text:
HD Xem Phim Chiếu RạpPhim Hành động Phim Mỹ
Đạo diễn: David Koepp
Thời lượng: 91 Phút
Năm phát hành: 2012
Tốc Độ Kinh Hoàng: Một chiếc phong bì tạo nên một cuộc rượt đuổi chấn động cả thành phố, chiếc phong bì đó có gì mà quan trọng như thế? Phim Tốc Độ Kinh Hoàng kể rằng có 1 người đưa thư bằng xe đạp ở Manhattan bị cảnh sát rượt đuổi vì họ lo ngại thứ bên trong phong bì đó....

markdown:
HD
[Xem Phim Chiếu Rạp](http://xemphimso.com/xem-phim-chieu-rap.html) [Phim Hành động](http://xemphimso.com/phim-hanh-dong.html) [Phim Mỹ](http://xemphimso.com/phim-my.html)
Đạo diễn:
**David Koepp**
Thời lượng: 91 Phút
Năm phát hành: 2012
**: Một chiếc phong bì tạo nên một cuộc rượt đuổi chấn động cả thành phố, chiếc phong bì đó có gì mà quan trọng như thế? Phim Tốc Độ Kinh Hoàng kể rằng có 1 người đưa thư bằng xe đạp ở Manhattan bị cảnh sát rượt đuổi vì họ lo ngại thứ bên trong phong bì đó....**

Set-Cookie: __cfduid=d734b45b1dcb544b33e01a01875ce06061427667889; expires=Mon, 28-Mar-16 22:24:49 GMT; path=/; domain=.xemphimso.com; HttpOnly

Vary: User-Agent,Accept-Encoding


text:
“Thực ra ăn rùa tai đỏ rất ngon, ngon hơn cả ba ba”, ông Nguyễn Ngọc Khôi, thành viên nhóm lai dắt Rùa Hoàn Kiếm thuộc ban chỉ đạo khẩn cấp bảo vệ Rùa Hoàn Kiếm, nhận định. “Khi làm thịt, chỉ cần bỏ hết nội tạng đi là xong”.
Với 14 năm kinh nghiệm nuôi và xuất khẩu rùa, ông Nguyễn Ngọc Khôi, còn là Chủ tịch HĐQT Tập đoàn thương mại Hà Nội KAT, nói tiếp: “Những con rùa tai đỏ nửa cân trở lên là làm thực phẩm cho người được. Nếu nuôi lâu, chúng có thể nặng đến 3 kg và sống đến 70 năm”.
Kinh doanh và xuất khẩu rùa tai đỏ từng là nghề hái ra tiền của ông, xuất sang Trung Quốc, nước lớn thứ hai nuôi rùa tai đỏ làm thực phẩm, sau Hoa Kỳ.
Bên Trung Quốc, khách sang mới được mời ăn thịt rùa tai đỏ vì giá đắt, khoảng 400.000 đồng/ kg rùa sống, mà một cân rùa sống thịt ra chỉ còn ba lạng thịt. “Năm ngoái tôi dự hội nghị doanh nhân ở Trung Quốc. 40 người được mời thực đơn thịt rùa tai đỏ. Tính ra tiền Việt khoảng 500 triệu đồng” – ông Khôi nói. “Bên đó, thịt rùa tai đỏ được chế biến thành các món ăn đặc sản. Còn xương người ta dùng nấu cao”.
Vị thương gia này bày tỏ mong muốn được thu mua toàn bộ rùa tai đỏ bắt được nếu được phép xuất khẩu.
PGS.TS Nguyễn Đình Hòe, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam cho biết: Rùa tai đỏ là một loài ngoại lai có đặc điểm ăn tạp và tranh cướp môi trường sống dẫn đến hủy hoại các loài khác để sinh tồn. Việc loại bỏ rùa tai đỏ là để bảo vệ môi trường sống cho các loài sinh vật khác chứ không phải vì nó độc hại như nhiều người lầm tưởng.
Thịt rùa tai đỏ rất thơm ngon, không độc hại, nó là thực phẩm quý ở một số nước như Trung Quốc, Mỹ, Anh… Ở bản địa, rùa tai đỏ không phải là sinh vật gây hại do nó có những đặc tính thích nghi khác. Khi di cư sang vùng khác, tính cô lập cao tạo ra tính cạnh tranh của chúng lớn, dẫn tới đe dọa sự sống của các loài khác.
PGS.TS Nguyễn Đình Hòe
Theo ông Dương Văn Thể, rùa tai đỏ có nguồn gốc Bắc Mỹ và đang được nuôi ở nhiều nước trên thế giới. Tại Mỹ có nhiều trang trại nuôi rùa để xuất khẩu trứng và rùa sống làm thực phẩm. Mỗi năm Trung Quốc nhập từ Mỹ hàng triệu con rùa để làm thực phẩm và làm thuốc. Về khía cạnh đa dạng sinh học, rùa tai đỏ thuộc loài xâm hại nguy hiểm, nhưng không nên hiểu là rùa độc hại.
Danh sách 100 loài sinh vật xâm hại nguy hiểm nhất thế giới của Tổ chức Bảo tồn thiên nhiên thế giới (IUCN) mô tả: “Rùa tai đỏ là một loài vật nuôi thông dụng và do đó đã phát triển ở nhiều vùng trên thế giới và trở thành đối thủ cạnh tranh với các loài rùa nước bản địa. Đây là loài ăn tạp và có thức ăn gồm côn trùng, tôm, giun, ốc sên, lưỡng cư và cá con cũng như cả thực vật thủy sinh”.
Mô tả trên cho thấy rùa tai đỏ được nuôi khá phổ thông trên thế giới. Chúng có phổ thức ăn cũng giống với các loài rùa khác nên khi nhập loài này sẽ “cạnh tranh với các loài rùa nước bản địa”. Do đó, xét về khía cạnh đa dạng sinh học thì chúng là mối nguy hiểm cho rùa bản địa nên bị IUCN xếp vào danh sách trên.
Rùa tai đỏ được xếp thứ tự gần cuối cùng chứ không phải là đứng đầu. Hiện chưa có tài liệu khoa học chính thống nào nói rùa tai đỏ phá hoại mùa màng hay truyền dịch bệnh, là sát thủ thầm lặng, là đại họa cho nông nghiệp. Tuy nhiên, nếu trong môi trường bẩn có chứa vi khuẩn salmonella gây bệnh thương hàn thì bất cứ loài nào ở trong đó cũng sẽ nhiễm và truyền bệnh chứ không chỉ riêng loài rùa này.
Cũng trong Danh sách 100 loài sinh vật xâm hại nguy hiểm nhất thế giới (xét về khía cạnh đa dạng sinh học chứ không phải là nguy hại hay độc hại) còn có cá chép, cá trê, cá rô phi sọc bởi chúng cạnh tranh với các loài cá khác. Song nhiều năm qua Việt Nam đã nhập các loài này từ Hungary, Nhật Bản, Châu Phi, Trung Quốc, Thái Lan, để chọn giống trở thành những đối tượng cá kinh tế nuôi chủ lực cung cấp thực phẩm như hiện nay.
Cũng theo ông Thể, khác với rùa tai đỏ và các loài cá trên, loài ốc bươu vàng được IUCN mô tả là loài “phàm ăn và ăn các loại thực vật thủy sinh như sen, khoai sọ, củ ấu và lúa. Đây là một loại địch hại nguy hiểm đối với mùa màng ở Đông Nam Á và Hawaii, gây ra một mối đe dọa nguy hiểm đối với nhiều vùng đất ngập nước trên toàn thế giới”.
Với cảnh báo này có thể thấy ốc bươu vàng thực sự là nguy hại với sinh thái môi trường và sản xuất nông nghiệp. Như vậy sự nguy hiểm ở mỗi loài được mô tả khác nhau, vì thế không nên đánh đồng ốc bươu vàng với rùa tai đỏ hay cá chép, cá trê, cá rô phi.
Theo báo cáo của Cơ quan Địa lý quốc gia Hoa Kỳ (National Geographic đăng trên Báo Khoa học ngày 31-7-2009) cho biết “Mỗi năm hàng triệu con rùa Mỹ được ấp nở trong trang trại hay bắt từ môi trường hoang dã tiêu thụ ở Trung Quốc.
Người Trung Quốc ăn thịt rùa – đặc biệt là rùa mai mềm – đồng thời sử dụng các bộ phận của rùa để chế thuốc gia truyền… Rùa sống là một loại sản phẩm xuất khẩu ngày càng được ưa chuộng. Việc nuôi rùa ở Mỹ hiện là một ngành kinh doanh béo bở. Gần 32 triệu con rùa sống được xuất khẩu từ Hoa Kỳ kể từ năm 2003 đến 2005, trong đó hơn 31 triệu con là rùa tai đỏ ở các trang trại nuôi được chuyển đến Châu Á…”.
Ở Việt Nam, rùa tai đỏ đã có mặt hơn 15 năm qua (năm 1994), được người dân nuôi làm cảnh và còn phóng sinh ra ao hồ. Chúng đã sống từ đó tới giờ, tồn tại trong nhiều gia đình và trong ao hồ tự nhiên song cũng chưa thấy có phản ánh nào về việc truyền dịch bệnh, ảnh hưởng tới môi trường sinh thái hay phá hoại mùa màng. Có ý kiến cho rằng, việc xuất nhập khẩu rùa tai đỏ hiện mang lại khá nhiều lợi nhuận cho một số đơn vị nên đây có thể là chiến lược cạnh tranh thương mại quốc tế của những nhà nhập khẩu rùa giăng ra.

markdown:
“Thực ra ăn rùa tai đỏ rất ngon, ngon hơn cả ba ba”, ông Nguyễn Ngọc Khôi, thành viên nhóm lai dắt Rùa Hoàn Kiếm thuộc ban chỉ đạo khẩn cấp bảo vệ Rùa Hoàn Kiếm, nhận định. “Khi làm thịt, chỉ cần bỏ hết nội tạng đi là xong”.
Với 14 năm kinh nghiệm nuôi và xuất khẩu rùa, ông Nguyễn Ngọc Khôi, còn là Chủ tịch HĐQT Tập đoàn thương mại Hà Nội KAT, nói tiếp: “Những con rùa tai đỏ nửa cân trở lên là làm thực phẩm cho người được. Nếu nuôi lâu, chúng có thể nặng đến 3 kg và sống đến 70 năm”.
Kinh doanh và xuất khẩu rùa tai đỏ từng là nghề hái ra tiền của ông, xuất sang Trung Quốc, nước lớn thứ hai nuôi rùa tai đỏ làm thực phẩm, sau Hoa Kỳ.
Bên Trung Quốc, khách sang mới được mời ăn thịt rùa tai đỏ vì giá đắt, khoảng 400.000 đồng/ kg rùa sống, mà một cân rùa sống thịt ra chỉ còn ba lạng thịt. “Năm ngoái tôi dự hội nghị doanh nhân ở Trung Quốc. 40 người được mời thực đơn thịt rùa tai đỏ. Tính ra tiền Việt khoảng 500 triệu đồng” – ông Khôi nói. “Bên đó, thịt rùa tai đỏ được chế biến thành các món ăn đặc sản. Còn xương người ta dùng nấu cao”.
Vị thương gia này bày tỏ mong muốn được thu mua toàn bộ rùa tai đỏ bắt được nếu được phép xuất khẩu.
PGS.TS Nguyễn Đình Hòe, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam cho biết: Rùa tai đỏ là một loài ngoại lai có đặc điểm ăn tạp và tranh cướp môi trường sống dẫn đến hủy hoại các loài khác để sinh tồn. Việc loại bỏ rùa tai đỏ là để bảo vệ môi trường sống cho các loài sinh vật khác chứ không phải vì nó độc hại như nhiều người lầm tưởng.
Thịt rùa tai đỏ rất thơm ngon, không độc hại, nó là thực phẩm quý ở một số nước như Trung Quốc, Mỹ, Anh… Ở bản địa, rùa tai đỏ không phải là sinh vật gây hại do nó có những đặc tính thích nghi khác. Khi di cư sang vùng khác, tính cô lập cao tạo ra tính cạnh tranh của chúng lớn, dẫn tới đe dọa sự sống của các loài khác.
PGS.TS Nguyễn Đình Hòe
Theo ông Dương Văn Thể, rùa tai đỏ có nguồn gốc Bắc Mỹ và đang được nuôi ở nhiều nước trên thế giới. Tại Mỹ có nhiều trang trại nuôi rùa để xuất khẩu trứng và rùa sống làm thực phẩm. Mỗi năm Trung Quốc nhập từ Mỹ hàng triệu con rùa để làm thực phẩm và làm thuốc. Về khía cạnh đa dạng sinh học, rùa tai đỏ thuộc loài xâm hại nguy hiểm, nhưng không nên hiểu là rùa độc hại.
Danh sách 100 loài sinh vật xâm hại nguy hiểm nhất thế giới của Tổ chức Bảo tồn thiên nhiên thế giới (IUCN) mô tả: “Rùa tai đỏ là một loài vật nuôi thông dụng và do đó đã phát triển ở nhiều vùng trên thế giới và trở thành đối thủ cạnh tranh với các loài rùa nước bản địa. Đây là loài ăn tạp và có thức ăn gồm côn trùng, tôm, giun, ốc sên, lưỡng cư và cá con cũng như cả thực vật thủy sinh”.
Mô tả trên cho thấy rùa tai đỏ được nuôi khá phổ thông trên thế giới. Chúng có phổ thức ăn cũng giống với các loài rùa khác nên khi nhập loài này sẽ “cạnh tranh với các loài rùa nước bản địa”. Do đó, xét về khía cạnh đa dạng sinh học thì chúng là mối nguy hiểm cho rùa bản địa nên bị IUCN xếp vào danh sách trên.
Rùa tai đỏ được xếp thứ tự gần cuối cùng chứ không phải là đứng đầu. Hiện chưa có tài liệu khoa học chính thống nào nói rùa tai đỏ phá hoại mùa màng hay truyền dịch bệnh, là sát thủ thầm lặng, là đại họa cho nông nghiệp. Tuy nhiên, nếu trong môi trường bẩn có chứa vi khuẩn salmonella gây bệnh thương hàn thì bất cứ loài nào ở trong đó cũng sẽ nhiễm và truyền bệnh chứ không chỉ riêng loài rùa này.
|
|
Rùa tai đỏ đã có ở Việt Nam từ năm 1994, được người dân nuôi làm cảnh và còn phóng sinh ra ao hồ. Chúng đã sống từ đó tới giờ, tồn tại trong nhiều gia đình và trong ao hồ tự nhiên song cũng chưa thấy có phản ánh nào về việc truyền dịch bệnh, ảnh hưởng tới môi trường sinh thái hay phá hoại mùa màng.
Cũng trong Danh sách 100 loài sinh vật xâm hại nguy hiểm nhất thế giới (xét về khía cạnh đa dạng sinh học chứ không phải là nguy hại hay độc hại) còn có cá chép, cá trê, cá rô phi sọc bởi chúng cạnh tranh với các loài cá khác. Song nhiều năm qua Việt Nam đã nhập các loài này từ Hungary, Nhật Bản, Châu Phi, Trung Quốc, Thái Lan, để chọn giống trở thành những đối tượng cá kinh tế nuôi chủ lực cung cấp thực phẩm như hiện nay.
Cũng theo ông Thể, khác với rùa tai đỏ và các loài cá trên, loài ốc bươu vàng được IUCN mô tả là loài “phàm ăn và ăn các loại thực vật thủy sinh như sen, khoai sọ, củ ấu và lúa. Đây là một loại địch hại nguy hiểm đối với mùa màng ở Đông Nam Á và Hawaii, gây ra một mối đe dọa nguy hiểm đối với nhiều vùng đất ngập nước trên toàn thế giới”.
Với cảnh báo này có thể thấy ốc bươu vàng thực sự là nguy hại với sinh thái môi trường và sản xuất nông nghiệp. Như vậy sự nguy hiểm ở mỗi loài được mô tả khác nhau, vì thế không nên đánh đồng ốc bươu vàng với rùa tai đỏ hay cá chép, cá trê, cá rô phi.
Theo báo cáo của Cơ quan Địa lý quốc gia Hoa Kỳ (National Geographic đăng trên Báo Khoa học ngày 31-7-2009) cho biết “Mỗi năm hàng triệu con rùa Mỹ được ấp nở trong trang trại hay bắt từ môi trường hoang dã tiêu thụ ở Trung Quốc.
Người Trung Quốc ăn thịt rùa – đặc biệt là rùa mai mềm – đồng thời sử dụng các bộ phận của rùa để chế thuốc gia truyền… Rùa sống là một loại sản phẩm xuất khẩu ngày càng được ưa chuộng. Việc nuôi rùa ở Mỹ hiện là một ngành kinh doanh béo bở. Gần 32 triệu con rùa sống được xuất khẩu từ Hoa Kỳ kể từ năm 2003 đến 2005, trong đó hơn 31 triệu con là rùa tai đỏ ở các trang trại nuôi được chuyển đến Châu Á…”.
Ở Việt Nam, rùa tai đỏ đã có mặt hơn 15 năm qua (năm 1994), được người dân nuôi làm cảnh và còn phóng sinh ra ao hồ. Chúng đã sống từ đó tới giờ, tồn tại trong nhiều gia đình và trong ao hồ tự nhiên song cũng chưa thấy có phản ánh nào về việc truyền dịch bệnh, ảnh hưởng tới môi trường sinh thái hay phá hoại mùa màng. Có ý kiến cho rằng, việc xuất nhập khẩu rùa tai đỏ hiện mang lại khá nhiều lợi nhuận cho một số đơn vị nên đây có thể là chiến lược cạnh tranh thương mại quốc tế của những nhà nhập khẩu rùa giăng ra.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Content-Encoding: gzip

X-ac: 1.dca _dca


text:
Chuột đen
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Chuột đen (danh pháp hai phần: Rattus rattus) là một loài động vật gặm nhấm dài đuôi phổ biến của loài trong chi Rattus trong phân họ Murinae. Loài chuột này có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới châu Á và lây lan qua vùng Cận Đông trong thời La Mã trước khi tới châu Âu vào thế kỷ 1 và lây lan với châu Âu trên toàn thế giới. Con chuột đen lớn điển hình có chiều dài 32,4-46,4 cm, bao gồm đuôi dài 17–25 cm và can nặng 110-340 g[2]. Mặc dù có tên gọi là chuột đen, loài này lại có một số hình thức màu sắc khác. Nó thường là màu đen đến nâu sáng với phía dười màu nhạt hơn[3]. Trong những năm 1920 ở Anh, một chủng chuột đen được tạo ra và có màu cùng với chuột nâu nhà.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Amori, G., Hutterer, R., Kryštufek, B., Yigit, N., Mitsain, G. & Palomo, L.J. (2008). “Rattus rattus”. Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2011.1. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2011.
- ^ See:
- Charles Walsh Schwartz, Elizabeth Reeder Schwartz. The Wild Mammals of Missouri, University of Missouri Press, 2001, ISBN 978-0-8262-1359-4, p. 250.
- Donald W. Engels. Classical Cats: The Rise and Fall of the Sacred Cat, Routledge, 1999, ISBN 978-0-415-21251-9, p. 16.
- ^ Alderton, David. Rodents of the World, 1996, page 29. ISBN 0-8160-3229-7

markdown:
# Chuột đen
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Chuột đen|
|
|![]()
Chuột đen
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Mammalia](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Rodentia](/wiki/B%E1%BB%99_G%E1%BA%B7m_nh%E1%BA%A5m) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Muridae](/wiki/H%E1%BB%8D_Chu%E1%BB%99t) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Rattus](/wiki/Rattus) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **R. rattus** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Rattus rattus*
(
[Linnaeus](/wiki/Carl_von_Linn%C3%A9), [1758](/wiki/1758)) ![ Phạm vi phân bố của chuột đen](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Black_rat_distribution.png/272px-Black_rat_distribution.png)
![ Phạm vi phân bố của chuột đen](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Black_rat_distribution.png/272px-Black_rat_distribution.png)
Phạm vi phân bố của chuột đen
**Chuột đen** ( [danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n): *Rattus rattus*) là một loài [động vật gặm nhấm](/wiki/B%E1%BB%99_G%E1%BA%B7m_nh%E1%BA%A5m) dài đuôi phổ biến của loài trong chi * trong phân họ Rattus* *. Loài chuột này có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới châu Á và lây lan qua vùng Cận Đông trong thời La Mã trước khi tới châu Âu vào thế kỷ 1 và lây lan với châu Âu trên toàn thế giới. Con chuột đen lớn điển hình có chiều dài 32,4-46,4 cm, bao gồm đuôi dài 17–25 cm và can nặng 110-340 g* [Murinae](/w/index.php?title=Murinae&action=edit&redlink=1) . Mặc dù có tên gọi là chuột đen, loài này lại có một số hình thức màu sắc khác. Nó thường là màu đen đến nâu sáng với phía dười màu nhạt hơn [[2]](#cite_note-2) . Trong những năm 1920 ở Anh, một chủng chuột đen được tạo ra và có màu cùng với [[3]](#cite_note-3) [chuột nâu](/wiki/Chu%E1%BB%99t_n%C3%A2u)nhà.
[§](#Tham_kh.E1.BA.A3o)Tham khảo[ [sửa](/w/index.php?title=Chu%E1%BB%99t_%C4%91en&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chu%E1%BB%99t_%C4%91en&action=edit§ion=1)] **Amori, G., Hutterer, R., Kryštufek, B., Yigit, N., Mitsain, G. & Palomo, L.J. (2008).** [^](#cite_ref-IUCN_1-0) [“](http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/19360). *Rattus rattus*” *.* [Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa.](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F_IUCN)Phiên bản 2011.1 [Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2011. **See:** [^](#cite_ref-2)
- Charles Walsh Schwartz, Elizabeth Reeder Schwartz.
*The Wild Mammals of Missouri*, [University of Missouri Press](/w/index.php?title=University_of_Missouri_Press&action=edit&redlink=1), 2001, [ISBN 978-0-8262-1359-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780826213594), [p. 250](http://books.google.com/books?id=uEWl0ZM6DfUC&pg=PA250).
- Donald W. Engels.
*Classical Cats: The Rise and Fall of the Sacred Cat*, [Routledge](/w/index.php?title=Routledge&action=edit&redlink=1), 1999, [ISBN 978-0-415-21251-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780415212519), [p. 16](http://books.google.com/books?id=VkqtGl7VN44C&pg=PA16).
- Charles Walsh Schwartz, Elizabeth Reeder Schwartz.
**Alderton, David.** [^](#cite_ref-3) *Rodents of the World*, 1996, page 29. [ISBN 0-8160-3229-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0816032297)

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1052 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Họ (sinh học)
Trong phân loại sinh học, họ (tiếng Latinh: familia, số nhiều familiae) là một cấp, hay một đơn vị phân loại ở cấp này. Các chi tiết chính xác về danh pháp chính thức phụ thuộc vào quy tắc danh pháp nào được áp dụng.
- Ví dụ: "Các loài óc chó và mạy châu thuộc về họ Óc chó" là cách thức ngắn gọn để miêu tả: các loài óc chó (chi Juglans) và mạy châu (chi Carya) thuộc về họ Óc chó (họ Juglandaceae).
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Họ, như là một cấp trung gian giữa bộ và chi, là phát kiến tương đối gần đây.
Thuật ngữ familia do nhà thực vật học người Pháp là Pierre Magnol đề ra trong cuốn sách Prodromus historiae generalis plantarum, in quo familiae plantarum per tabulas disponuntur của ông viết năm 1689, trong đó ông gọi 74 nhóm thực vật mà ông công nhận trong các bảng biểu của mình là các họ (familiae). Khái niệm về cấp bậc vào thời gian này vẫn còn là trong trạng thái mới ra đời (in statu nascendi), và trong lời giới thiệu cho cuốn Prodromus này thì Magnol đã nói về việc hợp nhất các họ của ông vào trong các genera (chủng, giống, chi) lớn hơn, một khái niệm hoàn toàn trái ngược với việc sử dụng của nó ngày nay trong phân loại sinh vật.
Carolus Linnaeus đã sử dụng từ familia trong cuốn Philosophia botanica viết năm 1751 của ông để chỉ rõ các nhóm lớn của thực vật; cây thân gỗ, cây thân thảo, dương xỉ, Prodromus của de Candolle và Genera Plantarum của Bentham & Hooker cũng đã sử dụng cho những cái mà hiện nay được phong là cấp họ (xem Ordo naturalis).
Trong động vật học, họ cũng là cấp bậc trung gian giữa bộ và chi và do Pierre André Latreille đưa ra trong cuốn sách Précis des caractères génériques des insectes, disposés dans un ordre naturel viết năm 1796 của ông. Ông đã sử dụng các họ (một phần trong đó không được đặt tên) trong một số, nhưng không phải tất cả các bộ của ông khi nói về "côn trùng" (khi đó bao gồm tất cả nhóm động vật chân đốt).
Tuy nhiên, kể từ đầu thế kỷ 20 thì thuật ngữ này đã bắt đầu được sử dụng một cách ổn định theo ngữ nghĩa của nó hiện nay. Việc sử dụng nó cũng như phần hậu tố đặc trưng cho tên gọi của thể loại này được định nghĩa trong các quy tắc của danh pháp thực vật và động vật.
Gần như tất cả các họ đều được đặt tên theo tên chi điển hình, được bổ sung thêm hậu tố idae (động vật) hay aceae (thực vật) đối với phần gốc lõi của tên chi. Các ngoại lệ có thể kể đến là:
- Caprifoliaceae, Aquifoliaceae và Fabaceae, lần lượt được đặt tên theo loài điển hình là Lonicera caprifolium, Ilex aquifolia và Vicia faba.
- Theaceae, được đặt tên theo tên chi Thea, một từ đồng nghĩa của chi Camellia.
- Tám họ thực vật với các tên gọi khác. Ví dụ Fabaceae còn dược gọi là Leguminosae, Poaceae còn gọi là Gramineae v.v.
- Elapidae. Chi điển hình có danh pháp là Homoroselaps, nguyên thủy được đặt tên là Elaps nhưng chi này đã được chuyển sang họ khác và tên gọi cũng bị thay đổi một cách tương ứng.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Hệ thống học (đôi khi được gọi là phân loại học) – là khoa học nghiên cứu về sự đa dạng của sự sống
- Miêu tả theo nhánh học – phân loại các sinh vật theo trật tự phân nhánh trong cây tiến hóa sự sống của chúng.
- Danh sách các họ sinh vật – danh sách liệt kê các họ trong phép phân loại của sinh học
- Phát sinh loài học – khoa học nghiên cứu về mối quan hệ tiiến hóa giữa các nhóm khác nhau của sinh vật
- Phép phân loại
- So sánh với họ (gia phả) và họ (người)
- Phân loại khoa học
- Cấp bậc (thực vật học)
- Cấp bậc (động vật học)
- Phân loại virus

markdown:
# Họ (sinh học)
|Bài viết này cần thêm
|
Trong
[phân loại sinh học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc), **họ** ( [tiếng Latinh](/wiki/Latinh): *familia*, số nhiều *familiae*) là một cấp, hay một [đơn vị phân loại](/w/index.php?title=%C4%90%C6%A1n_v%E1%BB%8B_ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) ở cấp này. Các chi tiết chính xác về danh pháp chính thức phụ thuộc vào [quy tắc danh pháp](/w/index.php?title=C%C3%A1c_quy_t%E1%BA%AFc_danh_ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) nào được áp dụng. *Ví dụ*: "Các loài óc chó và mạy châu thuộc về họ Óc chó" là cách thức ngắn gọn để miêu tả: các loài óc chó (chi *) và mạy châu (chi* [Juglans](/wiki/Chi_%C3%93c_ch%C3%B3) *) thuộc về họ Óc chó (họ* [Carya](/w/index.php?title=Chi_M%E1%BA%A1y_ch%C3%A2u&action=edit&redlink=1) [Juglandaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_%C3%93c_ch%C3%B3)).
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc)&action=edit§ion=1)]
Họ, như là một cấp trung gian giữa
[bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) và [chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc)), là phát kiến tương đối gần đây.
Thuật ngữ
*familia* do nhà thực vật học người Pháp là [Pierre Magnol](/w/index.php?title=Pierre_Magnol&action=edit&redlink=1) đề ra trong cuốn sách *Prodromus historiae generalis plantarum, in quo familiae plantarum per tabulas disponuntur* của ông viết năm [1689](/wiki/1689), trong đó ông gọi 74 nhóm thực vật mà ông công nhận trong các bảng biểu của mình là các họ ( *familiae*). Khái niệm về cấp bậc vào thời gian này vẫn còn là trong trạng thái mới ra đời ( *in statu nascendi*), và trong lời giới thiệu cho cuốn *Prodromus* này thì Magnol đã nói về việc hợp nhất các họ của ông vào trong các *genera* (chủng, giống, chi) lớn hơn, một khái niệm hoàn toàn trái ngược với việc sử dụng của nó ngày nay trong phân loại sinh vật. [Carolus Linnaeus](/wiki/Carl_von_Linn%C3%A9) đã sử dụng từ *familia* trong cuốn *Philosophia botanica* viết năm [1751](/wiki/1751) của ông để chỉ rõ các nhóm lớn của thực vật; [cây thân gỗ](/wiki/C%C3%A2y_th%C3%A2n_g%E1%BB%97), [cây thân thảo](/wiki/C%C3%A2y_th%C3%A2n_th%E1%BA%A3o), [dương xỉ](/wiki/Ng%C3%A0nh_D%C6%B0%C6%A1ng_x%E1%BB%89), Prodromus của de Candolle và * của Bentham & Hooker cũng đã sử dụng cho những cái mà hiện nay được phong là cấp họ (xem Genera Plantarum* *).* [Ordo naturalis](/w/index.php?title=Ordo_naturalis&action=edit&redlink=1)
Trong động vật học, họ cũng là cấp bậc trung gian giữa bộ và chi và do
[Pierre André Latreille](/w/index.php?title=Pierre_Andr%C3%A9_Latreille&action=edit&redlink=1) đưa ra trong cuốn sách *Précis des caractères génériques des insectes, disposés dans un ordre naturel* viết năm [1796](/wiki/1796) của ông. Ông đã sử dụng các họ (một phần trong đó không được đặt tên) trong một số, nhưng không phải tất cả các bộ của ông khi nói về "côn trùng" (khi đó bao gồm tất cả nhóm [động vật chân đốt](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp)).
Tuy nhiên, kể từ đầu
[thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20) thì thuật ngữ này đã bắt đầu được sử dụng một cách ổn định theo ngữ nghĩa của nó hiện nay. Việc sử dụng nó cũng như phần hậu tố đặc trưng cho tên gọi của thể loại này được định nghĩa trong các *quy tắc* của danh pháp [thực vật](/w/index.php?title=Quy_t%E1%BA%AFc_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_cho_danh_ph%C3%A1p_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit&redlink=1) và [động vật](/w/index.php?title=Quy_t%E1%BA%AFc_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_cho_danh_ph%C3%A1p_%C4%91%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt&action=edit&redlink=1).
Gần như tất cả các họ đều được đặt tên theo tên chi điển hình, được bổ sung thêm hậu tố
*idae* (động vật) hay *aceae* (thực vật) đối với phần gốc lõi của tên chi. Các ngoại lệ có thể kể đến là: [Caprifoliaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Kim_ng%C3%A2n), [Aquifoliaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Nh%E1%BB%B1a_ru%E1%BB%93i)và [Fabaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_%C4%90%E1%BA%ADu), lần lượt được đặt tên theo loài điển hình là *,* [Lonicera caprifolium](/w/index.php?title=Lonicera_caprifolium&action=edit&redlink=1) *và* [Ilex aquifolia](/w/index.php?title=Ilex_aquifolia&action=edit&redlink=1) *.* [Vicia faba](/wiki/%C4%90%E1%BA%ADu_r%C4%83ng_ng%E1%BB%B1a) [Theaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Ch%C3%A8), được đặt tên theo tên chi *, một từ đồng nghĩa của chi* [Thea](/wiki/Chi_Tr%C3%A0) *.* [Camellia](/wiki/Chi_Tr%C3%A0)
- Tám họ thực vật với các tên gọi khác. Ví dụ
[Fabaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_%C4%90%E1%BA%ADu)còn dược gọi là Leguminosae, [Poaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_H%C3%B2a_th%E1%BA%A3o)còn gọi là Gramineae v.v. [Elapidae](/wiki/H%E1%BB%8D_R%E1%BA%AFn_h%E1%BB%95). Chi điển hình có danh pháp là *, nguyên thủy được đặt tên là* [Homoroselaps](/w/index.php?title=Homoroselaps&action=edit&redlink=1) *Elaps*nhưng chi này đã được chuyển sang họ khác và tên gọi cũng bị thay đổi một cách tương ứng.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc)&action=edit§ion=2)] [Hệ thống học](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1)(đôi khi được gọi là phân loại học) – là khoa học nghiên cứu về sự đa dạng của [sự sống](/wiki/S%E1%BB%B1_s%E1%BB%91ng) [Miêu tả theo nhánh học](/wiki/Mi%C3%AAu_t%E1%BA%A3_theo_nh%C3%A1nh_h%E1%BB%8Dc)– phân loại các sinh vật theo trật tự phân nhánh trong cây tiến hóa sự sống của chúng. [Danh sách các họ sinh vật](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_h%E1%BB%8D_sinh_v%E1%BA%ADt&action=edit&redlink=1)– danh sách liệt kê các họ trong [phép phân loại](/w/index.php?title=Ph%C3%A9p_ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1)của [sinh học](/wiki/Sinh_h%E1%BB%8Dc) [Phát sinh loài học](/w/index.php?title=Ph%C3%A1t_sinh_lo%C3%A0i_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1)– khoa học nghiên cứu về mối quan hệ tiiến hóa giữa các nhóm khác nhau của sinh vật [Phép phân loại](/w/index.php?title=Ph%C3%A9p_ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1)
- So sánh với
[họ (gia phả)](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_(gia_ph%E1%BA%A3)&action=edit&redlink=1)và [họ (người)](/wiki/H%E1%BB%8D) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Cấp bậc (thực vật học)](/w/index.php?title=C%E1%BA%A5p_b%E1%BA%ADc_(th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)&action=edit&redlink=1) [Cấp bậc (động vật học)](/w/index.php?title=C%E1%BA%A5p_b%E1%BA%ADc_(%C4%91%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)&action=edit&redlink=1) [Phân loại virus](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_virus&action=edit&redlink=1)
|
|**Vực**/Liên giới [Liên ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) [Liên lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) [Liên bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) **Liên họ** [Liên tông](/wiki/T%C3%B4ng_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) [Liên loài](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_lo%C3%A0i&action=edit&redlink=1) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) [Legion](/w/index.php?title=Legion_(sinh_h%E1%BB%8Dc)&action=edit&redlink=1) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) **Họ** [Tông](/wiki/T%C3%B4ng_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i) [Phân giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) [Phân ngành](/wiki/Ph%C3%A2n_ng%C3%A0nh) [Phân lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) [Cohort](/w/index.php?title=Cohort_(sinh_h%E1%BB%8Dc)&action=edit&redlink=1) [Phân bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) **Phân họ**


text:
Máy cơ đơn giản
Máy đơn giản (đầy đủ là máy cơ đơn giản) là một thiết bị cơ học dùng để biến đổi lực tác dụng (về hướng cũng như về độ lớn). Một cách tổng quát, có thể định nghĩa các máy đơn giản như là các cơ chế đơn giản nhất về hiệu suất cơ học (còn gọi là nguyên tắc đòn bẩy) để biến đổi lực.
Hiệu suất[sửa | sửa mã nguồn]
Một máy đơn giản sử dụng một lực tác dụng để chống lại một lực tải.
Nếu bỏ qua ma sát thì công do lực này sinh ra trên vật đúng bằng công của tải. Hệ thức này như sau:
Trong đó:
- F là lực tác dụng vào vật (tính theo N).
- h là chiều cao của máy cơ đơn giản (tính theo m).
- P là trọng lượng của vật (tính theo N).
- l là chiều dài máy cơ đơn giản (tính theo m).
Tỉ số giữa lực tải (lực cần tác dụng lên vật, còn gọi là công toàn phần) và lực do con người sinh ra (công có ích) được gọi là hiệu suất cơ học (mechanical advantage):
Trong đó:
- H là hiệu suất của máy cơ đơn giản (tính theo % hoặc không theo %).
- Ai là công có ích (Ai = P.h, tính theo J).
- Atp là công toàn phần (Atp = F.l, tính theo J).
Các loại máy cơ[sửa | sửa mã nguồn]
Các nhà khoa học thời Phục hưng đã phân loại máy đơn giản thành 6 loại dưới đây:
Các máy đơn giản là các thành phân cơ bản để tạo nên mọi loại máy phức tạp khác. Ví dụ: trong chiếc xe đạp có sử dụng bánh xe, đòn bẩy, ròng rọc. Các máy đơn giản được chia thành 2 nhóm, một nhóm có sự phân tích lực (mặt phẳng nghiêng, con nêm, đinh ốc) và nhóm còn lại (đòn bẩy, bánh xe, ròng rọc) có sự cân bằng mô men quay. Trong chương trình học lớp 6 ở Việt Nam, học sinh sẽ được làm quen với 3 loại máy cơ đơn giản: mặt phẳng nghiêng, ròng rọc và đòn bẩy.
Định luật về công[sửa | sửa mã nguồn]
Không một máy cơ đơn giản nào cho ta lợi về công. Được lợi bao nhiêu lần về lực thì thiệt bấy nhiêu lần về đường đi và ngược lại.

markdown:
# Máy cơ đơn giản
[Máy đơn giản](/w/index.php?title=M%C3%A1y_%C4%91%C6%A1n_gi%E1%BA%A3n&redirect=no))
|Bài viết này cần thêm
|**Máy đơn giản** (đầy đủ là **máy cơ đơn giản**) là một thiết bị [cơ học](/wiki/C%C6%A1_h%E1%BB%8Dc) dùng để biến đổi [lực](/wiki/L%E1%BB%B1c) tác dụng (về hướng cũng như về độ lớn). Một cách tổng quát, có thể định nghĩa các máy đơn giản như là các [cơ chế](/w/index.php?title=C%C6%A1_ch%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1) đơn giản nhất về hiệu suất [cơ học](/wiki/C%C6%A1_h%E1%BB%8Dc) (còn gọi là nguyên tắc [đòn bẩy](/wiki/%C4%90%C3%B2n_b%E1%BA%A9y)) để biến đổi lực.
## Hiệu suất[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%A1y_c%C6%A1_%C4%91%C6%A1n_gi%E1%BA%A3n&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%A1y_c%C6%A1_%C4%91%C6%A1n_gi%E1%BA%A3n&action=edit§ion=1)]
Một máy đơn giản sử dụng một lực tác dụng để chống lại một lực
[tải](/w/index.php?title=T%E1%BA%A3i&action=edit&redlink=1).
Nếu bỏ qua
[ma sát](/wiki/Ma_s%C3%A1t) thì [công](/wiki/C%C3%B4ng) do lực này sinh ra trên vật đúng bằng công của tải. Hệ thức này như sau:
Trong đó:
**F**là [lực](/wiki/L%E1%BB%B1c)tác dụng vào vật (tính theo N). **h**là chiều cao của máy cơ đơn giản (tính theo m). **P**là [trọng lượng](/wiki/Tr%E1%BB%8Dng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_bi%E1%BB%83u_ki%E1%BA%BFn)của vật (tính theo N). **l**là chiều dài máy cơ đơn giản (tính theo m).
Tỉ số giữa lực tải (lực cần tác dụng lên vật, còn gọi là công toàn phần) và lực do con người sinh ra (công có ích) được gọi là hiệu suất cơ học (mechanical advantage):
Trong đó:
**H**là hiệu suất của máy cơ đơn giản (tính theo % hoặc không theo %). **A**là công có ích (A i i= P.h, tính theo J). **A**là công toàn phần (A tp tp= F.l, tính theo J).
## Các loại máy cơ[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%A1y_c%C6%A1_%C4%91%C6%A1n_gi%E1%BA%A3n&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%A1y_c%C6%A1_%C4%91%C6%A1n_gi%E1%BA%A3n&action=edit§ion=2)]
Các nhà khoa học thời
[Phục hưng](/wiki/Ph%E1%BB%A5c_H%C6%B0ng) đã phân loại máy đơn giản thành 6 loại dưới đây:
Các máy đơn giản là các thành phân cơ bản để tạo nên mọi loại máy phức tạp khác. Ví dụ: trong chiếc
[xe đạp](/wiki/Xe_%C4%91%E1%BA%A1p) có sử dụng bánh xe, đòn bẩy, ròng rọc. Các máy đơn giản được chia thành 2 nhóm, một nhóm có sự phân tích lực (mặt phẳng nghiêng, con nêm, đinh ốc) và nhóm còn lại (đòn bẩy, bánh xe, ròng rọc) có sự cân bằng mô men quay. Trong chương trình học lớp 6 ở Việt Nam, học sinh sẽ được làm quen với 3 loại máy cơ đơn giản: mặt phẳng nghiêng, ròng rọc và đòn bẩy.
## Định luật về công[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%A1y_c%C6%A1_%C4%91%C6%A1n_gi%E1%BA%A3n&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%A1y_c%C6%A1_%C4%91%C6%A1n_gi%E1%BA%A3n&action=edit§ion=3)] **Không một máy cơ đơn giản nào cho ta lợi về công. Được lợi bao nhiêu lần về lực thì thiệt bấy nhiêu lần về đường đi và ngược lại.**
|
|![]()

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1052 frontend miss (0)


text:
Thành tựu pháp
Thành tựu pháp (zh. 成就法, sa. sādhana hoặc tantra) là từ dịch nghĩa từ thuật ngữ Phạn sādhana, tantra. Đôi lúc hai từ này cũng được dịch là Nghi quỹ (zh. 儀軌), với nghĩa chung là luật tắc, luật lệ, quỹ phạm, tín ngưỡng truyền thống. Nhưng trong Kim cương thừa thì từ sādhana được dịch là Thành tựu pháp để chỉ những bài chú về những phép tu thiền định đặc biệt dẫn đến sự thành tựu viên mãn.
Những bài Thành tựu pháp thường thường trình bày các Thần thể (sa. iṣṭadevatā, sādhita, bo. yidam), như một thật thể mà hành giả có thể tiếp cận được, và cách thực hiện linh ảnh các vị đó. Trong Phật giáo Tây Tạng, đây là phương pháp tu học phổ biến, nhưng luôn luôn cần sự hướng dẫn của một vị Đạo sư (sa. guru). Mỗi hành giả sẽ được truyền tâm bằng một câu Chân ngôn liên quan đến một vị thần hỗ trợ.
Phần thực hiện Thành tựu pháp bao gồm 3 phần: Phần chuẩn bị, phần chính và phần chấm dứt. Phần chuẩn bị thường là Quy y tam bảo và phát triển Bồ-đề tâm. Phần chính thường gồm có giai đoạn bắt đầu, giai đoạn tạo linh ảnh của một Thần thể và giai đoạn xoá tan linh ảnh. Đó là lúc mà hành giả trực nhận Chân như, tính Không. Giai đoạn chấm dứt thường gồm có các lời chúc hay hồi hướng. Đối với Phật giáo Tây Tạng thì việc thiết tưởng một linh ảnh, một Thần thể không hề có tính huyền hoặc hay cầu xin một đấng nào bên ngoài. Đó là những phương pháp để tự đồng hoá với một nguyên lí năng lượng ở nơi chính mình. Các vị Phật trong hệ thống Ngũ Như Lai là những hình ảnh cơ bản nhất của các linh ảnh đó.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-Guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ Điển. Phật Quang Đại Từ Điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
- Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.

markdown:
# Thành tựu pháp
**Thành tựu pháp** (zh. 成就法, sa. *sādhana* hoặc *tantra*) là từ dịch nghĩa từ thuật ngữ Phạn *sādhana*, *tantra*. Đôi lúc hai từ này cũng được dịch là **Nghi quỹ** (zh. 儀軌), với nghĩa chung là luật tắc, luật lệ, quỹ phạm, tín ngưỡng truyền thống. Nhưng trong [Kim cương thừa](/wiki/Kim_c%C6%B0%C6%A1ng_th%E1%BB%ABa) thì từ *sādhana* được dịch là **Thành tựu pháp** để chỉ những bài chú về những phép tu thiền định đặc biệt dẫn đến sự thành tựu viên mãn.
Những bài Thành tựu pháp thường thường trình bày các
[Thần thể](/wiki/Th%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83) (sa. *iṣṭadevatā*, *sādhita*, bo. *yidam*), như một thật thể mà hành giả có thể tiếp cận được, và cách thực hiện linh ảnh các vị đó. Trong [Phật giáo Tây Tạng](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o_T%C3%A2y_T%E1%BA%A1ng), đây là phương pháp tu học phổ biến, nhưng luôn luôn cần sự hướng dẫn của một vị [Đạo sư](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1o_s%C6%B0) (sa. *guru*). Mỗi hành giả sẽ được truyền tâm bằng một câu [Chân ngôn](/wiki/Ch%C3%A2n_ng%C3%B4n) liên quan đến một vị thần hỗ trợ.
Phần thực hiện Thành tựu pháp bao gồm 3 phần: Phần chuẩn bị, phần chính và phần chấm dứt. Phần chuẩn bị thường là
[Quy y](/wiki/Quy_y) tam bảo và phát triển [Bồ-đề tâm](/wiki/B%E1%BB%93-%C4%91%E1%BB%81_t%C3%A2m). Phần chính thường gồm có giai đoạn bắt đầu, giai đoạn tạo linh ảnh của một [Thần thể](/wiki/Th%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83) và giai đoạn xoá tan linh ảnh. Đó là lúc mà hành giả trực nhận [Chân như](/wiki/Ch%C3%A2n_nh%C6%B0), [tính Không](/wiki/Kh%C3%B4ng_t%C3%ADnh). Giai đoạn chấm dứt thường gồm có các lời chúc hay hồi hướng. Đối với [Phật giáo Tây Tạng](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o_T%C3%A2y_T%E1%BA%A1ng) thì việc thiết tưởng một linh ảnh, một [Thần thể](/wiki/Th%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83) không hề có tính huyền hoặc hay cầu xin một đấng nào bên ngoài. Đó là những phương pháp để tự đồng hoá với một nguyên lí năng lượng ở nơi chính mình. Các vị Phật trong hệ thống [Ngũ Như Lai](/w/index.php?title=Ng%C5%A9_Nh%C6%B0_Lai&action=edit&redlink=1) là những hình ảnh cơ bản nhất của các linh ảnh đó.
[§](#Tham_kh.E1.BA.A3o)Tham khảo[ [sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_t%E1%BB%B1u_ph%C3%A1p&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_t%E1%BB%B1u_ph%C3%A1p&action=edit§ion=1)] *Fo Guang Ta-tz'u-tien*佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-Guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ Điển. Phật Quang Đại Từ Điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.) *Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren*, Bern 1986.
|Bảng các chữ viết tắt|
|
|bo.: Bod skad བོད་སྐད་, ja.: 日本語 ko.: 한국어, pi.: Pāli, sa.: Sanskrit संस्कृतम्, zh.: 中文

X-Cache: cp1052 miss (0), cp1052 frontend miss (0)


text:
jemmy
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Mục lục
1
Tiếng Anh
1.1
Cách phát âm
1.2
Danh từ
1.3
Tham khảo
Tiếng Anh
[
sửa
]
Cách phát âm
[
sửa
]
IPA
:
/ˈdʒɛ.mi/
Danh từ
[
sửa
]
jemmy
/ˈdʒɛ.mi/
Cái
nạy
cửa
(của kẻ trộm).
Đầu
cừu
(món ăn).
Tham khảo
[
sửa
]
Hồ Ngọc Đức,
Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí
(
chi tiết
)
Lấy từ “
http://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=jemmy&oldid=1333213
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Danh từ
Danh từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
English
Eesti
Suomi
မြန်မာဘာသာ
Polski
Русский
தமிழ்
తెలుగు
中文
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 13:09 ngày 13 tháng 10 năm 2011.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động