markdown:
## Nhà Ngoại cảm Phan Thị Bích Hằng
Hầu hết các nhà ngoại cảm ở VN có được khả năng kỳ lạ là do một biến cố trong đời. Có người bị điện cao thế giật (ông Nguyễn Văn Chiều), có người qua trận sốt hoặc trận ốm thập tử nhất sinh thì trở thành nhà ngoại cảm.
Trong số những người trải qua biến cố thành nhà ngoại cảm thì ly kỳ nhất phải kể đến Phan Thị Bích Hằng. Con đường trở thành nhà ngoại cảm của Bích Hằng vô cùng gian nan, kỳ lạ và nhiều nước mắt.
Phan Thị Bích Hằng sinh ra và lớn lên ở một ngôi làng nghèo thuộc xã Khánh Hòa, Yên Khánh, Ninh Bình. Năm 1990, khi 17 tuổi, vừa thi đại học về, Hằng cùng một cô bạn gái đang đi trên đường bỗng có một con chó nhảy xổ ra cắn. Hằng bị cắn vào chân trái, cô bạn gái bị cắn vào tay trái.
Cũng như người dân ở các vùng nông thôn, Hằng và cô bạn cảm thấy chuyện bị chó cắn rất bình thường, rồi quên ngay sau đó. Vài ngày sau khi bị chó cắn, Hằng nhận được giấy báo đỗ đại học.
Khoảng một tháng sau, cô bạn đột nhiên không nói được nữa, hàm răng cứng lại. Nghĩ là bị đau răng, Hằng đưa cô bạn đi khám. Bác sĩ nha khoa kiểm tra và khẳng định không phải do đau răng. Hai người lại đèo nhau đến Bệnh viện Quân y 5 Ninh Bình.
Sau khi khám xét, bác sĩ bảo bạn gái của Hằng có triệu chứng của người bị bệnh dại. Tưởng như đất dưới chân sụt xuống, tử thần đã nắm tay mình dắt đi, Hằng nói như người mất hồn: “Đúng như vậy. Cháu và cô bạn đều bị một con chó cắn”. Sau hôm đó, Hằng cũng hôn mê bất tỉnh. Cô bạn thân thì đã qua đời.
Gia đình đưa cô đi chữa trị nhiều nơi, bằng cả Đông y lẫn Tây y, song các bác sĩ, thầy lang đều lắc đầu, bởi bệnh này từ xưa đến nay không ai chữa khỏi. Khi đến nhà một ông thầy lang theo Thiên Chúa giáo, ông xem xét kỹ biểu hiện cơ thể rồi nói một câu an ủi: “Chúa lòng lành sẽ che chở cho con”.
Sau đó, ông bảo người con trai ra nghĩa địa lấy một mảnh ván mà người ta vừa bốc lên hôm trước, rồi bào chế với vài vị thuốc. Để giành giật giữa sự sống và cái chết, gia đình Hằng liền cho cô uống ngay vị thuốc khủng khiếp này.
Sau khi uống thuốc, ông thầy lang bảo với bố mẹ Hằng: Sau 3 tiếng đồng hồ cháu sẽ cảm thấy nóng khắp người, lên cơn sốt mê man, nói sảng, thậm chí lên cơn điên cắn xé. Nếu 3 ngày sau cháu hết cơn thì cháu sống được còn nếu lên cơn trở lại thì cháu không sống được nữa. Tôi rất muốn cứu cháu nhưng khả năng của tôi chỉ có vậy.
Đúng như lời ông thầy lang nói, 9h tối Hằng lên cơn cắn xé điên cuồng, đến 11h đêm mới thiếp đi. Ngày thứ nhất, ngày thứ hai không thấy triệu chứng gì. Ngày thứ ba, khi cùng người anh trai của cô bạn gái đã mất ra mộ thắp hương thì đột nhiên Hằng cảm thấy có một luồng khí lạnh chạy dọc sống lưng. Hằng liền nói: “Anh đưa nhanh em về, em sắp lên cơn điên rồi”. Từ đấy, Hằng không còn biết gì nữa.
Đến 1h sáng hôm sau, gia đình không còn hy vọng bởi Hằng đã hoàn toàn tắt thở. Bình thường, những người trẻ tuổi như Hằng ở quê được khâm liệm rất nhanh rồi đem chôn, không tổ chức lễ tang, kèn trống.
Thế nhưng, có một ông cụ dạy chữ nho ở làng rất giỏi tử vi vào nhà Hằng, sau một hồi tính toán, ông bảo: “Thứ nhất, chưa qua giờ Thìn không được khâm liệm cháu; thứ hai, cứ để nó nằm như thế, không được thắp hương”.
Lúc đó, một ông bác sĩ nói: “Tốt nhất đậy mặt cháu lại, để gia đình đi chuẩn bị cho cháu, tại sao cụ lại nói vậy”. Ông cụ đó nói tiếp: “Các anh thì có cả một nền y học hiện đại, còn tôi chỉ là tàn hương nước thánh, nhưng tôi khẳng định nó không chết”.
Nghe cụ già và bác sĩ tranh cãi, gia đình Hằng rất hoang mang, không biết xử trí thế nào. Thế nhưng, ai đi mua gỗ đóng quan tài cứ đi, ai ngồi chờ xem lời ông cụ linh ứng thế nào thì cứ chờ.
Hồi khắc khoải chờ chết, Hằng có hỏi bố (bố Hằng là quân nhân): “Vì sao những vị lãnh đạo khi chết người ta lại bắn 7 loạt đại bác”, bố Hằng trả lời: “Để linh hồn mau siêu thoát”. Nghe bố nói vậy, Hằng liền bảo: “Khi con mất bố bắn cho con bảy phát đạn để con mau siêu thoát trở về với gia đình mình”.
7h sáng hôm đó bố Hằng mới về đến nhà. Trông thấy đứa con gái tội nghiệp tắt thở nằm đó ông không kìm được nước mắt. Nhớ lời hứa với đứa con gái, ông lôi súng ngắn ra bắn. Tiếng súng nổ làm Hằng bật tỉnh dậy và phản xạ đầu tiên là lao ra phía tiếng súng gọi “Bố ơi!”.
Hằng đạp phải những chiếc vỏ đạn và ngã rất mạnh xuống sân. Mọi người liền khiêng cô vào trong nhà. Sau khoảng nửa tiếng, Hằng tỉnh lại hoàn toàn. Khi đó, một cảm giác rất kỳ lạ đến với cô. Thân thể dường như mất trọng lượng, như đang bay và nhìn mọi người như ở một thế giới khác.
Theo lời Hằng, trong thời gian 30 phút bất tỉnh do trượt ngã đập đầu xuống sân, cô thấy bà nội và bà ngoại (cả hai đều đã mất) gọi cô. Hằng thấy mình đang đi qua một cây cầu bắc qua con sông lớn với mây mờ sương khói bao phủ. Phía bên kia cầu, bà ngoại cùng rất nhiều người đứng vẫy tay, bà nội thì đứng bên bờ này kéo lại.
Cố vùng vẫy, Hằng tuột khỏi tay bà. Đúng lúc đó thì tiếng súng làm Hằng giật mình tỉnh dậy. Mọi người đều vui mừng khôn xiết, coi việc Hằng sống lại là chuyện thần kỳ.
Vài tháng sau, khi khỏe mạnh hẳn, Hằng thường đi lung tung, không có định hướng. Điều kỳ dị là nhìn mặt mọi người Hằng có thể biết được họ còn sống lâu hay sắp chết. Một số người đang khỏe mạnh song lại cứ như có ai đó nói với cô rằng họ sắp chết, thế là cô tìm họ nói cho họ biết rằng họ sắp chết.
Không ít lần cô bị ăn đòn vì… độc mồm, độc miệng. Ngày đó, trong làng có ông Vũ Văn Trác, 50 tuổi, rất khỏe mạnh và quý mến Hằng. Ngày Hằng còn bé, có cái bánh, cái kẹo ông đều dành cho.
Một hôm, gặp ông Trác đi làm đồng về, Hằng bảo: “Ông ơi, chắc là ông sắp mất rồi. Ông đừng đi làm nữa cho khổ!”. Nghe Hằng nói thế, ông Trác cầm cái roi trâu quát: “À, tưởng là con cô giáo mà tao không dám đánh à? Bố mày có là đại tá thì hôm nay tao cũng phải cho mày một trận”.
Khi ông Trác cầm roi trâu đuổi, Hằng còn vừa chạy vừa quay lại bảo: “Ông sẽ chết thật mà”. Ông Trác tức sôi máu đánh Hằng một trận, cô đau phát khóc, nhưng vừa khóc vừa khẳng định vài ngày nữa ông sẽ chết.
Hôm ấy những người chứng kiến được bữa cười ra nước mắt. Nhưng rồi, vài ngày sau loa truyền thanh xã thông báo ông Trác chết thật. Thông tin ấy làm cả làng sợ hãi.
Tiếp sau ông Trác là ông Bùi Văn Trai, Chủ nhiệm HTX thêu xuất khẩu xã Khánh Hòa. Ông Trai là bạn rất thân của mẹ Hằng. Hôm đó, giữa hội trường UBND xã, rất nhiều người chứng kiến, Hằng nói: “Đến tháng giêng là chú chết đấy, có bao nhiêu hợp đồng xuất khẩu chú bàn giao hết đi, nếu không đến lúc ấy lại không kịp”.
Ông Trai bực mình nói với bố mẹ Hằng rằng: “Anh chị phải về dạy bảo con, chứ cứ để nó huyên thuyên như thế là không được”. Không ngờ, đầu tháng giêng ông Trai chết thật. Sau chuyện đó cả làng bảo Hằng bị ma ám, nói ai chết là người ấy chết. Người ta cứ nhìn thấy Hằng là tránh xa.
Mọi người trong gia đình Hằng đều đau khổ. Mẹ Hằng là giáo viên dạy giỏi nhiều năm, các phụ huynh đều rất tin tưởng khi con cái họ học lớp bà chủ nhiệm, nhưng biết chuyện của Hằng thì đều xin cho con chuyển lớp.
Hằng ra sức thuyết phục mọi người rằng cô không bị thần kinh, những chuyện đó là do cô nhìn thấy, nhưng không ai tin. Cha mẹ Hằng đưa cô đi hết bệnh viện này đến bệnh viện khác khám thần kinh, rồi đưa đi gặp hết “cậu nọ, cô kia” cúng bái.
Mặc dù khi đó Hằng có khả năng phán đoán được tình trạng sức khỏe, thậm chí cả suy nghĩ của người khác, song Hằng đau khổ đến nỗi chỉ mong quên hết khả năng ấy đi.
Theo lời kể của Hằng, một ngày, trong cơn tuyệt vọng, Hằng ao ước được “nhìn thấy” bà nội và bà ngoại, những người cô rất yêu quý. Thế rồi, kỳ lạ thay, vào ngày giỗ bà nội, Hằng “nhìn thấy” bà nội (bà chết khi Hằng 10 tuổi) về, bế theo một đứa trẻ và dắt theo một đứa nữa.
Hằng nói chuyện với bà, rồi kể cho mọi người nghe. Ông nội nghe Hằng nói liền kể rằng đó là hai đứa con của ông đã mất lúc 8 tháng và 3 tuổi. Lúc này, mọi người mới kinh hoàng nhận ra rằng, Hằng có khả năng đặc biệt.
Ngôi làng Hằng đang sống có ngôi chùa Dầu rất cổ. Khi nhà Trần đánh tan Chiêm Thành, bà Huyền Trân Công Chúa không về Thăng Long mà vào tu ở ngôi chùa này. Sau này gia tộc họ Trần cũng về đây ở, rồi chết đi thì chôn luôn ở quanh chùa.
Một lần, Hằng vào nhà ông chú ruột chơi rồi bảo rằng, trong vườn nhà chú có bóng người. Nhà chú Hằng ai cũng mắc bệnh kỳ lạ, teo một bên chân, ngoẹo một bên đầu về bên phải, nên ông rất tin lời Hằng nói.
Thế là hai chú cháu đào bới thử mảnh vườn. Không ngờ thấy một lớp ngói đã mục, rồi đến một lớp đất đỏ. Gạt lớp đất đỏ ra thì thấy lớp quách bằng hợp chất gồm vỏ hến, vôi, mật. Phá lớp này ra thì thấy cỗ quan tài chạm trổ rất đẹp bằng gỗ ngọc am. Bật nắp quan tài thấy xác ướp người đàn ông. Sau này, các nhà sử học xác định ngôi mộ có tuổi 700 năm.
Chính gia đình Hằng cũng để thất lạc mộ cụ 4 đời. Nhiều lần, bố Hằng nhờ đồng đội về đào bới mà không thấy. Đúng ngày giỗ cụ, Hằng thử đi tìm. Không ngờ, Hằng “nhìn” thấy mộ cụ nằm trên đường đi. Hằng liền rủ mấy người anh ra đường đào.
Mấy anh bảo vệ xã nhìn thấy thì bảo: “Chết dở thật. Con ông bộ đội rỗi việc đi phá đường”. Hằng khẳng định dưới lòng đường có mộ thì mấy anh bảo vệ bảo: “Thế thì đem cuốc xẻng ra đào thử xem con dở hơi này nó nói có đúng không!”.
Khi đào sâu gần 2m thì xuất hiện một tấm gỗ có khảm chữ Hán. Hằng liền đem rửa mảnh gỗ đi rồi mang cho ông nội đã 80 tuổi đọc. Ông nội Hằng đọc thấy hai dòng chữ ở hai mặt tấm gỗ là “Âm thủy quy nguyên” và “Vinh quy bái tổ” thì lăn ra khóc. Bao nhiêu năm nay đã nhiều đêm ông không nhắm mắt được vì đã để thất lạc mộ tổ.
Lúc này, mọi người không còn nghi ngờ gì về khả năng đặc biệt của Hằng nữa. Nhưng bố Hằng, là một cán bộ được rèn luyện trong môi trường quân ngũ, tính tình cứng rắn, chỉ tin vào khoa học nên vẫn chưa tin vào khả năng của Hằng.
Ông bỏ cả việc cơ quan để ở nhà trông Hằng, đuổi hết những người tìm đến “cầu thánh, cầu thần”. Để chứng minh với bố rằng cô không bị thần kinh, không bị hoang tưởng di chứng chó dại cắn, cô xin bố cho đi thi đại học và hứa chắc chắn sẽ thi đỗ.
Để bố tâm phục khẩu phục, Hằng quay ngoắt sang ôn thi khối A, ĐH Kinh tế quốc dân, cho dù năm trước cô thi khối C. Chỉ có 15 ngày ôn thi, kể từ khi xin bố, vậy mà Hằng đã thi đỗ với số điểm khá cao, 24 điểm.
Khi đó, Hằng đã là cộng tác viên của Viện Khoa học thể dục – thể thao. Một số cán bộ có tâm huyết của Bộ VH-TT đã đi theo Hằng để nghiên cứu rất tỉ mỉ về khả năng tìm mộ. Hằng đã nhờ những vị cán bộ này cho người về giúp cô khảo sát lại di tích lịch sử chùa Dầu quê cô có từ đời nhà Trần.
Hằng về, “nói chuyện” với những người xây chùa, tất nhiên là đã chết cách đây 700 năm, trong đó có cả nhũ mẫu của Huyền Trân Công Chúa, là bà Phan Thị Vinh. Người xưa đã kể tỉ mỉ cho Hằng biết tòa sen như thế nào, bát hương ra sao, có bao nhiêu sắc phong từ các đời vua…
Những gì Hằng thu thập đều được các cơ quan quản lý văn hóa xác nhận đúng. Với những tài liệu, hiện vật thu thập được, Phòng văn hóa đã trình lên tỉnh, tỉnh trình lên bộ và sau đó chùa Dầu được công nhận là di tích lịch sử văn hóa.
Những gì Phan Thị Bích Hằng làm được cho đời thực sự trân trọng, không lý lẽ gì có thể bác bỏ. Đã có hàng ngàn gia đình tìm lại được người thân, đã có cả ngàn hài cốt liệt sĩ được trở về đất mẹ sau bao nhiêu năm nằm nơi rừng sâu núi thẳm, mà nhiều đồng đội, người thân đi tìm không thấy.
Thậm chí, qua Bích Hằng, lịch sử đã phải viết thêm những trang hào hùng về trận đánh khốc liệt ở cánh rừng K’Nác, huyện K’Bang, tỉnh Gia Lai. Nơi đây, dòng Đắk Lốp đã nhấn chìm 400 thi thể chiến sĩ và cả những chiến công của họ nếu không có nhà ngoại cảm Phan Thị Bích Hằng vượt rừng, lội suối tìm hài cốt của họ để đồng đội đưa về nghĩa trang liệt sĩ, mang lại niềm an ủi cho các gia đình.
(Theo An Ninh Thế Giới)

Link: <http://wp.me/pan8j-s>; rel=shortlink


text:
English العربية Беларуская Bosanski 简体中文 正體中文 Česky Dansk Nederlands Eesti Suomi Français Galego ქართული Deutsch Ελληνικά Magyar Bahasa Indonesia Italiano 日本語 한국어 كوردي Kurdî Македонски मराठी Norsk bokmål Norsk nynorsk فارسی Português Português do Brasil Română Српски Slovensky Español Español Internacional ไทย Türkçe Українська Tiếng Việt
PhET_VN
Hoàng Nguyên
Sài Gòn, Việt Nam.
Hoàng Nguyên
Sài Gòn, Việt Nam.

markdown:
[English](/en/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [العربية](/ar_SA/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Беларуская](/be/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Bosanski](/bs/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [简体中文](/zh_CN/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [正體中文](/zh_TW/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Česky](/cs/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Dansk](/da/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Nederlands](/nl/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Eesti](/et/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Suomi](/fi/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Français](/fr/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Galego](/gl/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [ქართული](/ka/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Deutsch](/de/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Ελληνικά](/el/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Magyar](/hu/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Bahasa Indonesia](/in/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Italiano](/it/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [日本語](/ja/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [한국어](/ko/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [كوردي](/ku/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Kurdî](/ku_TR/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Македонски](/mk/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [मराठी](/mr/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Norsk bokmål](/nb/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Norsk nynorsk](/nn/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [فارسی](/fa/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Português](/pt/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Português do Brasil](/pt_BR/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Română](/ro/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Српски](/sr/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Slovensky](/sk/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Español](/es/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Español Internacional](/es_PE/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [ไทย](/th/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Türkçe](/tr/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Українська](/uk/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom) [Tiếng Việt](/vi/sign-in?dest=%2Fes%2Fsimulation%2Fhydrogen-atom)
PhET_VN
Hoàng Nguyên
Sài Gòn, Việt Nam.
Hoàng Nguyên
Sài Gòn, Việt Nam.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Language: vi

Set-Cookie: JSESSIONID=22341754C4CCF0146A8E42905B3103AF; Path=/; Secure; HttpOnly

Connection: close

Server: Apache

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-cache, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding

Via: 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes


Set-Cookie: JSESSIONID=63EEB76A867C010101D4E4D484F9708D; Path=/; Secure; HttpOnly


text:
Thay thế hoặc xóa video của bạn
Thay thế video
Bạn không thể thay thế một video cũ bằng một video mới mà vẫn giữ lại số lượt xem, nhận xét hay xếp hạng gốc. Thay vào đó, bạn có thể sử dụng chú thích trong video cũ để liên kết người xem đến phiên bản mới của video. Tìm hiểu cách thêm chú thích cho video của bạn.
Bạn cũng có thể thay đổi video đã tải lên bằng cách sử dụng Các tính năng nâng cao của video YouTube.
Xóa video của riêng bạn
Bạn có thể xóa các video đã tải lên kênh YouTube. Bạn chỉ có thể xóa video do bạn tải lên.
- Đăng nhập vào tài khoản YouTube của bạn.
- Nhấn vào biểu tượng Tài khoản .
- Chọn Video của tôi.
- Chuyển đến video bạn muốn xóa.
- Bên cạnh video, nhấn vào biểu tượng menu .
- Chọn Xóa.
- Đăng nhập vào tài khoản YouTube của bạn.
- Nhấn vào biểu tượng Tài khoản .
- Chọn Video của tôi.
- Chuyển đến video bạn muốn xóa.
- Bên cạnh video, nhấn vào biểu tượng menu .
- Chọn Xóa.
- Chuyển đến Trình quản lý video.
- Nhấp vào hộp kiểm bên cạnh video bạn muốn xóa (bạn có thể xóa nhiều video cùng lúc).
- Ở đầu Trình quản lý video, nhấp vào Tác vụ > Xóa.
Hiện tại, bạn không thể xóa video bằng cách sử dụng trang web YouTube dành cho thiết bị di động. Nếu bạn có thiết bị Android hoặc iOS, bạn có thể sử dụng ứng dụng Android hoặc ứng dụng YouTube dành cho iOS để xóa video. Nếu không, hãy truy cập YouTube trên máy tính để xóa video.
Sau khi bạn xóa video, không ai có thể xem video. Xin lưu ý rằng có thể mất một khoảng thời gian để các kết quả tìm kiếm video và hình thu nhỏ biến mất.
Để báo cáo hành vi lạm dụng, quấy rối, nội dung không phù hợp hoặc khiếu nại về bảo mật, hãy truy cập Trung tâm an toàn. Đối với các lo ngại về bản quyền, hãy truy cập Trung tâm bản quyền.

markdown:
# Thay thế hoặc xóa video của bạn
### Thay thế video
Bạn không thể thay thế một video cũ bằng một video mới mà vẫn giữ lại số lượt xem, nhận xét hay xếp hạng gốc. Thay vào đó, bạn có thể sử dụng chú thích trong video cũ để liên kết người xem đến phiên bản mới của video. Tìm hiểu cách
[thêm chú thích cho video của bạn](/youtube/answer/92710).
Bạn cũng có thể thay đổi video đã tải lên bằng cách sử dụng
[Các tính năng nâng cao của video YouTube](/youtube/answer/1388383).
### Xóa video của riêng bạn
Bạn có thể xóa các video đã tải lên kênh YouTube. Bạn chỉ có thể xóa video do bạn tải lên.
[Android]
- Đăng nhập vào tài khoản YouTube của bạn.
- Nhấn vào biểu tượng
**Tài khoản**
.
- Chọn
**Video của tôi**.
- Chuyển đến video bạn muốn xóa.
- Bên cạnh video, nhấn vào biểu tượng menu
.
- Chọn
**Xóa**. [iOS]
- Đăng nhập vào tài khoản YouTube của bạn.
- Nhấn vào biểu tượng
**Tài khoản**
.
- Chọn
**Video của tôi**.
- Chuyển đến video bạn muốn xóa.
- Bên cạnh video, nhấn vào biểu tượng menu
.
- Chọn
**Xóa**. [Máy tính]
- Chuyển đến
[Trình quản lý video](http://www.youtube.com/my_videos).
- Nhấp vào hộp kiểm bên cạnh video bạn muốn xóa (bạn có thể xóa nhiều video cùng lúc).
- Ở đầu Trình quản lý video, nhấp vào
**Tác vụ**> **Xóa**. [Trang web dành cho thiết bị di động]
Hiện tại, bạn không thể xóa video bằng cách sử dụng trang web YouTube dành cho thiết bị di động. Nếu bạn có thiết bị Android hoặc iOS, bạn có thể sử dụng ứng dụng Android hoặc ứng dụng YouTube dành cho iOS để xóa video. Nếu không, hãy truy cập YouTube trên máy tính để xóa video.
Sau khi bạn xóa video, không ai có thể xem video. Xin lưu ý rằng có thể mất một khoảng thời gian để các kết quả tìm kiếm video và hình thu nhỏ biến mất.
Để báo cáo hành vi lạm dụng, quấy rối, nội dung không phù hợp hoặc khiếu nại về bảo mật, hãy truy cập
[Trung tâm an toàn](https://www.youtube.com/yt/policyandsafety/). Đối với các lo ngại về bản quyền, hãy truy cập [Trung tâm bản quyền](https://www.youtube.com/yt/copyright/).

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Set-Cookie: NID=79=B_gZ2vooYC7AiVNMcccuYojtAjqypU8QEY30VLb5xsJGmVsvJWbdVUKm35vKiRod-kHYhoPyMuCbjj_Q9hGwro7TrrUxdJbIb618OyQjcCZTtbCED_1na74n-tJnhW9T; expires=Thu, 24-Nov-2016 03:52:28 GMT; path=/; domain=.google.com; HttpOnly

Server: support-content-ui

Cache-Control: private, max-age=0

X-Content-Type-Options: nosniff

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Strict-Transport-Security: max-age=31536000; includeSubdomains

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://www.google.com/support/accounts/answer/151657?hl=en for more info."

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Động năng
Động năng của một vật là năng lượng mà nó có được từ chuyển động của nó. Nó được định nghĩa là công cần thực hiện để gia tốc một vật với khối lượng cho trước từ trạng thái nghỉ tới vận tốc hiện thời của nó. Sau khi đạt được năng lượng này bởi gia tốc của nó, vật sẽ duy trì động năng này trừ khi tốc độ của nó thay đổi.
Tốc độ, và do đó động năng của một vật duy nhất phụ thuộc hệ quy chiếu (có tính tương đối): nó có thể nhận bất kỳ giá trị dương nào, bởi việc chọn hệ quy chiếu quán tính thích hợp. Ví dụ, một viên đạn bay qua một quan sát viên có động năng trong hệ quy chiếu gắn với quan sát viên đó. Viên đạn giống vậy sẽ đứng yên trong quan điểm của một quan sát viên khác chuyển động cùng vận tốc với viên đạn, vì vậy nó có động năng bằng không. Trái lại, tổng động năng của một hệ vật không thể giảm tới không bởi cách chọn hệ quy chiếu quán tính thích hợp, trừ khi tất cả các vật đó có cùng vận tốc. Trong bất kỳ trường hợp khác, tổng động năng có giá trị nhỏ nhất khác không, và không có hệ quy chiếu quán tính nào có thể được chọn để tất cả vật đều đứng yên. Động năng nhỏ nhất này góp phần vào khối lượng bất biến của hệ, mà nó là độc lập với hệ quy chiếu.
Trong cơ học cổ điển, động năng của một vật không quay có khối lượng m di chuyển với tớc độ v là ½ mv². Trong cơ học tương đối tính, điều này chỉ còn xấp xỉ đúng khi v rất nhỏ so với tốc độ ánh sáng.
Mục lục
Lịch sử và từ nguyên[sửa | sửa mã nguồn]
Nguyên lý trong cơ học cổ điển E ∝ mc² được phát triển đầu tiên bởi Gottfried Leibniz và Johann Bernoulli, những người đã mô tả động năng như là "lực sống" (vis viva). Nhà toán học Hà Lan Willem 's Gravesande đã thực hiện thí nghiệm chứng minh mối quan hệ này. Khi những quả nặng rơi từ những độ cao khác nhau và một khối đất sét, Willem 's Gravesande đã xác định là độ lún của nó tỉ lệ thuận với bình phương tốc độ va chạm. Émilie du Châtelet đã công nhận kết quả thí nghiệm và đưa ra một lời giải thích.
Thuật ngữ động năng và công trong trình bày khoa học của họ gợi lại vào giữa thế kỷ 19. Những hiểu biết sớm về những ý tưởng này có thể quy cho Gaspard-Gustave Coriolis, người đã phát hành vào năm 1829 tờ báo có tựa Du Calcul de l'Effet des Machines đã đề cập những công thức tính toán động năng. William Thomson, và sau đó là Lord Kelvin, là những người đặt ra thuật ngữ "động năng".
Giới thiệu[sửa | sửa mã nguồn]
Năng lượng tồn tại trong nhiều dạng, bao gồm hóa năng, nhiệt năng, bức xạ điện từ, năng lượng trọng trường, điện năng, năng lượng đàn hồi, năng lượng nguyên tử, năng lượng nghỉ. Chúng có thể được sắp xếp vào hai nhóm chính: thế năng và động năng.
Động năng có được hiểu dễ dàng bởi những ví dụ chứng minh làm sao nó có thể chuyển đổi thành dạng khác hay là từ dạng khác. Ví dụ, một vận động viên đạp xe sử dụng hóa năng cung cấp từ thức ăn để gia tốc chiếc xe đạp. Trên cùng một độ cao, tốc độ này có thể được duy trì mà không cần tốn công, không tính lực cản không khí và ma sát. Hóa năng đã chuyển thành động năng, năng lượng của chuyển động, nhưng quá trình không hiểu quả hoàn toàn và sản sinh ra nhiệt trong người đạp xe.
Động năng trong chuyển động của người đạp xe và chiếc xe đạp có thể chuyển đồi thành dạng khác. Ví dụ, người đạp xe có thể gặp phải một ngọn đồi đủ cao để đạp lên, và chiếc xe đạp hoàn toàn dừng khi ở trên đỉnh. Động năng phần lớn đã chuyển thành thế năng trọng trường mà nó có thể được giải phóng khi xuống dốc mà không đạp ở phía bên kia đồi. Vì xe đạp mất một phần năng lượng của nó cho ma sát, nó không bao giờ lấy lại được tốc độ của nó mà không đạp. Năng lượng không bị mất đi; nó chỉ chuyển thành dạng khác vì ma sát. Ngoài ra người đạp xe có thể nối một cái dynamo tới một bánh để phát một chút điện khi đi xuống. Chiếc xe đạp sẽ di chuyển chậm hơn ở chân đồi so với khi không có dynamo bởi vì một phần năng lượng đã chia thành điện năng. Một khả năng khác là người đạp xe có thể bóp thắng, và trong trường hợp này động năng có thể giải phóng qua ma sát dưới dạng nhiệt.
Như bất kỳ đại lượng vật lý khác phụ thuộc vào vận tốc, động năng của một vật phụ thuộc vào mối quan hệ giữa vật và hệ quy chiếu của quan sát viên. Do đó, động năng của vật không phải là bất biến.
Tàu vũ trụ sử dụng hóa năng để phóng và đạt tới động năng cần thiết để đạt tới vận tốc của quỹ đạo. Trong quỹ đạo hoàn toàn tròn, động năng này là hằng số bởi là hầu như không có ma sát ở ngoài không gian gần Trái đất. Tuy nhiên nó sẽ bay trở vào khi có một số động động chuyển thành nhiệt. Nếu quỹ đạo là hình ellipse hay hyperbol, thì động năng và thế năng của nó luôn trao đổi; khi động năng lớn nhất thì thế năng là nhỏ nhất và gần trái đất hay những thiên thể khác nhất, khi thế năng là lớn nhất thì động năng là nhỏ nhất. Nếu không có tác động khác, tổng động năng và thế năng luôn là hằng số.
Động năng có thể chuyển từ một vật sang một vật khác. Trong trò bi da, người chơi truyền động năng vào quả bi chủ khi thục nó bằng cây cơ. Nếu quả bi chủ va chạm với quả bi khác, nó sẽ chậm lại đáng kể và quả bi bị va chạm sẽ gia tốc tới tốc độ tương ứng với động năng đã truyền cho nó. Trong va chạm không đàn hồi, động năng bị tiêu tan thành nhiều dạng năng lượng, như nhiệt, âm thanh, năng lượng liên kết.
Bánh đà đã được phát triển như là một phương pháp để dữ trữ năng lượng. Động năng sẽ được dự trữ dưới dạng chuyển động quay.
Một số mô tả toán học của động năng đã mô tả động năng trong một số tình huốn vật lý thích hợp. Cho những vật và quá trình mà con người thường trải nghiệm, công thức ½mv² cho bởi cơ học cổ điểm (cơ học Newton) là phù hợp. Tuy nhiên, nếu tốc độ của vật có thể so sánh với tốc độ ánh sáng, hiệu ứng tương đối tính sẽ trở nên đáng kể và công thức tương đối tính được sử dụng. Nếu vật ở quy mô nguyên tử hay dưới nguyên tử, hiệu ứng cơ học lượng tử sẽ trở nên đáng kể và những mô hình cơ học lượng tử phải được sử dụng.
Động năng trong cơ học Newton[sửa | sửa mã nguồn]
Động năng của vật rắn[sửa | sửa mã nguồn]
Trong cơ học cổ điển, động năng của một chất điểm (một vật nhỏ đến nỗi mà khối lượng của nó có thể được xem là chỉ tồn tại tại một điểm), hay một vật không quay, được cho bởi phương trình
với là khối lượng và là tốc độ (hay vận tốc) của vật. Trong hệ SI, khối lượng được đo bằng kilogram, tốc độ được đo bằng mét trên giây, và động năng thu được đo bằng joule.
Ví dụ, một vật khối lượng 80 kg di chuyển với tốc độ 18 mét trên giây (65 km/h) thì động năng của nó là
- Ek = (1/2) · 80 · 182 J = 12.96 kJ
Bởi vì động năng tỉ lệ theo bình phương tốc độ, nên một vật tăng gấp đôi tốc độ thì nó sẽ có động năng gấp bốn lần ban đầu. Ví dụ, một chiếc xe hơi di chuyển nhanh gấp đôi chiếc khác thì phải tốn quãng đường gấp bốn lần để dừng, nếu lực thắng là bằng nhau.
Động năng của một vật liên hệ với động lượng theo phương trình:
với:
- là động lượng
- là khối lượng của vật
Động năng tịnh tiến, là động năng liên quan đến chuyển động tịnh tiến, của vật rắn có khối lượng không đổi , và khối tâm của nó di chuyển với tốc độ , sẽ bằng với
với:
- là khối lượng của vật
- là tốc độ khối tâm của vật.
Động năng của bất kỳ vật nào đều phụ thuộc vào hệ quy chiếu mà nó được đo. Tuy nhiên, tổng năng lượng của một hệ cô lập, nghĩa là một hệ không có năng lượng vào hoặc ra, thì không thay đổi trong bất kỳ hệ quy chiếu nào. Do đó, phần hóa năng được chuyển thành động năng bởi một động cơ tên lửa bị phân chia cho tên lửa và khí thải phụ thuộc vào hệ quy chiếu được chọn. Điều này được gọi là hiệu ứng Oberth. Nhưng tổng năng lượng của hệ, kể cả động năng, hóa năng của nhiên liệu, nhiệt,..., được bảo toàn theo thời gian, bất kể đến cách chọn hệ quy chiếu. Tuy nhiên, giá trị tổng năng lượng này thì sẽ khác nhau trong các hệ quy chiếu khác nhau.
Động năng của một hệ phụ thuộc và cách chọn hệ quy chiếu: hệ quy chiếu cho giá trị động năng nhỏ nhất là hệ mà trong đó, tổng động lượng của hệ bằng không. Giá trị động năng nhỏ nhất này đóng góp vào khối lượng bất biến của hệ.
Chuyển động quay[sửa | sửa mã nguồn]
Động năng của một vật vừa chuyển động tịnh tiến, vừa quay là:
- Eđ = Et + Eq
với Et là động năng tịnh tiến
- Et = ½.m.v2
và Eq là động năng quay
- Eq = ½.I.ω2
ở đây:
- m: khối lượng,
- v: vận tốc chuyển động tịnh tiến,
- I: mômen quán tính và
- ω: vận tốc góc
Có thể liên hệ động năng quay với mômen động lượng qua biểu thức:
- Eq = L2/2I
với:
Lý thuyết tương đối hẹp[sửa | sửa mã nguồn]
Động năng của một vật rắn chuyển động tịnh tiến không quay trong lý thuyết tương đối hẹp là hiệu của năng lượng toàn phần với năng lượng nghỉ:
- .
Với:
- m: khối lượng
- v: vận tốc chuyển động tịnh tiến
- c: tốc độ ánh sáng
Khi vận tốc chuyển động của vật là rất nhỏ (so với c), có thể thu được động năng tịnh tiến cổ điển qua xấp xỉ với chuỗi Taylor:
- .
Cơ học lượng tử cổ điển[sửa | sửa mã nguồn]
Giá trị kỳ vọng của động năng cổ điển của một hạt nhỏ (như electron) chuyển động tịnh tiến trong cơ học lượng tử, ký hiệu là , mà hạt này được mô tả hàm sóng là:
với
- m là khối lượng của hạt
- là toán tử Laplace
- là hằng số Planck rút gọn
Công thức trên là phiên bản lượng tử hóa của công thức động năng cổ điển:
với:
- p: động lượng
- m: khối lượng

markdown:
# Động năng
|Bài viết này
|cần thêm . **Động năng** của một vật là năng lượng mà nó có được từ chuyển động của nó. Nó được định nghĩa là công cần thực hiện để gia tốc một vật với khối lượng cho trước từ trạng thái nghỉ tới vận tốc hiện thời của nó. Sau khi đạt được năng lượng này bởi gia tốc của nó, vật sẽ duy trì động năng này trừ khi tốc độ của nó thay đổi.
Tốc độ, và do đó động năng của một vật duy nhất phụ thuộc hệ quy chiếu (có tính tương đối): nó có thể nhận bất kỳ giá trị dương nào, bởi việc chọn hệ quy chiếu quán tính thích hợp. Ví dụ, một viên đạn bay qua một quan sát viên có động năng trong hệ quy chiếu gắn với quan sát viên đó. Viên đạn giống vậy sẽ đứng yên trong quan điểm của một quan sát viên khác chuyển động cùng vận tốc với viên đạn, vì vậy nó có động năng bằng không. Trái lại, tổng động năng của một hệ vật không thể giảm tới không bởi cách chọn hệ quy chiếu quán tính thích hợp, trừ khi tất cả các vật đó có cùng vận tốc. Trong bất kỳ trường hợp khác, tổng động năng có giá trị nhỏ nhất khác không, và không có hệ quy chiếu quán tính nào có thể được chọn để tất cả vật đều đứng yên. Động năng nhỏ nhất này góp phần vào khối lượng bất biến của hệ, mà nó là độc lập với hệ quy chiếu.
Trong cơ học cổ điển, động năng của một vật không quay có khối lượng m di chuyển với tớc độ v là ½ mv². Trong cơ học tương đối tính, điều này chỉ còn xấp xỉ đúng khi v rất nhỏ so với tốc độ ánh sáng.
## Mục lục
## Lịch sử và từ nguyên[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_n%C4%83ng&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_n%C4%83ng&action=edit§ion=1)]
Nguyên lý trong cơ học cổ điển E ∝ mc² được phát triển đầu tiên bởi Gottfried Leibniz và Johann Bernoulli, những người đã mô tả động năng như là "lực sống" (vis viva). Nhà toán học Hà Lan Willem 's Gravesande đã thực hiện thí nghiệm chứng minh mối quan hệ này. Khi những quả nặng rơi từ những độ cao khác nhau và một khối đất sét, Willem 's Gravesande đã xác định là độ lún của nó tỉ lệ thuận với bình phương tốc độ va chạm. Émilie du Châtelet đã công nhận kết quả thí nghiệm và đưa ra một lời giải thích.
Thuật ngữ động năng và công trong trình bày khoa học của họ gợi lại vào giữa thế kỷ 19. Những hiểu biết sớm về những ý tưởng này có thể quy cho Gaspard-Gustave Coriolis, người đã phát hành vào năm 1829 tờ báo có tựa Du Calcul de l'Effet des Machines đã đề cập những công thức tính toán động năng. William Thomson, và sau đó là Lord Kelvin, là những người đặt ra thuật ngữ "động năng".
## Giới thiệu[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_n%C4%83ng&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_n%C4%83ng&action=edit§ion=2)]
Năng lượng tồn tại trong nhiều dạng, bao gồm hóa năng, nhiệt năng, bức xạ điện từ, năng lượng trọng trường, điện năng, năng lượng đàn hồi, năng lượng nguyên tử, năng lượng nghỉ. Chúng có thể được sắp xếp vào hai nhóm chính: thế năng và động năng.
Động năng có được hiểu dễ dàng bởi những ví dụ chứng minh làm sao nó có thể chuyển đổi thành dạng khác hay là từ dạng khác. Ví dụ, một vận động viên đạp xe sử dụng hóa năng cung cấp từ thức ăn để gia tốc chiếc xe đạp. Trên cùng một độ cao, tốc độ này có thể được duy trì mà không cần tốn công, không tính lực cản không khí và ma sát. Hóa năng đã chuyển thành động năng, năng lượng của chuyển động, nhưng quá trình không hiểu quả hoàn toàn và sản sinh ra nhiệt trong người đạp xe.
Động năng trong chuyển động của người đạp xe và chiếc xe đạp có thể chuyển đồi thành dạng khác. Ví dụ, người đạp xe có thể gặp phải một ngọn đồi đủ cao để đạp lên, và chiếc xe đạp hoàn toàn dừng khi ở trên đỉnh. Động năng phần lớn đã chuyển thành thế năng trọng trường mà nó có thể được giải phóng khi xuống dốc mà không đạp ở phía bên kia đồi. Vì xe đạp mất một phần năng lượng của nó cho ma sát, nó không bao giờ lấy lại được tốc độ của nó mà không đạp. Năng lượng không bị mất đi; nó chỉ chuyển thành dạng khác vì ma sát. Ngoài ra người đạp xe có thể nối một cái dynamo tới một bánh để phát một chút điện khi đi xuống. Chiếc xe đạp sẽ di chuyển chậm hơn ở chân đồi so với khi không có dynamo bởi vì một phần năng lượng đã chia thành điện năng. Một khả năng khác là người đạp xe có thể bóp thắng, và trong trường hợp này động năng có thể giải phóng qua ma sát dưới dạng nhiệt.
Như bất kỳ đại lượng vật lý khác phụ thuộc vào vận tốc, động năng của một vật phụ thuộc vào mối quan hệ giữa vật và hệ quy chiếu của quan sát viên. Do đó, động năng của vật không phải là bất biến.
Tàu vũ trụ sử dụng hóa năng để phóng và đạt tới động năng cần thiết để đạt tới vận tốc của quỹ đạo. Trong quỹ đạo hoàn toàn tròn, động năng này là hằng số bởi là hầu như không có ma sát ở ngoài không gian gần Trái đất. Tuy nhiên nó sẽ bay trở vào khi có một số động động chuyển thành nhiệt. Nếu quỹ đạo là hình ellipse hay hyperbol, thì động năng và thế năng của nó luôn trao đổi; khi động năng lớn nhất thì thế năng là nhỏ nhất và gần trái đất hay những thiên thể khác nhất, khi thế năng là lớn nhất thì động năng là nhỏ nhất. Nếu không có tác động khác, tổng động năng và thế năng luôn là hằng số.
Động năng có thể chuyển từ một vật sang một vật khác. Trong trò bi da, người chơi truyền động năng vào quả bi chủ khi thục nó bằng cây cơ. Nếu quả bi chủ va chạm với quả bi khác, nó sẽ chậm lại đáng kể và quả bi bị va chạm sẽ gia tốc tới tốc độ tương ứng với động năng đã truyền cho nó. Trong va chạm không đàn hồi, động năng bị tiêu tan thành nhiều dạng năng lượng, như nhiệt, âm thanh, năng lượng liên kết.
Bánh đà đã được phát triển như là một phương pháp để dữ trữ năng lượng. Động năng sẽ được dự trữ dưới dạng chuyển động quay.
Một số mô tả toán học của động năng đã mô tả động năng trong một số tình huốn vật lý thích hợp. Cho những vật và quá trình mà con người thường trải nghiệm, công thức ½mv² cho bởi cơ học cổ điểm (cơ học Newton) là phù hợp. Tuy nhiên, nếu tốc độ của vật có thể so sánh với tốc độ ánh sáng, hiệu ứng tương đối tính sẽ trở nên đáng kể và công thức tương đối tính được sử dụng. Nếu vật ở quy mô nguyên tử hay dưới nguyên tử, hiệu ứng cơ học lượng tử sẽ trở nên đáng kể và những mô hình cơ học lượng tử phải được sử dụng.
## Động năng trong cơ học Newton[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_n%C4%83ng&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_n%C4%83ng&action=edit§ion=3)]
### Động năng của vật rắn[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_n%C4%83ng&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_n%C4%83ng&action=edit§ion=4)]
Trong cơ học cổ điển, động năng của một chất điểm (một vật nhỏ đến nỗi mà khối lượng của nó có thể được xem là chỉ tồn tại tại một điểm), hay một vật không quay, được cho bởi phương trình
với
là khối lượng và
là tốc độ (hay vận tốc) của vật. Trong hệ SI, khối lượng được đo bằng kilogram, tốc độ được đo bằng mét trên giây, và động năng thu được đo bằng joule.
Ví dụ, một vật khối lượng 80 kg di chuyển với tốc độ 18 mét trên giây (65 km/h) thì động năng của nó là
- E
k= (1/2) · 80 · 18 2J = 12.96 kJ
Bởi vì động năng tỉ lệ theo bình phương tốc độ, nên một vật tăng gấp đôi tốc độ thì nó sẽ có động năng gấp bốn lần ban đầu. Ví dụ, một chiếc xe hơi di chuyển nhanh gấp đôi chiếc khác thì phải tốn quãng đường gấp bốn lần để dừng, nếu lực thắng là bằng nhau.
Động năng của một vật liên hệ với động lượng theo phương trình:
với:
là động lượng
là khối lượng của vật
Động năng tịnh tiến, là động năng liên quan đến chuyển động tịnh tiến, của vật rắn có khối lượng không đổi
, và khối tâm của nó di chuyển với tốc độ
, sẽ bằng với
với:
là khối lượng của vật
là tốc độ khối tâm của vật.
Động năng của bất kỳ vật nào đều phụ thuộc vào hệ quy chiếu mà nó được đo. Tuy nhiên, tổng năng lượng của một hệ cô lập, nghĩa là một hệ không có năng lượng vào hoặc ra, thì không thay đổi trong bất kỳ hệ quy chiếu nào. Do đó, phần hóa năng được chuyển thành động năng bởi một động cơ tên lửa bị phân chia cho tên lửa và khí thải phụ thuộc vào hệ quy chiếu được chọn. Điều này được gọi là hiệu ứng Oberth. Nhưng tổng năng lượng của hệ, kể cả động năng, hóa năng của nhiên liệu, nhiệt,..., được bảo toàn theo thời gian, bất kể đến cách chọn hệ quy chiếu. Tuy nhiên, giá trị tổng năng lượng này thì sẽ khác nhau trong các hệ quy chiếu khác nhau.
Động năng của một hệ phụ thuộc và cách chọn hệ quy chiếu: hệ quy chiếu cho giá trị động năng nhỏ nhất là hệ mà trong đó, tổng động lượng của hệ bằng không. Giá trị động năng nhỏ nhất này đóng góp vào khối lượng bất biến của hệ.
### Chuyển động quay[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_n%C4%83ng&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_n%C4%83ng&action=edit§ion=5)]
Động năng của một vật vừa chuyển động tịnh tiến, vừa quay là:
*E* = *đ* *E* + *t* *E* *q*
với
*E* t là **động năng tịnh tiến** *E* = ½. *t* *m*. *v* 2
và
*E* là q **động năng quay** *E* = ½. *q* *I*. *ω* 2
ở đây:
*m*: khối lượng, *v*: vận tốc chuyển động tịnh tiến, *I*: [mômen quán tính](/wiki/M%C3%B4men_qu%C3%A1n_t%C3%ADnh)và *ω*: [vận tốc góc](/wiki/V%E1%BA%ADn_t%E1%BB%91c_g%C3%B3c)
Có thể liên hệ động năng quay với
[mômen động lượng](/wiki/M%C3%B4men_%C4%91%E1%BB%99ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng) qua biểu thức: *E* = *q* *L* 2/2 *I*
với:
## Lý thuyết tương đối hẹp[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_n%C4%83ng&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_n%C4%83ng&action=edit§ion=6)]
Động năng của một
[vật rắn](/wiki/V%E1%BA%ADt_r%E1%BA%AFn) chuyển động tịnh tiến không quay trong [lý thuyết tương đối hẹp](/wiki/L%C3%BD_thuy%E1%BA%BFt_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%E1%BB%91i_h%E1%BA%B9p) là hiệu của [năng lượng toàn phần](/w/index.php?title=N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_to%C3%A0n_ph%E1%BA%A7n&action=edit&redlink=1) với [năng lượng nghỉ](/w/index.php?title=N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_ngh%E1%BB%89&action=edit&redlink=1):
.
Với:
*m*: khối lượng *v*: vận tốc chuyển động tịnh tiến *c*: [tốc độ ánh sáng](/wiki/T%E1%BB%91c_%C4%91%E1%BB%99_%C3%A1nh_s%C3%A1ng)
Khi vận tốc chuyển động của vật là rất nhỏ (so với
*c*), có thể thu được động năng tịnh tiến cổ điển qua [xấp xỉ](/wiki/X%E1%BA%A5p_x%E1%BB%89) với [chuỗi Taylor](/wiki/Chu%E1%BB%97i_Taylor):
.
## Cơ học lượng tử cổ điển[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_n%C4%83ng&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_n%C4%83ng&action=edit§ion=7)] [Giá trị kỳ vọng](/wiki/Gi%C3%A1_tr%E1%BB%8B_k%E1%BB%B3_v%E1%BB%8Dng) của động năng cổ điển của một hạt nhỏ (như [electron](/wiki/Electron)) chuyển động tịnh tiến trong [cơ học lượng tử](/wiki/C%C6%A1_h%E1%BB%8Dc_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_t%E1%BB%AD), ký hiệu là
, mà hạt này được mô tả
[hàm sóng](/wiki/H%C3%A0m_s%C3%B3ng)
là:
với
*m*là khối lượng của hạt
là
[toán tử Laplace](/wiki/To%C3%A1n_t%E1%BB%AD_Laplace)
là
[hằng số Planck rút gọn](/wiki/H%E1%BA%B1ng_s%E1%BB%91_Planck_r%C3%BAt_g%E1%BB%8Dn)
Công thức trên là phiên bản
[lượng tử hóa](/wiki/L%C6%B0%E1%BB%A3ng_t%E1%BB%AD_h%C3%B3a) của công thức động năng cổ điển:
với:
*p*: [động lượng](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng) *m*: [khối lượng](/wiki/Kh%E1%BB%91i_l%C6%B0%E1%BB%A3ng)

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.02:-77.54:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1053 hit/1, cp1054 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization


text:
(87275) 2000 PZ8
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(87275) 2000 PZ8 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 4 tháng 8, 2000.[1]
(87275) 2000 PZ8 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 4 tháng 8, 2000.[1]

markdown:
# (87275) 2000 PZ
8
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**(87275) 2000 PZ 8** là một [tiểu hành tinh](/wiki/Ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh) [vành đai chính](/wiki/V%C3%A0nh_%C4%91ai_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh). Nó được phát hiện bởi [Robert H. McNaught](/w/index.php?title=Robert_H._McNaught&action=edit&redlink=1)ở [Đài thiên văn Siding Spring](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A0i_thi%C3%AAn_v%C4%83n_Siding_Spring&action=edit&redlink=1)ở [Coonabarabran, New South Wales](/w/index.php?title=Coonabarabran,_New_South_Wales&action=edit&redlink=1), Australia, ngày 4 tháng 8, 2000. [[1]](#cite_note-1)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=(87275)_2000_PZ8&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=(87275)_2000_PZ8&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=(87275)_2000_PZ8&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=(87275)_2000_PZ8&action=edit§ion=2)]
|
|
|
|
|Danh sách/danh mục
|

X-Cache: cp1055 miss, cp1055 miss