống thân đã gắn chặt ngập trong nước khoảng vài
[phân](/wiki/Ph%C3%A2n). Nước càng sâu thì lực hút khi dùng càng phải lớn. Thuốc lá được bỏ vào trong chén đặt ở đầu shisha và than hồng đặt trên đầu thuốc lá. Một số nền văn hóa phủ chén bằng một miếng thiếc hoặc màn kim loại để ngăn cách than với thuốc, làm tối thiểu lượng tro than lẫn trong khói. Cách này cũng giúp giảm nhiệt độ đốt thuốc, để tránh làm cháy thuốc trực tiếp.
Khi người ta hút vòi, khí được đẩy qua cục than và vào trong chén đựng thuốc. Không khí nóng do than tỏa ra sẽ làm bốc hơi (chứ không cháy) thuốc lá, tạo ra khói, rồi được truyền xuống ống thân để đi vào nước trong bình. Khí sẽ tạo ra bọt, mất nhiệt, và tràn lên phần trên của bình, nơi có gắn vòi. Khi người hút hút vòi, khói sẽ đi vào phổi, và sự thay đổi áp suất trong bình sẽ lại kéo khí vào than, tiếp tục quá trình.
Nếu shisha được đốt và tạo ra khói nhưng không ai hút trong thời gian dài, khói bên trong bình nước sẽ được coi là "cũ" và không ngon nữa. Khói cũ sẽ được đẩy ra ngoài qua van làm sạch, nếu có.
## Tác động đến sức khỏe[
[sửa](/w/index.php?title=Shisha&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Shisha&action=edit§ion=15)]
Nhiều người lầm tưởng là khói từ shisha ít nguy hiểm hơn nhiều so với khói thuốc lá.
Hơi nước do shisha tạo ra làm cho khói bớt khó chịu và gây ra cảm giác an toàn giả tạo, bớt lo lắng về tác hại thực sự đối với sức khỏe. [13] Các bác sĩ tại nhiều bệnh viện trong đó có [[14]](#cite_note-14) [Phòng khám Mayo](/w/index.php?title=Ph%C3%B2ng_kh%C3%A1m_Mayo&action=edit&redlink=1)đã nói rằng việc hút shisha cũng tàn phá sức khỏe y như hút thuốc lá, [[15]](#cite_note-mayoclinic.com-15) và một nghiên cứu của Tổ chức Y tế Thế giới cũng xác nhận kết quả này. [[16]](#cite_note-16) [[17]](#cite_note-17)
Mỗi lượt hút shisha thường kéo dài hơn 40 phút, và gồm từ 50 đến 200 lần hít, mỗi lần từ 0,15 đến 0,5 lít khói.
[[18]](#cite_note-18) Báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới và Hội Ung thư Hoa Kỳ cho thấy, trong một lượt hút shisha kéo dài một giờ, một người có thể sẽ hít nhiều gấp 100 đến 200 lượng khói và nhiều hơn 70% lượng [19] [nicotine](/wiki/Nicotine)so với hút một điếu thuốc lá. [[20]](#cite_note-20)
Một nghiên cứu vào năm 2005 cũng cho thấy người hút shisha có nguy cơ mắc bệnh răng miệng gấp 5 lần người không hút. Người hút shisha cũng có nguy cơ bị ung thư phổi cao gấp 5 lần người không hút.
[[21]](#cite_note-21)
Nước dùng để lọc khói hoàn toàn không hiệu quả trong việc loại bỏ tất cả các chất độc hại.
[[22]](#cite_note-22)
Một nghiên cứu về việc hút shisha và
[ung thư](/wiki/Ung_th%C6%B0) tại [Pakistan](/wiki/Pakistan) đã được xuất bản năm 2008. Mục tiêu của nghiên cứu là "tìm ra mức độ huyết thanh [23] [CEA](/w/index.php?title=Carcinoembryonic_antigen&action=edit&redlink=1)trong những người chỉ hút shisha, tức là những ai hút shisha mà không hút thứ nào khác (thuốc lá, [bidi](/w/index.php?title=Bidi&action=edit&redlink=1), v.v.), nhồi thuốc từ 1 đến 4 lần một ngày, mỗi lần một lượng 120 g (một chén trung bình chứa 30g) hỗn hợp thuốc lá-mật đường (tức là lượng thuốc lá tương đương với 60 điếu thuốc, mỗi điếu 1g thuốc) và hút hết trong 1 đến 8 lượt". Carcinoembryonic antigen (CEA) là chỉ dấu tìm thấy trong một vài dạng ung thư. Mức độ huyết thanh này trong những người chỉ hút shisha thấp hơn so với người hút thuốc điếu mặc dù con số này không khác biệt về mặt thống kê giữa người hút shisha và người không hút. Ngoài ra, nghiên cứu cũng kết luận rằng việc hút shisha nặng (2-4 lần chuẩn bị mỗi ngày; 3-8 lượt mỗi ngày; từ 2 đến 6 tiếng) làm tăng đáng kể lượng CEA.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Shisha&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Shisha&action=edit§ion=16)] [^](#cite_ref-who-ad_1-0) [WHO Study Group on Tobacco Product Regulation (TobReg) an advisory note "Waterpipe tobacco smoking:health effects, research needs and recommended actions by regulators", 2005](http://www.who.int/entity/tobacco/global_interaction/tobreg/Waterpipe%20recommendation_Final.pdf) **“The History and Mystery of Tobacco”. Harper's. Tháng 6 năm 1855.** [^](#cite_ref-2) [^](#cite_ref-CGNS_Hookah_India_3-0) [“Beyond the Smoke, There is Solidarity Among Cultures”](http://www.commongroundnews.org/article.php?id=1692&lan=en&sid=1&sp=0). Victoria Harben for Common Ground News Service. Truy cập ngày 5 tháng 12 năm 2008. [^](#cite_ref-Metromode_4-0) [“Metro Detroit's Hookah Scene”](http://www.metromodemedia.com/features/MetroDetroitHookah0097.aspx). Terry Parris Jr for Metromode Media. Truy cập ngày 27 tháng 12 năm 2008. [^](#cite_ref-The_colors_of_India_5-0) [“Hookah History”](http://www.thecolorsofindia.com/hookah/hookah-history.html). Colors of India. Truy cập ngày 5 tháng 12 năm 2008. **Rousselet, Louis (2005) [1875]. “XXVII - The Ruins of Futtehpore”.** [^](#cite_ref-Hookah_India_Chapman_6-0) *India and Its Native Princes: Travels in Central India and in the Presidencies of Bombay and Bengal*(bằng tiếng Anh - UK) . London: Chapman and Hall. tr. 290. [ISBN](/wiki/ISBN) [8-1206-1887-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/8-1206-1887-4). [^](#cite_ref-Encyclop.C3.A6dia_Britannica_7-0) [“Hookah”](http://encyclopedia.jrank.org/HIG_HOR/HOOKAH_the_English_spelling_of_.html). Encyclopædia Britannica. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2008. [^](#cite_ref-8) [“Nargile”](http://www.mymerhaba.com/en/main/content.asp_Q_id_E_1124). mymerhaba. [^](#cite_ref-9) [[1]](http://www.lankanewspapers.com/news/2007/8/18197_space.html)
- ^
**a** **ă** **â** [Sivaramakrishnan, V. M. (2001).](#cite_ref-Sivaramakrishnan4-5_10-3) **b** *Tobacco and Areca Nut*. [Hyderabad](/w/index.php?title=Hyderabad_(India)&action=edit&redlink=1): Orient Blackswan. tr. 4–5. [ISBN](/wiki/ISBN) [8125020136](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/8125020136). **Blechynden, Kathleen (1905).** [^](#cite_ref-Blechynden215_11-0) *Calcutta, Past and Present*. [Los Angeles](/wiki/Los_Angeles): University of California. tr. 215.
- ^
**a** [Rousselet, Louis (1875).](#cite_ref-RousseletLouis_12-1) **ă** *India and Its Native Princes: Travels in Central India and in the Presidencies of Bombay and Bengal*. London: Chapman and Hall. tr. 290. **JARED MISNER (ngày 18 tháng 11 năm 2009).** [^](#cite_ref-13) [“UF study finds more teens smoke hookah”](http://www.alligator.org/news/campus/article_744a0e26-d403-11de-b968-001cc4c03286.html). The Independent Florida Alligator. **Barry Knishkowy and Yona Amitai. "** [^](#cite_ref-14) *". Pediatrics; journal of the American Academy of Pediatrics.* [Water-Pipe (Narghile) Smoking: An Emerging Health Risk Behaviour](http://www.pediatrics.org/cgi/content/full/116/1/e113) [^](#cite_ref-mayoclinic.com_15-0) [Hookah smoking: Is it safer than cigarettes? - MayoClinic.com](http://www.mayoclinic.com/health/hookah/AN01265) [^](#cite_ref-16) [Water pipe smoking a significant TB risk - IRIN News, March 2008](http://www.irinnews.org/Report.aspx?ReportId=77426) [^](#cite_ref-17) [Egyptians warned on pipe smoking | The Australian](http://www.theaustralian.news.com.au/story/0,20867,21396451-2703,00.html) **Alan Shihadeh, Sima Azar, Charbel Antonios, Antoine Haddad (September, 2004). "** [^](#cite_ref-18) *Towards a topographical model of narghile water-pipe café smoking: a pilot study in a high socioeconomic status neighbourhood of Beirut, Lebanon*". Elsevier Pharmacology Biochemistry and Behavior, Volume 79, Issue 1. **Mirjana V. Djordjevic, Steven D. Stellman, Edith Zang (ngày 19 tháng 1 năm 2000). "** [^](#cite_ref-19) *Doses of Nicotine and Lung Carcinogens Delivered to Cigarette Smokers*". Journal of the National Cancer Institute, Vol. 92, No. 2. **(ngày 20 tháng 11 năm 2008). "** [^](#cite_ref-20) *". Rocky Mountain Collegian.* [Hookah smoking poses health risks](http://media.www.collegian.com/media/storage/paper864/news/2008/11/20/News/Hookah.Smoking.Poses.Health.Risks-3554476.shtml) **(ngày 28 tháng 12 năm 2005). "** [^](#cite_ref-21) *". USA Today. Truy cập ngày ngày 4 tháng 5 năm 2010.* [Hookah trend is puffing along](http://www.usatoday.com/news/nation/2005-12-28-hookah-trend_x.htm) **(ngày 29 tháng 5 năm 2007). "** [^](#cite_ref-22) *". USA Today.* [WHO warns the hookah may pose same risk as cigarettes](http://www.usatoday.com/news/health/2007-05-29-WHO-hooka_N.htm) **(ngày 24 tháng 5 năm 2008). "** [^](#cite_ref-23) *". Harm Reduction Journal.* [Hookah smoking and cancer: carcinoembryonic antigen (CEA) levels in exclusive/ever hookah smokers](http://www.harmreductionjournal.com/content/5/1/19)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Shisha&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Shisha&action=edit§ion=17)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Wikisource](/wiki/Wikisource)có văn bản gốc từ [1911 Encyclopædia Britannica](/wiki/Encyclop%C3%A6dia_Britannica_Eleventh_Edition)về: [The Sacred Narghile](http://www.sacrednarghile.com), a site containing transdisciplinary anthropological (including on origins) and biomedical information and discussions of the above cited scientific studies [Shisha agent and how to used](http://binhshisha.net) [WHO Report on water pipe (hookah)](http://www.who.int/tobacco/global_interaction/tobreg/Waterpipe%20recommendation_Final.pdf), by WHO Study Group on Tobacco Product Regulation (TobReg). [Critique of the WHO Report on water pipe (hookah)](http://www.jnrbm.com/content/5/1/17)by Chaouachi Kamal. A Critique of WHO's TobReg "Advisory Note" titled: "Waterpipe Tobacco Smoking: Health Effects, Research Needs and Recommended Actions by Regulators. Journal of Negative Results in Biomedicine 2006 (17 Nov); 5:17 (Highly Accessed) [Scientific Evidence of the Health Risks of Hookah Smoking](http://www.cesar.umd.edu/cesar/cesarfax/vol17/17-23.pdf)(University of Maryland, College Park: ngày 9 tháng 6 năm 2008, vol 17, issue 23 [10 FACTS you need to know about HOOKAH](http://yportal.com/10-facts-you-didnt-know-about-hookah/)(yPortal, version 1)

X-Cache: cp1068 hit/2, cp1054 miss


text:
Thể loại:Quận Cook, Minnesota
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bài chính thể loại: Quận Cook, Minnesota
Các trang trong thể loại “Quận Cook, Minnesota”
8 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 8 trang.
8 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 8 trang.

markdown:
# Thể loại:Quận Cook, Minnesota
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
*Bài chính thể loại:* [Quận Cook, Minnesota](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Cook,_Minnesota)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Các trang trong thể loại “Quận Cook, Minnesota”
8 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 8 trang.