text:
GS. Baldas Ghoshal
Bài viết của GS. Baldas Ghoshal, Thành viên danh dự của Viện Nghiên cứu Hòa bình và Xung đột (Ấn Độ), nhìn vào cách tiếp cận của ASEAN đối với tranh chấp Biển Đông, kiểm định tính hiệu quả của ASEAN trong việc đối phó với các yêu sách lãnh thổ của Trung Quốc, bên tranh chấp chính, và đánh giá triển vọng xoa dịu căng thẳng trong khu vực bằng những khuôn khổ pháp lý hiện hành.
Lời giới thiệu
Trọng tâm chính của bài viết là nhìn vào cách tiếp cận của ASEAN đối với tranh chấp Biển Đông, kiểm định tính hiệu quả của ASEAN trong việc đối phó với các yêu sách lãnh thổ của Trung Quốc, bên tranh chấp chính, và đánh giá triển vọng xoa dịu căng thẳng trong khu vực bằng những khuôn khổ pháp lý hiện hành.
Tranh chấp quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa liên quan đến một số quốc gia thành viên của ASEAN, là Việt Nam, Ma-lai-xi-a, Philippin và Bru-nei.
In-đô-nê-xi-a không phải là một bên yêu sách trong tranh chấp, nhưng có một thời gian dài đóng góp tích cực vào việc thiết lập các phương thức xây dựng lòng tin với mục tiêu giảm bớt căng thẳng và tránh làm bùng phát bất cứ xung đột nào trong khu vực. Tuy nhiên, việc Trung Quốc gộp cả quần đảo Natura vào yêu sách của mình một vài năm trước đây đã khiến người In-đô-nê-xi-a thực sự bị sốc, họ đã tiến hành một cuộc tập trận lớn nhất xung quanh quần đảo Natura trong vòng ba tuần vào tháng 10 năm 1996 với sự góp mặt của hơn 19.000 binh sĩ, 50 tàu chiến và 41 máy bay bao gồm cả máy bay chiến đấu của ba quân chủng.
Những thành viên còn lại của ASEAN dù không có bất kỳ sự liên quan nào đối với tranh chấp nhưng đều quan ngại về Biển Đông như một điểm bùng phát xung đột tiềm tàng ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương.
Vì các quốc gia ASEAN tham gia ở mức độ khác nhau vào tranh chấp và do đó lợi ích của họ cũng không tương đồng cho nên không có một cách tiếp cận chung của ASEAN đối với tranh chấp Biển Đông, mặc dù tất cả các quốc gia trong khối đều tán thành ý tưởng xây dựng lòng tin và lôi kéo Trung Quốc tham gia vào việc hạn chế tranh chấp và kiềm chế xung đột trong khu vực.
Thực ra, mặc dù nói là đồng thuận và đoàn kết ASEAN, mỗi quốc gia thành viên đều theo đuổi chính sách riêng của mình, đặc biệt liên quan đến vấn đề Trung Quốc yêu sách gần như toàn bộ Biển Đông. Người ta thậm chí có thể lập luận rằng trên thực tế, các quốc gia ASEAN đã chia rẽ về cách tiếp cận của họ đối với Trung Quốc, cũng như về phương thức nhằm giảm bớt căng thẳng trong khu vực. Mỗi quốc gia thành viên nhìn nhận Trung Quốc từ góc độ lợi ích quốc gia của chính mình – do vậy Trung Quốc được đánh giá như một nguồn lợi ích kinh tế hoặc giả như một mối đe dọa. Kết quả là, vị thế của ASEAN trong vấn đề chiến lược và chính trị so với Trung Quốc là tương đối yếu. Để bù đắp sự yếu kém này, ASEAN thường xuyên sử dụng phương thức ngoại giao và cố gắng quốc tế hóa các vấn đề khu vực nhằm lôi kéo các cường quốc bên ngoài vào để cân bằng với một Trung Quốc đang trỗi dậy mạnh mẽ. Một chiến lược như vậy mang lại cho ASEAN một vị thế ngoại giao cao hơn như trong xung đột Cam-pu-chia trong thập niên 80 và đầu thập niên 90, giúp ASEAN có thể ngăn chặn được căng thẳng khu vực trong ngắn hạn; tuy nhiên ASEAN đã thất bại trong việc che dấu nhược điểm yếu cố hữu của mình trong việc đối phó với bá chủ khu vực - Trung Quốc.
Thứ hai, Trung Quốc hiểu sự chia rẽ của các quốc gia ASEAN trong cách tiếp cận đối với mình và tận dụng triệt để cơ hội này để khoét sâu thêm mâu thuẫn trong hàng ngũ ASEAN. Điều này thể hiện khá rõ từ sự chia rẽ sâu sắc trong quá khứ giữa Philippin và Ma-lai-xi-a về đề xuất Bộ quy tắc ứng xử dành cho các thành viên của ASEAN và Trung Quốc bao gồm một loạt vấn đề từ tìm kiếm và cứu nạn cho tới khảo sát chung ở Biển Đông. Sau nhiều năm tin tưởng rằng không có gì đáng ngại về một Trung Quốc đang trỗi dậy, chính quyền Bắc Kinh quyết đoán hơn gần đây đang thực hiện chiến thuật chia để trị đối với các nước láng giềng ở Đông Nam Á của mình, tìm cách cô lập những bên yêu sách các quần đảo tranh chấp trong một khu vực nhiều dầu và khí đốt. Ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì thừa nhận rằng “có những tranh chấp về lãnh thổ và quyền hàng hải” giữa Trung Quốc và một vài quốc gia láng giếng nhưng “những tranh chấp này không nên nhìn nhận như là một tranh chấp giữa Trung Quốc và cả khối ASEAN chỉ bởi vì các quốc gia có liên quan này là thành viên của ASEAN”. Phát biểu đó cho thấy Trung Quốc muốn chia cắt ASEAN thành một bên là các quốc gia có tranh chấp lãnh thổ với Trung Quốc tại những đảo nhỏ trên Biển Đông là Philippin, Việt Nam, Bru-nei và Ma-lai-xi-a, và bên kia là các quốc gia không có bất kỳ tranh chấp lãnh thổ nào như In-đô-nê-xi-a Thái lan, Lào, Cam-pu-chia, Mi-an-ma và Xinh-ga-po.
Thứ ba, vì các nước ASEAN không thống nhất trong lập trường của mình đối với Trung Quốc, tất cả các nước này dù là một cách riêng rẽ hay tập hợp đã đi trệch hướng vào các thời điểm khác nhau nhằm cố gắng theo đuổi một chính sách nhân nhượng lợi ích của Trung Quốc về vấn đề này. Trung Quốc chắc chắn có sức ép riêng của mình để đưa ra yêu sách đối với gần như toàn bộ Biển Đông và tiếp tục với “chính sách gặm nhấm dần dần” của mình, nhưng đồng thời cách tiếp cận có phần nhân nhượng của ASEAN có thể đã khuyến khích Trung Quốc theo đuổi điều mà cựu Bộ trưởng quốc phòng Philippin Mercado những năm 90 gọi là chính sách “vừa đàm vừa chiếm”. Thậm chí thành công hạn chế ASEAN đạt được trong việc lôi kéo Trung Quốc tham gia vào các đối thoại khác nhau về vấn đề Biển Đông, như Đối thoại ASEAN – Trung Quốc, Hội thảo Biển Đông do In-đô-nê-xi-a tổ chức và sáng kiến Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF), chủ yếu là vì Trung Quốc nhân nhượng các lợi ích thiết thân của ASEAN trong khi bảo lưu các vấn đề liên quan đến chủ quyền quốc gia và không can thiệp vào công việc nội bộ của nước khác. Việc chuyển đổi công thức “quy trình ba bước” (xây dựng lòng tin, ngoại giao phòng ngừa và giải quyết xung đột) vốn được ghi nhận ban đầu trong mục tiêu của ARF để kiểm soát xung đột trong khu vực thành một mục tiêu cuối cùng mập mờ và hạn chế là “tìm hiểu thêm về các cách tiếp cận đối với xung đột” cũng như việc tái định nghĩa phương thức ngoại giao phòng ngừa trong hội nghị Nhóm công tác CSCAP tại Băng Cốc từ tháng 1-3 năm 1999 là những ví dụ minh họa cho thấy những nỗ lực của ASEAN trong việc đáp ứng sự nhạy cảm và lợi ích của Trung Quốc.
Trong bài viết này, chúng tôi muốn lập luận rằng chính sách của ASEAN trong việc lôi kéo sự can dự của Trung Quốc cũng như cách tiếp cận “mềm mỏng” và có phần nhượng bộ của họ đối với vấn đề Biển Đông chỉ đem lại những lợi ích tạm thời ở khía cạnh gác lại tranh chấp, nhưng không có hiệu quả trong việc kiểm soát xung đột hay kiềm chế xung đột leo thang trong tranh chấp ở Trường Sa. Những hành động của Trung Quốc ở Biển Đông trong hai thập kỷ qua chứng tỏ rằng Trung Quốc chỉ nói suông đối với tiến trình xây dựng lòng tin trên biển, điều mà ARF (Diễn đàn khu vực ASEAN), CSCAP (Hội đồng hợp tác an ninh khu vực Châu Á Thái Bình Dương), những tuyên bố và hoạt động ngoại giao khác nhau của ASEAN cũng như những hiệp định song phương với Trung Quốc đang cố gắng để đạt được. Trung Quốc từ lâu vẫn duy trì quan điểm không thỏa hiệp trong vấn đề chủ quyền đối với Biển Đông; nước này cũng không thật sự chân thành trong vấn đề khai thác chung các nguồn tài nguyên trong khu vực.
Căn nguyên của vấn đề là việc chồng chéo của hàng loạt yêu sách chủ quyền đối với hàng trăm hòn đảo và bãi đá. Việc kiểm soát khu vực đó có tác động quan trọng đối với tự do qua lại của tàu thuyền và rốt cuộc, việc triển khai các hoạt động đầu tư vào khí đốt tự nhiên và dầu sẽ không thể được thực hiện cho tới khi các vấn đề chủ quyền được giải quyết. Do đó, các bên tranh chấp đều cố gắng củng cố yêu sách của mình.
Trong 53 đảo ở Trường Sa bị chiếm đóng bởi các bên yêu sách khác nhau, Trung Quốc chiếm 11; Philíppin chiếm 8, Ma-lai-xi-a chiếm 5, Đài loan chiếm 1, số đảo còn lại thuộc về Việt Nam. Các quốc gia yêu sách viện dẫn yếu tố lịch sử, địa lý và Công ước Luật biển của Liên Hiệp Quốc để hỗ trợ cho yêu sách của mình. Các nước yêu sách, dù không thường xuyên, đều cố gắng tăng cường khả năng phòng thủ trên các đảo mà mình chiếm đóng. Khi chưa có bất kỳ một giải pháp toàn vẹn nào, tranh chấp ở Trường Sa cuối cùng có thể sẽ dẫn đến những cuộc xung đột vũ trang, đặc biệt khi kết hợp với các vấn đề trên đất liền.
Tuy nhiên, các nhà phân tích quân sự cho rằng bất chấp sự tăng cường lực lượng đồn trú và triển khai các cơ sở hạ tầng để phòng thủ, không hòn đảo nào ở Trường Sa thực sự có khả năng phòng thủ xét về khía cạnh quân sự. Họ cũng chỉ ra rằng sự phối hợp quân sự giữa mỗi quốc gia yêu sách và các đảo mà họ chiếm đóng có thể bị gián đoạn bởi các vấn đề tiếp vận khá phức tạp. Do đó, việc phòng thủ ở các hòn đảo ở Trường Sa sẽ đặt các quốc gia chiếm đóng trước nhu cầu phải phát triển các năng lực triển khai sức mạnh. Điều này giải thích cho việc tại sao trong những năm gần đây, Trung Quốc đẩy mạnh phát triển năng lực hải quân viễn dương và xây dựng các hạm đội hiện đại phối hợp với các đơn vị trên bộ và trên không để chiến đấu bảo vệ chủ quyền trên biển của mình. Điều đó cũng phần nào giải thích tại sao Trung Quốc, kể từ năm 1994, tiến hành một số cuộc tập trận trên biển mặc dù nhiều lần biểu lộ ý định gác tranh chấp chủ quyền. Đối phó với những động thái này của Trung Quốc, các quốc gia ASEAN, một phần vì cân nhắc đến tình huống khủng hoảng có thể xảy ra do tranh chấp Trường Sa, đã chi tiêu cho quốc phòng và có các hoạt động hợp tác quân sự với phía Mỹ.
Chúng tôi cũng lập luận thêm rằng cách thức kiềm chế Trung Quốc không phải là bằng việc bộc lộ những yếu kém của ASEAN và nhân nhượng những lợi ích thiết yếu của Trung Quốc ở Biển Đông, mà chỉ có thể là bằng một lập trường thống nhất và kiên định mà đã truyền tải một thông điệp như các ngoại trưởng ASEAN đã từng làm vào ngày 18 tháng 3 năm 1995 sau sự kiện Trung Quốc chiếm đóng Đảo Vành Khăn bị phát hiện. Chỉ sau khi có tuyên bố đó, phía Trung Quốc đã không những đồng ý giải quyết đa phương với ASEAN mà còn thể hiện một chút linh hoạt đối với vấn đề. Chiến lược Châu Á của Trung Quốc là giải quyết song phương với tất cả các bên để qua đó có thể tối đa hóa lợi thế của một nước lớn trong những mối quan hệ không cân xứng. Nhưng mặt khác, với việc sử dụng lá chắn đoàn kết để thay thế cho sức mạnh quân sự, ASEAN đã buộc Trung Quốc phải giải quyết vấn đề với các thành viên của mình như với cả một khối thống nhất. Đồng thời Trung Quốc chấp nhận một cách tiếp cận mang tính hòa giải hơn. Ví dụ như, tháng 7 năm 1995, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc khẳng định rằng Trung Quốc không có lợi khi cản trở tự do lưu thông hàng hải ở khu vực Trường Sa và cho biết rằng nước này cảm thấy các vấn đề đều có thể được giải quyết mà không cần có trung gian hòa giải hoặc sự can thiệp nào từ bên ngoài. Thời gian sau đó, ASEAN đã không còn thể hiện được sự đoàn kết như trước đây bởi việc xung đột lợi ích quốc gia đã bắt đầu chia cắt ASEAN một lần nữa, đồng thời cuộc khủng hoảng kinh tế ở châu Á gây ra bất ổn trong các quốc gia thành viên cũng như bản thân ASEAN.
Tranh chấp Biển Đông và chiếm đóng dần dần
Trước khi chúng ta đi sâu vào một số điểm đã nêu ở trên cần đề cập ngắn gọn về tranh chấp ở Biển Đông.
Mặc dù Trung Quốc và Việt Nam là những bên tranh chấp chủ yếu trong cuộc chiến giành chủ quyền đối với các đảo cùng các bãi đá và đảo nhỏ ở xung quanh, Philippin sau đó cũng đưa ra yêu sách đối với những hòn đảo giàu tài nguyên này, ngoài ra còn có những bên yêu sách khác như Đài Loan, Ma-lai-xi-a và Bru-nei.
Tuy nhiên, trước những năm 1990, chỉ có Trung Quốc và Việt Nam đã từng đụng độ quân sự trong việc tranh chấp các đảo. Sử dụng các sự kiện lịch sử và những phát hiện khảo cổ để chứng minh cho những yêu sách của mình, hai nước có vụ đụng độ đầu tiên vào năm 1973 [1974] khi Trung Quốc chiếm đóng bằng vũ lực quần đảo Hoàng Sa từ một nước Việt nam Cộng hòa đang rệu rã và yếu kém, đổi tên nó thành Tây Sa và sát nhập vào khu vực đảo Hải Nam. Tiếp theo vào năm 1988, đã diễn ra một cuộc đụng độ hải quân khốc liệt tại Đá Gạc Ma trong quần đảo Trường Sa. Tàu Trung Quốc đã bắn chìm một số tàu Việt Nam và gần 70 chiến sĩ hải quân Việt Nam đã hi sinh. Một vài năm trước sự kiện này, Trung Quốc phát động một cuộc tấn công trên bộ “để dạy cho người Việt Nam một bài học”. Năm 1992 Trung Quốc cũng đã thông qua luật về lãnh hải và vùng tiếp giáp của mình trong tuyên bố vào tháng 1 năm 1992 trong đó không chỉ nêu ra yêu sách đối với những quần đảo này mà Trung Quốc còn tự cho mình quyền đuổi bắt các tàu thuyền nước ngoài nếu bị bắt gặp vi phạm luật lệ và những quy định của Trung Quốc. Cũng trong năm đó, Việt nam đã cáo buộc Trung Quốc khai thác dầu bởi nước này đã nhượng quyền khai thác cho một công ty thăm dò dầu đến từ Denver, tập đoàn năng lượng Cretonne, trong một khu vực đang tranh chấp quanh Bãi Tư Chính, người Trung Quốc gọi là bãi Vạn An 21 (WAB 21). Thời điểm đưa ra thông báo về việc nhượng quyền của Trung Quốc đối với công ty Mỹ khá quan trọng bởi nó diễn ra cùng lúc khi mà đại diện của quốc gia yêu sách bao gồm những đại biểu từ Trung Quốc và các nước khác đang hội họp tại Jogjakarta dưới sự bảo trợ của Ngoại trưởng In-đô-nê-xi-a, để tìm ra một giải pháp khả dĩ cho vấn đề Biển Đông. Việc này đã khiến một học giả Ma-lai-xi-a bình luận rằng: “Dù hành động đó có ý làm mất mặt một vài bên nào đó hay không, nó đã để lại hệ quả rất xấu trong mối quan hệ giữa ASEAN và Trung Quốc”. Mặc dù phát sinh một số xung đột quân sự trong hai thập kỷ qua, vấn đề yêu sách chủ quyền đối với quần đảo Trường Sa chưa đạt được bất kỳ kết quả rõ rệt nào. Khi thiếu vắng những đồng thuận khu vực rõ ràng, quy luật xa xưa “chân lý thuộc về kẻ mạnh” dường như đang thắng thế ở Biển Đông.
Việc Trung Quốc xâm phạm khắp Biển Đông dẫn đến xung đột trực tiếp với một quốc gia thành viên không thuộc phe cộng sản của ASEAN là Philippin.
Theo nguồn tin của Philippin, ngày 8 tháng 1 năm 1995, lực lượng vũ trang Trung Quốc được tám tàu chiến yểm trợ đã chiếm Đá Vành Khăn, nằm cách khu vực PhilIppin gọi là tỉnh Palawan 200 km, và cắm cờ Trung Quốc. Tháng 3 năm đó, quân đội Philippin được huy động để đẩy lui và xóa bỏ mọi cột mốc của người Trung Quốc. Năm 1996, một tàu hải quân của Trung Quốc đã đấu pháo với một tàu chiến của Philippin gần đảo Campones. Tháng 4 năm 1997 hải quân Philippin phát hiện một tàu cao tốc và hai tàu cá của Trung Quốc trong khu vực Bãi Cạn Hoàng Nham, nơi mà Trung Quốc đang cố gắng thiết lập các công trình xây dựng. Trong năm 1998 và 1999, việc Trung Quốc một lần nữa xây dựng thêm các công trình trên Đá Vành Khăn đã làm gia tăng căng thẳng trong quan hệ giữa hai nước. Trung Quốc đã bác bỏ kháng nghị ngoại giao của Philippin đối với các hoạt động xây dựng trên đảo, nhấn mạnh rằng đấy là một phần lãnh thổ của Bắc Kinh và đó là công việc sửa chữa đơn thuần nơi trú ẩn cho ngư dân bị hư hại bởi gió biển. Manila khẳng định đảo đá nằm bên trong khu vực đặc quyền kinh tế (EEZ) rộng 200 hải lý của mình theo Công ước Luật biển của Liên hiệp quốc đối với quốc gia quần đảo như Philippin. Khu vực này nằm cách đảo Hải Nam, vùng lãnh thổ gần nhất của Trung Quốc khoảng 1100km. Trung Quốc đang làm mọi cách để giành được đất, cả về mặt thực tế lẫn chính trị, trong cuộc tranh giành Biển Đông.
Do vậy, dường như Trung Quốc đang theo đuổi một chính sách mà rất nhiều người hiện tại có thể mô tả là “gặm nhấm dần dần” – một chính sách từng bước thiết lập sự hiện diện lớn mạnh ở Biển Đông mà không cần đến sự đối đầu quân sự. Chính sách này tiến hành đồng thời hai chiến thuật chủ yếu để đạt được mục tiêu cuối cùng là ưu thế vượt trội ở Biển Đông.
Chiến thuật đầu tiên là sử dụng phương thức ngoại giao trong đó Trung Quốc không ngần ngại nêu lập trường không thay đổi trong chủ quyền của mình đối với Trường Sa và chủ quyền đó không thể mang ra đàm phán, nhưng Trung Quốc cũng sẵn sàng tạm gác vấn đề chủ quyền, hợp tác với các bên yêu sách khác để tìm ra một giải pháp hòa bình cho tranh chấp dựa trên cơ sở luật pháp quốc tế và cùng khai thác các nguồn tài nguyên thiên nhiên với các bên khác.
Chiến thuật thứ hai là sử dụng phương thức thiết lập sự hiện diện trên thực địa hoặc bản đồ đối với khu vực mà Trung Quốc yêu sách là của mình. Điều này bao gồm cắm các cột mốc lãnh thổ và, ở bất cứ nơi nào có thể, chiếm đóng những đảo đá chưa bị kiểm soát và xây dựng các công trình trên đó, giống điều họ đã từng làm trong vụ Đá Vành Khăn năm 1995 và 1999. Những cột mốc và công trình này được biểu thị trên bản đồ Trung Quốc để mô tả đường ranh giới của biển Trung Quốc và được viện dẫn như là điểm tham khảo trong các cuộc đàm phán song phương hoặc đa phương, kể cả trong hội thảo về Biển Đông được In-đô-nê-xi-a tổ chức. Để thể hiện cam kết của mình đối với luật pháp quốc tế, Trung Quốc cũng tuyên bố rằng nước này sẽ tuân thủ Công ước Liên hiệp quốc về luật biển (UNCLOS). Ví dụ, Tuyên bố chung giữa chủ tịch Trung Quốc và những người đứng đầu quốc gia/chính phủ của các nước thành viên ASEAN vào ngày 16 tháng 12 năm 1997 nói rõ “nhận thức rằng việc duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực phục vụ cho lợi ích của tất cả các bên, họ cam kết giải quyết các bất đồng và tranh chấp thông qua các phương thức hòa bình, không viện đến đe dọa hoặc sử dụng vũ lực. Các bên liên quan đồng ý giải quyết tranh chấp liên quan đến Biển Đông thông qua phương thức thảo luận và đàm phán thiện chí theo luật pháp quốc tế đã được công nhận trên toàn cầu, bao gồm Công ước Luật biển 1982”. Điều thú vị là, khi bị các nước ASEAN gây sức ép chấp nhận một bộ quy tắc ứng xử để giảm bớt căng thẳng ở Biển Đông, Trung Quốc lập luận rằng tuyên bố chung này thích hợp đóng vai trò như chuẩn mực ứng xử. Tuy nhiên trên thực tế, kể từ năm 1982 Trung Quốc đã theo đuổi chiến thuật thứ hai với việc đặt các cột mốc lãnh thổ và chiếm đóng một số đảo đá.
Cách tiếp cận của ASEAN đối với tranh chấp Biển Đông
Đầu năm 1992, khi Trung Quốc đã là một đối tác đối thoại của ASEAN, ASEAN đưa ra vấn đề về Tuyên bố những quy tắc trên Biển Đông trong đó tổ chức ASEAN– chứ không phải là các quốc gia thành viên – thúc đẩy “tất cả các bên liên quan” có hành động kiềm chế nhằm tạo ra “một môi trường tích cực hình thành giải pháp cuối cùng cho mọi xung đột”.
Mười năm sau đó, năm 2002, Trung Quốc ký,một văn kiện gọi là Tuyên bố về ứng xử giữa các bên ở Biển Đông với một khối ASEAN thống nhất, không phải chỉ riêng với những quốc gia có tranh chấp chưa được giải quyết với Trung Quốc. Kể từ đó, ASEAN và Trung Quốc xây dựng một “Bộ quy tắc ứng xử khu vực trên Biển Đông” nhưng một hiệp định dường như bị né tránh.
Hiện tại, sau 19 năm đối thoại, cho rằng một khối ASEAN thống nhất không tham gia vào tiến trình là không đúng. Hơn nữa, Trung Quốc biết rằng các nước thành viên của ASEAN đã nhất trí rằng trước khi các quốc gia có tranh chấp lãnh thổ gặp gỡ để thảo luận với Trung Quốc về tranh chấp Biển Đông, tất cả 10 quốc gia thành viên sẽ gặp gỡ trước để tìm ra một lập trường chung.
Các thành viên ASEAN nên biết rằng nếu riêng lẻ, sức mạnh của họ không đáng kể nhưng nếu đoàn kết lại thì họ sẽ có một sức mạnh chính trị ghê gớm. Hiệp định ký kết giữa Trung Quốc và ASEAN trong năm 2002 đã được cộng đồng quốc tế ghi nhận. Năm ngoái, sau hội nghị thường niên của Diễn đàn khu vực ASEAN, với sự tham dự của các Ngoại trưởng từ 27 quốc gia, một tuyên bố được đưa ra trong đó các bộ trưởng “tái khẳng định tầm quan trọng của Tuyên bố cách ứng xử của các bên trên Biển Đông năm 2002 như là văn kiện mang dấu mốc quan trọng giữa ASEAN và Trung Quốc”. Bất chấp dấu ấn mang tính lịch sử này, Ngoại trưởng Trung Quốc nhấn mạnh trong khi phản đối Bà Hillary Clinton rằng “Những quốc gia ASEAN không có yêu sách cho phía Trung Quốc biết rằng họ không phải là một phần của tranh chấp, họ không chọn bên và hy vọng rằng những tranh chấp này sẽ được giải quyết thông qua đàm phán song phương giữa các nước có liên quan”. Điều này giống như Trung Quốc đang cố gắng hướng một số nước thành viên của ASEAN chống lại chính tổ chức khu vực của mình, và chia cắt ASEAN thành hai khối.
Một khi các quốc gia ASEAN nhận ra rằng Trung Quốc đang quá khẳng định cái mà nước này mô tả là “lợi ích cốt lõi” và gộp cả Biển Đông vào trong đó thì họ sẽ không thờ ơ thêm nữa trước những vấn đề đang phá vỡ mối quan hệ của mình với Trung Quốc.
Trước tiên, Ma-lai-xi-a và Việt Nam đưa ra một bản đệ trình chung vào mùng 6 tháng 5 năm 2009. Việt Nam đưa ra một bản đệ trình bổ sung vào mùng 7 tháng 5 năm 2009. Trung Quốc phản đối những bản đệ trình này. Philippin phản đối bản đệ trình của Ma-lai-xi-a và Việt Nam, đưa ra một bản đệ trình một phần về một khu vực bên ngoài Biển Đông, cho rằng luật về đường cơ sở của mình phù hợp với các điều khoản của UNCLOS về đường cơ sở quần đảo. Trung Quốc và Bru-nei đã đệ trình thông tin sơ bộ. Bản đệ trình chung của Ma-lai-xi-a và Việt Nam kiến nghị rằng hai nước này có lập trường rằng quyền chủ quyền đối với những nguồn tài nguyên ở Biển Đông nên được xác định theo những nguyên tắc điều chỉnh thềm lục địa được tính từ bờ đất liền. Bằng cách không tính thềm lục địa hay khu EEZs của họ từ bất kỳ hòn đảo nào mà họ yêu sách trên Biển Đông, trên thực tế họ giữ lập trường rằng không hòn đảo nào ở Biển Đông được quyền có chiều rộng quá 12 hải lý – khoảng cách tối đa được cho phép theo UNCLOS. Thứ hai, các nhà lãnh đạo ASEAN đã vận động rất tích cực đối với phía Mỹ trong việc đảm nhận một vai trò tích cực trong việc duy trì an ninh cho các tuyến lưu thông hàng hải trên Biển Đông và do đó cũng là an ninh cho khu vực.
Sự quyết đoán của Trung Quốc và nỗ lực quốc tế hóa tranh chấp của ASEAN
Tranh chấp giữa Trung Quốc và ASEAN bùng phát công khai sau khi Ngoại trưởng Mỹ Bà Hilary Clinton, trong hội nghị thường niên của Diễn đàn khu vực ASEAN với sự tham dự của 27 quốc gia, bày tỏ sự ủng hộ của Mỹ đối với “quá trình ngoại giao hợp tác của tất cả các bên yêu sách nhằm giải quyết các tranh chấp lãnh thổ khác nhau trên tinh thần tự nguyện”. Kết quả là, rõ ràng có nhiều quốc gia, trong và ngoài ASEAN, hoan nghênh vai trò của Mỹ trong việc tạo ra đối trọng với Trung Quốc. Những nước phát biểu về vấn đề này không chỉ là những nước có yêu sách mà còn có cả các nước khác, như In-đô-nê-xi-a, Nhật Bản và Úc.
Việc khẳng định rằng tranh chấp của Bắc Kinh chỉ với một số nước thành viên thay vì với cả khối ASEAN là rất khó phù hợp với những ghi nhận trong các văn kiện nêu trên. Trong khi yêu sách chủ quyền đối với gần như toàn bộ Biển Đông, Bắc Kinh đã đề xuất giải pháp hòa hoãn đối với tranh chấp thay vì thảo luận về khai thác chung các nguồn tài nguyên dưới biển. Để xoa dịu những quan ngại của khu vực, Trung Quốc đã ký một hiệp định bế tắc gọi là Tuyên bố về ứng xử của các bên trên Biển Đông với cam kết kiềm chế trong các hành động. Mục đích của việc làm này để hướng sự chú ý đi xa khỏi nỗ lực của Trung Quốc trong việc tăng cường kiểm soát quân sự đối với các vị trí mà nước này chiếm đóng và mở rộng đường ranh giới trên thực tế bằng việc ngăn cản các nước láng giềng đánh bắt cá trong các vùng biển tranh chấp hoặc khoan dầu ở vùng biển rất xa Trung Quốc. Trong năm 2007 và 2008, nước này thậm chí ngăn cấm BP và Exxon Mobil khoan dầu trong vùng biển ngoài khơi của Việt Nam. Trung Quốc thực hiện yêu sách bành trướng của mình đối với Biển Đông ở mức độ cao hơn bằng việc thách thức (năm 2009) một tàu khảo sát của hải quân Mỹ, tàu Impeccable, cách bờ biển của đảo Hải Nam Trung Quốc 75 dặm, mở rộng trên thực tế lãnh hải 12 hải lý của mình ra vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) 200 dặm. Phía Mỹ cho rằng theo Luật biển của Liên hiệp quốc, tàu hải quân của nước này có quyền tự do lưu thông qua vùng EEZ. Vào tháng ba, Trung Quốc nói với các quan chức cấp cao của Mỹ rằng chủ quyền của họ đối với Biển Đông là không phải bàn cãi và là một trong những vấn đề cốt lõi không được phép thỏa hiệp.
Sự khẳng định chủ quyền ngày càng tăng của Trung Quốc, cùng với việc tăng gấp đôi ngân sách quốc phòng càng làm gia tăng sự lo ngại ở Đông Á. Được khuyến khích bởi lợi ích mới mà chính quyền Obama đưa ra, các quốc gia trong khu vực đã lặng lẽ vận động Washington giữ một vai trò tích cực đối với các vấn đề của khu vực. Một phần bởi sự thúc giục từ ASEAN, phía Mỹ đã nối lại tiếp xúc với Mi-an-ma trong một thỏa thuận để thuyết phục nước này hướng tới cải cách dân chủ và thoát hẳn khỏi vòng tay của Trung Quốc. Kể từ khi giữ vai trò chủ tịch luân phiên ASEAN mùa hè năm ngoái, Việt nam đã có những cố gắng liên tục trong việc thu hút sự chú ý của Mỹ đối với mối đe dọa từ quyền lực Trung Quốc đang trỗi dậy ở Biển Đông; Ma-lai-xi-a, In-đô-nê-xi-a, Philippin cũng bày tỏ những quan ngại của mình với Washington. Một số nhà lãnh đạo Đông Nam Á tham dự hội nghị thượng đỉnh về An ninh Hạt nhân tại Washington tháng 3 năm 2010 đã tổ chức những cuộc hội đàm với Tổng thống Barack Obama và các quan chức cấp cao khác để bày tỏ những quan ngại của mình. Thượng nghị sĩ John Kerry, chủ tịch Ủy ban Quan hệ Đối ngoại của Thượng Viện, bày tỏ một cách công khai với Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng, người cũng tham gia cuộc gặp với Obama, rằng “Chúng tôi sẽ theo sát vấn đề một cách nghiêm túc. Nó liên quan trực tiếp đến tự do lưu thông hàng hải tại khu vực”.
Kết luận
Những phân tích được đề cập ở trên cho thấy chính sách của ASEAN trong việc lôi kéo sự can dự của Trung Quốc và kìm chế cách hành xử của nước này ở Biển Đông chỉ thành công hạn chế trong phạm vi tạm gác lại xung đột. Cho đến nay, không một cơ chế nào trong ba cơ chế mà ASEAN áp dụng để chế ngự Trung Quốc – Đối thoại ASEAN – Trung Quốc, Hội thảo Biển Đông và ARF, mang lại một kết quả rõ ràng cho việc giải quyết vấn đề đã gây ra những căng thẳng trong khu vực. Như chúng tôi đã đề cập ở phía trên, căn nguyên của vấn đề là Trung Quốc và sự quyết đoán dần dần của nước này ở Biển Đông. Mục tiêu chính của ASEAN là khuyến khích Trung Quốc đồng ý giải quyết các tranh chấp một cách hòa bình và không chiếm đóng thêm các bãi đá và đảo ở khu vực tranh chấp Trường Sa. Đến nay, Trung Quốc chỉ nói suông với cả hai cam kết này. Nước này sử dụng cả phương thức ngoại giao và chiếm đóng thực địa để đẩy mạnh mục tiêu của mình ở Biển Đông. Trong khi thảo luận với ASEAN, nước này cũng đã chiếm các bãi đá và đảo ví dụ như Đá Vành Khăn. Với các quốc gia ASEAN, cách hành xử của Trung Quốc rõ ràng đã gây ra lo ngại, nhưng đồng thời, họ lại đi trệch hướng nhằm đáp ứng những lợi ích và quan ngại của Trung Quốc. Quả thực, phần lớn các đối thoại ASEAN – Trung Quốc hoặc những tương tác chỉ có thể thực hiện được dựa trên các điều khoản của Trung Quốc. Điều này, như chúng ta đã lập luận ở trên, cơ bản là vì sự yếu kém của ASEAN so với Trung Quốc, về mặt quân sự và mặt khác. Chúng tôi cũng tranh luận thêm rằng cách tiếp cận hiện nay của ASEAN đối với Trung Quốc là quá mềm mỏng và yếu ớt. Trung Quốc hiểu điều này rất rõ và đã theo đuổi mục tiêu của mình mà không bị ngăn cản. Trong khi thể hiện ra bên ngoài hình ảnh của một quốc gia biết lẽ phải và một người bạn quốc tế có trách nhiệm, Trung Quốc không thỏa hiệp về các vấn đề mà nước này coi là thiết yếu đối với lợi ích quốc gia. Vấn đề quần đảo Trường Sa là một trong lợi ích thiết yếu như vậy. Thay đổi trong văn hóa chính trị nội bộ của Trung Quốc và môi trường quốc tế có thể đã mang đến sự thay đổi trong lập trường của Trung Quốc ở quần đảo Trường Sa, nhưng nhân tố quyết định cho sự thay đổi đó phải là sự thống nhất của chính ASEAN và một lập trường được xác định rõ ràng hơn nữa đối với vấn đề như họ đã từng làm vào tháng 3 năm 1995, ngay sau khi xảy ra sự kiện Đá Vành Khăn, và điều đó cũng đã lẫn đến tuyên bố của Bà Hilary Clinton tại hội nghị ở Hà Nội năm 2010. Giọng điệu hòa giải mà Trung Quốc thể hiện lúc đó là kết quả của một tuyên bố chung như vậy và của việc quốc tế hóa vấn đề.
Vấn đề đặt ra hiện nay đối với ASEAN không phải là đối đầu hay làm ngơ với Trung Quốc mà tốt nhất là làm sao điều chỉnh mối quan hệ giữa ASEAN với Trung Quốc để yếu tố đe dọa trong việc mở rộng địa kinh tế của Trung Quốc bị loại bỏ hay ít nhất là giảm xuống một mức có thể chấp nhận hơn cũng như những khía cạnh tích cực trong mối quan hệ giữa hai bên được thực hiện mang tính xây dựng hơn và làm lợi cho tất cả. Vẫn chưa thể chắc là chiến thuật của ASEAN trong việc lôi kéo sự tham gia mang tính xây dựng của Trung Quốc có thành công hay không. Tuy nhiên trong lúc này, sẽ là hy vọng hão nếu cho rằng Trung Quốc một ngày nào đó có thể bị áp đặt dưới sự kiểm soát chặt chẽ. Trong khi không có bất kỳ lựa chọn khả thi nào khác, đây là một lựa chọn tốt nhất cho ASEAN để giải quyết thế tiến thoái lưỡng nan về an ninh của mình trước một Trung Quốc đang hồi sinh và tràn đầy tự tin. Tuy nhiên, một chiến thuật như vậy sẽ đòi hỏi ASEAN đóng một vài trò mang tính xây dựng trong mối quan hệ giữa Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Trung Quốc, những cường quốc chủ chốt sẽ quyết định tương lai của Châu Á – Thái Bình Dương. Chỉ bằng cách duy trì sự cân bằng thận trọng trong quan hệ của mình với những cường quốc trên thì ASEAN mới có thể đóng một vài trò hữu ích trong ngoại giao khu vực và tạo ra một không gian trong đó các quốc gia thành viên có thể theo đuổi công cuộc phát triển kinh tế và chính trị của riêng mình trong một trường hòa bình và ổn định. Mối quan hệ thân thiết của ASEAN với Ấn Độ có thể là nhân tố duy trì ổn định đặc biệt. Trên tất cả, chính sự đoàn kết của ASEAN sẽ không chỉ quyết định vị thế ngoại giao trong tương lai của cả khối, mà còn quyết định khả năng của ASEAN trong việc đối phó với một Trung Quốc quyết đoán./.
B.G.
Tuấn Anh (dịch)
Đỗ Thủy (hiệu đính)
Tham luận của TS. Baladas Ghoshal tại Hội thảo Quốc tế “Triển vọng Hợp tác trong các vấn đề ở Biển Đông - Prospects of Cooperation and Convergence of the Issues and Dynamics in South China Sea” ngày 31 tháng 5 năm 2011, tại Jakarta, Indonesia do Trung tâm Nghiên cứu chiến lược Châu Á, Jakarta tổ chức.
Bản gốc tiếng Anh “ASEAN and the South China Sea Dispute”
Nguồn: nghiencuubiendong.vn

markdown:
**GS. Baldas Ghoshal **
Bài viết của GS. Baldas Ghoshal, Thành viên danh dự của Viện Nghiên cứu Hòa bình và Xung đột (Ấn Độ), nhìn vào cách tiếp cận của ASEAN đối với tranh chấp Biển Đông, kiểm định tính hiệu quả của ASEAN trong việc đối phó với các yêu sách lãnh thổ của Trung Quốc, bên tranh chấp chính, và đánh giá triển vọng xoa dịu căng thẳng trong khu vực bằng những khuôn khổ pháp lý hiện hành.
**Lời giới thiệu**
Trọng tâm chính của bài viết là nhìn vào cách tiếp cận của ASEAN đối với tranh chấp Biển Đông, kiểm định tính hiệu quả của ASEAN trong việc đối phó với các yêu sách lãnh thổ của Trung Quốc, bên tranh chấp chính, và đánh giá triển vọng xoa dịu căng thẳng trong khu vực bằng những khuôn khổ pháp lý hiện hành.
Tranh chấp quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa liên quan đến một số quốc gia thành viên của ASEAN, là Việt Nam, Ma-lai-xi-a, Philippin và Bru-nei.
In-đô-nê-xi-a không phải là một bên yêu sách trong tranh chấp, nhưng có một thời gian dài đóng góp tích cực vào việc thiết lập các phương thức xây dựng lòng tin với mục tiêu giảm bớt căng thẳng và tránh làm bùng phát bất cứ xung đột nào trong khu vực. Tuy nhiên, việc Trung Quốc gộp cả quần đảo Natura vào yêu sách của mình một vài năm trước đây đã khiến người In-đô-nê-xi-a thực sự bị sốc, họ đã tiến hành một cuộc tập trận lớn nhất xung quanh quần đảo Natura trong vòng ba tuần vào tháng 10 năm 1996 với sự góp mặt của hơn 19.000 binh sĩ, 50 tàu chiến và 41 máy bay bao gồm cả máy bay chiến đấu của ba quân chủng.
Những thành viên còn lại của ASEAN dù không có bất kỳ sự liên quan nào đối với tranh chấp nhưng đều quan ngại về Biển Đông như một điểm bùng phát xung đột tiềm tàng ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương.
Vì các quốc gia ASEAN tham gia ở mức độ khác nhau vào tranh chấp và do đó lợi ích của họ cũng không tương đồng cho nên không có một cách tiếp cận chung của ASEAN đối với tranh chấp Biển Đông, mặc dù tất cả các quốc gia trong khối đều tán thành ý tưởng xây dựng lòng tin và lôi kéo Trung Quốc tham gia vào việc hạn chế tranh chấp và kiềm chế xung đột trong khu vực.
Thực ra, mặc dù nói là đồng thuận và đoàn kết ASEAN, mỗi quốc gia thành viên đều theo đuổi chính sách riêng của mình, đặc biệt liên quan đến vấn đề Trung Quốc yêu sách gần như toàn bộ Biển Đông. Người ta thậm chí có thể lập luận rằng trên thực tế, các quốc gia ASEAN đã chia rẽ về cách tiếp cận của họ đối với Trung Quốc, cũng như về phương thức nhằm giảm bớt căng thẳng trong khu vực. Mỗi quốc gia thành viên nhìn nhận Trung Quốc từ góc độ lợi ích quốc gia của chính mình – do vậy Trung Quốc được đánh giá như một nguồn lợi ích kinh tế hoặc giả như một mối đe dọa. Kết quả là, vị thế của ASEAN trong vấn đề chiến lược và chính trị so với Trung Quốc là tương đối yếu. Để bù đắp sự yếu kém này, ASEAN thường xuyên sử dụng phương thức ngoại giao và cố gắng quốc tế hóa các vấn đề khu vực nhằm lôi kéo các cường quốc bên ngoài vào để cân bằng với một Trung Quốc đang trỗi dậy mạnh mẽ. Một chiến lược như vậy mang lại cho ASEAN một vị thế ngoại giao cao hơn như trong xung đột Cam-pu-chia trong thập niên 80 và đầu thập niên 90, giúp ASEAN có thể ngăn chặn được căng thẳng khu vực trong ngắn hạn; tuy nhiên ASEAN đã thất bại trong việc che dấu nhược điểm yếu cố hữu của mình trong việc đối phó với bá chủ khu vực - Trung Quốc.
Thứ hai, Trung Quốc hiểu sự chia rẽ của các quốc gia ASEAN trong cách tiếp cận đối với mình và tận dụng triệt để cơ hội này để khoét sâu thêm mâu thuẫn trong hàng ngũ ASEAN. Điều này thể hiện khá rõ từ sự chia rẽ sâu sắc trong quá khứ giữa Philippin và Ma-lai-xi-a về đề xuất Bộ quy tắc ứng xử dành cho các thành viên của ASEAN và Trung Quốc bao gồm một loạt vấn đề từ tìm kiếm và cứu nạn cho tới khảo sát chung ở Biển Đông. Sau nhiều năm tin tưởng rằng không có gì đáng ngại về một Trung Quốc đang trỗi dậy, chính quyền Bắc Kinh quyết đoán hơn gần đây đang thực hiện chiến thuật chia để trị đối với các nước láng giềng ở Đông Nam Á của mình, tìm cách cô lập những bên yêu sách các quần đảo tranh chấp trong một khu vực nhiều dầu và khí đốt. Ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì thừa nhận rằng “có những tranh chấp về lãnh thổ và quyền hàng hải” giữa Trung Quốc và một vài quốc gia láng giếng nhưng “những tranh chấp này không nên nhìn nhận như là một tranh chấp giữa Trung Quốc và cả khối ASEAN chỉ bởi vì các quốc gia có liên quan này là thành viên của ASEAN”. Phát biểu đó cho thấy Trung Quốc muốn chia cắt ASEAN thành một bên là các quốc gia có tranh chấp lãnh thổ với Trung Quốc tại những đảo nhỏ trên Biển Đông là Philippin, Việt Nam, Bru-nei và Ma-lai-xi-a, và bên kia là các quốc gia không có bất kỳ tranh chấp lãnh thổ nào như In-đô-nê-xi-a Thái lan, Lào, Cam-pu-chia, Mi-an-ma và Xinh-ga-po.
Thứ ba, vì các nước ASEAN không thống nhất trong lập trường của mình đối với Trung Quốc, tất cả các nước này dù là một cách riêng rẽ hay tập hợp đã đi trệch hướng vào các thời điểm khác nhau nhằm cố gắng theo đuổi một chính sách nhân nhượng lợi ích của Trung Quốc về vấn đề này. Trung Quốc chắc chắn có sức ép riêng của mình để đưa ra yêu sách đối với gần như toàn bộ Biển Đông và tiếp tục với “chính sách gặm nhấm dần dần” của mình, nhưng đồng thời cách tiếp cận có phần nhân nhượng của ASEAN có thể đã khuyến khích Trung Quốc theo đuổi điều mà cựu Bộ trưởng quốc phòng Philippin Mercado những năm 90 gọi là chính sách “vừa đàm vừa chiếm”. Thậm chí thành công hạn chế ASEAN đạt được trong việc lôi kéo Trung Quốc tham gia vào các đối thoại khác nhau về vấn đề Biển Đông, như Đối thoại ASEAN – Trung Quốc, Hội thảo Biển Đông do In-đô-nê-xi-a tổ chức và sáng kiến Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF), chủ yếu là vì Trung Quốc nhân nhượng các lợi ích thiết thân của ASEAN trong khi bảo lưu các vấn đề liên quan đến chủ quyền quốc gia và không can thiệp vào công việc nội bộ của nước khác. Việc chuyển đổi công thức “quy trình ba bước” (xây dựng lòng tin, ngoại giao phòng ngừa và giải quyết xung đột) vốn được ghi nhận ban đầu trong mục tiêu của ARF để kiểm soát xung đột trong khu vực thành một mục tiêu cuối cùng mập mờ và hạn chế là “tìm hiểu thêm về các cách tiếp cận đối với xung đột” cũng như việc tái định nghĩa phương thức ngoại giao phòng ngừa trong hội nghị Nhóm công tác CSCAP tại Băng Cốc từ tháng 1-3 năm 1999 là những ví dụ minh họa cho thấy những nỗ lực của ASEAN trong việc đáp ứng sự nhạy cảm và lợi ích của Trung Quốc.
Trong bài viết này, chúng tôi muốn lập luận rằng chính sách của ASEAN trong việc lôi kéo sự can dự của Trung Quốc cũng như cách tiếp cận “mềm mỏng” và có phần nhượng bộ của họ đối với vấn đề Biển Đông chỉ đem lại những lợi ích tạm thời ở khía cạnh gác lại tranh chấp, nhưng không có hiệu quả trong việc kiểm soát xung đột hay kiềm chế xung đột leo thang trong tranh chấp ở Trường Sa. Những hành động của Trung Quốc ở Biển Đông trong hai thập kỷ qua chứng tỏ rằng Trung Quốc chỉ nói suông đối với tiến trình xây dựng lòng tin trên biển, điều mà ARF (Diễn đàn khu vực ASEAN), CSCAP (Hội đồng hợp tác an ninh khu vực Châu Á Thái Bình Dương), những tuyên bố và hoạt động ngoại giao khác nhau của ASEAN cũng như những hiệp định song phương với Trung Quốc đang cố gắng để đạt được. Trung Quốc từ lâu vẫn duy trì quan điểm không thỏa hiệp trong vấn đề chủ quyền đối với Biển Đông; nước này cũng không thật sự chân thành trong vấn đề khai thác chung các nguồn tài nguyên trong khu vực.
Căn nguyên của vấn đề là việc chồng chéo của hàng loạt yêu sách chủ quyền đối với hàng trăm hòn đảo và bãi đá. Việc kiểm soát khu vực đó có tác động quan trọng đối với tự do qua lại của tàu thuyền và rốt cuộc, việc triển khai các hoạt động đầu tư vào khí đốt tự nhiên và dầu sẽ không thể được thực hiện cho tới khi các vấn đề chủ quyền được giải quyết. Do đó, các bên tranh chấp đều cố gắng củng cố yêu sách của mình.
Trong 53 đảo ở Trường Sa bị chiếm đóng bởi các bên yêu sách khác nhau, Trung Quốc chiếm 11; Philíppin chiếm 8, Ma-lai-xi-a chiếm 5, Đài loan chiếm 1, số đảo còn lại thuộc về Việt Nam. Các quốc gia yêu sách viện dẫn yếu tố lịch sử, địa lý và Công ước Luật biển của Liên Hiệp Quốc để hỗ trợ cho yêu sách của mình. Các nước yêu sách, dù không thường xuyên, đều cố gắng tăng cường khả năng phòng thủ trên các đảo mà mình chiếm đóng. Khi chưa có bất kỳ một giải pháp toàn vẹn nào, tranh chấp ở Trường Sa cuối cùng có thể sẽ dẫn đến những cuộc xung đột vũ trang, đặc biệt khi kết hợp với các vấn đề trên đất liền.
Tuy nhiên, các nhà phân tích quân sự cho rằng bất chấp sự tăng cường lực lượng đồn trú và triển khai các cơ sở hạ tầng để phòng thủ, không hòn đảo nào ở Trường Sa thực sự có khả năng phòng thủ xét về khía cạnh quân sự. Họ cũng chỉ ra rằng sự phối hợp quân sự giữa mỗi quốc gia yêu sách và các đảo mà họ chiếm đóng có thể bị gián đoạn bởi các vấn đề tiếp vận khá phức tạp. Do đó, việc phòng thủ ở các hòn đảo ở Trường Sa sẽ đặt các quốc gia chiếm đóng trước nhu cầu phải phát triển các năng lực triển khai sức mạnh. Điều này giải thích cho việc tại sao trong những năm gần đây, Trung Quốc đẩy mạnh phát triển năng lực hải quân viễn dương và xây dựng các hạm đội hiện đại phối hợp với các đơn vị trên bộ và trên không để chiến đấu bảo vệ chủ quyền trên biển của mình. Điều đó cũng phần nào giải thích tại sao Trung Quốc, kể từ năm 1994, tiến hành một số cuộc tập trận trên biển mặc dù nhiều lần biểu lộ ý định gác tranh chấp chủ quyền. Đối phó với những động thái này của Trung Quốc, các quốc gia ASEAN, một phần vì cân nhắc đến tình huống khủng hoảng có thể xảy ra do tranh chấp Trường Sa, đã chi tiêu cho quốc phòng và có các hoạt động hợp tác quân sự với phía Mỹ.
Chúng tôi cũng lập luận thêm rằng cách thức kiềm chế Trung Quốc không phải là bằng việc bộc lộ những yếu kém của ASEAN và nhân nhượng những lợi ích thiết yếu của Trung Quốc ở Biển Đông, mà chỉ có thể là bằng một lập trường thống nhất và kiên định mà đã truyền tải một thông điệp như các ngoại trưởng ASEAN đã từng làm vào ngày 18 tháng 3 năm 1995 sau sự kiện Trung Quốc chiếm đóng Đảo Vành Khăn bị phát hiện. Chỉ sau khi có tuyên bố đó, phía Trung Quốc đã không những đồng ý giải quyết đa phương với ASEAN mà còn thể hiện một chút linh hoạt đối với vấn đề. Chiến lược Châu Á của Trung Quốc là giải quyết song phương với tất cả các bên để qua đó có thể tối đa hóa lợi thế của một nước lớn trong những mối quan hệ không cân xứng. Nhưng mặt khác, với việc sử dụng lá chắn đoàn kết để thay thế cho sức mạnh quân sự, ASEAN đã buộc Trung Quốc phải giải quyết vấn đề với các thành viên của mình như với cả một khối thống nhất. Đồng thời Trung Quốc chấp nhận một cách tiếp cận mang tính hòa giải hơn. Ví dụ như, tháng 7 năm 1995, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc khẳng định rằng Trung Quốc không có lợi khi cản trở tự do lưu thông hàng hải ở khu vực Trường Sa và cho biết rằng nước này cảm thấy các vấn đề đều có thể được giải quyết mà không cần có trung gian hòa giải hoặc sự can thiệp nào từ bên ngoài. Thời gian sau đó, ASEAN đã không còn thể hiện được sự đoàn kết như trước đây bởi việc xung đột lợi ích quốc gia đã bắt đầu chia cắt ASEAN một lần nữa, đồng thời cuộc khủng hoảng kinh tế ở châu Á gây ra bất ổn trong các quốc gia thành viên cũng như bản thân ASEAN.
**Tranh chấp Biển Đông và chiếm đóng dần dần **
Trước khi chúng ta đi sâu vào một số điểm đã nêu ở trên cần đề cập ngắn gọn về tranh chấp ở Biển Đông.
Mặc dù Trung Quốc và Việt Nam là những bên tranh chấp chủ yếu trong cuộc chiến giành chủ quyền đối với các đảo cùng các bãi đá và đảo nhỏ ở xung quanh, Philippin sau đó cũng đưa ra yêu sách đối với những hòn đảo giàu tài nguyên này, ngoài ra còn có những bên yêu sách khác như Đài Loan, Ma-lai-xi-a và Bru-nei.
Tuy nhiên, trước những năm 1990, chỉ có Trung Quốc và Việt Nam đã từng đụng độ quân sự trong việc tranh chấp các đảo. Sử dụng các sự kiện lịch sử và những phát hiện khảo cổ để chứng minh cho những yêu sách của mình, hai nước có vụ đụng độ đầu tiên vào năm 1973 [1974] khi Trung Quốc chiếm đóng bằng vũ lực quần đảo Hoàng Sa từ một nước Việt nam Cộng hòa đang rệu rã và yếu kém, đổi tên nó thành Tây Sa và sát nhập vào khu vực đảo Hải Nam. Tiếp theo vào năm 1988, đã diễn ra một cuộc đụng độ hải quân khốc liệt tại Đá Gạc Ma trong quần đảo Trường Sa. Tàu Trung Quốc đã bắn chìm một số tàu Việt Nam và gần 70 chiến sĩ hải quân Việt Nam đã hi sinh. Một vài năm trước sự kiện này, Trung Quốc phát động một cuộc tấn công trên bộ “để dạy cho người Việt Nam một bài học”. Năm 1992 Trung Quốc cũng đã thông qua luật về lãnh hải và vùng tiếp giáp của mình trong tuyên bố vào tháng 1 năm 1992 trong đó không chỉ nêu ra yêu sách đối với những quần đảo này mà Trung Quốc còn tự cho mình quyền đuổi bắt các tàu thuyền nước ngoài nếu bị bắt gặp vi phạm luật lệ và những quy định của Trung Quốc. Cũng trong năm đó, Việt nam đã cáo buộc Trung Quốc khai thác dầu bởi nước này đã nhượng quyền khai thác cho một công ty thăm dò dầu đến từ Denver, tập đoàn năng lượng Cretonne, trong một khu vực đang tranh chấp quanh Bãi Tư Chính, người Trung Quốc gọi là bãi Vạn An 21 (WAB 21). Thời điểm đưa ra thông báo về việc nhượng quyền của Trung Quốc đối với công ty Mỹ khá quan trọng bởi nó diễn ra cùng lúc khi mà đại diện của quốc gia yêu sách bao gồm những đại biểu từ Trung Quốc và các nước khác đang hội họp tại Jogjakarta dưới sự bảo trợ của Ngoại trưởng In-đô-nê-xi-a, để tìm ra một giải pháp khả dĩ cho vấn đề Biển Đông. Việc này đã khiến một học giả Ma-lai-xi-a bình luận rằng: “Dù hành động đó có ý làm mất mặt một vài bên nào đó hay không, nó đã để lại hệ quả rất xấu trong mối quan hệ giữa ASEAN và Trung Quốc”. Mặc dù phát sinh một số xung đột quân sự trong hai thập kỷ qua, vấn đề yêu sách chủ quyền đối với quần đảo Trường Sa chưa đạt được bất kỳ kết quả rõ rệt nào. Khi thiếu vắng những đồng thuận khu vực rõ ràng, quy luật xa xưa “chân lý thuộc về kẻ mạnh” dường như đang thắng thế ở Biển Đông.
Việc Trung Quốc xâm phạm khắp Biển Đông dẫn đến xung đột trực tiếp với một quốc gia thành viên không thuộc phe cộng sản của ASEAN là Philippin.
Theo nguồn tin của Philippin, ngày 8 tháng 1 năm 1995, lực lượng vũ trang Trung Quốc được tám tàu chiến yểm trợ đã chiếm Đá Vành Khăn, nằm cách khu vực PhilIppin gọi là tỉnh Palawan 200 km, và cắm cờ Trung Quốc. Tháng 3 năm đó, quân đội Philippin được huy động để đẩy lui và xóa bỏ mọi cột mốc của người Trung Quốc. Năm 1996, một tàu hải quân của Trung Quốc đã đấu pháo với một tàu chiến của Philippin gần đảo Campones. Tháng 4 năm 1997 hải quân Philippin phát hiện một tàu cao tốc và hai tàu cá của Trung Quốc trong khu vực Bãi Cạn Hoàng Nham, nơi mà Trung Quốc đang cố gắng thiết lập các công trình xây dựng. Trong năm 1998 và 1999, việc Trung Quốc một lần nữa xây dựng thêm các công trình trên Đá Vành Khăn đã làm gia tăng căng thẳng trong quan hệ giữa hai nước. Trung Quốc đã bác bỏ kháng nghị ngoại giao của Philippin đối với các hoạt động xây dựng trên đảo, nhấn mạnh rằng đấy là một phần lãnh thổ của Bắc Kinh và đó là công việc sửa chữa đơn thuần nơi trú ẩn cho ngư dân bị hư hại bởi gió biển. Manila khẳng định đảo đá nằm bên trong khu vực đặc quyền kinh tế (EEZ) rộng 200 hải lý của mình theo Công ước Luật biển của Liên hiệp quốc đối với quốc gia quần đảo như Philippin. Khu vực này nằm cách đảo Hải Nam, vùng lãnh thổ gần nhất của Trung Quốc khoảng 1100km. Trung Quốc đang làm mọi cách để giành được đất, cả về mặt thực tế lẫn chính trị, trong cuộc tranh giành Biển Đông.
Do vậy, dường như Trung Quốc đang theo đuổi một chính sách mà rất nhiều người hiện tại có thể mô tả là “gặm nhấm dần dần” – một chính sách từng bước thiết lập sự hiện diện lớn mạnh ở Biển Đông mà không cần đến sự đối đầu quân sự. Chính sách này tiến hành đồng thời hai chiến thuật chủ yếu để đạt được mục tiêu cuối cùng là ưu thế vượt trội ở Biển Đông.
Chiến thuật đầu tiên là sử dụng phương thức ngoại giao trong đó Trung Quốc không ngần ngại nêu lập trường không thay đổi trong chủ quyền của mình đối với Trường Sa và chủ quyền đó không thể mang ra đàm phán, nhưng Trung Quốc cũng sẵn sàng tạm gác vấn đề chủ quyền, hợp tác với các bên yêu sách khác để tìm ra một giải pháp hòa bình cho tranh chấp dựa trên cơ sở luật pháp quốc tế và cùng khai thác các nguồn tài nguyên thiên nhiên với các bên khác.
Chiến thuật thứ hai là sử dụng phương thức thiết lập sự hiện diện trên thực địa hoặc bản đồ đối với khu vực mà Trung Quốc yêu sách là của mình. Điều này bao gồm cắm các cột mốc lãnh thổ và, ở bất cứ nơi nào có thể, chiếm đóng những đảo đá chưa bị kiểm soát và xây dựng các công trình trên đó, giống điều họ đã từng làm trong vụ Đá Vành Khăn năm 1995 và 1999. Những cột mốc và công trình này được biểu thị trên bản đồ Trung Quốc để mô tả đường ranh giới của biển Trung Quốc và được viện dẫn như là điểm tham khảo trong các cuộc đàm phán song phương hoặc đa phương, kể cả trong hội thảo về Biển Đông được In-đô-nê-xi-a tổ chức. Để thể hiện cam kết của mình đối với luật pháp quốc tế, Trung Quốc cũng tuyên bố rằng nước này sẽ tuân thủ Công ước Liên hiệp quốc về luật biển (UNCLOS). Ví dụ, Tuyên bố chung giữa chủ tịch Trung Quốc và những người đứng đầu quốc gia/chính phủ của các nước thành viên ASEAN vào ngày 16 tháng 12 năm 1997 nói rõ “nhận thức rằng việc duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực phục vụ cho lợi ích của tất cả các bên, họ cam kết giải quyết các bất đồng và tranh chấp thông qua các phương thức hòa bình, không viện đến đe dọa hoặc sử dụng vũ lực. Các bên liên quan đồng ý giải quyết tranh chấp liên quan đến Biển Đông thông qua phương thức thảo luận và đàm phán thiện chí theo luật pháp quốc tế đã được công nhận trên toàn cầu, bao gồm Công ước Luật biển 1982”. Điều thú vị là, khi bị các nước ASEAN gây sức ép chấp nhận một bộ quy tắc ứng xử để giảm bớt căng thẳng ở Biển Đông, Trung Quốc lập luận rằng tuyên bố chung này thích hợp đóng vai trò như chuẩn mực ứng xử. Tuy nhiên trên thực tế, kể từ năm 1982 Trung Quốc đã theo đuổi chiến thuật thứ hai với việc đặt các cột mốc lãnh thổ và chiếm đóng một số đảo đá.
**Cách tiếp cận của ASEAN đối với tranh chấp Biển Đông**
Đầu năm 1992, khi Trung Quốc đã là một đối tác đối thoại của ASEAN, ASEAN đưa ra vấn đề về Tuyên bố những quy tắc trên Biển Đông trong đó tổ chức ASEAN– chứ không phải là các quốc gia thành viên – thúc đẩy “tất cả các bên liên quan” có hành động kiềm chế nhằm tạo ra “một môi trường tích cực hình thành giải pháp cuối cùng cho mọi xung đột”.
Mười năm sau đó, năm 2002, Trung Quốc ký,một văn kiện gọi là Tuyên bố về ứng xử giữa các bên ở Biển Đông với một khối ASEAN thống nhất, không phải chỉ riêng với những quốc gia có tranh chấp chưa được giải quyết với Trung Quốc. Kể từ đó, ASEAN và Trung Quốc xây dựng một “Bộ quy tắc ứng xử khu vực trên Biển Đông” nhưng một hiệp định dường như bị né tránh.
Hiện tại, sau 19 năm đối thoại, cho rằng một khối ASEAN thống nhất không tham gia vào tiến trình là không đúng. Hơn nữa, Trung Quốc biết rằng các nước thành viên của ASEAN đã nhất trí rằng trước khi các quốc gia có tranh chấp lãnh thổ gặp gỡ để thảo luận với Trung Quốc về tranh chấp Biển Đông, tất cả 10 quốc gia thành viên sẽ gặp gỡ trước để tìm ra một lập trường chung.
Các thành viên ASEAN nên biết rằng nếu riêng lẻ, sức mạnh của họ không đáng kể nhưng nếu đoàn kết lại thì họ sẽ có một sức mạnh chính trị ghê gớm. Hiệp định ký kết giữa Trung Quốc và ASEAN trong năm 2002 đã được cộng đồng quốc tế ghi nhận. Năm ngoái, sau hội nghị thường niên của Diễn đàn khu vực ASEAN, với sự tham dự của các Ngoại trưởng từ 27 quốc gia, một tuyên bố được đưa ra trong đó các bộ trưởng “tái khẳng định tầm quan trọng của Tuyên bố cách ứng xử của các bên trên Biển Đông năm 2002 như là văn kiện mang dấu mốc quan trọng giữa ASEAN và Trung Quốc”. Bất chấp dấu ấn mang tính lịch sử này, Ngoại trưởng Trung Quốc nhấn mạnh trong khi phản đối Bà Hillary Clinton rằng “Những quốc gia ASEAN không có yêu sách cho phía Trung Quốc biết rằng họ không phải là một phần của tranh chấp, họ không chọn bên và hy vọng rằng những tranh chấp này sẽ được giải quyết thông qua đàm phán song phương giữa các nước có liên quan”. Điều này giống như Trung Quốc đang cố gắng hướng một số nước thành viên của ASEAN chống lại chính tổ chức khu vực của mình, và chia cắt ASEAN thành hai khối.
Một khi các quốc gia ASEAN nhận ra rằng Trung Quốc đang quá khẳng định cái mà nước này mô tả là “lợi ích cốt lõi” và gộp cả Biển Đông vào trong đó thì họ sẽ không thờ ơ thêm nữa trước những vấn đề đang phá vỡ mối quan hệ của mình với Trung Quốc.
Trước tiên, Ma-lai-xi-a và Việt Nam đưa ra một bản đệ trình chung vào mùng 6 tháng 5 năm 2009. Việt Nam đưa ra một bản đệ trình bổ sung vào mùng 7 tháng 5 năm 2009. Trung Quốc phản đối những bản đệ trình này. Philippin phản đối bản đệ trình của Ma-lai-xi-a và Việt Nam, đưa ra một bản đệ trình một phần về một khu vực bên ngoài Biển Đông, cho rằng luật về đường cơ sở của mình phù hợp với các điều khoản của UNCLOS về đường cơ sở quần đảo. Trung Quốc và Bru-nei đã đệ trình thông tin sơ bộ. Bản đệ trình chung của Ma-lai-xi-a và Việt Nam kiến nghị rằng hai nước này có lập trường rằng quyền chủ quyền đối với những nguồn tài nguyên ở Biển Đông nên được xác định theo những nguyên tắc điều chỉnh thềm lục địa được tính từ bờ đất liền. Bằng cách không tính thềm lục địa hay khu EEZs của họ từ bất kỳ hòn đảo nào mà họ yêu sách trên Biển Đông, trên thực tế họ giữ lập trường rằng không hòn đảo nào ở Biển Đông được quyền có chiều rộng quá 12 hải lý – khoảng cách tối đa được cho phép theo UNCLOS. Thứ hai, các nhà lãnh đạo ASEAN đã vận động rất tích cực đối với phía Mỹ trong việc đảm nhận một vai trò tích cực trong việc duy trì an ninh cho các tuyến lưu thông hàng hải trên Biển Đông và do đó cũng là an ninh cho khu vực.
**Sự quyết đoán của Trung Quốc và nỗ lực quốc tế hóa tranh chấp của ASEAN**
Tranh chấp giữa Trung Quốc và ASEAN bùng phát công khai sau khi Ngoại trưởng Mỹ Bà Hilary Clinton, trong hội nghị thường niên của Diễn đàn khu vực ASEAN với sự tham dự của 27 quốc gia, bày tỏ sự ủng hộ của Mỹ đối với “quá trình ngoại giao hợp tác của tất cả các bên yêu sách nhằm giải quyết các tranh chấp lãnh thổ khác nhau trên tinh thần tự nguyện”. Kết quả là, rõ ràng có nhiều quốc gia, trong và ngoài ASEAN, hoan nghênh vai trò của Mỹ trong việc tạo ra đối trọng với Trung Quốc. Những nước phát biểu về vấn đề này không chỉ là những nước có yêu sách mà còn có cả các nước khác, như In-đô-nê-xi-a, Nhật Bản và Úc.
Việc khẳng định rằng tranh chấp của Bắc Kinh chỉ với một số nước thành viên thay vì với cả khối ASEAN là rất khó phù hợp với những ghi nhận trong các văn kiện nêu trên. Trong khi yêu sách chủ quyền đối với gần như toàn bộ Biển Đông, Bắc Kinh đã đề xuất giải pháp hòa hoãn đối với tranh chấp thay vì thảo luận về khai thác chung các nguồn tài nguyên dưới biển. Để xoa dịu những quan ngại của khu vực, Trung Quốc đã ký một hiệp định bế tắc gọi là Tuyên bố về ứng xử của các bên trên Biển Đông với cam kết kiềm chế trong các hành động. Mục đích của việc làm này để hướng sự chú ý đi xa khỏi nỗ lực của Trung Quốc trong việc tăng cường kiểm soát quân sự đối với các vị trí mà nước này chiếm đóng và mở rộng đường ranh giới trên thực tế bằng việc ngăn cản các nước láng giềng đánh bắt cá trong các vùng biển tranh chấp hoặc khoan dầu ở vùng biển rất xa Trung Quốc. Trong năm 2007 và 2008, nước này thậm chí ngăn cấm BP và Exxon Mobil khoan dầu trong vùng biển ngoài khơi của Việt Nam. Trung Quốc thực hiện yêu sách bành trướng của mình đối với Biển Đông ở mức độ cao hơn bằng việc thách thức (năm 2009) một tàu khảo sát của hải quân Mỹ, tàu Impeccable, cách bờ biển của đảo Hải Nam Trung Quốc 75 dặm, mở rộng trên thực tế lãnh hải 12 hải lý của mình ra vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) 200 dặm. Phía Mỹ cho rằng theo Luật biển của Liên hiệp quốc, tàu hải quân của nước này có quyền tự do lưu thông qua vùng EEZ. Vào tháng ba, Trung Quốc nói với các quan chức cấp cao của Mỹ rằng chủ quyền của họ đối với Biển Đông là không phải bàn cãi và là một trong những vấn đề cốt lõi không được phép thỏa hiệp.
Sự khẳng định chủ quyền ngày càng tăng của Trung Quốc, cùng với việc tăng gấp đôi ngân sách quốc phòng càng làm gia tăng sự lo ngại ở Đông Á. Được khuyến khích bởi lợi ích mới mà chính quyền Obama đưa ra, các quốc gia trong khu vực đã lặng lẽ vận động Washington giữ một vai trò tích cực đối với các vấn đề của khu vực. Một phần bởi sự thúc giục từ ASEAN, phía Mỹ đã nối lại tiếp xúc với Mi-an-ma trong một thỏa thuận để thuyết phục nước này hướng tới cải cách dân chủ và thoát hẳn khỏi vòng tay của Trung Quốc. Kể từ khi giữ vai trò chủ tịch luân phiên ASEAN mùa hè năm ngoái, Việt nam đã có những cố gắng liên tục trong việc thu hút sự chú ý của Mỹ đối với mối đe dọa từ quyền lực Trung Quốc đang trỗi dậy ở Biển Đông; Ma-lai-xi-a, In-đô-nê-xi-a, Philippin cũng bày tỏ những quan ngại của mình với Washington. Một số nhà lãnh đạo Đông Nam Á tham dự hội nghị thượng đỉnh về An ninh Hạt nhân tại Washington tháng 3 năm 2010 đã tổ chức những cuộc hội đàm với Tổng thống Barack Obama và các quan chức cấp cao khác để bày tỏ những quan ngại của mình. Thượng nghị sĩ John Kerry, chủ tịch Ủy ban Quan hệ Đối ngoại của Thượng Viện, bày tỏ một cách công khai với Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng, người cũng tham gia cuộc gặp với Obama, rằng “Chúng tôi sẽ theo sát vấn đề một cách nghiêm túc. Nó liên quan trực tiếp đến tự do lưu thông hàng hải tại khu vực”.
**Kết luận**
Những phân tích được đề cập ở trên cho thấy chính sách của ASEAN trong việc lôi kéo sự can dự của Trung Quốc và kìm chế cách hành xử của nước này ở Biển Đông chỉ thành công hạn chế trong phạm vi tạm gác lại xung đột. Cho đến nay, không một cơ chế nào trong ba cơ chế mà ASEAN áp dụng để chế ngự Trung Quốc – Đối thoại ASEAN – Trung Quốc, Hội thảo Biển Đông và ARF, mang lại một kết quả rõ ràng cho việc giải quyết vấn đề đã gây ra những căng thẳng trong khu vực. Như chúng tôi đã đề cập ở phía trên, căn nguyên của vấn đề là Trung Quốc và sự quyết đoán dần dần của nước này ở Biển Đông. Mục tiêu chính của ASEAN là khuyến khích Trung Quốc đồng ý giải quyết các tranh chấp một cách hòa bình và không chiếm đóng thêm các bãi đá và đảo ở khu vực tranh chấp Trường Sa. Đến nay, Trung Quốc chỉ nói suông với cả hai cam kết này. Nước này sử dụng cả phương thức ngoại giao và chiếm đóng thực địa để đẩy mạnh mục tiêu của mình ở Biển Đông. Trong khi thảo luận với ASEAN, nước này cũng đã chiếm các bãi đá và đảo ví dụ như Đá Vành Khăn. Với các quốc gia ASEAN, cách hành xử của Trung Quốc rõ ràng đã gây ra lo ngại, nhưng đồng thời, họ lại đi trệch hướng nhằm đáp ứng những lợi ích và quan ngại của Trung Quốc. Quả thực, phần lớn các đối thoại ASEAN – Trung Quốc hoặc những tương tác chỉ có thể thực hiện được dựa trên các điều khoản của Trung Quốc. Điều này, như chúng ta đã lập luận ở trên, cơ bản là vì sự yếu kém của ASEAN so với Trung Quốc, về mặt quân sự và mặt khác. Chúng tôi cũng tranh luận thêm rằng cách tiếp cận hiện nay của ASEAN đối với Trung Quốc là quá mềm mỏng và yếu ớt. Trung Quốc hiểu điều này rất rõ và đã theo đuổi mục tiêu của mình mà không bị ngăn cản. Trong khi thể hiện ra bên ngoài hình ảnh của một quốc gia biết lẽ phải và một người bạn quốc tế có trách nhiệm, Trung Quốc không thỏa hiệp về các vấn đề mà nước này coi là thiết yếu đối với lợi ích quốc gia. Vấn đề quần đảo Trường Sa là một trong lợi ích thiết yếu như vậy. Thay đổi trong văn hóa chính trị nội bộ của Trung Quốc và môi trường quốc tế có thể đã mang đến sự thay đổi trong lập trường của Trung Quốc ở quần đảo Trường Sa, nhưng nhân tố quyết định cho sự thay đổi đó phải là sự thống nhất của chính ASEAN và một lập trường được xác định rõ ràng hơn nữa đối với vấn đề như họ đã từng làm vào tháng 3 năm 1995, ngay sau khi xảy ra sự kiện Đá Vành Khăn, và điều đó cũng đã lẫn đến tuyên bố của Bà Hilary Clinton tại hội nghị ở Hà Nội năm 2010. Giọng điệu hòa giải mà Trung Quốc thể hiện lúc đó là kết quả của một tuyên bố chung như vậy và của việc quốc tế hóa vấn đề.
Vấn đề đặt ra hiện nay đối với ASEAN không phải là đối đầu hay làm ngơ với Trung Quốc mà tốt nhất là làm sao điều chỉnh mối quan hệ giữa ASEAN với Trung Quốc để yếu tố đe dọa trong việc mở rộng địa kinh tế của Trung Quốc bị loại bỏ hay ít nhất là giảm xuống một mức có thể chấp nhận hơn cũng như những khía cạnh tích cực trong mối quan hệ giữa hai bên được thực hiện mang tính xây dựng hơn và làm lợi cho tất cả. Vẫn chưa thể chắc là chiến thuật của ASEAN trong việc lôi kéo sự tham gia mang tính xây dựng của Trung Quốc có thành công hay không. Tuy nhiên trong lúc này, sẽ là hy vọng hão nếu cho rằng Trung Quốc một ngày nào đó có thể bị áp đặt dưới sự kiểm soát chặt chẽ. Trong khi không có bất kỳ lựa chọn khả thi nào khác, đây là một lựa chọn tốt nhất cho ASEAN để giải quyết thế tiến thoái lưỡng nan về an ninh của mình trước một Trung Quốc đang hồi sinh và tràn đầy tự tin. Tuy nhiên, một chiến thuật như vậy sẽ đòi hỏi ASEAN đóng một vài trò mang tính xây dựng trong mối quan hệ giữa Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Trung Quốc, những cường quốc chủ chốt sẽ quyết định tương lai của Châu Á – Thái Bình Dương. Chỉ bằng cách duy trì sự cân bằng thận trọng trong quan hệ của mình với những cường quốc trên thì ASEAN mới có thể đóng một vài trò hữu ích trong ngoại giao khu vực và tạo ra một không gian trong đó các quốc gia thành viên có thể theo đuổi công cuộc phát triển kinh tế và chính trị của riêng mình trong một trường hòa bình và ổn định. Mối quan hệ thân thiết của ASEAN với Ấn Độ có thể là nhân tố duy trì ổn định đặc biệt. Trên tất cả, chính sự đoàn kết của ASEAN sẽ không chỉ quyết định vị thế ngoại giao trong tương lai của cả khối, mà còn quyết định khả năng của ASEAN trong việc đối phó với một Trung Quốc quyết đoán./.
**B.G.** **Tuấn Anh** (dịch) **Đỗ Thủy** (hiệu đính) *Tham luận của TS. Baladas Ghoshal tại Hội thảo Quốc tế “Triển vọng Hợp tác trong các vấn đề ở Biển Đông - * *Prospects of Cooperation and Convergence of the Issues and Dynamics in South China Sea* *” ngày 31 tháng 5 năm 2011, tại Jakarta, Indonesia do Trung tâm Nghiên cứu chiến lược Châu Á, Jakarta tổ chức.*
Bản gốc tiếng Anh
*“* *ASEAN and the South China Sea Dispute* *”* **Nguồn: ** [nghiencuubiendong.vn](http://nghiencuubiendong.vn/nghien-cuu-nuoc-ngoai/2025-asean-va-tranh-chp-bin-ong)


text:
TIN TỨC
Tin Trong Nước
Chính trị
Xã hội
Pháp luật
Tin Thế Giới
Tin tức
Thế giới đó đây
Kinh Tế
Bất động sản
Tài chính
Thị trường
VTV
Truyền Hình
Phim VTV
Hậu trường
Nhân vật
Chuyển động 24h
Vấn đề hôm nay
Việt Nam & thế giới
Góc khán giả
ĐỜI SỐNG
Văn Hóa - Giải Trí
Điện ảnh
Âm nhạc
Đời sống
Du lịch
Làm đẹp
Giới tính
Sức khỏe
Tấm lòng Việt
THỂ THAO
Bóng đá Việt Nam
Bóng đá quốc tế
Quần vợt
Video
Các môn khác
Bên lề
Góc doanh nghiệp
Sản phẩm
Doanh nghiệp
KHÁC
Công Nghệ
Tư vấn
Giáo Dục
Học trực tuyến
Hoạt động VTV
Lịch Phát Sóng
Đăng nhập
Đăng ký
Anh Phương (Thời sự - thoisuvtv@vtv.vn)-Chủ nhật, ngày 18/01/2015 21:09 GMT+7
Sự kiện có ý nghĩa vô cùng quan trọng này đã chấm dứt thời kì “chiến đấu trong vòng vây” của dân tộc Việt Nam. Nhìn lại lịch sử 65 năm của mối quan hệ Việt - Trung, dẫu có lúc thăng lúc trầm nhưng nếu biết gạt bỏ bất đồng và bằng sự thực tâm, chân thành cũng như tôn trọng lẫn nhau để hợp tác cùng phát triển thì mối quan hệ của những người láng giềng, núi liền núi, sông liền sông sẽ luôn tốt đẹp.
Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam TV Online.
Từ khóa:
Cùng chuyên mục
“Thanh Hóa cần hết sức quan tâm bảo vệ môi trường”
VTV.vn - Tới thăm khu kinh tế Nghi Sơn, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đặc biệt lưu ý tỉnh Thanh Hóa, Bộ Tài nguyên và Môi trường phải hết sức quan tâm vấn đề bảo vệ môi trường.
Sóc Trăng kỷ niệm 25 năm tái lập tỉnh
Thủ tướng: Sóc Trăng cần khuyến khích khởi nghiệp...
"Lãnh đạo tỉnh Trà Vinh phải có ý chí quyết tâm...
Hoa Kỳ coi trọng quan hệ đối tác toàn diện với...
TIN MỚI
HOẠT ĐỘNG VTV | LIÊN HỆ
BÁO ĐIỆN TỬ ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM - VTV.VN
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 306/GP-BTTTT cấp ngày 22/02/2012.
® Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản. Ghi rõ nguồn VTV.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.
Tổng Biên tập Vũ Thanh Thủy
Phó Tổng Biên tập Phạm Quốc Thắng
Tổng đài VTV: (04) 3.8355931; (04) 3.8355932
Ðiện thoại Báo điện tử VTV: (04) 66897 897 Email: toasoan@vtv.vn

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Connection: close

Cache-Control: private

Vary: User-Agent

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: vtv-rp

FilterID: ft


text:
Bất kể việc doanh nghiệp và người tiêu dùng mỗi năm chi hàng tỷ USD cho các phần mềm diệt virus, ngành công nghiệp này vẫn không thể bắt kịp với sự phát triển của virus, khả năng một phần mềm diệt virus có thể ngăn chặn một loại virus mới phát triển là rất thấp.
Virus & Spyware - Thông tin Cập nhật Virus
Virus và mã độc lây nhiễm trên điện thoại Android ngay trong chợ ứng dụng Google Play
- 03 Tháng 1 2013
- Virus - Spyware
- Virus
Tội phạm mạng đã giả danh các công ty phát triển game và ứng dụng nổi tiếng để đưa lên Google Play hàng loạt sản phẩm độc hại dưới lớp vỏ bọc là các Game nổi tiếng từ Glu Mobile hay Temple Run của Imangi. Các ứng dụng "bẩn" này có tên trùng khớp với tên ứng dụng thật kèm theo chữ "super" ở phía sau.
Chữ ký số của Tencent Trung Quốc bị lợi dụng để lây nhiễm virus
- 03 Tháng 1 2013
- Virus - Spyware
- Virus
Các chuyên gia của hãng an ninh FireEye vừa phát hiện tội phạm mạng đang sử dụng tập tin được ký chứng thực số bởi hãng công nghệ Trung Quốc để làm chất xúc tác lây nhiễm.
Quét virus miễn phí bằng phần mềm X-Ray không cần cài đặt
- 28 Tháng 12 2012
- Virus - Spyware
- Virus
Khi kiểm tra độ an toàn của một tập tin dữ liệu hoặc các ứng dụng, phần mềm mới ra mắt với phần mềm chống virus đang sử dụng bạn thường băn khoăn về kết quả trước khi quyết định xem chúng hoặc cài đặt bởi sự hạn chế về các thể loại dữ liệu nhận dạng các phần tử nguy hiểm.
Danh sách các virus vũ khí mạng cực kỳ nguy hiểm của năm 2012
- 26 Tháng 12 2012
- Virus - Spyware
- Virus
Hãng bảo mật Kaspersky vừa công bố Báo cáo An ninh Mạng năm 2012, trong đó phân tích các vũ khí mạng được phát hiện trong trong thời gian vừa qua. Theo các phân tích, năm 2012 là năm có nhiều biến động về an ninh mạng và cho thấy một số quốc gia đang tập trung xây dựng và phát triển vũ khí mạng.
Xuất hiện mã độc gửi tin nhắn rác gây thiệt hại nặng cho điện thoại bị lây nhiễm
- 25 Tháng 12 2012
- Virus - Spyware
- Virus
Một cụm máy tính "ma" chuyên nhắn tin rác tên gọi Spam Soldier đã dùng những điện thoại Android nhiễm độc rồi gửi tin nhắn rác SMS đi. Theo công ty về bảo mật Cloudmark thì mã độc này là một sự tiến hóa mới cho việc lây nhiễm đối với các ứng dụng di động.
Spy Emergency - Trình diệt Virus, Spyware, Trojan miễn phí với khả năng khác biệt
- 25 Tháng 12 2012
- Virus - Spyware
- Virus
Spy Emergency là một công cụ bảo vệ hệ thống mạnh mẽ, giúp ngăn chặn, loại bỏ virrus, spyware, trojan, keyloggers, hijackers,… và nhiều thành phần độc hại tiềm ẩn mà những trình diệt virus khác hiện nay chưa thể làm được.
Máy tính mới mua cài phần mềm và Windows không bản quyền dễ bị nhiễm virus và mã độc
- 20 Tháng 12 2012
- Virus - Spyware
- Virus
Microsoft đã mua một số máy tính xách tay tại 5 quốc gia gồm Indonesia, Malaysia, Philippine, Thái Lan và Việt Nam để kiểm tra độ an toàn sản phẩm và nhận thấy 48% thiết bị cài Windows lậu đã nhiễm mã độc.
Sử dụng phần mềm lậu không bản quyền khiến máy tính bị nhiễm virus
- 16 Tháng 12 2012
- Virus - Spyware
- Virus
Theo Cục Bản quyền Tác giả, tình trạng vi phạm bản quyền tại Việt Nam đang diễn ra hết sức nghiêm trọng lĩnh vực kỹ thuật số, chương trình máy tính do đặc thù phần mềm không phải là sản phẩm hữu hình và những người vi phạm cho rằng có thể thoát tội dễ dàng.
Điện thoại Android có dễ bị lây nhiễm virus hay không?
- 09 Tháng 12 2012
- Virus - Spyware
- Virus
Báo chí luôn cho rằng virus và phần mềm độc hại (malware) trên Android ngày càng nhiều và người dùng Android đang gặp nguy hiểm. Nhưng có thật là bạn cần phải có một phần mềm chống virus trên thiết bị Android của bạn hay không? Hãy cùng ThePassion xem cách “phòng thủ” của hệ điều hành này và xem các nghiên cứu từ các công ty bảo mật để biết câu trả lời.
Top 5 phần mềm diệt virus tốt nhất, nhẹ nhất chạy trên USB không cần cài đặt
- 30 Tháng 11 2012
- Virus - Spyware
- Virus
Trong bài viết hôm nay, tôi sẽ giới thiệu đến các bạn 5 phần mềm diệt virus tốt nhất chạy trực tiếp trên USB, tuy dung lượng nhỏ nhưng lại vô cùng mạnh mẽ. Nhỏ gọn, dễ sử dụng, tích hợp nhiều tính năng diệt virus, không “xung đột” với các ứng dụng bảo mật khác... đó là những nhận xét mà người dùng dành cho chúng.
Top 10 phần mềm diệt virus miễn phí cho điện thoại trên Android Market
- 30 Tháng 11 2012
- Virus - Spyware
- Virus
Một trong những mối lo khi sử dụng Android là chúng rất dễ bị nhiễm Virus và Malware. Để tránh mối đe dọa này, bên cạnh việc cẩn thận trước khi cài đặt ứng dụng thì bạn không thể thiếu được những phần mềm diệt virus. Và đây là 10 phần mềm diệt virus tốt nhất trên Android Market
Các bài viết khác...
- Rootkit là gì? Tìm hiểu về Virus Rootkit - Phần mềm mã độc
- BitDefender báo có Virus Rootkit.Heur.uuX@fWcV0af mà Bkav Pro không phát hiện được
- Website Việt Nam chứa nhiều virus và malware nhất thế giới
- Bộ thông tin cảnh báo virus Trojan-Spy.Win32.Gauss phá hoại và đánh cắp thông tin quốc gia
- Cảnh giác virus giả mạo tin nhắn SMS để lấy trộm thông tin cá nhân trên ĐT Android
- Virus lây nhiễm trên điện thoại Android bí mật gửi tin nhắn có tính phí
- Virus lây nhiễm trên máy tính giảm, Virus điện thoại gia tăng nhanh
- Kaspersky Lab phát hiện siêu virus cực kỳ nguy hiểm miniFlame
- Bản quyền F-Secure Internet Security 2013 miễn phí Free Vĩnh viễn
- Top phần mềm diệt virus miễn phí không cần cài đặt chạy luôn trên USB
- Người dùng Facebook cần cảnh giác để khỏi nhiễm virus lây trên mạng xã hội
- Những cách diệt virus nhanh và hiệu quả nhất

markdown:
Bất kể việc doanh nghiệp và người tiêu dùng mỗi năm chi hàng tỷ USD cho các phần mềm diệt virus, ngành công nghiệp này vẫn không thể bắt kịp với sự phát triển của virus, khả năng một phần mềm diệt virus có thể ngăn chặn một loại virus mới phát triển là rất thấp.
# Virus & Spyware - Thông tin Cập nhật Virus
[Hầu hết các phần mềm diệt virus đều không hiệu quả đối với virus mới](/pro/virus-spyware/virus-antivirus/2282-hau-het-cac-phan-mem-diet-virus-deu-khong-hieu-qua-doi-voi-virus-moi.html)
- 05 Tháng 1 2013
-
[Virus - Spyware](/pro/virus-spyware.html)
-
[Virus](/pro/virus-spyware/virus-antivirus.html)
[Virus và mã độc lây nhiễm trên điện thoại Android ngay trong chợ ứng dụng Google Play](/pro/virus-spyware/virus-antivirus/2275-virus-va-ma-doc-lay-nhiem-tren-dien-thoai-android-ngay-trong-cho-ung-dung-google-play.html)
- 03 Tháng 1 2013
-
[Virus - Spyware](/pro/virus-spyware.html)
-
[Virus](/pro/virus-spyware/virus-antivirus.html)
Tội phạm mạng đã giả danh các công ty phát triển game và ứng dụng nổi tiếng để đưa lên Google Play hàng loạt sản phẩm độc hại dưới lớp vỏ bọc là các Game nổi tiếng từ Glu Mobile hay Temple Run của Imangi. Các ứng dụng "bẩn" này có tên trùng khớp với tên ứng dụng thật kèm theo chữ "super" ở phía sau.
[Chữ ký số của Tencent Trung Quốc bị lợi dụng để lây nhiễm virus](/pro/virus-spyware/virus-antivirus/2270-chu-ky-so-cua-tencent-trung-quoc-bi-loi-dung-de-lay-nhiem-virus.html)
- 03 Tháng 1 2013
-
[Virus - Spyware](/pro/virus-spyware.html)
-
[Virus](/pro/virus-spyware/virus-antivirus.html)
Các chuyên gia của hãng
[an ninh](/pro/baomat/an-ninh-mang.html) FireEye vừa phát hiện tội phạm mạng đang sử dụng tập tin được ký chứng thực số bởi hãng công nghệ Trung Quốc để làm chất xúc tác lây nhiễm.
[Quét virus miễn phí bằng phần mềm X-Ray không cần cài đặt](/pro/virus-spyware/virus-antivirus/2259-quet-virus-mien-phi-bang-phan-mem-x-ray-khong-can-cai-dat.html)
- 28 Tháng 12 2012
-
[Virus - Spyware](/pro/virus-spyware.html)
-
[Virus](/pro/virus-spyware/virus-antivirus.html)
Khi kiểm tra độ an toàn của một tập tin dữ liệu hoặc các ứng dụng, phần mềm mới ra mắt với phần mềm chống virus đang sử dụng bạn thường băn khoăn về kết quả trước khi quyết định xem chúng hoặc cài đặt bởi sự hạn chế về các thể loại dữ liệu nhận dạng các phần tử nguy hiểm.
[Danh sách các virus vũ khí mạng cực kỳ nguy hiểm của năm 2012](/pro/virus-spyware/virus-antivirus/2253-danh-sach-cac-virus-vu-khi-mang-cuc-ky-nguy-hiem-cua-nam-2012.html)
- 26 Tháng 12 2012
-
[Virus - Spyware](/pro/virus-spyware.html)
-
[Virus](/pro/virus-spyware/virus-antivirus.html) [Hãng bảo mật Kaspersky](/pro/sanpham/dietvirus-kaspersky.html) vừa công bố Báo cáo An ninh Mạng năm 2012, trong đó phân tích các vũ khí mạng được phát hiện trong trong thời gian vừa qua. Theo các phân tích, năm 2012 là năm có nhiều biến động về an ninh mạng và cho thấy một số quốc gia đang tập trung xây dựng và phát triển vũ khí mạng.
[Xuất hiện mã độc gửi tin nhắn rác gây thiệt hại nặng cho điện thoại bị lây nhiễm](/pro/virus-spyware/virus-antivirus/2247-xuat-hien-ma-doc-gui-tin-nhan-rac-gay-thiet-hai-nang-cho-dien-thoai-bi-lay-nhiem.html)
- 25 Tháng 12 2012
-
[Virus - Spyware](/pro/virus-spyware.html)
-
[Virus](/pro/virus-spyware/virus-antivirus.html)
Một cụm máy tính "ma" chuyên nhắn tin rác tên gọi
**Spam Soldier** đã dùng những điện thoại Android nhiễm độc rồi gửi tin nhắn rác SMS đi. Theo công ty về [bảo mật](/pro/baomat.html) Cloudmark thì mã độc này là một sự tiến hóa mới cho việc lây nhiễm đối với các ứng dụng di động.
[Spy Emergency - Trình diệt Virus, Spyware, Trojan miễn phí với khả năng khác biệt](/pro/virus-spyware/virus-antivirus/2245-spy-emergency-trinh-diet-virus-spyware-trojan-mien-phi-voi-kha-nang-khac-biet.html)
- 25 Tháng 12 2012
-
[Virus - Spyware](/pro/virus-spyware.html)
-
[Virus](/pro/virus-spyware/virus-antivirus.html)
Spy Emergency là một công cụ bảo vệ hệ thống mạnh mẽ, giúp ngăn chặn, loại bỏ virrus, spyware, trojan, keyloggers, hijackers,… và nhiều thành phần độc hại tiềm ẩn mà những trình
[diệt virus](/pro/virus-spyware.html) khác hiện nay chưa thể làm được.
[Máy tính mới mua cài phần mềm và Windows không bản quyền dễ bị nhiễm virus và mã độc](/pro/virus-spyware/virus-antivirus/2227-may-tinh-moi-mua-cai-phan-mem-va-windows-khong-ban-quyen-de-bi-nhiem-virus-va-ma-doc.html)
- 20 Tháng 12 2012
-
[Virus - Spyware](/pro/virus-spyware.html)
-
[Virus](/pro/virus-spyware/virus-antivirus.html)
Microsoft đã mua một số
[máy tính](/pro/dichvu/caidat-suachua.html) xách tay tại 5 quốc gia gồm Indonesia, Malaysia, Philippine, Thái Lan và Việt Nam để kiểm tra độ an toàn sản phẩm và nhận thấy 48% thiết bị cài Windows lậu đã nhiễm mã độc.
[Sử dụng phần mềm lậu không bản quyền khiến máy tính bị nhiễm virus](/pro/virus-spyware/virus-antivirus/2214-su-dung-phan-mem-lau-khong-ban-quyen-khien-may-tinh-bi-nhiem-virus.html)
- 16 Tháng 12 2012
-
[Virus - Spyware](/pro/virus-spyware.html)
-
[Virus](/pro/virus-spyware/virus-antivirus.html)
Theo Cục Bản quyền Tác giả, tình trạng vi phạm
[ tại Việt Nam đang diễn ra hết sức nghiêm trọng lĩnh vực kỹ thuật số, chương trình máy tính do đặc thù phần mềm không phải là sản phẩm hữu hình và những người vi phạm cho rằng có thể thoát tội dễ dàng. bản quyền](/pro/sanpham.html)
[Điện thoại Android có dễ bị lây nhiễm virus hay không?](/pro/virus-spyware/virus-antivirus/2191-dien-thoai-android-co-de-bi-lay-nhiem-virus-hay-khong.html)
- 09 Tháng 12 2012
-
[Virus - Spyware](/pro/virus-spyware.html)
-
[Virus](/pro/virus-spyware/virus-antivirus.html)
Báo chí luôn cho rằng virus và phần mềm độc hại (malware) trên Android ngày càng nhiều và người dùng Android đang gặp nguy hiểm. Nhưng có thật là bạn cần phải có một
[phần mềm chống virus](/pro/virus-spyware.html) trên thiết bị Android của bạn hay không? Hãy cùng ThePassion xem cách “phòng thủ” của hệ điều hành này và xem các nghiên cứu từ các công ty bảo mật để biết câu trả lời.
[Top 5 phần mềm diệt virus tốt nhất, nhẹ nhất chạy trên USB không cần cài đặt](/pro/virus-spyware/virus-antivirus/2180-top-5-phan-mem-diet-virus-tot-nhat-nhe-nhat-chay-tren-usb-khong-can-cai-dat.html)
- 30 Tháng 11 2012
-
[Virus - Spyware](/pro/virus-spyware.html)
-
[Virus](/pro/virus-spyware/virus-antivirus.html)
Trong bài viết hôm nay, tôi sẽ giới thiệu đến các bạn 5
[phần mềm diệt virus tốt nhất](/pro/hoi-dap/phan-mem-virus.html) chạy trực tiếp trên USB, tuy dung lượng nhỏ nhưng lại vô cùng mạnh mẽ. Nhỏ gọn, dễ sử dụng, tích hợp nhiều tính năng diệt virus, không “xung đột” với các ứng dụng bảo mật khác... đó là những nhận xét mà người dùng dành cho chúng.
[Top 10 phần mềm diệt virus miễn phí cho điện thoại trên Android Market](/pro/virus-spyware/virus-antivirus/2179-top-10-phan-mem-diet-virus-mien-phi-cho-dien-thoai-tren-android-market.html)
- 30 Tháng 11 2012
-
[Virus - Spyware](/pro/virus-spyware.html)
-
[Virus](/pro/virus-spyware/virus-antivirus.html)
Một trong những mối lo khi sử dụng Android là chúng rất dễ bị nhiễm Virus và Malware. Để tránh mối đe dọa này, bên cạnh việc cẩn thận trước khi cài đặt ứng dụng thì bạn không thể thiếu được những phần mềm diệt virus. Và đây là 10 phần mềm diệt
[virus tốt nhất](/pro/virus-spyware.html) trên Android Market
### Các bài viết khác...
-
[Rootkit là gì? Tìm hiểu về Virus Rootkit - Phần mềm mã độc](/pro/virus-spyware/virus-antivirus/2167-rootkit-la-gi-tim-hieu-ve-virus-rootkit-phan-mem-ma-doc.html)
-
[BitDefender báo có Virus Rootkit.Heur.uuX@fWcV0af mà Bkav Pro không phát hiện được](/pro/virus-spyware/virus-antivirus/2165-bitdefender-bao-co-virus-rootkitheuruuxfwcv0af-ma-bkav-pro-khong-phat-hien-duoc.html)
-
[Website Việt Nam chứa nhiều virus và malware nhất thế giới](/pro/virus-spyware/virus-antivirus/2142-website-viet-nam-chua-nhieu-virus-va-malware-nhat-the-gioi.html)
-
[Bộ thông tin cảnh báo virus Trojan-Spy.Win32.Gauss phá hoại và đánh cắp thông tin quốc gia](/pro/virus-spyware/virus-antivirus/2118-bo-thong-tin-canh-bao-virus-trojan-spywin32gauss-pha-hoai-va-danh-cap-thong-tin-quoc-gia.html)
-
[Cảnh giác virus giả mạo tin nhắn SMS để lấy trộm thông tin cá nhân trên ĐT Android](/pro/virus-spyware/virus-antivirus/2116-canh-giac-virus-gia-mao-tin-nhan-sms-de-lay-trom-thong-tin-ca-nhan-tren-dt-android.html)
-
[Virus lây nhiễm trên điện thoại Android bí mật gửi tin nhắn có tính phí](/pro/virus-spyware/virus-antivirus/2112-virus-lay-nhiem-tren-dien-thoai-android-bi-mat-gui-tin-nhan-co-tinh-phi.html)
-
[Virus lây nhiễm trên máy tính giảm, Virus điện thoại gia tăng nhanh](/pro/virus-spyware/virus-antivirus/2103-virus-lay-nhiem-tren-may-tinh-giam-virus-dien-thoai-gia-tang-nhanh.html)
-
[Kaspersky Lab phát hiện siêu virus cực kỳ nguy hiểm miniFlame](/pro/virus-spyware/virus-antivirus/2102-kaspersky-lab-phat-hien-sieu-virus-cuc-ky-nguy-hiem-miniflame.html)
-
[Bản quyền F-Secure Internet Security 2013 miễn phí Free Vĩnh viễn](/pro/virus-spyware/virus-antivirus/2096-ban-quyen-f-secure-internet-security-2013-mien-phi-free-vinh-vien.html)
-
[Top phần mềm diệt virus miễn phí không cần cài đặt chạy luôn trên USB](/pro/virus-spyware/virus-antivirus/2093-top-phan-mem-diet-virus-mien-phi-khong-can-cai-dat-chay-luon-tren-usb.html)
-
[Người dùng Facebook cần cảnh giác để khỏi nhiễm virus lây trên mạng xã hội](/pro/virus-spyware/virus-antivirus/2092-nguoi-dung-facebook-can-canh-giac-de-khoi-nhiem-virus-lay-tren-mang-xa-hoi.html)
-
[Những cách diệt virus nhanh và hiệu quả nhất](/pro/virus-spyware/virus-antivirus/2082-nhung-cach-diet-virus-nhanh-va-hieu-qua-nhat.html)

Set-Cookie: ja_teline_iv_tpl=ja_teline_iv; expires=Sat, 14-Apr-2018 01:29:03 GMT; path=/

Cache-Control: max-age=600, private, must-revalidate

Pragma: no-cache

X-Content-Encoded-By: Joomla! 1.5

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"


text:
CLOSE
Trang Chủ
Thể Loại
Phim Tình Cảm
Phim Tâm Lý
Phim Hình Sự
Phim Hài Hước
Quốc Gia
Phim Việt Nam
Phim Hàn Quốc
Phim Thái Lan
Phim Ấn Độ
Trang Chủ
Thể Loại
Phim Tình Cảm
Phim Tâm Lý
Phim Hình Sự
Phim Hài Hước
Quốc Gia
Phim Việt Nam
Phim Hàn Quốc
Phim Thái Lan
Phim Ấn Độ
Home
Tags
Posts tagged with "Phim Sao Miệt Vườn Trên HTV7"
Tag: Phim Sao Miệt Vườn Trên HTV7
Update
Phim Sao Miệt Vườn Tập 19 Trên HTV7
tinhwrl
-
November 14, 2016
0
Update
Phim Sao Miệt Vườn Tập 18 Trên HTV7
tinhwrl
-
November 10, 2016
0
Update
Phim Sao Miệt Vườn Tập 17 Trên HTV7
tinhwrl
-
November 10, 2016
0
Update
Phim Sao Miệt Vườn Tập 16 Trên HTV7
tinhwrl
-
November 8, 2016
0
Update
Phim Sao Miệt Vườn Tập 15 Trên HTV7
tinhwrl
-
November 7, 2016
0
1
2
3
4
Page 1 of 4
Phim Xem Nhiều
Giới Thiệu Phim
Phim Sứ Mạng Song Sinh Trọn Bộ Trên Todaytv | VTC7
tinhwrl
-
December 19, 2016
0
Phim Sứ Mạng Song Sinh Trên Todaytv | VTC7 Minh Thư luôn bị ám ảnh bới những giấc mơ kỳ lạ trong giấc mơ Minh...
Phim Cái Bóng | Thái Lan Trọn Bộ Trên Let’sViet |...
Giới Thiệu Phim
March 29, 2017
Phim Xóm Trọ Lừng Danh Trọn Bộ Trên SCTV1
Giới Thiệu Phim
December 5, 2016
Quảng Cáo
loading...
PHIM MỚI CẬP NHẬT
Phim Tình Nhân Trả Thù | Ấn Độ Tập 97 Trên...
Update
April 23, 2017
Phim Góa Phụ Nhí Tập 71 Trên TodayTv | VTC7
Update
April 23, 2017
Phim Giấc Mơ Thiên Đường Phần 2 Tập 13 Trên VTVCab5
Update
April 23, 2017
PHIM NHIỀU NGƯỜI XEM
Phim Tuổi Thanh Xuân Phần 2 Tập 10 Trên VTV3
Update
December 1, 2016
Phim Tuổi Thanh Xuân Phần 2 Tập 11 Trên VTV3
Update
December 7, 2016
Phim Tuổi Thanh Xuân Phần 2 Tập 15 Trên VTV3
Update
December 21, 2016
DANH MỤC PHIM
Update
9739
Giới Thiệu Phim
303
Phim Tình Cảm
291
Phim Tâm Lý
289
Việt Nam
95
Phim Trung Quốc
53
Phim Hàn Quốc
47
Phim Thái Lan
37
Phim Cổ Trang
29
© Copyright 2015 - Phim OTV Powered by Lợn Nhựa

Server: nginx

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: max-age=2000, public

Pragma: public

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Tin bất động sản cập nhật
-
Quận 4: Điểm đầu tư bất động sản tiềm năng tại TP.HCM
Khu vực Quận 4 TP.HCM được dự báo trong giai đoạn 2016 – 2018 sẽ trở thành điểm nóng của bất động sản Sài Gòn khi thu hút được rất nhiều các ông chủ địa ốc đầu tư vào đây.
Quận 4, bất động sản trung tâm điểm đầu tư tiềm năng
Trong ngành bất động sản, yếu tố quan trọng nhất khi xem xét tiềm năng một dự án chính là vị trí mà ai cũng biết. Hiện nay, thành phố Hồ Chí Minh đang quy hoạch Quận 4 như một khu trung tâm mở rộng với nhiều dự án khu đô thị lớn. Vài khu cảng cũ được chuyển đổi công năng sử dụng đất dự kiến sẽ tạo tính lan tỏa rất lớn để các nhà đầu tư bất động sản đổ xô về đây. Quận 4 trở thành điểm đầu tư bất động sản tiềm năng nhất nhì tại TP.HCM.
-
Nhiều ưu đãi lớn cho thị trường nhà đất dịp cuối năm
Thị trường nhà đất sôi động dịp cuối năm Với thời điểm kinh tế phát triển như hiện nay, tìm kiếm một căn hộ để mua hay thuê lâu dài ổn định để kinh doanh là nhu cầu chung của nhiều người. Nắm bắt được điều đó hàng hoạt các nhà bất động sản, nhà đất lớn nhỏ ào ạt cho ra đời vô số dự án lớn nhỏ nhằm đáp ứng nhu cầu của thị hiếu của con người. Thế nên giờ đây để tìm được một căn hộ để mua hay cho thuê hiệu quả người đầu tư phải cẩn trọng xem xét kỹ lưỡng mọi khía cạnh trước khi xuất tiền.
- Bất động sản khu Tây Tp.HCM chuyển dịch dòng sản phẩm
Sau làn sóng đầu tư vào các dự án tại phía Đông và Nam Tp.HCM, thị trường bất động sản đang có sự dịch chuyển về phía Tây với sự xuất hiện của nhiều dự án nhà ở thuộc phân khúc trung – cao cấp, mức giá trên dưới 2 tỉ đồng.
Khu Tây Tp.HCM bao gồm các quận 6, 8, Bình Tân và Tân Phú. Khu vực này tập trung phần lớn đối tượng lao động có mức thu nhập trung bình. Là khu vực vùng ven, xa trung tâm, quỹ đất rộng và giá rẻ, nên ban đầu khu Tây được định vị phát triển các dự án căn hộ bình dân, có thể kể đến Tecco Town, Ehome, HQC Hồ Học Lãm, SGC Nguyễn Văn Luông, chung cư Đông Hưng II, khu dân cư An Sương, dự án 242/16 Bà Hom… Tuy nhiên, trong 2 năm trở lại đây, thị trường phía Tây đã có sự đa dạng hơn về phân khúc sản phẩm. Bên cạnh các dự án nhà bình dân, ngày càng nhiều dự án thuộc phân khúc trung cấp, cao cấp được triển khai xây dựng. Nhiều chủ đầu tư uy tín như Him Lam, Hưng Thịnh, Năm Bảy Bảy hoặc một số nhà đầu tư mới như Novaland và Phúc Khang chọn khu Tây để triển khai những dự án nhà ở trung cấp như: RichStar, Southern Dragon, Melody Residence, Sky Center (Tân Phú), Depot Metro Tower (quận 12), Him Lam Chợ Lớn (quận 6), Diamond Lake View ( quận 8)….

markdown:
## Tin bất động sản cập nhật
-
[Quận 4: Điểm đầu tư bất động sản tiềm năng tại TP.HCM](/tin-tuc/2016/12/quan-4-diem-dau-tu-bat-dong-san-tiem-nang/)
Khu vực Quận 4 TP.HCM được dự báo trong giai đoạn 2016 – 2018 sẽ trở thành điểm nóng của bất động sản Sài Gòn khi thu hút được rất nhiều các ông chủ địa ốc đầu tư vào đây.
**Quận 4, bất động sản trung tâm điểm đầu tư tiềm năng**
Trong ngành bất động sản, yếu tố quan trọng nhất khi xem xét tiềm năng một dự án chính là vị trí mà ai cũng biết. Hiện nay, thành phố Hồ Chí Minh đang quy hoạch Quận 4 như một khu trung tâm mở rộng với nhiều dự án khu đô thị lớn. Vài khu cảng cũ được chuyển đổi công năng sử dụng đất dự kiến sẽ tạo tính lan tỏa rất lớn để các nhà đầu tư bất động sản đổ xô về đây. Quận 4 trở thành điểm đầu tư bất động sản tiềm năng nhất nhì tại TP.HCM.
-
[Nhiều ưu đãi lớn cho thị trường nhà đất dịp cuối năm](/tin-tuc/2016/12/nhieu-uu-dai-lon-cho-thi-truong-nha-dat/) **Thị trường nhà đất sôi động dịp cuối năm**Với thời điểm kinh tế phát triển như hiện nay, tìm kiếm một căn hộ để mua hay thuê lâu dài ổn định để kinh doanh là nhu cầu chung của nhiều người. Nắm bắt được điều đó hàng hoạt các nhà bất động sản, nhà đất lớn nhỏ ào ạt cho ra đời vô số dự án lớn nhỏ nhằm đáp ứng nhu cầu của thị hiếu của con người. Thế nên giờ đây để tìm được một căn hộ để mua hay cho thuê hiệu quả người đầu tư phải cẩn trọng xem xét kỹ lưỡng mọi khía cạnh trước khi xuất tiền. [Bất động sản khu Tây Tp.HCM chuyển dịch dòng sản phẩm](/tin-tuc/2016/12/bat-dong-san-khu-tay-tp-hcm-chuyen-dich-dong-san-pham/)
Sau làn sóng đầu tư vào các
**dự án tại phía Đông và Nam Tp.HCM**, thị trường bất động sản đang có sự dịch chuyển về phía Tây với sự xuất hiện của nhiều dự án nhà ở thuộc phân khúc trung – cao cấp, mức giá trên dưới 2 tỉ đồng.
**Khu Tây Tp.HCM bao gồm các quận 6, 8, Bình Tân và Tân Phú**. Khu vực này tập trung phần lớn đối tượng lao động có mức thu nhập trung bình. Là khu vực vùng ven, xa trung tâm, quỹ đất rộng và giá rẻ, nên ban đầu khu Tây được định vị phát triển các dự án căn hộ bình dân, có thể kể đến Tecco Town, Ehome, HQC Hồ Học Lãm, SGC Nguyễn Văn Luông, chung cư Đông Hưng II, khu dân cư An Sương, dự án 242/16 Bà Hom… Tuy nhiên, trong 2 năm trở lại đây, thị trường phía Tây đã có sự đa dạng hơn về phân khúc sản phẩm. Bên cạnh các dự án nhà bình dân, ngày càng nhiều dự án thuộc phân khúc trung cấp, cao cấp được triển khai xây dựng. Nhiều chủ đầu tư uy tín như Him Lam, Hưng Thịnh, Năm Bảy Bảy hoặc một số nhà đầu tư mới như Novaland và Phúc Khang chọn khu Tây để triển khai những dự án nhà ở trung cấp như: RichStar, Southern Dragon, Melody Residence, Sky Center (Tân Phú), Depot Metro Tower (quận 12), Him Lam Chợ Lớn (quận 6), Diamond Lake View ( quận 8)….

X-Powered-By: Phusion Passenger

Server: nginx + Phusion Passenger

Cache-Control: max-age=0, private, must-revalidate

Strict-Transport-Security: max-age=31536000; includeSubDomains


text:
Huyền Thoại MOBA: Lối đi nào dẫn đến thành công?
Hữu Phong | | 30/05/2016 00:00
- 07-17-2016Game thủ náo loạn công viên vì lời đồn xuất hiện Pokemon hiếm
- 12-15-2014LMHT: Hướng dẫn Pantheon ở vị trí đi rừng
- 07-12-2016Huyền Thoại MOBA hé lộ 14 tướng mới sắp xuất hiện sau Big Update
NPH VTC Gamechi tiết
Huyền Thoại MOBA
Vào trang chủ | Thể loại: Moba
Tựa game thuộc thể loại khá kén người chơi do VTC Mobile phát hành sẽ phải đối mặt với nhiều cản trở trên con đường đi đến thành công.
Nền tảng web giúp Huyền Thoại MOBA tránh được một cuộc chiến ác liệt ở phòng máy
Ngày 25/05 vừa qua, Huyền Thoại MOBA đã chính thức mở cửa chào đón tất cả Game thủ Việt, sau một thời gian ngắn thử nghiệm hạn chế. Đây là tựa game được VTC Mobile đầu tư mạnh mẽ với một hệ thống giải đấu chuyên nghiệp đi kèm quảng cáo rầm rộ nhắm đến tập khách hàng yêu thích Liên minh huyền thoại .
Tuy nhiên, MOBA (Multiplayer Online Battle Arena) là một thị phần đặc thù và không phải cứ Esports hóa sản phẩm và đánh vào người dùng lmht là sẽ thành công. Huyền Thoại MOBA cũng không thể trở thành 'một Truy Kích thứ hai sống trên lưng người khổng lồ Đột Kích' vì tính đặc thù của FPS và MOBA là khác nhau. Trước tiên, hãy nhìn vào hai lợi thế mà VTC Mobile đang có là kinh nghiệm và nội tại sản phẩm.
Nhiều game thủ đã từng chơi qua LMHT và dota 2 đều có chung nhận định rằng Huyền Thoại MOBA là sự lai tạp giữa hai trò chơi này. Như vậy, ít nhiều gì Huyền Thoại MOBA cũng có một lợi thế là sự mới mẻ, kích thích người chơi tìm tòi và khám phá. Tất nhiên, giữ chân user lâu dài là một câu chuyện khác sẽ được đề cập ở phần dưới.
Huyền Thoại MOBA có map giống Dota, nhưng đặc thù cách chơi giống liên minh huyền thoại
Một lợi thế khác của VTC Mobile là kinh nghiệm dày dạn trong việc quảng bá webgame cũng như bài học xương máu từ những MOBA đi trước như Củ Hành, Chaos Online hay Heroes of Newerth để lại.
Với hai lợi thế này, VTC Mobile sẽ phải đối diện với ít nhất là 3 bài toán khó, tương ứng với ba giai đoạn phát triển sản phẩm mà các MOBA đi trước đã loay hoay tìm kiếm nhưng chưa thể tìm ra toàn bộ lời giải.
Đầu tiên, đó là tìm kiếm khách hàng tiềm năng. Công việc tưởng chừng như đơn giản này lại không hề dễ với Huyền Thoại MOBA. Bởi lẽ, các sản phẩm đi trước đều đã tạo lập được cộng đồng lớn mạnh và không dễ gì cấu xé được một mảng thị phần dù nhỏ nhất. Lý do quan trọng là các game thủ MOBA nói chung không thường thay đổi và chơi nhiều MOBA khác nhau vì tính khó tiếp cận và đặc thù cách chơi không giống nhau. Huyền Thoại MOBA có thể dựa vào lợi thế có lối chơi tiết tấu nhanh khá giống LMHT để từ đó khoanh vùng đối tượng khách hàng tiềm năng, dù đây không phải công việc dễ dàng gì. Cần nhớ rằng Củ Hành cũng đã từng có tham vọng lôi kéo người chơi Dota vì sở hữu lối chơi tương đồng, nhưng cuối cùng đã thất bại và phải loanh quanh tìm 'new user' ở khu vực miền Tây.
Một trận đấu 5vs5 map 3 lane kéo dài trung bình 40 phút là vấn đề đối với Huyền Thoại MOBA
Giả sử khi đã tìm kiếm và tập hợp được lượng người chơi nhất định, kế đó, Huyền Thoại MOBA sẽ phải trải qua bước chọn lọc, đào thải để tạo ra một cộng đồng chất, có tính gắn bó. Đặc thù của MOBA là cộng đồng có tính khép kín (closed), đòi hỏi một thời gian dài tìm hiểu và nghiên cứu để đạt đến mức độ hiểu biết nhất định. Vì thế, mục tiêu của Huyền Thoại MOBA trong giai đoạn này là giữ chân người chơi càng lâu càng tốt.
Nói một cách chi tiết hơn, để duy trì một MOBA còn sống là các hội/nhóm của game đó phải tự hoạt động một cách khỏe mạnh, các thành viên phải tự gắn kết lấy nhau để cùng tạo ra giá trị cho bản thân và cho người khác. Đó có thể là đưa ra những hướng đi mới, cách chơi mới (new meta), chia sẻ hướng dẫn (guide), tổ chức các giải đấu onLan tự phát...
Kế đó, để giữ chân cộng đồng và tạo ra tập khách hàng trung thành, nội tại sản phẩm MOBA phải có sự đổi mới, cập nhật thường xuyên. Điều này đòi hỏi không chỉ ở đối tác mà nhà phát hành Việt Nam cũng phải có sự am hiểu sâu sắc với trò chơi. May mắn là với sự tương đồng giữa Huyền Thoại MOBA và Liên Minh Huyền Thoại, các nhân lực sẵn có từ làm sự kiện, cộng đồng, vận hành đến streamer, caster, team game là rất đông đảo.
Thông thường, với ba khó khăn này, các nhà phát hành Việt Nam thường giải quyết bằng cách lựa chọn một MOBA nổi tiếng sẵn và có cộng đồng trung thành ở nước ngoài. Những công việc sau đó như tổ chức giải đấu ở các tỉnh thành, update hay dịch nguồn tài nguyên có sẵn ở nước ngoài là dễ dàng hơn rất nhiều. Đi ngược lại lý thuyết này có giúp Huyền Thoại MOBA tạo ra phép màu? Câu trả lời xin được dành cho VTC Mobile.
Nạn lag tung hoành, game thủ Huyền Thoại MOBA bất lực vì quá tải
Sau đợt thử nghiệm ngắn hạn trước đó, tựa game này chính thức khai mở trong ngày hôm nay.
Infogame gửi tặng độc giả 500 giftcode Valkyrie của Huyền Thoại MOBA
Game sẽ mở cửa vào đúng 10:25 ngày 25/5 tại địa chỉ moba.vn. Khi bạn sử dụng giftcide này sẽ nhận được tướng Valkyrie.
Hữu Phong
- Huyền Thoại MOBA
- VTC Mobile
- game Huyền Thoại MOBA
- webgame Huyền Thoại MOBA
- đánh giá Huyền Thoại MOBA
#Tag
Dòng sự kiện Thị trường
Có thể bạn quan tâm
Tin cùng chuyên mục
Tin mới
Tin hot
chủ đề xem nhiều
- bầu cử Tổng thống Mỹ
- Võ Lâm Truyền Kỳ Mobile
- bảo trì cáp quang biển
- game đóng cửa
- Blizzcon 2016
- cơn sốt Pokemon Go ở Việt Nam
- Tokyo Game Show 2016
- game mới Thục Sơn Truyền Kỳ
- top game mobile mới đáng chơi trong tuần
- bom tấn Dynasty Warrior đổ bộ lên di động
- tin cộng đồng Overwatch
- thả thính là gì?
- top game online mới vừa ra mắt
-

markdown:
# Huyền Thoại MOBA: Lối đi nào dẫn đến thành công?
**Hữu Phong | ** | 30/05/2016 00:00
-
[07-17-2016Game thủ náo loạn công viên vì lời đồn xuất hiện Pokemon hiếm](http://infogame.vn/cong-dong-360/game-thu-nao-loan-cong-vien-vi-loi-don-xuat-hien-pokemon-hiem-30399.html)
-
[12-15-2014LMHT: Hướng dẫn Pantheon ở vị trí đi rừng](http://infogame.vn/esports/lmht-huong-dan-pantheon-o-vi-tri-di-rung-9278.html)
-
[07-12-2016Huyền Thoại MOBA hé lộ 14 tướng mới sắp xuất hiện sau Big Update](http://infogame.vn/game-online/huyen-thoai-moba-he-lo-14-tuong-moi-sap-xuat-hien-sau-big-update-30073.html) ![ ](http://statis.infogame.vn/images/upload/2016/05/20/56_huyenthoaimobaicon.jpg?w=110&h=71&crop=1)
![ ](http://statis.infogame.vn/images/upload/2016/05/20/56_huyenthoaimobaicon.jpg?w=110&h=71&crop=1)
**NPH** VTC Game [chi tiết](http://infogame.vn/tin-game/huyen-thoai-moba)
[Huyền Thoại MOBA](http://infogame.vn/tin-game/huyen-thoai-moba) ** | Thể loại: Moba Vào trang chủ **
## Tựa
[game](http://infogame.vn/) thuộc thể loại khá kén người chơi do [VTC Mobile](/tin-game/vtc-mobile) phát hành sẽ phải đối mặt với nhiều cản trở trên con đường đi đến thành công. * Nền tảng web giúp Huyền Thoại MOBA tránh được một cuộc chiến ác liệt ở phòng máy *
Ngày 25/05 vừa qua, Huyền Thoại MOBA đã chính thức mở cửa chào đón tất cả
[Game thủ](/cong-dong-360.html) Việt, sau một thời gian ngắn thử nghiệm hạn chế. Đây là tựa game được VTC Mobile đầu tư mạnh mẽ với một hệ thống giải đấu chuyên nghiệp đi kèm quảng cáo rầm rộ nhắm đến tập khách hàng yêu thích [Liên minh huyền thoại](/lmht.html) .
Tuy nhiên, MOBA (Multiplayer Online Battle Arena) là một thị phần đặc thù và không phải cứ
[Esports](/esports.html) hóa sản phẩm và đánh vào người dùng [lmht](http://infogame.vn/lmht.html) là sẽ thành công. Huyền Thoại MOBA cũng không thể trở thành 'một Truy Kích thứ hai sống trên lưng người khổng lồ Đột Kích' vì tính đặc thù của FPS và MOBA là khác nhau. Trước tiên, hãy nhìn vào hai lợi thế mà VTC Mobile đang có là kinh nghiệm và nội tại sản phẩm.
Nhiều game thủ đã từng chơi qua LMHT và
[dota 2](http://infogame.vn/dota.html) đều có chung nhận định rằng Huyền Thoại MOBA là sự lai tạp giữa hai trò chơi này. Như vậy, ít nhiều gì Huyền Thoại MOBA cũng có một lợi thế là sự mới mẻ, kích thích người chơi tìm tòi và khám phá. Tất nhiên, giữ chân user lâu dài là một câu chuyện khác sẽ được đề cập ở phần dưới. * Huyền Thoại MOBA có map giống Dota, nhưng đặc thù cách chơi giống liên minh huyền thoại *
Một lợi thế khác của VTC Mobile là kinh nghiệm dày dạn trong việc quảng bá webgame cũng như bài học xương máu từ những MOBA đi trước như Củ Hành, Chaos Online hay Heroes of Newerth để lại.
Với hai lợi thế này, VTC Mobile sẽ phải đối diện với ít nhất là 3 bài toán khó, tương ứng với ba giai đoạn phát triển sản phẩm mà các MOBA đi trước đã loay hoay tìm kiếm nhưng chưa thể tìm ra toàn bộ lời giải.
Đầu tiên, đó là tìm kiếm khách hàng tiềm năng. Công việc tưởng chừng như đơn giản này lại không hề dễ với Huyền Thoại MOBA. Bởi lẽ, các sản phẩm đi trước đều đã tạo lập được cộng đồng lớn mạnh và không dễ gì cấu xé được một mảng thị phần dù nhỏ nhất. Lý do quan trọng là các game thủ MOBA nói chung không thường thay đổi và chơi nhiều MOBA khác nhau vì tính khó tiếp cận và đặc thù cách chơi không giống nhau. Huyền Thoại MOBA có thể dựa vào lợi thế có lối chơi tiết tấu nhanh khá giống LMHT để từ đó khoanh vùng đối tượng khách hàng tiềm năng, dù đây không phải công việc dễ dàng gì. Cần nhớ rằng Củ Hành cũng đã từng có tham vọng lôi kéo người chơi Dota vì sở hữu lối chơi tương đồng, nhưng cuối cùng đã thất bại và phải loanh quanh tìm 'new user' ở khu vực miền Tây.
* Một trận đấu 5vs5 map 3 lane kéo dài trung bình 40 phút là vấn đề đối với Huyền Thoại MOBA *
Giả sử khi đã tìm kiếm và tập hợp được lượng người chơi nhất định, kế đó, Huyền Thoại MOBA sẽ phải trải qua bước chọn lọc, đào thải để tạo ra một cộng đồng chất, có tính gắn bó. Đặc thù của MOBA là cộng đồng có tính khép kín (closed), đòi hỏi một thời gian dài tìm hiểu và nghiên cứu để đạt đến mức độ hiểu biết nhất định. Vì thế, mục tiêu của Huyền Thoại MOBA trong giai đoạn này là giữ chân người chơi càng lâu càng tốt.
Nói một cách chi tiết hơn, để duy trì một MOBA còn sống là các hội/nhóm của game đó phải tự hoạt động một cách khỏe mạnh, các thành viên phải tự gắn kết lấy nhau để cùng tạo ra giá trị cho bản thân và cho người khác. Đó có thể là đưa ra những hướng đi mới, cách chơi mới (new meta), chia sẻ hướng dẫn (guide), tổ chức các giải đấu onLan tự phát...
Kế đó, để giữ chân cộng đồng và tạo ra tập khách hàng trung thành, nội tại sản phẩm MOBA phải có sự đổi mới, cập nhật thường xuyên. Điều này đòi hỏi không chỉ ở đối tác mà nhà phát hành Việt Nam cũng phải có sự am hiểu sâu sắc với trò chơi. May mắn là với sự tương đồng giữa Huyền Thoại MOBA và Liên Minh Huyền Thoại, các nhân lực sẵn có từ làm sự kiện, cộng đồng, vận hành đến streamer, caster, team game là rất đông đảo.
Thông thường, với ba khó khăn này, các nhà phát hành Việt Nam thường giải quyết bằng cách lựa chọn một MOBA nổi tiếng sẵn và có cộng đồng trung thành ở nước ngoài. Những công việc sau đó như tổ chức giải đấu ở các tỉnh thành, update hay dịch nguồn tài nguyên có sẵn ở nước ngoài là dễ dàng hơn rất nhiều. Đi ngược lại lý thuyết này có giúp Huyền Thoại MOBA tạo ra phép màu? Câu trả lời xin được dành cho VTC Mobile.
**Bạn nên đọc:** ![ ](http://statis.infogame.vn/images/upload/2016/05/25/56_htmobaavt2552016.jpg?w=110&h=71&crop=1)
![ ](http://statis.infogame.vn/images/upload/2016/05/25/56_htmobaavt2552016.jpg?w=110&h=71&crop=1)
[Nạn lag tung hoành, game thủ Huyền Thoại MOBA bất lực vì quá tải](/game-online/nan-lag-tung-hoanh-game-thu-huyen-thoai-moba-bat-luc-vi-qua-tai-27205.html)
Sau đợt thử nghiệm ngắn hạn trước đó, tựa game này chính thức khai mở trong ngày hôm nay.
![ ](http://statis.infogame.vn/images/upload/2016/05/25/64_valkyrie-(6).jpg?w=110&h=71&crop=1)
![ ](http://statis.infogame.vn/images/upload/2016/05/25/64_valkyrie-(6).jpg?w=110&h=71&crop=1)
[Infogame gửi tặng độc giả 500 giftcode Valkyrie của Huyền Thoại MOBA](/gift-code/infogame-gui-tang-doc-gia-500-giftcode-valkyrie-cua-huyen-thoai-moba-27187.html)
Game sẽ mở cửa vào đúng 10:25 ngày 25/5 tại địa chỉ moba.vn. Khi bạn sử dụng giftcide này sẽ nhận được tướng Valkyrie.
** Hữu Phong ** [Huyền Thoại MOBA](http://infogame.vn/tin-game/huyen-thoai-moba) [VTC Mobile](http://infogame.vn/tin-game/vtc-mobile) [game Huyền Thoại MOBA](http://infogame.vn/tin-game/game-huyen-thoai-moba) [webgame Huyền Thoại MOBA](http://infogame.vn/tin-game/webgame-huyen-thoai-moba) [đánh giá Huyền Thoại MOBA](http://infogame.vn/tin-game/danh-gia-huyen-thoai-moba)
### #Tag
[tin Game](http://infogame.vn/)chuyên sâu, [Game Online mới](http://gamen.vn/game-online)2016, [Game Mobile](http://gamen.vn/game-mobile)hay nhất trên Infogame.
## Dòng sự kiện
[Thị trường](/thong-tin.html)
## Có thể bạn quan tâm
## Tin cùng chuyên mục
### Tin mới
## Tin hot
## chủ đề xem nhiều
[bầu cử Tổng thống Mỹ](http://infogame.vn/tin-game/tong-thong-my) [Võ Lâm Truyền Kỳ Mobile](http://infogame.vn/tin-game/vo-lam-truyen-ky-mobile) [bảo trì cáp quang biển](http://infogame.vn/tin-game/cap-quang-bien) [game đóng cửa](http://infogame.vn/tin-game/game-dong-cua) [Blizzcon 2016](http://infogame.vn/tin-game/blizzcon) [cơn sốt Pokemon Go ở Việt Nam](http://infogame.vn/tin-game/pokemon-go) [Tokyo Game Show 2016](http://infogame.vn/tin-game/tokyo-game-show-2016) [game mới Thục Sơn Truyền Kỳ](http://infogame.vn/tin-game/thuc-son-truyen-ky) [top game mobile mới đáng chơi trong tuần](http://infogame.vn/tin-game/top-game-mobile-moi) [bom tấn Dynasty Warrior đổ bộ lên di động](http://infogame.vn/tin-game/dynasty-warrior-mobile) [tin cộng đồng Overwatch](http://infogame.vn/tin-game/overwatch) [thả thính là gì?](http://infogame.vn/tin-game/tha-thinh) [top game online mới vừa ra mắt](http://infogame.vn/tin-game/top-game-online-moi)

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Content-Type: text/html