text:
Shirakumo (tàu khu trục Nhật) (1927)
Shirakumo (tiếng Nhật: 白雲) là một tàu khu trục hạng nhất của Hải quân Đế quốc Nhật Bản, thuộc lớp Fubuki bao gồm hai mươi bốn chiếc, được chế tạo sau khi Chiến tranh Thế giới thứ nhất kết thúc. Khi được đưa vào hoạt động, những con tàu này là những tàu khu trục mạnh mẽ nhất thế giới.[2] Chúng phục vụ như những tàu khu trục hàng đầu trong những năm 1930, và tiếp tục là những vũ khí lợi hại trong cuộc Chiến tranh Thái Bình Dương. Shirakumo là một cựu binh tham gia nhiều hoạt động trong những năm đầu tiên của chiến tranh, và đã bị tàu ngầm Mỹ USS Tautog đánh chìm ngày 16 tháng 3 năm 1944 phía Đông Muroran trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.
Mục lục
Thiết kế và chế tạo[sửa | sửa mã nguồn]
Việc chế tạo lớp tàu khu trục Fubuki tiên tiến được chấp thuận vào năm tài chính 1923 như một phần của chương trình có tham vọng cung cấp cho Hải quân Đế quốc Nhật Bản một ưu thế về chất lượng so với những tàu chiến hiện đại nhất của thế giới.[3] Khả năng thể hiện của lớp Fubuki là một bước nhảy vọt so với các thiết kế tàu khu trục trước đó, nên chúng được gọi là các "tàu khu trục đặc biệt" (tiếng Nhật: 特型 - Tokugata). Kích thước lớn, động cơ mạnh mẽ, tốc độ cao, bán kính hoạt động lớn và vũ khí trang bị mạnh chưa từng có khiến cho các tàu khu trục này có được hỏa lực tương đương nhiều tàu tuần dương hạng nhẹ của hải quân các nước khác.[4] Shirakumo được chế tạo tại Xưởng đóng tàu Fujinagata ở Osaka, được đặt lườn vào ngày 27 tháng 10 năm 1926. Nó được hạ thủy vào ngày 27 tháng 12 năm 1927 và đưa ra hoạt động vào ngày 28 tháng 7 năm 1928.[5] Nguyên được dự định mang số hiệu đơn giản là "Tàu khu trục số 42", nó được hoàn tất dưới tên gọi Shirakumo.
Lịch sử hoạt động[sửa | sửa mã nguồn]
Khi hoàn tất, Shirakumo được phân về Hải đội Khu trục 11 thuộc Hạm đội 2 Hải quân Đế quốc Nhật Bản. Trong cuộc Chiến tranh Trung-Nhật, Shirakumo được phân công tuần tra dọc theo bờ biển miền Nam Trung Quốc, và đã tham gia vào việc Chiếm đóng Đông Dương thuộc Pháp vào năm 1940.
Vào lúc xảy ra cuộc tấn công Trân Châu Cảng, Shirakumo được phân về Hải đội Khu trục 12 của Đội khu trục 3 thuộc Hạm đội 1 Hải quân Đế quốc Nhật Bản và được bố trí từ Quân khu Hải quân Kure đến cảng Samah trên đảo Hải Nam. Từ ngày 4 tháng 12 đến hết năm 1941, Shirakumo hỗ trợ cho cuộc đổ bộ lực lượng Nhật Bản lên Malaya và Borneo, và đã cứu vớt những người sống sót trên chiếc tàu khu trục Sagiri bị chìm do trúng ngư lôi vào ngày 23 tháng 12.[6]
Vào tháng 2 năm 1942, Shirakumo nằm trong thành phần hộ tống cho tàu tuần dương hạng nặng Chokai trong các chiến dịch chiếm đóng Banka-Palembang và quần đảo Anambas, đã đánh chìm một tàu rải dây cáp Anh ngoài khơi Singapore vào ngày 14 tháng 2. Sau đó Shirakumo gia nhập lực lượng chiếm đóng Tây Java, và đã hiện diện trong trận chiến eo biển Sunda vào ngày 1 tháng 3, trợ giúp vào việc đánh chìm tàu tuần dương Australia HMAS Perth và tàu tuần dương Hoa Kỳ USS Houston.[7]
Vào ngày 10 tháng 3, Shirakumo được phân về Hải đội Khu trục 20 của Đội khu trục 3 thuộc Hạm đội 1, và sau đó đã tham gia vào lực lượng chiếm đóng phía Bắc Sumatra vào ngày 12 tháng 3 và chiếm đóng quần đảo Andaman vào ngày 23 tháng 3. Trong cuộc không kích Ấn Độ Dương, cùng với các tàu tuần dương Kumano và Suzuya, Shirakumo được ghi công đánh chìm năm tàu buôn. Từ ngày 13 đến ngày 22 tháng 4, Shirakumo đi ngang qua Singapore và vịnh Cam Ranh quay trở về Xưởng hải quân Kure để bảo trì.[6]
Trong thời gian diễn ra trận Midway, Shirakumo nằm trong thành phần của lực lượng chiếm đóng quần đảo Aleut. Đến tháng 7 năm 1942, Shirakumo lên đường từ Amami-Oshima đến quân khu bảo vệ Mako, Singapore, Sabang và Mergui nhằm chuẩn bị cho một cuộc không kích Ấn Độ Dương thứ hai. Kế hoạch này bị hủy bỏ do việc lực lượng Đồng Minh đổ bộ lên Guadalcanal, và Shirakumo được gửi đến Truk. Từ tháng 8 trở đi, Shirakumo được sử dụng cho các nhiệm vụ "Tốc hành Tokyo", những chuyến đi vận chuyển tốc độ cao, trong khu vực quần đảo Solomon. Vào ngày 28 tháng 8, sau khi một nhiệm vụ vận chuyển binh lính đến Guadalcanal bị hủy bỏ, Shirakumo bị hư hại nặng ởi một cuộc không kích của máy bay ném bom bổ nhào Mỹ, khi một quả bom ném trúng phòng động cơ đã khiến nó chết đứng giữa biển, cho dù chỉ có hai thủy thủ bị thương. Nó được tàu khu trục Amagiri, rồi tiếp đó là tàu rải mìn Tsugaru kéo về đảo Shortland, và từ đây được tàu chở dầu Koa Maru kéo về Truk để được sửa chữa khẩn cấp, để nó có thể quay về Kure bằng chính động lực của mình vào ngày 8 tháng 10.[8]
Khi công việc sửa chữa hoàn tất vào ngày 1 tháng 4 năm 1943, Shirakumo được điều về Hải đội Khu trục 9 của Đội khu trục 1 thuộc Hạm đội 5 Hải quân Đế quốc Nhật Bản, và được phân công tuần tra và hộ tống tại vùng biển ngoài khơi Hokkaidō và quần đảo Kurile. Vào ngày 6 tháng 6 năm 1943, nó va chạm với tàu khu trục Numakaze trong sương mù dày đặc ngoài khơi Paramushiro, và bị buộc phải quay về Hakodate để sửa chữa. Công việc này chỉ hoàn tất vào cuối tháng 9, khi nó tiếp tục các cuộc tuần tra và hộ tống tại vùng biển phía Bắc.
Ngày 16 tháng 3 năm 1944, sau khi rời Kushiro, Hokkaido cùng một đoàn tàu vận tải chuyển binh lính hướng đến đảo Uruppu, Shirakumo trúng phải ngư lôi phóng từ tàu ngầm Mỹ USS Tautog ở cách 315 km (170 hải lý) về phía Đông Muroran, tọa độ 42°25′B 144°55′Đ / 42,417°B 144,917°ĐTọa độ: 42°25′B 144°55′Đ / 42,417°B 144,917°Đ. Shirakumo chìm hầu như ngay lập tức và không có người nào sống sót.[9]
Vào ngày 31 tháng 3 năm 1944, Shirakumo được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân.[5]
Danh sách thuyền trưởng[sửa | sửa mã nguồn]
- Trung tá Genji Wakagi (sĩ quan trang bị trưởng): 15 tháng 12 năm 1927 - 28 tháng 7 năm 1928
- Trung tá Genji Wakagi: 28 tháng 7 năm 1928 - 30 tháng 11 năm 1929
- Trung tá Tetsuri Kobayashi: 30 tháng 11 năm 1929 - 15 tháng 11 năm 1930
- Trung tá Shoji Nishimura: 15 tháng 11 năm 1930 - 1 tháng 12 năm 1931
- Thiếu tá Kazuo Sakai: 1 tháng 12 năm 1931 - 15 tháng 11 năm 1933
- Thiếu tá Keizaburo Okano: 15 tháng 11 năm 1933 - 15 tháng 11 năm 1934
- Trung tá Masami Ban: 15 tháng 11 năm 1934 - 21 tháng 11 năm 1935
- Thiếu tá Yasutake Shiro: 21 tháng 11 năm 1935 - 1 tháng 12 năm 1936
- Thiếu tá Wakihito Yamakuma: 1 tháng 12 năm 1936 - 18 tháng 8 năm 1937
- Thiếu tá Iwata Yamamoto: 18 tháng 8 năm 1937 - 20 tháng 10 năm 1937
- Thiếu tá Nobuki Ogawa: 20 tháng 10 năm 1937 - 20 tháng 11 năm 1939; thăng Trung tá 1 tháng 12 năm 1937
- Trung tá Shinichirou Maekawa: 20 tháng 11 năm 1939 - 15 tháng 10 năm 1940
- Trung tá Toyoji Hitomi: 15 tháng 10 năm 1940 - 18 tháng 8 năm 1942
- Thiếu tá Shigekichi Sato: 18 tháng 8 năm 1942 - 15 tháng 11 năm 1942; thăng Trung tá 1 tháng 11 năm 1942
- Thiếu tá Toshio Hirayama: 15 tháng 11 năm 1942 - 22 tháng 1 năm 1944
- Thiếu tá Masao Hashimoto: 22 tháng 1 năm 1944 - 16 tháng 3 năm 1944; tử trận, được truy thăng Trung tá
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Các đặc tính lấy từ: Fitzsimons, Bernard, ed. Illustrated Encyclopedia of 20th Century Weapons and Warfare (London: Phoebus, 1978), Volume 10, trang 1040-1041, "Fubuki".
- ^ Globalsecurity.org. “IJN Fubuki class destroyers”.
- ^ Fitzsimons, Illustrated Encyclopedia of 20th Century Weapons and Warfare, trang 1040
- ^ Peattie & Evans, Kaigun, trang 221-222.
- ^ a ă Nishidah, Hiroshi (2002). “Fubuki class 1st class destroyers”. Materials of the Imperial Japanese Navy.
- ^ a ă Nevitt, Allyn D. (1997). “IJN Shirakumo: Tabular Record of Movement”. Long Lancers. Combinedfleet.com.
- ^ Muir, Dan Order of Battle - The Battle of the Sunda Strait 1942
- ^ D’Albas. Death of a Navy: Japanese Naval Action in World War II.
- ^ Brown. Warship Losses of World War II
Thư mục[sửa | sửa mã nguồn]
- D'Albas, Andrieu (1965). Death of a Navy: Japanese Naval Action in World War II. Devin-Adair Pub. ISBN 0-8159-5302-X.
- Brown, David (1990). Warship Losses of World War Two. Naval Institute Press. ISBN 1-55750-914-X.
- Howarth, Stephen (1983). The Fighting Ships of the Rising Sun: The Drama of the Imperial Japanese Navy, 1895–1945. Atheneum. ISBN 0-689-11402-8.
- Jentsura, Hansgeorg (1976). Warships of the Imperial Japanese Navy, 1869–1945. US Naval Institute Press. ISBN 0-87021-893-X.
- Watts, Anthony J (1967). Japanese Warships of World War II. Doubleday. ASIN B000KEV3J8.
- Whitley, M J (2000). Destroyers of World War Two: An International Encyclopedia. London: Arms and Armour Press. ISBN 1-85409-521-8.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Nevitt, Allyn D. (1997). CombinedFleet.com “IJN Shirakumo: Tabular Record of Movement”. Long Lancers. Combinedfleet.com.
- Nishidah, Hiroshi (2002). “Fubuki class destroyers”. Materials of the Imperial Japanese Navy.
- Globalsecurity.org. “IJN Fubuki class destroyers”.

markdown:
# Shirakumo (tàu khu trục Nhật) (1927)
|
|![]()
Tàu khu trục
*Shirakumo*vào ngày 5 tháng 9 năm 1931 ![ Naval Ensign of Japan.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4f/Naval_Ensign_of_Japan.svg/50px-Naval_Ensign_of_Japan.svg.png)
![ Naval Ensign of Japan.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4f/Naval_Ensign_of_Japan.svg/50px-Naval_Ensign_of_Japan.svg.png)
[Xưởng đóng tàu Fujinagata](/w/index.php?title=X%C6%B0%E1%BB%9Fng_%C4%91%C3%B3ng_t%C3%A0u_Fujinagata&action=edit&redlink=1) *Tàu khu trục số 42* [27 tháng 10](/wiki/27_th%C3%A1ng_10)năm [1926](/wiki/1926) [27 tháng 12](/wiki/27_th%C3%A1ng_12)năm [1927](/wiki/1927) [28 tháng 7](/wiki/28_th%C3%A1ng_7)năm [1928](/wiki/1928) [31 tháng 3](/wiki/31_th%C3%A1ng_3)năm [1944](/wiki/1944) [USS](/w/index.php?title=USS_Tautog_(SS-199)&action=edit&redlink=1)đánh chìm *Tautog* [16 tháng 3](/wiki/16_th%C3%A1ng_3)năm [1944](/wiki/1944)phía Đông [Muroran](/wiki/Muroran,_Hokkaido) [42°25′B 144°55′Đ / 42,417°B 144,917°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Shirakumo_%28t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_Nh%E1%BA%ADt%29_%281927%29¶ms=42_25_N_144_55_E_) [Lớp tàu khu trục](/wiki/Fubuki_(l%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c)) *Fubuki* [[1]](#cite_note-1) [Trọng tải choán nước](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%8Dng_t%E1%BA%A3i_cho%C3%A1n_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1):
2.050 tấn (tái tạo)
[Độ dài](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99_d%C3%A0i_t%E1%BB%95ng_c%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1):
118,4 m (388 ft 6 in) (chung)
[Sườn ngang](/w/index.php?title=S%C6%B0%E1%BB%9Dn_ngang_(t%C3%A0u)&action=edit&redlink=1): [Mớn nước](/w/index.php?title=M%E1%BB%9Bn_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1): [turbine](/w/index.php?title=Turbine&action=edit&redlink=1)hộp số [Kampon](/w/index.php?title=Kampon&action=edit&redlink=1)
4 × nồi hơi
2 × trục
công suất 50.000 mã lực (37,3 MW)
đầy đủ:
[hải pháo 127 mm (5 inch)/50 caliber Kiểu 3](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_ph%C3%A1o_127_mm_(5_inch)/50_caliber_Ki%E1%BB%83u_3&action=edit&redlink=1)(3×2)
2 ×
[súng máy 13 mm Kiểu 93](/w/index.php?title=S%C3%BAng_m%C3%A1y_13_mm_Ki%E1%BB%83u_93&action=edit&redlink=1)(2×1)
9 × ống phóng
[ngư lôi](/wiki/Ng%C6%B0_l%C3%B4i)610 mm (24 in) (3×3)
18 ×
[ngư lôi Kiểu 91](/w/index.php?title=Ng%C6%B0_l%C3%B4i_Ki%E1%BB%83u_91&action=edit&redlink=1)
18 ×
[mìn sâu](/w/index.php?title=Bom_ch%E1%BB%91ng_t%C3%A0u_ng%E1%BA%A7m&action=edit&redlink=1) * ( Shirakumo* [tiếng Nhật](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Nh%E1%BA%ADt): 白雲) là một [tàu khu trục](/wiki/T%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c)hạng nhất của [Hải quân Đế quốc Nhật Bản](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), thuộc [lớp](/wiki/Fubuki_(l%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c))bao gồm hai mươi bốn chiếc, được chế tạo sau khi *Fubuki* [Chiến tranh Thế giới thứ nhất](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t)kết thúc. Khi được đưa vào hoạt động, những con tàu này là những tàu khu trục mạnh mẽ nhất thế giới. Chúng phục vụ như những tàu khu trục hàng đầu trong những năm [[2]](#cite_note-2) [1930](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1930), và tiếp tục là những vũ khí lợi hại trong cuộc [Chiến tranh Thái Bình Dương](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng). *Shirakumo*là một cựu binh tham gia nhiều hoạt động trong những năm đầu tiên của chiến tranh, và đã bị tàu ngầm Mỹ [USS](/w/index.php?title=USS_Tautog_(SS-199)&action=edit&redlink=1)đánh chìm ngày *Tautog* [16 tháng 3](/wiki/16_th%C3%A1ng_3)năm [1944](/wiki/1944)phía Đông [Muroran](/wiki/Muroran,_Hokkaido)trong [Chiến tranh Thế giới thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai).
## Mục lục
## Thiết kế và chế tạo[
[sửa](/w/index.php?title=Shirakumo_(t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_Nh%E1%BA%ADt)_(1927)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Shirakumo_(t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_Nh%E1%BA%ADt)_(1927)&action=edit§ion=1)]
Việc chế tạo lớp tàu khu trục
*Fubuki* tiên tiến được chấp thuận vào năm tài chính 1923 như một phần của chương trình có tham vọng cung cấp cho Hải quân Đế quốc Nhật Bản một ưu thế về chất lượng so với những tàu chiến hiện đại nhất của thế giới. Khả năng thể hiện của lớp [3] *Fubuki*là một bước nhảy vọt so với các thiết kế tàu khu trục trước đó, nên chúng được gọi là các "tàu khu trục đặc biệt" ( [tiếng Nhật](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Nh%E1%BA%ADt): 特型 - Tokugata). Kích thước lớn, động cơ mạnh mẽ, tốc độ cao, bán kính hoạt động lớn và vũ khí trang bị mạnh chưa từng có khiến cho các tàu khu trục này có được hỏa lực tương đương nhiều [tàu tuần dương hạng nhẹ](/wiki/T%C3%A0u_tu%E1%BA%A7n_d%C6%B0%C6%A1ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9)của hải quân các nước khác. [[4]](#cite_note-Peattie_page_221-222-4) *Shirakumo*được chế tạo tại [Xưởng đóng tàu Fujinagata](/w/index.php?title=X%C6%B0%E1%BB%9Fng_%C4%91%C3%B3ng_t%C3%A0u_Fujinagata&action=edit&redlink=1)ở [Osaka](/wiki/%C5%8Csaka), được đặt lườn vào ngày [27 tháng 10](/wiki/27_th%C3%A1ng_10)năm [1926](/wiki/1926). Nó được hạ thủy vào ngày [27 tháng 12](/wiki/27_th%C3%A1ng_12)năm [1927](/wiki/1927)và đưa ra hoạt động vào ngày [28 tháng 7](/wiki/28_th%C3%A1ng_7)năm [1928](/wiki/1928). Nguyên được dự định mang số hiệu đơn giản là "Tàu khu trục số 42", nó được hoàn tất dưới tên gọi [[5]](#cite_note-Nishidah-5) *Shirakumo*.
## Lịch sử hoạt động[
[sửa](/w/index.php?title=Shirakumo_(t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_Nh%E1%BA%ADt)_(1927)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Shirakumo_(t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_Nh%E1%BA%ADt)_(1927)&action=edit§ion=2)]
Khi hoàn tất,
*Shirakumo* được phân về Hải đội Khu trục 11 thuộc [Hạm đội 2 Hải quân Đế quốc Nhật Bản](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1m_%C4%91%E1%BB%99i_2_H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1). Trong cuộc [Chiến tranh Trung-Nhật](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Trung-Nh%E1%BA%ADt), *Shirakumo* được phân công tuần tra dọc theo bờ biển miền Nam [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), và đã tham gia vào việc [Chiếm đóng Đông Dương thuộc Pháp](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFm_%C4%91%C3%B3ng_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng_thu%E1%BB%99c_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) vào năm [1940](/wiki/1940).
Vào lúc xảy ra cuộc
[tấn công Trân Châu Cảng](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Tr%C3%A2n_Ch%C3%A2u_C%E1%BA%A3ng), *Shirakumo* được phân về Hải đội Khu trục 12 của Đội khu trục 3 thuộc [Hạm đội 1 Hải quân Đế quốc Nhật Bản](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1m_%C4%91%E1%BB%99i_1_H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1) và được bố trí từ [Quân khu Hải quân Kure](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_khu_H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Kure&action=edit&redlink=1) đến cảng Samah trên đảo [Hải Nam](/wiki/H%E1%BA%A3i_Nam). Từ ngày [4 tháng 12](/wiki/4_th%C3%A1ng_12) đến hết năm [1941](/wiki/1941), *Shirakumo* hỗ trợ cho cuộc đổ bộ lực lượng Nhật Bản lên [Malaya](/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_M%C3%A3_Lai) và [Borneo](/wiki/Borneo), và đã cứu vớt những người sống sót trên chiếc tàu khu trục * bị chìm do trúng ngư lôi vào ngày Sagiri* [23 tháng 12](/wiki/23_th%C3%A1ng_12). [[6]](#cite_note-combinedfleet-6)
Vào
[tháng 2](/wiki/Th%C3%A1ng_hai) năm [1942](/wiki/1942), *Shirakumo* nằm trong thành phần hộ tống cho [tàu tuần dương hạng nặng](/wiki/T%C3%A0u_tu%E1%BA%A7n_d%C6%B0%C6%A1ng_h%E1%BA%A1ng_n%E1%BA%B7ng) * trong các chiến dịch chiếm đóng Chokai* [Banka](/wiki/Banka)- [Palembang](/wiki/Palembang)và [quần đảo Anambas](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Anambas), đã đánh chìm một tàu rải dây cáp Anh ngoài khơi [Singapore](/wiki/Singapore)vào ngày [14 tháng 2](/wiki/14_th%C3%A1ng_2). Sau đó *Shirakumo*gia nhập lực lượng chiếm đóng Tây Java, và đã hiện diện trong [trận chiến eo biển Sunda](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_chi%E1%BA%BFn_eo_bi%E1%BB%83n_Sunda&action=edit&redlink=1)vào ngày [1 tháng 3](/wiki/1_th%C3%A1ng_3), trợ giúp vào việc đánh chìm tàu tuần dương [Australia](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Ho%C3%A0ng_gia_Australia&action=edit&redlink=1) [HMAS](/wiki/HMAS_Perth_(D29))và tàu tuần dương *Perth* [Hoa Kỳ](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3) [USS](/wiki/USS_Houston_(CA-30)). *Houston* [[7]](#cite_note-7)
Vào ngày
[10 tháng 3](/wiki/10_th%C3%A1ng_3), *Shirakumo* được phân về Hải đội Khu trục 20 của Đội khu trục 3 thuộc Hạm đội 1, và sau đó đã tham gia vào lực lượng chiếm đóng phía Bắc [Sumatra](/wiki/Sumatra) vào ngày [12 tháng 3](/wiki/12_th%C3%A1ng_3) và chiếm đóng [quần đảo Andaman](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Andaman) vào ngày [23 tháng 3](/wiki/23_th%C3%A1ng_3). Trong cuộc [không kích Ấn Độ Dương](/wiki/Kh%C3%B4ng_k%C3%ADch_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_D%C6%B0%C6%A1ng_(1942)), cùng với các tàu tuần dương * và Kumano* *,* [Suzuya](/wiki/Suzuya_(t%C3%A0u_tu%E1%BA%A7n_d%C6%B0%C6%A1ng_Nh%E1%BA%ADt)) *Shirakumo*được ghi công đánh chìm năm tàu buôn. Từ ngày [13](/wiki/13_th%C3%A1ng_4)đến ngày [22 tháng 4](/wiki/22_th%C3%A1ng_4), *Shirakumo*đi ngang qua Singapore và [vịnh Cam Ranh](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_Cam_Ranh)quay trở về [Xưởng hải quân Kure](/w/index.php?title=X%C6%B0%E1%BB%9Fng_h%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Kure&action=edit&redlink=1)để bảo trì. [[6]](#cite_note-combinedfleet-6)
Trong thời gian diễn ra
[trận Midway](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Midway), *Shirakumo* nằm trong thành phần của lực lượng [chiếm đóng quần đảo Aleut](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Aleut&action=edit&redlink=1). Đến [tháng 7](/wiki/Th%C3%A1ng_b%E1%BA%A3y) năm [1942](/wiki/1942), *Shirakumo* lên đường từ [Amami-Oshima](/w/index.php?title=Amami-Oshima&action=edit&redlink=1) đến [quân khu bảo vệ Mako](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_khu_b%E1%BA%A3o_v%E1%BB%87_Mako&action=edit&redlink=1), Singapore, [Sabang](/w/index.php?title=Sabang&action=edit&redlink=1) và [Mergui](/wiki/Mergui) nhằm chuẩn bị cho một cuộc không kích Ấn Độ Dương thứ hai. Kế hoạch này bị hủy bỏ do việc lực lượng Đồng Minh [đổ bộ lên Guadalcanal](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_Guadalcanal), và *Shirakumo* được gửi đến [Truk](/w/index.php?title=Truk&action=edit&redlink=1). Từ [tháng 8](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C3%A1m) trở đi, *Shirakumo* được sử dụng cho các nhiệm vụ " [Tốc hành Tokyo](/w/index.php?title=T%E1%BB%91c_h%C3%A0nh_Tokyo&action=edit&redlink=1)", những chuyến đi vận chuyển tốc độ cao, trong khu vực [quần đảo Solomon](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Solomon). Vào ngày [28 tháng 8](/wiki/28_th%C3%A1ng_8), sau khi một nhiệm vụ vận chuyển binh lính đến Guadalcanal bị hủy bỏ, *Shirakumo* bị hư hại nặng ởi một cuộc không kích của [máy bay ném bom bổ nhào](/w/index.php?title=M%C3%A1y_bay_n%C3%A9m_bom_b%E1%BB%95_nh%C3%A0o&action=edit&redlink=1) Mỹ, khi một quả bom ném trúng phòng động cơ đã khiến nó chết đứng giữa biển, cho dù chỉ có hai thủy thủ bị thương. Nó được tàu khu trục *, rồi tiếp đó là tàu rải mìn Amagiri* *kéo về* [Tsugaru](/w/index.php?title=Tsugaru_(t%C3%A0u_r%E1%BA%A3i_m%C3%ACn_Nh%E1%BA%ADt)&action=edit&redlink=1) [đảo Shortland](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_Shortland&action=edit&redlink=1), và từ đây được tàu chở dầu *Koa Maru*kéo về Truk để được sửa chữa khẩn cấp, để nó có thể quay về Kure bằng chính động lực của mình vào ngày [8 tháng 10](/wiki/8_th%C3%A1ng_10). [[8]](#cite_note-8)
Khi công việc sửa chữa hoàn tất vào ngày
[1 tháng 4](/wiki/1_th%C3%A1ng_4) năm [1943](/wiki/1943), *Shirakumo* được điều về Hải đội Khu trục 9 của Đội khu trục 1 thuộc [Hạm đội 5 Hải quân Đế quốc Nhật Bản](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1m_%C4%91%E1%BB%99i_5_H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1), và được phân công tuần tra và hộ tống tại vùng biển ngoài khơi [Hokkaidō](/wiki/Hokkaid%C5%8D) và [quần đảo Kurile](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Kurile&action=edit&redlink=1). Vào ngày [6 tháng 6](/wiki/6_th%C3%A1ng_6) năm [1943](/wiki/1943), nó va chạm với tàu khu trục * trong sương mù dày đặc ngoài khơi Numakaze* [Paramushiro](/w/index.php?title=Paramushiro&action=edit&redlink=1), và bị buộc phải quay về [Hakodate](/wiki/Hakodate)để sửa chữa. Công việc này chỉ hoàn tất vào cuối [tháng 9](/wiki/Th%C3%A1ng_ch%C3%ADn), khi nó tiếp tục các cuộc tuần tra và hộ tống tại vùng biển phía Bắc.
Ngày
[16 tháng 3](/wiki/16_th%C3%A1ng_3) năm [1944](/wiki/1944), sau khi rời [Kushiro, Hokkaido](/w/index.php?title=Kushiro,_Hokkaido&action=edit&redlink=1) cùng một đoàn tàu vận tải chuyển binh lính hướng đến [đảo Uruppu](/wiki/Urup), *Shirakumo* trúng phải ngư lôi phóng từ tàu ngầm Mỹ [USS Tautog](/w/index.php?title=USS_Tautog_(SS-199)&action=edit&redlink=1) ở cách 315 km (170 hải lý) về phía Đông [Muroran](/wiki/Muroran,_Hokkaido), tọa độ [42°25′B 144°55′Đ / 42,417°B 144,917°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Shirakumo_%28t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_Nh%E1%BA%ADt%29_%281927%29¶ms=42_25_N_144_55_E_) [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [42°25′B 144°55′Đ / 42,417°B 144,917°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Shirakumo_%28t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_Nh%E1%BA%ADt%29_%281927%29¶ms=42_25_N_144_55_E_). *Shirakumo*chìm hầu như ngay lập tức và không có người nào sống sót. [[9]](#cite_note-9)
Vào ngày
[31 tháng 3](/wiki/31_th%C3%A1ng_3) năm [1944](/wiki/1944), *Shirakumo* được rút khỏi danh sách [Đăng bạ Hải quân](/w/index.php?title=%C4%90%C4%83ng_b%E1%BA%A1_H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1). [[5]](#cite_note-Nishidah-5)
## Danh sách thuyền trưởng[
[sửa](/w/index.php?title=Shirakumo_(t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_Nh%E1%BA%ADt)_(1927)&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Shirakumo_(t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_Nh%E1%BA%ADt)_(1927)&action=edit§ion=3)]
- Trung tá Genji Wakagi (sĩ quan trang bị trưởng):
[15 tháng 12](/wiki/15_th%C3%A1ng_12)năm [1927](/wiki/1927)- [28 tháng 7](/wiki/28_th%C3%A1ng_7)năm [1928](/wiki/1928)
- Trung tá Genji Wakagi:
[28 tháng 7](/wiki/28_th%C3%A1ng_7)năm [1928](/wiki/1928)- [30 tháng 11](/wiki/30_th%C3%A1ng_11)năm [1929](/wiki/1929)
- Trung tá Tetsuri Kobayashi:
[30 tháng 11](/wiki/30_th%C3%A1ng_11)năm [1929](/wiki/1929)- [15 tháng 11](/wiki/15_th%C3%A1ng_11)năm [1930](/wiki/1930)
- Trung tá Shoji Nishimura:
[15 tháng 11](/wiki/15_th%C3%A1ng_11)năm [1930](/wiki/1930)- [1 tháng 12](/wiki/1_th%C3%A1ng_12)năm [1931](/wiki/1931)
- Thiếu tá Kazuo Sakai:
[1 tháng 12](/wiki/1_th%C3%A1ng_12)năm [1931](/wiki/1931)- [15 tháng 11](/wiki/15_th%C3%A1ng_11)năm [1933](/wiki/1933)
- Thiếu tá Keizaburo Okano:
[15 tháng 11](/wiki/15_th%C3%A1ng_11)năm [1933](/wiki/1933)- [15 tháng 11](/wiki/15_th%C3%A1ng_11)năm [1934](/wiki/1934)
- Trung tá Masami Ban:
[15 tháng 11](/wiki/15_th%C3%A1ng_11)năm [1934](/wiki/1934)- [21 tháng 11](/wiki/21_th%C3%A1ng_11)năm [1935](/wiki/1935)
- Thiếu tá Yasutake Shiro:
[21 tháng 11](/wiki/21_th%C3%A1ng_11)năm [1935](/wiki/1935)- [1 tháng 12](/wiki/1_th%C3%A1ng_12)năm [1936](/wiki/1936)
- Thiếu tá Wakihito Yamakuma:
[1 tháng 12](/wiki/1_th%C3%A1ng_12)năm [1936](/wiki/1936)- [18 tháng 8](/wiki/18_th%C3%A1ng_8)năm [1937](/wiki/1937)
- Thiếu tá Iwata Yamamoto:
[18 tháng 8](/wiki/18_th%C3%A1ng_8)năm [1937](/wiki/1937)- [20 tháng 10](/wiki/20_th%C3%A1ng_10)năm [1937](/wiki/1937)
- Thiếu tá Nobuki Ogawa:
[20 tháng 10](/wiki/20_th%C3%A1ng_10)năm [1937](/wiki/1937)- [20 tháng 11](/wiki/20_th%C3%A1ng_11)năm [1939](/wiki/1939); thăng Trung tá [1 tháng 12](/wiki/1_th%C3%A1ng_12)năm [1937](/wiki/1937)
- Trung tá Shinichirou Maekawa:
[20 tháng 11](/wiki/20_th%C3%A1ng_11)năm [1939](/wiki/1939)- [15 tháng 10](/wiki/15_th%C3%A1ng_10)năm [1940](/wiki/1940)
- Trung tá Toyoji Hitomi:
[15 tháng 10](/wiki/15_th%C3%A1ng_10)năm [1940](/wiki/1940)- [18 tháng 8](/wiki/18_th%C3%A1ng_8)năm [1942](/wiki/1942)
- Thiếu tá Shigekichi Sato:
[18 tháng 8](/wiki/18_th%C3%A1ng_8)năm [1942](/wiki/1942)- [15 tháng 11](/wiki/15_th%C3%A1ng_11)năm [1942](/wiki/1942); thăng Trung tá [1 tháng 11](/wiki/1_th%C3%A1ng_11)năm [1942](/wiki/1942)
- Thiếu tá Toshio Hirayama:
[15 tháng 11](/wiki/15_th%C3%A1ng_11)năm [1942](/wiki/1942)- [22 tháng 1](/wiki/22_th%C3%A1ng_1)năm [1944](/wiki/1944)
- Thiếu tá Masao Hashimoto:
[22 tháng 1](/wiki/22_th%C3%A1ng_1)năm [1944](/wiki/1944)- [16 tháng 3](/wiki/16_th%C3%A1ng_3)năm [1944](/wiki/1944); tử trận, được truy thăng Trung tá
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Shirakumo_(t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_Nh%E1%BA%ADt)_(1927)&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Shirakumo_(t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_Nh%E1%BA%ADt)_(1927)&action=edit§ion=4)]
### Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Shirakumo_(t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_Nh%E1%BA%ADt)_(1927)&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Shirakumo_(t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_Nh%E1%BA%ADt)_(1927)&action=edit§ion=5)] **Các đặc tính lấy từ: Fitzsimons, Bernard, ed.** [^](#cite_ref-1) *Illustrated Encyclopedia of 20th Century Weapons and Warfare*(London: Phoebus, 1978), Volume 10, trang 1040-1041, " *Fubuki*". **Globalsecurity.org.** [^](#cite_ref-2) [“IJN Fubuki class destroyers”](http://www.globalsecurity.org/military/world/japan/fubuki-dd.htm). **Fitzsimons,** [^](#cite_ref-3) *Illustrated Encyclopedia of 20th Century Weapons and Warfare*, trang 1040 **Peattie & Evans,** [^](#cite_ref-Peattie_page_221-222_4-0) *Kaigun*, trang 221-222.
- ^
**a** [Nishidah, Hiroshi (2002).](#cite_ref-Nishidah_5-1) **ă** [“Fubuki class 1st class destroyers”](http://homepage2.nifty.com/nishidah/e/stc0423.htm). *Materials of the Imperial Japanese Navy*.
- ^
**a** [Nevitt, Allyn D. (1997).](#cite_ref-combinedfleet_6-1) **ă** [“IJN](http://www.combinedfleet.com/shirak_t.htm). *Shirakumo*: Tabular Record of Movement” *Long Lancers*. Combinedfleet.com. **Muir, Dan** [^](#cite_ref-7) [Order of Battle - The Battle of the Sunda Strait 1942](http://www.navweaps.com/index_oob/OOB_WWII_Pacific/OOB_WWII_Sunda_Strait.htm) **D’Albas.** [^](#cite_ref-8) *Death of a Navy: Japanese Naval Action in World War II*. **Brown.** [^](#cite_ref-9) *Warship Losses of World War II*
### Thư mục[
[sửa](/w/index.php?title=Shirakumo_(t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_Nh%E1%BA%ADt)_(1927)&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Shirakumo_(t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_Nh%E1%BA%ADt)_(1927)&action=edit§ion=6)]
- D'Albas, Andrieu (1965).
*Death of a Navy: Japanese Naval Action in World War II*. Devin-Adair Pub. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-8159-5302-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-8159-5302-X).
- Brown, David (1990).
*Warship Losses of World War Two*. Naval Institute Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [1-55750-914-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-55750-914-X).
- Howarth, Stephen (1983).
*The Fighting Ships of the Rising Sun: The Drama of the Imperial Japanese Navy, 1895–1945*. Atheneum. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-689-11402-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-689-11402-8).
- Jentsura, Hansgeorg (1976).
*Warships of the Imperial Japanese Navy, 1869–1945*. US Naval Institute Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-87021-893-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-87021-893-X).
- Watts, Anthony J (1967).
*Japanese Warships of World War II*. Doubleday. ASIN B000KEV3J8.
- Whitley, M J (2000).
*Destroyers of World War Two: An International Encyclopedia*. London: Arms and Armour Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [1-85409-521-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-85409-521-8).
### Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Shirakumo_(t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_Nh%E1%BA%ADt)_(1927)&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Shirakumo_(t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c_Nh%E1%BA%ADt)_(1927)&action=edit§ion=7)]
- Nevitt, Allyn D. (1997).
[CombinedFleet.com “IJN](http://www.combinedfleet.com/shirak_t.htm). *Shirakumo*: Tabular Record of Movement” *Long Lancers*. Combinedfleet.com.
- Nishidah, Hiroshi (2002).
[“Fubuki class destroyers”](http://homepage2.nifty.com/nishidah/e/stc0423.htm). *Materials of the Imperial Japanese Navy*.
- Globalsecurity.org.
[“IJN Fubuki class destroyers”](http://www.globalsecurity.org/military/world/japan/fubuki-dd.htm).
|
|
Dẫn trước bởi:
Hatsuharu

X-Cache: cp1065 miss(0), cp1068 frontend miss(0)


text:
Thần Nông
Thần Nông (phồn thể: 神農, giản thể: 神农), còn được gọi là Thần Nông thị (神农氏), Liên Sơn thị (连山氏), thường được biết với tên gọi Viêm Đế (炎帝), là một vị thần huyền thoại của các dân tộc chịu ảnh hưởng của nền Văn minh Trung Hoa, một trong Tam Hoàng và được xem là một Anh hùng văn hóa Trung Hoa. Khác với Phục Hy và Nữ Oa, ông là vị Tam Hoàng duy nhất có hình thù là con người toàn vẹn, không nửa người nửa thú như 2 vị kia.
Theo truyền thuyết, Thần Nông sống cách đây khoảng 5.000 năm và là người đã dạy dân nghề làm ruộng, chế ra cày bừa và là người đầu tiên đã làm lễ Tịch Điền (còn gọi là lễ Thượng Điền, tổ chức sau khi gặt hái, thu hoạch mùa màng) hoặc Hạ Điền (lễ tổ chức trước khi gieo trồng), cũng như phát triển nghề làm thuốc trị bệnh, cho nên trong dân gian có câu Thần Nông thường bách thảo, giáo nhân y liệu dữ nông canh (神农尝百草, 教人医疗与农耕; Thần Nông nếm trăm cây thuốc, dạy dân trồng ngũ cốc). Vì thế, ông còn được xưng là Dược vương (药王), Ngũ Cốc vương (五谷王), Ngũ Cốc Tiên Đế (五穀先帝) hay Thần Nông đại đế (神农大帝).
Thần Nông cũng có thể là từ để chỉ tới các thần dân của vị vua nói trên, do cụm từ Thần Nông thị (神農氏) với chữ Thị (氏) có thể được hiểu là thị tộc, bộ lạc, dòng họ hay gia đình. Nó cũng có thể có nghĩa là họ/ tên thời con gái (do đàn bà tự xưng mình cũng gọi là thị), có lẽ ẩn chứa truyền thống tiền gia tộc và chế độ phụ hệ. Trong bất kỳ trường hợp nào, Thần Nông khi được hiểu như là một nhóm sắc tộc tiền sử không nên lẫn lộn với Thần Nông khi được hiểu như là Ông tổ truyền thống, được lấy tên theo đó của nhóm sắc tộc này. Tuy nhiên, do chữ thị (氏) cũng có thể là thuật ngữ danh giá để chỉ một người đàn ông, giống như các từ ngài/quý ông, nên sự mơ hồ là vĩnh cửu: Thần Nông thị/神農氏/神农氏/Shén nóng shì hay chỉ đơn giản là Thần Nông, được sử dụng để nói tới một cá nhân và/hoặc nói tới chức tước của cá nhân đó. Điều này hoàn toàn phụ thuộc vào từng ngữ cảnh.
Mục lục
- 1 Huyền thoại
- 2 Lịch sử
- 3 Thần Nông trong văn học
- 4 Trong văn hóa dân gian
- 5 Danh sách quân chủ Thần Nông thị
- 6 Tại một số quốc gia
- 7 Liên kết ngoài
- 8 Ghi chú
Huyền thoại[sửa | sửa mã nguồn]
Trong thần thoại Trung Quốc, Thần Nông ngoài việc là ông tổ nông nghiệp, người đã dạy dân trồng ngũ cốc và chế tạo ra cày bằng gỗ, ông tổ nghề gốm sứ và nghề y dược[1], thì đôi khi ông cũng được coi là tổ tiên hay thủ lĩnh của Xi Vưu; và giống như ông này, Thần Nông cũng là người có đầu giống đầu bò, sừng nhọn, trán đồng, đầu sắt[2]. Một khác biệt giữa huyền thoại và khoa học được thể hiện trong thần thoại Trung Hoa: Thần Nông và Hoàng Đế được coi như là những người bạn và đồng học giả, cho dù giữa họ là khoảng thời gian trên 500 năm giữa vị Thần Nông đầu tiên và Hoàng Đế, và cùng nhau họ chia sẻ những bí quyết giả kim thuật dùng trong y dược, khả năng bất tử và chế tạo vàng[3]
Theo sự bổ sung của Tư Mã Trinh vào Sử ký[4] thì Thần Nông là bà con với Hoàng Đế và được coi là ông tổ của người Trung Quốc. Người Hán coi cả hai đều là tổ tiên chung của mình với thành ngữ "Viêm Hoàng tử tôn" (con cháu Viêm Hoàng). Ông chết do nếm phải một loại độc thảo mà không kịp lấy thuốc chữa, sau một thời gian dài từng nếm rất nhiều các loại độc thảo khác nhau. Ông được thần thánh hóa như là một trong số ba vị vua huyền thoại danh tiếng nhất, gọi chung là Tam Hoàng vì những đóng góp của mình cho loài người.
Cũng theo Tư Mã Trinh thì Thần Nông làm vua 140 năm, khi mất táng tại Trường Sa (nay thuộc tỉnh Hồ Nam). Kinh đô ban đầu đặt tại đất Trần, sau dời tới Khúc Phụ. Hậu duệ của ông truyền được 8 đời kéo dài 520 năm cho đến khi Hiên Viên Hoàng Đế nổi lên, ngoài ra Thần Nông còn có người con gái tên là Tinh Vệ.
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Khó có thể nói Thần Nông là một nhân vật lịch sử có thật hay không. Tuy nhiên, Thần Nông, dù là một cá nhân hay một thị tộc, là rất quan trọng trong lịch sử văn hóa—đặc biệt khi nói tới thần thoại và văn học dân gian. Trên thực tế, Thần Nông được nhắc tới rất nhiều trong văn học lịch sử.
Thần Nông trong văn học[sửa | sửa mã nguồn]
Mặc dù Tư Mã Thiên đề cập rằng các vị vua ngay trước Hoàng Đế là từ một nhà (hay nhóm sắc tộc) Thần Nông[5] nhưng Tư Mã Trinh, người bổ sung thêm phần Tam Hoàng bản kỷ cho Sử ký, cho rằng Thần Nông là người họ Khương (姜) và liệt kê một danh sách những người kế vị ông. Trong cuốn sách cổ hơn, và ngày nay dường như được dẫn chiếu tới nhiều hơn, là Hoài Nam tử có viết: Trước khi có Thần Nông thì dân chúng mông muội, đói ăn và ốm đau bệnh tật; nhưng sau đó ông đã dạy dân chúng trồng ngũ cốc mà tự ông tìm ra, rồi việc nếm các loại cây cỏ, mà mỗi ngày có thể tới 70 loại khác nhau[6]. Thần Nông cũng được nhắc tới trong Kinh Dịch. Tại đây ông được nói tới như là người trị vì sau khi kết thúc sự trị vì của nhà Bào Hy/Phục Hy, là người phát minh ra cày bằng gỗ với lưỡi cong cũng bằng gỗ, truyền các kỹ năng canh tác cho dân chúng và lập chợ ban ngày[7]. Một dẫn chiếu khác có trong Lã Thị Xuân Thu (呂氏春秋), đề cập tới một số vụ bạo loạn khi Thần Nông nổi lên và cho biết quyền lực của Thần Nông thị kéo dài tới 17 thế hệ[8]
Trong văn hóa dân gian[sửa | sửa mã nguồn]
Ông được cho là từng nếm thử hàng trăm loại cây cỏ để kiểm tra các tính chất dược học của chúng. Đóng góp được coi là của Thần Nông là Thần Nông bản thảo kinh (phồn thể: 神農本草經, giản thể: 神农本草经, bính âm: Shénnóng běncǎo jīng) – được biên tập và chỉnh lý lần đầu tiên vào khoảng cuối thời Tây Hán, vài ngàn năm sau khi Thần Nông tồn tại – trong đó có liệt kê nhiều loại cây cỏ khác nhau, như linh chi, được Thần Nông tìm ra và đánh giá phẩm cấp, tính năng. Tác phẩm này được coi là dược điển sớm nhất của người Trung Quốc. Nó cũng bao gồm 365 vị thuốc tổng hợp từ khoáng vật, cây cối và động vật. Thần Nông được coi là đã nhận dạng hàng trăm loại dược thảo và độc thảo bằng cách tự mình nếm thử để tìm hiểu tính chất của chúng, là cốt yếu đối với sự phát triển của y học cổ truyền Trung Hoa. Truyền thuyết cũng kể rằng ban đầu Thần Nông có thân hình trong suốt và vì thế ông có thể nhìn thấy các tác động của các loại cây cỏ khác nhau lên cơ thể mình. Trà, được coi là thuốc giải đối với các tác động gây ngộ độc của khoảng 70 loại cây cỏ, cũng được coi là phát hiện của ông. Phát hiện này được coi là vào năm 2737 TCN, mà theo đó Thần Nông lần đầu tiên nếm thử trà từ những chiếc lá chè trên cành trà bị cháy, được gió nóng của đám cháy đưa tới và rơi vào vạc nước sôi của ông[9]. Thần Nông được tôn kính như là ông tổ của y học Trung Hoa. Ông cũng được coi là người đã đề ra kỹ thuật châm cứu.
Người ta cũng cho rằng Thần Nông đóng một vai trò trong việc tạo ra cổ cầm, cùng với Phục Hy và Hoàng Đế. Một số công trình học thuật cũng đề cập rằng dòng họ đằng cha của viên tướng nổi tiếng thời nhà Tống là Nhạc Phi có nguồn gốc từ Thần Nông[10].
Danh sách quân chủ Thần Nông thị[sửa | sửa mã nguồn]
- Theo Đế vương thế kỷ và Sử Ký - Bổ Tam Hoàng bản kỷ thì Thần Nông thị có 9 người lần lượt làm vua:
- Viêm Đế
- đế Lâm Khôi (帝临魁) tức đế Đồi (con Viêm đế)
- đế Thừa (帝承) con đế Lâm Khôi
- đế Minh (帝明) con đế Thừa
- đế Trực (帝直) con đế Minh
- đế Ly (帝釐) tức đế Nghi (con đế Trực - sách Thông giám ngoại kỷ nói là con đế Minh mà không có đời đế Trực)
- đế Ai (帝哀) tức đế Lai (con đế Ly)
- đế Khắc (帝克) con đế Ai
- đế Du Võng (帝榆罔) con đế Khắc
- Theo Sơn Hải kinh thì Thần Nông thị truyền được 10 đời:
Tại một số quốc gia[sửa | sửa mã nguồn]
Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]
Tại Việt Nam thì Thần Nông được xem là thủy tổ của người Việt.
Trong Đại Việt Sử ký Toàn thư, phần lời tựa của Ngô Sĩ Liên chép: "Nước Đại Việt ở phía nam Ngũ Lĩnh, thế là trời đã phân chia giới hạn Nam–Bắc. Thuỷ tổ của ta là dòng dõi họ Thần Nông[11], thế là trời sinh chân chúa, có thể cùng với Bắc triều mỗi bên làm đế một phương".
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Theo Đại Việt sử ký toàn thư: Vua Đế Minh là cháu ba đời của vua Thần Nông, đi tuần thú phương Nam, đến núi Ngũ Lĩnh (nay thuộc tỉnh Hồ Nam, Trung Hoa), gặp một nàng tiên, lấy nhau đẻ ra người con tên là Lộc Tục. Sau Đế Minh truyền ngôi lại cho con trưởng là Đế Nghi làm vua phương Bắc (từ núi Ngũ Lĩnh về phía Bắc), phong cho Lộc Tục làm vua phương Nam (từ núi Ngũ Lĩnh về phía Nam), xưng là Kinh Dương Vương, quốc hiệu là Xích Quỷ. Kinh Dương Vương làm vua Xích Quỷ vào năm Nhâm Tuất 2897 TCN, lấy con gái Động Đình Hồ quân (còn có tên là Thần Long) là Long nữ sinh ra Sùng Lãm, nối ngôi làm vua, xưng là Lạc Long Quân. Lạc Long Quân lấy con gái vua Đế Lai (con của Đế Nghi), tên là Âu Cơ, sinh một lần trăm người con trai. Một hôm, Lạc Long Quân bảo Âu Cơ rằng: "Ta là giống rồng, nàng là giống tiên, thủy hỏa khắc nhau, chung hợp thật khó". Bèn từ biệt nhau, chia 50 con theo mẹ về núi, 50 con theo cha về ở miền biển (có bản chép là về Nam Hải), phong cho con trưởng làm Hùng Vương, nối ngôi vua.[1]
Lễ Thần Nông[sửa | sửa mã nguồn]
Lễ Thần Nông tức là lễ tế vua Thần Nông để cầu mong được mùa và nghề nông phát đạt.
Trên các quyển lịch cổ hàng năm, người ta thường vẽ một mục đồng dắt một con trâu. Mục đồng tức là vua Thần Nông, còn con trâu tượng trưng cho nghề nông.
Hình mục đồng cũng như con trâu thay đổi hàng năm tùy theo sự ước đoán của Khâm thiên giám về mùa màng năm đó sẽ tốt hay xấu.
Năm nào được coi là được mùa, Thần Nông có giày dép chỉnh tề, còn năm nào mùa màng bị coi là kém, Thần Nông có vẻ như vội vàng hấp tấp nên chỉ đi giày một chân. Con trâu được đổi màu tùy theo hành của mỗi năm, nó có thể có một trong 5 màu vàng, đen, trắng, xanh, đỏ đúng với các hành Thổ, Thủy, Kim, Mộc, Hỏa.
Thời phong kiến, hàng năm đều có tục tế và rước Thần Nông tại triều đình cũng như ở các địa phương.
Nghi thức lễ tế Thần Nông thời Nguyễn[sửa | sửa mã nguồn]
Lễ tế Thần Nông hàng năm cử hành vào ngày Lập xuân, bởi vậy nên lễ tế Thần Nông còn được gọi là tế xuân.
Theo chỉ dụ của vua Minh Mạng, hàng năm sau tiết Đông chí, tòa Khâm thiên giám phải lo sửa soạn việc tế Thần Nông. Các quan cùng nhau họp để nặn trâu và tượng Thần Nông.
Trước ngày lập xuân hai ngày, tại gần cửa thành Đông Ba (ngày nay là cửa chính Đông), các quan Khâm thiên giám cho lập một cái Đài hướng đông. Trâu và tượng Thần Nông cũng được đưa tới lưu tại phủ Thừa Thiên để ngày hôm sau các quan trong phủ mới rước từ phủ tới Đài. Các quan vận lễ phục, có quân lính mang gươm giáo, tàn lọng, cờ quạt theo hầu.
Tới Đài thì một lễ đơn giản được cử hành, ngụ ý trình với Thổ Công về sự hiện diện của tượng Thần Nông và trâu. Sau đó, trâu và tượng Thần Nông lại được khiêng về kho cất. Hôm tế xuân, tượng và trâu lại được rước ra Đài, nhưng lần này đi rước là các quan bộ Lễ và các quan phủ Thừa Thiên. Khi đám rước đi qua cung vua, một viên thái giám vào tâu để vua biết. Sau đó, đám rước lại tiếp tục đi và khi đi qua bộ Lễ, một viên quan đánh vào mông trâu ba roi, có ý thôi thúc trâu phải làm việc.
Tới Đài, các quan làm lễ tế Thần Nông theo như nghi lễ các cuộc tế khác. Tế Thần Nông xong, trâu và tượng Thần Nông được quân lính mang đi chôn sau buổi lễ.
Tại các tỉnh, trong ngày Lập xuân cũng có lễ tế Thần Nông và lễ cũng được sửa soạn từ sau ngày Đông chí. Các quan tỉnh phụ trách việc hành lễ. Trâu và tượng Thần Nông cũng được đem chôn.
Lễ tế Thần Nông của các dân tộc khác[sửa | sửa mã nguồn]
Người Dao Tuyển, để cảm tạ công ơn và cầu xin cho mùa màng bội thu, nhà nhà hạnh phúc thì lễ hội ngày 6 tháng 6 âm lịch là ngày cúng Thần Nông lớn nhất trong năm. Ngoài ra họ còn thờ cúng Thần Nông vào các ngày 1 tháng 1 âm lịch và 9 tháng 9 âm lịch hàng năm.
Trung Quốc[sửa | sửa mã nguồn]
Nơi ở của Thần Nông[sửa | sửa mã nguồn]
Tương truyền Thần Nông thị xuất phát từ Liệt Sơn, ngày nay thuộc tỉnh Hồ Bắc. Cách trung tâm địa cấp thị Tùy Châu khoảng 40 km về phía bắc có Liệt Sơn Thần Nông động tại trấn Lệ Sơn, huyện Tùy, được coi là "nơi ở của Thần Nông".
"Nơi ở của Thần Nông", tức động Thần Nông bao gồm 2 nơi (một nơi làm chỗ tàng trữ lương thực và dược vật, một nơi là chỗ cư trú). Tại đây có đình Thần Nông, tháp Thần Nông, miếu Thần Nông, phía nam núi có nhà uống trà của Thần Nông, vườn hoa Thần Nông, đình Cửu Long còn phía bắc núi có ao tắm của mẹ Thần Nông là An Đăng, vườn bách thảo. Ở vùng miền núi phía tây Hồ Bắc có vùng đất gọi là Thần Nông Giá, có lẽ có liên quan tới Thần Nông.
Thần Nông động và Thần Nông bia[sửa | sửa mã nguồn]
Cách trung tâm địa cấp thị Tùy Châu khoảng 55 km về phía bắc là Liệt Sơn thượng, giữa động có bàn đá, ghế đá, bát đá và tháp đá, theo truyền thuyết là các vật dụng của Thần Nông. Liệt Sơn còn có giếng Thần Nông, nhà Thần Nông, quán Thần Nông, miếu Viêm Đế là các kiến trúc cổ. Phía bắc trấn Lệ Sơn còn có một tấm bia "Viêm Đế Thần Nông thị", được bảo tồn đến ngày nay.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Đinh Gia Khánh, Đại cương về tiến trình văn hóa Việt Nam, trong: Các vùng văn hóa Việt Nam, Chủ biên: Đinh Gia Khánh, Cù Huy Cận, Nhà xuất bản Văn học Hà Nội, 1995
- Việt Nam, trung tâm nông nghiệp lúa nước và công nghiệp đá, xưa nhất thế giới, Nguyễn Thị Thanh VietCatholic (Sunday 30/9/2001), để có thêm chi tiết về nền văn minh gắn liền với Thần Nông của người Việt
- Nguồn gốc dân tộc Việt tại đây
Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Kinh Dịch phần Hệ từ, Bạch hổ thông, Thái Bình ngự lãm dẫn Chu thư, Sử ký phần bổ sung Tam Hoàng bản kỷ, Hoài Nam tử, Thế bản và v.v
- ^ Christie Anthony (1968). Chinese Mythology. Feltham: Hamlyn Publishing. ISBN 0600006379, tr. 90
- ^ Christie Anthony (1968). Chinese Mythology. Feltham: Hamlyn Publishing. ISBN 0600006379, tiêu đề các hình 116 và 117.
- ^ Tam Hoàng bản kỷ
- ^ Wu K. C. (1982). The Chinese Heritage. New York: Crown Publishers. ISBN 0-517-54475X, trang 53, phần đề cập tới Sử ký, chương 1.
- ^ Wu K. C. (1982). The Chinese Heritage. New York: Crown Publishers. ISBN 0-517-54475X, trang 45, dẫn chiếu tới Hoài Nam tử, xiuwu xun
- ^ Wu K. C. (1982). The Chinese Heritage. New York: Crown Publishers. ISBN 0-517-54475X, phần dẫn chiếu tới Kinh Dịch, xici, II, chương 2.
- ^ Wu K. C. (1982). The Chinese Heritage. New York: Crown Publishers. ISBN 0-517-54475X, trang 54, lisulan, 4, yongmin.
- ^ Jane Reynolds, Phil Gates, Gaden Robinson (1994). 365 Days of Nature and Discovery. New York: Harry N. Adams. tr. 44. ISBN 0810938766.
- ^ Kaplan Edward Harold (1970). Yueh Fei and the founding of the Southern Sung (PhD Thesis). Đại học Iowa. OCLC 63868015.
- ^ Ngô Sĩ Liên, 1479, kỷ toàn thư tự trang 1.

markdown:
# Thần Nông
[Thiên Hạt](/wiki/Thi%C3%AAn_H%E1%BA%A1t_(ch%C3%B2m_sao)).
|Viêm Đế|
|Vua huyền thoại của Trung Hoa
| ![ Shennong3.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Shennong3.jpg/272px-Shennong3.jpg)
![ Shennong3.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Shennong3.jpg/272px-Shennong3.jpg)
[Tam Hoàng](/wiki/Tam_Ho%C3%A0ng_Ng%C5%A9_%C4%90%E1%BA%BF) [2737 TCN](/w/index.php?title=2737_TCN&action=edit&redlink=1)- [2698 TCN](/w/index.php?title=2698_TCN&action=edit&redlink=1) [Phục Hy](/wiki/Ph%E1%BB%A5c_Hy)thị [Nữ Oa](/wiki/N%E1%BB%AF_Oa)thị [Hoàng Đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%90%E1%BA%BF)vương triều
Liệt Sơn thị
Lệ Sơn thị
Thần Nông
[Thiếu Điển](/wiki/Thi%E1%BA%BFu_%C4%90i%E1%BB%83n) [Nữ Đăng](/w/index.php?title=N%E1%BB%AF_%C4%90%C4%83ng&action=edit&redlink=1)hay An Đăng
Khương thủy (tỉnh Thiểm Tây)
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) **Thần Nông** ( [phồn thể](/wiki/Ph%E1%BB%93n_th%E1%BB%83): 神農, [giản thể](/wiki/Gi%E1%BA%A3n_th%E1%BB%83): 神农), còn được gọi là **Thần Nông thị** (神农氏), **Liên Sơn thị** (连山氏), thường được biết với tên gọi **Viêm Đế** (炎帝), là một vị [thần](/wiki/Th%E1%BA%A7n) huyền thoại của các dân tộc chịu ảnh hưởng của nền [Văn minh Trung Hoa](/wiki/V%C4%83n_minh_Trung_Hoa), một trong [Tam Hoàng](/wiki/Tam_Ho%C3%A0ng_Ng%C5%A9_%C4%90%E1%BA%BF) và được xem là một [Anh hùng văn hóa](/w/index.php?title=Anh_h%C3%B9ng_v%C4%83n_h%C3%B3a&action=edit&redlink=1) Trung Hoa. Khác với [Phục Hy](/wiki/Ph%E1%BB%A5c_Hy) và [Nữ Oa](/wiki/N%E1%BB%AF_Oa), ông là vị Tam Hoàng duy nhất có hình thù là con người toàn vẹn, không nửa người nửa thú như 2 vị kia.
Theo truyền thuyết, Thần Nông sống cách đây khoảng 5.000 năm và là người đã dạy dân nghề làm ruộng, chế ra cày bừa và là người đầu tiên đã làm lễ
[Tịch Điền](/w/index.php?title=T%E1%BB%8Bch_%C4%90i%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1) (còn gọi là lễ Thượng Điền, tổ chức sau khi gặt hái, thu hoạch mùa màng) hoặc [Hạ Điền](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1_%C4%90i%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1) (lễ tổ chức trước khi gieo trồng), cũng như phát triển nghề làm thuốc trị bệnh, cho nên trong dân gian có câu *Thần Nông thường bách thảo, giáo nhân y liệu dữ nông canh* (神农尝百草, 教人医疗与农耕; Thần Nông nếm trăm cây thuốc, dạy dân trồng ngũ cốc). Vì thế, ông còn được xưng là **Dược vương** (药王), **Ngũ Cốc vương** (五谷王), **Ngũ Cốc Tiên Đế** (五穀先帝) hay **Thần Nông đại đế** (神农大帝).
Thần Nông cũng có thể là từ để chỉ tới
*các thần dân* của vị vua nói trên, do cụm từ *Thần Nông thị* (神農氏) với chữ [Thị](/wiki/Th%E1%BB%8B) (氏) có thể được hiểu là *thị tộc*, *bộ lạc*, *dòng họ* hay *gia đình*. Nó cũng có thể có nghĩa là *họ/ tên thời con gái* (do đàn bà tự xưng mình cũng gọi là thị), có lẽ ẩn chứa truyền thống tiền gia tộc và chế độ phụ hệ. Trong bất kỳ trường hợp nào, Thần Nông khi được hiểu như là một nhóm sắc tộc tiền sử không nên lẫn lộn với Thần Nông khi được hiểu như là *Ông tổ* truyền thống, được lấy tên theo đó của nhóm sắc tộc này. Tuy nhiên, do chữ *thị* (氏) cũng có thể là thuật ngữ danh giá để chỉ một người đàn ông, giống như các từ *ngài/quý ông*, nên sự mơ hồ là vĩnh cửu: Thần Nông thị/神農氏/神农氏/ *Shén nóng shì* hay chỉ đơn giản là *Thần Nông*, được sử dụng để nói tới một cá nhân và/hoặc nói tới chức tước của cá nhân đó. Điều này hoàn toàn phụ thuộc vào từng ngữ cảnh.
## Mục lục
[1 Huyền thoại](#Huy.E1.BB.81n_tho.E1.BA.A1i) [2 Lịch sử](#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD) [3 Thần Nông trong văn học](#Th.E1.BA.A7n_N.C3.B4ng_trong_v.C4.83n_h.E1.BB.8Dc) [4 Trong văn hóa dân gian](#Trong_v.C4.83n_h.C3.B3a_d.C3.A2n_gian) [5 Danh sách quân chủ Thần Nông thị](#Danh_s.C3.A1ch_qu.C3.A2n_ch.E1.BB.A7_Th.E1.BA.A7n_N.C3.B4ng_th.E1.BB.8B) [6 Tại một số quốc gia](#T.E1.BA.A1i_m.E1.BB.99t_s.E1.BB.91_qu.E1.BB.91c_gia) [7 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i) [8 Ghi chú](#Ghi_ch.C3.BA)
## Huyền thoại[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&action=edit§ion=1)]
Trong
[thần thoại Trung Quốc](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_tho%E1%BA%A1i_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1), Thần Nông ngoài việc là ông tổ nông nghiệp, người đã dạy dân trồng ngũ cốc và chế tạo ra cày bằng gỗ, ông tổ nghề gốm sứ và nghề y dược , thì đôi khi ông cũng được coi là tổ tiên hay thủ lĩnh của [1] [Xi Vưu](/wiki/Xi_V%C6%B0u); và giống như ông này, Thần Nông cũng là người có đầu giống đầu bò, sừng nhọn, trán đồng, đầu sắt . Một khác biệt giữa huyền thoại và khoa học được thể hiện trong thần thoại Trung Hoa: Thần Nông và [[2]](#cite_note-2) [Hoàng Đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%90%E1%BA%BF)được coi như là những người bạn và đồng học giả, cho dù giữa họ là khoảng thời gian trên 500 năm giữa vị Thần Nông đầu tiên và Hoàng Đế, và cùng nhau họ chia sẻ những bí quyết giả kim thuật dùng trong y dược, khả năng bất tử và chế tạo vàng [[3]](#cite_note-3)
Theo sự bổ sung của
[Tư Mã Trinh](/w/index.php?title=T%C6%B0_M%C3%A3_Trinh&action=edit&redlink=1) vào [Sử ký](/wiki/S%E1%BB%AD_k%C3%BD_T%C6%B0_M%C3%A3_Thi%C3%AAn) thì Thần Nông là bà con với [4] [Hoàng Đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%90%E1%BA%BF)và được coi là ông tổ của người Trung Quốc. [Người Hán](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_H%C3%A1n)coi cả hai đều là tổ tiên chung của mình với thành ngữ " *Viêm Hoàng tử tôn*" (con cháu Viêm Hoàng). Ông chết do nếm phải một loại độc thảo mà không kịp lấy thuốc chữa, sau một thời gian dài từng nếm rất nhiều các loại độc thảo khác nhau. Ông được thần thánh hóa như là một trong số ba vị vua huyền thoại danh tiếng nhất, gọi chung là [Tam Hoàng](/wiki/Tam_Ho%C3%A0ng_Ng%C5%A9_%C4%90%E1%BA%BF)vì những đóng góp của mình cho loài người.
Cũng theo Tư Mã Trinh thì Thần Nông làm vua 140 năm, khi mất táng tại Trường Sa (nay thuộc tỉnh
[Hồ Nam](/wiki/H%E1%BB%93_Nam)). Kinh đô ban đầu đặt tại đất Trần, sau dời tới [Khúc Phụ](/wiki/Kh%C3%BAc_Ph%E1%BB%A5). Hậu duệ của ông truyền được 8 đời kéo dài 520 năm cho đến khi Hiên Viên [Hoàng Đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%90%E1%BA%BF) nổi lên, ngoài ra Thần Nông còn có người con gái tên là [Tinh Vệ](/wiki/Tinh_V%E1%BB%87).
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&action=edit§ion=2)]
Khó có thể nói Thần Nông là một nhân vật lịch sử có thật hay không. Tuy nhiên, Thần Nông, dù là một cá nhân hay một thị tộc, là rất quan trọng trong
[lịch sử văn hóa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_v%C4%83n_h%C3%B3a&action=edit&redlink=1)—đặc biệt khi nói tới [thần thoại](/wiki/Th%E1%BA%A7n_tho%E1%BA%A1i) và [văn học dân gian](/wiki/V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_d%C3%A2n_gian). Trên thực tế, Thần Nông được nhắc tới rất nhiều trong [văn học lịch sử](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc).
## Thần Nông trong văn học[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&action=edit§ion=3)]
Mặc dù
[Tư Mã Thiên](/wiki/T%C6%B0_M%C3%A3_Thi%C3%AAn) đề cập rằng các vị vua ngay trước [Hoàng Đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%90%E1%BA%BF) là từ một nhà (hay nhóm sắc tộc) Thần Nông nhưng [5] [Tư Mã Trinh](/w/index.php?title=T%C6%B0_M%C3%A3_Trinh&action=edit&redlink=1), người bổ sung thêm phần Tam Hoàng bản kỷ cho Sử ký, cho rằng Thần Nông là người họ Khương (姜) và liệt kê một danh sách những người kế vị ông. Trong cuốn sách cổ hơn, và ngày nay dường như được dẫn chiếu tới nhiều hơn, là *có viết: Trước khi có Thần Nông thì dân chúng mông muội, đói ăn và ốm đau bệnh tật; nhưng sau đó ông đã dạy dân chúng trồng ngũ cốc mà tự ông tìm ra, rồi việc nếm các loại cây cỏ, mà mỗi ngày có thể tới 70 loại khác nhau* [Hoài Nam tử](/w/index.php?title=Ho%C3%A0i_Nam_t%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1) . Thần Nông cũng được nhắc tới trong [[6]](#cite_note-6) *. Tại đây ông được nói tới như là người trị vì sau khi kết thúc sự trị vì của nhà* [Kinh Dịch](/wiki/Kinh_D%E1%BB%8Bch) [Bào Hy](/wiki/Ph%E1%BB%A5c_Hy)/ [Phục Hy](/wiki/Ph%E1%BB%A5c_Hy), là người phát minh ra cày bằng gỗ với lưỡi cong cũng bằng gỗ, truyền các kỹ năng canh tác cho dân chúng và lập chợ ban ngày . Một dẫn chiếu khác có trong [[7]](#cite_note-7) *(呂氏春秋), đề cập tới một số vụ bạo loạn khi Thần Nông nổi lên và cho biết quyền lực của Thần Nông thị kéo dài tới 17 thế hệ* [Lã Thị Xuân Thu](/wiki/L%C3%A3_th%E1%BB%8B_Xu%C3%A2n_Thu) [[8]](#cite_note-8)
## Trong văn hóa dân gian[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&action=edit§ion=4)]
Ông được cho là từng nếm thử hàng trăm loại cây cỏ để kiểm tra các tính chất dược học của chúng. Đóng góp được coi là của Thần Nông là
* (phồn thể: 神農本草經, giản thể: 神农本草经, bính âm: Shénnóng běncǎo jīng) – được biên tập và chỉnh lý lần đầu tiên vào khoảng cuối thời Thần Nông bản thảo kinh* [Tây Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n), vài ngàn năm sau khi Thần Nông tồn tại – trong đó có liệt kê nhiều loại cây cỏ khác nhau, như [linh chi](/wiki/Linh_chi), được Thần Nông tìm ra và đánh giá phẩm cấp, tính năng. Tác phẩm này được coi là [dược điển](/w/index.php?title=D%C6%B0%E1%BB%A3c_%C4%91i%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1)sớm nhất của người Trung Quốc. Nó cũng bao gồm 365 vị thuốc tổng hợp từ khoáng vật, cây cối và động vật. Thần Nông được coi là đã nhận dạng hàng trăm loại dược thảo và độc thảo bằng cách tự mình nếm thử để tìm hiểu tính chất của chúng, là cốt yếu đối với sự phát triển của [y học cổ truyền Trung Hoa](/wiki/Y_h%E1%BB%8Dc_c%E1%BB%95_truy%E1%BB%81n_Trung_Hoa). Truyền thuyết cũng kể rằng ban đầu Thần Nông có thân hình trong suốt và vì thế ông có thể nhìn thấy các tác động của các loại cây cỏ khác nhau lên cơ thể mình. [Trà](/wiki/Tr%C3%A0), được coi là thuốc giải đối với các tác động gây ngộ độc của khoảng 70 loại cây cỏ, cũng được coi là phát hiện của ông. Phát hiện này được coi là vào năm 2737 TCN, mà theo đó Thần Nông lần đầu tiên nếm thử trà từ những chiếc lá chè trên cành trà bị cháy, được gió nóng của đám cháy đưa tới và rơi vào vạc nước sôi của ông . Thần Nông được tôn kính như là ông tổ của y học Trung Hoa. Ông cũng được coi là người đã đề ra kỹ thuật [[9]](#cite_note-9) [châm cứu](/wiki/Ch%C3%A2m_c%E1%BB%A9u).
Người ta cũng cho rằng Thần Nông đóng một vai trò trong việc tạo ra
[cổ cầm](/w/index.php?title=C%E1%BB%95_c%E1%BA%A7m&action=edit&redlink=1), cùng với [Phục Hy](/wiki/Ph%E1%BB%A5c_Hy) và [Hoàng Đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%90%E1%BA%BF). Một số công trình học thuật cũng đề cập rằng dòng họ đằng cha của viên tướng nổi tiếng thời [nhà Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng) là [Nhạc Phi](/wiki/Nh%E1%BA%A1c_Phi) có nguồn gốc từ Thần Nông . [10]
## Danh sách quân chủ Thần Nông thị[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&action=edit§ion=5)] **Theo**: [Đế vương thế kỷ](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%BF_v%C6%B0%C6%A1ng_th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7&action=edit&redlink=1)và Sử Ký - Bổ Tam Hoàng bản kỷ thì Thần Nông thị có 9 người lần lượt làm vua [Viêm Đế](/wiki/Vi%C3%AAm_%C4%90%E1%BA%BF) [đế Lâm Khôi](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_L%C3%A2m_Kh%C3%B4i)(帝临魁) tức đế Đồi (con Viêm đế) [đế Thừa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%BF_Th%E1%BB%ABa&action=edit&redlink=1)(帝承) con đế Lâm Khôi [đế Minh](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_Minh)(帝明) con đế Thừa [đế Trực](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%BF_Tr%E1%BB%B1c&action=edit&redlink=1)(帝直) con đế Minh [đế Ly](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_Ly)(帝釐) tức đế Nghi (con đế Trực - sách [Thông giám ngoại kỷ](/w/index.php?title=Th%C3%B4ng_gi%C3%A1m_ngo%E1%BA%A1i_k%E1%BB%B7&action=edit&redlink=1)nói là con đế Minh mà không có đời đế Trực) [đế Ai](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_Ai)(帝哀) tức đế Lai (con đế Ly) [đế Khắc](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_Kh%E1%BA%AFc)(帝克) con đế Ai [đế Du Võng](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_Du_V%C3%B5ng)(帝榆罔) con đế Khắc **Theo**: [Sơn Hải kinh](/w/index.php?title=S%C6%A1n_H%E1%BA%A3i_kinh&action=edit&redlink=1)thì Thần Nông thị truyền được 10 đời
## Tại một số quốc gia[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&action=edit§ion=6)]
### Việt Nam[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&action=edit§ion=7)]
Tại Việt Nam thì Thần Nông được xem là thủy tổ của
[người Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t).
Trong
[Đại Việt Sử ký Toàn thư](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t_S%E1%BB%AD_k%C3%BD_To%C3%A0n_th%C6%B0), phần lời tựa của [Ngô Sĩ Liên](/wiki/Ng%C3%B4_S%C4%A9_Li%C3%AAn) chép: *"Nước Đại Việt ở phía nam Ngũ Lĩnh, thế là trời đã phân chia giới hạn Nam–Bắc. *. **Thuỷ tổ của ta là dòng dõi họ Thần Nông** [11], thế là trời sinh chân chúa, có thể cùng với Bắc triều mỗi bên làm đế một phương"
#### Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&action=edit§ion=8)]
Theo Đại Việt sử ký toàn thư: Vua Đế Minh là cháu ba đời của vua Thần Nông, đi tuần thú phương Nam, đến núi Ngũ Lĩnh (nay thuộc tỉnh Hồ Nam, Trung Hoa), gặp một nàng tiên, lấy nhau đẻ ra người con tên là Lộc Tục. Sau Đế Minh truyền ngôi lại cho con trưởng là Đế Nghi làm vua phương Bắc (từ núi Ngũ Lĩnh về phía Bắc), phong cho Lộc Tục làm vua phương Nam (từ núi Ngũ Lĩnh về phía Nam), xưng là Kinh Dương Vương, quốc hiệu là Xích Quỷ. Kinh Dương Vương làm vua Xích Quỷ vào năm Nhâm Tuất 2897 TCN, lấy con gái Động Đình Hồ quân (còn có tên là Thần Long) là Long nữ sinh ra Sùng Lãm, nối ngôi làm vua, xưng là Lạc Long Quân. Lạc Long Quân lấy con gái vua Đế Lai (con của Đế Nghi), tên là Âu Cơ, sinh một lần trăm người con trai. Một hôm, Lạc Long Quân bảo Âu Cơ rằng: "Ta là giống rồng, nàng là giống tiên, thủy hỏa khắc nhau, chung hợp thật khó". Bèn từ biệt nhau, chia 50 con theo mẹ về núi, 50 con theo cha về ở miền biển (có bản chép là về Nam Hải), phong cho con trưởng làm Hùng Vương, nối ngôi vua.[1]
#### Lễ Thần Nông[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&action=edit§ion=9)]
Lễ Thần Nông tức là lễ tế vua Thần Nông để cầu mong được mùa và
[nghề nông](/wiki/N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p) phát đạt.
Trên các quyển lịch cổ hàng năm, người ta thường vẽ một mục đồng dắt một con
[trâu](/wiki/Tr%C3%A2u). Mục đồng tức là vua Thần Nông, còn con trâu tượng trưng cho nghề nông.
Hình
[mục đồng](/w/index.php?title=M%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%93ng&action=edit&redlink=1) cũng như con trâu thay đổi hàng năm tùy theo sự ước đoán của [Khâm thiên giám](/w/index.php?title=Kh%C3%A2m_thi%C3%AAn_gi%C3%A1m&action=edit&redlink=1) về mùa màng năm đó sẽ tốt hay xấu.
Năm nào được coi là được mùa, Thần Nông có giày dép chỉnh tề, còn năm nào mùa màng bị coi là kém, Thần Nông có vẻ như vội vàng hấp tấp nên chỉ đi giày một chân. Con trâu được đổi màu tùy theo
[hành](/wiki/Ng%C5%A9_h%C3%A0nh) của mỗi năm, nó có thể có một trong 5 màu vàng, đen, trắng, xanh, đỏ đúng với các hành Thổ, Thủy, Kim, Mộc, Hỏa.
Thời phong kiến, hàng năm đều có tục tế và rước Thần Nông tại triều đình cũng như ở các địa phương.
##### Nghi thức lễ tế Thần Nông thời Nguyễn[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&action=edit§ion=10)]
Lễ tế Thần Nông hàng năm cử hành vào ngày
[Lập xuân](/wiki/L%E1%BA%ADp_xu%C3%A2n), bởi vậy nên lễ tế Thần Nông còn được gọi là **tế xuân**.
Theo chỉ dụ của vua
[Minh Mạng](/wiki/Minh_M%E1%BA%A1ng), hàng năm sau tiết [Đông chí](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_ch%C3%AD), tòa Khâm thiên giám phải lo sửa soạn việc tế Thần Nông. Các quan cùng nhau họp để nặn trâu và tượng Thần Nông.
Trước ngày lập xuân hai ngày, tại gần cửa
[thành Đông Ba](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_%C4%90%C3%B4ng_Ba&action=edit&redlink=1) (ngày nay là cửa chính Đông), các quan Khâm thiên giám cho lập một cái [Đài](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A0i_(s%E1%BB%AD)&action=edit&redlink=1) hướng đông. Trâu và tượng Thần Nông cũng được đưa tới lưu tại [phủ Thừa Thiên](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%A7_Th%E1%BB%ABa_Thi%C3%AAn&action=edit&redlink=1) để ngày hôm sau các quan trong phủ mới rước từ phủ tới Đài. Các quan vận lễ phục, có quân lính mang gươm giáo, tàn lọng, cờ quạt theo hầu.
Tới Đài thì một lễ đơn giản được cử hành, ngụ ý trình với
[Thổ Công](/wiki/Th%E1%BB%95_c%C3%B4ng) về sự hiện diện của tượng Thần Nông và trâu. Sau đó, trâu và tượng Thần Nông lại được khiêng về kho cất. Hôm tế xuân, tượng và trâu lại được rước ra Đài, nhưng lần này đi rước là các quan [bộ Lễ](/wiki/B%E1%BB%99_L%E1%BB%85) và các quan phủ Thừa Thiên. Khi đám rước đi qua cung vua, một viên [thái giám](/wiki/Ho%E1%BA%A1n_quan) vào tâu để vua biết. Sau đó, đám rước lại tiếp tục đi và khi đi qua bộ Lễ, một viên quan đánh vào mông trâu ba roi, có ý thôi thúc trâu phải làm việc.
Tới Đài, các quan làm lễ tế Thần Nông theo như nghi lễ các cuộc tế khác. Tế Thần Nông xong, trâu và tượng Thần Nông được quân lính mang đi chôn sau buổi lễ.
Tại các tỉnh, trong ngày Lập xuân cũng có lễ tế Thần Nông và lễ cũng được sửa soạn từ sau ngày Đông chí. Các quan tỉnh phụ trách việc hành lễ. Trâu và tượng Thần Nông cũng được đem chôn.
##### Lễ tế Thần Nông của các dân tộc khác[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&action=edit§ion=11)]
Người
[Dao Tuyển](/w/index.php?title=Dao_Tuy%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1), để cảm tạ công ơn và cầu xin cho mùa màng bội thu, nhà nhà hạnh phúc thì lễ hội ngày [6 tháng 6](/wiki/6_th%C3%A1ng_6) [âm lịch](/wiki/%C3%82m_l%E1%BB%8Bch) là ngày cúng Thần Nông lớn nhất trong năm. Ngoài ra họ còn thờ cúng Thần Nông vào các ngày [1 tháng 1](/wiki/1_th%C3%A1ng_1) âm lịch và [9 tháng 9](/wiki/9_th%C3%A1ng_9) âm lịch hàng năm.
### Trung Quốc[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&action=edit§ion=12)]
#### Nơi ở của Thần Nông[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&action=edit§ion=13)]
Tương truyền Thần Nông thị xuất phát từ Liệt Sơn, ngày nay thuộc tỉnh
[Hồ Bắc](/wiki/H%E1%BB%93_B%E1%BA%AFc). Cách trung tâm địa cấp thị [Tùy Châu](/wiki/T%C3%B9y_Ch%C3%A2u) khoảng 40 km về phía bắc có Liệt Sơn Thần Nông động tại trấn Lệ Sơn, huyện [Tùy](/w/index.php?title=T%C3%B9y,_T%C3%B9y_Ch%C3%A2u&action=edit&redlink=1), được coi là "nơi ở của Thần Nông".
"Nơi ở của Thần Nông", tức động Thần Nông bao gồm 2 nơi (một nơi làm chỗ tàng trữ lương thực và dược vật, một nơi là chỗ cư trú). Tại đây có đình Thần Nông, tháp Thần Nông, miếu Thần Nông, phía nam núi có nhà uống trà của Thần Nông, vườn hoa Thần Nông, đình Cửu Long còn phía bắc núi có ao tắm của mẹ Thần Nông là An Đăng, vườn bách thảo. Ở vùng miền núi phía tây Hồ Bắc có vùng đất gọi là Thần Nông Giá, có lẽ có liên quan tới Thần Nông.
#### Thần Nông động và Thần Nông bia[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&action=edit§ion=14)]
Cách trung tâm địa cấp thị Tùy Châu khoảng 55 km về phía bắc là Liệt Sơn thượng, giữa động có bàn đá, ghế đá, bát đá và tháp đá, theo truyền thuyết là các vật dụng của Thần Nông. Liệt Sơn còn có giếng Thần Nông, nhà Thần Nông, quán Thần Nông, miếu Viêm Đế là các kiến trúc cổ. Phía bắc trấn Lệ Sơn còn có một tấm bia "Viêm Đế Thần Nông thị", được bảo tồn đến ngày nay.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&action=edit§ion=15)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Đinh Gia Khánh](/wiki/%C4%90inh_Gia_Kh%C3%A1nh), Đại cương về tiến trình [văn hóa](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a) [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), trong: *Các vùng văn hóa*, Chủ biên: Đinh Gia Khánh, [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) [Cù Huy Cận](/wiki/Huy_C%E1%BA%ADn), Nhà xuất bản Văn học [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i), 1995 [Việt Nam, trung tâm nông nghiệp lúa nước và công nghiệp đá, xưa nhất thế giới](http://e-cadao.com/Vanminhco/vietnamtrungtam.htm), Nguyễn Thị Thanh VietCatholic (Sunday 30/9/2001), để có thêm chi tiết về nền [văn minh](/wiki/V%C4%83n_minh)gắn liền với Thần Nông của người [Việt](/wiki/Vi%E1%BB%87t)
- Nguồn gốc dân tộc Việt
[tại đây](http://e-cadao.com/Vanminhco/nguongocdantocvietnam.htm)
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_N%C3%B4ng&action=edit§ion=16)] [^](#cite_ref-1) [Kinh Dịch](/wiki/Kinh_D%E1%BB%8Bch)phần Hệ từ, [Bạch hổ thông](/w/index.php?title=B%E1%BA%A1ch_h%E1%BB%95_th%C3%B4ng&action=edit&redlink=1), [Thái Bình ngự lãm](/w/index.php?title=Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_ng%E1%BB%B1_l%C3%A3m&action=edit&redlink=1)dẫn [Chu thư](/wiki/Chu_th%C6%B0), [Sử ký](/wiki/S%E1%BB%AD_k%C3%BD_T%C6%B0_M%C3%A3_Thi%C3%AAn)phần bổ sung Tam Hoàng bản kỷ, Hoài Nam tử, Thế bản và v.v **Christie Anthony (1968). Chinese Mythology. Feltham: Hamlyn Publishing.** [^](#cite_ref-2) [ISBN 0600006379](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0600006379), tr. 90 **Christie Anthony (1968). Chinese Mythology. Feltham: Hamlyn Publishing.** [^](#cite_ref-3) [ISBN 0600006379](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0600006379), tiêu đề các hình 116 và 117. [^](#cite_ref-SK_4-0) [Tam Hoàng bản kỷ](http://zh.wikisource.org/wiki/%E4%B8%89%E7%9A%87%E6%9C%AC%E7%B4%80) **Wu K. C. (1982).** [^](#cite_ref-5) *The Chinese Heritage*. New York: Crown Publishers. [ISBN 0-517-54475X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/051754475X), trang 53, phần đề cập tới *Sử ký*, chương 1. **Wu K. C. (1982).** [^](#cite_ref-6) *The Chinese Heritage*. New York: Crown Publishers. [ISBN 0-517-54475X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/051754475X), trang 45, dẫn chiếu tới *Hoài Nam tử*, *xiuwu xun* **Wu K. C. (1982).** [^](#cite_ref-7) *The Chinese Heritage*. New York: Crown Publishers. [ISBN 0-517-54475X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/051754475X), phần dẫn chiếu tới *Kinh Dịch*, *xici*, II, chương 2. **Wu K. C. (1982).** [^](#cite_ref-8) *The Chinese Heritage*. New York: Crown Publishers. [ISBN 0-517-54475X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/051754475X), trang 54, *lisulan*, 4, yongmin. **Jane Reynolds, Phil Gates, Gaden Robinson (1994).** [^](#cite_ref-9) *365 Days of Nature and Discovery*. New York: Harry N. Adams. tr. 44. [ISBN](/wiki/ISBN) [0810938766](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0810938766). **Kaplan Edward Harold (1970).** [^](#cite_ref-10) *Yueh Fei and the founding of the Southern Sung*(PhD Thesis). Đại học Iowa. [OCLC](/wiki/OCLC) [63868015](//www.worldcat.org/oclc/63868015). **Ngô Sĩ Liên, 1479,** [^](#cite_ref-11) [kỷ toàn thư tự](http://www.nomna.org/%7CNgoại)trang 1.
|Tiền nhiệm:
||
||Kế nhiệm:
|
|
|
|
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.02:-77.54:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1053 miss(0), cp1068 frontend miss(0)

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Accept-Ranges: bytes

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Trợ giúp
Thể loại:Lớp tàu tuần dương Alaska
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
Lớp tàu tuần dương Alaska
Các trang trong thể loại “Lớp tàu tuần dương Alaska”
7 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 7 trang.
Alaska (lớp tàu tuần dương)
A
Alaska
USS Alaska
USS Alaska (CB-1)
G
USS Guam
USS Guam (CB-2)
L
Bản mẫu:Lớp tàu tuần dương Alaska
Lấy từ “
https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thể_loại:Lớp_tàu_tuần_dương_Alaska&oldid=17362136
”
Thể loại
:
Lớp tàu tuần dương
Tàu tuần dương của Hải quân Hoa Kỳ
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận cho địa chỉ IP này
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Thể loại
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Nội dung chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Phản hồi lỗi
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Liên hệ
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Tại dự án khác
Wikimedia Commons
Ngôn ngữ khác
Čeština
Deutsch
English
فارسی
Français
日本語
Polski
Русский
Slovenčina
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 09:16 ngày 26 tháng 6 năm 2014.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Với việc sử dụng trang web này, bạn chấp nhận
Điều khoản Sử dụng
và
Quy định quyền riêng tư
.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động

markdown:
# Thể loại:Lớp tàu tuần dương Alaska
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Các trang trong thể loại “Lớp tàu tuần dương Alaska”
7 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 7 trang.

X-Cache: cp1055 miss(0), cp1068 frontend miss(0)


text:
Trợ giúp
Thể loại:Sân bay Nevada
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
Sân bay Nevada
Các trang trong thể loại “Sân bay Nevada”
3 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 3 trang.
S
Sân bay Henderson Executive
Sân bay quốc tế McCarran
Sân bay quốc tế Reno-Tahoe
Lấy từ “
https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thể_loại:Sân_bay_Nevada&oldid=11141181
”
Thể loại
:
Giao thông Nevada
Sân bay Hoa Kỳ
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận cho địa chỉ IP này
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Thể loại
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Nội dung chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Phản hồi lỗi
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Liên hệ
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Tại dự án khác
Wikimedia Commons
Ngôn ngữ khác
Deutsch
English
Español
فارسی
Français
한국어
Italiano
日本語
Norsk bokmål
Português
Русский
Svenska
Türkçe
中文
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 18:53 ngày 25 tháng 3 năm 2013.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Với việc sử dụng trang web này, bạn chấp nhận
Điều khoản Sử dụng
và
Quy định quyền riêng tư
.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động

markdown:
# Thể loại:Sân bay Nevada
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Các trang trong thể loại “Sân bay Nevada”
3 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 3 trang.
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
3 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 3 trang.


text:
Xã Pymosa, Quận Cass, Iowa
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Xã Pymosa (tiếng Anh: Pymosa Township) là một xã thuộc quận Cass, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 333 người.[1]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# Xã Pymosa, Quận Cass, Iowa
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Xã Pymosa
|
Pymosa Township
|—
|![ Vị trí trong Quận Cass, Iowa](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ce/Map_highlighting_Pymosa_Township%2C_Cass_County%2C_Iowa.svg/250px-Map_highlighting_Pymosa_Township%2C_Cass_County%2C_Iowa.svg.png)
![ Vị trí trong Quận Cass, Iowa](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ce/Map_highlighting_Pymosa_Township%2C_Cass_County%2C_Iowa.svg/250px-Map_highlighting_Pymosa_Township%2C_Cass_County%2C_Iowa.svg.png)
Vị trí trong
[Quận Cass](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Cass,_Iowa), [Iowa](/wiki/Iowa) ![ Vị trí quận Cass trong tiểu bang Iowa ở Hoa Kỷ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6c/Map_of_Iowa_highlighting_Cass_County.svg/250px-Map_of_Iowa_highlighting_Cass_County.svg.png)
![ Vị trí quận Cass trong tiểu bang Iowa ở Hoa Kỷ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6c/Map_of_Iowa_highlighting_Cass_County.svg/250px-Map_of_Iowa_highlighting_Cass_County.svg.png)
Vị trí quận Cass trong tiểu bang Iowa ở Hoa Kỷ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Iowa](/wiki/Iowa) [Quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Iowa&action=edit&redlink=1) [Quận Cass](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Cass,_Iowa) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-6](/wiki/UTC-6)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) **Xã Pymosa** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *Pymosa Township*) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận Cass](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Cass,_Iowa), tiểu bang [Iowa](/wiki/Iowa), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của xã này là 333 người. [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=X%C3%A3_Pymosa,_Qu%E1%BA%ADn_Cass,_Iowa&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=X%C3%A3_Pymosa,_Qu%E1%BA%ADn_Cass,_Iowa&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.


text:
arc
Từ điển mở Wiktionary
Mục lục
Tiếng Anh[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Danh từ[sửa]
arc /ˈɑːrk/
- Hình cung.
- (Toán học) Cung.
- Cầu võng.
- (Điện học) Cung lửa; hồ quang.
- voltaic arc; electric arc — cung lửa điện
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)
Tiếng Pháp[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Danh từ[sửa]
arc gđ /aʁk/
- Cung.
- Tir à l’arc — sự bắn cung
- Tendre l’arc — giương cung
- Tirer des flèches avec un arc — dùng cung bắn tên đi
- Arc de cerle — (toán học) cung vòng tròn
- Arc réflexe — (sinh vật học) cung phản xạ
- En arc — có hình cung
- Arc électrique — (vật lý) hồ quang
- (Kiến trúc) Vòm, cuốn.
- (Y học) Tình trạng tiền sida (Aids Related Complex).
- arc de triomphe, arc triomphal — cổng khải hoàn, khải hoàn môn
- avoir plusieurs cordes à son arc — có nhiều phương kế để thành công
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)

markdown:
# arc
Từ điển mở Wiktionary
## Mục lục
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **arc** [/ˈɑːrk/](/wiki/Wiktionary:IPA) [Hình](/wiki/h%C3%ACnh) [cung](/wiki/cung).
- (
*Toán học*) [Cung](/wiki/cung). [Cầu](/wiki/c%E1%BA%A7u) [võng](/wiki/v%C3%B5ng).
- (
*Điện học*) [Cung](/wiki/cung) [lửa](/wiki/l%E1%BB%ADa); [hồ quang](/wiki/h%E1%BB%93_quang). *voltaic*— cung lửa điện **arc**; electric **arc**
-
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))
## Tiếng Pháp[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-fra-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)]
|
|Số ít |
|Số nhiều
|
|arc |
|**arc** gđ [/aʁk/](/wiki/Wiktionary:IPA) [Cung](/wiki/cung). *Tir à l’arc*— sự bắn cung *Tendre l’arc*— giương cung *Tirer des flèches avec un*— dùng cung bắn tên đi **arc** *— (toán học) cung vòng tròn* **Arc**de cerle *— (sinh vật học) cung phản xạ* **Arc**réflexe *En*— có hình cung **arc** *— (vật lý) hồ quang* **Arc**électrique
-
- (
*Kiến trúc*) [Vòm](/wiki/v%C3%B2m), [cuốn](/wiki/cu%E1%BB%91n).
- (
*Y học*) [Tình trạng](/wiki/t%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng) [tiền](/wiki/ti%E1%BB%81n) [sida](/w/index.php?title=sida&action=edit&redlink=1)(Aids Related Complex). *— cổng khải hoàn, khải hoàn môn* **arc**de triomphe, **arc**triomphal *avoir plusieurs cordes à son*— có nhiều phương kế để thành công **arc**
-
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.02:-77.54:v4; Path=/; secure; Domain=.wiktionary.org

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wiktionary.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache: cp1067 miss(0), cp1052 frontend miss(0)


text:
poise
Từ điển mở Wiktionary
Mục lục
Tiếng Anh[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Danh từ[sửa]
poise /ˈpɔɪz/
- Thế thăng bằng, thế cân bằng.
- Dáng, tư thế (đầu... ).
- Tư thế đĩnh đạc, tư thế đàng hoàng.
- Tính đĩnh đạc.
Thành ngữ[sửa]
Ngoại động từ[sửa]
poise ngoại động từ /ˈpɔɪz/
- Làm thăng bằng, làm cân bằng.
- Để lơ lửng, treo lơ lửng.
- Để (đầu... ở một tư thế nào đó); để (cái gì... ) ở tư thế sẵn sàng.
Chia động từ[sửa]
poise
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói will; chỉ nói shall để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói shall và chỉ nói will để nhấn mạnh.
Nội động từ[sửa]
poise nội động từ /ˈpɔɪz/
Chia động từ[sửa]
poise
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói will; chỉ nói shall để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói shall và chỉ nói will để nhấn mạnh.
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)

markdown:
# poise
Từ điển mở Wiktionary
## Mục lục
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **poise** [/ˈpɔɪz/](/wiki/Wiktionary:IPA) [Thế](/wiki/th%E1%BA%BF) [thăng bằng](/wiki/th%C4%83ng_b%E1%BA%B1ng), [thế](/wiki/th%E1%BA%BF) [cân bằng](/wiki/c%C3%A2n_b%E1%BA%B1ng). [Dáng](/wiki/d%C3%A1ng), [tư thế](/wiki/t%C6%B0_th%E1%BA%BF)(đầu... ). [Tư thế](/wiki/t%C6%B0_th%E1%BA%BF)đĩnh đạc, [tư thế](/wiki/t%C6%B0_th%E1%BA%BF)đàng [hoàng](/wiki/ho%C3%A0ng). [Tính](/wiki/t%C3%ADnh)đĩnh đạc.
#### Thành ngữ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-expr-&action=edit§ion=T-1)]
### Ngoại động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-tr-verb-&action=edit§ion=T-1)] **poise** *ngoại động từ* [/ˈpɔɪz/](/wiki/Wiktionary:IPA)
- Làm
[thăng bằng](/wiki/th%C4%83ng_b%E1%BA%B1ng), làm [cân bằng](/wiki/c%C3%A2n_b%E1%BA%B1ng).
- Để
[lơ lửng](/wiki/l%C6%A1_l%E1%BB%ADng), [treo](/wiki/treo) [lơ lửng](/wiki/l%C6%A1_l%E1%BB%ADng).
- Để (đầu... ở một tư thế nào đó); để (cái gì... ) ở
[tư thế](/wiki/t%C6%B0_th%E1%BA%BF) [sẵn sàng](/wiki/s%E1%BA%B5n_s%C3%A0ng).
#### Chia động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-forms-&action=edit§ion=T-1)]
poise
|Dạng không chỉ ngôi|
|Động từ
|**poise** [Phân từ](/wiki/ph%C3%A2n_t%E1%BB%AB) [hiện tại](/wiki/hi%E1%BB%87n_t%E1%BA%A1i) [poising](/wiki/poising) [quá khứ](/wiki/qu%C3%A1_kh%E1%BB%A9) [poised](/wiki/poised) [Lối trình bày](/wiki/l%E1%BB%91i_tr%C3%ACnh_b%C3%A0y) **poise** **poise**hoặc [poisest](/w/index.php?title=poisest&action=edit&redlink=1)¹ [poises](/wiki/poises)hoặc [poiseth](/w/index.php?title=poiseth&action=edit&redlink=1)¹ **poise** **poise** **poise** [poised](/wiki/poised) [poised](/wiki/poised)hoặc [poisedst](/w/index.php?title=poisedst&action=edit&redlink=1)¹ [poised](/wiki/poised) [poised](/wiki/poised) [poised](/wiki/poised) [poised](/wiki/poised) [Tương lai](/wiki/t%C6%B0%C6%A1ng_lai) [will](/wiki/will)/ [shall](/wiki/shall)² **poise** **poise**hoặc [wilt](/wiki/wilt)/ [shalt](/wiki/shalt)¹ **poise** **poise** **poise** **poise** **poise** [Lối cầu khẩn](/wiki/l%E1%BB%91i_c%E1%BA%A7u_kh%E1%BA%A9n) **poise** **poise**hoặc [poisest](/w/index.php?title=poisest&action=edit&redlink=1)¹ **poise** **poise** **poise** **poise** [poised](/wiki/poised) [poised](/wiki/poised) [poised](/wiki/poised) [poised](/wiki/poised) [poised](/wiki/poised) [poised](/wiki/poised) [were](/wiki/were)to **poise**hoặc [should](/wiki/should) **poise** **poise**hoặc should **poise** **poise**hoặc should **poise** **poise**hoặc should **poise** **poise**hoặc should **poise** **poise**hoặc should **poise** [Lối mệnh lệnh](/wiki/l%E1%BB%91i_m%E1%BB%87nh_l%E1%BB%87nh) **poise** **poise** **poise**
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói
*will*; chỉ nói *shall*để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói *shall*và chỉ nói *will*để nhấn mạnh.
### Nội động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-intr-verb-&action=edit§ion=T-1)] **poise** *nội động từ* [/ˈpɔɪz/](/wiki/Wiktionary:IPA)
#### Chia động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-forms-&action=edit§ion=T-1)]
poise
|Dạng không chỉ ngôi|
|Động từ
|**poise** [Phân từ](/wiki/ph%C3%A2n_t%E1%BB%AB) [hiện tại](/wiki/hi%E1%BB%87n_t%E1%BA%A1i) [poising](/wiki/poising) [quá khứ](/wiki/qu%C3%A1_kh%E1%BB%A9) [poised](/wiki/poised) [Lối trình bày](/wiki/l%E1%BB%91i_tr%C3%ACnh_b%C3%A0y) **poise** **poise**hoặc [poisest](/w/index.php?title=poisest&action=edit&redlink=1)¹ [poises](/wiki/poises)hoặc [poiseth](/w/index.php?title=poiseth&action=edit&redlink=1)¹ **poise** **poise** **poise** [poised](/wiki/poised) [poised](/wiki/poised)hoặc [poisedst](/w/index.php?title=poisedst&action=edit&redlink=1)¹ [poised](/wiki/poised) [poised](/wiki/poised) [poised](/wiki/poised) [poised](/wiki/poised) [Tương lai](/wiki/t%C6%B0%C6%A1ng_lai) [will](/wiki/will)/ [shall](/wiki/shall)² **poise** **poise**hoặc [wilt](/wiki/wilt)/ [shalt](/wiki/shalt)¹ **poise** **poise** **poise** **poise** **poise** [Lối cầu khẩn](/wiki/l%E1%BB%91i_c%E1%BA%A7u_kh%E1%BA%A9n) **poise** **poise**hoặc [poisest](/w/index.php?title=poisest&action=edit&redlink=1)¹ **poise** **poise** **poise** **poise** [poised](/wiki/poised) [poised](/wiki/poised) [poised](/wiki/poised) [poised](/wiki/poised) [poised](/wiki/poised) [poised](/wiki/poised) [were](/wiki/were)to **poise**hoặc [should](/wiki/should) **poise** **poise**hoặc should **poise** **poise**hoặc should **poise** **poise**hoặc should **poise** **poise**hoặc should **poise** **poise**hoặc should **poise** [Lối mệnh lệnh](/wiki/l%E1%BB%91i_m%E1%BB%87nh_l%E1%BB%87nh) **poise** **poise** **poise**
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói
*will*; chỉ nói *shall*để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói *shall*và chỉ nói *will*để nhấn mạnh.
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

X-Cache: cp1066 miss(0), cp1052 frontend miss(0)


text:
Tổng đài chăm sóc và Hỗ trợ Khách hàng hoạt động suốt 7 ngày trong tuần
Thứ 2 - 7: hoạt động từ 7:30 - 20:00
Chủ nhật: hoạt động từ 8:00 - 17:00
Tập 29: Thanh kiếm vàng Tập 30: Cơn thịnh nộ của người máy vàng Mời bạn đón xem Xem chi tiết
Hãy Đăng ký

markdown:
Thứ 2 - 7: hoạt động từ
**7:30 - 20:00**
Chủ nhật: hoạt động từ
**8:00 - 17:00**
Giỏ hàng rỗng
Tập 29: Thanh kiếm vàng
Tập 30: Cơn thịnh nộ của người máy vàng
**Mời bạn đón xem**
Địa chỉ: 292A Hòa Bình, Phường Hiệp Tân, Quận Tân Phú, Tp. Hồ Chí Minh
MST: 0303615027 do Sở Kế Hoạch Và Đầu Tư Tp.HCM cấp ngày 10/03/2011
Tel: 08.73008182 - Fax: 08.39733234 - Email:
[hotro@vinabook.com](mailto:hotro@vinabook.com)
★ ★ ★ ★ ★
Hãy Đăng ký

WARC-Truncated: length

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Vary: Accept-Encoding

X-Frame-Options: sameorigin

Set-Cookie: debugger=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; path=/

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache


text:
Tổng đài chăm sóc và Hỗ trợ Khách hàng hoạt động suốt 7 ngày trong tuần
Thứ 2 - 7: hoạt động từ 7:30 - 20:00
Chủ nhật: hoạt động từ 8:00 - 17:00
Sách Rối tay mới phát hành
Giỏ hàng rỗng
Không cóm sản phẩm
Không cóm sản phẩm
CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ MÊ KÔNG COM
Địa chỉ: 292A Hòa Bình, Phường Hiệp Tân, Quận Tân Phú, Tp. Hồ Chí Minh
MST: 0303615027 do Sở Kế Hoạch Và Đầu Tư Tp.HCM cấp ngày 10/03/2011
Tel: 08.73008182 - Fax: 08.39733234 - Email: hotro@vinabook.com

markdown:
Thứ 2 - 7: hoạt động từ
**7:30 - 20:00**
Chủ nhật: hoạt động từ
**8:00 - 17:00**
Giỏ hàng rỗng
Không cóm sản phẩm
Không cóm sản phẩm
Địa chỉ: 292A Hòa Bình, Phường Hiệp Tân, Quận Tân Phú, Tp. Hồ Chí Minh
MST: 0303615027 do Sở Kế Hoạch Và Đầu Tư Tp.HCM cấp ngày 10/03/2011
Tel: 08.73008182 - Fax: 08.39733234 - Email:
[hotro@vinabook.com](mailto:hotro@vinabook.com)