markdown:
# Chùm đô thị và các yếu tố cơ bản tác động đến sự phát triển
## Chùm đô thị được tạo nên bởi một vùng đô thị trung tâm và một nhóm các đô thị điểm dân cư khác trong vùng ảnh hưởng có quan hệ mật thiết và tương hỗ với nhau về các hoạt động kinh tế - xã hội (sản xuất, lao động, dịch vụ, nghỉ ngơi, giải trí…) và đặc biệt chúng được liên kết chặt chẽ với nhau bằng một hệ thống giao thông hiện đại và phát triển.
Một khía cạnh quan trọng của quá trình đô thị hóa và phát triển đô thị trên thế giới là sự phát triển nhanh dân số ở khu vực đô thị và sự gia tăng số lượng các thành phố cực lớn. Dân số đô thị toàn thế giới chiếm tỉ lệ thấp, khoảng 28%-31% dân số khu vực. Năm 1995, số lượng siêu thành phố ở khu vực này chiếm 50% số lượng các siêu thành phố của thế giới nêu ở trên. Nhiều nước đang phát triển, hầu hết các hoạt động kinh tế, tài chính, văn hóa, khoa học kỹ thuật, công nghiệp… đều tập trung ở các đô thị, đặc biệt là ở các đô thị cực lớn hoặc siêu đô thị. Sự di dân từ nông thôn ra đô thị ngày càng tăng đã gây ra sự quá tải ở các đô thị này ngược lại khu vực nông thôn, ngày càng trở nên bần cùng và nghèo khổ. Sự cách biệt giữa đô thị và nông thôn, giữa vùng phát triển và kém phát triển ngày càng trở nên gay gắt hơn.
Ở Việt Nam, quá trình đô thị hóa diễn ra chậm, đặc biệt là trong thời gian chiến tranh. Sau 1975 quá trình đô thị hóa đã lấy lại nhịp độ bình thường trong điều kiện hòa bình sau một số năm khôi phục những gì đã bị chiến tranh tàn phá, tỷ lệ cư dân đô thị có chiều hướng tăng trong những năm gần đây. Mạng lưới đô thị của cả nước đã được hình thành và đang phát triển với hơn 600 đô thị lớn nhỏ, trong đó có hai đô thị loại 1 với dân số hơn 1 triệu người: là Thủ đô Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Ngoài ra, còn có hành chục đô thị loại II khác. Khu vực đô thị ngày càng trở thành khu kinh tế quan trọng trong toàn bộ nền kinh tế - quốc dân (chiếm khoảng 30 – 50% và dự báo đến năm 2010 chiếm khoảng 60 – 65% GDP).
Hiện nay Việt Nam đang thực hiện chiến lược CNH, HĐH đất nước để đến năm 2020 trở thành một nước công nghiệp phát triển. Đi kèm chiến lược này là quá trình đô thị hóa tiếp tục diễn ra mạnh mẽ trên cả hai mặt: theo bề rộng và theo chiều sâu trên quy mô toàn quốc. Đô thị hóa theo bề rộng thể hiện ở sự gia tăng dân số và sự mở rộng không gian lãnh thổ, còn đô thị hóa theo chiều sâu thì lại hướng tới nâng cao chất lượng của cuộc sống đô thị và xã hội, đó là những biến đổi quan trọng trong cơ cấu lao động, lối sống đô thị cũng như những thay đổi về bộ mặt kiến trúc, quy hoạch, giao thông và nhịp sống đô thị.
Nhằm phục vụ mục tiêu đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước giữ vững phát triển, kinh tế, xã hội, văn hóa, đảm bảo an ninh quốc phòng, bảo vệ môi trường sinh thái, việc hình thành, phát triển và tổ chức hệ thống không gian, hệ thống đô thị của cả nước đến năm 2020 đã được xác định như sau:
- Mạng lưới đô thị trong cả nước đưuợc hình thành và phát triển trên cơ sở các đô thị trung tâm, gồm TP trung tâm cấp quốc gia như Hà Nội, Hải Phòng, Tp Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Huế; Các TP trung tâm cấp vùng như TP Cần Thơ, Biên Hòa… các TP, thị xã cấp tỉnh; đô thị cấp huyện; các đô thị trung tâm cấp tiểu vùng bao gồm các thị trấn là các cụm dân cư nông thôn hoặc các đô thị vệ tinh trong các vùng ảnh hưởng của đô thị lớn.
- Đô thị trung tâm các cấp được phân bổ hợp lý trên 10 vùng đô thị hóa đặc trưng của cả nước.
- Các đô thị trung tâm lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng, Huế được tổ chức thành các chùm đô thị có vành đai cây xanh bảo vệ hạn chế tối đa sự tập trung dân số, cơ sở kinh tế phá vỡ cân bằng sinh thái, tránh sự hình thành các siêu đô thị.
Theo định hướng trên, các đô thị trung tâm cực lớn được tổ chức và phát triển theo xu hướng chùm đô thị (Urban Agglomeration). Mà trong đó, đô thị trung tâm sẽ tiếp tục phát triển hoàn thiện. Các đô thị vệ tinh, đô thị đối trọng và các đô thị khác được hình thành và phát triển trong một quy mô hợp lý không phụ thuộc vào ranh giới hành chính hiện tại liên quan đến một loạt các vấn đề tổ chức không gian lãnh thổ, phát triển kinh tế xã hội và cơ sở hạ tầng kỹ thuật.
Chùm đô thị và sự phát triển không gian phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố. Xin phân tích một số yếu tố cơ bản như sau:
** Quan niệm về chùm đô thị:**
Chùm đô thị được tạo nên bởi một vùng đô thị trung tâm và một nhóm các đô thị điểm dân cư khác trong vùng ảnh hưởng có quan hệ mật thiết và tương hỗ với nhau về các hoạt động kinh tế - xã hội (sản xuất, lao động, dịch vụ, nghỉ ngơi, giải trí…) và đặc biệt chúng được liên kết chặt chẽ với nhau bằng một hệ thống giao thông hiện đại và phát triển.
Những yếu tố cơ bản tác động đến sự phát triển không gian của chùm đô thị.
* *Các yếu tố bên trong* *- Vị trí về kinh tế*: Vị trí địa lí kinh tế có tác dụng to lớn đối với sự phát triển và mở rộng quy mô của chùm đô thị. Phần lớn chùm đô thị nằm trong vùng kinh tế trọng điểm, đô thị trung tâm vừa là trung tâm kinh tế, công nghiệp, đầu mối giao thông quan trọng, vừa là nơi có lực lượng giao thông dồi dào, có nhiều cơ quan nghiên cứu khoa học, cơ sở đào tạo… Vị trí đại lý kinh tế có lợi và mối liên hệ gắn bó trong một vùng kinh tế phát triển của chùm đô thị dẫn đến sự hưng thịnh và phát triển nhanh của chính nó.
Điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên và môi trường: Các yếu tố này tác động vào sự phát triển không gian của chùm đô thị trên các mặt: Các điều kiện về địa hình: núi cao, sông ngòi, hồ nước… (thuận lợi và hạn chế); Các vùng cấm xây dựng; kiến trúc và cảnh quan.
*- Tài nguyên đất đai*: Quỹ đất để xây dựng, mở rộng, phát triển; Nguồn nước và khả năng đáp ứng nhu cầu dùng nước hiện tại và tương lai phát triển (không có, gần hay xa nguồn nước đều có tác động nhất định); Tài nguyên về năng lượng. *- Môi trường địa chất*: Địa chất khu vực, địa chất kĩ thuật, địa chất thủy văn, các nguồn địa chất tai biến tự nhiên, tai biến lũ lụt, tài nguyên khoáng sản, các trường địa vật lí… tác động trực tiếp vào công tác lựa chọn địa điểm xây dựng hoặc mở rộng các đô thị, xây dựng công trình dân dụng, công nghiệp; quy hoạch; sử dụng đất… và cuối cùng đóng vai trò quan trọng trong định hướng phát triển không gian và phát triển bền vững của chùm đô thị. *- Phát triển CN, CNH*: Công nghiệp giữ vai trò động lực và nòng cốt trong quá trình CNH, tạo ra tiềm lực to lớn để chuyển dịch cơ cấu kinh tế. CNH làm thay đổi căn bản hình thức sản xuất nhỏ sang hình thức sản xuất lớn dẫn đến tập trung lực lượng sản xuất với mật độ cao tác động đến việc phân bố lao động xã hội. Phân bố lại các điểm dân cư và tổ chức cơ sở hạ tầng kỹ thuật. CNH đẩy nhanh tốc độ đô thị là động lực quan trọng để phát triển đô thị - chùm đô thị *- Thị trường*: Chùm đô thị là một thị trường rộng lớn về tiêu thụ hàng hóa, là thị trường về lao động ( nơi tập trung dân cư đông đúc) tạo sức hút và hấp dẫn đối với các nhà sản xuất, mở rộng tái sản xuất, mở rộng quy mô sử dụng đất và quy mô hoạt động kinh tế phát triển của chùm đô thị. *- Kết cấu hạ tầng*: Kết cấu hạ tầng là bộ phận hết sức quan trọng của quá trình phát triển kinh tế xã hội. Đồng thời để thu hút đầu tư thì kết cấu hạ tầng thông thường lại trở thành điều kiện tiên quyết. Sự phát triển kết cấu dẫn đến sự hình thành hệ thống các công trình đầu mối, các trung tâm dịch vụ ở ngay tại bản thân của chùm đô thị và ngoài chùm đô thị. Sự hoàn thiện và đồng bộ của hệ thống kết cấu hạ tầng thúc đẩy nhanh quá trình phát triển kinh tế - xã hội mở rộng thị trường, mở rộng mối quan hệ và trong và ngoài chùm đô thị, đồng thời góp phần mở rộng không gian chùm đô thị. *- Giao thông*: Giao thông là một bộ phận của kết cấu hạ tầng kĩ thuật và giao thông bao giờ cũng là yếu tố đầu tiên khi được đề cập đến trong các nghiên cứu về đô thị - chùm đô thị. Sự ưu việt của hệ thống giao thông góp phần mở rộng phạm vu hoạt động của chùm đô thị . Đa số các chùm đô thị lớn trên thế giới với các trung tâm phát triển đều nằm trêm các đầu mối giao thông quan trọng, có nhiều cửa ngõ thông thương ra vào thuận tiện (đường bộ, đường sắt, sân bay, cảng sông – biển…) với nhiều loại phương tiện vận tải khác nhau tạo điều kiện thuận lợi cho liên kết, giao lưu và trao đổi hàng hóa, thúc đẩy đầu tư góp phần quan trọng trong việc mở rộng và phát triển không gian chùm đô thị. Giao thông vận tải trên một mức độ nhất định còn có ý nghĩa đi trước khai phá, tạo cơ sở cho một công trình mới, một khu vực và một vùng kinh tế, xã hội phát triển. Ngược lại hệ thống giao thông lạc hậu kém phát triển, sự giao lưu, liên hệ không thuận lợi sẽ khó có thể đảm bảo cho việc phát triển trên.
Ngoài ra yếu tố sinh thái nhân văn (là các yếu tố về con người, xã hội, lịch sử truyền thống, trình độ văn hóa – tri thức…), sinh thái đô thị sẽ là các điều kiện để đảm bảo sự phát triển của đô thị, chùm đô thị trong quan hệ cân bằng ổn định và bền vững.
* * Các yếu tố bên ngoài*
- Cơ chế - chính sách: Trong thực tế yếu tố về cơ chế - chính sách tác động trực tiếp đến sự phát triển của chùm đô thị trên các mặt:
+ Định hướng phát triển (trong đó bao gồm cả ý đồ bố trí chiến lược: an ninh quốc phòng).
+ Tạo động lực để phát triển.
+ Tạo điều kiện thúc đẩy nhanh về chuyển dịch cơ cấu kinh tế
+ Đầu tư phát triển công nghiệp
+ Ưu tiên vốn phát triển và hiện đại hóa kết cấu hạ tầng
+ Mở rộng thị trường và môi trường đầu tư phát triển
+ Tạo điều kiện thúc đẩy nhanh về chuyển dịch cơ cấu kinh tế.
- Đầu tư (trong nước và quốc tế): Đây là yếu tố cực kỳ quan trọng là chìa khóa để tạo tăng trưởng kinh tế, tăng trưởng đô thị, để điều chỉnh cơ cấu kinh tế và để phát triển công nghiệp đẩy mạnh CNH, HĐH. Nguồn việc trợ song phương (ODA), nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ngày càng tăng tạo khả năng phát triển các khu công nghiệp, xây dựng kết cấu hạ tầng, phát triển nguồn lực và công nghệ góp phần đẩy nhanh tốc độ xây dựng và phát triển của nền kinh tế nói chung và chùm đô thị nói riêng.
- Sự tiến bộ khoa học công nghệ (KHCN): KHCN là một trong những động lực thúc đẩy quá trình phát triển. Nhờ tiến bộ của KHCN có thể làm cho các yếu tố về không gian và thời gian… được rút ngắn lại (ví dụ: phương tiện vận tải hiện đại, mạng lưới thông tin, liên lạc phát triển cao…) tăng sức hút của đô thị góp phần mở rộng không gian đô thị. Ngoài ra nhờ tiến bộ KHCN, những ảnh hưởng của các yếu tố tác động tiêu cực đến quá trình phát triển được giảm bớt.
- Toàn cầu hóa và quốc tế hóa là những yếu tố tác động bên ngoài mang tính quốc tế và những yếu tố này ngày nay đang góp phần làm giảm bớt các cách biệt giữa các quốc gia, các cộng đồng và giữa các đô thị lớn. Sự liên kết về kinh tế, thương mại, thị trường, hợp tác quốc tế đầu tư, trao đổi lao động, hợp tác liên đô thị - chùm đô thị. Hợp tác xây dựng mạng thông tin, mạng giao thông vận tải trong phạm vi khu vực và toàn cầu đã và đang tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển và hòa nhập của các quốc gia, đồng thời cũng tạo điều kiện cho sự phát triển chung của chùm đô thị.
Ngoài ra, yếu tố ổn định chính trị của quốc gia đã và đang đóng vai trò quyết định trong sự phát triển kinh tế xã hội nói chung, trong đó có sự phát triển của chùm đô thị.
Chùm đô thị lớn trên thế giới đã tạo ra những điều kiện tốt nhất thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của cả vùng và của khu vực. Các yếu tố tịch cực tác động đến sự phát triển không gian của chùm đô thị sẽ bổ sung cho các lợi thế so sánh của các chùm đô thị trên thị tường đầu tư thế giới. Nghiên cứu đầy đủ các yếu tố tác động trên, chúng ta sẽ có những giải pháp tốt hơn khi lập hồ sơ quy hoạch các chùm đô thị để triển khai chương trình khung thực hiện Định hướng quy hoạch tổng thể phát triển đô thị Việt Nam đến năm 2020.
**PGS.TS. Nguyễn Hồng Tiến - Cục trưởng Cục Hạ tầng kĩ thuật**

Server: Apache/2.2.27 (CentOS)


markdown:
Tiin.vn - Cô bạn khẳng định mình chưa bao giờ tự nhận là đối thủ của một ai, bởi mỗi người đều có những vẻ đẹp riêng.
Sở hữu vòng 1 khá “khủng”, Mai Thỏ thường làm model cho các bộ ảnh chụp cùng siêu xe. Mặc dù có nhiều biệt tài như
[, vẽ tranh và đạt một số thành tích trong các cuộc thi sắc đẹp, nhưng hình ảnh của Mai Thỏ lại được mọi người nhớ đến nhiều hơn với làm đồ hanmade cực siêu](http://tiin.vn/chuyen-muc/song/ngac-nhien-tai-lam-hanmade-cua-hot-girl-mai-tho.html)
Cô nàng sở hữu vòng 1 khủng và là teen model cho các bộ ảnh bên siêu xe
**Học giỏi, xinh đẹp, sở hữu nhiều tài lẻ, nhưng dường như mọi người lại biết đến bạn nhiều hơn qua những bộ ảnh siêu xe với vòng 1 “khủng”. Bạn nghĩ sao về điều này?**
Thực ra mình vẫn chỉ là một cô gái đang dần trưởng thành và đang dần hoàn thiện bản thân hơn mà thôi. Điều quan trọng là vẻ đẹp tâm hồn chứ không phải vẻ ngoài hào nhoáng. Thế hệ 9x năng động ai cũng thông minh, xinh đẹp và nhiều tài lẻ chứ không chỉ riêng mình. Sẽ thật đáng tiếc nếu mọi người chỉ biết được một phần con người mình qua những tấm ảnh và vẻ bên ngoài ấy mà không có được cảm nhận gì khác.
Mình vẫn thường trêu đùa mọi người, mình có một “điểm nóng” vô cùng quý giá, nhưng lại là điều mà ai cũng có thể làm được. Nhưng không phải là vòng 1, hay vòng 3 “khủng” mà đó là nụ cười. Những người bạn thường thấy yêu quý mình vì lúc nào gặp cũng thấy mình rất tươi với nụ cười thoải mái không chút gượng ép. Nếu tiếp xúc với mình nhiều chắc mọi người sẽ thấy mình thực ra là một cô bé rất “phởn” và vui tính chứ không như lúc chụp ảnh đâu.
**Nhiều người gọi bạn là đối thủ của Thủy Top, Elly Trần. Bạn có cảm thấy phiền vì điều này?**
Mình chưa bao giờ tự nhận mình là đối thủ của một ai. Không thể so sánh giữa người này với người kia bởi một điều rất đơn giản, không ai giống ai, mỗi người một vẻ, và tất cả mọi sự so sánh trên cuộc đời này đều là khập khiễng. Mình vốn không thích như vậy vì mình khác với tất cả những người mà mọi người cứ cho là “giống” hay “đối thủ”. Mình là Mai Thỏ!
Cô nàng chia sẻ rằng mình không phải là đối thủ của ai, vì mỗi người đều có một nét riêng
**Nhiều hot girl chọn cách khoe thân, khoe ngực để nổi tiếng. Mai Thỏ nghĩ sao về điều này khi liên tục thực hiện những bộ ảnh 'hot'? **
Là con gái, ai cũng có đặc quyền được tạo hoá ban cho những đường cong quyến rũ. Khi lên ảnh thì những đường cong ấy sẽ tạo thành một bức ảnh đẹp. Mình chỉ nghĩ đơn giản như vậy.
Mình đến với công việc mẫu ảnh phần nhiều là do đam mê, sở thích, còn chuyên ngành chính của mình là Tài chính ngân hàng. Vậy mình cần sự nổi tiếng để làm gì? Với mình đấy là việc không cần thiết, vậy nên mình cũng chẳng cần dùng nhiều chiêu trò để nổi tiếng làm gì cả. Những gì làm trong lĩnh vực nghệ thuật cũng chỉ là để cuộc sống của mình thêm nhiều màu sắc, thêm đáng yêu mà thôi.
**Nghĩa là bạn sẽ không chọn con đường lấn sân vào showbiz Việt?**
Nghệ thuật không phải con đường sự nghiệp chính của mình. Khi làm việc, mình rất nhiệt tình và rất nhiều nhiệt huyết, bởi đó là sở thích và có chút gì đó gọi là đam mê. Nhưng mình cũng xác định ngay từ đầu, mình như một người chơi ngoài rìa của nghệ thuật, nên sẽ không lấn quá sâu. Mình đam mê vừa đủ để không phải đánh đổi bất cứ thứ gì hay làm ảnh hưởng đến ai.
Công việc mơ ước sau này của mình là trở thành một nữ doanh nhân thành đạt hay làm ở một ngân hàng mình yêu thích, có thể sẽ có thêm cả lĩnh vực MC nữa. Mà biết đâu về sau lại có thêm ca sĩ hay diễn viên Mai Thỏ thì sao.
Tương lai không thể nói trước, nhưng mình vẫn luôn mong trở thành một người không chỉ đẹp về hình thức mà còn đẹp ở tâm hồn, có tri thức sâu rộng. Hiện giờ mình vẫn còn ngu ngơ, chưa va vấp gì nhiều nhưng mình sẽ cố gắng hoàn thiện mình hơn để đạt được ước mơ đó.
**Khoe vòng 1 táo bạo trên những bộ ảnh, vậy ngoài đời phong cách ăn mặc của bạn có sexy như thế không?**
Nhiều khi do yêu cầu công việc cần thể hiện cá tính mà ekip hay các stylist yêu cầu những trang phục như thế. Còn lúc đi học phong cách mình rất đơn giản như áo phông, quần jean. Lúc đi chơi thì nhẹ nhàng hơn với váy voan, váy hoa. Còn đi dự tiệc hay một số nơi khác thì tuỳ hoàn cảnh mà mình phối hợp trang phục thôi.
**Hình như bạn đang dự định thay đổi hình ảnh của mình?**
Mình không muốn mọi người chỉ biết đến Mai Thỏ với các siêu xe mà Mai thỏ thực ra còn rất nhẹ nhàng, nữ tính. Mình thích chụp đa phong cách vì con người mình nhiều màu sắc, chứ không chỉ có một màu.
**Dự định của bạn thời gian tới là gì?**
Mình sẽ cố gắng hoàn thành chương trình học của cả hai trường thật tốt, bên cạnh đó mình cũng đang có một suất học bổng làm MC nên mình sẽ theo học. Biết đâu mọi người sẽ thấy mình trong nhiều vai trò mới nữa, chờ xem nhé!
**Cảm ơn Mai thỏ, chúc bạn sẽ thành công.** ** Còn bây giờ, cùng ngắm bộ ảnh mới "không sexy" của Mai Thỏ nhé!** **(Ảnh nhân vật cung cấp)**

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Cache-Control: public

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Connection: close


markdown:
*Thứ hai, 24/04/2017 | 10:25 GMT +7*
-
[Hà Nội](http://vietbao.vn/vn/thoitiet/Ha-Noi/) *25* oC **Hôm nay**
25
oC
#### Mây Âm U
Nhiệt độ từ 23
oC đến 26 oC
Bình minh: 05:33
Hoàng hôn: 18:16
##### Hướng gió:
Đông Đông Nam
Tốc độ: 14 Km/h
Hướng gió: 112°Trạm khí tượng: Doi Can Street, Hanoi
Kinh độ:
105.85
Vĩ độ:
21.02
Nhiệt độ hóa sương:
21
oC
Tầm nhìn:
5.0 Km
Độ ẩm:
79%
Áp suất:
1014 mb
**Hôm nay**
31
oC
#### Hơi Có Mây
Nhiệt độ từ 26
oC đến 34 oC
Bình minh: 05:40
Hoàng hôn: 18:02
##### Hướng gió:
Đông Nam
Tốc độ: 11 Km/h
Hướng gió: 140°Trạm khí tượng: Ho Chi Minh
Kinh độ:
106.69
Vĩ độ:
10.78
Nhiệt độ hóa sương:
25
oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
70%
Áp suất:
1012 mb
**Hôm nay**
22
oC
#### Mây Âm U
Nhiệt độ từ 23
oC đến 26 oC
Bình minh: 05:30
Hoàng hôn: 18:12
##### Hướng gió:
Đông
Tốc độ: 16 Km/h
Hướng gió: 90°Trạm khí tượng: Phu Lien
Kinh độ:
106.68
Vĩ độ:
20.86
Nhiệt độ hóa sương:
21
oC
Tầm nhìn:
6.0 Km
Độ ẩm:
92%
Áp suất:
1014 mb
**Hôm nay**
32
oC
#### Hơi Có Mây
Nhiệt độ từ 26
oC đến 33 oC
Bình minh: 05:44
Hoàng hôn: 18:05
##### Hướng gió:
Đông Đông Nam
Tốc độ: 8 Km/h
Hướng gió: 120°Trạm khí tượng: Can Tho Airfield
Kinh độ:
105.78
Vĩ độ:
10.03
Nhiệt độ hóa sương:
24
oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
62%
Áp suất:
1012 mb
**Hôm nay**
29
oC
#### Mây Âm U
Nhiệt độ từ 25
oC đến 31 oC
Bình minh: 05:28
Hoàng hôn: 18:01
##### Hướng gió:
Bắc
Tốc độ: 13 Km/h
Hướng gió: 350°Trạm khí tượng: Da Nang
Kinh độ:
108.21
Vĩ độ:
16.07
Nhiệt độ hóa sương:
24
oC
Tầm nhìn:
7.0 Km
Độ ẩm:
74%
Áp suất:
1013 mb
**Hôm nay**
26
oC
#### Mây Âm U
Nhiệt độ từ 23
oC đến 31 oC
Bình minh: 05:31
Hoàng hôn: 18:04
##### Hướng gió:
Tây Tây Bắc
Tốc độ: 10 Km/h
Hướng gió: 300°Trạm khí tượng: Hue
Kinh độ:
107.58
Vĩ độ:
16.48
Nhiệt độ hóa sương:
25
oC
Tầm nhìn:
6.0 Km
Độ ẩm:
94%
Áp suất:
1014 mb
**Hôm nay**
32
oC
#### Trời Ðẹp
Nhiệt độ từ 24
oC đến 32 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
##### Hướng gió:
Đông
Tốc độ: 11 Km/h
Hướng gió: 90°Trạm khí tượng: Cam Ranh Bay
Kinh độ:
109.19
Vĩ độ:
12.25
Nhiệt độ hóa sương:
24
oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
62%
Áp suất:
1013 mb
[Đặt làm trang chủ](#) [Quảng cáo](http://vietbao.vn/vn/quang-cao/) [Liên hệ](http://vietbao.vn/vn/contact/) [Rss](http://vietbao.vn/vn/rss/)
-
| |
| |
| |28/03 (âm lịch)
Ngày: tân tỵ, Hắc Đạo
Tốt cho các việc trừ phục, cúng giải, cạo đầu
Tuổi xung: Ất Hợi, Kỷ Hợi, Ất Tỵ

WARC-Truncated: length

Vary: Accept-Encoding

X-Cache-Status: MISS


markdown:
*Thứ hai, 24/04/2017 | 10:33 GMT +7*
-
[Hà Nội](http://vietbao.vn/vn/thoitiet/Ha-Noi/) *25* oC **Hôm nay**
25
oC
#### Mây Âm U
Nhiệt độ từ 23
oC đến 26 oC
Bình minh: 05:33
Hoàng hôn: 18:16
##### Hướng gió:
Đông Đông Nam
Tốc độ: 14 Km/h
Hướng gió: 112°Trạm khí tượng: Doi Can Street, Hanoi
Kinh độ:
105.85
Vĩ độ:
21.02
Nhiệt độ hóa sương:
21
oC
Tầm nhìn:
5.0 Km
Độ ẩm:
79%
Áp suất:
1014 mb
**Hôm nay**
31
oC
#### Hơi Có Mây
Nhiệt độ từ 26
oC đến 34 oC
Bình minh: 05:40
Hoàng hôn: 18:02
##### Hướng gió:
Đông Nam
Tốc độ: 11 Km/h
Hướng gió: 140°Trạm khí tượng: Ho Chi Minh
Kinh độ:
106.69
Vĩ độ:
10.78
Nhiệt độ hóa sương:
25
oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
70%
Áp suất:
1012 mb
**Hôm nay**
22
oC
#### Mây Âm U
Nhiệt độ từ 23
oC đến 26 oC
Bình minh: 05:30
Hoàng hôn: 18:12
##### Hướng gió:
Đông
Tốc độ: 16 Km/h
Hướng gió: 90°Trạm khí tượng: Phu Lien
Kinh độ:
106.68
Vĩ độ:
20.86
Nhiệt độ hóa sương:
21
oC
Tầm nhìn:
6.0 Km
Độ ẩm:
92%
Áp suất:
1014 mb
**Hôm nay**
32
oC
#### Hơi Có Mây
Nhiệt độ từ 26
oC đến 33 oC
Bình minh: 05:44
Hoàng hôn: 18:05
##### Hướng gió:
Đông Đông Nam
Tốc độ: 8 Km/h
Hướng gió: 120°Trạm khí tượng: Can Tho Airfield
Kinh độ:
105.78
Vĩ độ:
10.03
Nhiệt độ hóa sương:
24
oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
62%
Áp suất:
1012 mb
**Hôm nay**
29
oC
#### Mây Âm U
Nhiệt độ từ 25
oC đến 31 oC
Bình minh: 05:28
Hoàng hôn: 18:01
##### Hướng gió:
Bắc
Tốc độ: 13 Km/h
Hướng gió: 350°Trạm khí tượng: Da Nang
Kinh độ:
108.21
Vĩ độ:
16.07
Nhiệt độ hóa sương:
24
oC
Tầm nhìn:
7.0 Km
Độ ẩm:
74%
Áp suất:
1013 mb
**Hôm nay**
26
oC
#### Mây Âm U
Nhiệt độ từ 23
oC đến 31 oC
Bình minh: 05:31
Hoàng hôn: 18:04
##### Hướng gió:
Tây Tây Bắc
Tốc độ: 10 Km/h
Hướng gió: 300°Trạm khí tượng: Hue
Kinh độ:
107.58
Vĩ độ:
16.48
Nhiệt độ hóa sương:
25
oC
Tầm nhìn:
6.0 Km
Độ ẩm:
94%
Áp suất:
1014 mb
**Hôm nay**
32
oC
#### Trời Ðẹp
Nhiệt độ từ 24
oC đến 32 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
##### Hướng gió:
Đông
Tốc độ: 11 Km/h
Hướng gió: 90°Trạm khí tượng: Cam Ranh Bay
Kinh độ:
109.19
Vĩ độ:
12.25
Nhiệt độ hóa sương:
24
oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
62%
Áp suất:
1013 mb
[Đặt làm trang chủ](#) [Quảng cáo](http://vietbao.vn/vn/quang-cao/) [Liên hệ](http://vietbao.vn/vn/contact/) [Rss](http://vietbao.vn/vn/rss/)
-
| |
| |
| |28/03 (âm lịch)
Ngày: tân tỵ, Hắc Đạo
Tốt cho các việc trừ phục, cúng giải, cạo đầu
Tuổi xung: Ất Hợi, Kỷ Hợi, Ất Tỵ


markdown:
Bán chung cư Usilk City – HPC Landmark 105 Hải Phát
Cần bán căn hộ 168m2, tầng 30/45 tầng, tòa chung cư HPC Landmark 105 (tòa CT2-105 Usilk City cũ). Căn hộ thiết kế sân vườn, không gian xanh, nội thất cao cấp.
Giá gốc 26tr/m2 gồm VAT + Phí bảo trì + nội thất
Giá bán 18tr/m2 bao phí sang tên.
Hiện nay chung cư Usilk City CT2-105 đã được công ty cổ phần đầu tư Hải Phát Thủ Đô mua lại và đang triển khai xây dựng đến tầng 30. Dự kiến bàn giao nhà vào cuối năm 2017.
LH: Mr Tuấn: 0904.710.301

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
Món lẩu sẽ luôn nóng hổi và hấp dẫn với nồi lẩu điện Khaluck.Home KL 559. Chị em tha hồ trổ tài nấu nướng với nồi lẩu điện KL 559 và đem đến niềm vui cho gia đình
Nồi lẩu điện với thanh điều chỉnh nhiệt độ từ 65 – 220 độ C thuận tiện để bạn điều chỉnh nhiệt độ theo nhu cầu sử dụng, mức nóng nhất để nồi lẩu nhanh sôi lúc bắt đầu và duy trì độ nóng vừa phải để món ăn luôn nóng hổi khi dùng bữa. Ngoài ra, bạn có thể sử dụng nồi lẩu điện KL 559 để rán, xào thực phẩm hay đun thực phẩm.
Nồi lẩu điện KL 599
Mức công suất lớn nồi lẩu điện Khaluck KL-559 giúp nước mau sôi để nhanh chóng làm chín thịt, hải sản và các loại rau trong món lẩu của bạn; cùng mâm nhiệt hiệu suất tối ưu, nấu nhanh với mức điện năng tiêu thụ thấp.
Nồi lẩu nướng KL 599
Thông tin chi tiết về sản phẩm:
Lòng nồi tráng men, có sửng hấp
Dung tích 4.3 lít
Tính năng sử dụng linh hoạt, ngoài tính năng nấu lẩu còn có thể chiên xào, đun thực phẩm
Có thể điều chỉnh nhiệt độ lớn nhỏ theo yêu cầu
Vỏ ngoài bằng Inox, kiểu dáng sang trọng, đẹp
Công suất: 1600W
· Dung tích 4.3 lít
· Tính năng sử dụng linh hoạt, ngoài tính năng nấu lẩu còn có thể chiên xào, đun thực phẩm
· Có thể điều chỉnh nhiệt độ lớn nhỏ theo yêu cầu
· Vỏ ngoài bằng Inox, kiểu dáng sang trọng, đẹp
(Hoặc gọi Support 24/24 :
Liên hệ :09.0497.0497)
Danh mục sản phẩm bán chạy bạn có thể tham khảo thêm:
1, Máy tập cơ bụng TechFitness 6, Máy lọc nước nano Dr Sukida
2, Máy tập cơ bụng Six Pack Care 7, Máy trồng rau mầm Green Life
3, Máy tập cơ bụng AD Rocket 8, Máy hút bụi mini Jinke JK 08
4, Đai massage Vibro Shape 9, Máy làm sữa chua Hommy Balan
5, Máy chạy bộ trên không 10, Bếp hồng ngoại Chyoda Nhật Bản
Vỉ nướng điện không khói Electric Barbecue Plate Samsung DS-6048 chính hãng mang đến cho gia đình bạn những món nướng ngon tuyệt như ăn tại nhà hàng.
Bếp nướng điện không khói Magic One sẽ là sự lựa chọn hoàn hảo cho những buổi tiệc cuối tuần của bạn với bạn bè ,người thân của bạn mỗi dịp sum vầy
Chảo điện đa năng Samsung chính hãng Hàn Quốc với công suất lên đến 1600W giúp bạn nấu, xào, chiên thức ăn một cách nhanh chóng và đơn giản.
Bếp nướng điện Magic One Pan K1 được sản xuất theo công nghệ hiện đại của Hàn Quốc giúp bạn có những món nướng tuyệt vời.
Bếp lẩu nướng Imarflex IF-809 chia làm 2 khay: 1 khay có gân dùng để nướng, chiên rán thực phẩm, 1 khay để đặt nồi lẩu.
Bếp điện lẩu nướng Magic Bullet, người sử dụng có thể vừa nướng nhiều loại thức ăn và đồng thời nấu lẩu cùng một lúc.
Nồi lẩu điện Katomo KA 5220 là nồi lẩu điện thế hệ mới giúp bạn nấu ăn nhanh chóng ngon hơn nữa nồi lẩu điện còn rất dễ di chuyển, giá cả lại rất phải chăng.
Bếp nướng lẩu Facare với chất chống dính đến từ Nhật Bản siêu bền, chống mài mòn, không làm dính thức ăn, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.
Bếp lẩu và nướng Magic Bullet sử dụng đơn giản, tiện lợi khi chế biến các món nướng, đặc biệt thích hợp với lẩu nướng và lẩu nhúng với nồi lẩu chuyên dụng đi kèm.
Nồi lẩu điện Khaluck.Home KL-559 mới nhất hiện nay được rất nhiều người nội trợ yêu thích kết hợp 3 trong 1: Hấp, xào, nấu.
Nồi lẩu điện Khaluck.Home KL5229 là sản phẩm mới nhất giúp bạn có những bữa ăn quây quần bên những người thân yêu. Nhất là giúp chị em trổ tài nấu lẩu.
Nồi lẩu điện Khaluck.Home KL-558 giúp bạn nấu những món ăn ngon và bổ dương cho gia đình. Không chỉ nấu lẩu mà lẩu điện còn giúp xào nấu thức ăn.
Họ tên
Nội dung
CÔNG TY TNHH XUẤT NHẬP KHẨU TIMEMART
Trụ sở: 42 Trường Chinh - Hà Nội ( Đầu Đại La)
Chi nhánh HCM: Số 1196 CMT 8 – P4 - Tân Bình
Điện thoại 24/7 : 0466.545.565 - 09.0497.0497
Chăn điện Hàn Quốc dong ho casio Robot hút bụi Máy sấy quần áo dong ho thuy sy Đèn sưởi nhà tắm Bếp hồng ngoại Chảo điện đa năng Máy khử độc Ozone Bếp lẩu nướng Ấm sắc thuốc Hộp cơm hâm nóng tự động Quà 20/10 quà tặng 20/10 qua tang 20/10

X-Cache: MISS


markdown:
Phẫu thuật thay thủy tinh thể là một kỹ thuật rất phổ biến trong nhãn khoa hiện nay. Phương pháp này được tiến hành khi thủy tinh thể bị mờ đục khiến chức năng thị lực bị giảm hoặc mất hoàn toàn (một số trường hợp đặc biệt cũng được phẫu thuật khi thủy tinh thể chưa bị đục nhiều)
## Mổ là biện pháp cuối cùng
[Đục thủy tinh thể hay còn gọi là cườm khô, cườm đá](http://wit-ecogreen.com.vn/cac-benh-ve-mat/kien-thuc-can-biet-ve-benh-ly-duc-thuy-tinh-the-cuom-kho-cuom-da-c3a68.html): là tình trạng thủy tinh thể bị mờ đục, gây ra những rối loạn thị giác.
Trong giai đoạn đầu, người bệnh có thể đeo kính hỗ trợ, với nguồn chiếu sáng tốt để làm giảm những rối loạn thị giác do đục thủy tinh thể. Nhưng nếu đục thủy tinh thể nhiều, các biện pháp trên không còn tác dụng, bệnh nhân cần được phẫu thuật để cải thiện thị lực.
Do đó, áp dụng các kỹ thuật lấy và ghép thủy tinh thể (hay còn gọi là
[mổ mắt cườm khô](http://wit-ecogreen.com.vn/cac-benh-ve-mat/benh-duc-thuy-tinh-the-cuom-da-va-cach-dieu-tri-c3a71.html)) là biện pháp cuối cùng, khi thủy tinh thể đã đục nặng, thị lực kém gây cản trở trong cuộc sống, công việc.
## Mổ xong có sáng mắt hẳn?
Đa số người bệnh đến bệnh viện khi ở giai đoạn muộn, rất khó phục hồi thị lực. Một phần vì suy nghĩ đục thủy tinh thể không thể phòng ngừa và làm chậm tiến trình thoái hóa, một phần vì quan niệm cườm còn “non”, đợi già mới phẫu thuật. Có người lại nghĩ mổ sẽ sáng mắt hẳn. Những suy nghĩ này rất sai lầm và là nguyên nhân làm mắt suy giảm thị lực dẫn đến mù lòa.
Nhiều trường hợp phẫu thuật đục thủy tinh thể khi các dây thần kinh thị giác (nhiệm vụ cung cấp thông tin nhìn thấy đến não) đã bị phá huỷ nên dù thủy tinh thể đã được thay được cũng gặp nhiều khó khăn chuyển tính hiệu hình ảnh đến não. Đặc biệt, nếu võng mạc (nơi tiếp nhận ánh sáng hội tụ từ thủy tinh thể) bị tổn thương thì ngay cả khi thay thủy tinh thể nhân tạo, thị lực cũng không thể hồi phục.
Trong quá trình phẫu thuật, tuy phần lõi đã được lấy đi nhưng lớp màng mỏng bao bọc bên ngoài thủy tinh thể (bao sau và một phần bao trước) vẫn được để lại để đóng vai trò nâng đỡ kính nội nhãn. Đó là lý do sau một thời gian nhìn sáng rõ sau mổ, mắt cũng có thể dần mờ trở lại.
![ Kỹ thuật mổ đục thủy tinh thể và những điều bạn chưa biết 1](http://wit-ecogreen.com.vn/files/image/186-Eye-surgeon-Mark-Wevill-carries-out-Raindrop-procedure-at-Space-Healthcare.jpg)
*Có khoảng 10-15% bệnh nhân sau mổ thay thủy tinh thể mờ mắt trở lại do đục bao sâu, gây giảm thị lực.*
## Đục thủy tinh thể có thể phòng ngừa
Đa phần mọi đều người nghĩ, đục thủy tinh thể là bệnh diễn tiến tất yếu theo thời gian, mổ thì hết. Nhưng thực tế là sau mổ, mắt sẽ không sáng trở lại như bình thường và có thể phòng ngừa bằng những phương pháp rất đơn giản và hiểu quả.
Cách chăm sóc và bảo vệ mắt nói chung và thủy tinh thể nói riêng tốt nhất chính là nuôi dưỡng từ bên trong và hạn chế các tác nhân bên ngoài làm hại mắt.
Nghiên cứu của các nhà khoa học Mỹ mới đây đã tìm ra tinh chất Broccophane thiên nhiên giúp tăng Thioredoxin một cách tự nhiên, giúp cân bằng thành phần tỉ lệ các loại protein và trung hòa các chất có hại làm biến đổi cấu trúc protein của thủy tinh thể.
Với những trường hợp được chẩn đoán bị đục thủy tinh thể ở giai đoạn nhẹ, bên cạnh tuân thủ những chỉ dẫn, có theo dõi của bác sĩ nhãn khoa, nên tích cực chăm sóc mắt bằng dưỡng chất chuyên biệt như Broccophane thiên nhiên để kiểm soát và làm chậm quá trình thoái hóa của thủy tinh thể.
![ Kỹ thuật mổ đục thủy tinh thể và những điều bạn chưa biết 2](http://wit-ecogreen.com.vn/files/image/187-Hand-Eye-Coordination-by-Liam-York.jpg)
*Chủ động bảo vệ thủy tinh thể từ sớm để giảm thiểu sự biến đổi cấu trúc và tỉ lệ các thành phần protein, đảm bảo sự trong suốt của thủy tinh thể*
Ngoài ra, để bảo vệ mắt, nên chú ý tránh các yếu tố gây hại như: tiếp xúc quá nhiều với ánh sáng xanh có hại trong tất cả các loại màn hình máy tính, tivi, điện thoai, ánh nắng mặt trời, đèn led; tia cực tím, hóa chất, thuốc lá khói bụi, tia hàn, nguồn nước bẩn, các chấn thương, viêm nhiễm,… Đi khám mắt định kỳ để phát hiện các nguy cơ gây bệnh mắt, phòng ngừa suy giảm thị lực, mù lòa.
**Hải My**


markdown:
Người Hà Nội có câu:
“Dù có đi bốn phương trời, lòng vẫn nhớ về Hà Nội. Hà Nội của ta,thủ đô yêu dấu,một thời đạn bom,1thời hòa bình”
Hà Nội đẹp không chỉ bởi cành mà Hà Nội còn mang trong mình những câu chuyện lịch sử. Và để quí khách hiểu rõ hơn về 1 thời kỳ vàng son của Kinh thành xưa kia, chúng ta sẽ cùng đến thăm Hoàng Thành Thăng Long. Chút nữa đây thôi, tôi sẽ giới thiệu cho quí khách về Hoàng Thành.Còn bây giờ, chúng ta,cùng ngắm lại Hồ Gươm trong 1buổi sáng đẹp trời như ngày hôm nay. Bên tay phải của quí vị là ANZ Bank, nếu quí vị nào có nhu cầu giao dịch tiền tệ,thì đây là một địa chỉ cho quí vị. Chúng ta sẽ đi khoảng 2 con phố nữa là sẽ tới Hoàng Thành…Quí vị đã được biết,Hà Nội là những dấu ấn vàng son, chính vì vậy 1nhà thơ nổi tiếng của chúng tôi đã viết:
“Lối xưa xe ngựa hồn thu thảo
Nền cũ lâu đài bóng tịch dương”
Đường bàn cờ dọc ngang nơi Long Thành xưa kia,suốt đêm ngày rộn rịp ngựa xe của các ông hoàng bà chúa hay những xe tứ mã của các vương công quốc thích. Trên đất Thăng Long đã từng toạ lạc một toà Hoàng thành hoa lệ,với những cung điện nguy nga,những lầu son gác tía,những bệ ngọc hành cung huy hoàng . Theo tài liệu lịch sử thì mùa thu năm 1010, Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư về Đại La và đổi tên là Thăng Long, đồng thời cho xây một kinh thành tại đây. Thành Thăng Long có cấu trúc tam trùng thành quách, bao gồm 3 lớp: Lớp ngoài cùng có tên là Kinh thành, được đắp bằng đất, là nơi dân cư sinh sống với các ngành nghề thủ công và hoạt động thương nghiệp và còn là nơi bảo vệ vành ngoài.
Tiếp theo là Hoàng thành hay khu triều chính. Đây là nơi ở và làm việc của các quan lại cao cấp trong triều đình. Lớp cuối cùng là Tử Cấm thành - nơi dành cho vua, hoàng hậu và cung tần mỹ nữ ở. Tử Cấm thành có nhiều tên gọi khác nhau qua các triều đại: Cung thành (thời nhà Lý), Long Phượng thành (thời nhà Trần) và Cấm thành (thời nhà Hậu Lê).
Hai lớp tường thành bên trong được xây bằng gạch. Các tường thành liên hệ với nhau bằng các cửa ô. Tử Cấm thành nối với Hoàng thành duy nhất bằng cửa Đoan Môn. Hoàng thành nối với Kinh thành bằng rất nhiều cửa, nhưng hiện nay chỉ còn lại cửa Bắc Môn. Ô Quan chưởng là cửa ô còn sót lại hiện nay thuộc mạng lưới các cửa ô liên hệ giữa Kinh thành và Hoàng thành.
Trải qua 8 thế kỷ, toà thành đã trở thành trung tâm chính trị và đô thị phồn thịnh nhất Ðại Việt. Cuối triều Lý, hoàng cung Thăng Long bị đốt cháy. Tới triều Trần, thành Thăng Long được xây dựng lại nhưng rồi lại bị lũ xâm lược Nguyên - Mông dày xéo, tàn phá. Sau khi đánh đuổi giặc Minh năm 1428, Lê Thái Tổ cho xây dựng lại Thăng Long và đổi tên là Ðông Ðô rồi Ðông Kinh... Tất nhiên,qua bao cuộc chiến tranh và cuối cùng là sự phá hoại của thực dân Pháp, toà thành cổ kính mang tên Thăng Long - Hà Nội không còn nguyên vẹn như ngày xưa nữa,những những di tích hiện tại mà chúng ta lát nữa sẽ tham quan,cũng đủ để chứng tỏ đó là một trung tâm quyền lực chính trị cổ, đóng vai trò quan trọng bậc nhất trong quá trình trao đổi những giá trị nhân loại.
Vâng,kính thưa quí khách,chúng ta đang đứng trước di tích Đoan Môn. Ngay bây giờ quí khách sẽ bắt đầu tham quan cụm di tích Thành cổ Hà Nội.
2. Cột cờ Hà Nội – Đoan Môn – Điện Kính Thiên- Hậu Lâu
• Kỳ Đài
Điểm tham quan đầu tiên thuộc cụm di tích Thành cổ Hà nội sẽ là Kì Đài hay còn gọi là Cột cờ Hà Nội. Xưa kia, Cột Cờ và Cửa Bắc được coi như vị trí đánh dấu điểm đầu và điểm cuối của trục chính tâm, trục thần đạo, trục thiêng không chỉ của thành Hà Nội mà còn của cấm thành Thăng Long xưa. Ngày nay, cột cờ Hà Nôi nằm ở đường Điện Biên, quận Ba Đình, Hà Nội, trong khuôn viên bảo tàng lịch sử Quân Sự.
Sử sách kể lại rằng, sau khi lên ngôi, vua Lý Thái Tổ cho xây thành Thăng Long trên vị trí của thành Đại la. Đến năm 1805, sau khi tiêu diệt nhà Tây Sơn và lên ngôi, mở đầu nhà Nguyễn, vua Gia Long cho xây dựng kinh đô ở Huế, phá bỏ thành Thăng Long và cho xây dựng lại theo kiến trúc Vauban của Pháp. Với kiến trúc này, thành được xây có nhiều góc tạo thành Pháo đài ( hỏa lâu ) liên kết với nhau. Trên nóc các cổng thành có lầu canh ( thú lâu ) do một số cơ binh thay nhau canh gác ngày đêm. Năm 1812, vua Gia Long cho xây Kỳ Đài. Hiện nay, dưới chân Kỳ Đài có trưng bày các khẩu pháo thuộc thế kỷ XIX.
Cột cờ Hà Nội xây dựng năm 1805, là một trong 3 cột cờ của nước ta được xây dựng từ thế kỷ 19 (Hà Nội, Huế, Gia Định) nhưng nay cột cờ thành Gia Định đã bị mất tích, chỉ còn cột cờ Hà Nội và Huế. Cột cờ Hà Nội từng chứng kiến cuộc đấu tranh anh dũng của quân ta chống thực dân Pháp với sự kiện tử tiết của Nguyễn Tri Phương (1800-1873) và sự tuẫn tiết của Hoàng Diệu (1820-1882).
Sau cách mạng, Cột Cờ được xây dựng vào năm 1812, đời Vua Gia Long. Đây là công trình cao nhất ở Hà Nội thời bấy giờ. Năm 1882, sau khi thực dân Pháp chiếm Hà Nội, quân đội Pháp đã xây thêm một cái chóp mái ở trên đỉnh, biến phần nở rộng thành một căn phòng làm trạm thu phát để liên lạc truyền tin đến các tòa thành lân cận như Bắc Ninh (cách 30km), Sơn Tây (cách 40km).
Kì đài cao hơn 40m, gồm ba tầng đế vuông và một thân cột. Các tầng đế có dạng hình chop cụt chồng lên nhau, nhỏ dần, xung quanh xây ốp gạch. Tầng thứ nhất có cạnh 42,5m; có hai cầu thang gạch dẫn lên. Tầng thứ hai có cạnh 27m; cao 3,7m. Tầng thứ ba có cạnh 12,8m; cao 8,1m. kyd đài bao gồm bốn cửa :
- Cửa hướng Đông trên có đắp hai chữ: “ Nghênh Húc ” ( Đón ánh nắng ban mai).
- Cửa hướng Tây: “ Hồi Quang ” ( Ánh nắng phản chiếu ).
- Cửa phía nam: “ Hướng Minh ” ( Hướng về ánh sáng ).
- Cửa Bắc không đề chữ và có hai khẩu đại bác hai bên
Trên đế thứ ba là thân trụ hình bát giác , trên cùng là lầu nóc có cắm cột cờ. Trong thân trụ có cầu thang với 54 bậc xoáy trôn ốc lên tới đỉnh. Để tạo sự thông thoáng và cho ánh sáng mặt trời lọt vào, mỗi mặt trên thân cột cờ có đến 4-5 ô hình hoa thị, vị trí cao nhất mỗi mặt có 1 ô hình rẽ quạt. lầu nóc là mổt trụ bát giác, có nhiều ô cửa quan sát theo tám hướng. Trên đỉnh lầu nóc có chỗ cắm trụ treo cờ. Nếu tính luôn cả trụ treo cờ thì Kỳ Đài cao trên 41m.
Tháng 8-1945, trên cột đã phấp phới lá cờ đỏ sao vàng. Sau kháng chiến chống Pháp (1954) đến nay, cờ đỏ sao vàng hiên ngang tung bay trên cột cờ. Thực tế, lịch sử 1000 năm HN trải qua các cuộc chiến tranh nên các công trình bị phá hoại rất nhiều, di tích kiến trúc xưa còn lại rất ít.
Ngày 10/10/1954, quân đội ta về tiếp quản thủ đô, tại đây, vào lúc 3 giờ chiều đã tổ chức lễ chào cờ hết sức trọng thể, với sự tham gia của các đơn vị quân đội tiếp quản, cùng hàng vạn nhân dân thủ đô và đồng bào ngoại thành. Nhìn phía sau kỳ đài về hướng Bắc là Đoan Môn.
Từ sau ngày giải phóng thủ đô đến nay, Kỳ đài được trùng tu hai lần, vào tháng 12/1959 và tháng 11/1989.
• Đoan Môn
Tiếp đến , xin mời quý khách tiếp tục cuộc hành trình thăm cụm di tích Hoàng thành Thăng Long sáng nay với điểm di tích Đoan Môn- Một trong năm di tích còn lại của thành Hà Nội, nằm trên đường Hoàng Diệu, quận Ba Đình.Tên gọi Đoan Môn được sử dụng phổ biến trong sách sử xưa nay. Dựa theo kiến trúc mở 5 cửa ra vào, một số tư liệu thời hậu Lê và thời Nguyễn còn ghi là cửa Nghi Môn. Cửa Đoan Môn dành riêng để nhà vua qua lại. Trong quy hoạch tổng thể, kinh thành Thăng Long gồm ba vòng thành: La Thành rộng lớn bao quanh phía ngoài, tiép đến là Hòang Thành, trong cùng là Cấm Thành nơi ở của Hoàng Đế. Đoan Môn là lần cửa trong cùng dẫn vào cung vua.
Đoan Môn theo chính sử ở triều Nguyễn đã khẳng định là di tích có từ thời Lý. Một số học giả Hà Nội cũng cho rằng Hai chữ Hán "Đoan Môn" khắc trên biển đá trước cửa Đoan Môn có từ thời Lý.
Ở thời Lê Trung hưng, cửa Đoan Môn đựoc ghi chép nhiều với cả hai tên gọi: Đoan Môn và Ngũ Môn. Căn cứ vào vật liệu xây dựng và kiến trúc hiện còn của di tích, có thể khẳng định di tích Đoan Môn đựoc xây dựng từ đầu thời Lê và được tu bổ, sưa sang ở thời Nguyễn.
Đoan Môn hiện còn tương đối nguyên vẹn. Di tích nằm ở hướng nam của điện Kính Thiên, thẳng trục với Cột cờ Hà Nội. Đoan Môn được xây dựng theo chiều ngang, vật liệu chủ yếu là gạch vồ, loại gạch phổ biến của thời Lê(Thế kỷ XV) và đá cuốn vòm cửa.
Kiến trúc chính của Đoan Môn là kiểu vọng lâu, với ba cửa vòm cuốn. Cửa giữa lớn nhất giành riêng cho nhà vua, hai bên có bốn cửa nhỏ hơn để các quan và hoàng thân quốc thích ra vào cung cấm, khi có lệnh vời hoặc tham dự các nghi lễ lớn tại điện Kính Thiên do hoàng đế tiến hành… Đoan Môn là một kiến trúc rất quan trọng của kinh thành thuộc thời Lý-Trần-Lê, cả thành Hà Nội và cả khi chỉ còn là một vị trí của tỉnh thành. Trải qua hơn 1000 năm, nhiều triều đại thay đổi, bao phen bị tàn phá nhưng Đoan Môn luôn được tu sửa, xây dựng về thế, nguy nga, bao giờ cũng xứng với vị thế quan trọng của mình. Khảo cổ học xác nhận rằng tìm thấy Đoan Môn là tìm thấy phần trung tâm của cả một đô thành.
Theo các nhà khoa học, căn cứ vào di tích còn lại tới nay, căn cứ vào bản đồ Hồng Đức vẽ năm 1490 và những bản đồ vẽ lại sau đó, có thể hiểu rằng Đoan Môn là cửa mở ở phía nam Hoàng thành, là cửa chính của Hoàng Thành và cũng là nơi diễn ra nhiều sự kiện Quốc gia quan trọng.
Ngoài những việc hòang đế ra khỏi Hoàng thành thì có kiệu, nghị trượng , bảo vệ rất chu đáo và long trọng đi theo đường ngự đạo ra cửa giữa Đoan môn, nhiều sự kiện quan trọng cũng đi qua đường ngự đạo để vào trước thềm rồng cử hành các nghi thức quan trọng.
Đoan môn cũng là cửa để đón người vào hành danh Tiến sĩ. Đoan Môn đã được thành phố Hà Nội trùng tu lớn nhân kỷ niệm 990 năm Thăng Long Hà Nội. Hơn thế việc trùng tu Đoan Môn kịp mở cửa cùng các di tích Hậu Lâu, Bắc Môn phục vụ khách thăm quan trong và ngoài
• Điện Kính Thiên
Sau khi chiêm ngưỡng nét cổ kính và vẻ đẹp kiến trúc của Kỳ đài và Bắc Môn, bây giờ xin kính mời Quý khách theo tôi, chúng ta sẽ tiếp tục chuyến tham quan vào buổi sáng ngày hôm nay bằng việc đi vào trung tâm của Hoàng thành, thăm nền điện Kính Thiên, là một trong những điện trung tâm và lớn bậc nhất của Kinh thành Thăng Long buổi xưa.
Từ cổng Đoan Môn, đi theo con đường gạch đá hoa chanh, sẽ dẫn chúng ta đến nền điện Kính Thiên. Trong quá khứ, điện Kính Thiên được xây dựng tại vị trí trung tâm của thành Thăng Long, là cung điện uy nghi, tráng lệ và quan trọng bậc nhất của thành Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội xưa.
Hiện tại, chúng ta đang đứng trước nền điện Kính Thiên, tôi sẽ trình bày qua một vài nét về lịch sử của cung điện nguy nga bậc nhất trong quá khứ này.
Vào năm 1010, Lý Coong Uẩn cho xây dựng điện Càn Nguyên trên núi Nùng, là nơi hội tụ khí thiêng của đất trời làm nơi thiết triều. Tương truyền rằng, ở dưới ngọn núi này có một lỗ thông với một cái đầm , nên núi này có tên “ Long đỗ ” ( Rốn rồng ). Nhưng đến năm 1017, điện Càn Nguyên bị sét đánh làm cho hư hại.
Đến năm 1028, vua Lý Thánh Tông cho xây dựng lại các cung điện trung tâm trên nền cũ, có mở rộng thêm và đổi tên “ Thiên An ”. Về sau điện Thiên An lại đổi thành điện Phụng Thiên.
Đầu triều Trần, trên khu đất điện Phụng Thiên, vua Trần cho xây các điện Thiên An, Bát Giác và Diên Hiền. Ba điện này là nơi vua làm việc, thiết triều và thiết yến bá quan văn võ.
Cuối thời Trần và thời Hồ, do những biến động chính trị, do giặc ngoại xâm, những cung điện trên đều bị phá hủy.
Đến thời Lê, vua Lê Thái Tổ ( 1428 – 1433 ) đã cho dựng điện Kính Thiên, điện Càn Chánh, Tả Điện, Hữu Điện và điện Vạn Thọ trên nền điện Càn Nguyên – Thiên An – Phụng Thiên thời Lý – Trần. Điện Kính Thiên ở giữa Hoàng thành, phía trước có long trì dẫn tới Đoan Môn.
1465, Vua Lê Thánh Tông cho mở rộng quy mô, tu sửa điện Kính Thiên tráng lệ, uy nghi hơn và làm thêm đôi rồng đá chạm trổ tinh xảo ở hai bên bậc cầu thang lên xuống của cung điện. Rồng đá điện Kính Thiên là một di sản kiến trúc nghệ thuật tuyệt tác, tiêu biểu cho nghệ thuất điêu khắc thời Lê sơ.Hai con rồng mang phong cách rồng triều Lê, có ảnh hưởng phong cách Trung Hoa : Mắt lồi, miệng rộng, sừng nai hai chạc, tai thú, cổ rắn, vẩy cá chép, chân có 5 móng, bờm lượn ra sau,miệng ngậm hạt ngọc.
Thân rồng uốn lượn mềm mại thành nhiều vòng cung, nhỏ dần về phía nền điện, trên lưng có đường vây dài nhấp nhô như vân mây, tia lửa. Hai bậc ở hai bên thềm điện là hai khối đá chạy dài , chính là hai con rồng được cách điệu hóa. Nền điện Kính Thiên và đôi rồng chầu đã phần nào phản ánh được quy mô hoành tráng của điện Kính Thiên xưa.Thông qua tấm ảnh của Thực dân Pháp chụp vào cuối thế kỷ XIX, chúng ta có thể nhận thấy rằng , Điện Kính Thiên là một công trình có phân lớn kiến trúc bằng gỗ và có ảnh hưởng bởi yếu tố trung Quốc, xây theo hình chữ Nhị, hai tầng và tám mái. Ở trên đỉnh mái, có hai đôi “ Rồng chầu nguyệt ”, xung quanh được bao bọc bởi hàng rào bằng gạch và những sân lớn.
Theo nguồn Tài liệu, khi xem bức ảnh trong cuốn “ Một chiến dịch ở Bắc Kỳ ” của Hocquard, có thể thấy rằng kiến trúc điện Kính Thiên có nhiều nét giống với kiến trúc điện Thái Hòa ở Kinh thành Huế. Tuy nhiên, điện Kính Thiên có năm gian, 2 chái trong khi điện Thái Hòa có bảy gian, hai chái.
Năm 1886, thực dân Pháp đã phá bỏ điện Kính Thiên chỉ còn lại nền điện cùng đôi rồng đá và xây dựng tòa nhà hai tầng , bảy gian làm Sở chỉ huy Pháo binh.Sau tháng 10/1954, khu vực điện Kính Thiên, nhà con Rồng nói riêng và Thành cổ Hà Nội nói chung là nơi làm việc của Bộ Quốc Phòng. Những di tích cổ được bảo vệ, giữ gìn, tôn tạo.
• Hậu Lâu
Lầu Tĩnh Bắc (Tĩnh Bắc lâu) là một toà lầu xây phía sau cụm kiến trúc điện Kính Thiên là hành cung của thành cổ Hà Nội. Tuy ở sau hành cung nhưng lại là phía bắc, xây với ý đồ phong thuỷ giữ yên bình phía bắc hành cung, nên mới có tên là Tĩnh Bắc lâu và còn có tên là Hậu lâu (lầu phía sau), hoặc là lầu Công chúa do cho rằng đây là nơi nghỉ ngơi của các cung nữ trong đoàn hộ tống vua Nguyễn ra ngự giá Bắc thành.
3. Khu khảo cổ 18 Hoàng Diệu-"Nơi trung tâm của trung tâm"
Di tích này bao gồm tầng dưới cùng là một phần bên phía đông của thành Đại La dưới thời Cao Biền, nhà Đường, tầng trên là cung điện nhà Lý và nhà Trần, tiếp theo là một phần trung tâm của đông cung nhà Lê và trên cùng là một phần của trung tâm tòa thành tỉnh Hà Nội thế kỷ 19.
Giáo sư Nguyễn Thừa Hỷ nói riêng về bề mặt Lý-Trần ở tầng hai có rất nhiều hiện vật được phát hiện, như những nền cung điện, có kích thước một chiều hơn 60 mét, chiều kia 27 mét. Có 40 chân cột, rồi cả giếng cổ, gạch, phù điêu. "Có tượng rồng, phượng mà được các nhà nghiên cứu mỹ thuật khẳng định là mô típ hoa văn thời Lý. Rồi đến những tầng lớp bên trên, thời Lê, Nguyễn đều tìm được nhiều hiện vật. Tổng cộng là ba triệu hiện vật. "
Khi tiến hành khai quật ở hố B16 (400m2) thuộc địa điểm dự kiến xây dựng toà nhà Quốc hội mới, nhà khảo cổ học Bùi Vinh (Viện khảo cổ học) đã phát hiện một toà lâu đài 3 tầng lầu, 4 mái, dạng hình tháp toạ lạc trên một diện tích xấp xỉ 1000m2 (hai chiều ngang dọc, mỗi chiều dài trên 30m) thuộc hệ thống các cung điện Thăng Long xưa.
Theo đánh giá của ông Bùi Vinh thì đây là công trình đầu tiên, có tầm cỡ và giá trị nhất được tìm thấy từ trước đến nay ở VN.Việc phát hiện ra lâu đài này được coi là bằng chứng rõ ràng nhất về sự hoành tráng của kinh thành Thăng Long từ thời Lý-Trần.
Mặc dù trước đây các nhà khảo cổ đã đoán định được di chỉ này nằm trong khu vực hoàng thành, thậm chí là cấm thành Thăng Long suốt từ thời Lý, Trần đến Lê nhưng do tiến hành khai quật quá nhanh khiến cho nhiều tầng lớp kiến trúc không thể hiện rõ.
Giai đoạn đầu, tại các hố A1, A1MR, A2, A2MR, A3, A4, A9, A10, A11, A12, A13 trong các lớp đất ở độ sâu trung bình trên dưới – 1, 50m so với “cốt” cao độ của mặt bậc thềm đá Đoan Môn, (được lấy làm “cốt” chuẩn 0. 00 cho cả khu vực khai quật) xuất lộ những ô sỏi trộn lẫn đất sét. Sỏi ở đây khá thống nhất về kích thước, chỉ khoảng bằng hoặc to hơn đầu ngón chân cái, chứng tỏ đã được chọn lọc. Hiện vật thu được trong các lớp đất này được xác định có niên đại thời Lý. Các ô sỏi này thường có hình gần vuông, mỗi cạnh khoảng 1, 30m và ăn sâu xuống các lớp dưới, dày trên dưới 1, 00m. Điều này chứng tỏ đây là các hố đào có chủ đích để đầm - nhồi sỏi cuộn với đất sét. Đáy của các hố sỏi này nằm trong lớp đất chứa các hiện vật được xác định có niên đại Đinh - Tiền Lê.
Các ô sỏi nói trên xuất hiện trong các hố từ A1 đến A18. Tổng cộng có tất cả 40 ô sỏi, xếp thành 04 hàng dọc (hai hàng phía đông có 10 ô trong một hàng, hai hàng phía tây mỗi hàng chỉ có 09 ô). Có lẽ đây chính lá các hố sỏi gia cố dưới các chân tảng đá kê dưới chân các cột. Nói chính xác, theo ngôn ngữ kiến trúc – xây dựng, đó là các móng trụ. Kết quả đo đạc đã giúp khẳng định đây là phế tích của một kiến trúc có bộ khung chịu lực bằng gỗ có 04 hàng chân cột. Khoảng cách giữa các cột Quân với các cột Cái là khoảng 3, 00m. Khoảng cách giữa các cột Cái là khoảng 6, 00m. Từ Bắc xuống
đã xác định được 10 vì, nghĩa
là ít nhất kiến trúc này có 09 gian. Tuy nhiên, chưa thể khẳng định về số gian
bởi dấu vết của kiến trúc này còn phát triển kéo dài về phía Bắc, ngoài khu vực
khai quật. Nam
Bước gian (khoảng cách giữa hai vì) của kiến trúc này rất lớn, khoảng 5, 80m – 6, 00m. Trên thực tế, bước gian của các di tích kiến trúc bằng gỗ cổ truyền hiện còn đứng vững trên mặt đất thường nhỏ hơn. Tuy nhiên, theo PGS. Trần Lâm Biền hai di tích chùa Thầy (Hà Tây) và đền Lê (Thanh Hoá) cũng có bước gian 6, 00m.
Chưa lý giải được nguyên nhân của sự chênh lệch về số lượng các móng trụ của các hàng móng trụ phía Tây nhưng ở đây chắc chắn đã có 04 móng trụ sỏi gia cố cho 01 chân tảng cột Cái và 03 chân tảng cột Quân. Khoảng cách giữa hai hàng móng trụ sỏi cuối cùng chỉ là 4, 1m chứng tỏ đây chính là không gian của chái phía
. Nam
Cách tim của các móng trụ gia cố chân tảng cột Quân phía Đông khoảng 4, 5m và chạy dài suốt chiều rộng của “toà nhà nhiều gian” nói trên còn thấy xuất lộ một cống thoát nước được xây-xếp bằng gạch (hoàn toàn không thấy dấu vết của chất kết dính dạng vôi vữa), lòng cống rộng 0, 17m – sâu 0, 20m. Ngoài lớp gạch đặt nằm làm đáy, hai bên thành của rãnh thoát nước này được xếp nghiêng hai lớp gạch. Kích thước trung bình của gạch ở đây là 0, 36m x 0, 20m x 0, 05m). Về phía Đông, sát cạnh cống thoát nước này là một thềm gạch rộng 0, 76m chạy dọc suốt chiều dài đường cống. Gạch lát thềm là gạch vuông 0, 38m x 0, 38m x 0, 07m. Có chỗ còn lát lẫn cả gạch in hoa.
Cách tim của các móng trụ gia cố chân tảng cột Quân phía tây khoảng 2, 5m cũng xuất lộ một cống thoát nước khác. Dấu vết của cống phía tây bị đứt quãng ở góc Tây Nam “toà nhà nhiều gian”, khu vực bị mất 04 móng trụ gia cố chân tảng. Gạch xây-xếp cống thoát nước này là loại chuyên dụng, được sản xuất chỉ để dùng làm cống-rãnh. Các viên dùng lát đáy có mặt cắt hình thang cân (cạnh ngắn 0, 16m - cạnh dài 0, 22m - dầy 0, 08). Những viên dựng hai bên thành có hình bình hành (cạnh ngắn 0, 07m, cạnh dài 2, 44m). Với hình dáng đặc biệt như vậy nên chỉ cần đào rãnh, đặt các viên gạch chuyên dụng này xuống là thành cống (đáy rộng 0, 22m - miệng rộng 0, 32m – sâu 0, 30m).
Cách tim của các hố sỏi gia cố chân tảng cột Quân phía nam khoảng 4, 5m lại cũng xuất lộ một đoạn cống xây xếp bằng gạch chuyên dụng tương tự. Các đoạn cống xây xếp bằng gạch chuyên dụng phía tây và phía nam “toà nhà nhiều gian” nếu còn nguyên vẹn sẽ “bắt” vuông góc chái Tây Nam.
Các đường cống này chính là các rãnh thoát nước mưa của “toà nhà nhiều gian”. Các cống này đều không có nắp để có thể hứng nước mưa rơi thẳng xuống từ hàng ngói lợp cuối cùng của mái (dân gian thường gọi là giọt gianh). Nghĩa là các rãnh thoát nước mưa này chính là giới hạn của mặt bằng mái. Nói cách khác, số đo giữa các rãnh thoát nước này cho biết về chiều rộng và chiều dài của công trình kiến trúc. Khoảng cách từ tim rãnh thoát nước phía Tây đến tim rãnh thoát nước phía Đông là 17, 65m. Đó chính là kích thước chiều rộng của “toà nhà nhiều gian” này. Chiều dài của kiến trúc này hiện chưa khẳng định được. Nhưng nếu giả định “toà nhà nhiều gian” có 09 gian thì kích thước này sẽ là khoảng 67m.
Theo số đo, phế tích này cho thấy một công trình kiến trúc to lớn theo đúng nghĩa đen. Tuy nhiên chưa thể xác định công năng của kiến trúc này. Chỉ biết rằng “toà nhà nhiều gian” này chạy dài theo trục Bắc –
, mở cửa ra
cả hai hướng Đông và Tây. Nam
Về phía Tây của toà nhà nhiều gian, cách tim các móng trụ sỏi gia cố hàng chân tảng cột Quân phía tây 4, 90m, đã tìm thấy những móng trụ gia cố chân tảng khác. Vật liệu gia cố có phần đa dạng hơn, ngoài sỏi (tương tự như sỏi ở các hố đã nêu trên) còn có cả ngói vỡ vụn, được nhồi đầm theo chu kỳ 1 lớp sỏi lại 1 lớp ngói vụn. Hình dạng của các hố đào cũng khác, có hố tròn (đường kính từ 1, 10m đến 1, 30m), có hố vuông (1, 20m x 1, 20m). Bố cục của các móng trụ chân tảng này khá đặc biệt: 06 trụ móng tròn quây quanh một số trụ móng ở chính giữa. Khoảng cách trung bình giữa tim của các móng trụ tròn (làm thành một hình lục giác gần đều) là khoảng 1, 30m. Tim móng trụ vuông trùng với tâm của đường tròn ngoại tiếp hình lục giác, cách tim các móng trụ tròn một khoảng 1, 30m
Các cụm móng trụ gia cố chân tảng này trải dài suốt mặt phía tây của toà nhà nhiều gian. Khoảng cách giữa các cụm (đếm được tất cả 11 cụm), không thật đều, xê xích từ 8, 00m đến 12, 00m. Theo các nhà khảo cổ, một cụm móng trụ gia cố chân tảng như vậy là phế tích của một kiểu lầu lục giác nhỏ, được dựng nhằm phục vụ nhu cầu thưởng ngoạn.
Theo GS. Trần Quốc Vượng, Việt Sử lược có ghi nhận về loại hình kiến trúc này, gọi là các Trà đình. Trong các hố A19, A20, A20MR và A21 cũng xuất lộ nhiều móng trụ sỏi.
Ngay gần chái phía
của toà nhà nhiều gian thuộc phạm vi hố A19 có một số móng chân tảng nhưng kết
quả đo đạc không xác định được thật rõ ràng về kiến trúc từng tồn tại ở đây.
Phía Bắc hố A20 xuất lộ hai hàng móng trụ sỏi gia cố, mỗi hàng 05 móng trụ,
khoảng cách giữa tim hai hàng là 3, 40m. Hiện trạng và số đo cho phép giả định
đây là một kiến trúc có hướng chạy dài theo trục Đông - Tây (vuông góc với toà
nhà nhiều gian). Số đo bước gian đo được của kiến trúc này theo chiều từ Đông
sang Tây là: 3, 30m - 5, 45m - 5, 30m. Các khoảng cách khác chưa khẳng định
được vì một số móng trụ sỏi đã bị mất và vì kiến trúc này còn tiếp tục kéo dài
về phía Đông, ra ngoài khu vực khai quật. Các nhà khảo cổ cho rằng đây có lẽ là
phế tích của một toà nhà có 3 gian hai chái.Ở phía Nam hố A20 đã xuất lộ một cụm phế
tích rõ ràng hơn. Nam
Khác với các phế tích vừa mô tả, cụm phế tích này còn cả chân tảng đá đặt nguyên vị trí (in situ) trên hố gia cố. Thực tế này đã khẳng định chính xác về công năng của các hố sỏi. Hố gia cố chân tảng ở đây hình vuông (1, 30m x 1, 30m). Vật liệu gia cố hỗn hợp cả sỏi nhỏ, gạch, đá vụn. Tất cả còn 09 chân tảng, xếp hành 04 hàng. Theo trục Đông - Tây, các chân tảng cách đều nhau một khoảng 5, 75m.
Các chân tảng đều được làm bằng sa thạch (grès) màu xám. Mặt chân tảng chạm cánh sen mang phong cách nghệ thuật Lý. Đường kính trong của vành hoa sen này là 0, 49m. Trên mặt nhiều chân tảng còn rất rõ dấu vết cho biết cột gỗ dựng trên đó có đường kính 0, 43m. Tuy nhiên ở vị trí sẽ đặt xà ngưỡng, mặt tảng để trơn, không chạm cánh sen. Nối dài hai bên (đông, tây) một số chân tảng cũng còn giữ nguyên một số viên gạch (0, 38m x 0, 15m x 0, 11m) của hàng gạch đỡ dưới xà ngưỡng. Với dấu vết của các xà ngưỡng này cho thấy có lẽ đây là hai kiến trúc dạng hành lang, chạy dài theo Đông - Tây. Đặc biệt, cụm phế tích này còn giữ nguyên vẹn một số đoạn thềm hiên lát gạch ở phía ngoài xà ngưỡng, rộng trên dưới 1, 00m tính từ tim chân tảng. Thềm gạch này được xây xếp bởi 8 hàng gạch (0, 39m x 0, 20m x 0, 05m) cao hơn mặt sân 0, 36m. Sân gạch chạy giữa hai hành lang này được lát gạch vuông (0, 38m x 0, 38m x 0, 06m).
Theo các nhận định ban đầu cho rằng các phế tích kiến trúc ở phía Bắc khu A là của một tổ hợp kiến trúc có liên quan mật thiết với nhau, bao gồm: một tòa nhà nhiều gian có chiều rộng 17, 65m, chạy dài ít nhất 09 gian (khoảng 67m) và một dãy các lầu lục giác. Điều đáng quan tâm là sự liên hệ, tiếp nối giữa các kiến trúc này. Hiện trường còn rất rõ một số mảng nền lát gạch vuông (0, 38m x 0, 38m x 0, 08m), nối liền từ mép rãnh thoát nước phía Tây tòa nhà nhiều gian với các lầu lục giác.Chiều rộng của nền gạch này đo được 2, 60m. Nhiều viên gạch vuông của nền gạch nói trên đã được cắt chéo để lát sát vào hàng gạch chữ nhật (0, 39m x 0, 18m x 0, 06m) xây nghiêng bao quanh mặt nền của lầu lục giác.Căn cứ vào dấu vết của nền lát gạch vuông này, các nhà khảo cổ nhận định khả năng tòa nhà nhiều gian và các lầu lục giác có cùng một niên đại khởi dựng.
Về niên đại: Để định niên đại cho các dấu tích kiến trúc đã xác định ở khu A, các nhà khảo cổ dùng phương án đối chiếu và so sánh tổng hợp, kết hợp với việc phân tích địa tầng.
Trước hết các nhà khảo cổ tập trung vào các trụ móng sỏi có chuẩn niên đại tương đối. Như đã trình bày, ở khu A20 còn có 8 trụ móng sỏi còn nguyên chân tảng đá xếp tại chỗ. Các chân tảng đều bằng đá cát, các cánh sen thon thả, trau chuốt, đẹp tương tự như chân tảng đá hoa sen thời Lý ở tháp Tường Long (Hải Phòng) năm 1057, tháp Chương Sơn (Nam Định)... Chiều rộng của nền gạch này đo được 2, 60m. Nhiều viên gạch vuông của nền gạch nói trên đã được cắt chéo để lát sát vào hàng gạch chữ nhật (0, 39m x 0, 18m x 0, 06m) xây nghiêng bao quanh mặt nền của lầu lục giác.
Đồng thời tại khu vực hố A20 có khá nhiều các di vật lá đề và gốm sứ thời Lý. Các loại gạch có thềm hiên nhà đều còn nguyên vẹn và dáng hình, sắc màu đều giống hệt như các viên gạch xây các tháp Lý vừa dẫn. Từ các dẫn liệu trên đây chúng tôi tin rằng đây là dấu tích kiến trúc của thời Lý. Niên đại này được củng cố khi so sánh mặt bằng của hai kiến trúc này là tương đương với địa tầng chuẩn Lý - Trần ở Đoan Môn đều ở độ sâu khoảng 2m. Khi đó có các móng trụ có niên đại tương đối ta có thể so sánh tìm hiểu niên đại của các móng trụ khác. Ta sẽ thấy, móng trụ sỏi ở kiến trúc nhiều gian, ở lầu lục giác giống hệt về kỹ thuật, vật liệu, kích thước với các trụ móng sỏi Lý ở khu A20.
Về địa tầng các trụ móng đó cùng độ sâu 1, 80m - 2, 20m với các kiến trúc ở A20, tức là đều nằm trong khoảng niên đại khoảng thời Lý.
Hơn nữa xét về mặt kỹ thuật xây dựng, các móng trụ ở đây cũng đều thuộc kỹ thuật của thời Lý và thời Trần. Trong thời Lý, kỹ thuật gia cố sỏi đặc biệt thấy rõ ở chùa Lạng (Hưng Yên), tháp Chương Sơn (Nam Định), tháp Phổ Minh (Nam Định).
Các trụ móng sỏi ở thời Lý thường được gia cố rất chặt chẽ. Điều này khác với các trụ móng sỏi thời muộn hơn (có thể là thời Lê), có gia cố sỏi nhưng sơ sài hơn rất nhiều và ở độ sâu cao hơn. Nói cách khác các trụ móng sỏi Lê nằm ở mặt bằng cao hơn mặt bằng Lý - Trần. Hơn nữa, như đã nói trên, phủ trên mặt bằng của khu vực của các trụ móng thời Lý là một lớp di vật có niên đại Lý nên có thế tin rằng hầu hết các trụ móng ở đây đều thuộc thời Lý.
Điều này còn được khẳng định thêm khi phát hiện một hồ nước cổ hình chữ nhật phía Nam khu kiến trúc nhiều gian bị lấp đầy vật liệu Lý, Trần. Điều này chứng tỏ hồ nước này đã bị lấp trong thời Trần. Hồ nước này đã phá vào móng kiến trúc lầu lục giác và một phần móng trụ của 'kiến trúc nhiều gian. Các nhà khảo cổ cho rằng hồ này được đào vào đầu thời Trần và bỏ đi vào khoảng cuối thời Trần. Do đó ta cũng thấy các trụ móng sỏi đã xuất lộ ở cùng mặt bằng đều thuộc thời Lý.
Kiến trúc cổ truyền Việt là các công trình có hệ chịu lực bằng khung gỗ, với cấu kiện cơ bản là hệ thống cột. Vì vậy, người Việt chỉ chú trọng gia cố nền mà không cần đến móng. Sức nặng của công trình được phân tán qua hệ cột nên chân các cột đá được gia cố bằng các chân tảng đá có kích thước lớn gấp nhiều lần đường kính cột.
Hiện trạng khảo cổ học (tầng văn hoá, hiện vật) và kết quả khảo sát địa chất khu vực này cho phép khẳng định có một dòng chảy cổ (theo hướng Bắc -
) ở phía Tây
các phế tích nói trên. Nền đất tự nhiên chịu tải kém nên các công trình kiến
trúc ở đây đều có hệ thống hố gia cố chân tảng. Đây là một thành tựu, một tiến
bộ kỹ thuật của người Việt trong xây dựng. Với khảo cổ học kiến trúc (hay khảo
cổ học đô thị), các phế tích nói trên còn cung cấp những hiểu biết mới, có tính
chất lý thuyết về việc gia cố chân tảng, về cách thức xác định kích thước - quy
mô của một kiến trúc qua các dấu vết của phế tích. Kỹ thuật này đã được thấy ở
cố đô Hoa Lư thời Đinh - Lê. Ở kỹ thuật xây trụ móng được thực hiện bằng các
móng bè bằng gỗ lim cao 5 lớp kết hợp với lớp móng trụ đá ở bên trên. Đến thời
Lý và thời Trần, kỹ thuật này bây giờ xử lý hoàn toàn bằng sỏi và gạch vụn,
sành vụn. Móng trụ bằng sỏi thời Lý và thời Trần có quy mô và chắc chắn nhất
trong lịch sử kiến trúc Việt Nam . Nam
Các phế tích kiến trúc ở khu A còn cần được nghiên cứu kỹ hơn. Kiến giải của các nhà khảo cổ về một số phế tích chỉ là những nhận định ban đầu. Tuy chưa thể khẳng định về quy mô và công năng của tất cả các công trình nhưng rõ ràng các phế tích này cho thấy một quần thể kiến trúc toà ngang dãy dọc khá phong phú. Dung mạo của một bộ phận Hoàng Thành Thăng Long xưa đã hiển hiện qua dấu vết vật chất chứ không chỉ là hình ảnh của sách vở, chữ nghĩa.
Cùng những phát hiện quan trọng về các dấu tích kiến trúc, một số lượng lớn đồ gốm sứ là những vật dụng dùng hàng ngày trong Hoàng cung qua nhiều thời kỳ cũng được tìm thấy. Những khám phá này đã thực sự mở ra một cánh cửa mới cho việc nghiên cứu về gốm Thăng Long và gốm dùng trong Hoàng cung Thăng Long qua các triều đại.
Cửa Bắc
Tên Hán Việt là Bắc Môn, là một trong năm cổng của thành Hà Nội thời Nguyễn. Khi Pháp phá thành Hà Nội chúng giữ lại cửa Bắc vì nơi đây còn hai vết đại bác do pháo thuyền Pháp bắn từ sông Hồng năm 1882 khi Pháp hạ thành Hà Nội lần 2
“Dù có đi bốn phương trời, lòng vẫn nhớ về Hà Nội. Hà Nội của ta,thủ đô yêu dấu,một thời đạn bom,1thời hòa bình”
Hà Nội đẹp không chỉ bởi cành mà Hà Nội còn mang trong mình những câu chuyện lịch sử. Và để quí khách hiểu rõ hơn về 1 thời kỳ vàng son của Kinh thành xưa kia, chúng ta sẽ cùng đến thăm Hoàng Thành Thăng Long. Chút nữa đây thôi, tôi sẽ giới thiệu cho quí khách về Hoàng Thành.Còn bây giờ, chúng ta,cùng ngắm lại Hồ Gươm trong 1buổi sáng đẹp trời như ngày hôm nay. Bên tay phải của quí vị là ANZ Bank, nếu quí vị nào có nhu cầu giao dịch tiền tệ,thì đây là một địa chỉ cho quí vị. Chúng ta sẽ đi khoảng 2 con phố nữa là sẽ tới Hoàng Thành…Quí vị đã được biết,Hà Nội là những dấu ấn vàng son, chính vì vậy 1nhà thơ nổi tiếng của chúng tôi đã viết:
“Lối xưa xe ngựa hồn thu thảo
Nền cũ lâu đài bóng tịch dương”
Đường bàn cờ dọc ngang nơi Long Thành xưa kia,suốt đêm ngày rộn rịp ngựa xe của các ông hoàng bà chúa hay những xe tứ mã của các vương công quốc thích. Trên đất Thăng Long đã từng toạ lạc một toà Hoàng thành hoa lệ,với những cung điện nguy nga,những lầu son gác tía,những bệ ngọc hành cung huy hoàng . Theo tài liệu lịch sử thì mùa thu năm 1010, Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư về Đại La và đổi tên là Thăng Long, đồng thời cho xây một kinh thành tại đây. Thành Thăng Long có cấu trúc tam trùng thành quách, bao gồm 3 lớp: Lớp ngoài cùng có tên là Kinh thành, được đắp bằng đất, là nơi dân cư sinh sống với các ngành nghề thủ công và hoạt động thương nghiệp và còn là nơi bảo vệ vành ngoài.
Tiếp theo là Hoàng thành hay khu triều chính. Đây là nơi ở và làm việc của các quan lại cao cấp trong triều đình. Lớp cuối cùng là Tử Cấm thành - nơi dành cho vua, hoàng hậu và cung tần mỹ nữ ở. Tử Cấm thành có nhiều tên gọi khác nhau qua các triều đại: Cung thành (thời nhà Lý), Long Phượng thành (thời nhà Trần) và Cấm thành (thời nhà Hậu Lê).
Hai lớp tường thành bên trong được xây bằng gạch. Các tường thành liên hệ với nhau bằng các cửa ô. Tử Cấm thành nối với Hoàng thành duy nhất bằng cửa Đoan Môn. Hoàng thành nối với Kinh thành bằng rất nhiều cửa, nhưng hiện nay chỉ còn lại cửa Bắc Môn. Ô Quan chưởng là cửa ô còn sót lại hiện nay thuộc mạng lưới các cửa ô liên hệ giữa Kinh thành và Hoàng thành.
Trải qua 8 thế kỷ, toà thành đã trở thành trung tâm chính trị và đô thị phồn thịnh nhất Ðại Việt. Cuối triều Lý, hoàng cung Thăng Long bị đốt cháy. Tới triều Trần, thành Thăng Long được xây dựng lại nhưng rồi lại bị lũ xâm lược Nguyên - Mông dày xéo, tàn phá. Sau khi đánh đuổi giặc Minh năm 1428, Lê Thái Tổ cho xây dựng lại Thăng Long và đổi tên là Ðông Ðô rồi Ðông Kinh... Tất nhiên,qua bao cuộc chiến tranh và cuối cùng là sự phá hoại của thực dân Pháp, toà thành cổ kính mang tên Thăng Long - Hà Nội không còn nguyên vẹn như ngày xưa nữa,những những di tích hiện tại mà chúng ta lát nữa sẽ tham quan,cũng đủ để chứng tỏ đó là một trung tâm quyền lực chính trị cổ, đóng vai trò quan trọng bậc nhất trong quá trình trao đổi những giá trị nhân loại.
Vâng,kính thưa quí khách,chúng ta đang đứng trước di tích Đoan Môn. Ngay bây giờ quí khách sẽ bắt đầu tham quan cụm di tích Thành cổ Hà Nội.
2. Cột cờ Hà Nội – Đoan Môn – Điện Kính Thiên- Hậu Lâu
• Kỳ Đài
Điểm tham quan đầu tiên thuộc cụm di tích Thành cổ Hà nội sẽ là Kì Đài hay còn gọi là Cột cờ Hà Nội. Xưa kia, Cột Cờ và Cửa Bắc được coi như vị trí đánh dấu điểm đầu và điểm cuối của trục chính tâm, trục thần đạo, trục thiêng không chỉ của thành Hà Nội mà còn của cấm thành Thăng Long xưa. Ngày nay, cột cờ Hà Nôi nằm ở đường Điện Biên, quận Ba Đình, Hà Nội, trong khuôn viên bảo tàng lịch sử Quân Sự.
Sử sách kể lại rằng, sau khi lên ngôi, vua Lý Thái Tổ cho xây thành Thăng Long trên vị trí của thành Đại la. Đến năm 1805, sau khi tiêu diệt nhà Tây Sơn và lên ngôi, mở đầu nhà Nguyễn, vua Gia Long cho xây dựng kinh đô ở Huế, phá bỏ thành Thăng Long và cho xây dựng lại theo kiến trúc Vauban của Pháp. Với kiến trúc này, thành được xây có nhiều góc tạo thành Pháo đài ( hỏa lâu ) liên kết với nhau. Trên nóc các cổng thành có lầu canh ( thú lâu ) do một số cơ binh thay nhau canh gác ngày đêm. Năm 1812, vua Gia Long cho xây Kỳ Đài. Hiện nay, dưới chân Kỳ Đài có trưng bày các khẩu pháo thuộc thế kỷ XIX.
Cột cờ Hà Nội xây dựng năm 1805, là một trong 3 cột cờ của nước ta được xây dựng từ thế kỷ 19 (Hà Nội, Huế, Gia Định) nhưng nay cột cờ thành Gia Định đã bị mất tích, chỉ còn cột cờ Hà Nội và Huế. Cột cờ Hà Nội từng chứng kiến cuộc đấu tranh anh dũng của quân ta chống thực dân Pháp với sự kiện tử tiết của Nguyễn Tri Phương (1800-1873) và sự tuẫn tiết của Hoàng Diệu (1820-1882).
Sau cách mạng, Cột Cờ được xây dựng vào năm 1812, đời Vua Gia Long. Đây là công trình cao nhất ở Hà Nội thời bấy giờ. Năm 1882, sau khi thực dân Pháp chiếm Hà Nội, quân đội Pháp đã xây thêm một cái chóp mái ở trên đỉnh, biến phần nở rộng thành một căn phòng làm trạm thu phát để liên lạc truyền tin đến các tòa thành lân cận như Bắc Ninh (cách 30km), Sơn Tây (cách 40km).
Kì đài cao hơn 40m, gồm ba tầng đế vuông và một thân cột. Các tầng đế có dạng hình chop cụt chồng lên nhau, nhỏ dần, xung quanh xây ốp gạch. Tầng thứ nhất có cạnh 42,5m; có hai cầu thang gạch dẫn lên. Tầng thứ hai có cạnh 27m; cao 3,7m. Tầng thứ ba có cạnh 12,8m; cao 8,1m. kyd đài bao gồm bốn cửa :
- Cửa hướng Đông trên có đắp hai chữ: “ Nghênh Húc ” ( Đón ánh nắng ban mai).
- Cửa hướng Tây: “ Hồi Quang ” ( Ánh nắng phản chiếu ).
- Cửa phía nam: “ Hướng Minh ” ( Hướng về ánh sáng ).
- Cửa Bắc không đề chữ và có hai khẩu đại bác hai bên
Trên đế thứ ba là thân trụ hình bát giác , trên cùng là lầu nóc có cắm cột cờ. Trong thân trụ có cầu thang với 54 bậc xoáy trôn ốc lên tới đỉnh. Để tạo sự thông thoáng và cho ánh sáng mặt trời lọt vào, mỗi mặt trên thân cột cờ có đến 4-5 ô hình hoa thị, vị trí cao nhất mỗi mặt có 1 ô hình rẽ quạt. lầu nóc là mổt trụ bát giác, có nhiều ô cửa quan sát theo tám hướng. Trên đỉnh lầu nóc có chỗ cắm trụ treo cờ. Nếu tính luôn cả trụ treo cờ thì Kỳ Đài cao trên 41m.
Tháng 8-1945, trên cột đã phấp phới lá cờ đỏ sao vàng. Sau kháng chiến chống Pháp (1954) đến nay, cờ đỏ sao vàng hiên ngang tung bay trên cột cờ. Thực tế, lịch sử 1000 năm HN trải qua các cuộc chiến tranh nên các công trình bị phá hoại rất nhiều, di tích kiến trúc xưa còn lại rất ít.
Ngày 10/10/1954, quân đội ta về tiếp quản thủ đô, tại đây, vào lúc 3 giờ chiều đã tổ chức lễ chào cờ hết sức trọng thể, với sự tham gia của các đơn vị quân đội tiếp quản, cùng hàng vạn nhân dân thủ đô và đồng bào ngoại thành. Nhìn phía sau kỳ đài về hướng Bắc là Đoan Môn.
Từ sau ngày giải phóng thủ đô đến nay, Kỳ đài được trùng tu hai lần, vào tháng 12/1959 và tháng 11/1989.
• Đoan Môn
Tiếp đến , xin mời quý khách tiếp tục cuộc hành trình thăm cụm di tích Hoàng thành Thăng Long sáng nay với điểm di tích Đoan Môn- Một trong năm di tích còn lại của thành Hà Nội, nằm trên đường Hoàng Diệu, quận Ba Đình.Tên gọi Đoan Môn được sử dụng phổ biến trong sách sử xưa nay. Dựa theo kiến trúc mở 5 cửa ra vào, một số tư liệu thời hậu Lê và thời Nguyễn còn ghi là cửa Nghi Môn. Cửa Đoan Môn dành riêng để nhà vua qua lại. Trong quy hoạch tổng thể, kinh thành Thăng Long gồm ba vòng thành: La Thành rộng lớn bao quanh phía ngoài, tiép đến là Hòang Thành, trong cùng là Cấm Thành nơi ở của Hoàng Đế. Đoan Môn là lần cửa trong cùng dẫn vào cung vua.
Đoan Môn theo chính sử ở triều Nguyễn đã khẳng định là di tích có từ thời Lý. Một số học giả Hà Nội cũng cho rằng Hai chữ Hán "Đoan Môn" khắc trên biển đá trước cửa Đoan Môn có từ thời Lý.
Ở thời Lê Trung hưng, cửa Đoan Môn đựoc ghi chép nhiều với cả hai tên gọi: Đoan Môn và Ngũ Môn. Căn cứ vào vật liệu xây dựng và kiến trúc hiện còn của di tích, có thể khẳng định di tích Đoan Môn đựoc xây dựng từ đầu thời Lê và được tu bổ, sưa sang ở thời Nguyễn.
Đoan Môn hiện còn tương đối nguyên vẹn. Di tích nằm ở hướng nam của điện Kính Thiên, thẳng trục với Cột cờ Hà Nội. Đoan Môn được xây dựng theo chiều ngang, vật liệu chủ yếu là gạch vồ, loại gạch phổ biến của thời Lê(Thế kỷ XV) và đá cuốn vòm cửa.
Kiến trúc chính của Đoan Môn là kiểu vọng lâu, với ba cửa vòm cuốn. Cửa giữa lớn nhất giành riêng cho nhà vua, hai bên có bốn cửa nhỏ hơn để các quan và hoàng thân quốc thích ra vào cung cấm, khi có lệnh vời hoặc tham dự các nghi lễ lớn tại điện Kính Thiên do hoàng đế tiến hành… Đoan Môn là một kiến trúc rất quan trọng của kinh thành thuộc thời Lý-Trần-Lê, cả thành Hà Nội và cả khi chỉ còn là một vị trí của tỉnh thành. Trải qua hơn 1000 năm, nhiều triều đại thay đổi, bao phen bị tàn phá nhưng Đoan Môn luôn được tu sửa, xây dựng về thế, nguy nga, bao giờ cũng xứng với vị thế quan trọng của mình. Khảo cổ học xác nhận rằng tìm thấy Đoan Môn là tìm thấy phần trung tâm của cả một đô thành.
Theo các nhà khoa học, căn cứ vào di tích còn lại tới nay, căn cứ vào bản đồ Hồng Đức vẽ năm 1490 và những bản đồ vẽ lại sau đó, có thể hiểu rằng Đoan Môn là cửa mở ở phía nam Hoàng thành, là cửa chính của Hoàng Thành và cũng là nơi diễn ra nhiều sự kiện Quốc gia quan trọng.
Ngoài những việc hòang đế ra khỏi Hoàng thành thì có kiệu, nghị trượng , bảo vệ rất chu đáo và long trọng đi theo đường ngự đạo ra cửa giữa Đoan môn, nhiều sự kiện quan trọng cũng đi qua đường ngự đạo để vào trước thềm rồng cử hành các nghi thức quan trọng.
Đoan môn cũng là cửa để đón người vào hành danh Tiến sĩ. Đoan Môn đã được thành phố Hà Nội trùng tu lớn nhân kỷ niệm 990 năm Thăng Long Hà Nội. Hơn thế việc trùng tu Đoan Môn kịp mở cửa cùng các di tích Hậu Lâu, Bắc Môn phục vụ khách thăm quan trong và ngoài
• Điện Kính Thiên
Sau khi chiêm ngưỡng nét cổ kính và vẻ đẹp kiến trúc của Kỳ đài và Bắc Môn, bây giờ xin kính mời Quý khách theo tôi, chúng ta sẽ tiếp tục chuyến tham quan vào buổi sáng ngày hôm nay bằng việc đi vào trung tâm của Hoàng thành, thăm nền điện Kính Thiên, là một trong những điện trung tâm và lớn bậc nhất của Kinh thành Thăng Long buổi xưa.
Từ cổng Đoan Môn, đi theo con đường gạch đá hoa chanh, sẽ dẫn chúng ta đến nền điện Kính Thiên. Trong quá khứ, điện Kính Thiên được xây dựng tại vị trí trung tâm của thành Thăng Long, là cung điện uy nghi, tráng lệ và quan trọng bậc nhất của thành Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội xưa.
Hiện tại, chúng ta đang đứng trước nền điện Kính Thiên, tôi sẽ trình bày qua một vài nét về lịch sử của cung điện nguy nga bậc nhất trong quá khứ này.
Vào năm 1010, Lý Coong Uẩn cho xây dựng điện Càn Nguyên trên núi Nùng, là nơi hội tụ khí thiêng của đất trời làm nơi thiết triều. Tương truyền rằng, ở dưới ngọn núi này có một lỗ thông với một cái đầm , nên núi này có tên “ Long đỗ ” ( Rốn rồng ). Nhưng đến năm 1017, điện Càn Nguyên bị sét đánh làm cho hư hại.
Đến năm 1028, vua Lý Thánh Tông cho xây dựng lại các cung điện trung tâm trên nền cũ, có mở rộng thêm và đổi tên “ Thiên An ”. Về sau điện Thiên An lại đổi thành điện Phụng Thiên.
Đầu triều Trần, trên khu đất điện Phụng Thiên, vua Trần cho xây các điện Thiên An, Bát Giác và Diên Hiền. Ba điện này là nơi vua làm việc, thiết triều và thiết yến bá quan văn võ.
Cuối thời Trần và thời Hồ, do những biến động chính trị, do giặc ngoại xâm, những cung điện trên đều bị phá hủy.
Đến thời Lê, vua Lê Thái Tổ ( 1428 – 1433 ) đã cho dựng điện Kính Thiên, điện Càn Chánh, Tả Điện, Hữu Điện và điện Vạn Thọ trên nền điện Càn Nguyên – Thiên An – Phụng Thiên thời Lý – Trần. Điện Kính Thiên ở giữa Hoàng thành, phía trước có long trì dẫn tới Đoan Môn.
1465, Vua Lê Thánh Tông cho mở rộng quy mô, tu sửa điện Kính Thiên tráng lệ, uy nghi hơn và làm thêm đôi rồng đá chạm trổ tinh xảo ở hai bên bậc cầu thang lên xuống của cung điện. Rồng đá điện Kính Thiên là một di sản kiến trúc nghệ thuật tuyệt tác, tiêu biểu cho nghệ thuất điêu khắc thời Lê sơ.Hai con rồng mang phong cách rồng triều Lê, có ảnh hưởng phong cách Trung Hoa : Mắt lồi, miệng rộng, sừng nai hai chạc, tai thú, cổ rắn, vẩy cá chép, chân có 5 móng, bờm lượn ra sau,miệng ngậm hạt ngọc.
Thân rồng uốn lượn mềm mại thành nhiều vòng cung, nhỏ dần về phía nền điện, trên lưng có đường vây dài nhấp nhô như vân mây, tia lửa. Hai bậc ở hai bên thềm điện là hai khối đá chạy dài , chính là hai con rồng được cách điệu hóa. Nền điện Kính Thiên và đôi rồng chầu đã phần nào phản ánh được quy mô hoành tráng của điện Kính Thiên xưa.Thông qua tấm ảnh của Thực dân Pháp chụp vào cuối thế kỷ XIX, chúng ta có thể nhận thấy rằng , Điện Kính Thiên là một công trình có phân lớn kiến trúc bằng gỗ và có ảnh hưởng bởi yếu tố trung Quốc, xây theo hình chữ Nhị, hai tầng và tám mái. Ở trên đỉnh mái, có hai đôi “ Rồng chầu nguyệt ”, xung quanh được bao bọc bởi hàng rào bằng gạch và những sân lớn.
Theo nguồn Tài liệu, khi xem bức ảnh trong cuốn “ Một chiến dịch ở Bắc Kỳ ” của Hocquard, có thể thấy rằng kiến trúc điện Kính Thiên có nhiều nét giống với kiến trúc điện Thái Hòa ở Kinh thành Huế. Tuy nhiên, điện Kính Thiên có năm gian, 2 chái trong khi điện Thái Hòa có bảy gian, hai chái.
Năm 1886, thực dân Pháp đã phá bỏ điện Kính Thiên chỉ còn lại nền điện cùng đôi rồng đá và xây dựng tòa nhà hai tầng , bảy gian làm Sở chỉ huy Pháo binh.Sau tháng 10/1954, khu vực điện Kính Thiên, nhà con Rồng nói riêng và Thành cổ Hà Nội nói chung là nơi làm việc của Bộ Quốc Phòng. Những di tích cổ được bảo vệ, giữ gìn, tôn tạo.
• Hậu Lâu
Lầu Tĩnh Bắc (Tĩnh Bắc lâu) là một toà lầu xây phía sau cụm kiến trúc điện Kính Thiên là hành cung của thành cổ Hà Nội. Tuy ở sau hành cung nhưng lại là phía bắc, xây với ý đồ phong thuỷ giữ yên bình phía bắc hành cung, nên mới có tên là Tĩnh Bắc lâu và còn có tên là Hậu lâu (lầu phía sau), hoặc là lầu Công chúa do cho rằng đây là nơi nghỉ ngơi của các cung nữ trong đoàn hộ tống vua Nguyễn ra ngự giá Bắc thành.
3. Khu khảo cổ 18 Hoàng Diệu-"Nơi trung tâm của trung tâm"
Di tích này bao gồm tầng dưới cùng là một phần bên phía đông của thành Đại La dưới thời Cao Biền, nhà Đường, tầng trên là cung điện nhà Lý và nhà Trần, tiếp theo là một phần trung tâm của đông cung nhà Lê và trên cùng là một phần của trung tâm tòa thành tỉnh Hà Nội thế kỷ 19.
Giáo sư Nguyễn Thừa Hỷ nói riêng về bề mặt Lý-Trần ở tầng hai có rất nhiều hiện vật được phát hiện, như những nền cung điện, có kích thước một chiều hơn 60 mét, chiều kia 27 mét. Có 40 chân cột, rồi cả giếng cổ, gạch, phù điêu. "Có tượng rồng, phượng mà được các nhà nghiên cứu mỹ thuật khẳng định là mô típ hoa văn thời Lý. Rồi đến những tầng lớp bên trên, thời Lê, Nguyễn đều tìm được nhiều hiện vật. Tổng cộng là ba triệu hiện vật. "
Khi tiến hành khai quật ở hố B16 (400m2) thuộc địa điểm dự kiến xây dựng toà nhà Quốc hội mới, nhà khảo cổ học Bùi Vinh (Viện khảo cổ học) đã phát hiện một toà lâu đài 3 tầng lầu, 4 mái, dạng hình tháp toạ lạc trên một diện tích xấp xỉ 1000m2 (hai chiều ngang dọc, mỗi chiều dài trên 30m) thuộc hệ thống các cung điện Thăng Long xưa.
Theo đánh giá của ông Bùi Vinh thì đây là công trình đầu tiên, có tầm cỡ và giá trị nhất được tìm thấy từ trước đến nay ở VN.Việc phát hiện ra lâu đài này được coi là bằng chứng rõ ràng nhất về sự hoành tráng của kinh thành Thăng Long từ thời Lý-Trần.
Mặc dù trước đây các nhà khảo cổ đã đoán định được di chỉ này nằm trong khu vực hoàng thành, thậm chí là cấm thành Thăng Long suốt từ thời Lý, Trần đến Lê nhưng do tiến hành khai quật quá nhanh khiến cho nhiều tầng lớp kiến trúc không thể hiện rõ.
Giai đoạn đầu, tại các hố A1, A1MR, A2, A2MR, A3, A4, A9, A10, A11, A12, A13 trong các lớp đất ở độ sâu trung bình trên dưới – 1, 50m so với “cốt” cao độ của mặt bậc thềm đá Đoan Môn, (được lấy làm “cốt” chuẩn 0. 00 cho cả khu vực khai quật) xuất lộ những ô sỏi trộn lẫn đất sét. Sỏi ở đây khá thống nhất về kích thước, chỉ khoảng bằng hoặc to hơn đầu ngón chân cái, chứng tỏ đã được chọn lọc. Hiện vật thu được trong các lớp đất này được xác định có niên đại thời Lý. Các ô sỏi này thường có hình gần vuông, mỗi cạnh khoảng 1, 30m và ăn sâu xuống các lớp dưới, dày trên dưới 1, 00m. Điều này chứng tỏ đây là các hố đào có chủ đích để đầm - nhồi sỏi cuộn với đất sét. Đáy của các hố sỏi này nằm trong lớp đất chứa các hiện vật được xác định có niên đại Đinh - Tiền Lê.
Các ô sỏi nói trên xuất hiện trong các hố từ A1 đến A18. Tổng cộng có tất cả 40 ô sỏi, xếp thành 04 hàng dọc (hai hàng phía đông có 10 ô trong một hàng, hai hàng phía tây mỗi hàng chỉ có 09 ô). Có lẽ đây chính lá các hố sỏi gia cố dưới các chân tảng đá kê dưới chân các cột. Nói chính xác, theo ngôn ngữ kiến trúc – xây dựng, đó là các móng trụ. Kết quả đo đạc đã giúp khẳng định đây là phế tích của một kiến trúc có bộ khung chịu lực bằng gỗ có 04 hàng chân cột. Khoảng cách giữa các cột Quân với các cột Cái là khoảng 3, 00m. Khoảng cách giữa các cột Cái là khoảng 6, 00m. Từ Bắc xuống
Bước gian (khoảng cách giữa hai vì) của kiến trúc này rất lớn, khoảng 5, 80m – 6, 00m. Trên thực tế, bước gian của các di tích kiến trúc bằng gỗ cổ truyền hiện còn đứng vững trên mặt đất thường nhỏ hơn. Tuy nhiên, theo PGS. Trần Lâm Biền hai di tích chùa Thầy (Hà Tây) và đền Lê (Thanh Hoá) cũng có bước gian 6, 00m.
Chưa lý giải được nguyên nhân của sự chênh lệch về số lượng các móng trụ của các hàng móng trụ phía Tây nhưng ở đây chắc chắn đã có 04 móng trụ sỏi gia cố cho 01 chân tảng cột Cái và 03 chân tảng cột Quân. Khoảng cách giữa hai hàng móng trụ sỏi cuối cùng chỉ là 4, 1m chứng tỏ đây chính là không gian của chái phía
Cách tim của các móng trụ gia cố chân tảng cột Quân phía Đông khoảng 4, 5m và chạy dài suốt chiều rộng của “toà nhà nhiều gian” nói trên còn thấy xuất lộ một cống thoát nước được xây-xếp bằng gạch (hoàn toàn không thấy dấu vết của chất kết dính dạng vôi vữa), lòng cống rộng 0, 17m – sâu 0, 20m. Ngoài lớp gạch đặt nằm làm đáy, hai bên thành của rãnh thoát nước này được xếp nghiêng hai lớp gạch. Kích thước trung bình của gạch ở đây là 0, 36m x 0, 20m x 0, 05m). Về phía Đông, sát cạnh cống thoát nước này là một thềm gạch rộng 0, 76m chạy dọc suốt chiều dài đường cống. Gạch lát thềm là gạch vuông 0, 38m x 0, 38m x 0, 07m. Có chỗ còn lát lẫn cả gạch in hoa.
Cách tim của các móng trụ gia cố chân tảng cột Quân phía tây khoảng 2, 5m cũng xuất lộ một cống thoát nước khác. Dấu vết của cống phía tây bị đứt quãng ở góc Tây Nam “toà nhà nhiều gian”, khu vực bị mất 04 móng trụ gia cố chân tảng. Gạch xây-xếp cống thoát nước này là loại chuyên dụng, được sản xuất chỉ để dùng làm cống-rãnh. Các viên dùng lát đáy có mặt cắt hình thang cân (cạnh ngắn 0, 16m - cạnh dài 0, 22m - dầy 0, 08). Những viên dựng hai bên thành có hình bình hành (cạnh ngắn 0, 07m, cạnh dài 2, 44m). Với hình dáng đặc biệt như vậy nên chỉ cần đào rãnh, đặt các viên gạch chuyên dụng này xuống là thành cống (đáy rộng 0, 22m - miệng rộng 0, 32m – sâu 0, 30m).
Cách tim của các hố sỏi gia cố chân tảng cột Quân phía nam khoảng 4, 5m lại cũng xuất lộ một đoạn cống xây xếp bằng gạch chuyên dụng tương tự. Các đoạn cống xây xếp bằng gạch chuyên dụng phía tây và phía nam “toà nhà nhiều gian” nếu còn nguyên vẹn sẽ “bắt” vuông góc chái Tây Nam.
Các đường cống này chính là các rãnh thoát nước mưa của “toà nhà nhiều gian”. Các cống này đều không có nắp để có thể hứng nước mưa rơi thẳng xuống từ hàng ngói lợp cuối cùng của mái (dân gian thường gọi là giọt gianh). Nghĩa là các rãnh thoát nước mưa này chính là giới hạn của mặt bằng mái. Nói cách khác, số đo giữa các rãnh thoát nước này cho biết về chiều rộng và chiều dài của công trình kiến trúc. Khoảng cách từ tim rãnh thoát nước phía Tây đến tim rãnh thoát nước phía Đông là 17, 65m. Đó chính là kích thước chiều rộng của “toà nhà nhiều gian” này. Chiều dài của kiến trúc này hiện chưa khẳng định được. Nhưng nếu giả định “toà nhà nhiều gian” có 09 gian thì kích thước này sẽ là khoảng 67m.
Theo số đo, phế tích này cho thấy một công trình kiến trúc to lớn theo đúng nghĩa đen. Tuy nhiên chưa thể xác định công năng của kiến trúc này. Chỉ biết rằng “toà nhà nhiều gian” này chạy dài theo trục Bắc –
Về phía Tây của toà nhà nhiều gian, cách tim các móng trụ sỏi gia cố hàng chân tảng cột Quân phía tây 4, 90m, đã tìm thấy những móng trụ gia cố chân tảng khác. Vật liệu gia cố có phần đa dạng hơn, ngoài sỏi (tương tự như sỏi ở các hố đã nêu trên) còn có cả ngói vỡ vụn, được nhồi đầm theo chu kỳ 1 lớp sỏi lại 1 lớp ngói vụn. Hình dạng của các hố đào cũng khác, có hố tròn (đường kính từ 1, 10m đến 1, 30m), có hố vuông (1, 20m x 1, 20m). Bố cục của các móng trụ chân tảng này khá đặc biệt: 06 trụ móng tròn quây quanh một số trụ móng ở chính giữa. Khoảng cách trung bình giữa tim của các móng trụ tròn (làm thành một hình lục giác gần đều) là khoảng 1, 30m. Tim móng trụ vuông trùng với tâm của đường tròn ngoại tiếp hình lục giác, cách tim các móng trụ tròn một khoảng 1, 30m
Các cụm móng trụ gia cố chân tảng này trải dài suốt mặt phía tây của toà nhà nhiều gian. Khoảng cách giữa các cụm (đếm được tất cả 11 cụm), không thật đều, xê xích từ 8, 00m đến 12, 00m. Theo các nhà khảo cổ, một cụm móng trụ gia cố chân tảng như vậy là phế tích của một kiểu lầu lục giác nhỏ, được dựng nhằm phục vụ nhu cầu thưởng ngoạn.
Theo GS. Trần Quốc Vượng, Việt Sử lược có ghi nhận về loại hình kiến trúc này, gọi là các Trà đình. Trong các hố A19, A20, A20MR và A21 cũng xuất lộ nhiều móng trụ sỏi.
Ngay gần chái phía
Khác với các phế tích vừa mô tả, cụm phế tích này còn cả chân tảng đá đặt nguyên vị trí (in situ) trên hố gia cố. Thực tế này đã khẳng định chính xác về công năng của các hố sỏi. Hố gia cố chân tảng ở đây hình vuông (1, 30m x 1, 30m). Vật liệu gia cố hỗn hợp cả sỏi nhỏ, gạch, đá vụn. Tất cả còn 09 chân tảng, xếp hành 04 hàng. Theo trục Đông - Tây, các chân tảng cách đều nhau một khoảng 5, 75m.
Các chân tảng đều được làm bằng sa thạch (grès) màu xám. Mặt chân tảng chạm cánh sen mang phong cách nghệ thuật Lý. Đường kính trong của vành hoa sen này là 0, 49m. Trên mặt nhiều chân tảng còn rất rõ dấu vết cho biết cột gỗ dựng trên đó có đường kính 0, 43m. Tuy nhiên ở vị trí sẽ đặt xà ngưỡng, mặt tảng để trơn, không chạm cánh sen. Nối dài hai bên (đông, tây) một số chân tảng cũng còn giữ nguyên một số viên gạch (0, 38m x 0, 15m x 0, 11m) của hàng gạch đỡ dưới xà ngưỡng. Với dấu vết của các xà ngưỡng này cho thấy có lẽ đây là hai kiến trúc dạng hành lang, chạy dài theo Đông - Tây. Đặc biệt, cụm phế tích này còn giữ nguyên vẹn một số đoạn thềm hiên lát gạch ở phía ngoài xà ngưỡng, rộng trên dưới 1, 00m tính từ tim chân tảng. Thềm gạch này được xây xếp bởi 8 hàng gạch (0, 39m x 0, 20m x 0, 05m) cao hơn mặt sân 0, 36m. Sân gạch chạy giữa hai hành lang này được lát gạch vuông (0, 38m x 0, 38m x 0, 06m).
Theo các nhận định ban đầu cho rằng các phế tích kiến trúc ở phía Bắc khu A là của một tổ hợp kiến trúc có liên quan mật thiết với nhau, bao gồm: một tòa nhà nhiều gian có chiều rộng 17, 65m, chạy dài ít nhất 09 gian (khoảng 67m) và một dãy các lầu lục giác. Điều đáng quan tâm là sự liên hệ, tiếp nối giữa các kiến trúc này. Hiện trường còn rất rõ một số mảng nền lát gạch vuông (0, 38m x 0, 38m x 0, 08m), nối liền từ mép rãnh thoát nước phía Tây tòa nhà nhiều gian với các lầu lục giác.Chiều rộng của nền gạch này đo được 2, 60m. Nhiều viên gạch vuông của nền gạch nói trên đã được cắt chéo để lát sát vào hàng gạch chữ nhật (0, 39m x 0, 18m x 0, 06m) xây nghiêng bao quanh mặt nền của lầu lục giác.Căn cứ vào dấu vết của nền lát gạch vuông này, các nhà khảo cổ nhận định khả năng tòa nhà nhiều gian và các lầu lục giác có cùng một niên đại khởi dựng.
Về niên đại: Để định niên đại cho các dấu tích kiến trúc đã xác định ở khu A, các nhà khảo cổ dùng phương án đối chiếu và so sánh tổng hợp, kết hợp với việc phân tích địa tầng.
Trước hết các nhà khảo cổ tập trung vào các trụ móng sỏi có chuẩn niên đại tương đối. Như đã trình bày, ở khu A20 còn có 8 trụ móng sỏi còn nguyên chân tảng đá xếp tại chỗ. Các chân tảng đều bằng đá cát, các cánh sen thon thả, trau chuốt, đẹp tương tự như chân tảng đá hoa sen thời Lý ở tháp Tường Long (Hải Phòng) năm 1057, tháp Chương Sơn (Nam Định)... Chiều rộng của nền gạch này đo được 2, 60m. Nhiều viên gạch vuông của nền gạch nói trên đã được cắt chéo để lát sát vào hàng gạch chữ nhật (0, 39m x 0, 18m x 0, 06m) xây nghiêng bao quanh mặt nền của lầu lục giác.
Đồng thời tại khu vực hố A20 có khá nhiều các di vật lá đề và gốm sứ thời Lý. Các loại gạch có thềm hiên nhà đều còn nguyên vẹn và dáng hình, sắc màu đều giống hệt như các viên gạch xây các tháp Lý vừa dẫn. Từ các dẫn liệu trên đây chúng tôi tin rằng đây là dấu tích kiến trúc của thời Lý. Niên đại này được củng cố khi so sánh mặt bằng của hai kiến trúc này là tương đương với địa tầng chuẩn Lý - Trần ở Đoan Môn đều ở độ sâu khoảng 2m. Khi đó có các móng trụ có niên đại tương đối ta có thể so sánh tìm hiểu niên đại của các móng trụ khác. Ta sẽ thấy, móng trụ sỏi ở kiến trúc nhiều gian, ở lầu lục giác giống hệt về kỹ thuật, vật liệu, kích thước với các trụ móng sỏi Lý ở khu A20.
Về địa tầng các trụ móng đó cùng độ sâu 1, 80m - 2, 20m với các kiến trúc ở A20, tức là đều nằm trong khoảng niên đại khoảng thời Lý.
Hơn nữa xét về mặt kỹ thuật xây dựng, các móng trụ ở đây cũng đều thuộc kỹ thuật của thời Lý và thời Trần. Trong thời Lý, kỹ thuật gia cố sỏi đặc biệt thấy rõ ở chùa Lạng (Hưng Yên), tháp Chương Sơn (Nam Định), tháp Phổ Minh (Nam Định).
Các trụ móng sỏi ở thời Lý thường được gia cố rất chặt chẽ. Điều này khác với các trụ móng sỏi thời muộn hơn (có thể là thời Lê), có gia cố sỏi nhưng sơ sài hơn rất nhiều và ở độ sâu cao hơn. Nói cách khác các trụ móng sỏi Lê nằm ở mặt bằng cao hơn mặt bằng Lý - Trần. Hơn nữa, như đã nói trên, phủ trên mặt bằng của khu vực của các trụ móng thời Lý là một lớp di vật có niên đại Lý nên có thế tin rằng hầu hết các trụ móng ở đây đều thuộc thời Lý.
Điều này còn được khẳng định thêm khi phát hiện một hồ nước cổ hình chữ nhật phía Nam khu kiến trúc nhiều gian bị lấp đầy vật liệu Lý, Trần. Điều này chứng tỏ hồ nước này đã bị lấp trong thời Trần. Hồ nước này đã phá vào móng kiến trúc lầu lục giác và một phần móng trụ của 'kiến trúc nhiều gian. Các nhà khảo cổ cho rằng hồ này được đào vào đầu thời Trần và bỏ đi vào khoảng cuối thời Trần. Do đó ta cũng thấy các trụ móng sỏi đã xuất lộ ở cùng mặt bằng đều thuộc thời Lý.
Kiến trúc cổ truyền Việt là các công trình có hệ chịu lực bằng khung gỗ, với cấu kiện cơ bản là hệ thống cột. Vì vậy, người Việt chỉ chú trọng gia cố nền mà không cần đến móng. Sức nặng của công trình được phân tán qua hệ cột nên chân các cột đá được gia cố bằng các chân tảng đá có kích thước lớn gấp nhiều lần đường kính cột.
Hiện trạng khảo cổ học (tầng văn hoá, hiện vật) và kết quả khảo sát địa chất khu vực này cho phép khẳng định có một dòng chảy cổ (theo hướng Bắc -
Các phế tích kiến trúc ở khu A còn cần được nghiên cứu kỹ hơn. Kiến giải của các nhà khảo cổ về một số phế tích chỉ là những nhận định ban đầu. Tuy chưa thể khẳng định về quy mô và công năng của tất cả các công trình nhưng rõ ràng các phế tích này cho thấy một quần thể kiến trúc toà ngang dãy dọc khá phong phú. Dung mạo của một bộ phận Hoàng Thành Thăng Long xưa đã hiển hiện qua dấu vết vật chất chứ không chỉ là hình ảnh của sách vở, chữ nghĩa.
Cùng những phát hiện quan trọng về các dấu tích kiến trúc, một số lượng lớn đồ gốm sứ là những vật dụng dùng hàng ngày trong Hoàng cung qua nhiều thời kỳ cũng được tìm thấy. Những khám phá này đã thực sự mở ra một cánh cửa mới cho việc nghiên cứu về gốm Thăng Long và gốm dùng trong Hoàng cung Thăng Long qua các triều đại.
Cửa Bắc
Tên Hán Việt là Bắc Môn, là một trong năm cổng của thành Hà Nội thời Nguyễn. Khi Pháp phá thành Hà Nội chúng giữ lại cửa Bắc vì nơi đây còn hai vết đại bác do pháo thuyền Pháp bắn từ sông Hồng năm 1882 khi Pháp hạ thành Hà Nội lần 2

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: GSE

Cache-Control: private, max-age=0

X-Content-Type-Options: nosniff


markdown:
## Chào bác sĩ, năm nay em 23 tuổi nhưng da mặt em bị một vùng bị sạm màu hơn nên nhìn rất xấu. Em luôn cảm thấy tự ti vì điều đó. Bác sĩ có thể tư vấn giúp em có cách nào để em có được làn da sáng đều không ạ? Em xin cảm ơn! ( Thu Hương _ Hà Nội )
**Trả lời:**
Chào bạn Thu Hương!
Cảm ơn bạn đã chia sẻ cùng với chuyên mục tư vấn của Viện chăm sóc da Dr. Spiller Skinlab chúng tôi. Với câu hỏi của bạn chúng tôi sẽ giúp bạn cải thiện tình hình bằng một số phương pháp cực kỳ đơn giản sau:
**Nghệ**
Nghệ được coi là nguyên liệu chăm sóc sắc đẹp và
[ đã có từ rất lâu và được áp dụng nhiều. Làm đẹp da bằng nghệ vô cùng đơn giản bằng 2 cách sau đây trẻ hóa da hiệu quả](http://trehoadahieuquacao.com/)
Uống trực tiếp: Bạn sử dụng tinh bột nghệ pha loãng với nước lọc dùng uống hàng ngày. Không chỉ tốt cho sức khỏe mà nó còn hỗ trợ bạn đắc lực trong việc làm đẹp làn da đó.
Đắp mặt nạ nghệ: Bạn có thể đắp mặt nạ nghệ từ nghệ tươi xay nhuyễn hoặc tinh bột nghệ trộn đều với sữa tươi không đường nhé! Sử dụng hỗn hợp bôi lên vùng da bị sạm màu, để trong vòng 15 – 20 phút rồi tiến hành rửa lại bằng nước ấm. Sau một thời gian vùng da này sẽ dần sáng lên và đều màu với vùng da mặt của bạn.
**Củ cải trắng**
Củ cải trắng là nguyên liệu vô cùng quen thuộc trong thực đơn hàng ngày nhưng ít ai biết đến công dụng làm đẹp và
[ tuyệt vời của nó. Với nguyên liệu là một phần củ cải trắng, tiến hành gọt vỏ và xay nhuyễn. Sử dụng phần củ cải đã được xay nhuyễn đắp và massage lên mặt. Bạn sẽ cảm nhận được sự tươi mát vô cùng thú vị đó. cách chống lão hóa da](http://trehoadahieuquacao.com/hoi-dap-chuyen-gia/cach-phong-chong-lao-hoa-da-mat-nao-dinh-nhat.html) **Rau diếp cá**
Rau diếp cá có tính mát và là nguyên liệu làm đẹp không thể bỏ qua. Lượng lớn vitamin và chất đào thải trong rau diếp cá sẽ giúp bạn có được làn da sạch bóng. Đặc biệt là những cô nàng có làn da dầu và nhiều mụn nhọt thì rau diếp cá sẽ giúp ngăn chặn tối đa tình trạng mọc mụn, ức chế khiến mụn không lan ra được và làn da trở nên mịn màng hơn.
Bạn hãy chuẩn bị một mớ rau diếp cá, tiến hàng xay nhuyễn. Dùng vải màn chắt lấy nước và bã riêng. Sử dụng nước cốt uống trực tiếp và phần bã đắp lên mặt. Thường xuyên áp dụng bạn sẽ có được làn da sáng mịn nhé!
Tuy nhiên nếu sau một thời gian dài bạn áp dụng mà tình trạng vẫn không thuyên giảm thì chúng tôi khuyên bạn nên đến Viện chăm sóc da. Dr Spiller Skinlab để được thăm khám và tư vấn. Với vết sạm màu trên da mặt bạn chỉ cần qua 1 – 2 liệu trình
[ chúng tôi cam kết bạn sẽ có được làn da mịn màng và sáng đều. Đây là công nghệ cao hàng đầu tại CHLB Đức chuyển giao độc quyền tại Viện chăm sóc da Dr. Spiller Skinlab. Với hiệu quả đã được kiểm định và chứng minh, Dermaroller đã đem lại được sự tự tin cho hàng triệu khách hàng trên thế gới. trẻ hóa da Dermaroller](http://trehoadahieuquacao.com/dieu-tri-tre-hoa-da/tre-hon-10-tuoi-voi-phuong-phap-tre-hoa-da-dermaroller.html)
Trên đây là một số lời khuyên của chúng tôi. Hy vọng bạn sớm đưa ra được quyết định đúng đắn và có được làn da như ý Thu Hương nhé!

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


markdown: Huyền Kỳ luống cuống, đẩy mạnh vị trí mà cô ta vừa chỉ ban nãy, nhưng hiển nhiên, cửa vốn được mở ra, giờ đã bị đóng lại.Cô ta lạnh lùng nhìn từng hành động của chúng tôi, bên môi nở nụ cười đùa cợt nhợt nhạt, đưa tay cầm lấy chủy thủ trên vai.Tay của cô ta tái nhợt gầy gò, cứ như chỉ có một lớp da mỏng bao quanh xương ngón tay, tay vừa đụng phải chuôi chủy thủ, khói xanh lập tức lượn lờ bay ra, cô ta cũng chẳng để ý, cầm chặt rồi nhổ mạnh ra. Không có chủy thủ, vết thương ngay vai cô ta cũng chẳng chảy máu, chỉ có một cái lỗ đen ngòm, Phật châu ngọc đang vây quanh cái lỗ này, khảm sâu vào trên áo choàng, không ngừng xâm nhập, cứ như đang ăn mòn.Cô ta cầm chủy thủ, đột nhiên đâm ngược lại vào trên vai mình, nhưng lần này mũi chủy thủ xỏ qua Phật châu ngọc đang dính trên áo choàng, khẽ nhúc nhích, Phật châu ngọc lập tức rơi xuống đất, sau đó, cô ta hất chủy thủ ra xa, dùng mũi chân gạt Phật châu ngọc ra.Sau khi làm xong, có lẽ vì đau, tay cô ta phát run nhưng giọng nói vẫn rất nhẹ nhàng: “Trong mắt dù có Di Thiên châu nhưng cũng chỉ là một loài người bình thường, không hề biết chút pháp thuật, lại có thể sống đến tận bây giờ, đúng là một kì tích.”Huyền Kỳ theo bản năng chắn trước mặt tôi nhưng chân tay vẫn luống cuống, không biết làm sao cho tốt.Cô ta nhìn cậu, không nhanh không chậm nói: “Nghe nói, muốn lấy ra Di Thiên châu, hoặc phải giết người có nó, hoặc phải móc mắt người đó ra. Tôi định nghĩ, cứ lấy Cửu Biện Huyết Liên trước đã, rồi cho các người chết thoải mái, chỉ là, hình như các người chẳng biết tốt xấu, như vậy, tôi sẽ cho cậu tận mắt nhìn xem tôi móc mắt người chị đang sống sờ sờ của cậu như thế nào.”Cô ta dứt lời, tôi cảm nhận được thân thể Huyền Kỳ cứng đờ, cậu muốn nói gì nhưng cổ họng lại chỉ có thể phát ra vài âm thanh vô nghĩa.Sức lực của cô ta rất lớn, khom lưng nắm lấy cổ áo của tôi, nhấc bổng tôi lên.Chân tôi vẫn mềm nhũn, không hề có chút sức lực nào, nhưng để giảm bớt cảm giác hít thở không thông, tôi cắn răng, cố gắng đứng thẳng. Một đôi mắt dài nhỏ xuất hiện trong tầm mắt thôi, tròng trắng mắt ngả vàng, đầy tia máu, dưới mắt lộ ra chút da thịt, cũng khô héo tái nhợt như bàn tay cô ta.Cô ta nhìn kĩ mắt tôi, dường như đang nghĩ xem nên bắt đầu từ đâu.Bất kể là ai, khi đứng trong tình cảnh phải chọn lựa đều sẽ hi vọng mình có thể chọn đúng, vì vậy mà thường chần chờ, mà bây giờ, khoảng thời gian chần chờ này lại càng khơi dậy sự sợ hãi của tôi, bình thường tôi đã nghĩ đến vô số lần, dứt khoát chết là xong, xong hết mọi chuyện, nhưng khi mọi chuyện ập đến thật, tôi vẫn không tự giác run rẩy.“Giờ biết sợ rồi à?” Tay của cô ta đặt ngay lông mày tôi, đầu ngón tay lạnh lẽo nhưng động tác vô cùng nhẹ nhàng.Tôi tuyệt vọng nhắm mắt lại, đợi sự đau đớn sắp ập đến.Nhưng ngay sau đó, không biết vì sao, cô ta chợt đẩy tôi ra, tôi không hề chuẩn bị nên không thể đứng vững, lại bị va vào vách tường, khiến cơn đau trên lưng vốn đã giảm bớt giờ lại càng đau kịch liệt hơn, tôi ngồi bệt xuống đất, xương cốt toàn thân đều đau. Tôi không nhịn được kêu khẽ một tiếng rồi phun ra một ngụm máu.Mà ngay lúc tôi va vào trên tường, cả người đang nóng bỏng không chịu nổi, một tiếng “ầm” vang lên, lập tức kiến màn tay tôi ong lên, không nghe được gì nữa.Mở mắt ra, tôi nhìn thấy Vu Dương đang đứng gần đó, phần quần áo trên cánh tay phải hơi rách, hình như bị đả thương, trên bàn tay trái là một đốm Ảm Hỏa nhỏ.Anh hẳn là không ngờ tôi lại đứng gần như thế, sắc mặt khẽ đổi, vội chạy đến đưa tay chạm vào cổ tôi.Ngay lập tức, như có một dòng nước ấm chảy khắp toàn thân, đau đớn nhanh chóng trở nên đỡ hơn, thính giác cũng dần trở lại.“Mày….” Cô ta nhìn anh, vô cùng kinh ngạc.“Mày là ai?” Vu Dương đứng thẳng, mặt không biểu cảm hỏi.“Làm sao mày thoát được?” Cô ta hỏi ngược lại.Kèm theo đó là tiếng mèo kêu khẽ, Diệu Diệu chạy đến, vây quanh tôi.“Tượng gỗ thế thân.” Vu Dương khẽ cười “Không ngờ lần này, thứ giúp tao lại là một món đồ chơi của con nít.”Tất cả mọi người đều nghe không hiểu, chỉ có Diệu Diệu đắc ý kêu một tiếng.Thẩm Thiên Huy vẫn chưa tỉnh, Huyền Kỳ cũng không thể nhúc nhích nhưng Vu Dương đã đến, tôi không cần phải lo lắng nữa.Cùng lắm thì tôi và anh cùng nhau chết tại đây. Ý nghĩ này làm tôi giật mình, gương mặt hơi nóng lên, sự sợ hãi ban nãy không còn lại chút gì.Cô ta hừ một tiếng, nói: “Bất kể làm sao mày thoát ra được, nhưng phải cẩn thận đi, không phải có thói quen dùng tay trái à? Vừa rồi, chỉ cần lệch một chút, e rằng người yêu cảu mình đã không còn toàn vẹn rồi.”Vu Dương hình như cũng chẳng buồn để ý, chỉ nhin tôi một chút, rồi không hề cử động nữa: “Rốt cuộc mày là ai, đứa nhóc này là ai?”“Mày không biết tao, tao cũng không biết mày.” Cô ta nói, khiến người nghe không thể tưởng tượng nổi “Chỉ là, tao nhất định phải giết mày, sau đó, giết hết trên dưới toàn tộc của mày.”Nghe vậy, sắc mặt Vu Dương lập tức trầm xuống: “Tại sao?”“Bởi vì đám người trong tộc của mày đều đáng chết!” Cô ta nghiến răng nghiến lợi nói.Vu Dương nhìn cô ta một lúc, khẽ nắm chặt tay, thu lại Ảm Hỏa, không hề đề phòng đi đến bên cạnh Thẩm Thiên Huy, cúi người, lục lọi trên người anh ta.Cô ta không biết anh định làm gì nên không dám hành động thiếu suy nghĩ, chỉ cảnh giác nhìn chằm chằm từng cử động của anh.Lúc này là đầu thu, trời vẫn còn hơi nóng, trên người Thẩm Thiên Huy chỉ mặc một cái áo thun, không hề giống như đang giấu cái gì, nhưng sau khi Vu Dương lục lọi một lúc lại lấy ra được một thứ phát ra ánh sáng bạc lấp lánh, là bao tay được làm từ thân giáp của người cá.Anh ung dung mang bao tay vào, hoạt động các đốt ngón tay: “Nào, để tao xem mày có bảnh lĩnh giết được toàn tộc tao hay không?”Tôi phát hiện, cánh tay bị thương của anh mặc dù có thể nhúc nhích nhưng vẫn hơi bất tiện.Cô ta cười, lấy một nắm giấy vàng, nắm chặt trong tay, hai tay tạo thành hình kì quái, lầm bầm bằng giọng vô cùng quái dị.Đây chính là chú ngữ của Ngôn Linh sư à? Sẽ triệu hồi được quái vật gì tới đây?Vu Dương vẫn bình tĩnh đứng đó, lẳng lặng chờ.Trong phòng bỗng nổi lên một cơn gió, mấy cây nến lập tức được thắp sáng, ngọn lửa thẳng tắp, sau đó, TV đột nhiên bị nổ tung, Mão Tinh mở lớn hai mắt, nhưng vẫn không nhúc nhích, mấy mảnh kiếng bể làm mặt nó bị thương vài chỗ.Sau tiếng nổ mạnh, xung quanh trở nên vô cùng yên tĩnh, chú ngữ của cô ta cũng càng lúc càng nhỏ, gần như không nghe được nữa.Chừng mười mấy giây sau, gió dần nhỏ lại, miệng cô ta cũng không còn nhấp nháy nữa, bỗng dưng một luồng ánh sáng bạc xuất hiện, nếu không phải Vu Dương kịp thời né tránh, e rằng đầu của anh đã bị chém trúng.Cô ta nhắm mắt lại, dường như đã nhập định, trước mặt cô ta là một người đàn ông cao lớn mặc quần áo của người dân tộc thiểu số, chân trần, ánh mắt hung ác, cầm theo một thanh đao dài, không hề ngừng nghỉ chém về phía Vu Dương.Vu Dương qua lại tránh né, không nóng nảy đánh trả mà như đang tìm kiếm thứ gì.“Cầm lấy, rôid trốn đi.” Không bao lâu sau, anh đá một cái, đưa chủy thủ ban nãy bị ném đi đưa lại cho tôi.Tôi vui mừng, cầm chặt chủy thủ như một cây cỏ cứu mạng.Gian phòng không lớn lắm, trang trí đơn giản, không hề có đồ vật cản trở, Vu Dương cố gắng dụ người đàn ông kia ra một góc tường, nhưng dù vậy, trên mạt tôi vẫn bị gió mạnh chém ra từ cây đao làm đau.Người đàn ông này thân hình to lớn chừng một thước chín, cơ bắp cuồn cuộn nhưng lúc đánh nhau lại không hề rề rà, động tác đơn giản mà hiệu quả, công thủ rõ ràng, đao linh hoạt như một con rắn bạc, tay phải của Vu Dương lại đang bị thương lại bị ép sát, nhất thời anh cũng không có cách nào.Tôi thầm nóng lòng, cũng không thể làm gì, lại không dám động vào Huyền Kỳ và Thẩm Thiên Huy, Diệu Diệu thấy tôi không sao thì ngồi bên cạnh, trợn tròn mắt tập trung xem cuộc chiến.Đánh một lúc, thấy Vu Dương vẫn không thể chiếm được thế thượng phong, tôi càng gấp gáp, tìm cách giúp anh, vừa ngẩng đầu, tôi lại người phụ nữ kia đứng ngay trước mặt, tôi nghĩ nghĩ, vội tìm Phật châu ngọc.May là Phật châu ngọc chỉ bị đẩy ra một chút, không phải rất xa, tôi vừa quan sát phản ứng của cô ta, vừa đến gần, cẩn thận lấy đi.Diệu Diệu không biết tôi định làm gì, ở sau lưng tôi khẽ gọi một tiếng.“Suỵt!” Tôi hết hồn, ra hiệu bảo cô ấy im lặng, lúc ngẩng đầu lên nhìn, phát hiện cô ta không hề nhúc nhích.Không được để bị phát hiện, không được để bị phát hiện. Tôi thầm cầu khẩn trong lòng, đưa chủy thủ ra, từ từ kéo Phật châu ngọc về phía mình. Phật châu chạm vào chủy thủ, phát ra ánh sáng vàng kim, mà người phụ nữ kia thì vẫn đứng không nhúc nhích, hình như không hề biết bất cứ chuyện gì.Bên kia, Vu Dương và người đàn ông cao lớn kia vẫn đánh khó phân cao thấp, trên người mỗi người đều có vài vết thương nhẹ.Thẩm Thiên Huy nói, Thức Thần là do Ngôn Linh sư điều khiển, như vậy, cô ta hẳn đang điều khiển Thức Thần, không rảnh chú ý đến tôi, nếu thừa dịp đánh lén, có lẽ sẽ thành công.Tôi nghĩ đến đây, liền vòng Phật châu ngọc vào chủy thủ, đâm mạnh vào giữa lưng cô ta.Nhưng ai ngờ, giống hệt như lúc tôi định đâm Lưu Hà, mũi chủy thủ còn chưa đụng phải áo choàng đen kia, đã có một cỗ sức mạnh đánh văng chủy thủ, còn đẩy tôi va vào vách tường. Cũng may, cơn đau lần này đỡ hơn lần trước nhiều, chỉ là gây ra âm thanh không nhỏ, ngay cả Diệu Diệu cũng hoảng cả hồn nhảy dựng lên nhìn tôi.“Đừng có làm loạn, trên người cô ta có kết giới, không thể làm cô ta bị thương được đâu.” Vu Dương “chậc” một tiếng, cau mày nói lớn.Tôi bị anh nói thế thì hơi ngại ngùng, rõ ràng là muốn giúp lại phát hiện mình giúp không đúng, không hề có tác dụng gì. Chương trướcChương tiếp Báo lỗi chương Bình luậnBạn có thể dùng phím mũi tên hoặc WASD để lùi/sang chương.Truyện Full - Đọc truyện online, đọc truyện chữ, truyện hay. Website luôn cập nhật những bộ truyện mới thuộc các thể loại đặc sắc như truyện tiên hiệp, truyện kiếm hiệp, hay truyện ngôn tình một cách nhanh nhất. Hỗ trợ mọi thiết bị như di động và máy tính bảng.Contact - ToS - Sitemap ma thien ky tien nghich thieu gia ac ma dung hon toi truyen dam my chua te chi vuong tam sinh tam the thap ly dao hoa linh vu thien ha quan khi dai thieu gia em lay cau doc ton tam gioi quan thuat quan sach quan bang tru tien lac hong ky

Cache-Control: max-age=3600, must-revalidate

Accept-Ranges: bytes