text:
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN
1. Thông tin chung về học phần
1.1.TÊN HỌC PHẦN : Đại số tuyến tính
1.2. MÃ SỐ HỌC PHẦN:………………………… SỐ TÍN CHỈ (ĐVHT): 04
1.3. TRÌNH ĐỘ (cho SV năm thứ hai)
1.4. YÊU CẦU CỦA HỌC PHẦN (bắt buộc hay tự chọn) bắt buộc
1.5. CÁC HỌC PHẦN TIÊN QUYẾT VÀ CÁC YÊU CẦU KHÁC (nếu có):
Đã học xong học phần Nhập môn toán cao cấp
1.6. PHÂN PHỐI THỜI GIAN CHO CÁC HỌAT ĐỘNG
– Tổng số tiết của HP: 60
Giờ lên lớp:
– Lý thuyết (15 tiết/01 tin chỉ/HT) : 45
– Thảo luận, semina (30 tiết/01 tín chỉ/HT): 30 (15 tiết có GV dự)
– Thực hành, thí nghiệm tại phòng TH-TN (45 tiết/01 tín ch/HT):……………
– Thực tập tại cơ sở ngoài trường (01 tuần ở cơ sở/01 tín chỉ/HT):……………
Giờ chuần bị cá nhân (30 giờ/01 tín chỉ/HT) 120
– Họat động theo nhóm: 30
– Tự học, tự nghiên cứu: 90
1.7. KHOA/ BỘ MÔN PHỤ TRÁCH HỌC PHẦN: Tự nhiên – Tổ Toán.
2. Mục tiêu của học phần
2.1. Mục tiêu chung của học phần
Học xong học phần này sinh viên cần đạt được các yêu cầu sau:
-Kiến thức:
- Nắm vững các tính chất của định thức và các phương pháp tính định thức.
- Nắm vững các khái niệm không gian vector, không gian con, cơ sở, số chiều của không gian vector hữu hạn chiều.
- Nắm vững lý thuyết hệ phương trình tuyến tính, thấy rõ đó là một hướng phát triển tự nhiên của lý thuyết phương trình đã được học ở trường phổ thông.
- Nắm vững khái niệm ánh xạ tuyến tính, ma trận và các kiến thức liên quan.
- HIểu rõ mối quan hệ giữa ma trận, định thức, hệ phương trình tuyến tính và không gian vector.
- Hiểu dạng song tuyến tính và dạng toàn phương.
-Kỹ năng:
- Biết vận dụng lý thuyết hệ phương trình tuyến tính để soi sáng cho vần đề phương trình và hệ phương trình ở trường phổ thông.
- Cách nhận biết ánh xạ tuyến tính. Thấy rõ mối quan hệ giữa ánh xạ tuyến tính và ma trận. Biết cách tìm giá trị riêng và vector riêng để đưa ma trận về đường chéo.
- Biết cách đưa một dạng toàn phương về dạng chính tắc.
-Thái độ:
- Hiểu rõ vai trò của môn học đại số tuyến tính đối với các môn học khác. Tích cực, chủ động tham gia các hoạt động của bộ môn.
- Có năng lực tự học cao, có phương pháp học tập tích cực sáng tạo.
- Có năng lực vận dụng các kiến thức toán học vào dạy học.
2.2. Mục tiêu đào tạo cụ thể (thể hiện mục tiêu của từng chương, những vấn đề cơ bản của chương mà sinh viên phải nắm được)
Chương 1: Định thức
Hiểu khái niệm định thức và các tính chất. Biết các cách tính định thức và vận dụng để giải một hệ phương trình Cramer.
Chương 2: Không gian vector
Nắm vững các khái niện không gian vector, không gian con, cơ sở và số chiều của không gian con. Biết cách tìm cơ sở và số chiều của không gian vector hửu hạn chiều.
Chương 3: Hệ phương trình tuyến tính
Giải thành thạo các hệ phương trình tuyến tính bằng các phương pháp khác nhau.
Chương 4: Ánh xạ tuyến tính
Hiểu khái niệm ánh xạ tuyến tính và các tính chất liên quan. Cách nhận biết một ánh xạ tuyến tính.
Chương 5: Ma trận
Hiểu ma trận là một đặc trưng của ánh xạ tuyến tính. Biết cách tìm vector riêng, giá trị riêng để đưa ma trận về dạng đường chéo.
Chương 6: Dạng song tuyến tính và dạng toàn phương
Hiểu dạng song tuyến tính và dạng toàn phương. Biết cách đưa một dạng toàn phương về dạng chính tắc.
3. Tài liệu (bài giảng, giáo trình, tài liệu tham khảo)
3.1. Tài liệu bắt buộc (tối thiểu có 01 giáo trình, bài giảng hiện hành)
[1] Nguyễn Duy Thuận, Đại số tuyến tính, NXBGD, 2003.
[2] Trần Gia Lộc, Giáo trình Đại số tuyến tính.
3.2. Tài liệu tham khảo (có thể ghi rõ các phần hoặc các trang quan trọng trong tài liệu tham khảo, giúp sinh viên thuận tiện trong việc nghiên cứu tài liệu)
[1] Nguyễn Đình Trí, Tạ Văn Đĩnh, Nguyễn Hồ Quỳnh, Toán học cao cấp, Tập 1-Đại số và hình học giải tích, NXBGD, 1999.
[2] Nguyễn Đình Trí, Tạ Văn Đĩnh, Nguyễn Hồ Quỳnh, Bài tập Toán học cao cấp, Tập 1-Đại số và hình học giải tích, NXBGD, 1999.
[3] Hoàng Xuân Sính, Bài tập đại số tuyến tính, NXBGD, 2003.
4. Nội dung chi tiết học phần
Chương 1: Định thức 6(3,3)
- Phép thế
- Định thức
- Ứng dụng: Hệ phương trình Cramer
SV cần đạt được các yêu cầu sau:
- § Nắm khái niệm phép thế, định thức và các tính chất, vai trò của phép thế trong định nghĩa định thức và chứng minh các tính chất. Biết các cách tính định thức và vận dụng để giải một hệ phương trình Cramer.
- § Nghiên cứu tài liệu để chứng minh một số tính chất của phép thế, tính chất.
Chương 2: Không gian vector 12(7,5)
- Các khái niệm cơ bản
- Không gian con
- Cơ sở, số chiều của không gian vector
SV cần đạt được các yêu cầu sau:
- § Nắm vững các khái niệm không gian vector, không gian con, cơ sở và số chiều của không gian con.
- § Biết cách tìm cơ sở và số chiều của không gian vector hửu hạn chiều.
- § Nghiên cứu tài liệu và chứng minh một số tính chất thông qua hình thức xeminar.
Chương 3: Hệ phương trình tuyến tính 8(4,4)
- Định nghĩa và định lý về sự tồn tại nghiệm
- Cách giải
- Hệ phương trình tuyến tính thuần nhất
SV cần đạt được các yêu cầu sau:
- § Giải thành thạo các hệ phương trình tuyến tính bằng các phương pháp khác nhau.
- § Nghiên cứu tài liệu và chứng minh một số tính chất, ứng dụng thông qua hình thức xeminar.
Chương 4: Ánh xạ tuyến tính 12(6,4)
- Định nghĩa. Sự xác định một ánh xạ tuyến tính
- Ảnh và hạt nhân
- Các phép toán trên ánh xạ
- Đẳng cấu
SV cần đạt được các yêu cầu sau:
- § Hiểu khái niệm ánh xạ tuyến tính và các tính chất liên quan. Cách nhận biết một ánh xạ tuyến tính, đẳng cấu.
- § Nghiên cứu tài liệu và chứng minh một số tính chất, ứng dụng thông qua hình thức xeminar.
Chương 5: Ma trận 12(7,5)
- Ma trận của một ánh xạ tuyến tính
- Các phép toán trên ma trận
- Ma trận vuông, ma trận nghịch đảo
- Vector riêng, giá trị riêng
SV cần đạt được các yêu cầu sau:
- § Hiểu ma trận là một đặc trưng của ánh xạ tuyến tính. Biết cách tìm vector riêng, giá trị riêng để đưa ma trận về dạng đường chéo.
- § Nghiên cứu tài liệu và chứng minh một số tính chất, ứng dụng thông qua hình thức xeminar.
Chương 6: Dạng song tuyến tính và dạng toàn phương 10(6,4)
- Dạng song tuyến tính
- Dạng toàn phương
- Đưa dạng toàn phương về dạng chính tắc
- Không gian Euclide
SV cần đạt được các yêu cầu sau:
- § Hiểu dạng song tuyến tính và dạng toàn phương. Biết cách đưa một dạng toàn phương về dạng chính tắc.
- § Nghiên cứu tài liệu và chứng minh một số tính chất, ứng dụng thông qua hình thức xeminar.
5. Hình thức tổ chức dạy – học
(Tương ứng với từng nội dung học phần có các hình thức dạy học chủ yếu như lí thuyết, thực hành, bài tập, thảo luận, hoạt động theo nhóm, tự học, tự nghiên cứu… cùng số giờ tín chỉ sẽ được thực hiện cho từng hình thức. Giảng viên có trách nhiệm cập nhật vấn đề này hằng năm).
Phần này đựơc mô tả bởi Lịch trình giảng dạy sọan riêng kèm theo đề cương.
6. Phương pháp, hình thức kiểm tra – đánh giá kết quả học tập học phần
– Quy chế áp dụng: Học chế tín chí: Qui chế 43/2007/QĐ-BGDĐT (áp dụng cho khóa tuyển sinh 2009). Học chế học phần: Quy chế 25/2006/ QĐ-BGDĐT (áp dụng cho khóa tuyển sinh 2008 trở về trước)
6.1. Điểm bộ phận. Trọng số 03.
6.1.1. Tham gia học tập trên lớp (đi học đầy đủ, chuẩn bị bài tốt, tích cực thảo luận).
Trọng số 01.
6.1.2. Bài tập hoặc chuyên đề (hoàn thành tốt nội dung và nhiệm vụ mà giảng viên giao cho cá nhân/tuần; bài tập nhóm/tháng; bài tập cá nhân/học kỳ,…).
Trọng số 01.
6.1.3. Kiểm tra giữa học phần (tự luận, bài tập, trắc nghiệm).
Trọng số 01.
Chú ý: Điểm bộ phận phải có ít nhất 2 trong 3 loại điểm ở trên, trong đó loại điểm 7.1.3 là bắt buộc phải có. GV quyết định trọng số cho từng loại điểm nhưng ít nhất là trọng số (01)
6.2. Thi kết thúc học phần
Hình thức thi: Tự luận. Trọng số 07.
6.3. Lịch trình kiểm tra định kỳ, thi cuối kỳ (kể cả thi lại).
– Kiểm tra giữa học phần: Sau khi hòan thành từ 50%-60% khối lượng học phần.
– Thi kết thúc học phần: Theo kế họach thi của nhà trường.
7. Đánh giá kết quả học tập học phần của sinh viên
– Đánh giá thông qua các điểm sau:
+ Điểm bộ phận hệ số 03 (là điểm trung bình chung của từng loại điểm)
+ Điểm bài thi kết thúc học phần, hệ số: 07
– Điểm của học phần là trung bình chung của điểm thi kết thúc học phần và điểm bộ phận (tổng trọng số là 10).
– Thang điểm : 10
8. Hướng dẫn giảng viên thực hiện
– Yêu cầu về cách thức đánh giá, sự hiện diện trên lớp của SV, mức độ tích cực tham gia các hoạt động trên lớp SV, các qui định về thời hạn, chất lượng các bài tập, bài kiểm tra đối với SV.
– Yêu cầu về giảng dạy phần lý thuyết, thực hành, thảo luận, thí nghiệm, về đồ dùng dạy học, phưong tiện dạy học, giáo trình v.v…
9. Thông tin về giảng viên
Họ và tên: TRẦN GIA LỘC Chức danh, học vị : Th.S Giảng viên chính
Thời gian, địa điểm làm việc: Làm việc theo TKB tại lớp học.
Địa chỉ liên hệ: 29 Yersin, Đà Lạt.
Điện thoại: 0633830972 E-mail: gialoc@gmail.com
Các hướng nghiên cứu chính:
- Lý thuyết kỳ dị
- Lý thuyết thuật toán
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN
1. Thông tin chung về học phần
1.1.TÊN HỌC PHẦN : Phương trình vi phân
1.2. MÃ SỐ HỌC PHẦN:………………………… SỐ TÍN CHỈ (ĐVHT): 03
1.3. TRÌNH ĐỘ (cho SV năm thứ ba)
1.4. YÊU CẦU CỦA HỌC PHẦN (bắt buộc hay tự chọn): bắt buộc
1.5. CÁC HỌC PHẦN TIÊN QUYẾT VÀ CÁC YÊU CẦU KHÁC (nếu có):
Đã học xong học các phần Pháp tính vi phân – Tích phân hàm một biến, Đã học xong học các phần Pháp tính vi phân – Tích phân hàm nhiều biến, Đại số tuyến tính.
1.6. PHÂN PHỐI THỜI GIAN CHO CÁC HỌAT ĐỘNG
– Tổng số tiết của HP: 45
Giờ lên lớp:
– Lý thuyết (15 tiết/01 tin chỉ/HT) : 30
– Bài tập, Thảo luận, semina (30 tiết/01 tín chỉ/HT): 30 (15 tiết có GV dự)
– Thực hành, thí nghiệm tại phòng TH-TN (45 tiết/01 tín ch/HT):……………
– Thực tập tại cơ sở ngoài trường (01 tuần ở cơ sở/01 tín chỉ/HT):……………
Giờ chuần bị cá nhân (30 giờ/01 tín chỉ/HT) 120
– Họat động theo nhóm: 30
– Tự học, tự nghiên cứu: 90
1.7. KHOA/ BỘ MÔN PHỤ TRÁCH HỌC PHẦN: Khoa Tự nhiên – Tổ Toán.
2. Mục tiêu của học phần
2.1. Mục tiêu chung của học phần
Học xong học phần này sinh viên cần đạt được các yêu cầu sau:
-Kiến thức:
- Nắm được các khái niệm cơ bản của phương trình vi phân.
- Hiểu được điều kiện ban đầu và bài toán Cauchy.
- Giải được các phương trình vi phân cơ bản bằng tích phân trong số các phương trình vi phân cấp một, cấp cao, các phương trình và hệ phương trình vi phân tuyến tính, các phương trình đạo hàm riêng đơn giản.
- Nắm được một số ứng dụng của phương trình vi phân.
-Kỹ năng:
- Nhận dạng các dạng phương trình vi phân đã đề cập ở trên.
- Biết cách giải chúng.
-Thái độ:
- Biết lập các phương trình vi phân từ các bài toán thực tế và giải chúng.
- Hiểu được vai trò của phương trình vi phân trong Toán học và trong thực tiễn.
2.2. Mục tiêu đào tạo cụ thể (thể hiện mục tiêu của từng chương, những vấn đề cơ bản của chương mà sinh viên phải nắm được)
Chương 1: Phương trình vi phân cấp 1
Nắm được các khái niệm cơ bản của phương trình vi phân. Nhận dạng và giải được một số phương trình vi phân cơ bản.
Chương 2: Phương trình vi phân cấp cao
Giải được một sô dạng phương trình vi phân cấp cao đặc biệt. Nắm được lý thuyết tổng quát của phương trình vi phân tuyến tính.
Chương 3: Hệ Phương trình vi phân
Năm được các khái niệm cơ bản và giải được một số hệ phương trình vi phân. Biết cách đưa một phương trình vi phân cấp cao về một hệ phương trình vi phân.
3. Tài liệu (bài giảng, giáo trình, tài liệu tham khảo)
3.1. Tài liệu bắt buộc (tối thiểu có 01 giáo trình, bài giảng hiện hành)
[1] Nguyễn Mạnh Quý, Giáo trình Phương trình vi phân, NXB ĐHSP, 2007.
[2] Trần Gia Lộc, Bài giảng Phương trình vi phân.
3.2. Tài liệu tham khảo (có thể ghi rõ các phần hoặc các trang quan trọng trong tài liệu tham khảo, giúp sinh viên thuận tiện trong việc nghiên cứu tài liệu)
[1] Hoàng Hữu Đường, Phương trình vi phân, NXB ĐH và THCN, 1976.
[2] Goodwine B., Engineering Differential Equations, Spinger, 2011.
4. Nội dung chi tiết học phần
Chương 1: Phương trình vi phân cấp 1 17 (9,8)
- Định nghĩa và các khài nệm cơ bản: Các khái niệm cơ bản, giới thiệu định lý tồn tại và duy nhất nghiệm.
- Các phương trình cơ bàn: Phương trình phân ly biến số, phương trình thuấn nhất, phương trình dạng vi phân toàn phần, thừa số tích phân.
- Phương trình vi phân tuyến tính, phương trình Bernoulli.
- Phương trình Lagrange, Phương trình Clairaut.
- Bao hình và quỹ đạo trực giao.
SV cần đạt được các yêu cầu sau:
- § Nắm được các khái niệm cơ bản của phương trình vi phân.
- § Hiểu được điều kiện ban đầu và bài toán Cauchy.
- § Giải được các dạng phương trình vi phân ở trên.
- § Nghiên cứu tài liệu và chứng minh một số tính chất, tự giải các bài tập trong giáo trình.
Chương 2: Phương trình vi phân cấp cao 17 (10,7)
- Các khái niệm cơ bản. Phát biểu định lý tồn tại và duy nhất nghiệm.
- Một số phương trình vi phân cấp cao giải được bằng cách giảm cấp.
- Lý thuyết tổng quát về phương trình vi phân tuyến tính. Phương trình vi phân tuyến tính thuần nhất, phương trình vi phân tuyến tính không thuần nhất.
- Phương trình vi phân tuyến tính với hệ số hằng số. PTVP thuần nhất, PTVP tuyến tính không thuần nhất.
SV cần đạt được các yêu cầu sau:
- § Năm được sự mở rộng các khái niệm của phương trình vi phân cấp 1 vào PTVP cấp cao.
- § Giải được các dạng phương trình trên.
- § Nghiên cứu tài liệu và chứng minh một số tính chất, tự giải các bài tập trong giáo trình.
Chương 3: Hệ phương trình vi phân 11 (6,5)
- Các khái niệm chung.
- Tích phân hệ phương trình vi phân bằng cách đưa về phương trình vi phân cấp cao hơn.
- Hệ phương trình vi phân tuyến tính.
- Hệ phương trình vi phân tuyến tính với hệ số hằng.
SV cần đạt được các yêu cầu sau:
- § Năm được sự mở rộng các khái niệm của của hệ phương trình vi.
- § Giải được một số hệ phương trình vi phân.
- § Nghiên cứu tài liệu và chứng minh một số tính chất, tự giải các bài tập trong giáo trình.
5. Hình thức tổ chức dạy – học
(Tương ứng với từng nội dung học phần có các hình thức dạy học chủ yếu như lí thuyết, thực hành, bài tập, thảo luận, hoạt động theo nhóm, tự học, tự nghiên cứu… cùng số giờ tín chỉ sẽ được thực hiện cho từng hình thức. Giảng viên có trách nhiệm cập nhật vấn đề này hằng năm).
Phần này đựơc mô tả bởi Lịch trình giảng dạy sọan riêng kèm theo đề cương.
6. Phương pháp, hình thức kiểm tra – đánh giá kết quả học tập học phần
– Quy chế áp dụng: Học chế tín chí: Qui chế 43/2007/QĐ-BGDĐT (áp dụng cho khóa tuyển sinh 2009). Học chế học phần: Quy chế 25/2006/ QĐ-BGDĐT (áp dụng cho khóa tuyển sinh 2008 trở về trước)
6.1. Điểm bộ phận. Trọng số 03.
6.1.1. Tham gia học tập trên lớp (đi học đầy đủ, chuẩn bị bài tốt, tích cực thảo luận).
Trọng số 01.
6.1.2. Bài tập hoặc chuyên đề (hoàn thành tốt nội dung và nhiệm vụ mà giảng viên giao cho cá nhân/tuần; bài tập nhóm/tháng; bài tập cá nhân/học kỳ,…).
Trọng số 01.
6.1.3. Kiểm tra giữa học phần (tự luận, bài tập, trắc nghiệm).
Trọng số 01.
Chú ý: Điểm bộ phận phải có ít nhất 2 trong 3 loại điểm ở trên, trong đó loại điểm 7.1.3 là bắt buộc phải có. GV quyết định trọng số cho từng loại điểm nhưng ít nhất là trọng số (01)
6.2. Thi kết thúc học phần
Hình thức thi: Tự luận. Trọng số 07.
6.3. Lịch trình kiểm tra định kỳ, thi cuối kỳ (kể cả thi lại).
– Kiểm tra giữa học phần: Sau khi hòan thành từ 50%-60% khối lượng học phần.
– Thi kết thúc học phần: Theo kế họach thi của nhà trường.
7. Đánh giá kết quả học tập học phần của sinh viên
– Đánh giá thông qua các điểm sau:
+ Điểm bộ phận hệ số 03 (là điểm trung bình chung của từng loại điểm)
+ Điểm bài thi kết thúc học phần, hệ số: 07
– Điểm của học phần là trung bình chung của điểm thi kết thúc học phần và điểm bộ phận (tổng trọng số là 10).
– Thang điểm : 10
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN
1. Thông tin chung về học phần
1.1.TÊN HỌC PHẦN : Nhập môn Tôpô
1.2. MÃ SỐ HỌC PHẦN:………………………… SỐ TÍN CHỈ (ĐVHT): 04
1.3. TRÌNH ĐỘ (cho SV năm thứ ba)
1.4. YÊU CẦU CỦA HỌC PHẦN (bắt buộc hay tự chọn): bắt buộc
1.5. CÁC HỌC PHẦN TIÊN QUYẾT VÀ CÁC YÊU CẦU KHÁC (nếu có):
Đã học xong học phần Nhập môn toán cao cấp
1.6. PHÂN PHỐI THỜI GIAN CHO CÁC HỌAT ĐỘNG
– Tổng số tiết của HP: 60
Giờ lên lớp:
– Lý thuyết (15 tiết/01 tin chỉ/HT) : 45
– Bài tập, Thảo luận, semina (30 tiết/01 tín chỉ/HT): 30 (15 tiết có GV dự)
– Thực hành, thí nghiệm tại phòng TH-TN (45 tiết/01 tín ch/HT):……………
– Thực tập tại cơ sở ngoài trường (01 tuần ở cơ sở/01 tín chỉ/HT):……………
Giờ chuần bị cá nhân (30 giờ/01 tín chỉ/HT) 120
– Họat động theo nhóm: 30
– Tự học, tự nghiên cứu: 90
1.7. KHOA/ BỘ MÔN PHỤ TRÁCH HỌC PHẦN: Khoa Tự nhiên – Tổ Toán.
2. Mục tiêu của học phần
2.1. Mục tiêu chung của học phần
Học xong học phần này sinh viên cần đạt được các yêu cầu sau:
-Kiến thức:
- SV có được một cách nhìn chung về các hiện tượng liên tục, những hiểu biết chung về cấu trúc tôpô, một trong những cấu trúc cơ bản của Toán học. Có thể nói một cơ sở nền của phép tính vi tích phân cũng như hình học là tôpô.
- SV hiểu rõ hơn những tính chất tôpô của đường mặt.
-Kỹ năng:
- Nhận biết một tập mở, đóng, … xác định một cấu trúc tôpô.
- Cách nhận biết ánh xạ liên tục.
- Xác định được các không gian thương và hiểu ý nghĩa của chúng.
- Xác định các phép đồng luân, nhóm cơ bản và hiểu được ý nghĩa của chúng.
- Ứng dụng của Tôpô trong hình học.
-Thái độ:
- Hiểu rõ vai trò của Topology đối với các môn học khác như Phép tính vi phân – Tích phân, HÌnh học.
- Tích cực, chủ động tham gia các hoạt động của bộ môn.
- Có năng lực tự học cao, có phương pháp học tập tích cực sáng tạo.
- Có năng lực vận dụng các kiến thức toán học vào dạy học.
2.2. Mục tiêu đào tạo cụ thể (thể hiện mục tiêu của từng chương, những vấn đề cơ bản của chương mà sinh viên phải nắm được)
Chương 1: Một số khái niệm cơ bản của Tôpô đại cương.
Nhắc lại các kiến thức đã biết trong giải tích và hình học, đồng thời mở rộng và chính xác hóa các kiến thức đó. Hiểu được Topology là một trong những môn học cơ sở của Toán học, là bước đệm để đi vào Toán học hiện đại.
Chương 2: MỘT SỐ BÀI TOÁN TÔPÔ TRONG HÌNH HỌC
Cung cấp một số kiến thức cơ bản của Tôpô đại số. Ứng dụng chúng để giải quyết một số bài toán cơ bản trong hình học.
3. Tài liệu (bài giảng, giáo trình, tài liệu tham khảo)
3.1. Tài liệu bắt buộc (tối thiểu có 01 giáo trình, bài giảng hiện hành)
[1] Nguyễn Văn Đoành, Giáo trình nhập môn Tôpô, NXBGD, 2007.
[2] Trần Gia Lộc, Bài giảng Nhập môn Tôpô.
3.2. Tài liệu tham khảo (có thể ghi rõ các phần hoặc các trang quan trọng trong tài liệu tham khảo, giúp sinh viên thuận tiện trong việc nghiên cứu tài liệu)
[1] Kosniowski C., A first course in Algebraic Topology, CAMBRIDGE UNIVERSITY PRESS, 1980.
[2] Ferrario D., Piccinini R., Simplicial Structures in Topology, Spinger, 2011.
4. Nội dung chi tiết học phần
Chương 1: Một số khái niệm cơ bản của Tôpô đại cương 40 (25,15)
- Tôpô trên đường thẳng và mặt phẳng.
- Không gian tôpô, tập mở, tập đóng. Không gian con.
- Ánh xạ liên tục. Đồng phôi
- Không gian tích, không gian thương,
- Không gian Hausdorff, không gian compact
- Không gian metric
- Không gian liên thông, không gian liên thông cung.
SV cần đạt được các yêu cầu sau:
- § Định nghĩa tập mở, các tính chất của họ tập mở.
- § Định nghĩa các điểm dính, điểm biên, điểm trong, điểm giới hạn.
- § … (xem các yêu cầu được nêu chi tiết trong giáo trình Nhập môn Tôpô, trang 5 -6).
- § Nghiên cứu kỹ các ví dụ.
- § Chứng minh được các định lý cơ bản và một số tính chất đơn giản.
- § Nghiên cứu tài liệu và chứng minh một số tính chất, giải các bài tập dạng D, các bài tập cuối chương thông qua hình thức xeminar.
Chương 2: Một số bài toán tôpô trong hình học 20(15,5)
- Đường Peano.
- Số quay của đường phẳng và ứng dụng (Định lý Borsuk, Định lý điểm bất động Brower, Định lý Borsuk – Ulam)
- Đồng luân. Giới thiệu nhóm cơ bản
- Đa diện, đa tạp tôpô hai chiều.
SV cần đạt được các yêu cầu sau:
- § Các yêu cầu được nêu chi tiết trong giáo trình Nhập môn Tôpô, trang 6-7.
- § Nghiên cứu kỹ các ví dụ.
- § Chứng minh được các định lý cơ bản và một số tính chất đơn giản.
- § Nghiên cứu tài liệu và chứng minh một số tính chất, giải các bài tập dạng D, các bài tập cuối chương thông qua hình thức xeminar.
5. Hình thức tổ chức dạy – học
(Tương ứng với từng nội dung học phần có các hình thức dạy học chủ yếu như lí thuyết, thực hành, bài tập, thảo luận, hoạt động theo nhóm, tự học, tự nghiên cứu… cùng số giờ tín chỉ sẽ được thực hiện cho từng hình thức. Giảng viên có trách nhiệm cập nhật vấn đề này hằng năm).
Phần này đựơc mô tả bởi Lịch trình giảng dạy sọan riêng kèm theo đề cương.
6. Phương pháp, hình thức kiểm tra – đánh giá kết quả học tập học phần
– Quy chế áp dụng: Học chế tín chí: Qui chế 43/2007/QĐ-BGDĐT (áp dụng cho khóa tuyển sinh 2009). Học chế học phần: Quy chế 25/2006/ QĐ-BGDĐT (áp dụng cho khóa tuyển sinh 2008 trở về trước)
6.1. Điểm bộ phận. Trọng số 03.
6.1.1. Tham gia học tập trên lớp (đi học đầy đủ, chuẩn bị bài tốt, tích cực thảo luận).
Trọng số 01.
6.1.2. Bài tập hoặc chuyên đề (hoàn thành tốt nội dung và nhiệm vụ mà giảng viên giao cho cá nhân/tuần; bài tập nhóm/tháng; bài tập cá nhân/học kỳ,…).
Trọng số 01.
6.1.3. Kiểm tra giữa học phần (tự luận, bài tập, trắc nghiệm).
Trọng số 01.
Chú ý: Điểm bộ phận phải có ít nhất 2 trong 3 loại điểm ở trên, trong đó loại điểm 7.1.3 là bắt buộc phải có. GV quyết định trọng số cho từng loại điểm nhưng ít nhất là trọng số (01)
6.2. Thi kết thúc học phần
Hình thức thi: Tự luận. Trọng số 07.
6.3. Lịch trình kiểm tra định kỳ, thi cuối kỳ (kể cả thi lại).
– Kiểm tra giữa học phần: Sau khi hòan thành từ 50%-60% khối lượng học phần.
– Thi kết thúc học phần: Theo kế họach thi của nhà trường.
7. Đánh giá kết quả học tập học phần của sinh viên
– Đánh giá thông qua các điểm sau:
+ Điểm bộ phận hệ số 03 (là điểm trung bình chung của từng loại điểm)
+ Điểm bài thi kết thúc học phần, hệ số: 07
– Điểm của học phần là trung bình chung của điểm thi kết thúc học phần và điểm bộ phận (tổng trọng số là 10).
– Thang điểm : 10
8. Hướng dẫn giảng viên thực hiện
– Yêu cầu về cách thức đánh giá, sự hiện diện trên lớp của SV, mức độ tích cực tham gia các hoạt động trên lớp SV, các qui định về thời hạn, chất lượng các bài tập, bài kiểm tra đối với SV.
– Yêu cầu về giảng dạy phần lý thuyết, thực hành, thảo luận, thí nghiệm, về đồ dùng dạy học, phưong tiện dạy học, giáo trình v.v…
9. Thông tin về giảng viên
Họ và tên: TRẦN GIA LỘC Chức danh, học vị : Th.S Giảng viên chính
Thời gian, địa điểm làm việc: Làm việc theo TKB tại lớp học.
Địa chỉ liên hệ: 29 Yersin, Đà Lạt.

markdown:
**ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN**
1.
** Thông tin chung về học phần**
1.1.TÊN HỌC PHẦN :
**Đại số tuyến tính**
1.2. MÃ SỐ HỌC PHẦN:………………………… SỐ TÍN CHỈ (ĐVHT):
**04**
1.3.
1.4. YÊU CẦU CỦA HỌC PHẦN (bắt buộc hay tự chọn) bắt buộc
1.5. CÁC HỌC PHẦN TIÊN QUYẾT VÀ CÁC YÊU CẦU KHÁC (nếu có):
Đã học xong học phần Nhập môn toán cao cấp
1.6. PHÂN PHỐI THỜI GIAN CHO CÁC HỌAT ĐỘNG
– Tổng số tiết của HP:
**60** **: Giờ lên lớp**
– Lý thuyết (
*15 tiết/01 tin chỉ/HT*) : **45**
– Thảo luận, semina
*(30 tiết/01 tín chỉ/HT)*: **30 (15 tiết có GV dự)**
– Thực hành, thí nghiệm tại phòng TH-TN
*(45 tiết/01 tín ch/HT):……………*
– Thực tập tại cơ sở ngoài trường
*(01 tuần ở cơ sở/01 tín chỉ/HT):……………* * Giờ chuần bị cá nhân (* *30 giờ/01 tín chỉ/HT) * **120**
– Họat động theo nhóm:
**30**
– Tự học, tự nghiên cứu:
**90**
1.7. KHOA/ BỘ MÔN PHỤ TRÁCH HỌC PHẦN:
**Tự nhiên – Tổ Toán**.
2.
**Mục tiêu của học phần** *2.1. Mục tiêu chung của học phần*
Học xong học phần này sinh viên cần đạt được các yêu cầu sau:
**-Kiến thức: **
- Nắm vững các tính chất của định thức và các phương pháp tính định thức.
- Nắm vững các khái niệm không gian vector, không gian con, cơ sở, số chiều của không gian vector hữu hạn chiều.
- Nắm vững lý thuyết hệ phương trình tuyến tính, thấy rõ đó là một hướng phát triển tự nhiên của lý thuyết phương trình đã được học ở trường phổ thông.
- Nắm vững khái niệm ánh xạ tuyến tính, ma trận và các kiến thức liên quan.
- HIểu rõ mối quan hệ giữa ma trận, định thức, hệ phương trình tuyến tính và không gian vector.
- Hiểu dạng song tuyến tính và dạng toàn phương.
**-Kỹ năng:**
- Biết vận dụng lý thuyết hệ phương trình tuyến tính để soi sáng cho vần đề phương trình và hệ phương trình ở trường phổ thông.
- Cách nhận biết ánh xạ tuyến tính. Thấy rõ mối quan hệ giữa ánh xạ tuyến tính và ma trận. Biết cách tìm giá trị riêng và vector riêng để đưa ma trận về đường chéo.
- Biết cách đưa một dạng toàn phương về dạng chính tắc.
**-Thái độ:**
- Hiểu rõ vai trò của môn học đại số tuyến tính đối với các môn học khác. Tích cực, chủ động tham gia các hoạt động của bộ môn.
- Có năng lực tự học cao, có phương pháp học tập tích cực sáng tạo.
- Có năng lực vận dụng các kiến thức toán học vào dạy học.
*2.2. Mục tiêu đào tạo cụ thể (thể hiện mục tiêu của từng chương, những vấn đề cơ bản của chương mà sinh viên phải nắm được)* **Chương 1:** **Định thức **
Hiểu khái niệm định thức và các tính chất. Biết các cách tính định thức và vận dụng để giải một hệ phương trình Cramer.
**Chương 2:** **Không gian vector**
Nắm vững các khái niện không gian vector, không gian con, cơ sở và số chiều của không gian con. Biết cách tìm cơ sở và số chiều của không gian vector hửu hạn chiều.
**Chương 3:** **Hệ phương trình tuyến tính**
Giải thành thạo các hệ phương trình tuyến tính bằng các phương pháp khác nhau.
**Chương 4:** **Ánh xạ tuyến tính**
Hiểu khái niệm ánh xạ tuyến tính và các tính chất liên quan. Cách nhận biết một ánh xạ tuyến tính.
**Chương 5: Ma trận**
Hiểu ma trận là một đặc trưng của ánh xạ tuyến tính. Biết cách tìm vector riêng, giá trị riêng để đưa ma trận về dạng đường chéo.
**Chương 6:** **Dạng song tuyến tính và dạng toàn phương**
Hiểu dạng song tuyến tính và dạng toàn phương. Biết cách đưa một dạng toàn phương về dạng chính tắc.
**3. Tài liệu **( *bài giảng, giáo trình, tài liệu tham khảo) * *3.1. Tài liệu bắt buộc* ( *tối thiểu có 01 giáo trình, bài giảng hiện hành*)
[1] Nguyễn Duy Thuận,
*Đại số tuyến tính*, NXBGD, 2003.
[2] Trần Gia Lộc,
*Giáo trình Đại số tuyến tính.* *3.2. Tài liệu tham khảo* ( *có thể ghi rõ các phần hoặc các trang quan trọng trong tài liệu tham khảo, giúp sinh viên thuận tiện trong việc nghiên cứu tài liệu*)
[1] Nguyễn Đình Trí, Tạ Văn Đĩnh, Nguyễn Hồ Quỳnh,
*Toán học cao cấp, Tập 1-Đại số và hình học giải tích*, NXBGD, 1999.
[2] Nguyễn Đình Trí, Tạ Văn Đĩnh, Nguyễn Hồ Quỳnh,
*Bài tập Toán học cao cấp, Tập 1-Đại số và hình học giải tích*, NXBGD, 1999.
[3] Hoàng Xuân Sính,
*Bài tập đại số tuyến tính*, NXBGD, 2003.
4.
** Nội dung chi tiết học phần** **Chương 1:** **Định thức 6(3,3)**
- Phép thế
- Định thức
- Ứng dụng: Hệ phương trình Cramer
SV cần đạt được các yêu cầu sau:
- § Nắm khái niệm phép thế, định thức và các tính chất, vai trò của phép thế trong định nghĩa định thức và chứng minh các tính chất. Biết các cách tính định thức và vận dụng để giải một hệ phương trình Cramer.
- § Nghiên cứu tài liệu để chứng minh một số tính chất của phép thế, tính chất.
**Chương 2:** **Không gian vector 12(7,5)**
- Các khái niệm cơ bản
- Không gian con
- Cơ sở, số chiều của không gian vector
SV cần đạt được các yêu cầu sau:
- § Nắm vững các khái niệm không gian vector, không gian con, cơ sở và số chiều của không gian con.
- § Biết cách tìm cơ sở và số chiều của không gian vector hửu hạn chiều.
- § Nghiên cứu tài liệu và chứng minh một số tính chất thông qua hình thức xeminar.
**Chương 3:** **Hệ phương trình tuyến tính 8(4,4)**
- Định nghĩa và định lý về sự tồn tại nghiệm
- Cách giải
- Hệ phương trình tuyến tính thuần nhất
SV cần đạt được các yêu cầu sau:
- § Giải thành thạo các hệ phương trình tuyến tính bằng các phương pháp khác nhau.
- § Nghiên cứu tài liệu và chứng minh một số tính chất, ứng dụng thông qua hình thức xeminar.
**Chương 4:** **Ánh xạ tuyến tính 12(6,4)**
- Định nghĩa. Sự xác định một ánh xạ tuyến tính
- Ảnh và hạt nhân
- Các phép toán trên ánh xạ
- Đẳng cấu
SV cần đạt được các yêu cầu sau:
- § Hiểu khái niệm ánh xạ tuyến tính và các tính chất liên quan. Cách nhận biết một ánh xạ tuyến tính, đẳng cấu.
- § Nghiên cứu tài liệu và chứng minh một số tính chất, ứng dụng thông qua hình thức xeminar.
**Chương 5: Ma trận 12(7,5)**
- Ma trận của một ánh xạ tuyến tính
- Các phép toán trên ma trận
- Ma trận vuông, ma trận nghịch đảo
- Vector riêng, giá trị riêng
SV cần đạt được các yêu cầu sau:
- § Hiểu ma trận là một đặc trưng của ánh xạ tuyến tính. Biết cách tìm vector riêng, giá trị riêng để đưa ma trận về dạng đường chéo.
- § Nghiên cứu tài liệu và chứng minh một số tính chất, ứng dụng thông qua hình thức xeminar.
**Chương 6:** **Dạng song tuyến tính và dạng toàn phương 10(6,4)**
- Dạng song tuyến tính
- Dạng toàn phương
- Đưa dạng toàn phương về dạng chính tắc
- Không gian Euclide
SV cần đạt được các yêu cầu sau:
- § Hiểu dạng song tuyến tính và dạng toàn phương. Biết cách đưa một dạng toàn phương về dạng chính tắc.
- § Nghiên cứu tài liệu và chứng minh một số tính chất, ứng dụng thông qua hình thức xeminar.
**5. Hình thức tổ chức dạy – học ** *(Tương ứng với từng nội dung học phần có các hình thức dạy học chủ yếu như lí thuyết, thực hành, bài tập, thảo luận, hoạt động theo nhóm, tự học, tự nghiên cứu… cùng số giờ tín chỉ sẽ được thực hiện cho từng hình thức. Giảng viên có trách nhiệm cập nhật vấn đề này hằng năm).*
Phần này đựơc mô tả bởi Lịch trình giảng dạy sọan riêng kèm theo đề cương.
**6. Phương pháp, hình thức kiểm tra – đánh giá kết quả học tập học phần **
– Quy chế áp dụng: Học chế tín chí: Qui chế 43/2007/QĐ-BGDĐT (áp dụng cho khóa tuyển sinh 2009). Học chế học phần: Quy chế 25/2006/ QĐ-BGDĐT (áp dụng cho khóa tuyển sinh 2008 trở về trước)
*6.1. Điểm bộ phận. Trọng số 03.* *6.1.1. Tham gia học tập trên lớp* (đi học đầy đủ, chuẩn bị bài tốt, tích cực thảo luận). *Trọng số * **01.**
6.1.2.
* Bài tập hoặc chuyên đề *(hoàn thành tốt nội dung và nhiệm vụ mà giảng viên giao cho cá nhân/tuần; bài tập nhóm/tháng; bài tập cá nhân/học kỳ,…). *Trọng số * **01.** *6.1.3. Kiểm tra giữa học phần* *(tự luận, bài tập, trắc nghiệm). * *Trọng số * **01.** *Chú ý:* * Điểm bộ phận phải có ít nhất 2 trong 3 loại điểm ở trên, trong đó loại điểm 7.1.3 là bắt buộc phải có. GV quyết định trọng số cho từng loại điểm nhưng ít nhất là trọng số (01)* *6.2. Thi kết thúc học phần* **Tự luận.** Trọng số ** 07.** *6.3. Lịch trình kiểm tra định kỳ, thi cuối kỳ (kể cả thi lại).*
– Kiểm tra giữa học phần: Sau khi hòan thành từ 50%-60% khối lượng học phần.
– Thi kết thúc học phần: Theo kế họach thi của nhà trường.
**7.** **Đánh giá kết quả học tập học phần của sinh viên**
– Đánh giá thông qua các điểm sau:
+ Điểm bộ phận hệ số
**03** (là điểm trung bình chung của từng loại điểm)
+ Điểm bài thi kết thúc học phần, hệ số:
**07 **
– Điểm của học phần là trung bình chung của điểm thi kết thúc học phần và điểm bộ phận (tổng trọng số là
**10**).
– Thang điểm :
**10 ** **8. Hướng dẫn giảng viên thực hiện** *– Yêu cầu về cách thức đánh giá, sự hiện diện trên lớp của SV, mức độ tích cực tham gia các hoạt động trên lớp SV, các qui định về thời hạn, chất lượng các bài tập, bài kiểm tra đối với SV.* *– Yêu cầu về giảng dạy phần lý thuyết, thực hành, thảo luận, thí nghiệm, về đồ dùng dạy học, phưong tiện dạy học, giáo trình v.v…* **9. Thông tin về giảng viên**
Họ và tên:
**TRẦN GIA LỘC** Chức danh, học vị : Th.S Giảng viên chính
Thời gian, địa điểm làm việc: Làm việc theo TKB tại lớp học.
Địa chỉ liên hệ: 29 Yersin, Đà Lạt.
Điện thoại: 0633830972 E-mail: gialoc@gmail.com
Các hướng nghiên cứu chính:
- Lý thuyết kỳ dị
- Lý thuyết thuật toán
**ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN**
1.
** Thông tin chung về học phần**
1.1.TÊN HỌC PHẦN :
**Phương trình vi phân**
1.2. MÃ SỐ HỌC PHẦN:………………………… SỐ TÍN CHỈ (ĐVHT):
**03**
1.3.
1.4. YÊU CẦU CỦA HỌC PHẦN (bắt buộc hay tự chọn): bắt buộc
1.5. CÁC HỌC PHẦN TIÊN QUYẾT VÀ CÁC YÊU CẦU KHÁC (nếu có):
Đã học xong học các phần Pháp tính vi phân – Tích phân hàm một biến, Đã học xong học các phần Pháp tính vi phân – Tích phân hàm nhiều biến, Đại số tuyến tính.
1.6. PHÂN PHỐI THỜI GIAN CHO CÁC HỌAT ĐỘNG
– Tổng số tiết của HP:
**45** **: Giờ lên lớp**
– Lý thuyết (
*15 tiết/01 tin chỉ/HT*) : **30**
– Bài tập, Thảo luận, semina
*(30 tiết/01 tín chỉ/HT)*: **30 (15 tiết có GV dự)**
– Thực hành, thí nghiệm tại phòng TH-TN
*(45 tiết/01 tín ch/HT):……………*
– Thực tập tại cơ sở ngoài trường
*(01 tuần ở cơ sở/01 tín chỉ/HT):……………* * Giờ chuần bị cá nhân (* *30 giờ/01 tín chỉ/HT) * **120**
– Họat động theo nhóm:
**30**
– Tự học, tự nghiên cứu:
**90**
1.7. KHOA/ BỘ MÔN PHỤ TRÁCH HỌC PHẦN:
**Khoa Tự nhiên – Tổ Toán**.
2.
**Mục tiêu của học phần** *2.1. Mục tiêu chung của học phần*
Học xong học phần này sinh viên cần đạt được các yêu cầu sau:
**-Kiến thức: **
- Nắm được các khái niệm cơ bản của phương trình vi phân.
- Hiểu được điều kiện ban đầu và bài toán Cauchy.
- Giải được các phương trình vi phân cơ bản bằng tích phân trong số các phương trình vi phân cấp một, cấp cao, các phương trình và hệ phương trình vi phân tuyến tính, các phương trình đạo hàm riêng đơn giản.
- Nắm được một số ứng dụng của phương trình vi phân.
**-Kỹ năng:**
- Nhận dạng các dạng phương trình vi phân đã đề cập ở trên.
- Biết cách giải chúng.
**-Thái độ:**
- Biết lập các phương trình vi phân từ các bài toán thực tế và giải chúng.
- Hiểu được vai trò của phương trình vi phân trong Toán học và trong thực tiễn.
*2.2. Mục tiêu đào tạo cụ thể (thể hiện mục tiêu của từng chương, những vấn đề cơ bản của chương mà sinh viên phải nắm được)* **Chương 1:** **Phương trình vi phân cấp 1**
Nắm được các khái niệm cơ bản của phương trình vi phân. Nhận dạng và giải được một số phương trình vi phân cơ bản.
**Chương 2: ** **Phương trình vi phân cấp cao**
Giải được một sô dạng phương trình vi phân cấp cao đặc biệt. Nắm được lý thuyết tổng quát của phương trình vi phân tuyến tính.
**Chương 3: ** **Hệ Phương trình vi phân**
Năm được các khái niệm cơ bản và giải được một số hệ phương trình vi phân. Biết cách đưa một phương trình vi phân cấp cao về một hệ phương trình vi phân.
**3. Tài liệu **( *bài giảng, giáo trình, tài liệu tham khảo) * *3.1. Tài liệu bắt buộc* ( *tối thiểu có 01 giáo trình, bài giảng hiện hành*)
[1] Nguyễn Mạnh Quý,
*Giáo trình Phương trình vi phân*, NXB ĐHSP, 2007.
[2] Trần Gia Lộc,
*Bài giảng Phương trình vi phân*. *3.2. Tài liệu tham khảo* ( *có thể ghi rõ các phần hoặc các trang quan trọng trong tài liệu tham khảo, giúp sinh viên thuận tiện trong việc nghiên cứu tài liệu*)
[1] Hoàng Hữu Đường,
*Phương trình vi phân*, NXB ĐH và THCN, 1976.
[2] Goodwine B.,
*Engineering Differential Equations,* Spinger, 2011.
4.
** Nội dung chi tiết học phần** **Chương 1:** **Phương trình vi phân cấp 1** ** 17 (9,8)**
- Định nghĩa và các khài nệm cơ bản: Các khái niệm cơ bản, giới thiệu định lý tồn tại và duy nhất nghiệm.
- Các phương trình cơ bàn: Phương trình phân ly biến số, phương trình thuấn nhất, phương trình dạng vi phân toàn phần, thừa số tích phân.
- Phương trình vi phân tuyến tính, phương trình Bernoulli.
- Phương trình Lagrange, Phương trình Clairaut.
- Bao hình và quỹ đạo trực giao.
SV cần đạt được các yêu cầu sau:
- § Nắm được các khái niệm cơ bản của phương trình vi phân.
- § Hiểu được điều kiện ban đầu và bài toán Cauchy.
- § Giải được các dạng phương trình vi phân ở trên.
- § Nghiên cứu tài liệu và chứng minh một số tính chất, tự giải các bài tập trong giáo trình.
**Chương 2:** **Phương trình vi phân cấp cao ** ** 17 (10,7)**
- Các khái niệm cơ bản. Phát biểu định lý tồn tại và duy nhất nghiệm.
- Một số phương trình vi phân cấp cao giải được bằng cách giảm cấp.
- Lý thuyết tổng quát về phương trình vi phân tuyến tính. Phương trình vi phân tuyến tính thuần nhất, phương trình vi phân tuyến tính không thuần nhất.
- Phương trình vi phân tuyến tính với hệ số hằng số. PTVP thuần nhất, PTVP tuyến tính không thuần nhất.
SV cần đạt được các yêu cầu sau:
- § Năm được sự mở rộng các khái niệm của phương trình vi phân cấp 1 vào PTVP cấp cao.
- § Giải được các dạng phương trình trên.
- § Nghiên cứu tài liệu và chứng minh một số tính chất, tự giải các bài tập trong giáo trình.
**Chương 3: ** **Hệ phương trình vi phân 11 (6,5)**
- Các khái niệm chung.
- Tích phân hệ phương trình vi phân bằng cách đưa về phương trình vi phân cấp cao hơn.
- Hệ phương trình vi phân tuyến tính.
- Hệ phương trình vi phân tuyến tính với hệ số hằng.
SV cần đạt được các yêu cầu sau:
- § Năm được sự mở rộng các khái niệm của của hệ phương trình vi.
- § Giải được một số hệ phương trình vi phân.
- § Nghiên cứu tài liệu và chứng minh một số tính chất, tự giải các bài tập trong giáo trình.
**5. Hình thức tổ chức dạy – học ** *(Tương ứng với từng nội dung học phần có các hình thức dạy học chủ yếu như lí thuyết, thực hành, bài tập, thảo luận, hoạt động theo nhóm, tự học, tự nghiên cứu… cùng số giờ tín chỉ sẽ được thực hiện cho từng hình thức. Giảng viên có trách nhiệm cập nhật vấn đề này hằng năm).*
Phần này đựơc mô tả bởi Lịch trình giảng dạy sọan riêng kèm theo đề cương.
**6. Phương pháp, hình thức kiểm tra – đánh giá kết quả học tập học phần **
– Quy chế áp dụng: Học chế tín chí: Qui chế 43/2007/QĐ-BGDĐT (áp dụng cho khóa tuyển sinh 2009). Học chế học phần: Quy chế 25/2006/ QĐ-BGDĐT (áp dụng cho khóa tuyển sinh 2008 trở về trước)
*6.1. Điểm bộ phận. Trọng số 03.* *6.1.1. Tham gia học tập trên lớp* (đi học đầy đủ, chuẩn bị bài tốt, tích cực thảo luận). *Trọng số * **01.**
6.1.2.
* Bài tập hoặc chuyên đề *(hoàn thành tốt nội dung và nhiệm vụ mà giảng viên giao cho cá nhân/tuần; bài tập nhóm/tháng; bài tập cá nhân/học kỳ,…). *Trọng số * **01.** *6.1.3. Kiểm tra giữa học phần* *(tự luận, bài tập, trắc nghiệm). * *Trọng số * **01.** *Chú ý:* * Điểm bộ phận phải có ít nhất 2 trong 3 loại điểm ở trên, trong đó loại điểm 7.1.3 là bắt buộc phải có. GV quyết định trọng số cho từng loại điểm nhưng ít nhất là trọng số (01)* *6.2. Thi kết thúc học phần* **Tự luận.** Trọng số ** 07.** *6.3. Lịch trình kiểm tra định kỳ, thi cuối kỳ (kể cả thi lại).*
– Kiểm tra giữa học phần: Sau khi hòan thành từ 50%-60% khối lượng học phần.
– Thi kết thúc học phần: Theo kế họach thi của nhà trường.
**7.** **Đánh giá kết quả học tập học phần của sinh viên**
– Đánh giá thông qua các điểm sau:
+ Điểm bộ phận hệ số
**03** (là điểm trung bình chung của từng loại điểm)
+ Điểm bài thi kết thúc học phần, hệ số:
**07 **
– Điểm của học phần là trung bình chung của điểm thi kết thúc học phần và điểm bộ phận (tổng trọng số là
**10**).
– Thang điểm :
**10 **
**ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN**
1.
** Thông tin chung về học phần**
1.1.TÊN HỌC PHẦN :
**Nhập môn Tôpô**
1.2. MÃ SỐ HỌC PHẦN:………………………… SỐ TÍN CHỈ (ĐVHT):
**04**
1.3.
1.4. YÊU CẦU CỦA HỌC PHẦN (bắt buộc hay tự chọn): bắt buộc
1.5. CÁC HỌC PHẦN TIÊN QUYẾT VÀ CÁC YÊU CẦU KHÁC (nếu có):
Đã học xong học phần Nhập môn toán cao cấp
1.6. PHÂN PHỐI THỜI GIAN CHO CÁC HỌAT ĐỘNG
– Tổng số tiết của HP:
**60** **: Giờ lên lớp**
– Lý thuyết (
*15 tiết/01 tin chỉ/HT*) : **45**
– Bài tập, Thảo luận, semina
*(30 tiết/01 tín chỉ/HT)*: **30 (15 tiết có GV dự)**
– Thực hành, thí nghiệm tại phòng TH-TN
*(45 tiết/01 tín ch/HT):……………*
– Thực tập tại cơ sở ngoài trường
*(01 tuần ở cơ sở/01 tín chỉ/HT):……………* * Giờ chuần bị cá nhân (* *30 giờ/01 tín chỉ/HT) * **120**
– Họat động theo nhóm:
**30**
– Tự học, tự nghiên cứu:
**90**
1.7. KHOA/ BỘ MÔN PHỤ TRÁCH HỌC PHẦN:
**Khoa Tự nhiên – Tổ Toán**.
2.
**Mục tiêu của học phần** *2.1. Mục tiêu chung của học phần*
Học xong học phần này sinh viên cần đạt được các yêu cầu sau:
**-Kiến thức: **
- SV có được một cách nhìn chung về các hiện tượng liên tục, những hiểu biết chung về cấu trúc tôpô, một trong những cấu trúc cơ bản của Toán học. Có thể nói một cơ sở nền của phép tính vi tích phân cũng như hình học là tôpô.
- SV hiểu rõ hơn những tính chất tôpô của đường mặt.
**-Kỹ năng:**
- Nhận biết một tập mở, đóng, … xác định một cấu trúc tôpô.
- Cách nhận biết ánh xạ liên tục.
- Xác định được các không gian thương và hiểu ý nghĩa của chúng.
- Xác định các phép đồng luân, nhóm cơ bản và hiểu được ý nghĩa của chúng.
- Ứng dụng của Tôpô trong hình học.
**-Thái độ:**
- Hiểu rõ vai trò của Topology đối với các môn học khác như Phép tính vi phân – Tích phân, HÌnh học.
- Tích cực, chủ động tham gia các hoạt động của bộ môn.
- Có năng lực tự học cao, có phương pháp học tập tích cực sáng tạo.
- Có năng lực vận dụng các kiến thức toán học vào dạy học.
*2.2. Mục tiêu đào tạo cụ thể (thể hiện mục tiêu của từng chương, những vấn đề cơ bản của chương mà sinh viên phải nắm được)* **Chương 1:** **Một số khái niệm cơ bản của Tôpô đại cương**.
Nhắc lại các kiến thức đã biết trong giải tích và hình học, đồng thời mở rộng và chính xác hóa các kiến thức đó. Hiểu được Topology là một trong những môn học cơ sở của Toán học, là bước đệm để đi vào Toán học hiện đại.
**Chương 2: MỘT SỐ BÀI TOÁN TÔPÔ TRONG HÌNH HỌC **
Cung cấp một số kiến thức cơ bản của Tôpô đại số. Ứng dụng chúng để giải quyết một số bài toán cơ bản trong hình học.
**3. Tài liệu **( *bài giảng, giáo trình, tài liệu tham khảo) * *3.1. Tài liệu bắt buộc* ( *tối thiểu có 01 giáo trình, bài giảng hiện hành*)
[1] Nguyễn Văn Đoành, Giáo trình nhập môn Tôpô, NXBGD, 2007.
[2] Trần Gia Lộc, Bài giảng Nhập môn Tôpô
*.* *3.2. Tài liệu tham khảo* ( *có thể ghi rõ các phần hoặc các trang quan trọng trong tài liệu tham khảo, giúp sinh viên thuận tiện trong việc nghiên cứu tài liệu*)
[1] Kosniowski C.,
*A first course in Algebraic Topology*, CAMBRIDGE UNIVERSITY PRESS, 1980.
[2] Ferrario D., Piccinini R.,
*Simplicial Structures in Topology,* Spinger, 2011.
4.
** Nội dung chi tiết học phần** **Chương 1:** **Một số khái niệm cơ bản của Tôpô đại cương** ** 40 (25,15)**
- Tôpô trên đường thẳng và mặt phẳng.
- Không gian tôpô, tập mở, tập đóng. Không gian con.
- Ánh xạ liên tục. Đồng phôi
- Không gian tích, không gian thương,
- Không gian Hausdorff, không gian compact
- Không gian metric
- Không gian liên thông, không gian liên thông cung.
SV cần đạt được các yêu cầu sau:
- § Định nghĩa tập mở, các tính chất của họ tập mở.
- § Định nghĩa các điểm dính, điểm biên, điểm trong, điểm giới hạn.
- § … (xem các yêu cầu được nêu chi tiết trong giáo trình Nhập môn Tôpô, trang 5 -6).
- § Nghiên cứu kỹ các ví dụ.
- § Chứng minh được các định lý cơ bản và một số tính chất đơn giản.
- § Nghiên cứu tài liệu và chứng minh một số tính chất, giải các bài tập dạng D, các bài tập cuối chương thông qua hình thức xeminar.
**Chương 2:** **Một số bài toán tôpô trong hình học** ** 20(15,5)**
- Đường Peano.
- Số quay của đường phẳng và ứng dụng (Định lý Borsuk, Định lý điểm bất động Brower, Định lý Borsuk – Ulam)
- Đồng luân. Giới thiệu nhóm cơ bản
- Đa diện, đa tạp tôpô hai chiều.
SV cần đạt được các yêu cầu sau:
- § Các yêu cầu được nêu chi tiết trong giáo trình Nhập môn Tôpô, trang 6-7.
- § Nghiên cứu kỹ các ví dụ.
- § Chứng minh được các định lý cơ bản và một số tính chất đơn giản.
- § Nghiên cứu tài liệu và chứng minh một số tính chất, giải các bài tập dạng D, các bài tập cuối chương thông qua hình thức xeminar.
**5. Hình thức tổ chức dạy – học ** *(Tương ứng với từng nội dung học phần có các hình thức dạy học chủ yếu như lí thuyết, thực hành, bài tập, thảo luận, hoạt động theo nhóm, tự học, tự nghiên cứu… cùng số giờ tín chỉ sẽ được thực hiện cho từng hình thức. Giảng viên có trách nhiệm cập nhật vấn đề này hằng năm).*
Phần này đựơc mô tả bởi Lịch trình giảng dạy sọan riêng kèm theo đề cương.
**6. Phương pháp, hình thức kiểm tra – đánh giá kết quả học tập học phần **
– Quy chế áp dụng: Học chế tín chí: Qui chế 43/2007/QĐ-BGDĐT (áp dụng cho khóa tuyển sinh 2009). Học chế học phần: Quy chế 25/2006/ QĐ-BGDĐT (áp dụng cho khóa tuyển sinh 2008 trở về trước)
*6.1. Điểm bộ phận. Trọng số 03.* *6.1.1. Tham gia học tập trên lớp* (đi học đầy đủ, chuẩn bị bài tốt, tích cực thảo luận). *Trọng số * **01.**
6.1.2.
* Bài tập hoặc chuyên đề *(hoàn thành tốt nội dung và nhiệm vụ mà giảng viên giao cho cá nhân/tuần; bài tập nhóm/tháng; bài tập cá nhân/học kỳ,…). *Trọng số * **01.** *6.1.3. Kiểm tra giữa học phần* *(tự luận, bài tập, trắc nghiệm). * *Trọng số * **01.** *Chú ý:* * Điểm bộ phận phải có ít nhất 2 trong 3 loại điểm ở trên, trong đó loại điểm 7.1.3 là bắt buộc phải có. GV quyết định trọng số cho từng loại điểm nhưng ít nhất là trọng số (01)* *6.2. Thi kết thúc học phần* **Tự luận.** Trọng số ** 07.** *6.3. Lịch trình kiểm tra định kỳ, thi cuối kỳ (kể cả thi lại).*
– Kiểm tra giữa học phần: Sau khi hòan thành từ 50%-60% khối lượng học phần.
– Thi kết thúc học phần: Theo kế họach thi của nhà trường.
**7.** **Đánh giá kết quả học tập học phần của sinh viên**
– Đánh giá thông qua các điểm sau:
+ Điểm bộ phận hệ số
**03** (là điểm trung bình chung của từng loại điểm)
+ Điểm bài thi kết thúc học phần, hệ số:
**07 **
– Điểm của học phần là trung bình chung của điểm thi kết thúc học phần và điểm bộ phận (tổng trọng số là
**10**).
– Thang điểm :
**10 ** **8. Hướng dẫn giảng viên thực hiện** *– Yêu cầu về cách thức đánh giá, sự hiện diện trên lớp của SV, mức độ tích cực tham gia các hoạt động trên lớp SV, các qui định về thời hạn, chất lượng các bài tập, bài kiểm tra đối với SV.* *– Yêu cầu về giảng dạy phần lý thuyết, thực hành, thảo luận, thí nghiệm, về đồ dùng dạy học, phưong tiện dạy học, giáo trình v.v…* **9. Thông tin về giảng viên**
Họ và tên:
**TRẦN GIA LỘC** Chức danh, học vị : Th.S Giảng viên chính
Thời gian, địa điểm làm việc: Làm việc theo TKB tại lớp học.
Địa chỉ liên hệ: 29 Yersin, Đà Lạt.

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Link: <http://wp.me/PwoQc-3H>; rel=shortlink

X-ac: 1.dca _dca


text:
Một trong những đặc trưng của Nhà nước ta là Nhà nước của dân, do dân, vì dân, tất cả quyền lực thuộc về nhân dân. Bản thân chế định Hội thẩm là sự thể hiện tư tưởng ” lấy dân làm gốc”, bảo đảm nguyên tắc thực hiện quyền lực của nhân dân trong hoạt động xét xử của Tòa án. Tòa án là cơ quan quyền lực của Nhà nước, Nhà nước thông qua Tòa án để thực hiện quyền lực tư pháp của mình. Chính bằng hoạt động xét xử, Tòa án giáo dục công dân trung thành với Tổ quốc, tôn trọng pháp luật, đấu tranh phòng và chống tội phạm, bảo vệ lợi ích của nhân dân. Hội thẩm bằng sự tham gia của mình vào Hội đồng xét xử mà thực hiện quyền lực tư pháp và thông qua đó để nhân dân tham gia một cách có hiệu quả vào công tác quản lý Nhà nước nói chung, hoạt động của Tòa án nói riêng. Tại Điều 129 Hiến pháp 1992 quy định: ” Việc xét xử của Tòa án nhân dân có Hội thẩm nhân dân, của Tòa án Quân sự có Hội thẩm quân nhân tham gia theo quy định của pháp luật. Khi xét xử Hội thẩm ngang quyền với Thẩm phán”. Như vậy, nguyên tắc thực hiện chế độ xét xử có Hội thẩm nhân dân tham gia, Hội thẩm ngang quyền với Thẩm phán là một nguyên tắc Hiến định, nhưng tham gia cụ thể như thế nào lại do Luật tố tụng Hình sự, Dân sự… quy định. Vì là một nguyên tắc Hiến định nên nếu việc xét xử của Tòa án nhân dân mà không có Hội thẩm nhân dân tham gia thì sẽ không chỉ là vi phạm Luật tố tụng mà còn là vi phạm Hiến pháp. Nguyên tắc này có ý nghĩa hết sức quan trọng trong xét xử, bởi việc tham gia của Hội thẩm giúp cho Tòa án xét xử không chỉ đúng Pháp luật mà còn phù hợp với nguyện vọng của nhân dân. Hội thẩm có đời sống chung trong cộng đồng, trong tập thể lao động, nên Hội thẩm hiểu sâu hơn tâm tư nguyện vọng của quần chúng, nắm bắt được dư luận quần chúng nhân dân. Khi được cử hoặc bầu làm Hội thẩm nhân dân, Hội thẩm không tách khỏi hoạt động lao động sản xuất của cơ quan, đơn vị, cơ sở của mình. Với vốn hiểu biết thực tế, kinh nghiệm trong cuộc sống, với sự am hiểu về phong tục tập quán ở địa phương, Hội thẩm sẽ bổ sung cho Thẩm phán những kiến thức xã hội cần thiết trong quá trình xét xử để có được một phán quyết đúng pháp luật, được xã hội đồng tình ủng hộ. Tại Hội nghị học tập của ngành cán bộ Tư pháp năm 1950 Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Trong công tác xử án phải công bằng, liêm khiết, trong sạch. Như thế cũng chưa đủ. Không chỉ giới hạn hoạt động của mình trong khung Tòa án mà phải gần dân, hiểu dân, giúp dân, học dân…”. Muốn đưa ra phán quyết đúng, giải quyết các tranh chấp đúng pháp luật, hợp với lẽ công bằng, xử phạt đúng người, đúng tội, hiển nhiên đòi hỏi những người làm công tác xét xử phải có đạo đức trong sáng, có bản lĩnh, có trình độ chuyên môn và nghiệp vụ vững vàng. Ngoài ra, để Hội đồng xét xủ có phán quyết đúng đắn, đòi hỏi họ cũng phải có kiến thức và vốn hiểu biết cuộc sống, có kinh nghiệm hoạt động xã hội. Vì thế pháp luật quy định khi xét xử có Hội thẩm nhân dân tham gia là sự bổ sung cần thiết cho những lĩnh vực đó. Hơn nữa, Hội thẩm là đại diện của các giới, các ngành, các tổ chức xã hội, nghề nghiệp, hội thẩm có thể phản ánh một cách khách quan cách nhìn nhận về sự kiện, vụ việc từ suy nghĩ, tâm tư của quần chúng nhân dân, chứ không phải từ góc độ của một luật gia thuần túy.
Thực tế cho thấy những người được bầu làm Hội thẩm là những người có uy tín trong xã hội, được quần chúng tín nhiệm và có ảnh hưởng nhất định trong xã hội, họ thường là những người có lối sống gương mẫu, có phẩm chất tốt, là tấm gương trong lao động, công tác, nhân dân tin cậy vào sự công minh và vô tư của họ. Qua sự tham gia xét xử của Hội thẩm, uy tín của cơ quan xét xử ngày càng được nâng cao và được nhân dân tin cậy ủng hộ, đồng thời Hội thẩm còn đóng vai trò to lớn trong công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật. Bằng vai trò cá nhân, Hội thẩm đóng góp nhất định trong việc giữ gìn ” tình làng nghĩa xóm” ổn định xã hội, phòng chống tội phạm.
Pháp luật không chỉ quy định khi xét xử Hội đồng xét xử phải có Hội thẩm nhân dân tham gia mà còn quy định khi xét xử Hội thẩm ngang quyền với Thẩm phán, tức là Hội thẩm nhân dân cùng Thẩm phán quyết định giải quyết mọi vấn đề của vụ án không kể về nội dung hay thủ tục tố tụng. Mặc dù Hội thẩm không phải là cán bộ trong biên chế Tòa án mà là người của cơ quan, tổ chức được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền bầu hoặc cử làm đại diện cho nhân dân tham gia vào hoạt động xét xử của Tòa án, nhưng khi tham gia xét xử Hội thẩm lại ngang quyền với Thẩm phán, từ việc đọc hồ sơ vụ án, nghiên cứu chứng cứ, cho đến việc ra quyết định giải quyết vụ án. Đây là điều quan trọng để Hội thẩm nhân dân thực sự pháp huy được vai trò là đại diện cho quần chúng nhân dân của mình.
Tuy Hội thẩm nhân dân ngang quyền với Thẩm phán, nhưng Hội thẩm chỉ chính thức bắt đầu tham gia tố tụng và trở thành thành viên của Hội đồng xét xử khi có Quyết định đưa vụ án ra xét xử. Là một trong những người tiến hành tố tụng Hội thẩm nhân dân có một vị trí pháp lý khá quan trọng, số lượng Hội thẩm nhân dân chiếm 2/3 trong thành phần Hội đông xét xử sơ thẩm; đối với những vụ án phức tạp, tính chất nghiêm trọng, số lượng Hội thẩm nhân dân có thể lên đến 3 người trong tổng số 5 thành viên của Hội đồng xét xử. Như vậy, trong thành phần của Hội đồng xét xử sơ thẩm, số lượng Hội thẩm nhân dân bao giờ cũng chiếm tỷ lệ cao hơn so với Thẩm phán. Đây là một lợi thế để các Hội thẩm nhân dân thể hiện “ngang quyền” trên tinh thần dân chủ.Tuy nhiên, thực tế phải thẳng thắn nhìn nhận, khi trình độ, điều kiện giữa Hội thẩm nhân dân và Thẩm phán có một khoảng cách quá xa thì việc thực hiện nguyên tắc ” ngang quyền” của Hội thẩm khi tham gia xét xử cũng chỉ mang tính tượng trưng, hình thức.Trên thực tế một Thẩm phán phải có trình độ thấp nhất là cử nhân Luật, phải qua lớp đào tạo nghiệp vụ xét xử tại Học viện tư pháp, có thời gian công tác Pháp luật từ 4 năm trở lên ( đối với cấp huyện), từ 6 năm trở lên (đối với cấp tỉnh).Thẩm phán hoạt động xét xử lâu dài,tích lũy được nhiều kinh nghiệm, Thẩm phán có nhiệm vụ thụ lý hồ sơ vụ án, có quyền tiến hành các hoạt động theo tố tụng như: ghi lời khai, thu thập chứng cứ và tiếp xúc với các đương sự trong thời gian khá dài….Đó là điều kiện đưa ra những quyết định đúng đắn về vụ án. còn đối với Hội thẩm nhân dân chưa được đào tạo bài bản, không được trang bị kiến thức cơ bản về pháp luật mà chỉ sau khi được bầu họ mới được tham dự một số buổi tập huấn ngắn hạn về kiến thức Pháp luật và nghiệp vụ xét xử, nên việc xem xét các vấn đề đặt ra đối với họ chủ yếu bằng kinh nghiệm sống chứ không hoàn toàn dựa trên cơ sở pháp luật. Sự tham gia xét xử của Hội thẩm nhân dân là cần thiết nhưng phần lớn Hội thẩm nhân dân không có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, hiểu biết Pháp luật không sâu thì làm sao họ có thể ” ngang quyền” với Thẩm phán khi xét xử được. Hơn nữa, quy định về chế độ nghiên cứu hồ sơ của Hội thẩm nhân dân cũng còn nhiều bất cập, trong thời gian quá ngắn (kể từ khi Tòa án ra Quyết định xét xử thì Hội thẩm nhân dân mới chính thức tham gia nghiên cứu, xét xử vụ án đó), hơn nữa đã là Hội thẩm nhân dân thì sẽ được tham gia xét xử tất cả các loại án từ hình sự, dân sự, đến hành chính, kinh tế, lao động… Với trình độ. kiến thức Pháp luật của Hội thẩm nhân dân như hiện nay, trong thời gian nghiên cứu hồ sơ ít hơn Thẩm phán, thì Hội thẩm nhân dân không có đủ điều kiện để đánh giá hết các chứng cứ trong hồ sơ để có quyết định đúng đắn về vụ án, nhất là đối với những vụ án có nhiều tình tiết phức tạp như án dân sự về tranh chấp đất đai, thừa kế, những vụ án hình sự có nhiều bị cáo tham gia, hồ sơ dày đến hàng trăm bút lục… Phải khẳng định rằng, việc xét xử các vụ án là hết sức phức tạp. đòi hỏi các thành viên Hội đồng xét xử phải tinh thông nghiệp vụ, nắm chắc pháp luật, am hiểu xã hội. Đòi hỏi đặt ra là như vậy, nhưng theo các quy định hiện hành về tiêu chuẩn để được bầu làm Hội thẩm nhân dân thì nêu rất chung chung là “có kiến thức pháp lý”, vậy căn cứ vào đâu để đánh giá một người là có kiến thức pháp lý? Với quy định chưa rõ ràng này việc tham gia xét xử của Hội thẩm nhân dân còn mang tính cơ cấu và hình thức. Số Hội thẩm nhân dân có bằng cấp về pháp luật chiếm tỷ lệ rất thấp. Hơn nữa theo quy định của pháp luật hiện hành thì Hội thẩm nhân dân cũng như thẩm phán khi có tỷ lệ vụ việc do mình tham gia xét xử, giải quyết bị hủy, sửa do lỗi chủ quan của Hội đồng xét xử thì ngoài việc không được xét thưởng, còn bị xem xét mức độ để có thể đề nghị miễn hoặc bãi nhiệm, nhưng trên thực tế, nếu trách nhiệm của Hội thẩm nhân dân được xác định một cách rõ ràng đối với các bản án bị hủy, cải, sửa thì e rằng không ai dám chấp nhận làm Hội thẩm nhân dân trong một điều kiện với tiêu chuẩn, chế độ như hiện nay.
Để nguyên tắc này có tính khả thi, không tượng trưng, hình thức, hơn nữa để nâng cao chất lượng xét xử, tôi cho rằng trong thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm, số lượng thành viên Hội thẩm nhân dân nên ít hơn Thẩm phán. Đặc biệt để Hội thẩm nhân dân đảm đương được chức trách, nhiệm vụ của mình cần tiêu chuẩn hóa đội ngũ Hội thẩm nhân dân, Hội thẩm nhân dân phải có trình độ cử nhân Luật hoặc đã qua công tác pháp luật từ 3 – 5 năm, phải qua lớp bồi dưỡng nghiệp vụ xét xử; cần quy định về mặt tổ chức, cụ thể: Đoàn Hội thẩm nhân dân là một tổ chức chính trị xã hội không chịu sự quản lý của Chánh án Tòa án nhân dân cùng cấp, có kinh phí hoạt động riêng. Đoàn Hội thẩm có Trưởng đoàn và Phó trưởng đoàn làm việc theo chế độ chuyên trách là người trực tiếp quản lý, phân công việc tham gia xét xử của Hội thẩm nhân dân. Theo đó, cơ chế phối hợp với Tòa án sẽ là: sau khi lên lịch xét xử, Tòa án gửi cho Trưởng đoàn Hội thẩm để sắp xếp, phân công Hội thẩm nhân dân tham gia xét xử và gửi văn bản phân công cho Tòa án để ban hành quyết định đưa vụ án ra xét xử. Làm như vậy, một mặt giảm bớt công việc cho Tòa án, mặt khác việc lựa chọn Hội thẩm nhân dân tham gia xét xử các vụ án cụ thể trở nên khách quan hơn. Đặc biệt trong thời gian chuẩn bị xét xử Hội thẩm nhân dân phải hết sức nỗ lực trong việc nghiên cứu hồ sơ, xem xét những tình tiết, tài liệu liên quan đến vụ án, nguyên nhân và điều kiện làm phát sinh vụ án, trên cơ sở đó Hội thẩm nhân dân phải chuẩn bị cho mình một kế hoạch thẩm vấn tại phiên tòa, có như vậy mới chủ động khi tham gia xét xử và thể hiện sự “ngang quyền” với Thẩm phán được. Đi đôi với việc tiêu chuẩn hóa đội ngũ Hội thẩm nhân dân, cần phải có một chính sách đãi ngộ, chế độ bồi dưỡng thỏa đáng, thích hợp đối với Hội thẩm nhân dân, để tương tầm với trọng trách mà pháp luật quy định.
Pháp luật hiện hành trao cho Hội thẩm nhân dân quyền năng pháp lý khá lớn, song chưa có cơ chế để Hội thẩm nhân dân phát huy vai trò, nhiệm vụ của mình, do vậy hoạt động còn mang tính hình thức. Muốn giải quyết vấn đề này, đòi hỏi phải có các phương án và giải pháp đồng bộ cùng với sự tham gia tích cực, trách nhiệm từ nhiều phía.
Trên cơ sở tổng kết thực tiễn, chế định về Hội thẩm nhân dân cần phải được nghiên cứu, sửa đổi để bảo đảm yếu tố khoa học và tính pháp lý trong hoạt đông xét xử của Tòa án.
Trần Kỳ
Theo: Cổng thông tin điện tử TANDTC (http:toaan.gov.vn)

markdown:
Một trong những đặc trưng của Nhà nước ta là Nhà nước của dân, do dân, vì dân, tất cả quyền lực thuộc về nhân dân. Bản thân chế định Hội thẩm là sự thể hiện tư tưởng ” lấy dân làm gốc”, bảo đảm nguyên tắc thực hiện quyền lực của nhân dân trong hoạt động xét xử của Tòa án. Tòa án là cơ quan quyền lực của Nhà nước, Nhà nước thông qua Tòa án để thực hiện quyền lực tư pháp của mình. Chính bằng hoạt động xét xử, Tòa án giáo dục công dân trung thành với Tổ quốc, tôn trọng pháp luật, đấu tranh phòng và chống tội phạm, bảo vệ lợi ích của nhân dân. Hội thẩm bằng sự tham gia của mình vào Hội đồng xét xử mà thực hiện quyền lực tư pháp và thông qua đó để nhân dân tham gia một cách có hiệu quả vào công tác quản lý Nhà nước nói chung, hoạt động của Tòa án nói riêng. Tại Điều 129 Hiến pháp 1992 quy định: ” Việc xét xử của Tòa án nhân dân có Hội thẩm nhân dân, của Tòa án Quân sự có Hội thẩm quân nhân tham gia theo quy định của pháp luật. Khi xét xử Hội thẩm ngang quyền với Thẩm phán”. Như vậy, nguyên tắc thực hiện chế độ xét xử có Hội thẩm nhân dân tham gia, Hội thẩm ngang quyền với Thẩm phán là một nguyên tắc Hiến định, nhưng tham gia cụ thể như thế nào lại do Luật tố tụng Hình sự, Dân sự… quy định. Vì là một nguyên tắc Hiến định nên nếu việc xét xử của Tòa án nhân dân mà không có Hội thẩm nhân dân tham gia thì sẽ không chỉ là vi phạm Luật tố tụng mà còn là vi phạm Hiến pháp. Nguyên tắc này có ý nghĩa hết sức quan trọng trong xét xử, bởi việc tham gia của Hội thẩm giúp cho Tòa án xét xử không chỉ đúng Pháp luật mà còn phù hợp với nguyện vọng của nhân dân. Hội thẩm có đời sống chung trong cộng đồng, trong tập thể lao động, nên Hội thẩm hiểu sâu hơn tâm tư nguyện vọng của quần chúng, nắm bắt được dư luận quần chúng nhân dân. Khi được cử hoặc bầu làm Hội thẩm nhân dân, Hội thẩm không tách khỏi hoạt động lao động sản xuất của cơ quan, đơn vị, cơ sở của mình. Với vốn hiểu biết thực tế, kinh nghiệm trong cuộc sống, với sự am hiểu về phong tục tập quán ở địa phương, Hội thẩm sẽ bổ sung cho Thẩm phán những kiến thức xã hội cần thiết trong quá trình xét xử để có được một phán quyết đúng pháp luật, được xã hội đồng tình ủng hộ. Tại Hội nghị học tập của ngành cán bộ Tư pháp năm 1950 Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Trong công tác xử án phải công bằng, liêm khiết, trong sạch. Như thế cũng chưa đủ. Không chỉ giới hạn hoạt động của mình trong khung Tòa án mà phải gần dân, hiểu dân, giúp dân, học dân…”. Muốn đưa ra phán quyết đúng, giải quyết các tranh chấp đúng pháp luật, hợp với lẽ công bằng, xử phạt đúng người, đúng tội, hiển nhiên đòi hỏi những người làm công tác xét xử phải có đạo đức trong sáng, có bản lĩnh, có trình độ chuyên môn và nghiệp vụ vững vàng. Ngoài ra, để Hội đồng xét xủ có phán quyết đúng đắn, đòi hỏi họ cũng phải có kiến thức và vốn hiểu biết cuộc sống, có kinh nghiệm hoạt động xã hội. Vì thế pháp luật quy định khi xét xử có Hội thẩm nhân dân tham gia là sự bổ sung cần thiết cho những lĩnh vực đó. Hơn nữa, Hội thẩm là đại diện của các giới, các ngành, các tổ chức xã hội, nghề nghiệp, hội thẩm có thể phản ánh một cách khách quan cách nhìn nhận về sự kiện, vụ việc từ suy nghĩ, tâm tư của quần chúng nhân dân, chứ không phải từ góc độ của một luật gia thuần túy.
Thực tế cho thấy những người được bầu làm Hội thẩm là những người có uy tín trong xã hội, được quần chúng tín nhiệm và có ảnh hưởng nhất định trong xã hội, họ thường là những người có lối sống gương mẫu, có phẩm chất tốt, là tấm gương trong lao động, công tác, nhân dân tin cậy vào sự công minh và vô tư của họ. Qua sự tham gia xét xử của Hội thẩm, uy tín của cơ quan xét xử ngày càng được nâng cao và được nhân dân tin cậy ủng hộ, đồng thời Hội thẩm còn đóng vai trò to lớn trong công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật. Bằng vai trò cá nhân, Hội thẩm đóng góp nhất định trong việc giữ gìn ” tình làng nghĩa xóm” ổn định xã hội, phòng chống tội phạm.
Pháp luật không chỉ quy định khi xét xử Hội đồng xét xử phải có Hội thẩm nhân dân tham gia mà còn quy định khi xét xử Hội thẩm ngang quyền với Thẩm phán, tức là Hội thẩm nhân dân cùng Thẩm phán quyết định giải quyết mọi vấn đề của vụ án không kể về nội dung hay thủ tục tố tụng. Mặc dù Hội thẩm không phải là cán bộ trong biên chế Tòa án mà là người của cơ quan, tổ chức được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền bầu hoặc cử làm đại diện cho nhân dân tham gia vào hoạt động xét xử của Tòa án, nhưng khi tham gia xét xử Hội thẩm lại ngang quyền với Thẩm phán, từ việc đọc hồ sơ vụ án, nghiên cứu chứng cứ, cho đến việc ra quyết định giải quyết vụ án. Đây là điều quan trọng để Hội thẩm nhân dân thực sự pháp huy được vai trò là đại diện cho quần chúng nhân dân của mình.
Tuy Hội thẩm nhân dân ngang quyền với Thẩm phán, nhưng Hội thẩm chỉ chính thức bắt đầu tham gia tố tụng và trở thành thành viên của Hội đồng xét xử khi có Quyết định đưa vụ án ra xét xử. Là một trong những người tiến hành tố tụng Hội thẩm nhân dân có một vị trí pháp lý khá quan trọng, số lượng Hội thẩm nhân dân chiếm 2/3 trong thành phần Hội đông xét xử sơ thẩm; đối với những vụ án phức tạp, tính chất nghiêm trọng, số lượng Hội thẩm nhân dân có thể lên đến 3 người trong tổng số 5 thành viên của Hội đồng xét xử. Như vậy, trong thành phần của Hội đồng xét xử sơ thẩm, số lượng Hội thẩm nhân dân bao giờ cũng chiếm tỷ lệ cao hơn so với Thẩm phán. Đây là một lợi thế để các Hội thẩm nhân dân thể hiện “ngang quyền” trên tinh thần dân chủ.Tuy nhiên, thực tế phải thẳng thắn nhìn nhận, khi trình độ, điều kiện giữa Hội thẩm nhân dân và Thẩm phán có một khoảng cách quá xa thì việc thực hiện nguyên tắc ” ngang quyền” của Hội thẩm khi tham gia xét xử cũng chỉ mang tính tượng trưng, hình thức.Trên thực tế một Thẩm phán phải có trình độ thấp nhất là cử nhân Luật, phải qua lớp đào tạo nghiệp vụ xét xử tại Học viện tư pháp, có thời gian công tác Pháp luật từ 4 năm trở lên ( đối với cấp huyện), từ 6 năm trở lên (đối với cấp tỉnh).Thẩm phán hoạt động xét xử lâu dài,tích lũy được nhiều kinh nghiệm, Thẩm phán có nhiệm vụ thụ lý hồ sơ vụ án, có quyền tiến hành các hoạt động theo tố tụng như: ghi lời khai, thu thập chứng cứ và tiếp xúc với các đương sự trong thời gian khá dài….Đó là điều kiện đưa ra những quyết định đúng đắn về vụ án. còn đối với Hội thẩm nhân dân chưa được đào tạo bài bản, không được trang bị kiến thức cơ bản về pháp luật mà chỉ sau khi được bầu họ mới được tham dự một số buổi tập huấn ngắn hạn về kiến thức Pháp luật và nghiệp vụ xét xử, nên việc xem xét các vấn đề đặt ra đối với họ chủ yếu bằng kinh nghiệm sống chứ không hoàn toàn dựa trên cơ sở pháp luật. Sự tham gia xét xử của Hội thẩm nhân dân là cần thiết nhưng phần lớn Hội thẩm nhân dân không có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, hiểu biết Pháp luật không sâu thì làm sao họ có thể ” ngang quyền” với Thẩm phán khi xét xử được. Hơn nữa, quy định về chế độ nghiên cứu hồ sơ của Hội thẩm nhân dân cũng còn nhiều bất cập, trong thời gian quá ngắn (kể từ khi Tòa án ra Quyết định xét xử thì Hội thẩm nhân dân mới chính thức tham gia nghiên cứu, xét xử vụ án đó), hơn nữa đã là Hội thẩm nhân dân thì sẽ được tham gia xét xử tất cả các loại án từ hình sự, dân sự, đến hành chính, kinh tế, lao động… Với trình độ. kiến thức Pháp luật của Hội thẩm nhân dân như hiện nay, trong thời gian nghiên cứu hồ sơ ít hơn Thẩm phán, thì Hội thẩm nhân dân không có đủ điều kiện để đánh giá hết các chứng cứ trong hồ sơ để có quyết định đúng đắn về vụ án, nhất là đối với những vụ án có nhiều tình tiết phức tạp như án dân sự về tranh chấp đất đai, thừa kế, những vụ án hình sự có nhiều bị cáo tham gia, hồ sơ dày đến hàng trăm bút lục… Phải khẳng định rằng, việc xét xử các vụ án là hết sức phức tạp. đòi hỏi các thành viên Hội đồng xét xử phải tinh thông nghiệp vụ, nắm chắc pháp luật, am hiểu xã hội. Đòi hỏi đặt ra là như vậy, nhưng theo các quy định hiện hành về tiêu chuẩn để được bầu làm Hội thẩm nhân dân thì nêu rất chung chung là “có kiến thức pháp lý”, vậy căn cứ vào đâu để đánh giá một người là có kiến thức pháp lý? Với quy định chưa rõ ràng này việc tham gia xét xử của Hội thẩm nhân dân còn mang tính cơ cấu và hình thức. Số Hội thẩm nhân dân có bằng cấp về pháp luật chiếm tỷ lệ rất thấp. Hơn nữa theo quy định của pháp luật hiện hành thì Hội thẩm nhân dân cũng như thẩm phán khi có tỷ lệ vụ việc do mình tham gia xét xử, giải quyết bị hủy, sửa do lỗi chủ quan của Hội đồng xét xử thì ngoài việc không được xét thưởng, còn bị xem xét mức độ để có thể đề nghị miễn hoặc bãi nhiệm, nhưng trên thực tế, nếu trách nhiệm của Hội thẩm nhân dân được xác định một cách rõ ràng đối với các bản án bị hủy, cải, sửa thì e rằng không ai dám chấp nhận làm Hội thẩm nhân dân trong một điều kiện với tiêu chuẩn, chế độ như hiện nay.
Để nguyên tắc này có tính khả thi, không tượng trưng, hình thức, hơn nữa để nâng cao chất lượng xét xử, tôi cho rằng trong thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm, số lượng thành viên Hội thẩm nhân dân nên ít hơn Thẩm phán. Đặc biệt để Hội thẩm nhân dân đảm đương được chức trách, nhiệm vụ của mình cần tiêu chuẩn hóa đội ngũ Hội thẩm nhân dân, Hội thẩm nhân dân phải có trình độ cử nhân Luật hoặc đã qua công tác pháp luật từ 3 – 5 năm, phải qua lớp bồi dưỡng nghiệp vụ xét xử; cần quy định về mặt tổ chức, cụ thể: Đoàn Hội thẩm nhân dân là một tổ chức chính trị xã hội không chịu sự quản lý của Chánh án Tòa án nhân dân cùng cấp, có kinh phí hoạt động riêng. Đoàn Hội thẩm có Trưởng đoàn và Phó trưởng đoàn làm việc theo chế độ chuyên trách là người trực tiếp quản lý, phân công việc tham gia xét xử của Hội thẩm nhân dân. Theo đó, cơ chế phối hợp với Tòa án sẽ là: sau khi lên lịch xét xử, Tòa án gửi cho Trưởng đoàn Hội thẩm để sắp xếp, phân công Hội thẩm nhân dân tham gia xét xử và gửi văn bản phân công cho Tòa án để ban hành quyết định đưa vụ án ra xét xử. Làm như vậy, một mặt giảm bớt công việc cho Tòa án, mặt khác việc lựa chọn Hội thẩm nhân dân tham gia xét xử các vụ án cụ thể trở nên khách quan hơn. Đặc biệt trong thời gian chuẩn bị xét xử Hội thẩm nhân dân phải hết sức nỗ lực trong việc nghiên cứu hồ sơ, xem xét những tình tiết, tài liệu liên quan đến vụ án, nguyên nhân và điều kiện làm phát sinh vụ án, trên cơ sở đó Hội thẩm nhân dân phải chuẩn bị cho mình một kế hoạch thẩm vấn tại phiên tòa, có như vậy mới chủ động khi tham gia xét xử và thể hiện sự “ngang quyền” với Thẩm phán được. Đi đôi với việc tiêu chuẩn hóa đội ngũ Hội thẩm nhân dân, cần phải có một chính sách đãi ngộ, chế độ bồi dưỡng thỏa đáng, thích hợp đối với Hội thẩm nhân dân, để tương tầm với trọng trách mà pháp luật quy định.
Pháp luật hiện hành trao cho Hội thẩm nhân dân quyền năng pháp lý khá lớn, song chưa có cơ chế để Hội thẩm nhân dân phát huy vai trò, nhiệm vụ của mình, do vậy hoạt động còn mang tính hình thức. Muốn giải quyết vấn đề này, đòi hỏi phải có các phương án và giải pháp đồng bộ cùng với sự tham gia tích cực, trách nhiệm từ nhiều phía.
Trên cơ sở tổng kết thực tiễn, chế định về Hội thẩm nhân dân cần phải được nghiên cứu, sửa đổi để bảo đảm yếu tố khoa học và tính pháp lý trong hoạt đông xét xử của Tòa án.
*Trần Kỳ* *Theo: Cổng thông tin điện tử TANDTC (http:toaan.gov.vn)*

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

Link: <http://wp.me/pCHAs-Wv>; rel=shortlink

Content-Encoding: gzip


text:
https://nguyencuvinh.wordpress.com/ is marked private by its owner. If you were invited to view this site, please log in below. Read more about privacy settings.
Email hoặc Tên người dùng
Mật khẩu
Giữ chế độ đã đăng nhập
Đăng ký |
Bạn quên mật khẩu?
← Quay lại WordPress.com

Cache-Control: no-cache, must-revalidate, max-age=0

Pragma: no-cache

X-Frame-Options: SAMEORIGIN


text:
Chuisnes
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tọa độ: 48°26′53″B 1°12′31″Đ / 48,4480555556°B 1,20861111111°Đ
Chuisnes là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire ở bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 166 mét trên mực nước biển.

markdown:
# Chuisnes
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [48°26′53″B 1°12′31″Đ / 48,4480555556°B 1,20861111111°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Chuisnes¶ms=48.4480555556_N_1.20861111111_E_region:FR-28_type:city(910))
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Centre](/w/index.php?title=Centre&action=edit&redlink=1) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Eure-et-Loir](/wiki/Eure-et-Loir) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Chartres](/wiki/Chartres_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Courville-sur-Eure](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_Courville-sur-Eure&action=edit&redlink=1) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng) [Jacky Jaulneau](/w/index.php?title=Jacky_Jaulneau&action=edit&redlink=1)
(2001–2008)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 166 m/545 ft)
1 2(8,87 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 2 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(100 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [28099](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=28099-COM)/ [28190](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) 1Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 [acre](/wiki/Acre)) cũng như các cửa sông. 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần. **Chuisnes** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) thuộc [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Eure-et-Loir](/wiki/Eure-et-Loir) trong [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Centre-Val de Loire](/wiki/Centre-Val_de_Loire) ở bắc trung bộ nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p). Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 166 [mét](/wiki/M%C3%A9t) trên [mực nước biển](/wiki/M%E1%BB%B1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_bi%E1%BB%83n).

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1067 hit (1), cp1068 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Diglossa mystacalis
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Diglossa mystacalis là một loài chim trong họ Thraupidae.[2]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ BirdLife International (2012). “Diglossa mystacalis”. Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013.
- ^ Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.

markdown:
*Diglossa mystacalis*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Diglossa mystacalis
|
|![]()
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Passeriformes](/wiki/B%E1%BB%99_S%E1%BA%BB) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Thraupidae](/wiki/Thraupidae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Diglossa](/wiki/Diglossa) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **D. mystacalis** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Diglossa mystacalis* [Lafresnaye](/w/index.php?title=Fr%C3%A9d%C3%A9ric_de_Lafresnaye&action=edit&redlink=1), 1846 * là một loài Diglossa mystacalis* [chim](/wiki/Chim)trong họ [Thraupidae](/wiki/Thraupidae). [[2]](#cite_note-2)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Diglossa_mystacalis&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Diglossa_mystacalis&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [BirdLife International](/wiki/BirdLife_International)(2012). [“](http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/22723664). *Diglossa mystacalis*” *.* [Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa.](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F_IUCN)Phiên bản 2013.2 [Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013. **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-2) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1068 frontend miss (0)


text:
Phân họ Cu li
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Cu li còn có nghĩa khác, xem bài Cu li (định hướng).
Cù lần còn có nghĩa khác, xem bài Cù lần (định hướng).
Phân họ Cu li (danh pháp khoa học: Lorinae) là một phân họ trong họ Cu li (Lorisidae) của phân bộ Linh trưởng mũi cong (Strepsirrhini). Tên gọi chung của chúng là cu li. Tuy nhiên, ở một số địa phương người ta còn gọi nó là khỉ gió, cù lần, con xấu hổ.[3][4]
Phân loại học[sửa | sửa mã nguồn]
- Họ Lorisidae: Họ Cu li
- Phân họ Perodicticinae: Phân họ Vượn cáo Tây Phi
- Phân họ Lorinae
- Chi Loris
- Cu li thon xám, Loris lydekkerianus
- Cu li thon đỏ, cu li nhỡ Loris tardigradus
- Chi Nycticebus
- Cu li Sunda, cu li lớn Nycticebus coucang
- Cu li chậm Bengal, cu li lớn Nycticebus bengalensis
- Cu li chậm lùn, cu li nhỏ Nycticebus pygmaeus (Nycticebus intermedius)
- Chi Loris
Tại Việt Nam có sự tồn tại của các loài trong chi Nycticebus với tên gọi là cu li lớn và cu li nhỏ.
Tham khảo và ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Groves, Colin (16 tháng 11 2005). Wilson D. E. và Reeder D. M. (chủ biên), biên tập. Mammal Species of the World . Nhà xuất bản Đại học Johns Hopkins. tr. 122–123. ISBN 0-801-88221-4. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(trợ giúp)
- ^ Brandon-Jones, D.; Eudey, A. A.; Geissmann, T.; Groves, C. P.; Melnick, D. J.; Morales, J. C.; Shekelle, M.; Stewart, C.-B. (2004). “Asian Primate Classification” (PDF). International Journal of Primatology 25 (1): 100.
- ^ dialy.hnue.edu.vn
- ^ www.khoahoc.com.vn

markdown:
# Phân họ Cu li
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Cu li còn có nghĩa khác, xem bài
[Cu li (định hướng)](/wiki/Cu_li_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)).
Cù lần còn có nghĩa khác, xem bài
[Cù lần (định hướng)](/w/index.php?title=C%C3%B9_l%E1%BA%A7n_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)&action=edit&redlink=1).
|Phân họ Cu li
|
|
|![]()
*Faces of Lorises*của [Joseph Smit](/w/index.php?title=Joseph_Smit&action=edit&redlink=1)(1904) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Mammalia](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Primate](/wiki/B%E1%BB%99_Linh_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng) [Phân bộ](/wiki/Ph%C3%A2n_b%E1%BB%99)( *subordo*) [Strepsirrhini](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_b%E1%BB%99_Linh_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_m%C5%A9i_cong&action=edit&redlink=1) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Lorisidae](/wiki/Lorisidae) [Phân họ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D)( *subfamilia*) **Lorinae** [Gray](/wiki/John_Edward_Gray), 1821 [Các chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/T%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)) *Lorinae*
Jenkins, 1987
[[2]](#cite_note-2) **Phân họ Cu li** ( [danh pháp khoa học](/wiki/Danh_ph%C3%A1p): *) là một phân họ trong Lorinae* [họ Cu li](/wiki/H%E1%BB%8D_Cu_li)( *Lorisidae*) của [phân bộ Linh trưởng mũi cong](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_b%E1%BB%99_Linh_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_m%C5%A9i_cong&action=edit&redlink=1)( *Strepsirrhini*). Tên gọi chung của chúng là *. Tuy nhiên, ở một số địa phương người ta còn gọi nó là* **cu li** *,* **khỉ gió** *,* **cù lần** *.* **con xấu hổ** [[3]](#cite_note-3) [[4]](#cite_note-4)
## Phân loại học[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D_Cu_li&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D_Cu_li&action=edit§ion=1)]
- Họ
[Lorisidae](/wiki/Lorisidae): Họ Cu li
- Phân họ
[Perodicticinae](/w/index.php?title=Perodicticinae&action=edit&redlink=1): Phân họ Vượn cáo Tây Phi **Phân họ Lorinae**
- Chi
[Loris](/w/index.php?title=Chi_Cu_li_thon&action=edit&redlink=1) [Cu li thon xám](/wiki/Cu_li_thon_x%C3%A1m), [Loris lydekkerianus](/wiki/Loris_lydekkerianus) [Cu li thon đỏ](/w/index.php?title=Cu_li_thon_%C4%91%E1%BB%8F&action=edit&redlink=1), cu li nhỡ [Loris tardigradus](/wiki/Loris_tardigradus)
-
- Chi
[Nycticebus](/w/index.php?title=Chi_Cu_li_ch%E1%BA%ADm&action=edit&redlink=1) [Cu li Sunda](/wiki/Cu_li_l%E1%BB%9Bn), cu li lớn [Nycticebus coucang](/wiki/Nycticebus_coucang) [Cu li chậm Bengal](/wiki/Cu_li_ch%E1%BA%ADm_Bengal), cu li lớn [Nycticebus bengalensis](/wiki/Nycticebus_bengalensis) [Cu li chậm lùn](/wiki/Cu_li_ch%E1%BA%ADm_l%C3%B9n), cu li nhỏ *(Nycticebus intermedius)* [Nycticebus pygmaeus](/wiki/Nycticebus_pygmaeus)
-
- Chi
- Phân họ
Tại Việt Nam có sự tồn tại của các loài trong chi
*Nycticebus* với tên gọi là cu li lớn và cu li nhỏ.
## Tham khảo và ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D_Cu_li&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D_Cu_li&action=edit§ion=2)]
|
|![]()
|
| có thông tin sinh học về [^](#cite_ref-msw3_1-0) [Groves, Colin](/w/index.php?title=Colin_Groves&action=edit&redlink=1)( [16 tháng 11](/wiki/16_th%C3%A1ng_11) [2005](/wiki/2005)). Wilson D. E. và Reeder D. M. (chủ biên), biên tập. [. Nhà xuất bản Đại học Johns Hopkins. tr. 122–123.](http://www.bucknell.edu/msw3) *Mammal Species of the World* [ISBN 0-801-88221-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0801882214). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) **Brandon-Jones, D.; Eudey, A. A.; Geissmann, T.; Groves, C. P.; Melnick, D. J.; Morales, J. C.; Shekelle, M.; Stewart, C.-B. (2004).** [^](#cite_ref-2) [“Asian Primate Classification”](http://www.gibbons.de/main/papers/pdf_files/2004asianprimates.pdf)(PDF). *International Journal of Primatology* **25**(1): 100. [^](#cite_ref-3) [dialy.hnue.edu.vn](http://dialy.hnue.edu.vn/index.php?option=com_glossary&func=display&page=&catid=13&Itemid=47&letter=L&limit=25&limitstart=225) [^](#cite_ref-4) [www.khoahoc.com.vn](http://www.khoahoc.com.vn/view.asp?Cat_ID=9&news_id=15512)


text:
Siraha (huyện)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Siraha (tiếng Nepal:सिराहा) là một huyện thuộc khu Sagarmatha, vùng Đông Nepal, Nepal. Huyện này có diện tích 1188 km², dân số thời điểm năm 2011 là 637328 [1] người.[2]
Dân số[sửa | sửa mã nguồn]
Biến động dân số giai đoạn 1952-2011:
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă â Household and population by districts, Central Bureau of Statistics (CBS) Nepal
- ^ a ă “Districts of Nepal”. statoids.com. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2012.
- ^ (tiếng Anh)“Nepal Census Information Site”. Cơ quan Thống kê Nepal. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2012.
- ^ “Population Census 1961 Report”. Cơ quan Thống kê Nepal. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2012.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- “District Map of Nepal”. Nepal Vista. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2012.

markdown:
# Siraha (huyện)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Siraha
|
सिराहा
Sirāhā
|—
|![ Vị trí huyện Siraha trong khu Sagarmatha](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/Siraha_district_location.png/250px-Siraha_district_location.png)
![ Vị trí huyện Siraha trong khu Sagarmatha](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/Siraha_district_location.png/250px-Siraha_district_location.png)
Vị trí huyện Siraha trong khu Sagarmatha
[Nepal](/wiki/Nepal) [Vùng](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_chia_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Nepal&action=edit&redlink=1) [Đông Nepal](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nepal) [Khu](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_chia_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Nepal&action=edit&redlink=1) [Sagarmatha](/w/index.php?title=Khu_Sagarmatha&action=edit&redlink=1) 2(459 mi 2) ) [[1]](#cite_note-CBS-1) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(1,400/mi 2) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [NPT](/w/index.php?title=Gi%E1%BB%9D_Nepal&action=edit&redlink=1)( [UTC+5:45](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) [www.đcsiraha.gov.np](http://www.đcsiraha.gov.np) **Siraha** ( [tiếng Nepal](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Nepal):सिराहा) là một huyện thuộc [khu Sagarmatha](/w/index.php?title=Khu_Sagarmatha&action=edit&redlink=1), vùng [Đông Nepal](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nepal), [Nepal](/wiki/Nepal). Huyện này có diện tích 1188 km², dân số thời điểm năm 2011 là 637328 người. [1] [[2]](#cite_note-statoids-2)
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Siraha_(huy%E1%BB%87n)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Siraha_(huy%E1%BB%87n)&action=edit§ion=1)]
Biến động dân số giai đoạn 1952-2011:
|Năm||1952||1961||1971||1981||1991||2001||2011|
|Dân số||176747||210532||302304||375358||460746||572399||637328|
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Siraha_(huy%E1%BB%87n)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Siraha_(huy%E1%BB%87n)&action=edit§ion=2)]
- ^
**a** **ă** **â** [Household and population by districts, Central Bureau of Statistics (CBS) Nepal](http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf)
- ^
**a** **ă** [“Districts of Nepal”](http://www.statoids.com/ynp.html). statoids.com. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2012. [^](#cite_ref-np.statis_3-0) **(tiếng Anh)** [“Nepal Census Information Site”](https://sites.google.com/site/nepalcensus/). Cơ quan Thống kê Nepal. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2012. [^](#cite_ref-4) [“Population Census 1961 Report”](http://dl.dropbox.com/u/37323160/Archive%20Data/Population%20Census%201952-54%20and%201961/IntroductionFrame2018/population_census_1961_report/index.htm). Cơ quan Thống kê Nepal. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2012.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Siraha_(huy%E1%BB%87n)&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Siraha_(huy%E1%BB%87n)&action=edit§ion=3)] [“District Map of Nepal”](http://www.nepalvista.com/travel/map-districts.php). Nepal Vista. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2012.

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1068 frontend miss (0)


text:
Tương tác mạnh
Tương tác mạnh hay lực mạnh là một trong bốn tương tác cơ bản của tự nhiên. Lực này được chia làm hai thành phần, lực mạnh cơ bản và lực mạnh dư. Lực tương tác mạnh ảnh hưởng bởi các hạt quark, phản quark và gluon-hạt boson truyền tương tác của chúng. Thành phần cơ bản của tương tác mạnh giữ các quark lại với nhau để hình thành các hadron như proton và neutron. Thành phần dư của tương tác mạnh giữ các hadron lại trong hạt nhân của một nguyên tử chống lại lực đẩy rất lớn giữa các proton đó là lực điện từ. Ở đây còn có một hạt gián tiếp là bosonic hadron, hay còn gọi là meson.
Theo thuyết sắc động lực học lượng tử, mỗi quark mang trong mình điện tích màu, ở một trong 3 dạng "đỏ", "xanh lục", "xanh lam". Đó chỉ là những tên mang tính tượng trưng và hoàn toàn không liên hệ gì với màu thực tế. Đối quark là các hạt như "đối đỏ", "đối xanh lục", "đối xanh lam". Cùng màu đẩy nhau, khác màu hút nhau. Lực hút giữa hạt màu và hạt đối màu của nó là rất mạnh. Các hạt chỉ tồn tại nếu như tổng màu của chúng là trung hòa, nghĩa là chúng có thể hoặc được kết hợp với đối đỏ, đối xanh lam và đối xanh lơ như trong các hạt baryon, proton và neutron, hoặc một quark và một đối quark của nó có sự tương ứng đối màu (như hạt meson).
Lực tương tác mạnh xảy ra giữa hai quark là nhờ một hạt trao đổi có tên là gluon. Nguyên lý hoạt động của hạt gluon có thể hiểu như trái bòng bàn, và hai quark là hai vận động viên. Hai hạt quark càng ra xa thì lực tương tác giữa chúng càng lớn, nhưng khi chúng gần xát nhau, thì lực tương tác này bằng 0. Có 8 loại gluon khác nhau, mỗi loại mang một màu điện tích và một đối màu điện tích (có 3 loại màu, nhưng do có sự trung hòa giống như đỏ + xanh + vàng = trắng ngoài tự nhiên, nên chỉ có 8 tổ hợp màu giữa chúng).
Mỗi một cặp tương tác của quark, chúng luôn luôn thay đổi màu, nhưng tổng màu điện tích của chúng được bảo toàn. Nếu một quark đỏ bị hút bởi một quark xanh lam trong một baryon, một gluon mang đối xanh lam và đỏ được giải phóng từ quark đỏ và hấp thụ bởi quark xanh lam, và kết quả, quark đầu tiên chuyển sang quark xanh lam và quark thứ hai chuyển sang quark đỏ (tổng màu điện tích vẫn là xanh lam + đỏ). Nếu một quark xanh lơ và một đối xanh lơ quark tương tác với nhau trong một meson, một gluon mang, ví dụ như đối đỏ và xanh lơ sẽ được giải phóng bởi quark xanh lơ và hấp thụ bởi một đối xanh lơ quark, và kết quả, quark xanh lơ chuyển sang màu đỏ và đối xanh lơ đối quark chuyển sang màu đỏ (tổng màu điện tích vẫn là 0). Hai quark xanh lam đẩy nhau và trao đổi một gluon mang điện tích màu xanh lam và đối xanh lam, các quark vẫn dữ nguyên điện tích màu xanh lam.
Hiện tượng không thể tách rời các quark xa nhau gọi là hiện tượng giam hãm (confinement). Có một giả thuyết rằng các quark gần nhau sẽ không tồn tại lực tương tác mạnh và trỏ thành tự do, giả thuyết này còn gọi là sự tự do tiệm cận và có thể được giải thích bằng nguyên lý quả bóng bàn như trên.
Tương tác mạnh là một dạng tương tác gần, với bán kính tương tác vào khoảng ≤10−13 cm. Ra ngoài khoảng cách này, tương tác mạnh gần như biến mất. những tương tác gluon-gluon hạn chế trong lĩnh vực màu sắc cho chuỗi,những đối tượng được gọi là "ống thông" có lực lượng không đổi khi kéo dài.Do lực lượng này,các quác được giới hạn trong phạm vi các hạt hỗn hợp gọi là hadron.Điều này có hiệu quả giới hạn phạm vi của tương tác với 10^-15m (kích thước nguyên tử).Ngoài một khoảng cách nhất định,năng lượng của dòng ống ràng buộc 2 quác tăng tuyến tính.Ở một khoảng cách đủ lớn, nó trở nên hăng hái hơn thuận lợi để kéo một cặp quac-quác của chân không hơn là tăng chiều dài của ống thông lượng.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Tương tác cơ bản
- Lý thuyết sắc động lực học lượng tử
- Lý thuyết trường thống nhất
- Lý thuyết hấp dẫn lượng tử vòng
- Lý thuyết dây
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Strong force tại Encyclopædia Britannica (tiếng Anh)
- Tương tác mạnh tại Từ điển bách khoa Việt Nam
- Bài giảng về lực hạt nhân
- Bài giảng của Dương Hiếu Đấu
- Các lực trong tự nhiên, V. Grigôriev và G. Miakisev: Phần 1, Phần 2, Phần 3, Phần 4, Phần 5, Phần 6, Phần 7

markdown:
# Tương tác mạnh
**Tương tác mạnh** hay **lực mạnh** là một trong bốn [tương tác cơ bản](/wiki/T%C6%B0%C6%A1ng_t%C3%A1c_c%C6%A1_b%E1%BA%A3n) của [tự nhiên](/wiki/T%E1%BB%B1_nhi%C3%AAn). Lực này được chia làm hai thành phần, **lực mạnh cơ bản** và **lực mạnh dư**. Lực tương tác mạnh ảnh hưởng bởi các hạt [quark](/wiki/Quark), [phản quark](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_quark&action=edit&redlink=1) và [gluon](/wiki/Gluon)-hạt [boson](/wiki/Boson) truyền tương tác của chúng. Thành phần cơ bản của tương tác mạnh giữ các quark lại với nhau để hình thành các [hadron](/wiki/Hadron) như [proton](/wiki/Proton) và [neutron](/wiki/Neutron). Thành phần dư của tương tác mạnh giữ các hadron lại trong hạt nhân của một [nguyên tử](/wiki/Nguy%C3%AAn_t%E1%BB%AD) chống lại lực đẩy rất lớn giữa các proton đó là lực điện từ. Ở đây còn có một hạt gián tiếp là [bosonic hadron](/w/index.php?title=Bosonic_hadron&action=edit&redlink=1), hay còn gọi là [meson](/wiki/Meson).
|Bài viết này cần thêm
|
Theo
[thuyết sắc động lực học lượng tử](/wiki/Thuy%E1%BA%BFt_s%E1%BA%AFc_%C4%91%E1%BB%99ng_l%E1%BB%B1c_h%E1%BB%8Dc_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_t%E1%BB%AD), mỗi quark mang trong mình [điện tích màu](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%87n_t%C3%ADch_m%C3%A0u&action=edit&redlink=1), ở một trong 3 dạng " [đỏ](/wiki/%C4%90%E1%BB%8F)", " [xanh lục](/wiki/Xanh_l%E1%BB%A5c)", " [xanh lam](/wiki/Xanh_lam)". Đó chỉ là những tên mang tính tượng trưng và hoàn toàn không liên hệ gì với [màu](/wiki/M%C3%A0u) thực tế. [Đối quark](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%91i_quark&action=edit&redlink=1) là các hạt như "đối đỏ", "đối xanh lục", "đối xanh lam". Cùng màu đẩy nhau, khác màu hút nhau. Lực hút giữa hạt màu và hạt đối màu của nó là rất mạnh. Các hạt chỉ tồn tại nếu như tổng màu của chúng là [trung hòa](/w/index.php?title=Trung_h%C3%B2a&action=edit&redlink=1), nghĩa là chúng có thể hoặc được kết hợp với đối đỏ, đối xanh lam và đối xanh lơ như trong các hạt [baryon](/wiki/Baryon), proton và neutron, hoặc một quark và một đối quark của nó có sự tương ứng đối màu (như hạt meson).
Lực tương tác mạnh xảy ra giữa hai quark là nhờ một hạt trao đổi có tên là
[gluon](/wiki/Gluon). Nguyên lý hoạt động của hạt gluon có thể hiểu như trái [bòng bàn](/w/index.php?title=B%C3%B2ng_b%C3%A0n&action=edit&redlink=1), và hai quark là hai [vận động viên](/wiki/V%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng_vi%C3%AAn). Hai hạt quark càng ra xa thì lực tương tác giữa chúng càng lớn, nhưng khi chúng gần xát nhau, thì lực tương tác này bằng 0. Có 8 loại gluon khác nhau, mỗi loại mang một màu điện tích và một đối màu điện tích (có 3 loại màu, nhưng do có sự trung hòa giống như đỏ + xanh + vàng = trắng ngoài tự nhiên, nên chỉ có 8 tổ hợp màu giữa chúng).
Mỗi một cặp tương tác của quark, chúng luôn luôn thay đổi màu, nhưng tổng màu điện tích của chúng được bảo toàn. Nếu một quark đỏ bị hút bởi một quark xanh lam trong một baryon, một gluon mang đối xanh lam và đỏ được giải phóng từ quark đỏ và hấp thụ bởi quark xanh lam, và kết quả, quark đầu tiên chuyển sang quark xanh lam và quark thứ hai chuyển sang quark đỏ (tổng màu điện tích vẫn là xanh lam + đỏ). Nếu một quark xanh lơ và một đối xanh lơ quark tương tác với nhau trong một meson, một gluon mang, ví dụ như đối đỏ và xanh lơ sẽ được giải phóng bởi quark xanh lơ và hấp thụ bởi một đối xanh lơ quark, và kết quả, quark xanh lơ chuyển sang màu đỏ và đối xanh lơ đối quark chuyển sang màu đỏ (tổng màu điện tích vẫn là 0). Hai quark xanh lam đẩy nhau và trao đổi một gluon mang điện tích màu xanh lam và đối xanh lam, các quark vẫn dữ nguyên điện tích màu xanh lam.
Hiện tượng không thể tách rời các quark xa nhau gọi là
[hiện tượng giam hãm](/wiki/Giam_h%C3%A3m_(v%E1%BA%ADt_l%C3%BD)) ( *confinement*). Có một giả thuyết rằng các quark gần nhau sẽ không tồn tại **lực tương tác mạnh** và trỏ thành tự do, giả thuyết này còn gọi là sự tự do tiệm cận và có thể được giải thích bằng nguyên lý quả bóng bàn như trên.
Tương tác mạnh là một dạng
[tương tác gần](/w/index.php?title=T%C6%B0%C6%A1ng_t%C3%A1c_g%E1%BA%A7n&action=edit&redlink=1), với [bán kính tương tác](/w/index.php?title=B%C3%A1n_k%C3%ADnh_t%C6%B0%C6%A1ng_t%C3%A1c&action=edit&redlink=1) vào khoảng ≤10 −13 [cm](/wiki/Xentim%C3%A9t). Ra ngoài khoảng cách này, tương tác mạnh gần như biến mất. những tương tác gluon-gluon hạn chế trong lĩnh vực màu sắc cho chuỗi,những đối tượng được gọi là "ống thông" có lực lượng không đổi khi kéo dài.Do lực lượng này,các quác được giới hạn trong phạm vi các hạt hỗn hợp gọi là hadron.Điều này có hiệu quả giới hạn phạm vi của tương tác với 10^-15m (kích thước nguyên tử).Ngoài một khoảng cách nhất định,năng lượng của dòng ống ràng buộc 2 quác tăng tuyến tính.Ở một khoảng cách đủ lớn, nó trở nên hăng hái hơn thuận lợi để kéo một cặp quac-quác của chân không hơn là tăng chiều dài của ống thông lượng.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=T%C6%B0%C6%A1ng_t%C3%A1c_m%E1%BA%A1nh&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C6%B0%C6%A1ng_t%C3%A1c_m%E1%BA%A1nh&action=edit§ion=1)] [Tương tác cơ bản](/wiki/T%C6%B0%C6%A1ng_t%C3%A1c_c%C6%A1_b%E1%BA%A3n) [Lý thuyết sắc động lực học lượng tử](/wiki/Thuy%E1%BA%BFt_s%E1%BA%AFc_%C4%91%E1%BB%99ng_l%E1%BB%B1c_h%E1%BB%8Dc_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_t%E1%BB%AD) [Lý thuyết trường thống nhất](/wiki/L%C3%BD_thuy%E1%BA%BFt_th%E1%BB%91ng_nh%E1%BA%A5t_l%E1%BB%9Bn) [Lý thuyết hấp dẫn lượng tử vòng](/wiki/L%C3%BD_thuy%E1%BA%BFt_h%E1%BA%A5p_d%E1%BA%ABn_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_t%E1%BB%AD_v%C3%B2ng) [Lý thuyết dây](/wiki/L%C3%BD_thuy%E1%BA%BFt_d%C3%A2y)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=T%C6%B0%C6%A1ng_t%C3%A1c_m%E1%BA%A1nh&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C6%B0%C6%A1ng_t%C3%A1c_m%E1%BA%A1nh&action=edit§ion=2)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=T%C6%B0%C6%A1ng_t%C3%A1c_m%E1%BA%A1nh&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C6%B0%C6%A1ng_t%C3%A1c_m%E1%BA%A1nh&action=edit§ion=3)] [Strong force](http://www.britannica.com/EBchecked/topic/569442)tại [Encyclopædia Britannica](/wiki/Encyclop%C3%A6dia_Britannica) **(tiếng Anh)** [Tương tác mạnh](http://bachkhoatoanthu.vass.gov.vn/noidung/tudien/Lists/GiaiNghia/View_Detail.aspx?ItemID=4601)tại [Từ điển bách khoa Việt Nam](/wiki/T%E1%BB%AB_%C4%91i%E1%BB%83n_b%C3%A1ch_khoa_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Bài giảng về](http://www.ctu.edu.vn/coursewares/khoahoc/vatlyluongtu/chuong5A.htm#I-3) [lực hạt nhân](/wiki/L%E1%BB%B1c_h%E1%BA%A1t_nh%C3%A2n) [Bài giảng của](http://www.ctu.edu.vn/coursewares/khoahoc/vatlyluongtu/chuong6.htm#III-1) [Dương Hiếu Đấu](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_Hi%E1%BA%BFu_%C4%90%E1%BA%A5u&action=edit&redlink=1) [Các lực trong tự nhiên](http://vnexpress.net/GL/Khoa-hoc/Tu-sach/2005/03/3B9DC8E3/), V. Grigôriev và G. Miakisev: [Phần 1](http://vnexpress.net/GL/Khoa-hoc/Tu-sach/2005/03/3B9DC8E5/), [Phần 2](http://vnexpress.net/GL/Khoa-hoc/Tu-sach/2005/03/3B9DC8E4/), [Phần 3](http://vnexpress.net/GL/Khoa-hoc/Tu-sach/2005/03/3B9DC8E6/), [Phần 4](http://vnexpress.net/GL/Khoa-hoc/Tu-sach/2005/03/3B9DC8E7/), [Phần 5](http://vnexpress.net/GL/Khoa-hoc/Tu-sach/2005/03/3B9DC8E8/), [Phần 6](http://vnexpress.net/GL/Khoa-hoc/Tu-sach/2005/04/3B9DCFC4/), [Phần 7](http://vnexpress.net/GL/Khoa-hoc/Tu-sach/2005/04/3B9DCFC5/)
|
|
|
|
Khoa học vật lý
và
Vật lý và

X-Cache: cp1066 hit (1), cp1068 frontend miss (0)


text:
Thể loại:490
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Thể loại con
Thể loại này gồm 4 thể loại con sau, trên tổng số 4 thể loại con.
4
- ► 490 theo quốc gia (trống)
L
- ► Luật năm 490 (trống)
M
- ► Mất 490 (1 tr.)
S
- ► Sinh 490 (1 tr.)
Các trang trong thể loại “490”
Thể loại này gồm trang sau.

markdown:
# Thể loại:490
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Thể loại con
Thể loại này gồm 4 thể loại con sau, trên tổng số 4 thể loại con.
### 4
- ►
[490 theo quốc gia](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:490_theo_qu%E1%BB%91c_gia) (trống)
### L
- ►
[Luật năm 490](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Lu%E1%BA%ADt_n%C4%83m_490) (trống)
### M
- ►
[Mất 490](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_490) (1 tr.)
### S
- ►
[Sinh 490](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_490) (1 tr.)
## Các trang trong thể loại “490”
Thể loại này gồm trang sau.

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1068 frontend miss (0)


text:
Tyr
Trong thần thoại Bắc Âu, Tyr hay Týr là thần của những trận đấu tay đôi, chiến thắng, và hào quang anh hùng. Tuy nhiều học giả cho rằng Tyr từng là một vị thần lớn, Tyr không xuất hiện nhiều trong truyền thuyết. Tyr là con trai của Odin.
Theo như truyện thơ, và văn xuôi Edda, các vị thần nuôi con sói Fenrir (con của tên khổng lồ Loki) để giữ nhà, nhưng do nó rất to lớn và hung dữ, không ai dám cho ăn. Hàng ngày thần Tyr cho Fenrir ăn, và con sói ngày càng to lớn. Khi các vị thần biết được lời tiên tri rằng chính con sói sẽ đem lại ngày tận thế, họ tìm cách cột nó lại. Họ lừa con sói chơi một trò chơi, nếu nó giật đứt được sợi xích thì thắng. Nhưng con sói liên tiếp giật đứt hai sợi dây xích được làm bởi các vị thần. Cuối cùng, một sợi xích tên Gleipnir đợc làm ra, nhưng con sói nói rằng phải có ai đó đặt tay vào mồm nó để chắc rằng nếu nó không giật đứt được sợi dây này thì nó sẽ cắn đứt tay người đó. Các vị thần nhìn nhau và không ai muốn xa bàn tay của mình cả. Cuối cùng Tyr đặt bàn tay vào mồm con sói, trong khi các vị thần cột nó lại. Con sói vùng vẫy nhưng không thể thoát ra được. Các vị thần đều vui mừng cười lớn, chỉ có Tyr không vui vì từ đó ông chỉ còn một cánh tay. Fenrir sẽ bị cột lại cho đến ngày Ragnarok.
Theo phiên bản văn xuôi của Ragnarok, định mệnh của Tyr là cùng chết với con chó địa ngục Garm của thần chết Hel. Tuy nhiên, trong hai phiên bản thơ, vị thần không được nhắc đến.
Trong Lokasenna (cuộc ẩu đả của Loki), Tyr bị chế giễu vì bị Loki cắm sừng, có lẽ vị thần này đã từng có vợ ở một thời điểm nào đó.
Trong tiếng Anh, thứ Ba là "Ngày của Tyr" (Tuesday), dịch từ tiếng Latin "Ngày của Mars".
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Edda bằng văn xuôi (Snorra Edda) của Snorri Sturluson

markdown:
# Tyr
Trong
[thần thoại Bắc Âu](/wiki/Th%E1%BA%A7n_tho%E1%BA%A1i_B%E1%BA%AFc_%C3%82u), **Tyr** hay **Týr** là thần của những trận đấu tay đôi, chiến thắng, và hào quang anh hùng. Tuy nhiều học giả cho rằng Tyr từng là một vị thần lớn, Tyr không xuất hiện nhiều trong truyền thuyết. Tyr là con trai của [Odin](/wiki/Odin).
Theo như truyện thơ, và văn xuôi
[Edda](/wiki/Edda), các vị thần nuôi con sói [Fenrir](/w/index.php?title=Fenrir_(th%E1%BA%A7n_tho%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) (con của tên khổng lồ [Loki](/wiki/Loki)) để giữ nhà, nhưng do nó rất to lớn và hung dữ, không ai dám cho ăn. Hàng ngày thần Tyr cho Fenrir ăn, và con sói ngày càng to lớn. Khi các vị thần biết được lời tiên tri rằng chính con sói sẽ đem lại ngày tận thế, họ tìm cách cột nó lại. Họ lừa con sói chơi một trò chơi, nếu nó giật đứt được sợi xích thì thắng. Nhưng con sói liên tiếp giật đứt hai sợi dây xích được làm bởi các vị thần. Cuối cùng, một sợi xích tên [Gleipnir](/w/index.php?title=Gleipnir&action=edit&redlink=1) đợc làm ra, nhưng con sói nói rằng phải có ai đó đặt tay vào mồm nó để chắc rằng nếu nó không giật đứt được sợi dây này thì nó sẽ cắn đứt tay người đó. Các vị thần nhìn nhau và không ai muốn xa bàn tay của mình cả. Cuối cùng Tyr đặt bàn tay vào mồm con sói, trong khi các vị thần cột nó lại. Con sói vùng vẫy nhưng không thể thoát ra được. Các vị thần đều vui mừng cười lớn, chỉ có Tyr không vui vì từ đó ông chỉ còn một cánh tay. Fenrir sẽ bị cột lại cho đến ngày [Ragnarok](/wiki/Ragnarok).
Theo phiên bản văn xuôi của Ragnarok, định mệnh của Tyr là cùng chết với con chó địa ngục Garm của thần chết
[Hel](/wiki/Hel_(th%E1%BA%A7n_tho%E1%BA%A1i)). Tuy nhiên, trong hai phiên bản thơ, vị thần không được nhắc đến.
Trong
[Lokasenna](/w/index.php?title=Lokasenna&action=edit&redlink=1) (cuộc ẩu đả của Loki), Tyr bị chế giễu vì bị Loki cắm sừng, có lẽ vị thần này đã từng có vợ ở một thời điểm nào đó.
Trong
[tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh), thứ Ba là "Ngày của Tyr" ( *Tuesday*), dịch từ [tiếng Latin](/wiki/Latinh) "Ngày của [Mars](/wiki/Ares)".
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Tyr&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tyr&action=edit§ion=1)]
- Edda bằng văn xuôi (
*Snorra Edda*) của Snorri Sturluson
|
|
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1068 frontend miss (0)