text:
Lưu Bị
Hán Chiêu Liệt Đế (tiếng Trung: 漢昭烈帝; 161 – 223; tại vị: 221 - 223) tên thật là Lưu Bị (劉備), tự là Huyền Đức (玄德). Ông là một nhà chính trị, một nhà quân sự và đã trở thành hoàng đế xây dựng nên Thục Hán nhằm mục đích trung hưng nhà Hán vào thời kỳ Tam Quốc. Ông xưng đế năm 221 nhằm đáp trả lại hành động của Tào Phi và tại vị cho đến năm 223 với niên hiệu Chương Vũ.
Năm 184, khởi nghĩa Khăn Vàng nổ ra, nhà Hán triệu tập anh hùng các nơi để đánh giặc, Lưu Bị đã cùng Quan Vũ, Trương Phi kết nghĩa anh em cùng nhau đánh giặc. Lưu Bị lung lạc bốn bể, theo phò nhiều người như Lã Bố, Viên Thiệu, Tào Tháo, Lưu Biểu... trong một thời gian. Trong thời gian này ông chiêu mộ được nhiều người như Triệu Vân, Gia Cát Lượng. Năm 208, sau khi Đông Ngô đánh bại Tào Tháo trong trận Xích Bích, Lưu Bị dẫn quân thừa thế cướp Kinh châu dẫn đến những mâu thuẫn với Đông Ngô. Năm 214, ông đánh chiếm Tây Xuyên gây dựng một thế lực lớn tại Trung Hoa thời bấy giờ. Năm 219, quân đội ông đánh bại quân Tào Tháo do Hạ Hầu Uyên chỉ huy trong cuộc tiến đánh Hán Trung. Năm 220, Tào Phi cướp ngôi nhà Hán, Lưu Bị lên ngôi hoàng đế tại Thành Đô thành lập nên nhà Thục Hán.
Trận Di Lăng đánh dấu một bước ngoặt lớn trong sự nghiệp của ông. Đội quân của ông bị Đông Ngô đánh bại. Sau trận đánh, ông lui về thành Bạch Đế (nay là Trùng Khánh). Năm 223, ông mắc bệnh nặng và chẳng bao lâu qua đời, thọ 63 tuổi. Ông mất, sự nghiệp nhà Hán cũng ngả nghiêng vì con ông là Lưu Thiện không có tài trị nước.
Mục lục
- 1 Thân thế
- 2 Sự nghiệp
- 3 Giai thoại trong dân gian và trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa
- 4 Tính cách
- 5 Gia đình
- 6 Trong văn học
- 7 Chú thích
- 8 Liên kết ngoài
Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]
Liu Bị là người huyện Trác (nay thuộc tỉnh Hà Bắc), ông là con Lưu Hoằng, Hoằng là con Đông quận lệnh quan Lưu Hùng, Hùng là con Tế Xuyên hầu Lưu Huệ, Huệ là con Phong Linh hầu Lưu Bất Nghi, Bất Nghi là con Dĩnh Xuyên hầu Lưu Đạt, Đạt là con Nguyên Trạch hầu Lưu Tất, Tất là con Kỳ Dương hầu Lưu Nghị, Nghị là con Tổ Ấp hầu Lưu Thư, Thư là con Giao Thủy hầu Lưu Hiến, Hiến là con Quảng Lăng hầu Lưu Ai, Ai là con An Quốc hầu Lưu Kiến, Kiến là con Khâm Dương hầu Lưu Anh, Anh là con Nghi Thủy hầu Lưu Luyến, Luyến là con Chương hầu Lưu Lộc, Lộc là con Bái hầu Lưu Ngang, Ngang là con Lục Thành Đình hầu Lưu Trinh, Trinh là con Trung Sơn Tĩnh vương Lưu Thắng, Thắng là con thứ 9 của Hiếu Cảnh Hoàng Đế nhà Tây Hán.
Lưu Bị xuất thân là dòng dõi Hoàng thất nhà Hán nhưng là họ xa, gia cảnh nghèo khó đành dựa vào nghề đan giày, bện chiếu mà kiếm kế sinh nhai. Cha ông là Lưu Hoằng (121 - 163) tuy là con của Đông quận lệnh quan Lưu Hùng nhưng bất đắc chí với thời cuộc nên chỉ là dân thường, tương truyền mẹ ông là Lưu Cầm Hoa (126 - 200) vì có khói nhang bay đến thân mình mà có thai, ít lâu sau sinh ra Lưu Bị. Do cha mất từ lúc ông 3 tuổi nên Lưu Bị ở với chú ruột là Lưu Hạ Chu (141 - 171), nhưng Lưu Hạ Chu lại bị Lưu Đào bỏ độc hại chết, do đó Lưu Bị phải chịu cảnh mẹ góa con côi không nơi nương tựa từ năm 11 tuổi.
Sự nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]
Khởi binh đánh quân Khăn Vàng và tham gia lộ quân Công Tôn Toản[sửa | sửa mã nguồn]
Ban đầu, Lưu Bị làm nghề dệt chiếu, đan giày cỏ để kiếm sống, nuôi mẹ nuôi thân, nhưng cũng rất tích cực giao thiệp với mọi người,[cần dẫn nguồn] nhờ vậy ông đã thu nạp được 2 người tài là Quan Vũ và Trương Phi. Trương Phi nguyện dốc hết gia sản chiêu mộ nghĩa binh. Lưu Bị nhờ đó tham gia trấn áp khởi nghĩa quân Khăn vàng mà nổi lên, từng cứu được cả Đổng Trác bị quân Khăn vàng vây khốn. Tuy nhiên đại tướng Hán là Hà Tiến cho rằng ông xuất thân nghèo hèn, chỉ ban cho chức Huyện lệnh Bình Dương.
Lưu Bị làm huyện lệnh Bình Dương một thời gian rồi từ quan, theo nương nhờ Công Tôn Toản, được cho giữ thành Bình Nguyên. Tại đây, ông gặp Triệu Vân, đối xử rất tốt khiến Triệu Vân cảm phục (sau này Triệu Vân đi theo Lưu Bị và trở thành một trong Ngũ hổ tướng).
Năm 190, Viên Thiệu cùng Tào Tháo khởi xướng đánh Đổng Trác phò Hán đế. Công Tôn Toản cũng tham gia liên quân, Lưu Bị, Quan Vũ, Trương Phi cùng tham chiến.
Sau khi Lưu Bị bỏ về ít lâu thì liên quân Quan Đông cũng tan rã, các chư hầu cát cứ quay ra chém giết,chinh phạt và oan tính lẫn nhau.
Theo Tam Quốc Diễn Nghĩa thì trong cuộc chiến Quan Đông thì Quan Vũ giết Hoa Hùng (tướng của Đổng Trác) (đầy đủ là Lương Hoa Hùng), Lưu Bị, Trương Phi, Quan Vũ cùng đánh Lã Bố, Tam anh chiến Lữ Bố(còn gọi là Lã Bố). Khi các chư hầu chinh phạt lẫn nhau, năm 191 Viên Thiệu mang quân đánh nhau với Công Tôn Toản tại trận Bản Hà. Tướng của Viên Thiệu là Triệu Vân (Triệu Tử Long) dũng mãnh nhưng còn trẻ nên Viên Thiệu không dùng. Trong trận Bản Hà, Công Tôn Toản đánh bại Viên Thiệu, rượt quân Viên sang bờ kia con sông. Viên Thiệu cho quân mai phục ra, quân Công Tôn Toản chết vô số, Triệu Vân xông ra giúp đỡ Công Tôn Toản mà đánh quân Viên Thiệu, hỗ trợ Công Tôn Toản quay về bên đây con sông. Quân Viên Thiệu truy sát đến đánh rất gắt. Triệu Vân dồn sức cứu Công Tôn Toản thoát khỏi loạn quân. Lưu Bị, Quan Vũ, Trương Phi xông ra cứu Công Tôn Toản và Triệu Vân về. Từ đó Triệu Vân đi theo Công Tôn Toản và Lưu Bị.
Giai đoạn ở Từ Châu[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 193 Quản Hợi (quân đội Khăn Vàng còn sót) mang quân đánh Thanh Châu của Khổng Dung, tình thế rất nguy cấp. Khổng Dung kêu gọi Công Tôn Toản giúp. Lưu Bị tình nguyện xuất binh giúp Khổng Dung, đánh Quản Hợi. Quan Vũ chém chết Quản Hợi tại trận.
Năm 194, Tào Tháo lấy cớ cha mình bị giết khi đi qua địa phận Từ Châu, đem quân tấn công và tàn sát khắp Tứ Thủy, giết trên 10 vạn dân, bao vây thành Từ Châu. Đào Khiêm gửi thư cầu cứu các lộ quân cát cứ, nhưng chỉ có Lưu Bị là hưởng ứng. Ông mượn được 4000 quân của Công Tôn Toản để tới cứu Từ Châu.
Lưu Bị mượn quân của Công Tôn Toản đến Từ Châu giúp Đào Khiêm phá được vòng vây Tào Tháo, Đào Khiêm mến Lưu Bị nên có ý nhượng Từ Châu cho Lưu Bị nhưng Lưu Bị tiến cử Viên Thuật. Đào Khiêm liền hỏi ý kiến Khổng Dung, Khổng Dung chê Thuật là "xương khô trong mả", không thể đảm đương (trong Tam quốc diễn nghĩa thì nhận xét này được gán cho Tào Tháo). Đào Khiêm bệnh mất, trước khi mất đã cầu xin Lưu Bị nhận Từ Châu. Lưu Bị bất đắc dĩ phải nhận.
Sau đó Lã Bố thua trận đến nương nhờ Lưu Bị, Lưu Bị cho ở nhờ. Sau đó, Lưu Bị được lệnh vua đi đánh Viên Thuật vừa xưng đế, giao Từ Châu lại cho Trương Phi, Lã Bố đánh úp Từ Châu khiến Lưu Bị phải đến nương nhờ Tào Tháo, nhờ Tào Tháo giúp đánh lại Lã Bố. Quân Tào đánh bại Lã Bố, chiếm Từ Châu.
Lưu Bị ở cạnh Tào Tháo ít lâu, biết Tào Tháo đã có ý dò xét, sau đó tính kế thoát thân. Ông xin Tào Tháo đi diệt Viên Thuật rồi trốn khỏi Tào Tháo. Lưu Bị mang 1000 quân đi chặn đánh Viên Thuật. Thuật bị thua trận phải quay trở lại và kiệt sức ốm chết. Cùng lúc, Lưu Bị mang 1000 quân đuổi được Thuật bèn chính thức ly khai khỏi Tào Tháo, mang quân chiếm lại Từ Châu, giết chết Xa Trụ.
Tào Tháo bèn đem quân đánh Lưu Bị, ba anh em Lưu, Quan, Trương thất tán mỗi người một nơi. Lưu Bị đến nương nhờ Viên Thiệu. Quan Vũ hàng Tào Tháo, giúp Tào quân giết Nhan Lương và Văn Sửu của Viên Thiệu. Lưu Bị viết thư báo cho Quan Vũ biết là mình còn sống. Biết Lưu Bị còn sống, Quan Vũ trả ấn hầu rồi bỏ Tào Tháo để đi tìm Lưu Bị, qua "ngũ quan trảm lục tướng". Sau đó ba anh em đoàn tụ. Lưu Bị xây dựng lực lượng tại Nhữ Nam.
Năm 201, nhân lúc Tào Tháo đang bắc phạt Viên Thiệu, Lưu Bị tại Nhữ Nam xuất binh đánh lên phía Bắc rồi rút về. Năm 202, Viên Thiệu mất, các con tranh ngôi mà tàn sát nhau. Tào Tháo mang quân xuống nam đánh Lưu Bị. Lưu Bị, Quan Vũ, Trương Phi, Triệu Vân bại trận tại Nhữ Nam. Lưu Bị đến nương nhờ Lưu Biểu sau đó được cho đồn trú ở Tân Dã.
Ba lần tới lều tranh mời Gia Cát Lượng[sửa | sửa mã nguồn]
Ở Tân Dã được ít lâu, Tào Tháo sai Tào Nhân đem quân đánh Lưu Bị. Lưu Bị dùng kế mai phục, hỏa thiêu gò Bác Vọng, đánh tan quân Tào.
Năm 207, Lưu Bị lặn lội không quản đường dài, đích thân ba lần tìm đến gặp Gia Cát. Quan - Trương thấy đường xa mệt nhọc nên bảo Lưu Bị chỉ cần viết thư mời, nhưng Bị cho rằng muốn cầu hiền tài phải thể hiện được tấm lòng nên đều đích thân đi. Gia Cát Lượng cảm động vì lòng chân thành nên ra khỏi lều tranh, giúp ông trị nước.
Gia Cát Lượng trình cho Lưu Bị "Long Trung đối sách", bàn về tình hình thiên hạ, kiến nghị Lưu Bị liên kết với Tôn Quyền lấy Kinh Châu, Ích Châu, và chống họ Tào. Gia Cát Lượng nói: "Tào Tháo có thiên thời, Tôn Quyền có địa lợi, còn chúa công có Nhân hòa. Chúa công nên lấy Nhân Hòa làm trọng thì sẽ tạo thành thế chia 3 thiên hạ, từ đó có thể thu phục Trung nguyên, chấn hưng Hán thất". Từ đó Lưu Bị coi cuộc đối thoại đó là tư tưởng chiến lược thống nhất thiên hạ.
Năm 208, Tào Tháo mang đại quân tấn công Kinh châu. Lưu Biểu chết, con là Lưu Tông đầu hàng Tào. Lưu Bị thấy thế cô lực mỏng nên rút khỏi Phàn Thành, rồi phái Gia Cát Lượng sang Giang Đông dùng tài diễn thuyết để thuyết phục Tôn Quyền liên minh chống Tào. Đô đốc quân Ngô là Chu Du có mưu sách dùng hoả công đại phá quân Tào ở Xích Bích nhưng không được như ý muốn vì thời tiết thay đổi, cùng lúc đó Gia Các Lượng xin Tôn Quyền lãnh ấn tiên phong lập đàn mượn gió, nắm bắt được thiên thời địa lợi, khi gió đông thổi đến là lúc hỏa công thiêu cháy liên hoàn thuyền của Tào Tháo.
Lên ngôi Hán Trung Vương[sửa | sửa mã nguồn]
Sau cuộc chiến Xích Bích, Lưu Bị theo kế sách của Gia Cát Lượng, mang quân lên bắc chiếm Nam Quận, Kinh Châu, Tương Dương, xuống nam chiếm 4 thành Võ Lăng, Linh Lăng, Quế Dương, Trường Sa.
Năm 214, Lưu Bị giả vờ đến giúp đỡ Lưu Chương, là người cùng họ, nhưng đánh lén, chiếm lấy đất Thục. Từ đó ông có cả đất Kinh Châu và Ba Thục, trở thành một quyền lực lớn ở phía Tây, nhưng quân sư là Bàng Thống bị chết trong cuộc chiến.
Có ý kiến cho rằng Tào Tháo bỏ cơ hội đánh Tây Xuyên vì ông không đánh giá cao tài năng quân sự của Lưu Bị và trở về để lo dọn đường cho việc xưng vương. Đầu năm 219, Lưu Bị đem quân đánh Hán Trung. Quân Thục qua sông Miện Thuỷ, dựa vào sườn núi Định Quân đóng quân. Tướng Ngụy là Hạ Hầu Uyên không biết là kế, mang toàn quân đến vây đánh, bị phục binh của tướng Hoàng Trung từ trên núi đổ xuống đánh ngang sườn, Uyên và Thứ sử Ích châu là Triệu Ngung cùng tử trận. Tào Tháo mang quân trả thù cho Hạ Hầu Uyên. Lưu Bị theo kế Gia Cát Lượng mà xuất binh đánh tan quân Tào khắp nơi. Tào Tháo đồn trú tại Tà Cốc, Dương Tu khuyên lui binh khiến Tào Tháo nổi giận giết chết và quyết chiến với Lưu Bị. Lưu Bị quyết chiến với Tào Tháo và đánh bại quân Tào, Hoàng Trung bắn Tào Tháo 1 tên gãy hai cái răng cửa, Tào Tháo mém mất mạng, lui quân. Lưu Bị chiếm được Hán Trung, và tự xưng là Hán Trung Vương. Ông phong Ngũ Hổ Tướng gồm có: Quan Vũ, Trương Phi, Triệu Vân, Mã Siêu và Hoàng Trung. Ngụy Diên được cho trấn thủ Hán Trung.
Ngụy vương Tào Tháo được tin, đích thân mang đại quân từ Tràng An qua hang Tà Cốc vào Xuyên để quyết chiến. Lưu Bị giữ thế phòng thủ không ra giao chiến. Qua hơn 1 tháng khiêu chiến không đánh được trận nào, quân Tào mệt mỏi. Lưu Bị lại sai người lọt vào hàng ngũ quân Tào làm nội ứng, phao tin đồn khiến quân Ngụy suy giảm nhuệ khí. Tào Tháo chán nản phải rút lui.
Năm 219, Quan Vũ mang quân đánh Phàn Thành, Lữ Mông bên Đông Ngô thừa cơ chiếm Kinh Châu. Quan Vũ trúng độc tiễn của quân Tào và lui quân về Kinh Châu, bị vây tại Mạch Thành. Quan Vũ xuất thành đi đường tắt về báo tin cho Lưu Bị tại Tây Xuyên nhưng bị Châu Nhiên bắt và Tôn Quyền sát hại. Lưu Bị rất đau lòng, muốn phạt Ngô nhưng Gia Cát Lượng đã khuyên can.
Năm 220, sau khi Tào Phi phế vua Hán Hiến Đế và xưng đế (tức Ngụy Văn Đế), Gia Cát Lượng cùng quần thần khuyên can 5 lần, Lưu Bị mới đồng ý lên làm hoàng đế vào ngày Bính Ngọ (6) tháng 4 năm Tân Sửu[1] (15 tháng 5 năm 221), lấy quốc hiệu là Hán để kế tục nhà Hán, đóng đô ở Thành Đô. Tuy nhiên sử thường gọi là nước Thục hoặc Thục Hán, ít khi gọi là nước Hán.
Đánh Ngô thất bại[sửa | sửa mã nguồn]
Sau 12 năm, Tào Tháo và nhiều tướng tài của Ngụy cũng đã qua đời. Long Trung đối sách cũng đã hoàn thành một nửa, thiên hạ chia 3, Lưu Bị đã có Kinh Châu, Ích Châu và Hán Trung, Thục-Ngô liên minh chống Tào. Tiếp theo Thục Hán sẽ hòa hoãn với Đông Ngô rồi phát binh, chia 2 mũi từ phía Tây và phía Nam hợp kích đánh bại Tào Ngụy để khôi phục nhà Hán.
Nhưng Quan Vũ không nghe theo ý kiến Gia Cát là "Đông hòa Tôn Quyền bắc cự Tào Tháo", liên tiếp tỏ ý khiêu khích Đông Ngô. Nhân lúc Quan Vũ đem quân tấn công quân Tào, Tôn Quyền sai đại tướng Lã Mông đánh úp lấy Kinh Châu, Quan Vũ bị bắt sống rồi bị chém đầu. Lưu Bị nổi giận mang quân báo thù làm cho quan hệ liên hiệp giữa Tôn Quyền và Lưu Bị tan vỡ, chiến tranh Ngô-Thục nổ ra. Cũng bắt đầu từ đấy hễ Thục bị Ngụy tấn công thì Ngô không thèm dòm tới cũng như Ngô bị Ngụy xâm lăng thì Thục cũng không tiến sang đông. ("Sử Trung Quốc" của Nguyễn Hiến Lê).
Năm 221, Lưu Bị vì trả thù cho Quan Vũ, cất đại quân đánh Ngô, mặc dù Gia Cát Lượng và Triệu Vân hết lòng khuyên can. Liền sau đó ông truyền ngay lệnh khởi quân sang đánh Ngô, cũng không đem Gia Cát Lượng, Triệu Vân hay Mã Siêu đi cùng.
Tôn Quyền sai Lục Tốn đứng ra chỉ huy. Trong trận Di Lăng, quân Thục bị Lục Tốn đánh cho thua to. Lưu Bị thua trận, xấu hổ với nhân dân Thục quốc nên không về triều mà ở tại thành Bạch Đế, rồi buồn bã mà sinh bệnh nặng.
Gửi con thành Bạch Đế[sửa | sửa mã nguồn]
Năm sau, Lưu Bị biết mình bệnh nặng khó lòng qua khỏi. Trước khi lâm chung, ông cho gọi các con, Gia Cát Lượng và Triệu Vân đến căn dặn. Tại đây ông bày tỏ hối hận vì không nghe theo Khổng Minh, rồi bảo các con phải nhận Khổng Minh làm cha nuôi, mọi sự không được làm trái. Triệu Vân (tướng cuối cùng trong Ngũ Hổ tướng) cũng được ông gửi gắm. Cả hai đều bật khóc nguyện dốc hết sức phò trợ hậu chủ, thực hiện di nguyện khôi phục nhà Hán của Lưu Bị.
Lưu Bị bệnh mất ở thành Bạch Đế (nay là huyện Phụng Tiết, Trùng Khánh), hưởng thọ 62 tuổi. Ông được truy tôn là Hán Liệt Tổ Chiêu Liệt Hoàng đế nhưng thường được gọi tắt là Thục Chiêu Liệt Đế. Con trưởng là Lưu Thiện lên kế vị, tức là Hán Hoài Đế.
Giai thoại trong dân gian và trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa[sửa | sửa mã nguồn]
Tam anh kết nghĩa vườn đào[sửa | sửa mã nguồn]
Một hôm ra chợ, ông gặp hai người là Quan Vũ và Trương Phi đang cãi cọ và nhanh chóng nhận ra cả hai đều có tướng mạo, sức lực phi phàm. Ông can ngăn hai người rồi mời vào quán rượu cùng luận bàn thế sự, tỏ rõ ý chí của mình.
Cảm nghĩa khí và phong thái Lưu Bị cũng như tương đồng về lý tưởng, Quan Vũ - Trương Phi đã cùng ông kết nghĩa huynh đệ trong vườn đào. Tại đây ba người thề "Không cùng sinh cùng ngày cùng tháng, nguyện chết cùng ngày cùng tháng cùng năm". Dù không được chính sử chép lại và có thể chỉ là do dân gian thêu dệt, song điển tích "Kết nghĩa vườn đào" trở thành mẫu mực, được dùng để ẩn dụ về tình huynh đệ kết nghĩa keo sơn gắn bó.
Uống rượu luận anh hùng[sửa | sửa mã nguồn]
Lưu Bị ở Hứa Xương bị Tào Tháo giám sát. Ông ngầm liên kết với Đổng Thừa diệt Tào. Lưu Bị vẫn đề phòng việc Tháo có thể mưu hại, nên thường ra vườn sau trồng rau, tỏ ra không có tham vọng.
Một hôm Tào Tháo mời ông vào phủ uống rượu. Khi bàn luận ai đương thời xứng đáng là anh hùng, Lưu Bị kể ra những Viên Thiệu, Viên Thuật, Tôn Sách, Lưu Biểu... song Tào Tháo đều chê bai những người đó, bảo anh hùng "Phải là người nuôi chí lớn trong tim óc, lại phải có mưu cao kế giỏi, có tài bao tàng cả máy vũ trụ trong lòng, có chí nuối trời mửa đất" và nói: "Anh hùng trong thiên hạ ngày nay, chỉ có Sứ quân với Tháo này thôi!"
Lưu Bị giật nẩy mình, đôi đũa cầm trên tay rơi xuống đất. Vừa vặn có tiếng sấm nổ ran. Ông từ từ cúi xuống, vừa lượm đôi đũa và nói lý do mình làm rơi đũa vì sấm, khiến Tào Tháo khỏi nghi ngờ chí lớn của ông.
Dùng nghĩa cảm Từ Thứ[sửa | sửa mã nguồn]
Năm ông 47 tuổi, Lưu Bị gặp mưu sĩ Từ Thứ. Tào Tháo sai Tào Nhân đem 5 vạn quân đánh Lưu Bị chỉ có 5000 quân. Lưu Bị được Từ Thứ hiến kế mai phục, đánh tan quân Tào. Biết Lưu Bị đã có nhân tài, Tào Tháo dùng mẹ Từ Thứ ép ông phải rời Lưu Bị.
Có người khuyên Lưu Bị nên tìm cách giữ chân Từ Thứ, Tào Tháo đợi lâu sẽ giết mẹ Thứ, nhờ đó Thứ sẽ vì báo thù mà càng ra sức giúp. Nhưng Lưu Bị không đồng tình vì ông không muốn lợi dụng Từ Thứ. Từ Thứ trước khi ra đi tiến cử Gia Cát Lượng cho ông.
Tính cách[sửa | sửa mã nguồn]
Lưu Bị tuy dòng dõi tôn thất, nhưng xuất thân là kẻ dệt cói đóng giày, gia sản nghèo nàn, không đất dung thân, lúc dưới trướng Tào Tháo, khi nương nhờ Viên Thiệu, Lưu Biểu... vậy mà cuối cùng đã làm nên cơ đồ chia ba thiên hạ, làm vua một nước. Trong khi đó Tào Tháo, Tôn Quyền đều là con cháu thế gia, có sẵn gia nghiệp để gây dựng cơ đồ.
Bí quyết thành công của Huyền Đức nằm trong hai chữ Nhân Hòa. Trong đoạn trường gây dựng sự nghiệp, có thể có nhiều điều Lưu Bị phải nhờ Khổng Minh chỉ cho. Song, hai chữ Nhân Hòa thì Lưu Bị không phải đợi đến Khổng Minh, mà điều đó đã là máu thịt của Lưu Bị vậy. Lưu Bị là Nhân Hòa, phi Nhân Hòa bất thành Lưu Bị. Vì thế, khi nghe Khổng Minh nói: "Chúa công ở giữa nên lấy Nhân Hòa", Lưu Bị đã thấy ngay mình gặp được Khổng Minh như cá gặp nước.
Lưu Bị là một nhà lãnh đạo có sức hút và rất giỏi thu phục lòng người. Ông có trong tay nhiều nhân tài, những người này đều trung thành phò tá ông, sau khi Lưu Bị qua đời họ lại tiếp tục trung thành với con ông là Lưu Thiện (Tào Tháo cũng thu được nhiều nhân tài nhưng nhiều người trong số đó không có lòng trung thành, sau khi Tào Tháo chết, nhà Tào Ngụy đã diễn ra nhiều cuộc phản loạn, cuối cùng bị cha con Tư Mã Ý chiếm ngôi). Bởi có Nhân Hòa mà Lưu Bị có được dưới trướng những người hiền tài bậc nhất trong thiên hạ như Khổng Minh, Quan Vũ, Trương Phi, Triệu Vân, Hoàng Trung, Mã Siêu...
Với tài thu phục nhân tâm, Lưu Bị thu nạp được rất nhiều người tài. Thuở lập nghiệp, ông dù tay trắng nhưng 2 mãnh tướng Quan Vũ, Trương Phi vẫn bất chấp khó khăn mà phụng sự ông tới cùng. Lưu Bị có Gia Cát Lượng làm quân sư, sau đó, có thêm 1 đại quân sư nữa là Bàng Thống. Và, nhờ Nhân Hòa mà Triệu Vân hai bận quên chết cứu ấu chúa, lão tướng Hoàng Trung quên tuổi tác ba phen đòi lên ngựa cầm gươm. Nhờ có Nhân Hòa mà Lưu Bị làm nên nghiệp đế. "Thiên thời bất như địa lợi, địa lợi bất như nhân hòa" (Thuận cơ trời không bằng địa lợi, được địa lợi không bằng được lòng người), Mạnh Tử nói thế quả đúng vậy.
Tuy nhiên, không phủ nhận như những bá chủ thời loạn khác, rõ ràng Lưu Bị là nhà lãnh đạo có tham vọng rất lớn, và là một người biết nắm bắt cơ hội. Ông cùng Tào Tháo phá Lã Bố ở Từ Châu, nhưng Lưu Bị lại khuyên Tào Tháo giết Lã Bố, trừ đi mối họa sau này. Sau đó ông dùng mưu thoát khỏi Tào Tháo để chạy theo Viên Thiệu, sau đó rời bỏ Viên Thiệu để nương nhờ Lưu Biểu. Sau trận Xích Bích, ông chớp thời cơ chiếm lấy Kinh Châu trước quân Ngô, lập Lưu Kỳ vốn ốm yếu làm bình phong để từ chối giao Kinh Châu.
Rõ ràng nhất là việc đánh úp Lưu Chương chiếm đất Thục, rồi cho Lưu Chương chức Huyện lệnh để giam lỏng. Ông cũng cho người giết Bành Dạng, một trong số những người giúp ông chiếm Ba Thục. Và sự nhanh nhạy của Lưu Bị cũng bộc lộ phần nào trong các mẩu chuyện dân gian như "Mượn sấm để lừa Tào Tháo", "Quẳng con mua lòng tướng".
Tài cầm quân của Lưu Bị, tuy bị che lấp bởi Gia Cát Lượng và các tướng dưới quyền, nhưng cũng có nhiều trận ông thể hiện được tài cầm quân. Khi Từ Châu bị Tào Tháo vây, Lưu Bị chỉ có 4.000 quân, chiêu hàng được vài ngàn nạn dân Ô Hoàn, rồi lại được Đào Khiêm cấp 4.000 quân nữa, có hơn 1 vạn người mà đã phá được vòng vây của 5 vạn quân Tào, cùng Đào Khiêm thế thủ ở Đan Dương. Hay việc Lưu Bị chỉ có 1 vạn quân mà phá được Viên Thuật có 4 vạn quân (việc mà Lã Bố cũng chưa làm được)
Gia đình[sửa | sửa mã nguồn]
- Chú:
- Lưu Nguyên Khởi (劉元起), em trai của Lưu Hoằng
- Lưu Tử Kính (劉子敬)
- Vợ:
- Cam phu nhân, mẹ của Lưu Thiện, sau khi mất được tôn vinh là Chiêu Liệt hoàng hậu
- My phu nhân em gái của Mi Trúc
- Tôn phu nhân, em gái của Tôn Sách
- Ngô hoàng hậu[2]
- Con:
- Lưu Thiện con của Cam phu nhân
- Lưu Vĩnh (劉永)
- Lưu Lý (劉理)
- Hai người con gái, bị Tào Thuần bắt trong trận Trường Bản, sau lấy con trai Tào Thuần
- Con nuôi:
- Lưu Phong, tên thật là Khấu Phong, bị buộc tự tử năm 220
- Cháu:
- Lưu Tuyền, con trai lớn của Lưu Thiện
- Lưu Dao (劉瑤), con trai thứ 2 của Lưu Thiện
- Lưu Tông(劉琮), con trai thứ 3 của Lưu Thiện
- Lưu Toản (劉瓚), con trai thứ 4 của Lưu Thiện
- Lưu Kham, con trai thứ 5 của Lưu Thiện
- Lưu Tuân(劉恂),con trai thứ 6 của Lưu Thiện
- Lưu Cừ(劉璩), con trai thứ 7 của Lưu Thiện
- Lưu Dận(劉胤), con trai lớn của Lưu Lý, chết lúc 19 tuổi
- Lưu Tập(劉輯), con trai thứ 2 của Lưu Lý
Trong văn học[sửa | sửa mã nguồn]
Tam Quốc diễn nghĩa[sửa | sửa mã nguồn]
Vai trò lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Trong tiểu thuyết Tam Quốc Diễn Nghĩa, Lưu Bị được nhà văn La Quán Trung ca ngợi, và đối thủ của Lưu Bị là Tào Tháo là vai phản diện. Trong tiểu thuyết, Lưu Bị được mô tả có hình dáng "cao 7 thước rưỡi", "hai tai chảy xuống gần vai", "mắt trông thấy được tai", "hai tay buông khỏi đầu gối", "mặt đẹp như ngọc", "môi đỏ như thoa son". Theo tác giả, bí quyết thành công của Lưu Bị nằm trong hai chữ "nhân hòa", ông là người rất được lòng dân biết yêu thương dân chúng.
La Quán Trung mô tả Lưu Bị như sau:
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Tư trị thông giám, quyển 69
- ^ Em gái Ngô Ban, lấy Lưu Bị sau khi Tôn phu nhân bỏ về Giang Đông
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

markdown:
# Lưu Bị
|Hán Chiêu Liệt Đế|
|
|![ Liu Bei Tang.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/34/Liu_Bei_Tang.jpg/250px-Liu_Bei_Tang.jpg)
![ Liu Bei Tang.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/34/Liu_Bei_Tang.jpg/250px-Liu_Bei_Tang.jpg)
Lưu Bị qua nét vẽ của
[Diêm Lập Bản](/w/index.php?title=Di%C3%AAm_L%E1%BA%ADp_B%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1), họa sĩ thời [nhà Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng). [Thục Hán](/wiki/Th%E1%BB%A5c_H%C3%A1n) [221](/wiki/221)– [223](/wiki/223) [nhà Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n)) [Hán Hoài Đế](/wiki/L%C6%B0u_Thi%E1%BB%87n)
|Phu nhân|
|
|
Thượng Hương
|Hậu duệ|
|
|
Lưu Vĩnh
Lưu Lý
[Húy](/w/index.php?title=T%C3%AAn_h%C3%BAy&action=edit&redlink=1): Lưu Bị (giản thể: 刘备, phồn thể: 劉備, bính âm: Liú Bèi) [Tự](/wiki/T%C3%AAn_ch%E1%BB%AF): Huyền Đức (玄德) [Liệt Tổ](/wiki/Li%E1%BB%87t_T%E1%BB%95)(烈祖) [Nhà Thục Hán](/wiki/Th%E1%BB%A5c_H%C3%A1n) [161](/wiki/161) [Trác Châu](/wiki/Tr%C3%A1c_Ch%C3%A2u), [Hà Bắc](/wiki/H%C3%A0_B%E1%BA%AFc) [223](/wiki/223) [Bạch Đế Thành](/w/index.php?title=B%E1%BA%A1ch_%C4%90%E1%BA%BF_Th%C3%A0nh&action=edit&redlink=1), [Trùng Khánh](/wiki/Tr%C3%B9ng_Kh%C3%A1nh) **Hán Chiêu Liệt Đế** ( [tiếng Trung](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c): 漢昭烈帝; [161](/wiki/161) – [223](/wiki/223); tại vị: [221](/wiki/221) - [223](/wiki/223)) tên thật là **Lưu Bị** (劉備), tự là **Huyền Đức** (玄德). Ông là một nhà chính trị, một nhà quân sự và đã trở thành [hoàng đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF) xây dựng nên [Thục Hán](/wiki/Th%E1%BB%A5c_H%C3%A1n) nhằm mục đích trung hưng [nhà Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n) vào thời kỳ [Tam Quốc](/wiki/Tam_Qu%E1%BB%91c). Ông xưng đế năm 221 nhằm đáp trả lại hành động của [Tào Phi](/wiki/T%C3%A0o_Phi) và tại vị cho đến năm 223 với niên hiệu Chương Vũ.
Năm
[184](/wiki/184), [khởi nghĩa Khăn Vàng](/wiki/Kh%E1%BB%9Fi_ngh%C4%A9a_Kh%C4%83n_V%C3%A0ng) nổ ra, nhà Hán triệu tập anh hùng các nơi để đánh giặc, Lưu Bị đã cùng [Quan Vũ](/wiki/Quan_V%C5%A9), [Trương Phi](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Phi) kết nghĩa anh em cùng nhau đánh giặc. Lưu Bị lung lạc bốn bể, theo phò nhiều người như [Lã Bố](/wiki/L%C3%A3_B%E1%BB%91), [Viên Thiệu](/wiki/Vi%C3%AAn_Thi%E1%BB%87u), [Tào Tháo](/wiki/T%C3%A0o_Th%C3%A1o), [Lưu Biểu](/wiki/L%C6%B0u_Bi%E1%BB%83u)... trong một thời gian. Trong thời gian này ông chiêu mộ được nhiều người như [Triệu Vân](/wiki/Tri%E1%BB%87u_V%C3%A2n), [Gia Cát Lượng](/wiki/Gia_C%C3%A1t_L%C6%B0%E1%BB%A3ng). Năm 208, sau khi Đông Ngô đánh bại Tào Tháo trong [trận Xích Bích](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_X%C3%ADch_B%C3%ADch), Lưu Bị dẫn quân thừa thế cướp Kinh châu dẫn đến những mâu thuẫn với Đông Ngô. Năm 214, ông đánh chiếm Tây Xuyên gây dựng một thế lực lớn tại Trung Hoa thời bấy giờ. Năm [219](/wiki/219), quân đội ông đánh bại quân Tào Tháo do [Hạ Hầu Uyên](/wiki/H%E1%BA%A1_H%E1%BA%A7u_Uy%C3%AAn) chỉ huy trong cuộc tiến đánh Hán Trung. Năm [220](/wiki/220), [Tào Phi](/wiki/T%C3%A0o_Phi) cướp ngôi nhà Hán, Lưu Bị lên ngôi hoàng đế tại [Thành Đô](/wiki/Th%C3%A0nh_%C4%90%C3%B4) thành lập nên nhà Thục Hán. [Trận Di Lăng](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Di_L%C4%83ng) đánh dấu một bước ngoặt lớn trong sự nghiệp của ông. Đội quân của ông bị Đông Ngô đánh bại. Sau trận đánh, ông lui về thành Bạch Đế (nay là [Trùng Khánh](/wiki/Tr%C3%B9ng_Kh%C3%A1nh)). Năm [223](/wiki/223), ông mắc bệnh nặng và chẳng bao lâu qua đời, thọ 63 tuổi. Ông mất, sự nghiệp nhà Hán cũng ngả nghiêng vì con ông là [Lưu Thiện](/wiki/L%C6%B0u_Thi%E1%BB%87n) không có tài trị nước.
## Mục lục
[1 Thân thế](#Th.C3.A2n_th.E1.BA.BF) [2 Sự nghiệp](#S.E1.BB.B1_nghi.E1.BB.87p) [3 Giai thoại trong dân gian và trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa](#Giai_tho.E1.BA.A1i_trong_d.C3.A2n_gian_v.C3.A0_trong_ti.E1.BB.83u_thuy.E1.BA.BFt_Tam_qu.E1.BB.91c_di.E1.BB.85n_ngh.C4.A9a) [4 Tính cách](#T.C3.ADnh_c.C3.A1ch) [5 Gia đình](#Gia_.C4.91.C3.ACnh) [6 Trong văn học](#Trong_v.C4.83n_h.E1.BB.8Dc) [7 Chú thích](#Ch.C3.BA_th.C3.ADch) [8 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Thân thế[
[sửa](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&action=edit§ion=1)]
Liu Bị là người huyện Trác (nay thuộc tỉnh
[Hà Bắc](/wiki/H%C3%A0_B%E1%BA%AFc_(Trung_Qu%E1%BB%91c))), ông là con [Lưu Hoằng](/w/index.php?title=L%C6%B0u_Ho%E1%BA%B1ng_(nh%C3%A0_H%C3%A1n)&action=edit&redlink=1), Hoằng là con Đông quận lệnh quan [Lưu Hùng](/w/index.php?title=L%C6%B0u_H%C3%B9ng&action=edit&redlink=1), Hùng là con Tế Xuyên hầu [Lưu Huệ](/w/index.php?title=L%C6%B0u_Hu%E1%BB%87&action=edit&redlink=1), Huệ là con Phong Linh hầu [Lưu Bất Nghi](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BA%A5t_Nghi&action=edit&redlink=1), Bất Nghi là con Dĩnh Xuyên hầu [Lưu Đạt](/w/index.php?title=L%C6%B0u_%C4%90%E1%BA%A1t&action=edit&redlink=1), Đạt là con Nguyên Trạch hầu [Lưu Tất](/w/index.php?title=L%C6%B0u_T%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1), Tất là con Kỳ Dương hầu [Lưu Nghị](/w/index.php?title=L%C6%B0u_Ngh%E1%BB%8B_(%C4%90%C3%B4ng_H%C3%A1n)&action=edit&redlink=1), Nghị là con Tổ Ấp hầu [Lưu Thư](/w/index.php?title=L%C6%B0u_Th%C6%B0&action=edit&redlink=1), Thư là con Giao Thủy hầu [Lưu Hiến](/w/index.php?title=L%C6%B0u_Hi%E1%BA%BFn&action=edit&redlink=1), Hiến là con Quảng Lăng hầu [Lưu Ai](/w/index.php?title=L%C6%B0u_Ai&action=edit&redlink=1), Ai là con An Quốc hầu [Lưu Kiến](/wiki/L%C6%B0u_Ki%E1%BA%BFn), Kiến là con Khâm Dương hầu [Lưu Anh](/w/index.php?title=L%C6%B0u_Anh_(%C4%90%C3%B4ng_H%C3%A1n)&action=edit&redlink=1), Anh là con Nghi Thủy hầu [Lưu Luyến](/w/index.php?title=L%C6%B0u_Luy%E1%BA%BFn&action=edit&redlink=1), Luyến là con Chương hầu [Lưu Lộc](/w/index.php?title=L%C6%B0u_L%E1%BB%99c&action=edit&redlink=1), Lộc là con Bái hầu [Lưu Ngang](/w/index.php?title=L%C6%B0u_Ngang&action=edit&redlink=1), Ngang là con Lục Thành Đình hầu [Lưu Trinh](/w/index.php?title=L%C6%B0u_Trinh&action=edit&redlink=1), Trinh là con Trung Sơn Tĩnh vương [Lưu Thắng](/wiki/L%C6%B0u_Th%E1%BA%AFng), Thắng là con thứ 9 của [Hiếu Cảnh Hoàng Đế](/wiki/H%C3%A1n_C%E1%BA%A3nh_%C4%90%E1%BA%BF) nhà Tây Hán.
Lưu Bị xuất thân là dòng dõi Hoàng thất nhà Hán nhưng là họ xa, gia cảnh nghèo khó đành dựa vào nghề đan giày, bện chiếu mà kiếm kế sinh nhai. Cha ông là Lưu Hoằng (121 - 163) tuy là con của Đông quận lệnh quan Lưu Hùng nhưng bất đắc chí với thời cuộc nên chỉ là dân thường, tương truyền mẹ ông là
[Lưu Cầm Hoa](/w/index.php?title=L%C6%B0u_C%E1%BA%A7m_Hoa&action=edit&redlink=1) (126 - 200) vì có khói nhang bay đến thân mình mà có thai, ít lâu sau sinh ra Lưu Bị. Do cha mất từ lúc ông 3 tuổi nên Lưu Bị ở với chú ruột là [Lưu Hạ Chu](/w/index.php?title=L%C6%B0u_H%E1%BA%A1_Chu&action=edit&redlink=1) (141 - 171), nhưng Lưu Hạ Chu lại bị [Lưu Đào](/w/index.php?title=L%C6%B0u_%C4%90%C3%A0o_(%C4%90%C3%B4ng_H%C3%A1n)&action=edit&redlink=1) bỏ độc hại chết, do đó Lưu Bị phải chịu cảnh mẹ góa con côi không nơi nương tựa từ năm 11 tuổi.
## Sự nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&action=edit§ion=2)]
### Khởi binh đánh quân Khăn Vàng và tham gia lộ quân Công Tôn Toản[
[sửa](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&action=edit§ion=3)]
Ban đầu, Lưu Bị làm nghề dệt chiếu, đan giày cỏ để kiếm sống, nuôi mẹ nuôi thân, nhưng cũng rất tích cực giao thiệp với mọi người,
[ nhờ vậy ông đã thu nạp được 2 người tài là [cần dẫn nguồn](/wiki/Wikipedia:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c)] [Quan Vũ](/wiki/Quan_V%C5%A9)và [Trương Phi](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Phi). Trương Phi nguyện dốc hết gia sản chiêu mộ nghĩa binh. Lưu Bị nhờ đó tham gia trấn áp khởi nghĩa quân Khăn vàng mà nổi lên, từng cứu được cả Đổng Trác bị quân Khăn vàng vây khốn. Tuy nhiên đại tướng Hán là [Hà Tiến](/wiki/H%C3%A0_Ti%E1%BA%BFn)cho rằng ông xuất thân nghèo hèn, chỉ ban cho chức Huyện lệnh Bình Dương.
Lưu Bị làm huyện lệnh Bình Dương một thời gian rồi từ quan, theo nương nhờ
[Công Tôn Toản](/wiki/C%C3%B4ng_T%C3%B4n_To%E1%BA%A3n), được cho giữ thành Bình Nguyên. Tại đây, ông gặp [Triệu Vân](/wiki/Tri%E1%BB%87u_V%C3%A2n), đối xử rất tốt khiến Triệu Vân cảm phục (sau này Triệu Vân đi theo Lưu Bị và trở thành một trong [Ngũ hổ tướng](/wiki/Ng%C5%A9_h%E1%BB%95_t%C6%B0%E1%BB%9Bng)).
Năm 190, Viên Thiệu cùng Tào Tháo khởi xướng đánh Đổng Trác phò Hán đế. Công Tôn Toản cũng tham gia liên quân, Lưu Bị, Quan Vũ, Trương Phi cùng tham chiến.
Sau khi Lưu Bị bỏ về ít lâu thì liên quân Quan Đông cũng tan rã, các chư hầu cát cứ quay ra chém giết,chinh phạt và oan tính lẫn nhau.
Theo
[Tam Quốc Diễn Nghĩa](/wiki/Tam_qu%E1%BB%91c_di%E1%BB%85n_ngh%C4%A9a) thì trong cuộc chiến Quan Đông thì [Quan Vũ](/wiki/Quan_V%C5%A9) giết Hoa Hùng (tướng của Đổng Trác) (đầy đủ là Lương Hoa Hùng), Lưu Bị, Trương Phi, Quan Vũ cùng đánh Lã Bố, [Tam anh chiến Lữ Bố(còn gọi là Lã Bố)](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_H%E1%BB%95_Lao_Quan). Khi các chư hầu chinh phạt lẫn nhau, năm 191 Viên Thiệu mang quân đánh nhau với Công Tôn Toản tại trận Bản Hà. Tướng của Viên Thiệu là [Triệu Vân](/wiki/Tri%E1%BB%87u_V%C3%A2n) (Triệu Tử Long) dũng mãnh nhưng còn trẻ nên Viên Thiệu không dùng. Trong trận [Bản Hà](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_H%C3%A0&action=edit&redlink=1), Công Tôn Toản đánh bại Viên Thiệu, rượt quân Viên sang bờ kia con sông. Viên Thiệu cho quân mai phục ra, quân Công Tôn Toản chết vô số, Triệu Vân xông ra giúp đỡ Công Tôn Toản mà đánh quân Viên Thiệu, hỗ trợ Công Tôn Toản quay về bên đây con sông. Quân Viên Thiệu truy sát đến đánh rất gắt. Triệu Vân dồn sức cứu Công Tôn Toản thoát khỏi loạn quân. Lưu Bị, Quan Vũ, Trương Phi xông ra cứu Công Tôn Toản và Triệu Vân về. Từ đó Triệu Vân đi theo Công Tôn Toản và Lưu Bị.
### Giai đoạn ở Từ Châu[
[sửa](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&action=edit§ion=4)]
Năm 193 Quản Hợi (quân đội Khăn Vàng còn sót) mang quân đánh Thanh Châu của Khổng Dung, tình thế rất nguy cấp. Khổng Dung kêu gọi Công Tôn Toản giúp. Lưu Bị tình nguyện xuất binh giúp Khổng Dung, đánh Quản Hợi.
[Quan Vũ](/wiki/Quan_V%C5%A9) chém chết Quản Hợi tại trận.
Năm 194, Tào Tháo lấy cớ cha mình bị giết khi đi qua địa phận Từ Châu, đem quân tấn công và tàn sát khắp Tứ Thủy, giết trên 10 vạn dân, bao vây thành Từ Châu.
[Đào Khiêm](/wiki/%C4%90%C3%A0o_Khi%C3%AAm) gửi thư cầu cứu các lộ quân cát cứ, nhưng chỉ có Lưu Bị là hưởng ứng. Ông mượn được 4000 quân của Công Tôn Toản để tới cứu Từ Châu.
Lưu Bị mượn quân của Công Tôn Toản đến Từ Châu giúp
[Đào Khiêm](/wiki/%C4%90%C3%A0o_Khi%C3%AAm) phá được vòng vây [Tào Tháo](/wiki/T%C3%A0o_Th%C3%A1o), Đào Khiêm mến Lưu Bị nên có ý nhượng [Từ Châu](/wiki/T%E1%BB%AB_Ch%C3%A2u) cho Lưu Bị nhưng Lưu Bị tiến cử Viên Thuật. Đào Khiêm liền hỏi ý kiến [Khổng Dung](/wiki/Kh%E1%BB%95ng_Dung), Khổng Dung chê Thuật là "xương khô trong mả", không thể đảm đương (trong Tam quốc diễn nghĩa thì nhận xét này được gán cho Tào Tháo). Đào Khiêm bệnh mất, trước khi mất đã cầu xin Lưu Bị nhận Từ Châu. Lưu Bị bất đắc dĩ phải nhận.
Sau đó Lã Bố thua trận đến nương nhờ Lưu Bị, Lưu Bị cho ở nhờ. Sau đó, Lưu Bị được lệnh vua đi đánh
[Viên Thuật](/wiki/Vi%C3%AAn_Thu%E1%BA%ADt) vừa xưng đế, giao Từ Châu lại cho Trương Phi, Lã Bố đánh úp Từ Châu khiến Lưu Bị phải đến nương nhờ Tào Tháo, nhờ Tào Tháo giúp đánh lại Lã Bố. Quân Tào đánh bại Lã Bố, chiếm Từ Châu.
Lưu Bị ở cạnh Tào Tháo ít lâu, biết Tào Tháo đã có ý dò xét, sau đó tính kế thoát thân. Ông xin Tào Tháo đi diệt Viên Thuật rồi trốn khỏi Tào Tháo. Lưu Bị mang 1000 quân đi chặn đánh Viên Thuật. Thuật bị thua trận phải quay trở lại và kiệt sức ốm chết. Cùng lúc, Lưu Bị mang 1000 quân đuổi được Thuật bèn chính thức ly khai khỏi Tào Tháo, mang quân chiếm lại Từ Châu, giết chết
[Xa Trụ](/w/index.php?title=Xa_Tr%E1%BB%A5&action=edit&redlink=1).
Tào Tháo bèn đem quân đánh Lưu Bị, ba anh em Lưu, Quan, Trương thất tán mỗi người một nơi. Lưu Bị đến nương nhờ Viên Thiệu. Quan Vũ hàng Tào Tháo, giúp Tào quân giết
[Nhan Lương](/wiki/Nhan_L%C6%B0%C6%A1ng) và [Văn Sửu](/w/index.php?title=V%C4%83n_S%E1%BB%ADu&action=edit&redlink=1) của Viên Thiệu. Lưu Bị viết thư báo cho Quan Vũ biết là mình còn sống. Biết Lưu Bị còn sống, Quan Vũ trả ấn hầu rồi bỏ Tào Tháo để đi tìm Lưu Bị, qua "ngũ quan trảm lục tướng". Sau đó ba anh em đoàn tụ. Lưu Bị xây dựng lực lượng tại [Nhữ Nam](/wiki/Nh%E1%BB%AF_Nam).
Năm 201, nhân lúc Tào Tháo đang bắc phạt Viên Thiệu, Lưu Bị tại Nhữ Nam xuất binh đánh lên phía Bắc rồi rút về. Năm 202, Viên Thiệu mất, các con tranh ngôi mà tàn sát nhau. Tào Tháo mang quân xuống nam đánh Lưu Bị. Lưu Bị, Quan Vũ, Trương Phi, Triệu Vân bại trận tại
[Nhữ Nam](/wiki/Nh%E1%BB%AF_Nam). Lưu Bị đến nương nhờ [Lưu Biểu](/wiki/L%C6%B0u_Bi%E1%BB%83u) sau đó được cho đồn trú ở [Tân Dã](/wiki/T%C3%A2n_D%C3%A3).
### Ba lần tới lều tranh mời Gia Cát Lượng[
[sửa](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&action=edit§ion=5)]
Ở Tân Dã được ít lâu, Tào Tháo sai
[Tào Nhân](/wiki/T%C3%A0o_Nh%C3%A2n) đem quân đánh Lưu Bị. Lưu Bị dùng kế mai phục, hỏa thiêu gò Bác Vọng, đánh tan quân Tào.
Năm 207, Lưu Bị lặn lội không quản đường dài, đích thân ba lần tìm đến gặp Gia Cát. Quan - Trương thấy đường xa mệt nhọc nên bảo Lưu Bị chỉ cần viết thư mời, nhưng Bị cho rằng muốn cầu hiền tài phải thể hiện được tấm lòng nên đều đích thân đi. Gia Cát Lượng cảm động vì lòng chân thành nên ra khỏi lều tranh, giúp ông trị nước.
Gia Cát Lượng trình cho Lưu Bị "
[Long Trung đối sách](/wiki/Long_Trung_%C4%91%E1%BB%91i_s%C3%A1ch)", bàn về tình hình thiên hạ, kiến nghị Lưu Bị liên kết với [Tôn Quyền](/wiki/T%C3%B4n_Quy%E1%BB%81n) lấy [Kinh Châu](/wiki/Kinh_Ch%C3%A2u), [Ích Châu](/w/index.php?title=%C3%8Dch_Ch%C3%A2u&action=edit&redlink=1), và chống họ Tào. Gia Cát Lượng nói: *"Tào Tháo có thiên thời, Tôn Quyền có địa lợi, còn chúa công có Nhân hòa. Chúa công nên lấy Nhân Hòa làm trọng thì sẽ tạo thành thế chia 3 thiên hạ, từ đó có thể thu phục Trung nguyên, chấn hưng Hán thất"*. Từ đó Lưu Bị coi cuộc đối thoại đó là tư tưởng chiến lược thống nhất thiên hạ.
Năm 208, Tào Tháo mang đại quân tấn công Kinh châu. Lưu Biểu chết, con là Lưu Tông đầu hàng Tào. Lưu Bị thấy thế cô lực mỏng nên rút khỏi
[Phàn Thành](/wiki/Ph%C3%A0n_Th%C3%A0nh), rồi phái Gia Cát Lượng sang [Giang Đông](/wiki/Giang_%C4%90%C3%B4ng) dùng tài diễn thuyết để thuyết phục [Tôn Quyền](/wiki/T%C3%B4n_Quy%E1%BB%81n) liên minh chống Tào. Đô đốc quân Ngô là [Chu Du](/wiki/Chu_Du) có mưu sách dùng hoả công đại phá quân Tào ở [Xích Bích](/wiki/X%C3%ADch_B%C3%ADch) nhưng không được như ý muốn vì thời tiết thay đổi, cùng lúc đó Gia Các Lượng xin Tôn Quyền lãnh ấn tiên phong lập đàn mượn gió, nắm bắt được thiên thời địa lợi, khi gió đông thổi đến là lúc hỏa công thiêu cháy liên hoàn thuyền của Tào Tháo.
### Lên ngôi Hán Trung Vương[
[sửa](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&action=edit§ion=6)]
Sau cuộc chiến Xích Bích, Lưu Bị theo kế sách của Gia Cát Lượng, mang quân lên bắc chiếm Nam Quận, Kinh Châu, Tương Dương, xuống nam chiếm 4 thành Võ Lăng, Linh Lăng, Quế Dương, Trường Sa.
Năm 214, Lưu Bị giả vờ đến giúp đỡ Lưu Chương, là người cùng họ, nhưng đánh lén, chiếm lấy đất Thục. Từ đó ông có cả đất Kinh Châu và Ba Thục, trở thành một quyền lực lớn ở phía Tây, nhưng quân sư là
[Bàng Thống](/wiki/B%C3%A0ng_Th%E1%BB%91ng) bị chết trong cuộc chiến.
Có ý kiến cho rằng Tào Tháo bỏ cơ hội đánh Tây Xuyên vì ông không đánh giá cao tài năng quân sự của Lưu Bị và trở về để lo dọn đường cho việc xưng vương. Đầu năm 219, Lưu Bị đem quân đánh
[Hán Trung](/wiki/H%C3%A1n_Trung). Quân Thục qua sông Miện Thuỷ, dựa vào sườn núi Định Quân đóng quân. Tướng Ngụy là [Hạ Hầu Uyên](/wiki/H%E1%BA%A1_H%E1%BA%A7u_Uy%C3%AAn) không biết là kế, mang toàn quân đến vây đánh, bị phục binh của tướng [Hoàng Trung](/wiki/Ho%C3%A0ng_Trung) từ trên núi đổ xuống đánh ngang sườn, Uyên và Thứ sử Ích châu là Triệu Ngung cùng tử trận. Tào Tháo mang quân trả thù cho Hạ Hầu Uyên. Lưu Bị theo kế Gia Cát Lượng mà xuất binh đánh tan quân Tào khắp nơi. Tào Tháo đồn trú tại Tà Cốc, Dương Tu khuyên lui binh khiến Tào Tháo nổi giận giết chết và quyết chiến với Lưu Bị. Lưu Bị quyết chiến với Tào Tháo và đánh bại quân Tào, Hoàng Trung bắn Tào Tháo 1 tên gãy hai cái răng cửa, Tào Tháo mém mất mạng, lui quân. Lưu Bị chiếm được Hán Trung, và tự xưng là Hán Trung Vương. Ông phong Ngũ Hổ Tướng gồm có: [Quan Vũ](/wiki/Quan_V%C5%A9), [Trương Phi](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Phi), [Triệu Vân](/wiki/Tri%E1%BB%87u_V%C3%A2n), [Mã Siêu](/wiki/M%C3%A3_Si%C3%AAu) và [Hoàng Trung](/wiki/Ho%C3%A0ng_Trung). [Ngụy Diên](/wiki/Ng%E1%BB%A5y_Di%C3%AAn) được cho trấn thủ Hán Trung.
Ngụy vương Tào Tháo được tin, đích thân mang đại quân từ Tràng An qua hang Tà Cốc vào Xuyên để quyết chiến. Lưu Bị giữ thế phòng thủ không ra giao chiến. Qua hơn 1 tháng khiêu chiến không đánh được trận nào, quân Tào mệt mỏi. Lưu Bị lại sai người lọt vào hàng ngũ quân Tào làm nội ứng, phao tin đồn khiến quân Ngụy suy giảm nhuệ khí. Tào Tháo chán nản phải rút lui.
Năm 219, Quan Vũ mang quân đánh Phàn Thành, Lữ Mông bên Đông Ngô thừa cơ chiếm Kinh Châu. Quan Vũ trúng độc tiễn của quân Tào và lui quân về Kinh Châu, bị vây tại Mạch Thành. Quan Vũ xuất thành đi đường tắt về báo tin cho Lưu Bị tại Tây Xuyên nhưng bị Châu Nhiên bắt và Tôn Quyền sát hại. Lưu Bị rất đau lòng, muốn phạt Ngô nhưng Gia Cát Lượng đã khuyên can.
Năm 220, sau khi
[Tào Phi](/wiki/T%C3%A0o_Phi) phế vua [Hán Hiến Đế](/wiki/H%C3%A1n_Hi%E1%BA%BFn_%C4%90%E1%BA%BF) và xưng đế (tức Ngụy Văn Đế), Gia Cát Lượng cùng quần thần khuyên can 5 lần, Lưu Bị mới đồng ý lên làm [hoàng đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF) vào ngày Bính Ngọ (6) tháng 4 năm Tân Sửu ( [1] [15 tháng 5](/wiki/15_th%C3%A1ng_5)năm 221), lấy quốc hiệu là Hán để kế tục [nhà Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n), đóng đô ở [Thành Đô](/wiki/Th%C3%A0nh_%C4%90%C3%B4). Tuy nhiên sử thường gọi là nước Thục hoặc *, ít khi gọi là nước Hán.* [Thục Hán](/wiki/Th%E1%BB%A5c_H%C3%A1n)
### Đánh Ngô thất bại[
[sửa](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&action=edit§ion=7)]
Sau 12 năm, Tào Tháo và nhiều tướng tài của Ngụy cũng đã qua đời.
[Long Trung đối sách](/wiki/Long_Trung_%C4%91%E1%BB%91i_s%C3%A1ch) cũng đã hoàn thành một nửa, thiên hạ chia 3, Lưu Bị đã có Kinh Châu, Ích Châu và [Hán Trung](/wiki/H%C3%A1n_Trung), Thục-Ngô liên minh chống Tào. Tiếp theo Thục Hán sẽ hòa hoãn với Đông Ngô rồi phát binh, chia 2 mũi từ phía Tây và phía Nam hợp kích đánh bại Tào Ngụy để khôi phục [nhà Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n).
Nhưng Quan Vũ không nghe theo ý kiến Gia Cát là
*"Đông hòa Tôn Quyền bắc cự Tào Tháo"*, liên tiếp tỏ ý khiêu khích Đông Ngô. Nhân lúc Quan Vũ đem quân tấn công quân Tào, Tôn Quyền sai đại tướng [Lã Mông](/wiki/L%C3%A3_M%C3%B4ng) đánh úp lấy [Kinh Châu](/wiki/Kinh_Ch%C3%A2u), Quan Vũ bị bắt sống rồi bị chém đầu. Lưu Bị nổi giận mang quân báo thù làm cho quan hệ liên hiệp giữa Tôn Quyền và Lưu Bị tan vỡ, chiến tranh Ngô-Thục nổ ra. Cũng bắt đầu từ đấy hễ Thục bị Ngụy tấn công thì Ngô không thèm dòm tới cũng như Ngô bị Ngụy xâm lăng thì Thục cũng không tiến sang đông. *("Sử Trung Quốc" của Nguyễn Hiến Lê)*.
Năm
[221](/wiki/221), Lưu Bị vì trả thù cho Quan Vũ, cất đại quân đánh Ngô, mặc dù Gia Cát Lượng và Triệu Vân hết lòng khuyên can. Liền sau đó ông truyền ngay lệnh khởi quân sang đánh Ngô, cũng không đem Gia Cát Lượng, Triệu Vân hay [Mã Siêu](/wiki/M%C3%A3_Si%C3%AAu) đi cùng.
Tôn Quyền sai Lục Tốn đứng ra chỉ huy. Trong
[trận Di Lăng](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Di_L%C4%83ng), quân Thục bị [Lục Tốn](/wiki/L%E1%BB%A5c_T%E1%BB%91n) đánh cho thua to. Lưu Bị thua trận, xấu hổ với nhân dân Thục quốc nên không về triều mà ở tại thành Bạch Đế, rồi buồn bã mà sinh bệnh nặng.
### Gửi con thành Bạch Đế[
[sửa](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&action=edit§ion=8)]
Năm sau, Lưu Bị biết mình bệnh nặng khó lòng qua khỏi. Trước khi lâm chung, ông cho gọi các con, Gia Cát Lượng và Triệu Vân đến căn dặn. Tại đây ông bày tỏ hối hận vì không nghe theo Khổng Minh, rồi bảo các con phải nhận Khổng Minh làm cha nuôi, mọi sự không được làm trái.
[Triệu Vân](/wiki/Tri%E1%BB%87u_V%C3%A2n) (tướng cuối cùng trong [Ngũ Hổ tướng](/w/index.php?title=Ng%C5%A9_H%E1%BB%95_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&action=edit&redlink=1)) cũng được ông gửi gắm. Cả hai đều bật khóc nguyện dốc hết sức phò trợ hậu chủ, thực hiện di nguyện khôi phục nhà Hán của Lưu Bị.
Lưu Bị bệnh mất ở thành
[Bạch Đế](/wiki/B%E1%BA%A1ch_%C4%90%E1%BA%BF) (nay là huyện Phụng Tiết, [Trùng Khánh](/wiki/Tr%C3%B9ng_Kh%C3%A1nh)), hưởng thọ 62 tuổi. Ông được truy tôn là **Hán Liệt Tổ Chiêu Liệt Hoàng đế** nhưng thường được gọi tắt là Thục Chiêu Liệt Đế. Con trưởng là [Lưu Thiện](/wiki/L%C6%B0u_Thi%E1%BB%87n) lên kế vị, tức là Hán Hoài Đế.
## Giai thoại trong dân gian và trong tiểu thuyết
[Tam quốc diễn nghĩa](/wiki/Tam_qu%E1%BB%91c_di%E1%BB%85n_ngh%C4%A9a)[ [sửa](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&action=edit§ion=9)]
### Tam anh kết nghĩa vườn đào[
[sửa](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&action=edit§ion=10)]
Một hôm ra chợ, ông gặp hai người là
[Quan Vũ](/wiki/Quan_V%C5%A9) và [Trương Phi](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Phi) đang cãi cọ và nhanh chóng nhận ra cả hai đều có tướng mạo, sức lực phi phàm. Ông can ngăn hai người rồi mời vào quán rượu cùng luận bàn thế sự, tỏ rõ ý chí của mình.
Cảm nghĩa khí và phong thái Lưu Bị cũng như tương đồng về lý tưởng, Quan Vũ - Trương Phi đã cùng ông
[kết nghĩa huynh đệ](/wiki/Anh_em_k%E1%BA%BFt_ngh%C4%A9a) trong vườn đào. Tại đây ba người thề *"Không cùng sinh cùng ngày cùng tháng, nguyện chết cùng ngày cùng tháng cùng năm"*. Dù không được chính sử chép lại và có thể chỉ là do dân gian thêu dệt, song điển tích "Kết nghĩa vườn đào" trở thành mẫu mực, được dùng để ẩn dụ về tình huynh đệ kết nghĩa keo sơn gắn bó.
### Uống rượu luận anh hùng[
[sửa](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&action=edit§ion=11)]
Lưu Bị ở Hứa Xương bị Tào Tháo giám sát. Ông ngầm liên kết với Đổng Thừa diệt Tào. Lưu Bị vẫn đề phòng việc Tháo có thể mưu hại, nên thường ra vườn sau trồng rau, tỏ ra không có tham vọng.
Một hôm Tào Tháo mời ông vào phủ uống rượu. Khi bàn luận ai đương thời xứng đáng là anh hùng, Lưu Bị kể ra những
[Viên Thiệu](/wiki/Vi%C3%AAn_Thi%E1%BB%87u), [Viên Thuật](/wiki/Vi%C3%AAn_Thu%E1%BA%ADt), [Tôn Sách](/wiki/T%C3%B4n_S%C3%A1ch), [Lưu Biểu](/wiki/L%C6%B0u_Bi%E1%BB%83u)... song Tào Tháo đều chê bai những người đó, bảo anh hùng *"Phải là người nuôi chí lớn trong tim óc, lại phải có mưu cao kế giỏi, có tài bao tàng cả máy vũ trụ trong lòng, có chí nuối trời mửa đất"* và nói: *"Anh hùng trong thiên hạ ngày nay, chỉ có Sứ quân với Tháo này thôi!"*
Lưu Bị giật nẩy mình, đôi đũa cầm trên tay rơi xuống đất. Vừa vặn có tiếng sấm nổ ran. Ông từ từ cúi xuống, vừa lượm đôi đũa và nói lý do mình làm rơi đũa vì sấm, khiến Tào Tháo khỏi nghi ngờ chí lớn của ông.
### Dùng nghĩa cảm Từ Thứ[
[sửa](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&action=edit§ion=12)]
Năm ông 47 tuổi, Lưu Bị gặp mưu sĩ
[Từ Thứ](/wiki/T%E1%BB%AB_Th%E1%BB%A9). Tào Tháo sai Tào Nhân đem 5 vạn quân đánh Lưu Bị chỉ có 5000 quân. Lưu Bị được Từ Thứ hiến kế mai phục, đánh tan quân Tào. Biết Lưu Bị đã có nhân tài, Tào Tháo dùng mẹ Từ Thứ ép ông phải rời Lưu Bị.
Có người khuyên Lưu Bị nên tìm cách giữ chân Từ Thứ, Tào Tháo đợi lâu sẽ giết mẹ Thứ, nhờ đó Thứ sẽ vì báo thù mà càng ra sức giúp. Nhưng Lưu Bị không đồng tình vì ông không muốn lợi dụng Từ Thứ. Từ Thứ trước khi ra đi tiến cử Gia Cát Lượng cho ông.
## Tính cách[
[sửa](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&action=edit§ion=13)]
Lưu Bị tuy dòng dõi tôn thất, nhưng xuất thân là kẻ dệt cói đóng giày, gia sản nghèo nàn, không đất dung thân, lúc dưới trướng Tào Tháo, khi nương nhờ Viên Thiệu, Lưu Biểu... vậy mà cuối cùng đã làm nên cơ đồ chia ba thiên hạ, làm vua một nước. Trong khi đó
[Tào Tháo](/wiki/T%C3%A0o_Th%C3%A1o), [Tôn Quyền](/wiki/T%C3%B4n_Quy%E1%BB%81n) đều là con cháu thế gia, có sẵn gia nghiệp để gây dựng cơ đồ.
Bí quyết thành công của Huyền Đức nằm trong hai chữ Nhân Hòa. Trong đoạn trường gây dựng sự nghiệp, có thể có nhiều điều Lưu Bị phải nhờ
[Khổng Minh](/wiki/Gia_C%C3%A1t_L%C6%B0%E1%BB%A3ng) chỉ cho. Song, hai chữ Nhân Hòa thì Lưu Bị không phải đợi đến Khổng Minh, mà điều đó đã là máu thịt của Lưu Bị vậy. Lưu Bị là Nhân Hòa, phi Nhân Hòa bất thành Lưu Bị. Vì thế, khi nghe Khổng Minh nói: *"Chúa công ở giữa nên lấy Nhân Hòa",* Lưu Bị đã thấy ngay mình gặp được Khổng Minh như cá gặp nước.
Lưu Bị là một nhà lãnh đạo có sức hút và rất giỏi thu phục lòng người. Ông có trong tay nhiều nhân tài, những người này đều trung thành phò tá ông, sau khi Lưu Bị qua đời họ lại tiếp tục trung thành với con ông là Lưu Thiện (Tào Tháo cũng thu được nhiều nhân tài nhưng nhiều người trong số đó không có lòng trung thành, sau khi Tào Tháo chết, nhà Tào Ngụy đã diễn ra nhiều cuộc phản loạn, cuối cùng bị cha con
[Tư Mã Ý](/wiki/T%C6%B0_M%C3%A3_%C3%9D) chiếm ngôi). Bởi có Nhân Hòa mà Lưu Bị có được dưới trướng những người hiền tài bậc nhất trong thiên hạ như [Khổng Minh](/wiki/Gia_C%C3%A1t_L%C6%B0%E1%BB%A3ng), [Quan Vũ](/wiki/Quan_V%C5%A9), [Trương Phi](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Phi), [Triệu Vân](/wiki/Tri%E1%BB%87u_V%C3%A2n), [Hoàng Trung](/wiki/Ho%C3%A0ng_Trung), [Mã Siêu](/wiki/M%C3%A3_Si%C3%AAu)...
Với tài thu phục nhân tâm, Lưu Bị thu nạp được rất nhiều người tài. Thuở lập nghiệp, ông dù tay trắng nhưng 2 mãnh tướng
[Quan Vũ](/wiki/Quan_V%C5%A9), [Trương Phi](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Phi) vẫn bất chấp khó khăn mà phụng sự ông tới cùng. Lưu Bị có Gia Cát Lượng làm quân sư, sau đó, có thêm 1 đại quân sư nữa là [Bàng Thống](/wiki/B%C3%A0ng_Th%E1%BB%91ng). Và, nhờ Nhân Hòa mà Triệu Vân hai bận quên chết cứu ấu chúa, lão tướng Hoàng Trung quên tuổi tác ba phen đòi lên ngựa cầm gươm. Nhờ có Nhân Hòa mà Lưu Bị làm nên nghiệp đế. *"Thiên thời bất như địa lợi, địa lợi bất như nhân hòa"* (Thuận cơ trời không bằng địa lợi, được địa lợi không bằng được lòng người), Mạnh Tử nói thế quả đúng vậy.
Tuy nhiên, không phủ nhận như những bá chủ thời loạn khác, rõ ràng Lưu Bị là nhà lãnh đạo có tham vọng rất lớn, và là một người biết nắm bắt cơ hội. Ông cùng Tào Tháo phá
[Lã Bố](/wiki/L%C3%A3_B%E1%BB%91) ở [Từ Châu](/wiki/T%E1%BB%AB_Ch%C3%A2u), nhưng Lưu Bị lại khuyên [Tào Tháo](/wiki/T%C3%A0o_Th%C3%A1o) giết Lã Bố, trừ đi mối họa sau này. Sau đó ông dùng mưu thoát khỏi Tào Tháo để chạy theo [Viên Thiệu](/wiki/Vi%C3%AAn_Thi%E1%BB%87u), sau đó rời bỏ Viên Thiệu để nương nhờ [Lưu Biểu](/wiki/L%C6%B0u_Bi%E1%BB%83u). Sau [trận Xích Bích](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_X%C3%ADch_B%C3%ADch), ông chớp thời cơ chiếm lấy [Kinh Châu](/wiki/Kinh_Ch%C3%A2u) trước quân Ngô, lập [Lưu Kỳ](/wiki/L%C6%B0u_K%E1%BB%B3) vốn ốm yếu làm bình phong để từ chối giao Kinh Châu.
Rõ ràng nhất là việc đánh úp
[Lưu Chương](/wiki/L%C6%B0u_Ch%C6%B0%C6%A1ng) chiếm đất Thục, rồi cho Lưu Chương chức Huyện lệnh để giam lỏng. Ông cũng cho người giết [Bành Dạng](/w/index.php?title=B%C3%A0nh_D%E1%BA%A1ng&action=edit&redlink=1), một trong số những người giúp ông chiếm Ba Thục. Và sự nhanh nhạy của Lưu Bị cũng bộc lộ phần nào trong các mẩu chuyện dân gian như "Mượn sấm để lừa Tào Tháo", "Quẳng con mua lòng tướng".
Tài cầm quân của Lưu Bị, tuy bị che lấp bởi Gia Cát Lượng và các tướng dưới quyền, nhưng cũng có nhiều trận ông thể hiện được tài cầm quân. Khi Từ Châu bị Tào Tháo vây, Lưu Bị chỉ có 4.000 quân, chiêu hàng được vài ngàn nạn dân Ô Hoàn, rồi lại được Đào Khiêm cấp 4.000 quân nữa, có hơn 1 vạn người mà đã phá được vòng vây của 5 vạn quân Tào, cùng
[Đào Khiêm](/wiki/%C4%90%C3%A0o_Khi%C3%AAm) thế thủ ở Đan Dương. Hay việc Lưu Bị chỉ có 1 vạn quân mà phá được Viên Thuật có 4 vạn quân (việc mà [Lã Bố](/wiki/L%C3%A3_B%E1%BB%91) cũng chưa làm được)
## Gia đình[
[sửa](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&action=edit§ion=14)]
- Chú:
[Lưu Nguyên Khởi](/w/index.php?title=L%C6%B0u_Nguy%C3%AAn_Kh%E1%BB%9Fi&action=edit&redlink=1)(劉元起), em trai của [Lưu Hoằng](/wiki/L%C6%B0u_Ho%E1%BA%B1ng) [Lưu Tử Kính](/w/index.php?title=L%C6%B0u_T%E1%BB%AD_K%C3%ADnh&action=edit&redlink=1)(劉子敬)
-
- Vợ:
[Cam phu nhân](/wiki/Cam_phu_nh%C3%A2n), mẹ của [Lưu Thiện](/wiki/L%C6%B0u_Thi%E1%BB%87n), sau khi mất được tôn vinh là Chiêu Liệt hoàng hậu [My phu nhân](/wiki/My_phu_nh%C3%A2n)em gái của [Mi Trúc](/w/index.php?title=Mi_Tr%C3%BAc&action=edit&redlink=1) [Tôn phu nhân](/wiki/T%C3%B4n_phu_nh%C3%A2n), em gái của [Tôn Sách](/wiki/T%C3%B4n_S%C3%A1ch) [Ngô hoàng hậu](/wiki/Ng%C3%B4_ho%C3%A0ng_h%E1%BA%ADu) [[2]](#cite_note-2)
-
- Con:
[Lưu Thiện](/wiki/L%C6%B0u_Thi%E1%BB%87n)con của [Cam phu nhân](/wiki/Cam_phu_nh%C3%A2n) [Lưu Vĩnh](/wiki/L%C6%B0u_V%C4%A9nh)(劉永) [Lưu Lý](/w/index.php?title=L%C6%B0u_L%C3%BD&action=edit&redlink=1)(劉理)
- Hai người con gái, bị
[Tào Thuần](/wiki/T%C3%A0o_Thu%E1%BA%A7n)bắt trong [trận Trường Bản](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_B%E1%BA%A3n), sau lấy con trai Tào Thuần
-
- Con nuôi:
[Lưu Phong](/wiki/L%C6%B0u_Phong_(Tam_Qu%E1%BB%91c)), tên thật là Khấu Phong, bị buộc tự tử năm 220
-
- Cháu:
[Lưu Tuyền](/w/index.php?title=L%C6%B0u_Tuy%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1), con trai lớn của [Lưu Thiện](/wiki/L%C6%B0u_Thi%E1%BB%87n) [Lưu Dao](/w/index.php?title=L%C6%B0u_Dao&action=edit&redlink=1)(劉瑤), con trai thứ 2 của [Lưu Thiện](/wiki/L%C6%B0u_Thi%E1%BB%87n)
- Lưu Tông(劉琮), con trai thứ 3 của
[Lưu Thiện](/wiki/L%C6%B0u_Thi%E1%BB%87n) [Lưu Toản](/w/index.php?title=L%C6%B0u_To%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1)(劉瓚), con trai thứ 4 của [Lưu Thiện](/wiki/L%C6%B0u_Thi%E1%BB%87n) [Lưu Kham](/w/index.php?title=L%C6%B0u_Kham&action=edit&redlink=1), con trai thứ 5 của [Lưu Thiện](/wiki/L%C6%B0u_Thi%E1%BB%87n)
- Lưu Tuân(劉恂),con trai thứ 6 của
[Lưu Thiện](/wiki/L%C6%B0u_Thi%E1%BB%87n) [Lưu Cừ](/w/index.php?title=L%C6%B0u_C%E1%BB%AB&action=edit&redlink=1)(劉璩), con trai thứ 7 của [Lưu Thiện](/wiki/L%C6%B0u_Thi%E1%BB%87n) [Lưu Dận](/w/index.php?title=L%C6%B0u_D%E1%BA%ADn&action=edit&redlink=1)(劉胤), con trai lớn của [Lưu Lý](/w/index.php?title=L%C6%B0u_L%C3%BD&action=edit&redlink=1), chết lúc 19 tuổi [Lưu Tập](/w/index.php?title=L%C6%B0u_T%E1%BA%ADp&action=edit&redlink=1)(劉輯), con trai thứ 2 của [Lưu Lý](/w/index.php?title=L%C6%B0u_L%C3%BD&action=edit&redlink=1)
-
## Trong văn học[
[sửa](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&action=edit§ion=15)]
### Tam Quốc diễn nghĩa[
[sửa](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&action=edit§ion=16)]
#### Vai trò lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&action=edit§ion=17)]
Trong tiểu thuyết Tam Quốc Diễn Nghĩa, Lưu Bị được nhà văn
[La Quán Trung](/wiki/La_Qu%C3%A1n_Trung) ca ngợi, và đối thủ của Lưu Bị là Tào Tháo là vai phản diện. Trong tiểu thuyết, Lưu Bị được mô tả có hình dáng "cao 7 thước rưỡi", "hai tai chảy xuống gần vai", "mắt trông thấy được tai", "hai tay buông khỏi đầu gối", "mặt đẹp như ngọc", "môi đỏ như thoa son". Theo tác giả, bí quyết thành công của Lưu Bị nằm trong hai chữ "nhân hòa", ông là người rất được lòng dân biết yêu thương dân chúng. [La Quán Trung](/wiki/La_Qu%C3%A1n_Trung) mô tả Lưu Bị như sau:
|“||
|Một vị anh hùng tính ôn hòa, ít nói, mừng giận không lộ ra sắc mặt, nhưng lại có chí lớn, chỉ thích kết giao với các tay hào kiệt trong thiên hạ. Người này mình cao bảy thước rưỡi, hai tai chảy xuống gần vai, mắt trông thấy được tai, hai tay buông khỏi đầu gối, mặt đẹp như ngọc, môi đỏ như thoa son. |”|
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&action=edit§ion=18)] [^](#cite_ref-1) [Tư trị thông giám](/wiki/T%C6%B0_tr%E1%BB%8B_th%C3%B4ng_gi%C3%A1m), [quyển 69](//zh.wikipedia.org/wiki/s:%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7069) **Em gái** [^](#cite_ref-2) [Ngô Ban](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_Ban&action=edit&redlink=1), lấy Lưu Bị sau khi Tôn phu nhân bỏ về Giang Đông
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C6%B0u_B%E1%BB%8B&action=edit§ion=19)]
|
|![]()
[Lưu Bị](//commons.wikimedia.org/wiki/%E5%88%98%E5%A4%87?uselang=vi)
|Tiền nhiệm:
||
||Kế nhiệm:
|
|Tiền nhiệm:
|Không có (thành lập Nhà nước) |
||Kế nhiệm:
|

Content-language: vi

Vary: Accept-Encoding,Cookie,X-Use-HHVM

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1053 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Scott, Quận Columbia, Wisconsin
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Scott là một thị trấn thuộc quận Columbia, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 882 người.[3]
Scott là một thị trấn thuộc quận Columbia, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 882 người.[3]

markdown:
# Scott, Quận Columbia, Wisconsin
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Scott, Wisconsin
|—
| —
|
|[43°35′51″B 89°11′38″T / 43,5975°B 89,193888888889°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Scott%2C_Qu%E1%BA%ADn_Columbia%2C_Wisconsin¶ms=43.5975_N_-89.193888888889_E_type:city(882)_region:US-WI_globe:earth) [Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Wisconsin](/wiki/Wisconsin) [Quận](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Wisconsin) [Columbia](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Columbia,_Wisconsin) **Dân số**(2010) [[1]](#cite_note-POP-1) [[2]](#cite_note-2) [[3]](#cite_note-fact-3) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-6](/wiki/UTC-6)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) **Scott** là một [thị trấn](/wiki/X%C3%A3_d%C3%A2n_s%E1%BB%B1) thuộc [quận Columbia](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Columbia,_Wisconsin), tiểu bang [Wisconsin](/wiki/Wisconsin), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của thị trấn này là 882 người. [[3]](#cite_note-fact-3)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

X-Content-Type-Options: nosniff

X-UA-Compatible: IE=Edge

Content-Encoding: gzip

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1055 frontend miss (0)


text:
West Bend, Iowa
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
West Bend là một thành phố thuộc quận Palo Alto, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 785 người.[1]
Dân số[sửa | sửa mã nguồn]
Dân số qua các năm:[2]
- Năm 2000: 834 người.
- Năm 2010: 785 người.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.
- ^ “Total Population for Iowa's Incorporated Places: 1850-2000”. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# West Bend, Iowa
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Thành phố West Bend
|
|West Bend, Iowa
|
|[42°57′33″B 94°26′45″T / 42,959166666667°B 94,445833333333°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=West_Bend%2C_Iowa¶ms=42.959166666667_N_-94.445833333333_E_type:city(785)_region:US-IA_globe:earth) [Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Iowa](/wiki/Iowa) [Quận](/w/index.php?title=Danh_d%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Iowa&action=edit&redlink=1) [Quận Palo Alto](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Palo_Alto,_Iowa) **Dân số**(2010) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-6](/wiki/UTC-6)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) **West Bend** là một [thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91) thuộc [quận Palo Alto](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Palo_Alto,_Iowa), tiểu bang [Iowa](/wiki/Iowa), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của thành phố này là 785 người. [[1]](#cite_note-1)
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=West_Bend,_Iowa&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=West_Bend,_Iowa&action=edit§ion=1)]
Dân số qua các năm:
[[2]](#cite_note-2)
- Năm 2000: 834 người.
- Năm 2010: 785 người.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=West_Bend,_Iowa&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=West_Bend,_Iowa&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012. [^](#cite_ref-2) [“Total Population for Iowa's Incorporated Places: 1850-2000”](http://data.iowadatacenter.org/datatables/PlacesAll/plpopulation18502000.pdf). Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1052 frontend miss (0)


text:
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nhạc "sến" là nhạc gì? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nhac sen la nhac gi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nhạc "sến" là nhạc gì? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.
Music "sen" What is music?
Lam Phuong, may be, popular, known as music, my singer, the music, Sen, you, listen, why, say
"Music sen": Who listen and why call a lotus leaf ? Perhaps in your life with more than one "was" another commented: How did "sen" too go! When you just sing one sentence, uttered three hours or even chip outfit you are wearing, the picture you paint, the gift you choose ......
Sau vụ chùa Bồ Đề, PTT lệnh chấn chỉnh cơ sở bảo trợ XH; Đình chỉ công tác PGS liên quan vụ 'mua bằng tiến sĩ 200 triệu'; Phỏng vấn 2 thanh niên đã trộm 4.000 con chó; Xôn xao cảnh báo 'cố tình nhầm' bằng tiếng Việt ở Nhật
Người Việt ở tâm dịch Ebola không dám ra đường; Hé lộ nhiều thông tin về vụ 2 người chết trong ô tô; Con gái đại gia Minh 'sâm' cũng bị khởi tố; Hiện trường vụ thi thể bị nhiều xe chèn trên cao tốc...
Rút phương án nâng tuổi hưu; Phó phòng ngoại vụ ở lại Mỹ để học tiến sĩ?; Hơn 100 chiến sĩ bắt giám đốc trùm xã hội đen; Đôi nam nữ chết trong ô tô, tay vẫn cầm súng
Thảm kịch tâm dịch Ebola qua lời kể người Việt; Đôi nam nữ chết trong ô tô, tay vẫn cầm súng; Phạt 207 triệu, đình bản báo điện tử Trí Thức Trẻ; Ông Chấn lên Thủ đô chuẩn bị đòi bồi thường 10 tỷ...
Hơn 100 chiến sĩ bắt giám đốc trùm xã hội đen; Gia đình ông Trần Trọng Tân tặng từ thiện 1,25 tỷ tiền phúng viếng; Hồ Ngọc Hà gọi Cường Đô la về 'chăm con'; Nguyên phó trưởng CA TP. Thanh Hóa bị dọa giết cả nhà
Có ông quan tỉnh giấu dưới gầm giường 65 cây vàng, cán bộ thuế lộ 12 sổ tiết kiệm trị giá 5 tỷ đồng... Tất cả bị trộm khoắng sạch.
Hình ảnh của con người Việt Nam đẹp hay xấu được thể hiện từ mỗi một cá nhân chúng ta
Nhiều nghiên cứu hiện nay cho thấy, trong kem đánh răng Colgate Total có thể chứa thành phần hoạt chất gây hại cho người tiêu dùng, thậm chí dẫn đến ung thư.
Căn bệnh chết người không có thuốc chữa này đang lan tràn từ châu Phi sang châu Mỹ, khiến người dân toàn thế giới kinh hãi.
Nhìn về câu chuyện của chùa Bồ Đề, xin hãy xem đó như là một vết thương của thời lỗi đời lỗi đạo.
Tổng thổng Mỹ, Obama cho phép không kích quân nổi dậy ở Iraq, kết quả các cuộc bầu cử Tổng thống ở Thổ Nhĩ Kỳ và Iran, Trung Quốc bác bỏ đề xuất giải quyết tranh chấp ở Biển Đông của Philippines... là những tin tức đáng chú ý trong tuần qua.
Thông tin TQ phát hành sách phi pháp về đường chín đoạn; Ngày 19/8 chính thức công bố kết luận thanh tra chùa Bồ Đề; Chống trượt cao học, 40 người lót tay hơn 1 tỷ đồng; hay Công điện khẩn về tăng cường phòng chống virus cúm A/H5N6 ..... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (10/08 - 16/08)
Chuyện tình yêu đầy sóng gió của các mỹ nhân Phi Thanh Vân, Hồ Ngọc Hà, DJ Oxy, chiêu trò mới gây chú ý của Ngọc Trinh, Đàm Vĩnh Hưng, nhóm nhạc Hàn Quốc 2NE1 gây "bão" ở Việt Nam, vấn đề thu tiền tác quyền âm nhạc lại nóng, tài tử Robin Williams qua đời, diễn viên "Thiên long bát bộ" bị bắt vì dùng ma túylà những thông tin nổi bật tuần qua.
Kem đánh răng Colgate chứa chất gây ung thư khiến người tiêu dùng hoang mang, sau khi giảm giá xăng, Petrolimex lại than ít lãi, Thanh Long được mùa mất giá khiến người nông dân điều đứng, lãi khủng của Vietnam Airlines, đủ chiêu "né trần" giá sữa của doanh nghiệp... là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua.
Đám cưới của cô dâu bị ung thư, tình yêu trái ngọt của chàng trai tật nguyền và rất nhiều câu chuyện tình yêu gây xúc động; Nuôi dạy con - Những câu chuyện hy sinh và cả những sự việc tàn ác; Chuyện gia đình của những mối tình đồng tính; Nhiều tin tức thực phẩm độc hại nên lưu ý; cùng với đó là những bài viết đáng suy ngẫm về thực trạng cuộc sống quanh ta...
Viết phản hồi

markdown:
|
|
Có lẽ trong đời bạn đã hơn một lần "bị" người khác bình phẩm: Sao mà "sến" quá đi! Khi bạn chỉ vừa mới hát một câu, thốt dăm ba tiếng hoặc ngay cả bộ đồ bạn đang mặc, bức tranh bạn vẽ, món quà bạn chọn... cũng có thể bị coi là "sến". "Sến" quả là muôn hình vạn trạng, nhưng nếu cắc cớ hỏi lại: "Sến" là gì ? thì e rằng người vừa bình phẩm cũng... ngắc ngứ vì không thể giải thích một cách thỏa đáng. Ở phạm vi chuyên đề này, chúng tôi chỉ xin lạm bàn về "nhạc sến" - một thực thể luôn hiện hữu trong dòng chảy âm nhạc mấy chục năm qua...
Chưa có một quy định "chuẩn" nào để phân biệt bản nhạc này thuộc loại "sến", bản kia không "sến" nhưng không biết do đâu mà hầu như tất cả các bản nhạc được sáng tác trước 1975 - nhất là những bản có điệu boléro, rumba, ballade... đều bị quy là nhạc sến (tiếng "sến" được hiểu theo nghĩa dè bỉu, mỉa mai, khinh thị...). Vậy thì "sến" là gì?
Theo ý kiến của nhiều lão làng trong giới ca nhạc thì "sến" do chữ sen (trong từ con sen: người giúp việc nhà) đọc trại mà ra. Trước 1954, chỉ có ở miền Bắc mới gọi "ô sin" là con sen, trong Nam gọi là "ở đợ". "Sến" thường là những cô gái quê con nhà nghèo, ít học phải ra tỉnh ở đợ, vì vậy trình độ hiểu biết cũng không cao. Do thường giúp việc cho chủ Tây hoặc trong các gia đình theo Tây học nên các cô được các nhà văn, nhà báo có óc hài hước thêm cho cái tên "Marie" phía trước để trở thành Mari-Sến. Sau 1954, "Mari-Sến" vào Nam. Dạo đó, nước máy chưa được đưa tới từng nhà, chiều chiều các Mari- Sến lại tụ tập quanh cái máy nước (fontaine) để hứng nước gánh về nhà, từ đó lại đẻ thêm cái tên "Mari-Phông ten". Trong khi đứng chờ đầy gánh nước, các cô thường vui miệng hát với nhau những câu đại loại như: "Anh ơi nếu mộng không thành thì sao? Non cao, biển rộng biết đâu mà tìm…" (Duyên kiếp - Lam Phương) hoặc: "Chiều nay có phải anh ra miền Trung, về thăm quê mẹ cho em về cùng..." (Quen nhau trên đường về - Thăng Long). Thế là thành... nhạc sến! Một sự hình thành quá đỗi "mơ hồ" nên cũng khó mà định nghĩa. Thôi thì, hễ loại nhạc nào mà các chị gánh nước mướn, các anh đạp xích lô, thợ thuyền (gọi chung là giới bình dân) khoái hát thì... đó là “nhạc sến”!
Hãy tạm bằng lòng "nhạc sến" là như vậy, nhưng sẽ thật sai lầm khi quan niệm "nhạc sến" với hàm ý khinh thị, chê bai bởi trong dòng nhạc bình dân này có rất nhiều tuyệt tác mà chưa chắc các nhạc sĩ dòng nhạc "hàn lâm" đã sáng tác được, như: Khúc ca ngày mùa (Lam Phương), Hoài thu (Văn Trí), Xóm đêm (Phạm Đình Chương), Ai lên xứ hoa đào (Hoàng Nguyên), Nắng chiều (Lê Trọng Nguyễn), Đường xưa lối cũ (Hoàng Thi Thơ), Nửa đêm ngoài phố (Trúc Phương), Thương hoài ngàn năm (Phạm Mạnh Cương), Nắng lên xóm nghèo (Phạm Thế Mỹ)...
"Tạm bằng lòng" như đã nói ở trên nhưng cũng còn có khá nhiều người "không bằng lòng chút nào" - họ là những người làm ra bài hát (nhạc sĩ) và những người hát (không cứ gì phải là ca sĩ). Nhạc sĩ sừng sộ: "Nhạc của tui được rộng rãi quần chúng hát. Lên non, xuống biển, len lỏi vào tận hang cùng ngõ hẹp, sức "công phá" như... sóng thần! Thử hỏi "nhạc hàn lâm" đã có sức hấp dẫn như thế chưa? Mục đích của âm nhạc là tạo được sự đồng cảm ở mọi tâm hồn, nhạc của tui đã đạt được điều đó và còn... hơn thế nữa! Thế thì sao lại gọi là “nhạc sến” ?". Người hát thì cải chính: "Sến thế nào được. Đó là loại nhạc dễ nghe, dễ hát và nhất là hợp với tâm trạng (tùy thời điểm) của tôi. Thế là tôi thích, tôi hát hoài: "Tôi với nàng (cóc cóc cóc cóc) hai đứa (cóc cóc cóc cóc) nguyện yêu nhau (cóc cóc cóc cóc). Tha thiết từ đây (cọc cọc cọc cọc) cho đến (cọc cọc cọc cọc) ngày bạc đầu (cọc cọc cọc cọc)...”.
Xem ra, cuộc tranh luận về "nhạc sến" chưa chắc đã dừng lại ở đây !
|
|
Việt Báo
|
|
TIN
![]()
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết
** bằng cách gửi thư điện tử tới Nhạc "sến" là nhạc gì?**
Sau vụ chùa Bồ Đề, PTT lệnh chấn chỉnh cơ sở bảo trợ XH; Đình chỉ công tác PGS liên quan vụ 'mua bằng tiến sĩ 200 triệu'; Phỏng vấn 2 thanh niên đã trộm 4.000 con chó; Xôn xao cảnh báo 'cố tình nhầm' bằng tiếng Việt ở Nhật
Người Việt ở tâm dịch Ebola không dám ra đường; Hé lộ nhiều thông tin về vụ 2 người chết trong ô tô; Con gái đại gia Minh 'sâm' cũng bị khởi tố; Hiện trường vụ thi thể bị nhiều xe chèn trên cao tốc...
Rút phương án nâng tuổi hưu; Phó phòng ngoại vụ ở lại Mỹ để học tiến sĩ?; Hơn 100 chiến sĩ bắt giám đốc trùm xã hội đen; Đôi nam nữ chết trong ô tô, tay vẫn cầm súng
Thảm kịch tâm dịch Ebola qua lời kể người Việt; Đôi nam nữ chết trong ô tô, tay vẫn cầm súng; Phạt 207 triệu, đình bản báo điện tử Trí Thức Trẻ; Ông Chấn lên Thủ đô chuẩn bị đòi bồi thường 10 tỷ...
Hơn 100 chiến sĩ bắt giám đốc trùm xã hội đen; Gia đình ông Trần Trọng Tân tặng từ thiện 1,25 tỷ tiền phúng viếng; Hồ Ngọc Hà gọi Cường Đô la về 'chăm con'; Nguyên phó trưởng CA TP. Thanh Hóa bị dọa giết cả nhà
Có ông quan tỉnh giấu dưới gầm giường 65 cây vàng, cán bộ thuế lộ 12 sổ tiết kiệm trị giá 5 tỷ đồng... Tất cả bị trộm khoắng sạch.
Hình ảnh của con người Việt Nam đẹp hay xấu được thể hiện từ mỗi một cá nhân chúng ta
Nhiều nghiên cứu hiện nay cho thấy, trong kem đánh răng Colgate Total có thể chứa thành phần hoạt chất gây hại cho người tiêu dùng, thậm chí dẫn đến ung thư.
Căn bệnh chết người không có thuốc chữa này đang lan tràn từ châu Phi sang châu Mỹ, khiến người dân toàn thế giới kinh hãi.
Nhìn về câu chuyện của chùa Bồ Đề, xin hãy xem đó như là một vết thương của thời lỗi đời lỗi đạo.
Tổng thổng Mỹ, Obama cho phép không kích quân nổi dậy ở Iraq, kết quả các cuộc bầu cử Tổng thống ở Thổ Nhĩ Kỳ và Iran, Trung Quốc bác bỏ đề xuất giải quyết tranh chấp ở Biển Đông của Philippines... là những tin tức đáng chú ý trong tuần qua.
Thông tin TQ phát hành sách phi pháp về đường chín đoạn; Ngày 19/8 chính thức công bố kết luận thanh tra chùa Bồ Đề; Chống trượt cao học, 40 người lót tay hơn 1 tỷ đồng; hay Công điện khẩn về tăng cường phòng chống virus cúm A/H5N6 ..... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (10/08 - 16/08)
Chuyện tình yêu đầy sóng gió của các mỹ nhân Phi Thanh Vân, Hồ Ngọc Hà, DJ Oxy, chiêu trò mới gây chú ý của Ngọc Trinh, Đàm Vĩnh Hưng, nhóm nhạc Hàn Quốc 2NE1 gây "bão" ở Việt Nam, vấn đề thu tiền tác quyền âm nhạc lại nóng, tài tử Robin Williams qua đời, diễn viên "Thiên long bát bộ" bị bắt vì dùng ma túylà những thông tin nổi bật tuần qua.
Kem đánh răng Colgate chứa chất gây ung thư khiến người tiêu dùng hoang mang, sau khi giảm giá xăng, Petrolimex lại than ít lãi, Thanh Long được mùa mất giá khiến người nông dân điều đứng, lãi khủng của Vietnam Airlines, đủ chiêu "né trần" giá sữa của doanh nghiệp... là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua.
Đám cưới của cô dâu bị ung thư, tình yêu trái ngọt của chàng trai tật nguyền và rất nhiều câu chuyện tình yêu gây xúc động; Nuôi dạy con - Những câu chuyện hy sinh và cả những sự việc tàn ác; Chuyện gia đình của những mối tình đồng tính; Nhiều tin tức thực phẩm độc hại nên lưu ý; cùng với đó là những bài viết đáng suy ngẫm về thực trạng cuộc sống quanh ta...
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi

WARC-Truncated: length

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: max-age=280, public


text:
Cac nha khoa hoc thuoc Vien Cong nghe Massachusetts (Hoa Ky) vua cong bo mot phat hien quan trong xac dinh duoc nguyen nhan vi sao cum gia cam chua tro thanh dai dich lay lan sang nguoi.
Do la thong tin duoc bao Tien Phong so ra ngay 28/1/2008 .
Theo TienPhong, phat hien tren duoc dang tai tren tap chi Cong nghe sinh hoc tu nhien nay se gop phan quan trong vao no luc chan dung nguy co dai dich cum tren nguoi. Cac nha khoa hoc thuoc Vien Cong nghe Massachusetts (Hoa Ky) da phat hien ra rang de xam nhap vao te bao duong ho hap, virus cum phai vuot qua mot “cua” dac biet.
Do la, virus cum muon lay lan sang gia cam phai co phan tu polisacarit hinh non. Trong khi do, phan tu polisacarit tren nguoi lai co hinh chiec o. Day chinh la chiec “la chan” huu hieu nhat ngan chan duoc virus H5N1 tu gia cam lay lan sang nguoi.
“Phat hien nay se giup chung ta kiem soat su bien doi cua virus cum va giup ngan chan nguy co dai dich cum tren nguoi” - TS Jeremy Berg thuoc Vien Y hoc du phong quoc gia (Hoa Ky) nhan xet.
Ngay 16/12/2004 , To chuc Y te The gioi tuyen bo cac chinh phu phai chuan bi cho mot dai dich cum chac chan se xuat hien. Van de bay gio khong phai la khi nao no se xay ra, ma la con nguoi chuan bi doi pho the nao.
"Dai dich cum la hien tuong mang tinh tu nhien, giong nhu dong dat vay", ong Klaus Stohr, giam doc Chuong trinh Cum cua WHO, cho biet, "Van de cua chung ta bay gio chinh la su chuan bi doi pho chua chu dao".
Cum la mot benh de lay. Hon 100 nam qua can benh nay da giet chet hang tram trieu nguoi. Cum thuong bung phat theo chu ky. Cac nha khoa hoc du doan chu ky bung phat thanh dai dich sap toi cua no dang den gan.
Dai dich cum 1918-1919 tai Tay Ban Nha da cuop di sinh mang cua gan 40 trieu nguoi tren toan the gioi, nhieu hon so nguoi bo mang trong Dai chien The gioi I. Tiep theo do la 2 dai dich 1957-1958 va 1968-1969, moi lan giet hai hang trieu nguoi.
Cac nha khoa hoc nhan thay rang, nhung chung virus gay chet nguoi nhieu nhat gay dai dich theo chu ky 30 nam.
WHO canh bao rang, khoang 7 trieu nguoi se chet trong dot bung phat dich sap toi. Cac chinh phu can tang cuong bien phap phong ngua de giam thieu thiet hai ve nguoi va cua. Ngoai viec san xuat vacxin, chinh quyen can tang cuong cac bien phap giam sat. WHO cung cho rang cac nuoc can xay dung ke hoach hanh dong khan cap trong truong hop dai dich xay ra. Chang han nhu kiem tra nghiem ngat tai san bay hay ap dung rong rai cac quy dinh ve sinh dich te va cach ly chat che.
3 dai dich cum trong the ky truoc, cung nhu cac dai dich o the ky 19, da bung phat va lay lan tren pham vi toan the gioi truoc khi cac quan chuc y te phat hien va xac dinh duoc chung virus gay benh.
Noi lo ve mot dai dich cum toan cau cang day len khi cac chuyen gia tim thay nhung bang chung cho thay virus H5N1, cung nhu nhieu chung virus gay cum ga khac, da "bam tru" kha chac o chau A. Chung co mat o khap noi, trong cac dan chim di cu va chim hoang. Nguy hiem hon, chung co the hien dien trong vit nuoi, loai vat song gan con nguoi, ma chung ta khong the biet. Nguyen nhan rat don gian la khi bi cum, vit khong he co bieu hien bi benh va cung khong chet nhu ga.
WHO khuyen cao chinh phu cac nuoc can thuc day su phoi hop giua nganh y te va thu y vi virus gay cum o dong vat co the vuot qua duoc ranh gioi giua cac loai, khong chi tan dong vat ma con tan cong ca con nguoi.
MD (Tong hop)
TIN Sức Khỏe NỔI BẬT
Mới đây, Bộ NN&PTNT đã phát hiện một số trường hợp dương tính với cúm A/H5N6 trên đàn gà nuôi tại huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn.
Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Vì sao cúm gia cầm chưa trở thành đại dịch ở người? bang cach nhan chuot vao duong dan tren.
Nhan xet, hay lien he ve tin Vi sao cum gia cam chua tro thanh dai dich o nguoi co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Vi sao cum gia cam chua tro thanh dai dich o nguoi de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin suc khoe trong chuyen muc Suc khoe.

markdown:
|
|
Do la thong tin duoc bao Tien Phong so ra ngay 28/1/2008 .
Theo TienPhong, phat hien tren duoc dang tai tren tap chi Cong nghe sinh hoc tu nhien nay se gop phan quan trong vao no luc chan dung nguy co dai dich cum tren nguoi. Cac nha khoa hoc thuoc Vien Cong nghe Massachusetts (Hoa Ky) da phat hien ra rang de xam nhap vao te bao duong ho hap, virus cum phai vuot qua mot “cua” dac biet.
“Phat hien nay se giup chung ta kiem soat su bien doi cua virus cum va giup ngan chan nguy co dai dich cum tren nguoi” - TS Jeremy Berg thuoc Vien Y hoc du phong quoc gia (Hoa Ky) nhan xet.
|
|
Viet Bao
|
|
TIN
![]()
Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet
*Vì sao cúm gia cầm chưa trở thành đại dịch ở người?* bang cach nhan chuot vao duong dan tren.
Nhan xet, hay lien he ve tin
** co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Vi sao cum gia cam chua tro thanh dai dich o nguoi**


text:
- 100 USD = 100 USD (Date: 2014/08/22)
- Phủ nhận chung: Alibaba không thể đảm bảo về độ chính xác của tỷ giá. Bạn nên xác nhận tỷ giá hiện thời trước khi có bất kỳ giao dịch gì có thể bị ảnh hưởng bởi thay đổi tỷ gia. Tỷ giá chỉ để tham khảo và sẽ thay đổi khi cần.
Mini có dây Security Pinhole bí Camera bí giám sát màu Video và âm nhà Camera
Hoàn toàn hàng! Có dây Video và âm Camera/CMOS 380 TVL ...hơn nữa
Ban đầu thương hiệu mới LG g2 nhỏ 4,7" LCD quad- cốt lõi 1.2 GHz 8mp1gb ram dropship bán buôn bởi fedex
GSM 850/900/1800/1900 GSM 850/900/1800/1900- Sim 1& sim 2 HSDPA 850/900/1900/2100 4,7 inch 8 gb, 1 GB RAM ...hơn nữa
china dual sim điện thoại di động nhỏ n82
China dual sim điện thoại di động nhỏ n82 1. nhỏ điện thoại 2. màn hình inch 1,44 3. dual sim card dual standby ...hơn nữa
hd 1280x960 thanh USB máy quay phim mini dvr ẩn FOB bí mật
Thanh USB camera 1. đầy đủ cổ phần! 2 sắc nét và rõ ràng 1280x960 video \ 1600x1200(. Hình ảnh jpeg) 3. hỗ trợ lên đến 32GB ...hơn nữa
Ban đầu thương hiệu mới asus Padfone nhỏ a11 16GB 4.3" quad- lõi kép sim điện thoại w/7" trạm dropship bán buôn bởi fedex
Mạng 2G GSM 850/900/1800/1900 mạng 3G HSDPA 850/900/1900/2100 ...hơn nữa
cheap phone mini 5130
điện thoại giá rẻ nhỏ 5130 2. quad band điện thoại di động 3. nhỏ điện thoại di động 4. màn hình inch 1,44 5. dual sim card ...hơn nữa
Mini có dây CCTV Security pinhole ẩn pinhole camera màu Video âm Khung nhà Camera
Hoàn toàn hàng! Có dây Video và âm Camera/CMOS/với khung ...hơn nữa
Ban đầu thương hiệu mới LG g2 nhỏ d618 dual sim LCD 4,7" quadcore 8mp wifi điện thoại Android bởi fedex
Mạng 2G GSM 850/900/1800/1900- Sim 1& sim 2 mạng 3G HSDPA 850/900/1900/2100 ...hơn nữa
1,44 inch oem mua tại Trung Quốc từ colombia nhỏ 5130
1,44 inch QCIF màn hình oem giá rẻ celular china điện thoại di động nhỏ 5130 dual sim thẻ di động độ nét cao máy ảnh ...hơn nữa
5,0 cao độ phân Watch Dvr/Camera/Mini DVR
5.0m High độ phân xem dvr với tích vào Microphone, Photo- dùng, hỗ trợ ghi video ...hơn nữa
Thương hiệu mới ban lg g3 đánh bại g3 nhỏ f470 quad core 4,5" LCD điện thoại dropship bán buôn bởi fedex
720 x 1280 pixel, 4,5 inch, 5 MP, 8 gb, 1 GB RAM, quad- lõi 1.2 GHz ...hơn nữa
oem giá rẻ celular china điện thoại di động nhỏ 5130 điện thoại di động
Oem giá rẻ celular china điện thoại di động nhỏ 5130 1. chúng tôi hỗ trợ oem để 2. chúng tôi cung cấp giá tốt nhất và chất lượng tốt ...hơn nữa
nhỏ gián điệp bút camera dv hd video camera usb dvr ghi camera bút
Camera bút 1. đầy đủ cổ phần. 2. video độ phân giải: định dạng avi, 720x 480 pixel 3. giao hàng nhanh 4. gián điệp máy ảnh ...hơn nữa
Bán buôn 1,44" thấp kết thúc điện thoại di động nhỏ cổ phần thiết kế thời trang
Với giá rẻ nhất điện thoại di động điện thoại di động rất nhỏ bán buôn thấp kết thúc điện thoại di động hai sim điện thoại, oem dịch vụ điện thoại di động nhỏ ...hơn nữa
Mới Ban đầu HTC One Mini 601s Android Phone dropship bán buôn FedEx
GSM 850/hình-900/1800/1900 1280 x 720 Pixels, 4,3 inch 4 MP, 2688 X Pixels 1520, ...hơn nữa
nhỏ gián điệp bút camera dv hd video camera usb dvr ghi bút gián điệp camera hd
Bút gián điệp camera hd 1. đầy đủ cổ phần. 2. video độ phân giải: định dạng avi, 720x 480 pixel 3. giao hàng nhanh 4. spy cam ...hơn nữa
nhỏ 5130 điện thoại di động telefono celular con homologation para colombia
Nhỏ 5130 điện thoại di động telefono celular 1. chúng tôi hỗ trợ oem để 2. chúng tôi cung cấp giá tốt nhất và chất lượng tốt ...hơn nữa
Spy Pen Cam DV HD Video Camera USB DVR Record Mini Hidden Spy Camera Pen
Spy Camera bút 1. đầy đủ cổ phần. 2. video độ phân giải: định dạng avi, 720x 480 pixel 3. giao hàng nhanh 4. gián điệp máy ảnh ...hơn nữa
đẹp phụ nữ điện thoại di động 2,4 inch gsm bốn băng tần nhỏ dễ thương flip điện thoại
đẹp phụ nữ điện thoại di động 2,4 inch gsm bốn băng tần nhỏ dễ thương flip điện thoại 1. nhỏ dễ thương flip điện thoại 2. 2,4 inch QVGA ...hơn nữa
nhỏ gián điệp bút camera dv hd video camera usb dvr ghi hd gián điệp bút
Hd gián điệp bút 1. đầy đủ cổ phần. 2. video độ phân giải: định dạng avi, 720x 480 pixel 3. giao hàng nhanh 4. spy cam ...hơn nữa
nhỏ 5130 gsm điện thoại di động
mini 5130 gsm mobile phone
1.We support OEM order
2.We supply best price and good quality ...hơn nữa
nhỏ gián điệp bút camera dv hd video camera usb dvr ghi gián điệp máy ảnh mini bút
spy camera mini pen
1.Fully In Stock .
2.Video Resolution: AVI format,720x 480 pixels
3.Fast delivery
4.Spy Camera ...hơn nữa
nhỏ gián điệp bút dv hd video camera usb dvr ghi hidden cam
Gián điệp bút 1. đầy đủ cổ phần. 2. video độ phân giải: định dạng avi, 640x 480 pixel 3. giao hàng nhanh 4. gián điệp máy ảnh ...hơn nữa
ô tô chìa khóa xích camera xe keychain camera dvr video ghi âm bí mật 808 ẩn mini dv dvr camera cam máy quay nhỏ
Giòn và rõ ràng 720x480 Video. Hỗ trợ thẻ tf 16GB lên đến. ...hơn nữa
nhỏ gián điệp bút camera dv hd video camera usb dvr ghi hd ẩn bút camera
Hd ẩn bút camera 1. đầy đủ cổ phần. 2. video độ phân giải: định dạng avi, 640x 480 pixel 3. giao hàng nhanh 4. spy cam ...hơn nữa
nhỏ gián điệp bút camera dv hd video camera usb dvr ghi bút video camera
Bút video camera 1. đầy đủ cổ phần. 2. video độ phân giải: định dạng avi, 640x 480 pixel 3. giao hàng nhanh 4. spy cam ...hơn nữa
nhỏ gián điệp bút camera dv hd video camera usb dvr ghi nhỏ gián điệp bút ghi âm
Gián điệp bút ghi âm 1. đầy đủ cổ phần. 2. video độ phân giải: định dạng avi, 640x 480 pixel 3. giao hàng nhanh 4. spy cam ...hơn nữa
gián điệp bút cam dv hd video camera usb dvr ghi bút camera nhỏ ẩn
Camera bí mật 1. đầy đủ cổ phần. 2. video độ phân giải: định dạng avi, 720x 480 pixel 3. giao hàng nhanh 4. gián điệp máy ảnh ...hơn nữa
Mini Spy Pen Camera DV HD Video Camera USB DVR Record mini spy pen dv hd video camera
Nhỏ gián điệp bút dv hd video camera 1. đầy đủ cổ phần. 2. video độ phân giải: định dạng avi, 720x 480 pixel 3. giao hàng nhanh 4. spy cam ...hơn nữa
gián điệp bút cam dv hd video camera usb dvr ghi bút camera nhỏ ẩn bút camera bpr6
bpr6 pen camera
1.Fully In Stock .
2.Video Resolution: AVI format, 720x 480 pixels
3.Fast delivery
4.Spy Camera ...hơn nữa
Tìm kiếm Phản hồi
All product and supplier information in the language(s) other than English displaying on this page are information of www.alibaba.com translated by the language-translation tool automatically. If you have any query or suggestion about the quality of the auto-translation, please email us at (email address). Alibaba.com and its affiliates hereby expressly disclaim any warranty, express or implied, and liability whatsoever for any loss howsoever arising from or in reliance upon any auto-translated information or caused by any technical error of the language-translation tool.

markdown:
[Xem Danh mục Sản phẩm](/product-list/Mini/--mini--HK--------------LIST.html) [Xem Thư viện Sản phẩm](/product-list/Mini/--mini--HK--------------GALLERY.html) [?]
- 100 USD = 100 USD (Date: 2014/08/22)
- Phủ nhận chung: Alibaba không thể đảm bảo về độ chính xác của tỷ giá. Bạn nên xác nhận tỷ giá hiện thời trước khi có bất kỳ giao dịch gì có thể bị ảnh hưởng bởi thay đổi tỷ gia. Tỷ giá chỉ để tham khảo và sẽ thay đổi khi cần.
[](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/mini-wired-security-pinhole-hidden-cctv-camera-hidden-surveillance-color-video-audio-indoor-camera-590378962.html)
**Mini** có dây Security Pinhole bí Camera bí giám sát màu Video và âm nhà Camera
Hoàn toàn hàng! Có dây Video và âm Camera/CMOS 380 TVL
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/mini-wired-security-pinhole-hidden-cctv-camera-hidden-surveillance-color-video-audio-indoor-camera-590378962.html)
[Thông tin liên lạc](/supplier_bequator_200699713/contactinfo.html) [](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/original-brand-new-lg-g2-mini-4-7-lcd-quad-core-1-2-ghz-8mp1gb-ram-dropship-wholesale-by-fedex-1709287209.html)
## Ban đầu thương hiệu mới LG g2 nhỏ 4,7" LCD quad- cốt lõi 1.2 GHz 8mp1gb ram dropship bán buôn bởi fedex
GSM 850/900/1800/1900 GSM 850/900/1800/1900- Sim 1& sim 2 HSDPA 850/900/1900/2100 4,7 inch 8 gb, 1 GB RAM
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/original-brand-new-lg-g2-mini-4-7-lcd-quad-core-1-2-ghz-8mp1gb-ram-dropship-wholesale-by-fedex-1709287209.html)
[Thông tin liên lạc](/supplier_superdigital_200217218/contactinfo.html) [](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/china-dual-sim-mobile-phone-mini-n82-1708916819.html)
## china dual sim điện thoại di động nhỏ n82
China dual sim điện thoại di động nhỏ n82 1. nhỏ điện thoại 2. màn hình inch 1,44 3. dual sim card dual standby
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/china-dual-sim-mobile-phone-mini-n82-1708916819.html)
[](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/hd-1280x960-usb-stick-camera-video-mini-dvr-hidden-fob-covert-1852695459.html)
## hd 1280x960 thanh USB máy quay phim
## hd 1280x960 thanh USB máy quay phim
**mini** dvr ẩn FOB bí mật
Thanh USB camera 1. đầy đủ cổ phần! 2 sắc nét và rõ ràng 1280x960 video \ 1600x1200(. Hình ảnh jpeg) 3. hỗ trợ lên đến 32GB
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/hd-1280x960-usb-stick-camera-video-mini-dvr-hidden-fob-covert-1852695459.html)
[Thông tin liên lạc](/supplier_bequator_200699713/contactinfo.html) [](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/original-brand-new-asus-padfone-mini-a11-16gb-4-3-quad-core-dual-sim-phone-w-7-station-dropship-wholesale-by-fedex-1729546944.html)
## Ban đầu thương hiệu mới asus Padfone nhỏ a11 16GB 4.3" quad- lõi kép sim điện thoại w/7" trạm dropship bán buôn bởi fedex
Mạng 2G GSM 850/900/1800/1900 mạng 3G HSDPA 850/900/1900/2100
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/original-brand-new-asus-padfone-mini-a11-16gb-4-3-quad-core-dual-sim-phone-w-7-station-dropship-wholesale-by-fedex-1729546944.html)
[Thông tin liên lạc](/supplier_superdigital_200217218/contactinfo.html) [](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/cheap-phone-mini-5130-1495207302.html)
## cheap phone
## cheap phone
**mini** 5130
điện thoại giá rẻ nhỏ 5130 2. quad band điện thoại di động 3. nhỏ điện thoại di động 4. màn hình inch 1,44 5. dual sim card
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/cheap-phone-mini-5130-1495207302.html)
[](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/mini-wired-cctv-security-pinhole-hidden-pinhole-camera-color-video-audio-bracket-indoor-camera-590370101.html)
**Mini** có dây CCTV Security pinhole ẩn pinhole camera màu Video âm Khung nhà Camera
Hoàn toàn hàng! Có dây Video và âm Camera/CMOS/với khung
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/mini-wired-cctv-security-pinhole-hidden-pinhole-camera-color-video-audio-bracket-indoor-camera-590370101.html)
[Thông tin liên lạc](/supplier_bequator_200699713/contactinfo.html) [](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/original-brand-new-lg-g2-mini-d618-dual-sim-4-7-lcd-quadcore-8mp-wifi-android-phone-by-fedex-60004808679.html)
## Ban đầu thương hiệu mới LG g2 nhỏ d618 dual sim LCD 4,7" quadcore 8mp wifi điện thoại Android bởi fedex
Mạng 2G GSM 850/900/1800/1900- Sim 1& sim 2 mạng 3G HSDPA 850/900/1900/2100
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/original-brand-new-lg-g2-mini-d618-dual-sim-4-7-lcd-quadcore-8mp-wifi-android-phone-by-fedex-60004808679.html)
[Thông tin liên lạc](/supplier_superdigital_200217218/contactinfo.html) [](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/1-44-inch-oem-buy-in-china-from-colombia-mini-5130-1421874483.html)
## 1,44 inch oem mua tại Trung Quốc từ colombia nhỏ 5130
1,44 inch QCIF màn hình oem giá rẻ celular china điện thoại di động nhỏ 5130 dual sim thẻ di động độ nét cao máy ảnh
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/1-44-inch-oem-buy-in-china-from-colombia-mini-5130-1421874483.html)
[](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/5-0-high-resolution-watch-dvr-cctv-camera-mini-dvr-220812357.html)
## 5,0 cao độ phân Watch Dvr/Camera/
## 5,0 cao độ phân Watch Dvr/Camera/
**Mini** DVR
5.0m High độ phân xem dvr với tích vào Microphone, Photo- dùng, hỗ trợ ghi video
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/5-0-high-resolution-watch-dvr-cctv-camera-mini-dvr-220812357.html)
[Thông tin liên lạc](/supplier_bequator_200699713/contactinfo.html) [](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/brand-new-original-lg-g3-beat-g3-mini-f470-quad-core-4-5-lcd-phone-dropship-wholesale-by-fedex-2018275621.html)
## Thương hiệu mới ban lg g3 đánh bại g3 nhỏ f470 quad core 4,5" LCD điện thoại dropship bán buôn bởi fedex
720 x 1280 pixel, 4,5 inch, 5 MP, 8 gb, 1 GB RAM, quad- lõi 1.2 GHz
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/brand-new-original-lg-g3-beat-g3-mini-f470-quad-core-4-5-lcd-phone-dropship-wholesale-by-fedex-2018275621.html)
[Thông tin liên lạc](/supplier_superdigital_200217218/contactinfo.html) [](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/oem-cheap-celular-china-mobiles-mini-5130-cell-phone-531066171.html)
## oem giá rẻ celular china điện thoại di động nhỏ 5130 điện thoại di động
Oem giá rẻ celular china điện thoại di động nhỏ 5130 1. chúng tôi hỗ trợ oem để 2. chúng tôi cung cấp giá tốt nhất và chất lượng tốt
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/oem-cheap-celular-china-mobiles-mini-5130-cell-phone-531066171.html)
[](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/mini-spy-pen-camera-dv-hd-video-camera-usb-dvr-record-camera-pen-1835275563.html)
## nhỏ gián điệp bút camera dv hd video camera usb dvr ghi camera bút
Camera bút 1. đầy đủ cổ phần. 2. video độ phân giải: định dạng avi, 720x 480 pixel 3. giao hàng nhanh 4. gián điệp máy ảnh
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/mini-spy-pen-camera-dv-hd-video-camera-usb-dvr-record-camera-pen-1835275563.html)
[Thông tin liên lạc](/supplier_superdigital_200217218/contactinfo.html) [](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/wholesale-1-44-low-end-mini-cell-phone-in-stock-fashionable-design-1235808865.html)
## Bán buôn 1,44" thấp kết thúc điện thoại di động nhỏ cổ phần thiết kế thời trang
Với giá rẻ nhất điện thoại di động điện thoại di động rất nhỏ bán buôn thấp kết thúc điện thoại di động hai sim điện thoại, oem dịch vụ điện thoại di động nhỏ
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/wholesale-1-44-low-end-mini-cell-phone-in-stock-fashionable-design-1235808865.html)
[Thông tin liên lạc](/supplier_bequator_200699713/contactinfo.html) [](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/brand-new-original-htc-one-mini-601s-android-phone-dropship-wholesale-by-fedex-1249957057.html)
## Mới Ban đầu HTC One
## Mới Ban đầu HTC One
**Mini** 601s Android Phone dropship bán buôn FedEx
GSM 850/hình-900/1800/1900 1280 x 720 Pixels, 4,3 inch 4 MP, 2688 X Pixels 1520,
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/brand-new-original-htc-one-mini-601s-android-phone-dropship-wholesale-by-fedex-1249957057.html)
[](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/mini-spy-pen-camera-dv-hd-video-camera-usb-dvr-record-pen-spy-camera-hd-1835295742.html)
## nhỏ gián điệp bút camera dv hd video camera usb dvr ghi bút gián điệp camera hd
Bút gián điệp camera hd 1. đầy đủ cổ phần. 2. video độ phân giải: định dạng avi, 720x 480 pixel 3. giao hàng nhanh 4. spy cam
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/mini-spy-pen-camera-dv-hd-video-camera-usb-dvr-record-pen-spy-camera-hd-1835295742.html)
[Thông tin liên lạc](/supplier_superdigital_200217218/contactinfo.html) [](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/mini-5130-mobile-phone-celular-telefono-con-homologation-para-colombia-1893373723.html)
## nhỏ 5130 điện thoại di động telefono celular con homologation para colombia
Nhỏ 5130 điện thoại di động telefono celular 1. chúng tôi hỗ trợ oem để 2. chúng tôi cung cấp giá tốt nhất và chất lượng tốt
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/mini-5130-mobile-phone-celular-telefono-con-homologation-para-colombia-1893373723.html)
[](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/spy-pen-cam-dv-hd-video-camera-usb-dvr-record-mini-hidden-spy-camera-pen-1835198320.html)
## Spy Pen Cam DV HD Video Camera USB DVR Record
## Spy Pen Cam DV HD Video Camera USB DVR Record
**Mini** Hidden Spy Camera Pen
Spy Camera bút 1. đầy đủ cổ phần. 2. video độ phân giải: định dạng avi, 720x 480 pixel 3. giao hàng nhanh 4. gián điệp máy ảnh
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/spy-pen-cam-dv-hd-video-camera-usb-dvr-record-mini-hidden-spy-camera-pen-1835198320.html)
[Thông tin liên lạc](/supplier_superdigital_200217218/contactinfo.html) [](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/beautiful-ladies-mobile-phone-2-4-inch-gsm-quad-band-mini-cute-flip-phone-1934429587.html)
## đẹp phụ nữ điện thoại di động 2,4 inch gsm bốn băng tần nhỏ dễ thương flip điện thoại
đẹp phụ nữ điện thoại di động 2,4 inch gsm bốn băng tần nhỏ dễ thương flip điện thoại 1. nhỏ dễ thương flip điện thoại 2. 2,4 inch QVGA
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/beautiful-ladies-mobile-phone-2-4-inch-gsm-quad-band-mini-cute-flip-phone-1934429587.html)
[](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/mini-spy-pen-camera-dv-hd-video-camera-usb-dvr-record-hd-spy-pen-1835293777.html)
## nhỏ gián điệp bút camera dv hd video camera usb dvr ghi hd gián điệp bút
Hd gián điệp bút 1. đầy đủ cổ phần. 2. video độ phân giải: định dạng avi, 720x 480 pixel 3. giao hàng nhanh 4. spy cam
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/mini-spy-pen-camera-dv-hd-video-camera-usb-dvr-record-hd-spy-pen-1835293777.html)
[Thông tin liên lạc](/supplier_superdigital_200217218/contactinfo.html) [](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/mini-5130-gsm-mobile-phone-1893385333.html)
## nhỏ 5130 gsm điện thoại di động
**mini** 5130 gsm mobile phone
1.We support OEM order
2.We supply best price and good quality
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/mini-5130-gsm-mobile-phone-1893385333.html)
[](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/mini-spy-pen-camera-dv-hd-video-camera-usb-dvr-record-spy-camera-mini-pen-1835272540.html)
## nhỏ gián điệp bút camera dv hd video camera usb dvr ghi gián điệp máy ảnh
## nhỏ gián điệp bút camera dv hd video camera usb dvr ghi gián điệp máy ảnh
**mini** bút
spy camera
**mini** pen
1.Fully In Stock .
2.Video Resolution: AVI format,720x 480 pixels
3.Fast delivery
4.Spy Camera
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/mini-spy-pen-camera-dv-hd-video-camera-usb-dvr-record-spy-camera-mini-pen-1835272540.html)
[](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/mini-spy-pen-dv-hd-video-camera-usb-dvr-record-hidden-cam-1818373494.html)
## nhỏ gián điệp bút dv hd video camera usb dvr ghi hidden cam
Gián điệp bút 1. đầy đủ cổ phần. 2. video độ phân giải: định dạng avi, 640x 480 pixel 3. giao hàng nhanh 4. gián điệp máy ảnh
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/mini-spy-pen-dv-hd-video-camera-usb-dvr-record-hidden-cam-1818373494.html)
[](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/car-key-chain-camera-car-keychain-camera-dvr-covert-video-audio-recorder-808-hidden-mini-dv-dvr-cam-camcorder-mini-camera-561866090.html)
## ô tô chìa khóa xích camera xe keychain camera dvr video ghi âm bí mật 808 ẩn
## ô tô chìa khóa xích camera xe keychain camera dvr video ghi âm bí mật 808 ẩn
**mini** dv dvr camera cam máy quay nhỏ
Giòn và rõ ràng 720x480 Video. Hỗ trợ thẻ tf 16GB lên đến.
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/car-key-chain-camera-car-keychain-camera-dvr-covert-video-audio-recorder-808-hidden-mini-dv-dvr-cam-camcorder-mini-camera-561866090.html)
[](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/mini-spy-pen-camera-dv-hd-video-camera-usb-dvr-record-hd-hidden-pen-camera-1835325994.html)
## nhỏ gián điệp bút camera dv hd video camera usb dvr ghi hd ẩn bút camera
Hd ẩn bút camera 1. đầy đủ cổ phần. 2. video độ phân giải: định dạng avi, 640x 480 pixel 3. giao hàng nhanh 4. spy cam
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/mini-spy-pen-camera-dv-hd-video-camera-usb-dvr-record-hd-hidden-pen-camera-1835325994.html)
[](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/mini-spy-pen-camera-dv-hd-video-camera-usb-dvr-record-pen-video-camera-1835331475.html)
## nhỏ gián điệp bút camera dv hd video camera usb dvr ghi bút video camera
Bút video camera 1. đầy đủ cổ phần. 2. video độ phân giải: định dạng avi, 640x 480 pixel 3. giao hàng nhanh 4. spy cam
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/mini-spy-pen-camera-dv-hd-video-camera-usb-dvr-record-pen-video-camera-1835331475.html)
[](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/mini-spy-pen-camera-dv-hd-video-camera-usb-dvr-record-mini-spy-pen-recorder-1835317855.html)
## nhỏ gián điệp bút camera dv hd video camera usb dvr ghi nhỏ gián điệp bút ghi âm
Gián điệp bút ghi âm 1. đầy đủ cổ phần. 2. video độ phân giải: định dạng avi, 640x 480 pixel 3. giao hàng nhanh 4. spy cam
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/mini-spy-pen-camera-dv-hd-video-camera-usb-dvr-record-mini-spy-pen-recorder-1835317855.html)
[](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/spy-pen-cam-dv-hd-video-camera-usb-dvr-record-mini-hidden-pen-camera-1835204548.html)
## gián điệp bút cam dv hd video camera usb dvr ghi bút camera nhỏ ẩn
Camera bí mật 1. đầy đủ cổ phần. 2. video độ phân giải: định dạng avi, 720x 480 pixel 3. giao hàng nhanh 4. gián điệp máy ảnh
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/spy-pen-cam-dv-hd-video-camera-usb-dvr-record-mini-hidden-pen-camera-1835204548.html)
[](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/mini-spy-pen-camera-dv-hd-video-camera-usb-dvr-record-mini-spy-pen-dv-hd-video-camera-1835295169.html)
**Mini** Spy Pen Camera DV HD Video Camera USB DVR Record **mini** spy pen dv hd video camera
Nhỏ gián điệp bút dv hd video camera 1. đầy đủ cổ phần. 2. video độ phân giải: định dạng avi, 720x 480 pixel 3. giao hàng nhanh 4. spy cam
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/mini-spy-pen-camera-dv-hd-video-camera-usb-dvr-record-mini-spy-pen-dv-hd-video-camera-1835295169.html)
[](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/spy-pen-cam-dv-hd-video-camera-usb-dvr-record-mini-hidden-pen-camera-bpr6-pen-camera-1835207701.html)
## gián điệp bút cam dv hd video camera usb dvr ghi bút camera nhỏ ẩn bút camera bpr6
bpr6 pen camera
1.Fully In Stock .
2.Video Resolution: AVI format, 720x 480 pixels
3.Fast delivery
4.Spy Camera
[
...hơn nữa
](http://vietnamese.alibaba.com/product-gs/spy-pen-cam-dv-hd-video-camera-usb-dvr-record-mini-hidden-pen-camera-bpr6-pen-camera-1835207701.html)
### Tìm kiếm Phản hồi
[vui lòng giúp chúng tôi cải thiện.](mailto:vietnamese.trans@service.alibaba.com)
All product and supplier information in the language(s) other than English displaying on this page are information of
[www.alibaba.com](http://www.alibaba.com)translated by the language-translation tool automatically. If you have any query or suggestion about the quality of the auto-translation, please email us at (email address). Alibaba.com and its affiliates hereby expressly disclaim any warranty, express or implied, and liability whatsoever for any loss howsoever arising from or in reliance upon any auto-translated information or caused by any technical error of the language-translation tool.

P3P: CP="CAO PSA OUR"

Vary: Accept-Encoding,User-Agent