markdown:
# Giải pháp xác thực mạnh 2 yếu tố cho dịch vụ tài chính trực tuyến Internet Banking, chứng khoáng
Chia sẻ: Chanh Thu | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:22
lượt xem 187
download
![](http://image.tlvnimg.com/document/thumbnail/2009/20090624/chanhthu/80x100/6491346031517.jpg)
##
Giải pháp xác thực mạnh 2 yếu tố cho dịch vụ tài chính trực tuyến Internet Banking, chứng khoáng
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static.tlvnimg.com/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
Trong thời đại bùng nổ các dịch vụ trên Internet như hiện nay, các tổ chức tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm ngày càng cung cấp đa dạng các sản phẩm, dịch vụ trực tuyến của mình tới đông đảo khách hàng qua mạng Internet. Tuy vậy, bên cạnh những lợi ích mà các dịch vụ trực tuyến đem lại, các tổ chức tài chính phải đau đầu để tìm ra một giải pháp bảo mật tốt nhất và với chi phí hợp lý nhất mà vẫn bảo vệ được thông tin đăng kí của khách hàng...
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
##
Nội dung Text: Giải pháp xác thực mạnh 2 yếu tố cho dịch vụ tài chính trực tuyến Internet Banking, chứng khoáng
- Giải pháp xác thực mạnh 2 yếu tố cho dịch vụ tài chính trực tuyến Internet Banking, chứng khoáng
- Giải pháp xác thực mạnh 2 yếu tố cho các dịch vụ trực tuyến trên Internet CÔNG TY CP PHÁT TRIỂN PHẦN MỀM VÀ HỖ TRỢ CÔNG NGHỆ ---------***---------- GIẢI PHÁP XÁC THỰC MẠNH 2 YẾU TỐ CHO DỊCH VỤ TÀI CHÍNH TRỰC TUYẾN INTERNET BANKING, CHỨNG KHOÁN Khách hàng: Công ty Chứng khoán Phương Đông Đơn vị lập phương án Công ty MISOFT Mã dự án: Tiêu đề: Giải pháp Xác thực mạnh 2 yếu tố Nội dung: Phiên bản: Loại tài liệu: Cung cấp cho khách hàng Ngày hoàn thành 12 năm 2007 Người thực hiện Nguyễn Quang Trung – Kĩ sư ứng dụng xác thực mạnh Hà Nội : 12-2007 1
- Giải pháp xác thực mạnh 2 yếu tố cho các dịch vụ trực tuyến trên Internet MỤC LỤC I. ĐẶT VẤN ĐỀ..............................................................................................................................3 I.1 Xác thực danh tính trực tuyến................................................................................................3 I.2 Lựa chọn phương pháp xác thực phù hợp..............................................................................4 I.3 Xác thực 2 yếu tố....................................................................................................................5 II. ENTRUST IDENTITYGUARD – XÁC THỰC MẠNH 2 YẾU TỐ.....................................7 II.1 Xác thực mạnh kết hợp nhiều phương pháp.........................................................................7 II.2 Xác thực mạnh 2 chiều chống Phishing, Pharming............................................................10 II.3 Khả năng tích hợp của Entrust IdentityGuard....................................................................10 II.3.1 Mô hình tích hợp Entrust IdentityGuard cho công ty Chứng khoán........................13 II.3.2 Qui trình xử lý thông tin trong các phương pháp xác thực .....................................14 II.4 Các thành phần chính trong IdentityGuard Server..............................................................17 II.5 Lập kế hoach triển khai Entrust IdentityGuard...................................................................19 II.5.1 Các công việc cần xem xét và thực thi.....................................................................19 II.5.2 Tiến độ thực hiện.....................................................................................................20 III. DỰ TOÁN KINH PHÍ...........................................................................................................20 IV. KẾT LUẬN.............................................................................................................................22 ....................................................................................................................................................22 2
- Giải pháp xác thực mạnh 2 yếu tố cho các dịch vụ trực tuyến trên Internet I. ĐẶT VẤN ĐỀ I.1 Xác thực danh tính trực tuyến Trong thời đại bùng nổ các dịch vụ trên Internet như hiện nay, các tổ chức tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm ngày càng cung cấp đa dạng các sản phẩm, dịch vụ trực tuyến của mình tới đông đảo khách hàng qua mạng Internet. Tuy vậy, bên cạnh những lợi ích mà các dịch vụ trực tuyến đem lại, các tổ chức tài chính phải đau đầu để tìm ra một giải pháp bảo mật tốt nhất và với chi phí hợp lý nhất mà vẫn bảo vệ được thông tin đăng kí của khách hàng khi họ tham gia vào các dịch vụ trực tuyến. Đây được coi là quyền lợi chính đáng của khách hàng và cũng là trách nhiệm không thể coi nhẹ của nhà cung cấp dịch vụ tài chính. Một trong những thông tin quan trọng nhất của khách hàng để họ có thể truy cập dịch vụ và giao dịch tài chính là Danh tính trực tuyến (Online Identity). Thông tin này được sử dụng để chứng thực một người đúng là khách hàng đã đăng kí với nhà cung cấp dịch vụ trước khi họ có thể truy cập và sử dụng bất cứ loại sản phẩm dịch vụ trực tuyến nào. Với mức độ quan trọng của Danh tính trực tuyến như vậy nên phần lớn các tấn công của Hacker đều nhằm vào việc là tìm cách để lấy cắp hoặc chiếm đoạt danh tính. Các tấn công có thể ở nhiều dạng như Phishing (hacker gửi một bức thư giả mạo nhà cung cấp để lừa khách hàng truy cập vào một Web site và từ đó khách hàng sẽ bị lộ thông tin cá nhân khi nhập các giá trị như Tên đăng nhập/Mật khẩu, Số tài khoản/Mật khẩu hoặc số thẻ tín dụng). Hoặc một số dạng tấn công khác như Brute force, Keylogger (Hacker ghi lại tất cả những gì khác hàng gõ lên bàn phím để từ đó lần ra mật khẩu, số tài khoản của họ). Thực tế cho thấy rằng các tấn công đánh cắp danh tính và hành vi lừa đảo trực tuyến đã thực sự gây lo ngại cho khách hàng và đã không ít lần gây là 3
- Giải pháp xác thực mạnh 2 yếu tố cho các dịch vụ trực tuyến trên Internet những tổn thất và hậu quả vô cùng nghiêm trọng cho những nhà cung cấp dịch vụ tài chính trực tuyến. Cho đến nay, hầu hết các ngân hàng, tổ chức tài chính, chứng khoán có các dịch vụ trực tuyến đã triển khai các hệ thống xác thực người dùng bằng UserName/Password được gọi là xác thực 1 yếu tố. Và họ cũng đã nhanh chóng nhận ra rằng các hệ thống xác thực 1 yếu tố đã không còn đủ mạnh để bảo vệ thông tin của khách hàng trước các tấn công ngày càng tinh vi của kẻ xấu. Bên cạnh đó, các yêu cầu về phát hiện, ngăn chặn những hành vi lừa đảo trực tuyến để giảm thiểu các rủi ro cho cả khách hàng và nhà cung cấp cũng đã được các tổ chức quản lý và giám sát hoạt động tài chính ép buộc phải thực thi. Thực tế là hiện nay có rất nhiều công nghệ và phương pháp để xác thực danh tính trong giao dịch điện tử. Những phương pháp đó sử dụng mật khẩu, số định danh cá nhân, chứng chỉ số sử dụng PKI, các thiết bị bảo mật vật lý như Smart Card, mật khẩu dùng 1 lần (OTP), USB, yếu tố sinh trắc học để bảo vệ danh tính. Mức độ bảo mật phụ thuộc vào từng nhóm công nghệ và đối tượng hay những giao dịch cụ thể cần được bảo vệ. Tính đảm bảo của phương pháp xác thực dựa trên 3 yếu tố cơ bản sau: 1. Something a person knows: Thường được sử dụng là số PIN, mật khẩu 2. Something a person has: Được hiểu như các thiết bị vật lý: SmartCard, Token… 3. Something a person is: Được hiểu là những đặc tính sinh trắc học: Vân tay, mống mắt Phương pháp xác thực nhiều yếu tố sẽ đảm bảo an toàn hơn phương pháp xác thực 1 yếu tố để chống lại nguy cơ lừa đảo. Sử dụng từ 2 yếu tố trở nên được gọi là Xác thực mạnh. Chi phí của việc đầu tư vào những hệ thống xác thực cũng tăng dần theo mức độ bảo mật của hệ thống. Mặc dù vậy, một hệ thống xác thực thành công không chỉ dựa vào yếu tố công nghệ mà còn phụ thuộc và rất nhiều những thành phần khác như: Các chính sách bảo mật, các hướng dẫn thực thi an toàn thông tin, khả năng quản lý và giám sát hệ thống. Và đặc biệt một hệ thống có hiệu quả thì phải được người dùng chấp nhận (tính dễ sử dụng/giá thành), đảm bảo tốt tính bảo mật, tính mở rộng và tương thích với hệ thống ứng dụng hiện tại và tương lai. I.2 Lựa chọn phương pháp xác thực phù hợp Với sự bùng phát ngày càng tăng nguy cơ lừa đảo và mức độ rủi ro trong các giao dịch thương mại trực tuyến trên Internet, Hội đồng Kiểm toán Tài Chính Liên bang (FFIEC) được sự hỗ trợ của một loạt các ngân hàng hàng đầu trên thế giới đã soạn thảo một ấn phẩm vào năm 2001 có tên “Xác thực trong môi trường giao dịch ngân hàng điện tử, chứng khoán, bảo hiểm trực tuyến”. Mục tiêu của ấn phẩm này là để hướng dẫn thực thi những chính sách xác thực mạnh cho những tổ chức tài chính tham gia vào các dịch vụ và giao dịch điện tử. Nội dung của ấn phẩm đề cập đến những hậu quả khi mất cắp danh tính và các chỉ dẫn lựa chọn công nghệ xác thực mạnh phù hợp cho tổ chức tài chính: “ Những kẻ lừa đảo đang khai thác điểm yểu bảo mật của khách hàng khi họ hoàn toàn tin tưởng và việc xác thực 1 yếu tố khi truy cập vào các dịch vụ trực tuyến của ngân hàng, chứng 4
- Giải pháp xác thực mạnh 2 yếu tố cho các dịch vụ trực tuyến trên Internet khoán, email và những website giao dịch điện tử. Các tổ chức tài chính nên cân nhắc từng yếu tố sau đề nâng cao tính đảm bảo cho các giao dịch trực tuyến chống lại nguy cơ đánh cắp danh tính:” 1. Nâng cấp hệ thống xác thực 1 yếu tố dựa trên Mật khẩu lên xác thực 2 yếu tố. 2. Sử dụng chương trình dò quét để xác định và ngăn chặn tấn công lừa đảo (phishing) lấy cấp thông tin nhạy cảm như mật khẩu, số thẻ tín dụng… 3. Đào tạo khách hàng để họ nhận thức thấu đáo về tính quan trọng và cần thiết của xác thực danh tính trong môi trường điện tử. 4. Nhấn mạnh tầm quan trọng trong việc chia sẻ thông tin và cộng tác giữa ngành công nghiệp dịch vụ tài chính, chính phủ với những nhà cung cấp công nghệ. Trong bốn đề xuất ở trên, nếu chúng ta làm tốt được đề xuất thứ nhất thì khối lượng công việc được thực hiện trong đề xuất thứ 2 và thứ 3 được giảm đi rất nhiều.Theo hướng dẫn của FFIEC nhằm nâng tính bảo mật và đảm bảo tính khả thi khi đưa vào ứng dụng, xác thực 2 yếu tố là sự lựa chọn tối ưu cho các giao dịch và truy cập trực tuyến của ngành tài chính, ngân hàng, chứng khoán và bảo hiểm. I.3 Xác thực 2 yếu tố Xác thực 2 yếu tố (Two-factor authentication) là phương pháp xác thực yêu cầu 2 yếu tố phụ thuộc vào nhau để chứng minh tính đúng đắn của một danh tính. Xác thực 2 yếu tố dựa trên những thông tin mà người dùng biết (số PIN, mật khẩu) cùng với những gì mà người dùng có (SmartCard, USB, Token, Grid Card…) để chứng minh danh tính. Với hai yếu tố kết hợp đồng thời, tin tặc sẽ gặp rất nhiều khó khăn để đánh cắp đầy đủ các thông tin này. Nếu 1 trong 2 yếu tố bị đánh cắp cũng chưa đủ để tin tặc sử dụng. Phương pháp này đảm bảo an toàn hơn rất nhiều so với phương pháp xác thực truyền thống dựa trên 1 yếu tố là Mật khẩu/Số Pin. Ích lợi của việc chuyển từ hệ thống xác thực 1 yếu tố sang xác thực 2 yếu tố được mô tả như sau: “ Hiếm khi trong lĩnh vực bảo mật, bạn chỉ cần làm một sự thay đổi mà có thể giải quyết được rất nhiều vấn đề liên quan tới điểm yếu bảo mật. Việc chuyển đổi sang hệ thống xác thực 2 yếu tố có khả năng giúp bạn làm được điều đó” • Tấn công Phishing đã có những thành công nhất định trong việc đánh cắp Mật khẩu tĩnh của khách hàng. Nếu sử dụng xác thực 2 yếu tố thì việc đánh cắp mật khẩu tĩnh là vô nghĩa. • Ắn cắp danh tính trong môi trường giao dịch trực tuyến sẽ trở lên khó khăn hơn khi danh tính đó được bảo vệ bằng 2 yếu tố thay vì 1 yếu tố (mật khẩu/số PIN) như trước đây. 5
- Giải pháp xác thực mạnh 2 yếu tố cho các dịch vụ trực tuyến trên Internet • Trong giao dịch trực tuyến, tính chống từ chối và tính bí mật là một trong những yêu cầu cần thiết của khách hàng. Rất nhiều tổ chức tài chính đã sử dụng Chữ kí số được tạo ra từ hệ thống xác thực 2 yếu tố để đảm bảo cho các giao dịch. • Xác thực 1 yếu tố trước đây mới chỉ đáp ứng được xác thực giữa nhà cung cấp dịch vụ với khách hàng mà không có khả năng ngược lại. Hệ thống xác thực 2 yếu tố sẽ giúp cho quá trình xác thực là tương tác 2 chiều, đảm bảo tối đa tính an toàn cho các giao dịch trực tuyến. • Cuối cùng, cân nhắc tới việc giải thoát người dùng khỏi việc phải nhớ rất nhiều mật khẩu, phải nhớ thay đổi mật khẩu theo định kì và rất nhiều rắc rối khác khi chúng ta quên chúng. Một số dạng của xác thực 2 yếu tố có khả năng giúp ta thực hiện điều đó. Đứng trước nhu cầu đó, rất nhiều công ty bảo mật đã phối hợp cùng các ngân hàng, tổ chức tài chính để phát triển những giải pháp, sản phẩm để bảo vệ thông tin có liên quan tới các hoạt động giao dịch trực tuyến. Công ty Entrust, công ty phần mềm chuyên trong lĩnh vực bảo mật và mã hoá thông tin, đã là một trong các công ty hiếm hoi trên thế giới giúp cho các ngân hàng đáp ứng được đầy đủ yêu cầu về bảo vệ danh tính và chống lại các hành vi lừa đảo trực tuyến. Bên cạnh đó, giải pháp bảo mật của Entrust đã được đánh giá là có chi phí đầu tư thấp nhất so với các giải pháp của một số hãng như RSA Security, Aladdin, ActiveCard, VASCO… và đặc biệt rất phù hợp cho triển khai với số lượng người dùng lớn như trong lĩnh vực ngân hàng, chứng khoán. Dưới đây là đánh giá của Công ty Forrester Research (www.forrester.com), một công ty toàn cầu chuyên nghiên cứu thị trường và đánh giá các sản phẩm công nghệ Sản phẩm / Công nghệ Tính tiện Tính sử Tính Chi phí Khả Khả năng xác thực dùng dụng bảo đầu tư năng tích hợp mật quản trị One-Time-Password Tokens 5 3 4 2 2 5 Dịch vụ OTP của RSA Token 5 4 4 3 3 5 Smart Card (EMV) 5 3 5 3 3 5 Xác thực bằng số PIN/TAN 5 5 3 3 3 5 Entrust 5 5 5 4 4 5 IdentityGuard Xác thực bằng Mobile 4 3 5 3 5 5 Nhập giá trị xác thực trên bàn 5 3 2 5 5 2 phím ảo Xác thực bằng danh sách các 5 2 2 4 5 2 dãy số Số điểm: 1 = kém 5 = rất tốt Theo nguồn: Công ty nghiên cứu đánh giá các sản phẩm công nghệ Forrester Research Điều gì đã làm nên sự thành công của Entrust, đó là Entrust đã nhanh chóng cung cấp các giải pháp bảo mật đáp ứng kịp thời các yêu cầu cụ thể cho những tổ chức tài chính, ngân hàng, 6
- Giải pháp xác thực mạnh 2 yếu tố cho các dịch vụ trực tuyến trên Internet chứng khoán trong việc bảo vệ thông tin khi giao dịch trực tuyến. Đặc biệt, giải pháp của Entrust có mức chi phí đầu tư tối ưu và dễ sử dụng nhất khi triển khai cho số lượng người dùng rất lớn là những khách hàng đang sử dụng các dịch vụ ngân hàng, tài chính, chứng khoán, bảo hiểm, … Công ty Entrust đưa ra 2 bộ sản phẩm phần mềm Strong Authentication Platform và eFraud Detection để giải quyết 2 vấn đề: • Xác thực mạnh 2 yếu tố để bảo vệ danh tính trực tuyến. • Giám sát và ngăn chặn các hình thức lừa đảo trực tuyến để giảm thiểu rủi ro cho các giao dịch. Entrust IdentityGuard là một sản phẩm phần mềm xác thực mạnh 2 yếu tố trong bộ giải pháp của Entrust được cấp bằng phát minh và đã giành được nhiều giải thưởng có uy tín trong lĩnh vực CNTT, bảo mật. Phần mềm này được coi là phần mềm nền tảng cho nhiều phương pháp xác thực mạnh có khả năng kết hợp với nhau nhằm vào đối tượng là khách hàng và doanh nghiệp sử dụng dịch vụ tài chính, chứng khoán trực tuyến. Entrust IdentityGuard hỗ trợ xác thực mạnh theo phân lớp cho từng nhóm đối tượng khách hàng hoặc cho từng loại giao dịch trong khi không làm gia tăng chi phí đầu tư triển khai. II. ENTRUST IDENTITYGUARD – XÁC THỰC MẠNH 2 YẾU TỐ II.1 Xác thực mạnh kết hợp nhiều phương pháp Entrust IdentityGuard là một sản phẩm phần mềm xác thực mạnh trong bộ giải pháp của Entrust được cấp bằng phát minh và đã giành được nhiều giải thưởng có uy tín trong lĩnh vực CNTT, bảo mật. Phần mềm này được coi là phần mềm nền tảng cho nhiều phương pháp xác thực mạnh có khả năng kết hợp với nhau nhằm vào đối tượng là khách hàng và doanh nghiệp sử dụng dịch vụ tài chính trực tuyến. Entrust IdentityGuard hỗ trợ xác thực mạnh theo phân lớp cho từng nhóm đối tượng khách hàng hoặc cho từng loại giao dịch trong khi không làm gia tăng chi phí đầu tư triển khai. 7
- Giải pháp xác thực mạnh 2 yếu tố cho các dịch vụ trực tuyến trên Internet Hình dưới đây mô tả được phần nào cái nhìn tổng quan về các tính năng và ích lợi của phần mềm Entrust IdentityGuard. Có thể coi Entrust IdentityGuard là giải pháp phần mềm duy nhất hiện nay trên thế giới có khả năng kết hợp được nhiều phương pháp xác thực đồng thời trong cùng một phần mềm. Các phương pháp xác thực của Entrust IdentityGuard không những cho phép nhà cung cấp dịch vụ xác thực mạnh người dùng, mà còn giúp cho khách hàng có thể kiểm tra tính chân thật của các Web site trước khi họ nhập các thông tin cá nhân. Chính vì các khả năng đó, Entrust IdentityGuard đã nâng mức độ đảm bảo của giải pháp vượt xa các giải pháp xác thực hiện có trên thị trường, trong khi chi phí đầu tư không phát sinh và đặc biệt là rất phù hợp khi triển khai với số lượng người sử dụng lớn cho nhiều đối tượng khách hàng. Entrust IdentityGuard có thể cung cấp hai loại xác thực đồng thời là: • Các phương pháp xác thực mạnh người dùng khi truy cập dịch vụ. • Các phương pháp xác thực 2 chiều giúp người dùng có thể kiểm tra tính chân thật của các Web site dịch vụ trực tuyến. Chúng ta sẽ đi sâu hơn vào từng loại xác thực, đầu tiên là các phương pháp xác thực mạnh người dùng khi truy cập dịch vụ. Entrust hỗ trợ 6 lựa chọn phương pháp xác thực có thể thực hiện riêng lẻ hoặc kết hợp đồng thời, bao gồm: • Xác thực người dùng bằng ma trận lưới ngẫu nhiên. Mỗi khách hàng sẽ được cấp một thẻ bảo mật trên đó in một ma trận hàng/cột với các giá trị trong các ô là chữ hoặc số ngẫu nhiên. Mỗi lần xác thực, khách hàng sẽ phải nhập một số giá trị trong ma trận theo các toạ độ, ví dụ A2, C4, F3 của ứng dụng yêu cầu. Các yêu cầu toạ độ này được thay đổi sau mỗi lần xác thực thành công và thay đổi ngẫu nhiên sao cho các giá trị mật khẩu là không bao giờ trùng nhau. Khách hàng sẽ tra trên thẻ bảo mật của mình sở hữu để nhập các giá 8
- Giải pháp xác thực mạnh 2 yếu tố cho các dịch vụ trực tuyến trên Internet trị tương ứng theo toạ độ được yêu cầu. Kích thước hàng/cột của ma trận và độ dài của mật khẩu cho mỗi lần xác thực có thể thay đổi để phù hợp với từng chính sách bảo mật cụ thể. Với một ma trận hàng cột kích thước 5x10, và độ dài của mật khẩu là 3, khách hàng có thể dùng đến 19,600 mật khẩu động không trùng nhau. Ma trận hàng/cột có thể được in trên các thẻ ATM và được phát cho khách hàng. • Xác thực người dùng bằng One-Time-Password Tokens: Entrust IdentityGuard cho phép các khách hàng sử dụng Entrust OTP Tokens (hoặc Vasco OTP Token – Token của hãng Vasco – www.vasco.com) để xác thực dựa trên mật khẩu động được tạo ra từ Token mà không phải mua thêm bất cứ phần mềm xử lý nào bổ sung. • Xác thực theo thông tin cấu hình của các thiết bị cá nhân: Entrust IdentityGuard hỗ trợ xác thực dựa trên những thông tin cấu hình của các thiết bị như PC, Notebook, Server cho lần đầu tiên khi truy cập tới dịch vụ. Khi đó các thông tin cấu hình sẽ được lưu giữ trên Server xác thực và các lần sau đó khách hàng khi sử dụng thiết bị cá nhân đã đăng kí của mình sẽ không phải xác thực lại. • Xác thực thông qua gửi OTP bằng SMS tới thiết bị mobile: Đây là một phương pháp tương đối phổ biến trong các giao dịch điện tử. Trước khi khách hàng xác nhận thực hiện một giao dịch, ví dụ như chuyển tiền…, hệ thống sẽ tạo ra một dãy chữ số và gửi tới số mobile của khách hàng đã đăng kí trước đó bằng một tin nhắn SMS. Sau khi nhận được, khách hàng sẽ nhập dãy số đó cùng với giao dịch để đảm bảo việc chuyển tiền đúng là của khách hàng. Phương pháp này giảm thiểu rủi ro khi khách hàng bị hacker chiếm quyền điều khiển. 9
- Giải pháp xác thực mạnh 2 yếu tố cho các dịch vụ trực tuyến trên Internet • Xác thực dựa trên các thông tin cá nhân: Phương pháp này giúp các ứng dụng kiểm tra tính đúng đắn của khách hàng bằng những câu hỏi, câu trả lời mà khách hàng đã đăng kí với nhà cung cấp dịch vụ. Đây là thông tin cá nhân bí mật mà chỉ có khách hàng và nhà cung cấp mới có thể biết. • Xác thực bằng số PIN tạm thời: Phương pháp xác thực này được sử dụng trong trường hợp khách hàng quên không mang thẻ lưới (phương pháp xác thực bằng thẻ lưới). Khi đó khách hàng có thể sử dụng một số PIN tạm thời để sử dụng. Số PIN tạm thời này có thể được sử dụng lại nhiều lần trong một khoảng thời gian do hệ thống xác thực đặt trước (ví dụ thời gian sử dụng số PIN tạm thời là 1 ngày). Số PIN tạm thời này cũng sẽ tự động hết hiệu lực sử dụng ngay khi khách hàng sử dụng lại thẻ lưới. II.2 Xác thực mạnh 2 chiều chống Phishing, Pharming Trong các dịch vụ trực tuyến, nhà cung cấp dịch vụ thường sử dụng cơ chế xác thực để đảm bảo tính đúng đắn về danh tính của khách hàng. Đối với giao dịch trực tuyến, xác thực một chiều đối với khách hàng là chưa đủ. Khách hàng cũng cần phải biết chắc chắn là nhà cung cấp dịch vụ mà họ đang giao dịch là đúng và không bị giả mạo. Để giải quyết được vấn đề này, Entrust IdentityGuard cung cấp một phương thức xác thực tính đúng đắn của website hoặc ứng dụng mà nhà cung cấp dịch vụ bằng cách đưa ra các thông tin để người dùng xác nhận đó là những thông tin mà chỉ có khách hàng và nhà cung cấp dịch vụ biết. Những thông tin này có thể là: • Số Serial của thẻ lưới mà khách hàng đang sở hữu. • Số Serial của thẻ cùng với một số các giá trị ngẫu nhiên trong ma trận thẻ lưới. Nếu các thông tin của Web site trả về hoàn toàn khớp với thông tin trên thẻ bảo mật, khách hàng có thể yên tâm về tính chân thực của Web site. • Những thông điệp bí mật/hình ảnh đặc trưng mà chỉ có khách hàng và nhà cung cấp dịch vụ biết. Khách hàng phải cung cấp các thông tin này khi đăng kí sử dụng dịch vụ cả nhà cung cấp. II.3 Khả năng tích hợp của Entrust IdentityGuard Entrust IdentityGuard là một phần mềm Server cung cấp các dịch vụ xác thực để tích hợp vào các nhóm ứng dụng sau: 10
- Giải pháp xác thực mạnh 2 yếu tố cho các dịch vụ trực tuyến trên Internet • Nhóm các ứng dụng truy cập từ xa (Remote Access, SSL VPN) qua RADIUS Protocol • Nhóm các ứng dụng Windows (Windows Login, Outlook Web Access, Internet Authentication Services) • Nhóm các ứng dụng Web qua các hàm API cho Java, C#, (.NET) Hình dưới là mô hình tổng quát triển khai Entrust IdentityGuard Chúng ta có thể thấy với một thành phần xác thực Server tập trung có thể quản lý và xử lý xác thực cho rất nhiều ứng dụng, phương tiện xác thực đồng thời. Entrust IdentityGuard Server được cài đặt trên Server, quản lý và xác thực tập trung cho 3 nhóm ứng dụng của các tổ chức tài chính và ngân hàng. Các ứng dụng truy cập từ xa hoặc nhóm ứng dụng trên Windows sẽ được cấu hình để chuyển các yêu cầu xác thực tới Entrust IdentityGuard Server. Đối với các ứng dụng Web, lập trình viên hoặc các nhà phát triển sẽ sử dụng các API do Entrust cung cấp để thực hiện chức năng xác thực và truy vấn thông tin trong Entrust IdentityGuard Server thông qua Web services. 11
- Giải pháp xác thực mạnh 2 yếu tố cho các dịch vụ trực tuyến trên Internet Danh sách các phần mềm, thiết bị đã hỗ trợ tích hợp Entrust IdentityGuard Về phía người sử dụng, mỗi khách hàng sẽ được phát thẻ bảo mật hoặc Token…và các phương tiện đó là duy nhất với mỗi người để sử dụng cho mỗi lần truy cập. Không một phần mềm nào được cài thêm trên các máy tính của khách hàng. Mỗi khách hàng sẽ sở hữu một thẻ bảo mật duy nhất 12
- Giải pháp xác thực mạnh 2 yếu tố cho các dịch vụ trực tuyến trên Internet II.3.1 Mô hình tích hợp Entrust IdentityGuard cho công ty Chứng khoán Việc tích hợp Entrust IdentityGuard cho công ty Chứng khoán chính là tích hợp vào các dịch vụ (ứng dụng Web) mà công ty Chứng khoán cung cấp tới Nhà đầu tư thông qua mạng Internet. Trong mô hình này, chúng tôi đưa ra ba phương pháp xác thực mà Entrust IdentityGuard hỗ trợ. Những phương pháp này dễ dàng trong việc tích hợp cho các lập trình viên, tăng mức độ bảo mật cho các dịch và thuận tiện cho Nhà đầu tư khi sử dụng. Đó là: • Xác thực bằng thẻ lưới áp dụng cho quá trình đăng nhập vào Web site của công ty Chứng khoán. • Xác thực bằng OTP Token (sử dụng Entrust OTP Token hoặc Vasco OTP Token Go6) áp dụng cho dịch vụ giao dịch chứng khoán (dịch vụ mua và bán Cổ phiếu) qua Internet. • Xác thực bằng OTP gửi bằng tin nhắn SMS tới thiết bị mobile (điện thoại di động) của Nhà đầu tư áp dụng cho dịch vụ giao dịch chứng khoán (dịch vụ mua và bán Cổ phiếu) qua Internet. Tùy thuộc vào qui mô của từng công ty Chứng khoán, mức độ rủi ro của từng dịch vụ mà công ty Chứng khoán có thể triển khai phương pháp xác thực thẻ lưới + OTP Token hoặc thẻ lưới + OTP gửi qua SMS hoặc cả ba phương pháp. Mô hình tích hợp Các thành phần trong mô hình • Nhà đầu tư: Nhà đầu tư có thể sử dụng các phương pháp xác thực thẻ lưới, OTP Token, OTP gửi bằng SMS để xác thực trước khi sử dụng một dịch vụ nào đó của công ty Chứng khoán. • Nhà cung cấp dịch vụ: o Gửi nhận tin nhắn SMS: có trách nhiệm gửi và nhận tin nhắn giữa Nhà đầu tư và công ty Chứng khoán. o Internet: nơi đặt máy chủ Web của công ty Chứng khoán. 13
- Giải pháp xác thực mạnh 2 yếu tố cho các dịch vụ trực tuyến trên Internet • Công ty Chứng khoán: nơi cung cấp các dịch vụ về chứng khoán cho Nhà đầu tư qua mạng Internet, mạng di động,… o Máy chủ dịch vụ: cung cấp các dịch vụ giá trị gia tăng như: vấn tin, xem bảng giá, giao dịch chứng khoán, tư vấn,… o Hệ thống core chứng khoán: là hệ thống phần mềm chuyên dụng trong lĩnh vực chứng khoán. o Máy chủ xác thực: hệ thống này có trách nhiệm xác thực Nhà đầu tư trước khi họ tham ra vào một dịch vụ nào đó của công ty Chứng khoán. II.3.2 Qui trình xử lý thông tin trong các phương pháp xác thực Entrust IdentityGuard đóng vai trò tích hợp bổ sung yếu tố xác thực thứ 2 vào các ứng dụng cần xác thực mạnh. Đối với mỗi loại ứng dụng sẽ có những cơ chế tích hợp khác nhau. Đối với ứng dụng Web việc tích hợp sẽ thông qua các Web Services và hàm API xác thực của IdentityGuard cung cấp. Các lập trình viên sẽ customize bổ sung xác thực mạnh mà không làm thay đổi đến cấu trúc của ứng dụng. Sau khi đã tích hợp thành công, cơ chế làm việc sẽ như sau: Qui trình sử dụng thẻ lưới khi đăng nhập vào Web site của công ty Chứng khoán: • Nhà đầu tư sử dụng trình duyệt Web (FireFox hoặc IE) truy cập vào Web site của công ty Chứng khoán (được host trên Máy chủ Web), họ sẽ được ứng dụng yêu cầu nhập Mã tài khoản/Mật khẩu. • Thông tin về Mã tài khoản/Mật khẩu được gửi về Máy chủ dịch vụ. Tại đây, dịch vụ xác thực có chức năng kiểm tra tính chính xác của thông tin này. Nếu Mã tài khoản/Mật khẩu của Nhà đầu tư là chính xác, dịch vụ xác thực sẽ gửi Mã tài khoản tới Máy chủ xác thực. • Máy chủ xác thực sẽ sinh ra các câu hỏi về thẻ lưới tương ứng với Mã tài khoản nhận được và gửi câu hỏi về Máy chủ dịch vụ. • Máy chủ dịch vụ sẽ chuyển câu hỏi tới máy chủ Web. • Máy chủ Web sẽ thể hiện các câu hỏi đó trên màn hình ứng dụng (Ví dụ: [A1], [D3], [J3]). Việc ứng dụng đưa ra các giá trị này chính là việc ứng dụng của công ty Chứng khoán đang xác thực Nhà đầu tư. 14
- Giải pháp xác thực mạnh 2 yếu tố cho các dịch vụ trực tuyến trên Internet • Nhà đầu tư, trước khi trả lời những câu hỏi đó, họ cần phải xác thực lại ứng dụng của công ty Chứng khoán có phải là ứng dụng thật hay không bằng cách kiểm tra số serial trên thẻ lưới của mình với số serial trên màn hình ứng dụng. Nếu chúng giống nhau thì đó chính là ứng dụng thật được cung cấp bởi công ty Chứng khoán. Khi đó Nhà đầu tư sẽ nhập giá trị tọa độ tương ứng. (Ví dụ: [A1]=P, [D3]=8, [J3]=9). • Câu trả lời của Nhà đâu tư sẽ được chuyển tới Máy chủ xác thực. Sau khi kiểm tra, Máy chủ xác thực sẽ trả lại kết quả tới Nhà đầu tư thông qua Máy chủ dịch vụ và Máy chủ Web. • Nếu kết quả kiểm tra đúng thì Nhà đầu tư sẽ đăng nhập thành công và có thể sử dụng các dịch vụ của công ty Chứng khoán (ví dụ: vấn tin tài khoản, thông tin về các công ty niêm yết cổ phiếu,…). Nếu sai thì Nhà đầu tư sẽ nhận được thông báo và nguyên nhân sai. Qui trình sử dụng OTP Token khi đặt lệnh qua Web của công ty Chứng khoán: • Trước khi sử dụng dịch vụ đặt lênh qua Web, Nhà đầu tư đã phải đăng nhập thành công vào Web site của công ty Chứng khoán. • Nhà đầu tư nhập các thông tin cần thiết trong giao dịch đặt lệnh. • Các thông tin này sẽ được gửi tới Máy chủ dịch vụ. Tại đây, dịch vụ đặt lệnh sẽ kiểm tra tính hợp lệ của các thông tin đó. Nếu các thông tin đều hợp lệ, Máy chủ dịch vụ sẽ gửi Mã tài khoản tới Máy chủ xác thực. • Máy chủ xác thực sẽ lấy ra số serial Token tương ứng với Mã tài khoản và gửi tới Máy chủ dịch vụ. • Máy chủ dịch vụ sẽ gửi thông tin này tới máy chủ Web. • Máy chủ Web sẽ hiển thị số serial Token trên màn hình. Và yêu cầu nhà đầu tư nhập số OTP Token vào ô Số OTP Token 15
- Giải pháp xác thực mạnh 2 yếu tố cho các dịch vụ trực tuyến trên Internet • Nhà đầu tư sẽ kiểm tra số serial Token trên màn hình với Token của mình. Nếu chúng giống nhau. Nhà đầu tư sẽ bấm vào nút ở mặt trước Token để lấy số OTP. • Nhà đầu tư nhập số OTP đó vào ô Số OTP Token trên màn hình. • Giá trị này sẽ được gửi về Máy chủ xác thực thông qua Máy chủ dịch vụ để kiểm tra. • Nếu kết quả kiểm tra đúng thì thông tin về phiên giao dịch đó sẽ được chuyển tới hệ thống core chứng khoán để xử lý. Nếu sai thì Nhà đầu tư sẽ nhận được thông báo và nguyên nhân sai. Qui trình sử dụng OTP gửi bằng SMS khi đặt lệnh qua Web của công ty Chứng khoán: • Trước khi sử dụng dịch vụ đặt lênh qua Web, Nhà đầu tư đã phải đăng nhập thành công vào Web site của công ty Chứng khoán. Nhà đầu tư phải đăng kí số di động cho công ty Chứng khoán. • Nhà đầu tư nhập các thông tin cần thiết trong giao dịch đặt lệnh. • Các thông tin này sẽ được gửi tới Máy chủ dịch vụ. Tại đây, dịch vụ đặt lệnh sẽ kiểm tra tính hợp lệ của các thông tin đó. Nếu các thông tin đều hợp lệ, Máy chủ dịch vụ sẽ gửi yêu cầu nhập số OTP gửi bằng SMS tới Máy chủ Web. • Máy chủ Web sẽ đưa ra một giao diện Web, yêu cầu Nhà đầu tư nhập số OTP gửi bằng SMS. Và một nút Sinh OTP có chức năng sinh ra OTP gửi tới mobile phone của Nhà đầu tư. • Nếu Nhà đầu tư chưa nhận được số OTP cho phiên giao dịch đó, họ bấm nút sinh OTP để lấy số OTP sẽ được gửi tới mobile phone của họ từ công ty Chứng khoán. • Khi Nhà đầu tư bấm nút sinh OTP, yêu cầu này sẽ được gửi tới Máy chủ dịch vụ. • Tại đây, dịch vụ xác thực sẽ gửi Mã tài khoản và yêu cầu đó tới Máy chủ xác thực. Máy chủ xác thực sẽ sinh ra một số OTP (thời hạn sử dụng, độ dài số OTP này được hệ thống xác thực thiết lập từ đầu ví dụ: thời hạn sử dụng là 5 phút, độ dài là 4 kí tự) và gửi tới Máy chủ dịch vụ. • Tại Máy chủ dịch vụ, số OTP này sẽ được dịch vụ gửi tin nhắn SMS gửi tới nhà cung cấp dịch vụ SMS. Qua SMS Gateway, mạng di động, số OTP này sẽ tới mobile phone của Nhà đầu tư. Đồng thời dịch vụ xác thực cũng gửi yêu cầu tới máy chủ Web yêu câu Nhà đầu tư nhập số OTP đó vào ô Số OTP gửi qua SMS 16
- Giải pháp xác thực mạnh 2 yếu tố cho các dịch vụ trực tuyến trên Internet • Nhà đầu tư sau khi nhận được số OTP dưới dạng một tin nhắn SMS sẽ nhập giá trị đó vào ô Số OTP gửi qua SMS • Giá trị này sẽ được gửi về Máy chủ xác thực thông qua Máy chủ dịch vụ để kiểm tra. • Nếu kết quả kiểm tra đúng thì thông tin về phiên giao dịch đó sẽ được chuyển tới hệ thống core chứng khoán để xử lý. Nếu sai thì Nhà đầu tư sẽ nhận được thông báo và nguyên nhân sai. Entrust IdentityGuard đóng vai trò tích hợp yếu tố xác thực thứ 2 để đưa hệ thống xác thực hiện có trở thành xác thực mạnh 2 yếu tố. II.4 Các thành phần chính trong IdentityGuard Server Entrust IdentityGuard Server chạy trên Server cài hệ điều hành Microsoft Windows Server 2003 hoặc RedHat Linux Advance Server 3.0 trở lên. Cơ sở dữ liệu sử dụng để lưu trữ các thông tin xác thực tuân theo các chuẩn LDAP như MS Active Directory hoặc DBMS như Oracle, IBM DB2 hoặc MS SQL 2000 Server. Tích hợp vào các ứng dụng phát triển được thực hiện thông qua các Web service và hàm API cho ngôn ngữ Java, C# .NET. Với khả năng tương thích như vậy, Entrust IdentityGuard dễ dàng áp dụng triển khai vào các mô hình ứng dụng CNTT của tổ chức tài chính, chứng khoán và ngân hàng hiện nay. Hình dưới mô tả các thành phần chính trong Entrust IdentityGuard Server bao gồm 17
- Giải pháp xác thực mạnh 2 yếu tố cho các dịch vụ trực tuyến trên Internet Một số đặc điểm kĩ thuật của Entrust Token (AT Token): • Tạo Mật khẩu dùng một lần (OTP) theo chuẩn DES (Data Encrytion Standard) và 3DES (triple DES). • OTP được tạo theo yếu tố thời gian, sự kiện hoặc tổ hợp cả thời gian và sự kiện. Đảm bảo tính duy nhất của mật khẩu. • Thời gian thay đổi mật khẩu 60s. • Thời gian sử dụng Token từ 6 năm • Mật khẩu OTP có độ dài là 8 kí tự số và được hiện thị trên màn hình LCD của thiết bị. • Độc lập với hệ thống máy tính. Loại bỏ các nguy cơ bị phá hoại từ các hệ thống máy tính • Trọng lượng rất nhỏ, 25 grams bao gồm cả pin. Kích thước 45 : 38 :11 mm (L:W:H) • Thiết kế một nút bấm • Trọng lượng và hình thức phù hợp với việc phải sử dụng thường xuyên và có khả năng mang bên mình như có thể dễ dàng đeo vào cổ, chùm chìa khoá. • Có khả năng chống nước (độ sâu 1 mét). Một số đặc điểm kĩ thuật của Vasco Token (Go6): • Tạo Mật khẩu dùng một lần (OTP) theo chuẩn DES (Data Encrytion Standard), 3DES (triple DES) và AES • OTP được tạo theo yếu tố thời gian có thể thiết lập theo yêu cầu của công ty Chứng khoán (từ 8s đến vài giờ, mặc định là 36s). • Thời gian sử dụng 7 năm. • Màn hình LCD hiển thị 8 kí tự số • Độc lập với hệ thống máy tính. Loại bỏ các nguy cơ bị phá hoại từ các hệ thống máy tính • Trọng lượng 14gram, Kích thước 62,7 : 25,9 : 9,8 mm (L:W:H) • Thiết kế một nút bấm • Trọng lượng và hình thức phù hợp với việc phải sử dụng thường xuyên và có khả năng mang bên mình như có thể dễ dàng đeo vào cổ, chùm chìa khoá • Có khả năng chống nước (độ sâu 1 mét). • Có khả năng chịu rơi (độ cao 1 mét). 18
- Giải pháp xác thực mạnh 2 yếu tố cho các dịch vụ trực tuyến trên Internet II.5 Lập kế hoach triển khai Entrust IdentityGuard II.5.1 Các công việc cần xem xét và thực thi Trước khi lựa chọn mô hình triển khai phù hợp cho xác thực mạnh 2 yếu tố của Entrust IdentityGuard, chúng ta cần phải xem xét tới những yêu cầu thực tế của hệ thống như: • Đánh giá mức độ quan trọng của các ứng dụng để cân bằng chi phí đầu tư. • Xác định loại ứng dụng nào mà Entrust IdentityGuard sẽ bảo vệ? o Ứng dụng Web. o Truy cập Windows. o Ứng dụng truy cập từ xa. • Hạ tầng CNTT hiện có của tổ chức: o Hạ tầng các thiết bị phần cứng, mạng. o Các phần mềm ứng dụng hiện có, cơ sở dữ liệu… • Số lượng người dùng cần quản lý cho các truy cập? • Sử dụng mô hình phân phối thẻ bảo mật nào tới khách hàng? Entrust IdentityGuard hỗ trợ 2 mô hình cấp phát thẻ sau: o Mô hình sản xuất thẻ trước khi khách hàng đăng kí. o Mô hình cung cấp thẻ theo yêu cầu đăng kí của khách hàng. • Xác định mô hình in ấn và bảo mật thẻ. Thực thi: • Xây dựng chính sách bảo mật và các hướng dẫn cụ thể để thực thi chính sách o Những chích sách về bảo mật, xác thực. o Hướng dẫn cụ thể những vấn đề về bảo mật đối với thẻ Entrust IdentityGuard Sử dụng giao thức trao đổi dữ liệu nào khi giao dịch. Kích thước của ma trân in trên thẻ là bao nhiêu. Độ lớn của mật khẩu như thế nào, số lần nhập sai mật khẩu tối đa là bao nhiêu.… • Hướng dẫn cụ thể các yêu cầu kĩ thuật khi vận hành hệ thống o Phân tách các nhóm máy PC, máy tính. o Sử dụng máy chủ sao lưu dự phòng, máy chủ chia tải… o Xây dựng hệ thống mạng (LAN, Intranet, VPN, Internet) đáp ứng yêu cầu của ứng dụng. • Quản trị o Có kế hoạch kiểm tra người dùng đến thời hạn phải thay thế thẻ. 19
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Thương mại điện tử - Thực tế và giải pháp part 1
60 p |
545 |
290
-
Thương mại điện tử - Thực tế và giải pháp part 3
60 p |
259 |
154
-
Thương mại điện tử - Thực tế và giải pháp part 7
60 p |
194 |
117
-
Thương mại điện tử Thực tế và giải pháp - CN. Nguyễn Duy Quang, KS. Nguyễn Văn Khoa
591 p |
179 |
105
-
Tài liệu Thương mại điện tử - Thực tế và giải pháp
60 p |
163 |
88
-
Kinh nghiệm khi đầu tư vào các giải pháp công nghệ thông tin
8 p |
171 |
85
-
Báo cáo về thương mại điện tử Việt Nam năm 2010
0 p |
133 |
46
-
Dịch vụ Khách hàng trong thế giới Web 2.0
1 p |
114 |
40
-
DỊCH VỤ CHỨNG THỰC CHỮ KÝ SỐ CÔNG CỘNG VNPT-CAVNPT
27 p |
91 |
19
-
Kiếm tiền trực tuyến – phương thức kinh doanh hiệu quả
4 p |
79 |
18
-
Đi tìm một giải pháp mới cho thương mại điện tử
2 p |
72 |
13
-
Những yếu tố tạo nên website bán hàng thành công
2 p |
62 |
9
-
Bài giảng môn Thương mại điện tử: Bài 8 - ĐH Kinh tế TP.HCM
61 p |
27 |
8
-
“siêu thị tri thức trực tuyến”
5 p |
34 |
7
-
Bài giảng Thương mại điện tử: Chương 2 - ThS. Trần Trí Dũng
51 p |
92 |
6
-
Những yếu tố để giúp cho việc lựa chọn thị trường?
10 p |
20 |
3
-
Bài giảng Mô hình yếu tố sản xuất chuyên biệt: Phân phối thu nhập và thương mại - James Riedel
19 p |
19 |
3

Set-Cookie: TLDEVNamespace=gb3f3a4gvpua8qtnv2fdogoir4; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly


markdown:
# TCVN 6011 1995
Chia sẻ: Nguyen Phung | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:5
48
lượt xem 6
download
lượt xem 6
download
![](http://image.tlvnimg.com/document/thumbnail/2010/20100721/minhphung21052/80x100/tcvn_6011_1995_1929.jpg)
##
TCVN 6011 1995
Mô tả tài liệu
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static.tlvnimg.com/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
TCVN 6011 1995, Phương tiện giao thông đường bộ Phương pháp đo vận tốc lớn nhất của xe mô tô
Chủ đề:
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: Apache/2.2.31 (CentOS)

Connection: close

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Set-Cookie: TLDEVNamespace=c50vnij1m91t3btd8e8ml0q2m7; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
# Tóm tắt luận văn Thạc sĩ Khoa học xã hội và nhân văn: Thi pháp tiểu thuyết Tạ Duy Anh
Chia sẻ: Phan Thị Hiền | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:26
13
lượt xem 5
download
lượt xem 5
download
![](http://image.tlvnimg.com/document/thumbnail/2016/20161117/hacgiay01/80x100/3751479352747.jpg)
##
Tóm tắt luận văn Thạc sĩ Khoa học xã hội và nhân văn: Thi pháp tiểu thuyết Tạ Duy Anh
Mô tả tài liệu
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static.tlvnimg.com/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
Tóm tắt luận văn Thạc sĩ Khoa học xã hội và nhân văn: Thi pháp tiểu thuyết Tạ Duy Anh được nghiên cứu nhằm khẳng định sâu sắc hơn nữa đóng góp của Tạ Duy Anh cho nền văn học đương đại và nhằm hướng đến một công trình có tính khái quát cao về giá trị của văn chương Tạ Duy Anh, đặc biệt là ở mảng tiểu thuyết.
Chủ đề:
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Set-Cookie: TLDEVNamespace=d4940g81g1jfpoj18vst16p5r2; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly


markdown: Ông Donald Trump nói Chủ tịch Hạ viện Mỹ Paul Ryan muốn "dìm" mình vì ông Ryan muốn tranh cử vào năm 2020Reuters Facebook Chia sẻ Google+ Twitter Email Ứng viên tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng Chủ tịch Hạ viện Mỹ Paul Ryan muốn ông thua, đồng thời chuẩn bị cho chiến dịch tranh cử của riêng ông Ryan vào năm 2020. Tin liên quan Vợ ông Trump xuất đầu lộ diện, bênh chồng nhân vụ lùm xùm với phụ nữ Ông Trump lấy lòng người gốc Ấn Độ tại Mỹ Gạt bất đồng, Donald Trump quay lại ủng hộ ông Paul Ryan, John McCain Mối quan hệ giữa ông Donald Trump và các nghị sĩ đảng Cộng hòa càng lúc càng xấu, nhất là từ sau vụ lùm xùm liên quan tới cáo buộc về những lời tục tĩu ông Trump dành cho phụ nữ, cũng như cáo buộc cuộc bầu cử năm nay bị “gian lận”. Mới đây, ông Trump lại tiếp tục động chạm tới Paul Ryan, quan chức cao cấp nhất của đảng Cộng hòa, trong một lần trả lời đài ABC ngày 16.10 nhưng phát sóng vào tối 17.10 (giờ Mỹ). tin liên quan Ông Donald Trump lập ‘kỷ lục’ bị báo chí bỏ rơi Hầu hết các tờ báo lớn, có sức ảnh hưởng tại Mỹ đều không ủng hộ ông Donald Trump. Đây là trường hợp đầu tiên trong lịch sử bầu cử Mỹ của một ứng viên thuộc đảng lớn của nước này, theo TheWrap. Khi được hỏi liệu ông có tin rằng Chủ tịch Hạ viện Mỹ Paul Ryan muốn mình thắng cử hay không, ông Trump bác bỏ. “Vâng, có lẽ không, vì có lẽ ông ấy (Paul Ryan) muốn tranh cử 4 năm sau, hoặc ông ta không biết làm thế nào để thắng cử”, ABC dẫn lời ông Trump. Ông Paul Ryan từng tuyên bố ủng hộ chiến dịch của ông Trump năm nay. Tuy nhiên ngày 11.10 qua, ông Ryan đã tuyên bố “không bảo vệ” hình ảnh và vị thế của ông Trump nữa, dù đây là một ứng viên đảng Cộng hòa, nhưng ông không nói là sẽ ngừng ủng hộ. Đài CNN ngày 18.10 cho rằng ông Paul Ryan đang khó xử với ông Donald Trump, và có lẽ chọn biện pháp im lặng để tránh thêm phiền phức cho uy tín của đảng Cộng hòa Reuters Đoạn trả lời phỏng vấn trên của ông Trump được thực hiện ngay trước một cuộc vận động của ông tại Green Bay, bang Wisconsin, tức “bang người nhà” của ông Paul Ryan. Thế nhưng ông Trump có vẻ không nể nang gì, và đám đông ủng hộ ông Trump cũng quay sang la ó, chỉ trích ông Paul Ryan thậm tệ. “Có lẽ ông ấy không hề biết làm cách nào để thắng. Ý của tôi là ai mới thực sự biết được kia chứ. Nhưng tôi hiểu rằng tôi đang ở lãnh thổ của ông ta và tất cả bọn họ đều gào thét cho Trump. Người đứng đầu của đảng Cộng hòa vừa mới gặp tôi. Ông ta bắt tay với tôi. Ông ta nói: ‘Ông sẽ thắng ở Wisconsin’. Thế nên tôi biết một điều rằng, chúng tôi sẽ làm rất tốt tại nơi này”, ông Trump nói thêm. Nhật Đăng Tags:Paul RyanDonald Trumpbầu cử Mỹ Bình luận Gửi bình luận Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu Tối thiểu 10 chữ Tiếng Việt có dấu Không chứa liên kết

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

X-Cache: MISS from xCache11-01

Cache-Control: private

Set-Cookie: .ASPXANONYMOUS=C-6-trjsDpkghmoCKYyUpCQkCFrZ90E0tQ-px47yKc-TO8XZz2t1fQsGUewaGOqyeAtMVYdzKdTwPS9dKLdhiQcKJEFz1F6eKHd0cD4Vfh-oFtcj-apAwftrAswrVWhl0_Y854UGgQKeyrVw8adAKw2; domain=thanhnien.vn; expires=Wed, 27-Sep-2017 23:07:10 GMT; path=/; HttpOnly

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown:
Đăng nhập
Quang Cao Dong Nai - Mua bán đồng nai - rao vat dong nai - Rao Vat Mien Nam - rao vặt trực tuyến hiệu quả
Trang chủ
Diễn đàn
>
Điện tử, Kỹ thuật số
>
Phụ kiện âm thanh
Cập nhật mới
Chủ đề mới
Giá
Lọc:
Toàn quốc
Tình trạng
Mới 100%
Như mới
Cũ
Khác( mô tả)
Đã bán
Tất cả các trạng thái
Ngày tạo
Một ngày trước
Một tuần trước
Hai tuần trước
Một tháng trước
Ba tháng trước
Sáu tháng trước
Chín tháng trước
Một năm trước
Hai năm trước
All Time
Giá từ:
0 VNĐ
50,000 VNĐ
100,000 VNĐ
200,000 VNĐ
500,000 VNĐ
700,000 VNĐ
1,000,000 VNĐ
2,000,000 VNĐ
3,000,000 VNĐ
5,000,000 VNĐ
7,000,000 VNĐ
10,000,000 VNĐ
11,000,000 VNĐ
12,000,000 VNĐ
13,000,000 VNĐ
15,000,000 VNĐ
17,000,000 VNĐ
20,000,000 VNĐ
30,000,000 VNĐ
50,000,000 VNĐ
70,000,000 VNĐ
100,000,000 VNĐ
200,000,000 VNĐ
300,000,000 VNĐ
700,000,000 VNĐ
1,000,000,000 VNĐ
2,000,000,000 VNĐ
3,000,000,000 VNĐ
4,000,000,000 VNĐ
Đến:
50,000 VNĐ
100,000 VNĐ
200,000 VNĐ
500,000 VNĐ
700,000 VNĐ
1,000,000 VNĐ
2,000,000 VNĐ
3,000,000 VNĐ
5,000,000 VNĐ
7,000,000 VNĐ
10,000,000 VNĐ
11,000,000 VNĐ
12,000,000 VNĐ
13,000,000 VNĐ
15,000,000 VNĐ
17,000,000 VNĐ
20,000,000 VNĐ
30,000,000 VNĐ
50,000,000 VNĐ
70,000,000 VNĐ
100,000,000 VNĐ
200,000,000 VNĐ
300,000,000 VNĐ
700,000,000 VNĐ
1,000,000,000 VNĐ
2,000,000,000 VNĐ
3,000,000,000 VNĐ
4,000,000,000 VNĐ
5,000,000,000 VNĐ
Tất cả
Cần bán
Cần mua
Dịch vụ sửa chữa
Thanh lý
Sort by:
Tiêu đề
Ngày gửi
Trả lời
Đọc
Bài viết cuối ↓
Không có chủ đề.
Tùy chọn hiển thị chủ đề
Xếp chủ đề theo:
Lần gửi bài cuối
Thời gian tạo chủ đề
Tiêu đề (sắp xếp ABC)
Số lượng trả lời
Số lượt xem
Bài viết đầu được yêu thích
Xếp chủ đề kiểu:
Thứ tự giảm dần
Thứ tự tăng dần
Tiền tố:
(Mọi)
Cần bán
Cần mua
Dịch vụ sửa chữa
Thanh lý
Đang tải...
(Bạn phải Đăng nhập hoặc Đăng ký để đăng bài viết)
Show Ignored Content
Tên tài khoản hoặc địa chỉ Email:
Bạn đã có tài khoản rồi?
Tích vào đây để đăng ký
Vâng, Mật khẩu của tôi là:
Bạn đã quên mật khẩu?
Duy trì trạng thái đăng nhập
Quang Cao Dong Nai - Mua bán đồng nai - rao vat dong nai - Rao Vat Mien Nam - rao vặt trực tuyến hiệu quả
Trang chủ
Diễn đàn
>
Điện tử, Kỹ thuật số
>
XenForo Add-ons by Brivium ™ © 2012-2013 Brivium LLC.
Trang chủ
Diễn đàn
Diễn đàn
Liên kết nhanh
Tìm kiếm
Recent Posts
Thành phố
Đăng tin
Thành viên
Thành viên
Liên kết nhanh
Notable Members
Đang truy cập
Hoạt động gần đây
Menu
Tìm kiếm
Chỉ tìm trong tiêu đề
Được gửi bởi thành viên:
Dãn cách tên bằng dấu phẩy(,).
Mới hơn ngày:
Search this forum only
Hiển thị kết quả dạng Chủ đề
Tìm kiếm hữu ích
Recent Posts
Thêm...

Server: Apache

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Cache-control: private, max-age=0


markdown:
# Nội dung Update phiên bản mới Luân Hồi Chuyển Sinh 3
Đăng : 13-04-2017
[Trở lại](https://tienkiemkyduyen.gamota.com/tin-tuc.html) **I. Luân hồi chuyển sinh — 3 chuyển**
Sau khi nhân vật 2 chuyển cấp 100，có thể đến tiên đô tìm chuyển thế linh đồng lấy nhiệm vụ chuyển sinh
**II. Hệ thống chuyển sinh trang bị trị luyện**
Nhân vật đạt 1 chuyển cấp 80，và trang bị đã chuyển sinh，có thể tiến hành chuyển sinh trị luyện
**III. Thêm chiến sủng hoàn toàn mới**
Thêm 2 chiến sủng mới：Kim Thiền Ngang Bướng、A Đồng Phẫn Nộ
**IV. Hệ thống Phượng Linh**
Nhân vật đạt cấp 96，mở hệ thống【Chiến Văn——Phượng Linh】
**V. Phụ bản Kỳ Lân Tứ Phúc**
Nhân vật đạt 1 chuyển cấp 60，mở phụ bản【Kỳ Lân Tứ Phúc】
**VI. Thêm hộ phù sủng vật**
Thêm 2 sủng vật hộ phù：Phản thương hộ phù，Tà độc hộ phù
**VII. Cảnh giới nâng cấp chiến sủng**
Sau khi chiến sủng nâng đến cấp thánh，cấp Phi Đằng đạt đến điều kiện，có thể dùng xu đột phá cảnh giới，vào cảnh giới hoàn toàn mới【Hỗn Độn】
**VIII. Sủng vật hộ phù**
Nhân vật đạt cấp 94，và sủng vật đạt cấp 84 mở hệ thống Hộ Phù Sủng Vật【cùng đạt 2 điều kiện mới có thể mở】
**IX. Thánh Trang Thần Hựu**
Nhân vật đạt cấp 95,trang bị đã tinh luyện đến huyền thiên thánh trang có thể tiến hành thánh trang thần hựu
**X. H** **ệ thống Tứ Ngự**
Nhân vật đạt cấp 84，và cấp phi tiên đạt đến cấp 50，mở hệ thống phụ giao diện Ngự Kiếm【Tứ Ngự】
**XI. H** **ệ thống Ma Hạch**
Nhân vật đạt cấp 92，cấp cao nhất lịch sử Lục Hợp Ma Linh đạt cấp 50 trở lên，có thể tiến hành dung hợp ma hạch
**XII. Mở rộng tẩy luyện trang bị sủng vật**
Mở rộng cấp sao trang bị sủng vật tẩy luyện,có thể tiêu hao đá tẩy luyện trang bị số sao,cao nhất là 15 sao
*Nội dung chi tiết sẽ được cập nhật trong các bài viết tiếp theo*

WARC-Truncated: length

Server: nginx


markdown:
*Thứ năm, 20/07/2017 | 19:36 GMT +7*
-
[Hà Nội](http://vietbao.vn/vn/thoitiet/Ha-Noi/) *28* oC **Hôm nay**
28
oC
#### Có Dông
Nhiệt độ từ 25
oC đến 30 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
##### Hướng gió:
Đông Đông Nam
Tốc độ: 1 Km/h
Hướng gió: 116°Trạm khí tượng: Doi Can Street, Hanoi
Kinh độ:
105.85
Vĩ độ:
21.02
Nhiệt độ hóa sương:
27
oC
Tầm nhìn:
6 Km
Độ ẩm:
94%
Áp suất:
1004.6 mb
**Hôm nay**
25
oC
#### Mưa
Nhiệt độ từ 24
oC đến 31 oC
Bình minh: 05:42
Hoàng hôn: 18:17
##### Hướng gió:
Tây Nam
Tốc độ: 5 Km/h
Hướng gió: 220°Trạm khí tượng: Ho Chi Minh
Kinh độ:
106.69
Vĩ độ:
10.78
Nhiệt độ hóa sương:
24
oC
Tầm nhìn:
8.0 Km
Độ ẩm:
94%
Áp suất:
1007 mb
**Hôm nay**
29
oC
#### Mây Âm U
Nhiệt độ từ 25
oC đến 29 oC
Bình minh: 05:25
Hoàng hôn: 18:33
##### Hướng gió:
Nam Đông Nam
Tốc độ: 8 Km/h
Hướng gió: 160°Trạm khí tượng: Phu Lien
Kinh độ:
106.68
Vĩ độ:
20.86
Nhiệt độ hóa sương:
26
oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
80%
Áp suất:
1004 mb
**Hôm nay**
25
oC
#### Mây Âm U
Nhiệt độ từ 24
oC đến 30 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
##### Hướng gió:
Tây Tây Nam
Tốc độ: 8 Km/h
Hướng gió: 250°Trạm khí tượng: Can Tho Airfield
Kinh độ:
105.78
Vĩ độ:
10.03
Nhiệt độ hóa sương:
24
oC
Tầm nhìn:
7.0 Km
Độ ẩm:
94%
Áp suất:
1008 mb
**Hôm nay**
31
oC
#### Mưa
Nhiệt độ từ 18
oC đến 31 oC
Bình minh: 05:27
Hoàng hôn: 18:19
##### Hướng gió:
Đông Đông Nam
Tốc độ: 4 Km/h
Hướng gió: 110°Trạm khí tượng: Da Nang
Kinh độ:
108.21
Vĩ độ:
16.07
Nhiệt độ hóa sương:
25
oC
Tầm nhìn:
20.0 Km
Độ ẩm:
63%
Áp suất:
1004 mb
**Hôm nay**
30
oC
#### Mưa
Nhiệt độ từ 23
oC đến 35 oC
Bình minh: 05:29
Hoàng hôn: 18:22
##### Hướng gió:
Đông
Tốc độ: 6 Km/h
Hướng gió: 90°Trạm khí tượng: Hue
Kinh độ:
107.58
Vĩ độ:
16.48
Nhiệt độ hóa sương:
26
oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
79%
Áp suất:
1005 mb
**Hôm nay**
27
oC
#### Trời Âm U
Nhiệt độ từ 24
oC đến 31 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
##### Hướng gió:
Tây Nam
Tốc độ: 5 Km/h
Hướng gió: 230°Trạm khí tượng: Nha Trang
Kinh độ:
109.19
Vĩ độ:
12.25
Nhiệt độ hóa sương:
24
oC
Tầm nhìn:
15.0 Km
Độ ẩm:
79%
Áp suất:
1005 mb
[Đặt làm trang chủ](#) [Quảng cáo](http://vietbao.vn/vn/quang-cao/) [Liên hệ](http://vietbao.vn/vn/contact/) [Rss](http://vietbao.vn/vn/rss/)
-
| |
| |
| |27/06 (âm lịch)
Ngày: mậu thân, Hắc Đạo
Tốt cho các việc trừ phục, cúng giải, cạo đầu
Tuổi xung: Canh Dần, Giáp Dần

X-Cache-Status: MISS


markdown:
Thứ Bảy, 23/7/2016 06:22
Bài viết chưa có bình luận nào. Bạn nên dùng tiếng Việt có dấu khi bình luận.
Nhập bình luận tại đây
Bài viết chưa có bình luận nào. Bạn nên dùng tiếng Việt có dấu khi bình luận.
Nhập bình luận tại đây

Set-Cookie: .ASPXANONYMOUS=cdxGDMdsSLiMSubtCa8PI0Mh0iLZ3GuV8UwcSUyY3WX4AN4d9nEHFTK7UMDVFQb5lWdpwyyAf2axpP4sZLRhuQqF23MtsSVad-l3v7cfaOIMOSsgIUQwYQv1GCOguv9fNog-9zOCmXKrDUuJ_O7Eiw2; domain=tinnhanhchungkhoan.vn; expires=Wed, 27-Sep-2017 23:30:25 GMT; path=/; HttpOnly

Access-Control-Allow-Headers: Content-Type

X-Cache: MISS from cache13


markdown:
Theo đó, từ ngày 1/12/2015, từng lô hàng thủy sản nhập khẩu từ Đài Loan sẽ được kiểm tra chặt các chỉ tiêu an toàn thực phẩm theo quy định của Việt Nam. Chi phí lấy mẫu, kiểm nghiệm này sẽ do nhà nhập khẩu chi trả.
Nội dung Công văn cũng nêu rõ, phía Việt Nam sẽ tạm thời dừng xem xét, công nhận bổ sung các doanh nghiệp, tàu cá của Đài Loan vào danh sách các cơ sở được phép xuất khẩu thủy sản vào Việt Nam.
Trước đó, từ ngày 10-16/10/2015, đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam đã thực hiện chuyến thanh tra hệ thống kiểm soát an toàn thực phẩm thủy sản của Đài Loan (Trung Quốc) xuất khẩu vào Việt Nam. Căn cứ kết quả thanh tra và thực hiện chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Cao Đức Phát, Cục Quản lý Chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản nêu rõ, việc dỡ bỏ các biện pháp trên sẽ được Cục thông báo khi kết quả khắc phục từ phía Đài Loan đạt yêu cầu.
Cục Quản lý Chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản cũng đã gửi Cục Thú y và doanh nghiệp khẩu thủy sản từ Đài Loan thông báo áp dụng biện pháp kiểm soát trên và yêu cầu ác doanh nghiệp nhập khẩu thủy sản từ Đài Loan cần lưu ý để có kế hoạch đàm phán, nhập khẩu phù hợp.
Theo đó, từ ngày 1/12/2015, từng lô hàng thủy sản nhập khẩu từ Đài Loan sẽ được kiểm tra chặt các chỉ tiêu an toàn thực phẩm theo quy định của Việt Nam. Chi phí lấy mẫu, kiểm nghiệm này sẽ do nhà nhập khẩu chi trả.
Bài viết chưa có bình luận nào. Bạn nên dùng tiếng Việt có dấu khi bình luận.
Nhập bình luận tại đây

Set-Cookie: .ASPXANONYMOUS=hUeRxZ9wtC6ZqDlEisWac4YdFnbNe0k0grRDES3eWOOQUIykYbSbrniij41nsShnnk8pIJ2w-_eEyvhh_31sj8IZirhP0UDMM-J0gFpRvlwiUwIflwE_ccUO39RpQ0yH0_59MDUncpViK-dADCSonQ2; domain=tinnhanhchungkhoan.vn; expires=Wed, 27-Sep-2017 23:30:22 GMT; path=/; HttpOnly


markdown:
Tivi Phim Mỹ Nam Khác Biệt 2 Tập 13 – 14 Cho đến một ngày, họ vô tình gặp lại nhau. Mọi chuyện trở nên phức tạp hơn khi Sơ Hạ và Tiêu Cẩn đều rơi vào lưới tình với chàng trai tên Quan Hạo (Trương Vân Long thủ vai). Mỹ Nam Khác Biệt 2 không […]
[Read more](http://tiviphim.com/xem-phim/my-nam-khac-biet/nam-khac-biet-2-tap-9-10-special-beautiful-man-2017.html)

Server: LiteSpeed

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Accept-Ranges: bytes

X-Litespeed-Cache: miss


markdown:
####
[NHÌN LẠI NHÂN VẬT NGUYỄN HUỆ - Nguyễn Gia kiểng](read.php?897)
![Không rõ Không rõ](images/weather/blank.gif)
[kytrung](view.php?go=user_1)] **Hình ảnh vua Quang Trung do họa sỹ nhà Thanh - Trung Quốc vẽ (Ảnh minh họa)** ** L** **ịch sử phải khách quan, đáng giá đúng, không thiên lệch hoặc ngược lại, đề cao, hay chụp mũ một cách vô căn cứ. Có như vậy hậu thế rút ra được những bài học, không mắc vào sai lầm. Trước mắt, các em học sinh mới thích học môn lịch sử. Với vua Quang Trung, một triều đại phong kiến không kéo dài trong lịch sử Việt Nam, triều đại đó có những chiến công hiểm hách bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, nhưng nếu không khách quan, không có những bằng chứng lịch sử cụ thể, chúng ta sẽ không giải thích nổi, vì sao triều đại có chiến công hiểm hách chống ngoại xâm, sau khi vua Quang Trung chết, lại không được người dân ủng hộ, sụp đổ nhanh chóng.** ** Bài viết của tác giả Nguyễn Gia Kiểng có thể lý giải phần nào nguyên nhân đó. ** ** Một bài viết ,theo tôi nghĩ, những người yêu thích môn lịch sử nên đọc.**
-------------------------------------
Di sản tinh thần của một dân tộc thể hiện rõ nhất qua các anh hùng. Các anh hùng dân tộc là thuốc thử màu bộc lộ tâm lý của một dân tộc. Qua cách chọn lựa và tôn vinh các anh hùng, các dân tộc tiết lộ những giá trị mà mình ôm ấp. Nếu chúng ta thay đổi cách nhận định anh hùng dân tộc thì đồng thời chúng ta cũng thay đổi các giá trị nền tảng của xã hội ta, chúng ta sẽ thay đổi cách suy nghĩ và hành động và do đó thay đổi số phận của chúng ta.
Đối với đại đa số người Việt, Nguyễn Huệ không phải chỉ là một anh hùng mà còn là một thần tượng. Thi sĩ Vũ Hoàng Chương, mà tôi rất ái mộ, đã ca tụng Nguyễn Huệ và chiến thắng Đống Đa bằng những vần thơ nồng nàn trong một bài thơ rất dài mà tôi xin trích hầu độc giả hai câu:
*Muôn chiến công một chiến công dồn lạiMột tấm lòng muôn vạn tấm lòng mang.*
Chúng ta đã được huấn luyện ngay từ buổi đầu đời, từ ghế trường tiểu học để sùng bái Nguyễn Huệ. Như vậy Nguyễn Huệ vừa là thần tượng vừa là mối tình đầu của trí tuệ Việt nam, đụng tới ông là đụng tới cả một tín ngưỡng và một đam mê.
Ở đây xin mở một dấu ngoặc đơn ngắn. Có một cái gì rất không ổn trong cách mà thanh thiếu niên Việt nam được giáo dục để đánh giá các anh hùng dân lộc. Nước ta có nhiều anh hùng nhưng có ba vị có công lớn nhất: Lý Công Uẩn mở ra đất nước có kỷ cương, văn hiến; Trần Hưng Đạo đánh đuổi quân Nguyên giúp chúng ta giữ được bờ cõi tránh được sự dầy đạp của quân Mông Cỗ hung bạo; Nguyễn Hoàng mở ra miền Nam trù phú. Cả ba đều là nhưng con người đức độ, đem phồn vinh cho dân chúng. Thế mà chỉ có Trần Hưng Đạo được nhắc tới thường xuyên, nhưng cũng rất xa sau Nguyễn Huệ; Lý Công Uẩn thì họa hiếm; còn Nguyễn Hoàng thì không bao giờ.
Cần phải trở lại trường hợp Nguyễn Huệ bởi vì đó là một sai lầm đã kéo dài quá lâu và đã gây quá nhiều tác hại. Tôi không phải là sử gia, cũng không phải là một nhà nghiên cứu mà là một người hoạt động chính trị. Người hoạt động chính trị nói những điều cần nói, có bổn phận phải nói trung thực, dựa vào những sự kiện nghiêm túc và lý luận một cách lương thiện. Nhưng người hoạt động chính trị nếu không có thì giờ như trường hợp của tôi, không có bổn phận phải ghi chú dữ kiện lấy từ sách nào, chương nào, trang nào, v.v… Đó là công việc của nhà nghiên cứuNhững dữ kiện mà tôi dựa vào để bàn về Nguyễn Huệ là có thực, các sử gia đều có. Trước hết là một vài nhận định về chiến thắng Đống Đa.
Nguyễn Huệ được tôn sùng nhờ trận Đống Đa mùa Xuân Kỷ Dậu 1789. Những công đức và thành tích khác của ông chỉ là phụ họa, đôi khi thêm thắt và thêu dệt. Theo ký ức tập thể của chúng ta trong trận này Nguyễn Huệ đã chỉ trong một đêm phá tan hai mươi vạn (hai trăm ngàn) quân Thanh, tránh cho chúng ta ách Bắc thuộc. Thực ra các tài liệu của nhà Thanh cho thấy một cách rất rõ rệt là vua Càn Long không có ý định đánh chiếm nước ta. Không những thế vua Càn Long còn cấm Tôn Sĩ Nghị giao chiến. Nhà Thanh can thiệp vì có sự cầu cứu của mẹ vua Lê Chiêu Thống và đám quần thần nhà Lê, nhưng ý đồ của họ chỉ là dọa để Nguyễn Huệ thần phục Lê Chiêu Thống, và ngay cả nếu Nguyễn Huệ cứng đầu không chịu cũng chỉ giúp Lê Chiêu Thống có thanh thế mà chiêu tập lực lượng để chia đất với Nguyễn Huệ mà thôi. Dĩ nhiên nếu Việt nam tự nguyện sát nhập vào Trung Quốc thì nhà Thanh sẽ rất hài lòng nhưng họ không chấp nhận trả một giá nào cả.
Con số hai chục vạn quân Thanh cũng rất sai sự thực. Tôn Sĩ Nghị sang bằng đường bộ, mà đường bộ thì bị vách núi dầy đặc ngăn cách không thể di chuyển một số quân khổng lồ như vậy. Trong những lần xâm chiếm qui mô Việt nam, quân Trung Quốc đều chủ yếu xâm lăng bằng đường thủy qua cửa Bạch Đằng hay Nghệ An. Thành phố Hà Nội hồi đó có bao nhiêu dân cư? Mười ngàn, mười lăm ngàn, hay hai chục ngàn là cùng. Không cần hai trăm ngàn, chỉ cần năm chục ngàn thôi thì cũng đã là cả một sự tràn ngập không còn chỗ đứng, chưa nói tới việc quân Thanh kéo nhau đi chợ mua bán như sử chép. Các tài liệu còn giữ lại chỉ nói quân Thanh đóng đồn ở vài làng nhỏ cạnh Hà Nội.
Niềm tự hào dân tộc của tôi bị thương tổn lần đầu tiên vào khoảng năm 1958. Tôi đọc báo về cuộc thuyết trình của giáo sư Tưởng Quân Chương, một chuyên gia người Đài Loan về Việt nam, tại Đại Học Văn Khoa Sài Gòn. Sự hiểu biết rất non nớt của tôi lúc đó cũng đủ để tôi ý thức rằng ông hơn hẳn nhiều trí thức Việt nam ngay về chính lịch sử và văn hóa Việt nam. Ông lập luận chắc chắn, dẫn chứng tài liệu đầy đủ về văn học Việt nam, từng tác phẩm, từng tác giả. Đề cập đến trận Đống Đa, Tưởng Quân Chương dẫn tài liệu của Thanh triều, nói rằng Tôn Sĩ Nghị tổng đốc Lưỡng Quảng đã đem sáu ngàn kỵ binh sang Việt nam để phô trương thanh thế và làm lễ thụ phong cho Lê Chiêu Thống nhưng đã bị Nguyễn Huệ đánh bất ngờ, thua chạy về và bị cách chức. Con số này theo tôi là hợp lý. Tôn Sĩ Nghị từ Trung Quốc sang Việt nam trong một hai tuần lễ thì chắc chắn là sang bằng ky binh rồi, mà ky binh thì sáu ngàn đã là nhiều lắm đối với hai tỉnh Quảng Đông và Quảng Tây, muốn hơn cũng không có. Nên nhớ là nhà Thanh lúc đó yên bình đã mấy trăm năm nên không còn giữ quân đội hùng hậu nữa. Tôi chưa thấy sử gia Việt nam nào bác bỏ sự kiện của ông Tưởng Quân Chương.
Một tài liệu do người Việt nam viết về trận Đống Đa là cuốn Hoàng Lê Nhất Thống Chí của Ngô Gia Văn Phái, một cuốn sách khá thuận cho Tây Sơn. Theo cuốn sách này thì khi quân Thanh đến, Ngô Văn Sở và Ngô Thời Nhiệm bàn với nhau rằng đánh quân Thanh không được vì dân chúng Bắc Hà ủng hộ quân Thanh và ghét quân Tây Sơn, họ sẽ chỉ chỗ, dẫn đường, tiếp sức quân Thanh. (Đây cũng là một sự kiện rất quan trọng chứng tỏ dân chúng không ngưỡng mộ Nguyễn Huệ như một số tác giả viết). Ngô Văn Sở quyết định bỏ Thăng Long lui về giữ đèo Tam Diệp, nhưng đô đốc Phan Văn Lân không chịu, đòi Ngô Văn Sở cấp cho một ngàn quân (xin nhắc lại là một ngàn quân) ra giáp chiến. Phan Văn Lân đến bờ sông Như Nguyệt thì gặp quân Thanh đóng ở bên kia sông. Lúc đó tiết trời lạnh giá nhưng Phan Văn Lân nhất định bắt quân lội qua sông đánh quân Thanh. Quân Tây Sơn chết đuối khá nhiều, số còn lại qua bên kia sông lạnh cóng nên bị quân Thanh tiêu diệt, Phan Văn Lân một mình một ngựa chạy về. Thử hỏi nếu quân Thanh đông tới mười ngàn người thôi liệu Phan Văn Lân có dám liều lĩnh như vậy không?
Còn một nguồn tài liệu khác về trận Đống Đa. Đó là những lá thư mà các giáo sĩ có mặt tại đó gởi về cho bạn bè tại Pháp. Những lá thư này được tập trung trong một tài liệu có tên là Những lá thư kỳ lạ và xúc tích của Sứ Bộ Truyền Giáo Viễn Đông (Lettres curieuses ét édifiantes de la Mission apostolique en Extrême Orient) còn lưu giữ tại Pháp. Đây là những lá thư riêng, không phổ biến, do đó chúng không có mục đích tuyên truyền. Các giáo sĩ nói thẳng là họ bênh vực nhà Tây Sơn vì lý do cả chúa Trịnh lẫn chúa Nguyền đều cấm đạo trong khi Tây Sơn không để ý đến tôn giáo. Một giáo sĩ mô tả trận Ngọc Hồi (Đống Đa), trận đánh gay go nhất và có thể nói là duy nhất trong đêm hôm đó. Theo ông, quân Tây Sơn tiến vào bị quân Thanh đánh bật ra, hàng ngũ rối loạn. Lúc đó đích thân Nguyễn Huệ từ dưới xông lên, múa gươm chém chết mấy chục quân Thanh, làm chúng hoảng sợ bỏ chạy. Theo cách mô tả đó thì trận Đống Đa không thể là lớn được. Hoàng Lê Nhất Thống Chí cũng nói quân Tây Sơn tiến sau hai mươi tấm mộc, đằng sau mỗi tám là ba mươi người. Như vậy tổng số quân Tây Sơn tham chiến ở Ngọc Hồi là sáu trăm người. Hoàng Lê Nhất Thống Chí còn nói thêm là khi nghe tin Ngọc Hồi có biến, Tôn Sĩ Nghị sai một bộ tướng đem hai chục ky binh đi giải cứu cùng với một đám nghĩa quân của vua Lê. Những dữ kiện này chứng tỏ trận Đống Đa chỉ là một trận nhỏ.
Mặt khác, cũng không nên quên là quân Thanh bị bất ngờ hoàn toàn nên rối loạn, lo chạy hơn là đánh lại. Vả lại cũng chỉ có một nửa quân Thanh sang sông vào Thăng Long, nửa kia vẫn ở bên tả ngạn và bỏ chạy khi đám quân sang sông bị đánh tan. Cần minh định một điều để tránh tranh cãi. Số quân Thanh chết (chủ yếu là chết đuối khi xô lấn nhau sang sông làm sập cầu nổi) có thể nhiều hơn hẳn số quân từ Trung Quốc sang vì rất nhiều người Hoa sinh sống tại Việt nam lúc đó cũng ỷ thế quân Thanh lộng hành tự coi như lính của nhà Thanh, rồi hoảng sợ bỏ chạy khi ky binh của Tôn Sĩ Nghị bị đánh tan. Ký ức dân gian và các tài liệu đều nói đến việc người ngựa chen nhau trên cầu. Cảnh này phù hợp với những gì vừa nói: quân cưỡi ngựa là quân Tôn Sĩ Nghị, đám chạy bộ là bọn a dua. Chúng ta đều biết trước khi ra Thăng Long đánh quân Thanh, Nguyễn Huệ dừng lại ở Tam Diệp để mộ quân. Các giáo sĩ thuật cách mộ quân của Nguyễn Huệ: các tướng của Quang Trung, tất cả đều mang chức đô đốc, tới gần các làng, cưỡi ngựa lên một gò cao nhìn vào làng theo số nóc nhà mà ước lượng số quân mỗi làng phải nộp ra lệ hễ thiếu một người là họ tàn sát cả làng. Dân chúng hãi hùng đến nỗi làng nào không đủ con trai phải bắt con gái giả làm trai đem nộp cho Nguyễn Huệ. Những nông dân tuyền chọn như vậy thực ra là những tù binh chỉ có vai trò khuân vác, làm mộc đỡ tên và lấy số đông áp đảo tinh thần quân Thanh mà thôi, chủ lực của Quang Trung chỉ là số quân Tây Sơn mà ông đem từ Phú Xuân ra. Đánh xong trận Đống Đa, ông bỏ mặc số quân tân tuyển này, họ phải xin ăn dọc đường tìm về quê quán.
**Nguyễn Huệ là con người như thế nào?**
Theo sách Hoàng Lê Nhất Thống Chí, Nguyễn Huệ là con ông Hồ Phi Phúc, người gốc Nghệ An, nhưng từ ba đời trước bị chúa Nguyễn bắt vào lập nghiệp tại làng Tây Sơn, thuộc tỉnh Bình Định. Đến đời các con thì đổi ra họ Nguyễn để dễ tiến thân. Họ Hồ dần dần trở nên khá giả, đến đời Hồ Phi Phúc thì lại mở sòng bạc nên càng giàu có.
Nguyễn Huệ như vậy không phải xuất thân là một nông dân áo vải như Việt nam Sử lưọc viết. Về anh em Tây Sơn, cũng như về trận Đống Đa, Trần Trọng Kim dựa vào Hoàng Lê Nhất Thống Chí, nhưng lại thêm bớt theo chiều hướng có lợi cho Nguyễn Huệ. Tại sao? Chúng ta sẽ trả lời sau. Ba anh em Nhạc, Lữ và Huệ lớn lên đi ăn cướp. Khởi đầu Nguyễn Nhạc kết nạp được một đám thủ hạ đi cướp bóc trong vùng, sau khi thế lực đã mạnh mới về lập đồn ở ngay làng mình công khai chống chúa Nguyễn. Có lẽ vì họ hoành hành khá lâu tại vùng Tây Sơn nên sau này, khi họ làm vua, người ta vẫn gọi họ là nhà Tây Sơn. Ba anh em liên kết với hai đám cướp biển người Trung Hoa là Tập Đình và Lý Tài và cũng chiêu mộ nhiều người Thượng. Trong các thư từ gởi cho nhau, các giáo sĩ thắc mắc không hiểu tại sao các tướng của Tây Sơn, dù là tướng đánh bộ đi nữa, đều xưng là đô dốc: đô đốc Sở, đô đốc Long, đô đốc Tuyết, đô đốc Lộc, đô đốc Lân, v.v. Đó là vì quân Tây Sơn do đám cướp biển huấn luyện, và đối với bọn cướp biển chức đô đốc là một ước mơ.
Một sự kiện nổi bật mà các sử gia cố tình làm ngơ là quân Tây Sơn chỉ thuần túy là giặc cướp. Từ lúc dấy lên cho đến lúc tiêu diệt cả họ Trịnh và họ Nguyễn trong hai mươi năm trời, họ không đưa ra bất cứ một chủ trương dựng nước nào; không hề có một tờ hịch nào để hiệu triệu quốc dân, hay ngay cả một tờ kể tội họ Trịnh và họ Nguyễn. Họ chỉ đánh phá và cướp bóc mà thôi, không nhân danh một chính nghĩa nào. (ở miền Bắc, Nguyễn Hữu Cằu khi nỗi loạn chống nhà Trịnh ít nhất còn xưng là Bảo Dân Đại Tướng Quân).
Từ năm 1771, anh em Tây Sơn lập đồn trại, bành trướng thêm lực lượng, đánh chiếm Qui Nhơn rồi tiến lên mạn Bắc đánh chúa Nguyễn. Lúc đó, dù mới mười tám tuổi, Nguyễn Huệ đã bắt đồng đảng và dân chúng gọi mình là Đức ông Tám. Cái lối tự xưng xấc xược này cũng là một đặc tính của đám thảo khấu. Cơ nghiệp chúa Nguyễn đã tan tác vì Trương Phúc Loan chuyên quyền nên quân Tây Sơn đánh đâu được đấy, hầu như không có kháng cự. Họ Trịnh ở ngoài Bắc lại nhân cơ hội vào chiếm Thuận Hóa. Quân Nguyễn phía Nam bị Tây Sơn đánh lên, phía Bắc bị quân Trịnh đánh xuống nên tan rã nhanh chóng. Chúa Định Vương nhà Nguyễn phải bỏ chạy vào Gia Định để Đông Cung Thế Tử ở lại. Nguyễn Nhạc bắt được Đông Cung, gả con gái cho, giả hòa với chúa Nguyễn ở Gia Định, nhưng lại ngấm ngầm liên kết với họ Trịnh xin làm tiên phong đánh chúa Nguyễn. Năm 1778 anh em Tây Sơn chiếm nốt Gia Đình, tiêu diệt chúa Nguyễn. Nguyễn Nhạc lên ngôi hoàng đế, phong cho Nguyễn Lữ làm Đông Đình Vương ở Gia Đình và Nguyễn Huệ làm Bắc Bình Vương giữ mặt Bắc. Nguyễn Huệ là một tướng giỏi, nhiều công trận lại giữ mặt Bắc phòng họ Trịnh nên nắm phần lớn quân Tây Sơn trong tay.
Năm 1786, nhân lúc nhà Trịnh tan tác vì lính Tam Phủ làm loạn Nguyễn Nhạc sai Nguyễn Huệ ra đánh chiếm Thuận Hóa, trước đây của chúa Nguyễn nhưng mới bị họ Trịnh chiếm. Nguyễn Huệ chiến thắng dễ dàng rồi theo lời khuyên của Nguyễn Hữu Chỉnh, một tướng của họ Trịnh vì bất mãn mà bỏ vào theo Tây Sơn, tiến ra Thăng Long diệt họ Trịnh, dù không có lệnh của Nguyễn Nhạc. Lúc đó họ Trịnh đã suy sụp toàn bộ nên Nguyễn Huệ chiếm Tháng Long như vào chỗ không người. Nguyễn Huệ được vua Lê Hiển Tông gả con gái là công chúa Ngọc Hân và ở lại Thăng Long gần hai tháng cho đến lúc Nguyễn Nhạc từ trong Nam ra gọi về. Khi vua Lê Hiển Tông chết, Nguyễn Huệ định không cho Lê Chiêu Thống lên kế vị, thân thích nhà Lê phải nhờ Ngọc Hân xin Nguyễn Huệ mới cho. Sau đó hai anh em Nhạc và Huệ đột ngột về Nam giữa đêm, bỏ Nguyễn Hữu Chỉnh ở lại với dụng ý để dân Bắc Hà giết Chỉnh vì tội đã đem quân Tây Sơn ra Bắc. Nhưng Nguyễn Hữu Chỉnh chạy thoát vào Nghệ An ra mắt Nguyễn Huệ. Tuy thất vọng vì Nguyễn Hữu Chỉnh không chết nhưng Nguyễn Huệ vẫn cấp cho Chỉnh một số vàng và vũ khí lấy được ở Thăng Long để Chỉnh lập nghiệp lại Nghệ An. Nguyễn Hữu Chỉnh tự tuyển quân chiếm giữ Nghệ An.
Vua Lê Chiêu Thống lúc đó chỉ có vài quan văn và khoảng mười lính hầu. Phe đảng họ Trịnh lại trở về Thăng Long tái lập nghiệp chúa. Lê Chiêu Thống không chịu cho họ Trịnh áp bức nữa nên vời Nguyễn Hữu Chỉnh ra. Nguyễn Hữu Chỉnh dẹp được dư đảng họ Trịnh và được Lê Chiêu Thống phong tước Bằng Trung Công nắm giữ binh quyền. Trong khi Nguyền Hữu Chỉnh ra Bắc đánh dư đảng họ Trịnh thì Nguyễn Huệ lại đem quân vào Nam đánh Nguyễn Nhạc. Nhạc phải khóc lóc năn nỉ Huệ mới tha. Sau khi về Phú Xuân, Nguyễn Huệ ra lệnh cho Vũ Văn Nhậm là phó tướng của mình và cũng là rể của Nguyễn Nhạc, đem quân ra đánh Nguyễn Hữu Chỉnh. Vũ Văn Nhậm bắt được Chỉnh đem giết đi. Vua Lê Chiêu Thống bỏ chạy lưu lạc khắp nơi, chiêu tập lực lượng chống Tây Sơn. Nguyễn Huệ ra Thăng Long bất ngờ, Vũ Văn Nhậm đang ngủ trưa bị lôi ra chém. Nguyễn Huệ đặt Ngô Văn Sở, Phan Văn Lân và Ngô Thời Nhiệm ở lại trấn giữ rồi rút quân về Nam. Quần thần và tôn thất nhà Lê sang Trung Hoa cầu cứu. Tôn Sĩ Nghị sang, Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế, tiến ra Thăng Long đánh bại Tôn Sĩ Nghị. Nguyễn Huệ chỉ mới làm vua được bốn năm, đang chuẩn bị đánh Trung Hoa chiếm hai tỉnh Quảng Đông và Quảng Tây thì mất năm 1792. Mười năm sau nhà Tây Sơn bị Nguyễn ánh tiêu diệt.
Nguyền Huệ là một con người hung bạo đánh tất cả mọi người, đó là một sự thực. Nguyễn Huệ liên kết với hai tướng cướp Tập Đình và Lý Tài đánh chúa Nguyễn rồi lại đánh Tập Đình và Lý Tài, liên kết với chúa Trịnh rồi đánh chúa Trịnh, dùng Nguyễn Hữu Chỉnh rồi bỏ Chỉnh cho dân Bắc Hà giết. Nguyền Hữu Chỉnh không chết mà lại phất lên được thì sai Vũ Văn Nhậm đem quân đánh giết Nguyễn Hữu Chỉnh, tiện thể lấy luôn Bắc Hà. Rồi lại giết Vũ Văn Nhậm. Đến cả Nguyền Nhạc đối vơi Huệ vừa có nghĩa vua tôi vừa có nghĩa anh em, Huệ cũng đánh. Sau này hòa với nhà Thanh, rồi lại kết nạp bọn cướp biển đi đánh phá nhà Thanh và còn định đem quân đánh nhà Thanh. Nguyễn Huệ dùng bạo lực và sự tráo trở trong mọi trường hợp đối với bất cứ ai có khả năng trở thành một đối thủ. Việc Huệ đánh Nhạc chỉ vì hai anh em xích mích với nhau chuyện phân chia kho tàng lấy được ở Thăng Long là một hành động phản trắc và vô đạo. Nguyễn Huệ cũng rất tàn ác, các giáo sĩ thời đó dù bênh Tây Sơn cũng ghê sợ về sự tàn ác của Nguyễn Huệ và gọi ông là một thứ Attila mới trong những thư họ viết cho nhau. Họ kể lại khá chi tiết những việc làm dữ tợn của Nguyễn Huệ, mà khuôn khổ cuốn sách không cho phép tôi nhắc lại hết. Sau khi diệt nhà Trịnh và nói là một tấc đất của nhà Lê cũng không lấy, Huệ vẫn chiếm Nghệ An, vua Lê Chiêu Thống sai danh sĩ Trần Công Sán, mà Nguyễn Huệ biết tiếng và phục tài, cùng với hoàng thân Lê án, vừa là chú vừa là thày của công chúa Ngọc Hân, mang quốc thư vào xin lại Nghệ An và cam kết hàng năm nộp toàn bộ thuế của tỉnh cho Nguyễn Huệ, nhưng Nguyễn Huệ đã không cho còn hạ ngục và gông cổ cả phái đoàn rồi đem ra biển nhận thuyền cho chết. Nhiều người trách Nguyễn ánh nhỏ mọn quật mồ Nguyễn Huệ sau khi đã giết con cháu, mà quên rằng hành động thô bạo này chỉ là để báo thù một hành động thô bạo trước đó: Nguyễn Huệ đã tàn sát cả họ Nguyễn và đã đào mả tổ tiên Nguyễn ánh đem vất đi. Một lần trong một chuyến đánh phá Gia Định, một tướng Tây Sơn bị phục binh giết chết. Nguyễn Nhạc và Nguyễn Huệ nỗi giận ra lệnh tàn sát tất cả dân chúng trong vùng, bất luận già trẻ, lớn bé, trai gái. Cuộc tàn sát đã kinh hoàng đến độ dân chúng các vùng phụ cận sau đó không dám ăn tôm cá vì sợ tôm cá ăn thịt những xác chết trôi đầy sông.
Một thí dụ khác là trận Đống Đa. Sau khi đã đánh tan quân Thanh và sợ quân Thanh quay lại phản ứng, Nguyễn Huệ ra lệnh cho dân chúng Thăng Long phải đắp xong trong vòng ba ngày một chiến lũy chung quanh để phòng thủ. Các giáo sĩ có mặt tại đó không thể nào tưởng tượng dân chúng Thăng Long có thể làm được điều đó. Nhưng họ đã làm được, họ đã làm tới kiệt sức, vì sợ bị Nguyền Huệ tàn sát, họ biết Nguyền Huệ không hề do dự trước sự chém giết. Tường xây lên xong các giáo sĩ kinh hoàng, họ đặt tên cho Nguyễn Huệ là Attila mới từ đó. Các tài liệu của các giáo sĩ, và nhiều nhân chứng phương Tây có mặt tại Việt nam lúc đó, về anh em Tây Sơn hiện vẫn còn lưu giữ trong nhiều thư viện tại Pháp. Một sử gia Việt nam, ông Tạ Chí Đại Trường, đã sưu tập một số đáng kể trong cuốn sách Lịch Sử Nội Chiến 1771-1802 của ông. Đây là một cuốn sách nên đọc cho những ai muốn tìm hiểu về nhà Tây Sơn.
Khả năng nhìn xa trông rộng của Nguyễn Huệ cũng rất giới hạn. Nguyễn Huệ đem binh đánh làm suy yếu Nguyễn Nhạc, rồi làm ngơ để Nguyễn ánh tiêu diệt dần lực lượng của Nhạc và Lữ ở trong Nam. Cứ bỏ qua sự tàn nhẫn với hai người anh đi thì đây cũng là một tính toán chiến lược rất chủ quan và phiêu lưu. Nguyễn ánh còn đang bành trướng thế lực ở trong Nam thì Nguyễn Huệ đã nghĩ đến việc đánh Trung Hoa. Thật là một ý đồ điên đại, chứng tỏ Nguyễn Huệ không có một hiểu biết chiến lược nào cả. Nếu Nguyễn Huệ còn sống để mà gây chiến với nước Tàu thì quả là đại hoạ cho nước ta. Cứ giả thử vua Càn Long cho không Nguyễn Huệ hai tỉnh Quảng Đông và Quảng Tày thì ngày nay nước ta cũng đã bị xóa bỏ rồi.Cũng nên tương đối hóa tài dùng binh của Nguyễn Huệ. Nhà Nguyễn và nhà Trịnh đánh nhau cả thảy bảy lần trong gần nửa thế kỷ, từ 1627 đến 1674, làm cho đất nước, nhất là miền Bắc suy kiệt và dân chúng chán ghét chiến tranh. Đây cũng là giai đoạn mà đạo Công Giáo và tư tưởng Thiên Chúa Giáo, sau một thế kỷ du nhập, đã phát triển mạnh, làm lung lay tư tưởng Khổng Giáo, nền tảng chính đáng của chế độ. Quần chúng Việt nam không còn nhìn các vua chúa như những đại diện của Trời mà họ phải phục tùng vô điều kiện nữa. Cả hai họ Trịnh Nguyễn đều suy thoái, việc binh bị bị bỏ rơi, người dân vừa không phục, vừa bớt sợ.
Chúa Nguyễn còn lo đánh dẹp, mở mang bờ coi nên người dân bỏ vào miền đất hoang phía Nam lập nghiệp tránh bị bắt lính rất nhiều. Lực lượng của chúa Nguyễn vừa suy yếu vừa bị trải rộng, dần dần mất thực chất. Các băng đảng cướp lộng hành khắp nơi. Đã thế, từ thời Võ Vương (1765) trở đi, Trương Phúc Loan lại chuyên quyền làm cho triều đình tan nát. Anh em Tây Sơn, nhờ tập hợp được một sổ băng đảng, nổi lên tiêu diệt chúa Nguyễn mà không cần đánh một trận đáng kể nào.
Quân Tây Sơn đã thắng dễ dàng vì thế lực của chúa Nguyễn đã hoàn toàn tan rã chứ không phải vì lực lượng của họ mạnh. Năm 1778, lúc Tây Sơn đã diệt chúa Nguyễn và chiếm Gia Định, thế lực lên đến cao điểm làm kinh động cả nước, toàn quyền Anh tại ấn Độ cử một chuyên viên là Chapman sang quan sát tình hình Việt nam. Chapman làm quen được với anh em Tây Sơn và được đi thăm viếng quan sát tỉ mỉ khắp nơi. Chapman báo cáo rằng thế lực của quân Tây Sơn chẳng có gì đáng kể, chỉ cần một đạo quân một trăm người mà có kỷ luật cũng đủ để đánh tan toàn bộ quân Tây Sơn một cách nhanh chóng. Xin nhấn mạnh con số một trăm và cũng xin nhấn mạnh rằng Chapman chỉ nói tới kỷ luật chứ không hề nói tới nhu cầu vũ khí tối tân. ở ngoài Bắc, hồi đó gọi là đàng ngoài, tình thế còn bi đát hơn.
Đời sống cơ cực và cương thường đảo lộn (họ Trịnh phế lập và giết vua Lê một cách rất tùy tiện) nên cả uy quyền chính trị lẫn uy quyền đạo đức đều tan. Giặc giã nỗi lên khắp nơi. Trịnh Sâm vừa tạm dẹp xong giặc thì lại say mê tửu sắc, bỏ trưởng lập thứ gây loạn ngay tại triều đình. Điều cần đặc biệt lưu ý là họ Trịnh lúc đó không còn quân đội. Chỉ một đám lính Tam Phủ, vài ngần tên không người chỉ huy, mà muốn phá nhà ai, giết quan nào cũng được. Khi chúng nổi loạn, Quận Huy Hoàng Tế Lý trên nguyên tắc cầm mọi binh quyền, phải một mình cưỡi voi ra đánh nhau với chúng rồi bị giết. Các tướng mỗi người trấn giữ một phương, mỗi người chỉ có vai chục gia nhân, rồi dựa vào đám gia nhân này mà đi bắt lính. Có khi họ bắt được cả ngần quân nhưng những quân đội ấy chỉ là những nông dân tội nghiệp không biết chiến đấu và cũng không muốn chiến đấu, hễ gặp quân địch là rã hàng bỏ chạy có khi còn đâm chết tướng để dễ chạy. Sách Hoàng Lê Nhất Thong Chí mô tả khá rõ xã hội miền Bắc lúc đó. Các sứ quân đã không có thực lực mà còn hiềm khích với nhau và chẳng tuân lệnh ai. Dân gian thì hễ ai khỏe mạnh ăn cướp được là đi ăn cướp, rất ghét quân Tây Sơn nhưng gặp quan nhà Lê là bắt nộp cho Tây Sơn để lãnh thưởng. (Sau này cũng chính dân chúng bát vua Cảnh Thịnh và các tướng Tây Sơn nộp cho Nguyễn ánh). Nguyễn Hữu Chỉnh bị anh em Tây Sơn bỏ rơi lên thuyền chạy về Nghệ An với mấy chục gia nhân, đến nơi không dám lên bộ. Vậy mà rời cũng đi bắt lính và thành lập được một đạo quân. Với cái quân đội ô hợp đó mà Nguyễn Hữu Chỉnh vào được Thăng Long như chỗ không người vì các quân đội khác còn ô hợp hơn nữa. Khi Nguyễn Hữu Chỉnh hoành hành ở miền Bắc, Nguyễn Huệ sai Vũ Văn Nhậm ra đánh, quân Nguyễn Hữu Chỉnh chưa đánh đã tan. Trong một bối cảnh như vậy, Nguyễn Huệ trấn áp được thiên hạ nhờ có được một đạo quân tinh nhuệ là điều dễ hiểu. Lý do thành công của Nguyễn Huệ là ông có một đạo quân thực sự trong khi các đối thủ của ông không có. Những chiến thắng như vậy không đòi hỏi một tài dùng binh nào.
ở trong Nam có trận thủy chiến tại Cần Giờ là đáng kề. Nguyễn Huệ chỉ huy gần một trăm chiến thuyền, như vậy cũng là vài ngần thủy quân, còn quân Nguyễn ánh không biết bao nhiêu. Nguyễn Huệ cũng phá được quân Xiêm. Trần Trọng Kim trong Việt nam Sử lược nói rằng quân Xiêm đông tới hai vạn người. Nếu đúng như vậy thì quả là một đạo quân rất lớn vào thời đó, nhưng quân Xiêm vừa tới nước ta thì đã rã hàng, đi cướp bóc khắp nơi chàng còn đội ngũ gì cả. Nếu có một đạo quân đàng hoàng thì đánh tan chúng không khó.
Cả ba trận Cần Giờ, Mân Thít và Đống Đa đều ở rất dưới tầm cỡ của những trận đánh thời Trần Hưng Đạo chống quân Nguyễn, Lê Lợi đánh đuổi quân Minh. Tài dùng binh của Nguyễn Huệ là có thực nhưng chưa được chứng minh ở tầm cỡ của các danh tướng thời Trần Hưng Đạo hay Lê Lợi.
Cần nhấn mạnh để đánh tan một hiểu lầm đã kéo dài quá lâu và đã là nguyên nhân cho nhiều giải thích lịch sử gượng ép: đó là quân Tây Sơn không mạnh mà cũng không tổ chức giỏi; họ đã thắng được các chính quyền Trịnh và Nguyễn bởi vì các chính quyền này đã đi tới cuối tiến trình phân rã. Nguyên nhân sâu xa của tiến trình phân rã này là cả hai chế độ Trịnh Nguyễn đã không ý thức được rằng nền tảng của xã hội Việt nam đã thay đổi sau hơn hai thế kỷ tiếp xúc với người phương Tây, và cứ cố tiếp tục duy trì lối cai trị cũ trên một xã hội đã đổi mới.
Nguyễn Huệ chỉ mới làm vua được gần bốn năm thì mất nên tài trị nước của ông không thể bàn đến. Một việc triều đình của ông làm thường được ca tụng là hay dùng chữ Nôm. Nhưng chữ Nôm thời đó đá phát triển lắm rồi. Chinh Phụ Ngâm và Cung Oán đã ra đời trước đó và đã có Nguyễn Du. Chính Nguyễn ánh cũng đã dùng chữ Nôm trong một số văn thư. Cũng có người nhắc đến dụ Khuyến Nông của Nguyễn Huệ, nhưng đó chỉ là một dụ bình thường lặp lại những gì các vị vua trước đó đã nói. Một biện pháp làm khổ dân chúng rất nhiều là dùng Tín Bài, một thứ thẻ căn cước, để kiềm soát dân chúng, trong mục đích bắt lính chuẩn bị đánh Trung Hoa. Biện pháp này làm dân chúng bị tham quan ô lại sách nhiễu đến nói nhiều người phải trốn vào rừng sinh sống để tị nạn Tây Sơn. Vả lại làm vua một nước đã kiệt quệ vì chiến tranh, vừa mới được một hai năm yên bình đã lo chuyện đánh nhau với một nước lớn gấp bội mình là điều mà một vị vua sáng suốt không thể làm.
Nhà Tây Sơn tuy chỉ kéo dài một thời gian ngắn nhưng đã anh hưởng rất lớn lên lịch sử nước ta và dịa lý chính trị trong vùng.
Cuộc khởi nghĩa Tây Sơn đã chặn đứng hẳn sự bành trướng của lãnh thổ Việt nam vào đất Cam-bốt. Năm 1771, khi anh em Tây Sơn bắt đầu tấn công chúa Nguyễn cũng là năm cuối cùng mà một phần đất Cam-bốt được sát nhập vào Việt nam. Lúc đó đất Cam-bốt gần như vô chủ, các chúa Nguyễn dồn dập mở rộng lãnh thổ, nhưng cuộc khởi nghĩa Tây Sơn đã làm họ sụp đổ và cuộc Tây tiến của Việt nam chấm dứt. Nếu không có anh em Tây Sơn chắc chắn nước Cam-bốt không còn.
Việc thôi bành trướng về phía Tây Nam, tùy cách nhìn, không nhất thiết là một sự thiệt thòi cho chúng ta. Nhưng anh em Tây Sơn đã làm một việc khác rất lớn, rất tai hại cho chúng ta và đã khiến chúng ta là chúng ta ngày nay: đó là phá tan và chấm dứt hơn hai thế kỷ tiếp xúc và giao thương đầy hứa hẹn với thế giới bên ngoài, nhất là phương Tây.
Chúng ta bắt đầu tiếp xúc với phương Tây từ đầu thế kỷ 16, các giao thương tăng dần với thời gian. Đầu thế kỷ 18 đã có những trung tâm thương mại lớn. Ngoài Bắc có Hà Nội và Phố Hiến (thứ nhất Kinh Kỳ, thứ nhì Phổ Hiến). Trong Nam có Hội An. Hội An có địa vị đặc biệt quan trọng, đó là trái tim của mọi hoạt động kinh tế của Đàng Trong. Quân Tây Sơn đi đến đâu cướp phá và đem chết chóc đến đó. Tệ hại nhất là việc cướp phá Hội An. Các thương nhân bỏ chạy trong kinh hoàng và mọi hoạt động kinh tế sụp đổ. Miền Trung rơi vào nạn đói chưa từng thấy, người chết vô kể, có nơi mẹ ăn xác con. Khi quân Tây Sơn ra ngoài Bắc thì Kinh Kỳ và Phố Hiến cũng tiêu tan. Cũng như tại Hội An, doanh nhân nước ngoài bỏ chạy trong kinh hoàng và không bao giờ trở lại Việt nam nữa. Cánh cửa của chúng ta khép lại với thế giới bên ngoài. Xã hội ta trở lại với bóng tối của sự lạc hậu. Kinh nghiệm Việt nam đã đen tối đến độ các thương nhân không trở lại nữa ngay cả sau khi nhà Tây Sơn đã đổ. Phần đông những người phương Tây đến sau này chỉ là các giáo sĩ.
Trần Trọng Kim là một học giả có công soạn ra bộ sử công phu đầu tiên cho nước ta. Đây là một đóng góp rất lớn cần được ghi nhận một cách xứng đáng. Trước ông lịch sử nước ta chỉ được chép một cách sơ sài và không trung thực. Điều khó tưởng tượng đối với thế hệ trẻ ngày nay là cho tới thế chiến II người Việt nam không học sử nước mình. Người học trường Pháp thì học sử Pháp, người học trường Nam thì không học sử nào cả. Tập Việt nam Sử lược ra đời đầu thập niên 1930, thường được sử dụng như một cuốn sách để học quốc văn, đã có tác dụng rất lớn. Nó đã giúp người Việt nam hiểu quá khứ của mình và tạo ra một ý thức quốc gia dân tộc. Việt nam Sử lược sau này được lấy làm cơ bản cho các sách giáo khoa sử ở cấp trung và tiểu học. ý thức về lịch sử của người Việt nam nói chung vấn chưa vượt quá Việt nam Sử lược.
Tuy nhiên, vì không viết sách với mục đích giảng dạy, ông Trần Trọng Kim đã không cảm thấy có bổn phận phải tuyệt đối khách quan và, đặc biệt là đối với nhân vật Nguyễn Huệ, ông đã để nhiều tâm tình và thiên kiến vào đó. Ông dựng đứng ra chuyện Nguyễn Huệ ra Bắc phù Lê diệt Trịnh để ca tụng Nguyễn Huệ dứt họ Trịnh, tôn vua Lê, đem lại cương thường cho rõ ràng. ấy là có sức mạnh mà biết làm việc nghĩa vậy (sic). Thật là đổi trắng thay đen! Trong khi khởi chiến thì người ta thường hay mượn một danh nghĩa, điều nay chẳng có gì là lạ. Điều lạ là Nguyễn Huệ đã ngang ngược không thèm mượn một danh nghĩa nào cả. Nguyễn Huệ vâng lệnh Nguyễn Nhạc tiến ra Bắc với mục đích chiếm Thuận Hóa, rồi thấy dễ tiến luôn ra chiếm Thăng Long, không nhân danh gì cả. Nguyễn Huệ vào Thăng Long cướp kho tàng rồi rút về chỉ vì chưa nắm vững tình hình, mặc dầu cũng chiếm đất Nghệ An. Việc phù Lê chỉ là câu nói ngoài miệng sau khi diệt xong họ Trịnh và thấy tình thế chưa chín muồi để chiếm miền Bắc mà thôi. Nếu thực sự phù Lê thì Nguyễn Huệ đã không hống hách đòi quyết định việc kể lập vua Lê và đã không cướp kho, lấy đất như vậy.
Ông Trần Trọng Kim cũng dựng đứng ra con số hai chục vạn quân Thanh, không có trong một sử liệu nào, để thổi phòng tầm vóc của trận Đống Đa và ca tụng Nguyễn Huệ đại phá quân Thanh. (Trong hịch của Tôn Sĩ Nghị có nói lới năm chục vạn, nhưng đó, theo Hoàng Lê Nhất Thống Chí chỉ là tờ truyền đơn mà mục đích là hù dọa làm mất tinh thần quân Tây Sơn. Chính Nguyễn Huệ cũng biết đây chỉ là chuyện hù dọa). ở một điểm Trần Trọng Kim giấu cả sự kiện. Toàn bộ việc thuật lại trận Đống Đa của ông dựa theo Hoàng Lê Nhất Thống Chí. Nhưng trong khi Hoàng Lê Nhất Thống Chí chép rằng quân Nguyễn Huệ đi sau các bức mộc bia, cứ ba mươi người đàng sau một bức, tất cả là hai mươi bức, thì Trần Trọng Kim bỏ đi câu tất cả là hai mươi bức , vì như thế chứng tỏ quân Tây Sơn chỉ có sáu trăm người, mâu thuẫn với tầm vóc hai chục vạn quân Thanh mà ông gán cho trận Đống Đa.
Ông Trần Trọng Kim cũng kể công Nguyễn Huệ cứu nước khỏi tay quân Thanh. Thực ra chính Nguyễn Huệ đã là nguyên nhân đưa tới việc quân Thanh can thiệp. Vả lại ở đoạn trên chúng ta đã thấy vào giai đoạn đó nhà Thanh hoàn toàn không có ý định đánh chiếm nước ta, chính vì thế mà sau trận Đống Đa họ đã bỏ nhà Lê mà hòa với Nguyễn Huệ. Ngược lại nếu Nguyễn Huệ còn sống để mà gây chiến với nhà Thanh thì rất có thể nước ta đã tan hoang và mất về tay quân Tàu.
Nhờ Việt nam Sử lược mà Nguyễn Huệ được ca tụng như một đại anh hùng làm vẻ vang cho dân tộc, nhưng thực ra Nguyễn Huệ chẳng quan tâm gì đến thề diện quốc gia. Đó là một ý niệm phức tạp của giới văn học mà một người sinh ra và lớn lên trong một môi trường đặc biệt như Nguyễn Huệ không quan tâm. Ông chấp nhận sang chầu vua Thanh, lạy phục xuống đất và hôn chân vua Càn Long. Sợ nhà Thanh phản trắc hãm hại, ông cho một người giả làm mình đi thay. Nhưng dù Nguyễn Huệ thật hay Nguyễn Huệ giả thì trên danh nghĩa vẫn là vua Việt nam lạy và hôn chân vua Trung Hoa. Nguyễn Huệ cũng thường làm những tờ bẩm gởi cho Phúc An Khang (người thay Tôn Sĩ Nghị làm tổng đốc Lưỡng Quảng) trong đó ông tự xưng là tiểu phiên. Trừ trường hợp Mạc Đăng Dung, chưa có vua Việt nam nào hạ mình đến thế.
Thái độ bênh Nguyễn Huệ của ông Trần Trọng Kim có nguyên nhân sâu xa. Gần hai thế kỷ phân tranh đã tạo ra theo tị hiềm giữa miền Nam và miền Bắc. Người miền Bắc vốn không ưa chúa Nguyễn, vua Gia Long sau khi đắc thắng lại trả thù báo oán, giết hại công thần khiến sĩ phu Bắc Hà càng ghét hơn. Các vua nhà Nguyễn không nể nang mà cũng chẳng đoái hoài gì đến miền Bắc, họ chỉ dùng bạo lực để thống trị mà thôi. Việc thi cử làm sĩ phu Bắc Hà rất phân nộ. Bắc Hà tự hào là đất văn học nhưng nhà Nguyễn chỉ cho Bắc Hà một số cử nhân, tiến sĩ thấp hơn miền Trung. Kể từ khi Pháp chiếm Việt nam thì không cứ gì sĩ phu Bắc Hà mà sĩ phu cả nước trách nhà Nguyễn bất lực làm mất nước, nhưng sĩ phu Bắc Hà thì mạt sát nhà Nguyễn ra mặt. Ông Trần Trọng Kim là một sĩ phu Bắc Hà và sách của ông chủ yếu viết cho sĩ phu Bắc Hà, trong đó tâm lý thù ghét nhà Nguyễn rất mạnh. Nguyễn Huệ là kẻ thù của nhà Nguyễn, vừa là hung thủ vừa là nạn nhân của nhà Nguyễn. Kẻ thù của kẻ thù là bạn. Ca tụng Nguyễn Huệ chỉ là một cách để chống nhà Nguyễn. Sự thù ghét nhà Nguyễn của ông Trần Trọng Kim rất rõ rệt.
Trong Việt nam Sử lược, ông mở đầu chương nói về Tây Sơn bằng một cuộc tranh luận công khai với nhà Nguyễn về nhà Tây Sơn, ông thẳng thắn nói lý của nhà Nguyễn không phải là lý của dân tộc. Ông Hoàng Xuân Hãn còn kể rằng khi ông vâng mệnh vua Bảo Đại mời ông Trần Trọng Kim vào gặp vua Bảo Đại để lập chính phủ, ông Kim mới đầu gạt phắt đi: Cái thằng Bảo Đại gặp nó làm gì. Lúc đó vua Bảo Đại chưa thoái vị. Trần Trọng Kim là một nhà nho, thường thường đối xử rất khiêm cũng, phải thù ghét lắm ông mới gọi vua bằng thằng.
Từ 1945 trở đi khi cuộc tương tranh quốc-cộng nổ ra, Nguyễn Huệ lại được thêm một đồng minh mới, mạnh hơn nhiều lần ông Trần Trọng Kim: Đảng cộng Sản Việt nam. Đảng cộng sản ca tụng Nguyễn Huệ đủ điều (một cuốn sách do chính quyền cộng sản xuất bản để ca tụng Nguyễn Huệ có tựa đề là Dòng Gươm Nhân ái ) và đã dồn nỗ lực đưa hình ảnh Nguyễn Huệ anh hùng áo vải vào quần chúng vì mục đích tuyên truyền. Tôn vinh Nguyễn Huệ là phủ nhận nhà Nguyễn, mà vua Bảo Đại của nhà Nguyễn lại đứng đầu phe quốc gia cho nên tôn vinh Nguyễn Huệ cũng là hạ nhục phe quốc gia. Hình ảnh áo vải cờ đào (cờ đào thì có nhưng áo vải thì không) cũng rất thuận lợi cho cuộc cách mạng vô sản. Nguyễn Huệ cũng tiêu biểu cho những giá trị nền tảng của đảng cộng sản: bạo lực và chiến tranh. Cả Nguyễn Huệ lẫn đảng cộng sản đều đã làm khổ dân chúng và làm đất nước suy kiệt, sự chính đáng của cả hai chỉ dựa trên nhưng chiến thắng quân sự. Các đô đốc của Nguyễn Huệ cũng thuộc thành phần cơ bản, nghĩa là cũng không thuộc giới văn học như các cán bộ nòng cốt của đảng cộng sản. Nguyễn Huệ cũng hành động như đảng cộng sản. Cũng dựa vào một thiểu số có đội ngũ để khống chế cả nước, cũng thẳng tay tiêu diệt mọi phần tử có thể trở thành đối thủ, cũng bất chấp mọi đau khổ của dân chúng và những đổ vở cho đất nước, cũng tráo trở và lật lọng với cả đồng minh và đối thủ. Chừng nào Nguyễn Huệ còn là thần tượng của người Việt nam chừng đó đảng cộng sản vẫn không thể bị phủ nhận dứt khoát, dù có bị thù ghét đến đâu đi nữa. Hình ảnh Nguyễn Huệ đã đóng góp rất nhiều cho thắng lợi của đảng cộng sản và vẫn còn giúp đảng cộng sản duy trì một chỗ đứng nào đó trong lòng người Việt nam. Sau 1975, các lãnh tụ lớn của đảng cộng sản đều đến làng Tây Sơn trồng một cây để tỏ lòng tôn kính với Nguyễn Huệ mà họ coi gần như một thánh tổ của đảng.
Tôn thất và triều thần nhà Nguyễn đã không thể tranh cãi về Nguyễn Huệ vì nếu tranh cãi về Nguyễn Huệ thì cũng phải bàn đến vua Gia Long và những hành động không đẹp của ông. Sau Bảo Đại ông Ngô Đình Diệm cũng tránh đề cập đến các vấn đề lịch sử vì thân thế của chính ông. Ông là bày tôi nhà Nguyễn và thuộc dòng dõi bày tôi nhà Nguyễn, và hơn nữa ông làm quan dưới chế độ Pháp thuộc chứ không tham gia đấu tranh giành độc lập. Ông không có thế đứng mạnh để tranh cãi về lịch sử và có lẽ cũng chẳng hiểu biết gì về lịch sử. Các tướng tá cầm quyền sau ông Diệm đều là những người không có chỗ đứng lịch sử vẻ vang vì trong đại bộ phận họ đã từng ở trong quân đội Pháp. Vả lại họ hoàn toàn không quan tâm đến văn hóa và lịch sử. Nói chung phe quốc gia không nhìn thấy cả một chiến dịch tâm lý chiến của phe cộng sản đằng sau việc thổi phồng và tôn sùng Nguyễn Huệ.
Còn các sử gia? Phải tiếc rằng họ đã có đủ tài liệu, mà đôi khi họ cũng đưa ra một cách lẻ tẻ, nhưng họ đã không có can đảm đính chính một sai lầm lịch sử, mặc dầu sai lầm này đã có tác dụng rất độc hại trên số phận của dân tộc.
Người Việt chúng ta có một đặc tính là bất cứ điều gì dù sai đến đâu mà được chấp nhận trong một thời gian cũng trở thành một chân lý khó lay chuyển. Không những chấp nhận mà chúng ta còn khó chịu khi có người đặt lại vấn đề. Chúng ta cũng có tâm lý dĩ hòa vi quí, hễ điều gì bất luận đúng hay sai mà mọi người đã cho là đúng thì đừng nên cãi nữa, chỉ gây bất hòa vô ích. Đôi khi sự gắn bó với thành kiến còn đi đôi với thái độ bất dung, hằn học đối với những người đề nghị xét lại một thành kiến. Và như thế sự sai lầm cứ tồn tại.
Tôi đặt lại vấn đề Nguyễn Huệ bởi vì sự tôn sùng ông đã có ảnh hưởng lớn trên số phận dân tộc và vẫn còn đang ngăn cản một chuyển biến tư tưởng cần thiết. Nguyễn Huệ tiêu biểu cho nhưng giá trị mà chúng ta cần đánh đổ: võ biền, độc đoán, hung bạo, lật lọng và trái ngược với những giá trị mà ta cần phát huy: hòa bình, bao dung, hòa giải, lương thiện. Tôn sùng Nguyễn Huệ là một tâm lý rất tai hại mà ta cần chấm dứt. Hơn thế nửa, nhân vật Nguyễn Huệ thực sự lại không phải như vậy. Nguyễn Huệ, Nguyễn ánh, Lê Chiêu Thống, v.v… Đều là tổ tiên chúng ta cả. Chúng ta phải chấp nhận họ như là quá khứ và cội nguồn của chính chúng ta. Không ai lựa chọn tổ tiên, phủ nhận tổ tiên là phủ nhận chính mình, nhưng bóp méo lịch sử là một chuyện khác. Lịch sử vừa là tấm gương soi chân dung của một dân tộc vừa là một kho kinh nghiệm để học hỏi và quyết định những chọn lựa cho tương lai. Bóp méo lịch sử chúng ta sẽ không còn biết mình là ai và sẽ phải làm việc với những tài liệu sai. Không, tôi không có ý định làm ngược lại điều mà ông Trần Trọng Kim và đảng cộng sản đã làm, nghĩa là đả phá Nguyễn Huệ vì một dị ứng hay một mục đích chính trị. Nguyễn Huệ như thế nào chúng ta cứ chấp nhận ông như thế Chúng ta có một nhân vật Nguyễn Huệ đã nổi loạn, gây nhiều máu lửa và tang tóc, đã chiến thắng các đối thủ, đã lên làm vua, rồi chết sớm và con cháu bị tiêu diệt. Đó là sự kiện. Nhưng thần tượng Nguyễn Huệ thiên tài quân sự, anh minh sáng suốt và nhân nghĩa chỉ là một sự xuyên tạc lịch sử có dụng ý.
*Trích tác phẩm* [Tổ quốc ăn năn](http://khaisang.blogspot.com/2013/01/to-quoc-nan-nguyen-gia-kieng.html) *)*
**Bài viết cùng chuyên mục**
|[2384] |[BÀI HAY NÊN ĐỌC](read.php?904 ) [THỬ XÉT ĐOÁN TÍNH CÁCH CON NGƯỜI QUA NÉT CHỮ CỦA NGÀI "TỔNG BÍ THƯ" - lLê Anh Hùng](read.php?902 ) [MỘT PHÁN QUYẾT LỊCH SỬ - Lãng](read.php?901 ) [NHÌN LẠI VỤ ÁN ÔN NHƯ HẦU](read.php?899 ) [MỘT BÀI THƠ NÓI VỀ THỰC TRẠNG SINH VIÊN TỐT NGHIỆP Ở VIỆT NAM . ĐỌC THẤY...THƯƠNG!](read.php?896 ) [LƯU QUANG VŨ VÀ CÁI NHÌN CUỘC CHIẾN - Phạm Xuân nguyên](read.php?895 ) [VONG LUẨN QUẨN - Thủy Ngân](read.php?894 ) [CHÚNG NÓ HIỂU CẢ ĐẤY, SAO CÓ NGƯỜI LẠI ...SỢ!](read.php?893 ) [THƠ, VĂN CỦA BẠN](index.php?go=category_15)| [Nhận xét(2)](read.php?897#reply)| [Trích dẫn(0)](javascript: void(0);)| [Đọc(16784)](read.php?897) **Địa chỉ trích dẫn** **Chú ý**Địa chỉ này vần có hiệu lực trước 23:59:59 ![Gửi email Email](template/trankytrung/images/email.gif)
![Xem website Homepage](template/trankytrung/images/homepage.gif)
![Gửi email Email](template/trankytrung/images/email.gif)
![Trang đầu Trang đầu](images/arrows/doubleleft.gif)
![Trang cuối Trang cuối](images/arrows/doubleright.gif)

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate


markdown:
[Xem bài viết chưa trả lời](./search.php?search_id=unanswered&sid=3b268bedeb4ead20306ff82001c103c4) | [Xem chủ đề đang hoạt động](./search.php?search_id=active_topics&sid=3b268bedeb4ead20306ff82001c103c4)
|
|
Thời gian được tính theo giờ UTC + 7 Giờ
|Chuyên mục||Chủ đề||Bài viết||Bài viết mới nhất|
|
|![]()
|
|
Nơi trao đổi về các bài toán, phương pháp giải toán. Một số đáp số và hướng dẫn bài toán trong các vòng thi Violympic.
66
81
Thứ 6 14/07/17 11:35
**Điều hành viên:** [MR.REDEYES](./memberlist.php?mode=viewprofile&u=1379&sid=3b268bedeb4ead20306ff82001c103c4)
37
48
Chủ nhật 04/06/17 20:59
**Điều hành viên:** [yekdn9298](./memberlist.php?mode=viewprofile&u=1408&sid=3b268bedeb4ead20306ff82001c103c4)
59
94
Thứ 6 07/07/17 10:14
**Điều hành viên:** [yekdn9298](./memberlist.php?mode=viewprofile&u=1408&sid=3b268bedeb4ead20306ff82001c103c4)
300
341
Thứ 4 19/07/17 21:55
|
|
Thời gian được tính theo giờ UTC + 7 Giờ
|
|
Đang xem chuyên mục này:

Set-Cookie: phpbb3_ap6zc_sid=3b268bedeb4ead20306ff82001c103c4; expires=Fri, 20-Jul-2018 12:38:03 GMT; path=/; domain=.root.vn; HttpOnly

Cache-Control: private, no-cache="set-cookie"