markdown:
QUĘ
HƯƠNG TRONG TRÍ NHỚ
NHẠC VŐ TÂY SƠN
THÁI TẨU
Tỉnh Běnh định lŕ nơi cňn giữ được nhiều bộ môn văn hóa đặc thů như: hát bội, bŕi chňi,
vő thuật vŕ Nhạc vő Tây Sơn. Trong phạm vi bŕi nŕy, người viết xin lạm bŕn đến môn Nhạc Vő
Tây Sơn.
TỪ VĂN MINH TRỐNG ĐỒNG
Bộ môn văn hóa nŕy, theo dân thoại Běnh Định gọi lŕ
" Nhạc Vő Tây Sơn
"
vŕ theo nhạc pháp
gọi lŕ
" Song Thủ Đả Thập Nhị
Cổ ". Ai cũng biết, sắc thái đặc biệt trong nền văn hóa cổ xưa
của người Việt nổi bật hơn cả lŕ việc důng trống.
Những cuộc khai quật đă đem đến cho các nhŕ khảo cổ cái trống đồng mŕ đặc trưng hơn cả lŕ
" trống đồng Ngọc Lũ " lŕ chứng cớ đặc biệt của nền văn minh Việt.
Tiếng trống từ xưa đến
nay đối với dân tộc Việt Nam vẫn lŕ hiệu lệnh để thi hŕnh công việc
tập đoŕn, để báo hiệu một công việc có quan hệ chung, trống ra quân, trống
ngũ lięn, trống thu không, trống cầm canh... thường ở đěnh lŕng nŕo cũng có
cái trống lớn để báo hiệu, trước khi lŕ một công việc nghệ thuật từ trống
chầu đến cầm chầu cho con hát. Vậy dụng ý của trống đồng lŕ đại biểu uy lực
của thủ lănh quần chúng, ban hŕnh mệnh lệnh để rồi trở nęn huy hiệu của mệnh
lệnh vŕ trở nęn thięng lięng, cho đến thời quốc gia độc lập mới có đền thờ " Đồng Cổ " như lŕ quốc giáo (1).
Vě vậy, ta có thể nói rằng việc chế tạo vŕ sử dụng trống lŕ sở trường của Văn Hoá Việt Nam, vŕ không có chi lŕ lạ khi ta biết rằng trong thời Tây Sơn ( 1788-1802 ) sắc thái đặc biệt nọ của văn hóa dân tộc được anh em Nguyễn Nhạc khai thác đến triệt để, thě nghệ thuật chơi trống cũng đưa đến tuyệt đỉnh
ĐẾN NHẠC VŐ TÂY SƠN
Nhạc khí căn bản của nhạc vő Tây Sơn lŕ một dŕn trống do quân Tây Sơn důng khi thao diễn
quân sĩ tại vő trường, khi xuất quân cho khí thế thęm mạnh mẽ, khi thúc quân lướt tới trận mạc cho mau lẹ, khi cần hŕnh quân tiến thối nhịp nhŕng, khi hăm thŕnh cho uy thế thęm mănh liệt, hoặc lŕ khi khải hoŕn mŕ reo mừng thắng trận.
Bộ trống đúng theo kinh điển gồm 12 cái, mỗi cái mang tęn một con giáp của thập nhị chi : tí, sửu, dần, mẹo, thěn... vŕ khi học nhạc thě tęn các con giáp nŕy cũng lŕ tęn các cung bậc do tiếng trống phát ra. Đường kính mỗi trống lớn, nhỏ khác nhau, da bịt trống thě căng chůng, thẳng cũng khác nhau nęn tiếng trống cao thấp khác nhau.
NGHỆ THUẬT ĐÁNH TRỐNG
Khi đánh trống thě nghẹ sĩ důng roi trống (důi trống), có khi bỏ cả roi trống mŕ chỉ důng những ngón tay, důng bŕn tay, důng nắm ty, důng cůi chỏ... nghĩa lŕ důng đủ cả bộ phận của hai tay. Trường hợp důng roi trống thě cứ mỗi nhịp điệu cử động của ta lŕ ta có thể nghe được bốn âm thanh phát ra : nơi đầu roi trống (1), kéo sang đuôi roi trống (2), hạ cůi chỏ xuống (3), vŕ bật ngửa nắm tay vŕo mặt trống (4). Cứ như thế mŕ hai tay của nghệ sĩ nhảy múa tręn 12 cái trống khi lơi lả nhẹ nhŕng, khi
dồn dập gấp rút, khi phấn khởi khoan thai. Chỉ có hai cái tay mŕ đánh cả một dŕn trống 12 cái nęn nhạc pháp gọi lŕ "Song Thủ Đả Thập Nhị Cổ".
Tuy nhięn, trong trường hợp mŕ nghệ sĩ vượt khỏi tầm kinh điển đến bậc sięu thặng thě ngoŕi 12 cái trống đặt ngay trước mặt để cho hai tay sử dụng theo đúng nhạc pháp Song Thủ Đả Thập Nhị Cổ, hăy cňn đặt thęm 5 cái trống khác ở phía sau : một cái đặt ngang nơi đầu để đầu ngả ngửa húc vŕo, hai cái đặt ngay hai bęn hông cho hai cůi chỏ thúc vŕo vŕ cňn hai cái nữa thě đặt cho vừa tầm hai gót chân để đá hậu vŕo, vị chi lŕ 17 cái trống. Nghệ sĩ " chơi " nổi 17 cái trống ( ông Tám Ngang) thě không cňn nữa, mŕ trước đây chỉ cňn có nghệ sĩ chơi được 12 trống mŕ thôi. Tuy nhięn, khi nghe xem thě vẫn thấy lŕ sięu việt.
Trước khi chơi, nghệ sĩ đi một đường quyền, bái tổ rồi mới bắt đầu đánh trống vŕ các bản nhạc
lần lượt nổi lęn. Nghệ sĩ, điệu bộ hůng dũng, công lực dồn lęn nét mặt, trổ ra hai tay dồn dập bęn
12 cái trống xem như một nghệ sĩ đang múa đường quyền bęn 12 cái trống kiểu lăng ba vi bộ nęn mới gọi lŕ nhạc vő. Nghệ sĩ chơi bộ môn nŕy cần phải biết vő thuật vŕ khiếu thẩm âm để sự biểu diễn tăng thęm phần ngoạn mục.
NGHỆ THUẬT BỊ MAI MỘT
Những năm trước đây, không nghe ai nhắc đến "Nhạc Vő Tây Sơn" lŕ vě một lẽ dễ hiểu.
Thói đời thắng được thě lŕ vua mŕ thua lŕ giặc. Khi nhŕ Tây Sơn thất bại, nhŕ Nguyễn Gia Long chiến thắng, nhŕ Tây Sơn bị nhŕ Nguyễn tru di đến nỗi mộ phần của các Ngŕi cũng bị quật lęn, nghiền xương tán nhỏ lŕm thuốc súng bắn xuống biển, các tôi trung nhŕ Tây Sơn đều phải mai danh ẩn tích. Thậm chí đến những cái hay của nhŕ Tây Sơn cũng phải dấu đi kẻo để lộ cho người khác biết được đi báo thě sẽ bị tů đŕy. Do đó mŕ di tích nhŕ Tây Sơn đều bị phá bỏ hết. Đồng bŕo
Běnh Khę thương nhớ ba Ngŕi lén lập đền thờ mŕ bề ngoŕi cũng phải ngụy trang lŕ miếu thờ thần,
ai có thương nhớ giữ được cái gě hay của Ba Ngŕi thě để bụng chẳng dám phô trương vě sợ
chính quyền nhŕ Nguyễn mŕ hay được thě không tránh khỏi hậu quả khốc hại. Nhạc vő Tây Sơn cũng cůng chung cái số phận nŕy.
Tôi cũng xin phép mở một cái dấu ngoặc tại đây để nęu lęn một lý do thứ hai (Thi sĩ Quách Tấn cho biết : Ngŕy xưa, môn vő thuật Běnh Định chia lŕm 4 bộ môn: côn, quyền, kiếm, cổ ( trống ) chứ không phải kích.
Về môn Cổ thě vő sinh thường treo lủng lẳng ngay hŕng, hŕng năm, muời cái trống ( loại trống chầu hát bội ) để tập vő. Vő sinh sẽ đánh, đá vŕo cá cái trống ấy. Trống bị sức mạnh đánh, đá sẽ văng ra xa vŕ nhờ dây treo thối ngược lại. Lối tập vő bằng trống nŕy, một lŕ để tạo những cú đánh
( đấm ), đá mạnh, nặng cân hơn; hai lŕ để tập sự nhanh nhẹn chống đỡ, tránh né. Nếu ai không tinh mắt lẹ tay thě chắc chắn sẽ bị trống thối ngược lại đập cho vỡ mặt, găy xương.
Lần về sau, dường như con người mỗi ngŕy một yếu dần nęn không cňn ai dám tập vő bằng trống nữa mŕ tập bằng những bao đựng cát hoặc bằng bưởi, bňng... Từ đó, danh từ tập vő bằng trống không cňn ai dám nhắc tới vě nhắc tới cũng thęm hổ thẹn với người xưa, dần dŕ rồi mai một.
Có người bảo Nhạc Vő Tây Sơn lŕ biến thể của lối tập vő bằng trống nŕy. Điều đó không lấy gě lŕm chắc. Nhưng nếu quả vậy thě nhŕ Tây Sơn thật lŕ kỳ tŕi đă khéo khai thác từ bộ môn vő thuật chuyển sang bộ môn âm nhạc, rồi lại důng âm nhạc mŕ giáo dục vő thuật, gây không khí hŕo hứng trong quần chúng, kích động lňng hăng say chiến đấu của các chiến sĩ bằng tiếng trống.
Ngŕy nay, tại Kampuchia, người ta cũng důng trống để tập vő. Tręn vő đŕi Mięn mŕ thiếu tiếng trống thě vő sinh không tŕi nŕo biểu diễn được. Xin khép ngoặc lại.
NHƯNG CÓ NGƯỜI CŇN GIỮ ĐƯỢC CHÂN TRUYỀN
Nhưng may thay, vận nước đổi dời, khi thực dân bị lật đổ, nhŕ Nguyễn cũng nhŕo theo thě chỉ có
hai người, một ở Běnh Khę (nay lŕ Tây Sơn) vŕ một ở Tuy Phước, tỉnh Běnh Định, cňn giữ được cái chân truyền ấy vŕ xem như quốc bảo. Người ở Běnh Khę lŕ ông Tám Ngang, ông lŕ người sử dụng được 17 cái trống, ông đem dạy lại cho ba người: hai đứa con trai ông vŕ một người học trň. Đứa con trai đầu chết, đứa thứ hai thě năm 1954 ở trong đoŕn văn công của Việt cộng tập kết ra Bắc, cňn lại người học trň kia lŕ nghệ sĩ Tân Phong (tức Nguyễn Phong). Người ở Tuy Phước tęn lŕ ông Bầu Thơm (tức Vő Đôn) lŕ một ông bầu hát bội vŕ cũng lŕ một nhạc sư về loại nhạc hát bội, ông dạy lại một người học trň đó lŕ nghệ sĩ Mười Thông (tức Hoŕng Thông) lŕ một nghệ sĩ hát bội vŕ một roi trống hát bội có hạng.
Hai ông thầy vě tuổi giŕ đă qui tięn cňn lại hai người học trň tręn kia, tuy không phải bậc
sięu đẳng đánh nổi 17 trống, song cũng học được đúng truyền thống của nhạc pháp " Song Thủ
Đả Thập Nhị Cổ ". Trước năm 1975, ở Phů cát có anh Nguyễn Việt cũng tập đánh được 12 trống vŕ ở Běnh Khę có hai em bé gái (một em 7 tuồi, vŕ một em 12 tuổi) do đoŕn Ca Vő Nhạc Tây Sơn đŕo tạo cũng tập đánh được 5 trống (ngũ âm) xem rất ngộ.
Rięng Tân Phong, anh lŕ một nghệ sĩ chơi thạo các môn như vẽ vời, ca hát, đờn địch, đắp tượng, chạm trổ, đięu khắc, viết tuồng, đóng kịch... Cái gě anh cũng thảy lŕm được. Nghe đâu anh cũng đă thất lộc cách đây vŕi năm. Xin thắp cho anh một nén hương lňng thương tiếc một người bạn tŕi hoa.
GIÓNG TRỐNG KHẮP NƠI
Trước năm 1975, anh Tân Phong vě mang nặng một tinh thần dân tộc nęn anh sẵn sŕng muốn truyền lại cho đoŕn hậu bối cái quốc túy của văn hóa dân tộc, anh cũng đă thuận lời mời đi trěnh diễn Nhạc Vő Tây Sơn nŕy nhiều nơi. Tôi cňn nhớ :
Ngŕy 8-11-1967, Hội Văn Hoá Běnh Dân Sŕi Gňn mời anh trěnh diễn tại trường Quốc Gia
Âm Nhạc vŕ Kịch Nghệ tại Sải Gňn nhân có buổi lễ của cơ quan UNESCO tổ chức tại trường nŕy.
Ngŕy 11 vŕ 12-1-1968, trěnh diễn tại rạp Thống Nhất Sŕi Gňn vŕ sân Tinh Vő Chợ Lớn do ban Quản Trị Điện Tây Sơn Běnh Khę tổ chức dưới sự giúp đỡ của Hội Đức Trí Thể Dục SAMIPIC (Société pour l'Amélioration Moral Intellectuelle et Physique des Indochinois de Cochinchine) vŕ đoŕn thể Vovinam.
Ngŕy 16-8-1969, trěnh diễn tại Trung Tâm Văn Hoá Běnh Định tại Qui Nhơn nhân ngŕy khánh thŕnh Trung Tâm nŕy có sự chứng kiến của ông Quốc Vụ Khanh Mai Thọ Truyền, đặc trách Văn Hoá, ông Đại sứ Đại Hŕn Dân Quốc vŕ rất đông quan khách Việt Hŕn Mỹ tham dự.
Ngŕy 15-3-1970, được phái đoŕn điện ảnh Tổng Cục Chiến Tranh Chính Trị thu hěnh vŕ đă trěnh chiếu tręn mŕn ảnh truyền hěnh Việt Nam vŕo đęm 25-4-1970 tại Sŕi Gňn vŕ tại Cần Thơ, Qui Nhơn, Huế vŕo các đęm kế tiếp.
Ngŕy 18-6-1970, được phái đoŕn Điện ảnh Bộ Thông Tin thu hěnh lŕm phim tŕi liệu vŕ sẽ trěnh chiếu tręn các mŕn ảnh ciné vŕ truyền hěnh.
Nghe đâu, sau năm 1975, hai em bé ở Běnh Khę mŕ đoŕn Ca Nhạc Vő Tây Sơn đŕo tạo năm nŕo nay cũng đă mang trống Tây Sơn đi đánh xứ người, được nhân dân nhiều nước tán thưởng.
Ngoŕi ra, hŕng năm vŕo ngŕy mồng 5 Tết tại điện Tây Sơn Běnh Khę, tiếng trống kích cảm của môn Nhạc vő Tây Sơn đă vang lęn mở đầu cho chương trěnh tế lễ vua Quang Trung vŕ lễ hội Tết
Đống Đa, kỷ niệm trận chiến thắng quân Thanh oanh liệt nhất trong lịch sử của vua
Quang Trung Nguyễn Huệ vŕo můa xuân năm Kỷ Dậu 1979.
Ai có dự xem tręn phim ảnh các lối đánh trống ở nước ngoŕi đều phải công nhận rằng nghệ thuật đánh trống của Tây Sơn thật lŕ kỳ ảo.
Trước năm 1975, ban Phổ biến Nhạc Vő Tây Sơn lại cňn biểu diễn phối hợp giữa Nhạc vő Tây Sơn vŕ Vő thuật Běnh Định bằng cách khi nhạc vő nổi lęn thě các vő sinh nam nử ở bęn ngoŕi đi những đường quyęn, những đường côn, sięu, đao... múa, đá, tọa, nhảy nhịp nhŕng theo tiếng trống vŕ đờn, kčn, xụp xőa, mő phụ họa xem chẳng khác chi những corps de ballet của Tây phương.
BŔI BẢN NHẠC VŐ
Vě mang danh lŕ nhạc vő nęn bŕi bản phần nhiều cũng mang tính chất quân sự như bŕi : Khai Trường, Xuất Quân, Hŕnh Quân, Hăm Thŕnh, Khải Hoŕn.
Nhạc vő Tây Sơn, muốn biểu diễn đúng theo truyền thống vŕ xem cho đẹp mắt thě trước hết, đi đầu lŕ bộ phận của chięng, trống, có quân hầu, lọng che ; theo sau lŕ hai toán quân (mặc áo cạp nẹp, chân quấn vňng ve, đầu đội nón dấu, tay cầm đao, kiếm, côn...) rồi đến giŕn Nhạc Vő đặt tręn một chiếc xe đẩy ( Nhạc trưởng đứng giữa, hai bęn lŕ bốn nhạc công : đờn, kčn, xụp xőa, mő phụ họa ); sau rốt lŕ vị tướng chỉ huy lẫm liệt tręn měnh voi hoặc ngựa.
Bắt đầu biểu diễn, vị tướng kęu gọi :
Ngoŕi bięn thůy quân thů xâm lấn
Trong nội těnh đất nước lâm nguy
Phận lŕm trai sinh tử nẹ chi
Quyết một dạ lęn đường cứu quốc!
Nhạc trưởng tiếp theo :
Anh em ơi!
(Toŕn thể nhạc công) "Dạ"
Lệnh tręn đŕ ban xuống
Phận dưới phải thi hŕnh
Důng kế mưu kích cổ đa thanh
Địch lầm tưởng hůng binh vạn đội
Đằng trước khởi chinh cổ, giŕn nhạc vő nổi lęn vŕ lần lượt theo các bŕi bản do vị tướng chỉ huy.
1- Bŕi Khai Trường
Bŕi Khai Trường chỉ důng để luyện tập quân sĩ hay chŕo mừng các vị tướng chỉ huy khi cần đến diễn vő trường. Điệu nhạc khoan thai, hůng dũng.
Thuở xưa, mỗi dịp có vị Hoŕng đế hay vị Nguyęn soái đến diễn vő trường để mở một cuộc diễn vő, tập vő hay lŕ chọn tướng sĩ thě khi vị ấy bước vŕo vő trường, mỗi xứ có một điệu nhạc rięng để chŕo mừng nhŕ lănh đạo. Rięng đối với quân Tây Sơn, điệu nhạc đó lŕ ba hồi trống khai trường.
Nhưng mŕ nhạc hát bội thường chỉ có hai cái trống căn bản gọi lŕ "trống âm" vŕ "trống dương" hay "trống quân" vŕ "trống chiến". Nếu người ta biết rằng hát bội ngŕy nay lŕ do cụ Đŕo Tấn ở Běnh Định lập thŕnh qui chế, thě phép đánh trống của hát bội cũng đánh nhái theo điệu Khai Trường của Nhạc Vő Tây Sơn.
Trống Khai Trường của hát bội phải đánh đúng ba sách, mỗi sách tám phách. Khi đánh đúng 24 phách, nhạc sĩ mở ra thŕnh trống chiến vŕ chờ cho trống quân gióng giáp ba hồi lại 9 tiếng thě người trống chiến phải thét theo. Khi thét xong, nghĩa lŕ khai trường xong thě nhạc sĩ mở trống ra cho nghệ sĩ ra sân khấu. Lúc đó thě người hát hát thứ gě, nam, khách hay xuân... thě người đánh trống phải đánh theo thứ ấy. Nhưng thường người đánh trống chỉ được quyền đánh khi người nghệ sĩ tręn sân khấu đă "thủ" vŕ "vĩ". Nếu người đánh trống tự ý đánh theo, gọi lŕ đánh nhái.
Nói về bŕi bản của nhạc hát bội thě có 8 bŕi kể từ bŕi nhịp một đến nhịp tám cňn âm thanh hay hoặc dở tůy theo người nhạc sĩ bắt giŕ hay non mŕ thôi.
2- Bŕi Xuất Quân
Xuất quân có nghĩa lŕ đem quân đội ra chiến trường, nó có nghĩa lŕ khởi hŕnh vŕ bao giờ khởi hŕnh thě điệu nhạc phải lŕm sao cho tinh thần chiến sĩ phấn khởi lęn, hăng hái lęn vŕ cũng phải gây cho được trong lňng mọi người một niềm tin chiến thắng. Do đó, nhạc xuất quân của Nhạc Vő Tây Sơn theo điệu nŕy lŕ một điệu nhạc hůng, nhịp của nó cŕng nhặt lŕm cho tim mọi người đập cŕng lúc cŕng mau, nghe hăng hái, phấn khởi.
3- Bŕi Hŕnh Quân
Ta tưởng tượng một đạo quân hůng hậu đă xuất quân trong těnh thần tối cao nhưng mŕ sau một khúc đường dŕi chắc hẳn cũng đă thấy mệt mỏi. Trong lúc ấy vị tướng chỉ huy chỉ kęu gọi nầng cao tinh thần suông, chúng ta có cảm tưởng rằng lời kęu gọi ấy không được đáp ứng. Trái lại, nếu lời khuyến khích lŕ một lời ęm ái, dịu dŕng, có vẻ vui vẻ, có vẻ đůa cợt ... thay vě đem lời hůng hồn thě đem lời an ủi ęm ái, chắc có lẽ kết quả sẽ hay hơn.
Đọc truyện Tŕu, chúng ta cňn nhớ lúc Quản Di Ngô ngồi trong cũi để được đưa về nước Tề thě thấy các quân khięng cũi hơi mệt mỏi nęn Quản Di Ngô bčn đật ra những bŕi ca, bŕi hát để cho quân sĩ đi theo nhịp bŕi ca mŕ quęn mệt mỏi. Cňn trong dă sử của Tây Sơn, người Běnh Khę thường thuật lại rằng : Khi quân Tây Sơn đi ra Thăng Long ngŕy đęm không nghỉ phải hai người vőng một người thě tránh sao khỏi cái việc khięng lięn tiếp mười mấy ngŕy, quân Tây Sơn cũng có thể mệt mỏi, vŕ huyền thoại truyền rằng vua
Quang Trung mới bŕy ra chuyện thi đua kể chuyện tiếu lâm để cho quân sĩ hŕo hứng quęn sự mệt mỏi vŕ, chúng tôi cũng tin rằng không biết chừng dŕn trống của Nhạc Vő Tây Sơn lúc ấy lại trổi khúc hŕnh quân nhằm mục đích giống như mục tięu của việc thi đua kể chuyện tiếu lâm tręn kia.
Khúc nhạc nŕy của Nhạc Vő Tây Sơn cũng diễn tả được cái ý nghĩ đó. Khúc nhạc nŕy có đoạn nhạc sĩ chỉ đánh thuần bằng tay không, bằng những ngón tay, bŕn tay, nắm tay vŕ cůi chỏ nghe rất vui tai vŕ xem đẹp mắt.
4- Bŕi Hăm Thŕnh
Bây giờ chúng ta lại tưởng tượng tiếp như đoŕn quân Tây Sơn đă đến dưới chân thŕnh vŕ
vị tướng chỉ huy đă ra lệnh hăm thŕnh thě phận sự của nhạc sĩ sử dụng giŕn trống lŕ phải gây cho chiến sĩ một tinh thần nỗ lực tối đa để công phá thŕnh trě hầu cướp được cho mau lẹ. Điệu nhạc nŕy nghe thật lŕ sôi nổi, dồn dập, kích động tối đa lňng dũng cảm của mọi người.
5.-
Bŕi Khải Hoŕn
Vŕ sau cůng lŕ bŕi Khải Hoŕn. Điệu nhạc nŕy dĩ nhięn âm thanh phải diễn đạt cho được sự vui mừng, phấn khởi, hň reo của kẻ chiến thắng.
Ai đă có nghe xem Nhạc Vő Tây Sơn sẽ nhận rő điều đó. Tôi nói nghe vŕ xem vě Nhạc Vő Tây Sơn xem đă đẹp mắt mŕ nghe cũng vui tai. Điệu bộ vŕ âm thanh hňa nhịp khi khoan, khi nhặt, khi bổng, khi trầm, khi lơi lả, lúc dồn dập thật lŕ khó tả.
TÂM TĚNH NGƯỜI VIẾT
Người viết bŕi nŕy hân hạnh trước đây đă có mặt trong tất cả các buổi trěnh diễn Nhạc Vő Tây Sơn, nhưng không có lần nŕo măn nguyện. Bởi lẽ, theo người viết, bộ môn văn hóa nŕy cần phải được chấn hưng vŕ trěnh diễn theo đúng truyền thống. Thế nhưng từ trước đến giờ, về mặt chính quyền thě ít để ý đến, mặc dů tręn thực tế đă công nhận nó lŕ hay vŕ sięu việt nhưng không đật thŕnh kế hoạch để chấn hưng. Cňn nghệ sĩ thě vě thiếu sự để ý, đề cao của chính quyền, nęn mặc cảm bị bỏ rơi, phần thě bận rộn sinh kế lŕm ăn nęn cũng không công đâu tập luyện.
| Cho nęn trong tất cả những lần trěnh diễn, người nghệ sĩ đều ở trong těnh trạng bị " bắt cóc ", chẳng khác nŕo bắc nước sôi rồi mới đuổi gŕ nęn không tránh khỏi sự lụp chụp vě thiếu chuẩn bị, thiếu tập dợt; nghệ sĩ nhớ được ngón nŕo học được của ngŕy trước thě trổ ra ngón ấy chứ không có thě giờ xét duyệt lại, tập tŕnh thęm cho hay, cho hoŕn mỹ vŕ thường chỉ trěnh diễn thuần việc đánh trống, thiếu phần phụ họa.
Người viết xin mạn phép ước mơ mŕ đề nghị với nhŕ hữu trách Việt Nam sau nŕy, nặng těnh với Văn Hoá Dân Tộc, nếu xét thấy bộ môn Nhạc Vő Tây Sơn lŕ một quốc túy vŕ có một giá trị lịch sử huy hoŕng thě cần phải đật kế hoạch cụ thể để bảo tồn vŕ phát huy. Těm kiếm những nghệ sĩ nŕo cňn giữ được chân truyền bộ môn nŕy, truyền lại cho đoŕn hậu tấn.
Ngŕy xưa, "Người Việt đă nghe tiếng gọi của Trưng Trắc, Trưng Nhị mŕ chống lại Tô Định muốn lấy luật pháp mŕ trói buộc ; đă mười năm gian khổ theo Lę Lợi để khỏi phải bím tóc vŕ kết đuôi sam giống người Minh ; đă cůng Nguyễn Huệ đánh trống tiến quân vŕo Thăng Long để đuổi đám tướng binh nhŕ Thanh nhiễu loạn cuộc sống của dân chúng.
Vŕ chắc chắn măi măi về sau nŕy, dân tộc Việt Nam cňn thě văn hóa dân tộc Việt Nam cũng vẫn có, vŕ vẫn cňn cái tinh thần bất khuất để bảo vệ nền văn hóa của dân tộc (2). Bởi vě tiếng trống Lạc Việt luôn luôn mang nặng těnh tự dân tộc vŕ văn hóa Việt Nam không bao giờ thiếu vắng tiếng trống đặc trưng đó.
Houston, Xuân Canhh Thěn, 2000
THÁI TẨU
Đặc san QUANG TRUNG & TÂY SƠN Xuân Canh Thěn 2000
(1) Lịch Sử Tư Tưởng Việt Nam của Nguyễn Đăng Thục, Tủ sách Viện Khảo Cổ.
Bộ VH xuất bản 1967.
(2) Văn Hóa Dân Tộc trước những nhu cầu của đất nước của GS Trần Ngọc Ninh.
Lạc Việt xuất bản 1969.
Nguồn Gốc
| Sáng Lập
|
Chương Trěnh HL
| HLV
| Sinh Hoạt
Lięn Lạc |
Bŕi
Viết | Nơi Khác |
Trang Chính

Server: Apache/2.2.24 (Unix) mod_ssl/2.2.24 OpenSSL/0.9.8e-fips-rhel5 mod_auth_passthrough/2.1 mod_bwlimited/1.4 mod_fcgid/2.3.5


markdown:
Sàn nhạc sử dụng tốt nhất ở trình duyệt Firefox
Để thu âm và sử dụng sannhac một cách dễ dàng, bạn hãy cài đặt phầm mềm sau
Bắt đầu cài đặt Firefox
để duyệt web nhanh hơn
Đăng nhập
|
Đăng ký
Tên đăng nhập
Mật khẩu
Ghi nhớ
Quên mật khẩu
|
Gửi lại mail kích hoạt
Trang chủ
Phòng thu
Sàn đấu
Club
Game
Nuôi Rồng
Tam phân thiên hạ
Poker Texas
VIP Game
Cá Xinh
Đảo Thiên Đường
Heo Kute
Tam Quốc
Jay Online
Bá Vương Mini
Xứ sở Mộng Mơ
wePlay
Hát Live
Chú ý
:
Khắc phục lỗi thu âm không nghe lại được, không lưu được, bị nháy bản thu...(có video và bài viết hướng dẫn cách khắc phục rất đơn giản)
Lưu ý
: Để đảm bảo khớp độ lớn của nhạc nền và giọng hát nên khi thu âm cả nhạc nền và giọng hát đều được thu, các bạn chú ý phải bật cả loa, hoặc đặt micro gần tai phone nhé.
Thông tin chi tiết
Cinema Italiano - Kate Hudson
Uploader:
mya_yane
Lượt thu: 1
Thời gian: 05/08/2010 00:00:00
Yêu thích
Tải beat
Chờ Feat
Thể hiện thành công
Sàn Nhạc
, Tầng 21 Tòa nhà Center Building - Hapulico Complex
Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
Email:
sannhac@gmail.com
Hỗ trợ sử dụng: 1900 561 501.
Liên hệ hợp tác: 094.686.1289
Giới thiệu quảng cáo
Liên hệ quảng cáo:
Admicro
Hà Nội – Ms. Hải Yến: 0988 965 517 – (84 4) 3974 8899. Ext 2201
Hồ Chí Minh – Mr.Tuấn: 0983 050 185 – (84 8) 7307 7979. Ext 173
Email:
giaitrixahoi@admicro.vn
Hỗ trợ & CSKH:
Admicro
Ms.Thơm: 01268 269 779
Address: Tầng 20, Center Building Hapulico Complex, Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội
Copyright 2009
– Công ty cổ phần VCCorp.
Tầng 17, 19, 20, 21 Tòa nhà Center Building - Hapulico Complex
Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
Giấy phép số 375/GP-BTTTT Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 07 tháng 08 năm 2015.
Trang chủ
|
Điều khoản
|
Phòng thu
|
Beat
|
Recording

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache/2.2.15 (CentOS)

Set-Cookie: viewbeat=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; Max-Age=0

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Connection: close

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown: Máy bay Malaysia chở 239 người bị mất tíchMáy bay Malaisia mất tích cách đảo Thổ Chu 153 hải lý08/03/2014 11:410Máy bay Malaisia mất tích cách đảo Thổ Chu 153 hải lýChia sẻ: Đó là thông tin chuẩn đô đốc Ngô Văn Phát, chính ủy Hải Quân vùng 5, cho biết lúc 11g sáng 8-3.Lúc 11g sáng 8-3, chuẩn đô đốc Ngô Văn Phát, chính ủy Hải Quân vùng 5, cho biết, theo thông báo của Bộ Tư lệnh Hải quân và thông tin từ hệ thống ra đa của Hải quân vùng 5 đã xác định vị trí máy bay của Hãng hàng không Malaysia bị rơi tại vùng biển tiếp giáp giữa VN và Malaisia, cách đảo Thổ Chu, Phú Quốc (Kiên Giang) khoảng 153 hải lý (khoảng 300km). Ngay sau khi nhận thông tin trên, hiện Bộ chỉ huy Hải Quân vùng 5 đã chuẩn bị lực lượng, các phương tiện cứu hộ, sẵn sàng chờ lệnh rời căn cứ Hải quân vùng tại đảo Phú Quốc để cứu hộ. “Do tại đảo Thổ Chu có lực lượng Hải Quân đóng nhưng hiện không có tàu nào của lực lượng Hải Quân vùng 5 đang làm nhiệm vụ ở vùng biển này nên phải điều tàu từ căn cứ Phú Quốc”, ông Phát nói. Thông báo của Malaysia Airlines cho biết chiếc máy bay mang số hiệu Boeing B777-200 mang số hiệu MH370 đã mất liên lạc với Trạm kiểm soát không lưu Subang, đồng thời ngừng phát tín hiệu vào lúc 1g20 phút sáng 8-3 giờ địa phương (tức 18g40 ngày 7-3 giờ GMT) sau khi cất cánh khoảng 2g. Trên máy bay có 227 hành khách đến từ 13 quốc gia, cùng 12 thành viên phi hành đoàn. 158 công dân Trung Quốc (trong đó có 1 trẻ em), 12 người Indonesia, 38 người Malaysia, 7 người Úc, 3 người Pháp, 3 người Mỹ và một trẻ em, 2 New Zealand, 2 Ukraine và các hành khách mang quốc tịch Nga, Ý, Đài Loan, Hà Lan và Áo. Cục hàng không: Máy bay Malaysia mất tích trước khi vào Việt Nam Xưởng chứa da trâu bò gây ô nhiễm, hàng trăm hộ dân kêu cứu Chuyên gia có thể được TP.HCM trả 150 triệu đồng/tháng theo Tuổi trẻChia sẻ: Tagsmáy bay rơiTin mới nhất vụ tai nạn máy baYtai nạn máy bayMáy bay rơi ở Biển ĐôngMáy bay mất tích ở Việt NamTai nạn máy bay thảm khốcMÁY BAY MALAYSIA RƠITin tức máy bay Malaysia gặp nạnrơi máy bayMáy bay gặp nạn.máy baymáy bay mất tích

WARC-Truncated: length

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: private

Server: sh-rp-us

FilterID: ft


markdown:
# ĐỀ THI THỬ ĐẠI HỌC MÔN ĐỊA LÝ Năm học 2012 - 2013
Chia sẻ: Tran Quyen | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:5
![](images/blank.gif)
![](images/blank.gif)
lượt xem 5
download
![](http://image.tailieu.vn/document/thumbnail/2013/20130517/tapuaxinhdep/80x100/1459266_047.jpg)
##
ĐỀ THI THỬ ĐẠI HỌC MÔN ĐỊA LÝ Năm học 2012 - 2013
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](images/down16x21.png)
Câu 1.( 3,5 điểm) Vị trí địa lý và phạm vi lãnh thổ Việt Nam tạo ra những khó khăn, thách thức nào cho sự phát triển kinh tế, xã hội? Câu 2.( 4,0 điểm) Hãy nêu và giải thích các đặc điểm chung của sông ngòi Bắc Bộ. Câu 3.(3,5 điểm) Hãy so sánh đặc điểm địa hình vùng núi Trường Sơn Bắc với vùng núi Trường Sơn Nam.
![](images/graphics/blank.gif)
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
##
Nội dung Text: ĐỀ THI THỬ ĐẠI HỌC MÔN ĐỊA LÝ Năm học 2012 - 2013
- ĐỀ THI THỬ ĐẠI HỌC MÔN ĐỊA LÝ Năm học 2012 - 2013 Câu 1.( 3,5 điểm) Vị trí địa lý và phạm vi lãnh thổ Việt Nam tạo ra những khó khăn, thách thức nào cho sự phát triển kinh tế, xã hội? Câu 2.( 4,0 điểm) Hãy nêu và giải thích các đặc điểm chung của sông ngòi Bắc Bộ. Câu 3.(3,5 điểm) Hãy so sánh đặc điểm địa hình vùng núi Trường Sơn Bắc với vùng núi Trường Sơn Nam. Câu 4.(5,0 điểm) Dựa vào bảng sau: Mùa mưa ở các địa phương của nước ta (lượng mưa(mm)/ số ngày mưa) Địa điểm Thành phố Hà Nội Huế Tháng Hồ Chí Minh V 188/14 218/18 VI 240/15 312/22 VII 288/16 294/23 VIII 318/17 104/10 270/22 IX 265/14 473/16 327/23 X 131/9 796/21 266/21 XI 581/22 117/12 XII 297/19 I 161/16 a- Hãy chỉ ra những điểm khác nhau về mùa mưa của các địa phương: Hà Nội, Huế, Thành phố Hồ Chí Minh. b- Giải thích về chế độ mưa của từng địa phương trên. Câu 5.(4,0 điểm) Chứng minh rằng thiên nhiên vùng biển nước ta thuận lợi để phát triển nhiều ngành kinh tế. HẾT - Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm. Trang 1
- HƯỚNG DẪN GIẢI Câu Ý Nội dung Điểm 1 Vị trí địa lý và phạm vi lãnh thổ Việt Nam tạo ra những khó 3,5 khăn, thách thức cho sự phát triển kinh tế, xã hội a Khái quát về vị trí địa lý và phạm vi lãnh thổ: 1.75 - Nằm ở khu vực nội chí tuyến, châu Á gió mùa. 0,5 - Nằm gần như ở trung tâm Đông Nam Á, gần các nền kinh tế 0,75 lớn:Nhật Bản, Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc. - Lãnh thổ rộng lớn với vùng biển rộng gấp 3 vùng đất, có biên giới và lãnh hải giáp nhiều nước. 0,5 b Những khó khăn, thách thức 1.75 - Nằm trong khu vực nhiều thiên tai, đặc biệt là bão và sự thất 0,75 thường của thời tiết, gây thiệt hại lớn đến sản xuất và đời sống'. - Lãnh thổ rộng lớn, biên giới dài, đòi hỏi chi phí lớn cho bảo 0,5 vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh quốc phòng. - Đặt nước ta vào thế cạnh tranh kinh tế quyết liệt với các nước trong khu vực ngay cả thị trường trong nước lẫn thị 0,5 trường quốc tế. * Nếu thí sinh không tách ra thành 2 nội dung a và b, nhưng trình bày đủ ý vẫn cho điểm tối đa. 2 Nêu và giải thích các đặc điểm chung của sông ngòi Bắc Bộ 4,0 a Các đặc điểm. 2.0 + Hướng của sông ngòi :tây bắc - đông nam và vòng cung, 0.5 phần lớn đều đổ ra biển Đông, trừ hệ thống sông Kỳ Cùng- Bằng Giang đổ vào sông Tây Giang (Trung Quốc) + Mạng lưới sông ngòi dày đặc, có các hệ thống sông : Hồng, 0.5 Thái Bình, Mã, Kỳ Cùng- Bằng Giang + Chế độ nước: có mùa lũ khoảng từ tháng VI đến tháng X, 0,5 mùa cạn từ tháng XI đến tháng IV năm sau. + Sông có độ dốc lớn, lượng phù sa nhiều. 0,5 b Giải thích: 2.0 Trang 2
- - Các dãy núi chính của vùng chạy theo hai hướng: tây bắc - 0,5 đông nam và vòng cung. - Địa hình đồi núi chiếm phần lớn diện tích của miền nên mạng lưới sông ngòi dày đặc, sông đào lòng mạnh, mang theo 0,75 lượng phù sa lớn. - Bắc Bộ có mùa đông rõ rệt nhất nước ta với đặc trưng thời tiết là lạnh-khô (nửa đầu mùa đông) và lạnh -ẩm-mưa phùn 0,75 (cuối đông) nên sông ngòi cạn nước vào mùa đông. 3 So sánh đặc điểm địa hình vùng núi Trường Sơn Bắc với 3,5 vùng núi Trường Sơn Nam. a Giống nhau 1,0 - Địa hình cao ở hai đầu, thấp ở giữa. (dẫn chứng) 0.5 - Đều có một số nhánh núi chạy theo hướng tây – đông, chia 0.5 cắt đồng bằng ven biển (dẫn chứng) b Khác nhau 2,5 Núi ở Trường Sơn Bắc chạy theo hướng Tây Bắc- Đông Nam, 0.5 còn vùng núi Trường Sơn Nam như một cánh cung quay lưng ra biển, Các đỉnh núi có độ cao từ 2000m trở lên ở Trường Sơn Nam 0.75 nhiều hơn. Trường Sơn Bắc thấp và hẹp ngang hơn Trường Sơn Nam. Địa hình Trường sơn Nam thể hiện rõ sự bất đối xứng của 0.5 sườn Đông với sườn Tây. Trường Sơn Nam có nhiều cao nguyên ba dan tương đối bằng 0.75 phẳng, nằm ở các độ cao khác nhau, Trường sơn Bắc có dải đồi trung du nằm tiếp giáp với đồng bằng ven biển. 4 Nêu điểm khác nhau và giải thích 5,0 a Đặc điểm mùa mưa của các địa phương: Hà Nội, Huế, 3.5 Thành phố Hồ Chí Minh -Thời gian bắt đầu và kết thúc mùa mưa ở ba địa phương trên không đều nhau: + Mùa mưa ở Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh bắt đầu sớm hơn so với Huế đến 3 tháng(dẫn chứng). 0.5 +Thời điểm kết thúc mùa mưa cũng khác nhau: Huế kết thúc muộn nhất, Hà Nội kết thúc sớm nhất Trang 3
- + Mùa mưa ở TP.Hồ Chí Minh kéo dài hơn mùa mưa của Hà 0.5 Nội, Huế. 0.5 - Lượng mưa ở các địa phương cũng không đồng đều: +Huế là địa phương có lượng mưa trong mùa mưa lớn nhất: 2414mm/104 ngày, trung bình lượng mưa trong mỗi ngày mưa là 23,2mm. 0.5 + Hà Nội có lượng mưa trong mùa mưa ít nhất:1430mm/85 ngày, trung bình lượng mưa trong mỗi ngày mưa là 16,8mm. 0.5 +Thành phố Hồ Chí Minh là địa phương có lượng mưa khá lớn nhưng lại có lượng mưa trung bình thấp nhất : 12,8 0.5 mm/ngày mưa. -Tháng có lượng mưa cực đại ở các địa phương cũng khác 0.5 nhau: Ở Hà Nội là tháng VIII, Thành phố Hồ Chí Minh là tháng IX, ở Huế là tháng X. b Giải thích về chế độ mưa của từng địa phương 1,5 -Hà Nội nằm trong vùng chịu ảnh hường mạnh của gió mùa 0.5 đông bắc, có mùa đông dài hơn, thời tiết lạnh và khô nên có lượng mưa ít hơn, mùa mưa kết thúc sớm. Vào tháng VIII, hoạt động của dải hội tụ nhiệt đới ở vùng này gây ra lượng mưa lớn. - Huế nằm ở vùng ven biển Trung Bộ, đầu hạ do có hiện 0.5 tượng gió phơn nên mùa mưa bắt đầu muộn hơn.Mùa Đông, do địa hình vuông góc với hướng gió đông bắc nên mưa nhiều, đồng thời bão cũng hoạt động mạnh ở đây vào khoảng tháng IX, X, tạo nên tháng mưa cực đại. -Thành phố Hồ Chí Minh nằm trong miền khí hậu phía Nam, 0,5 chịu ảnh hưởng mạnh và kéo dài của gió mùa Tây Nam nên có mưa chủ yếu vào mùa hạ, thời gian kết thúc mùa mưa muộn hơn Hà Nội 1 tháng. 5 Chứng minh vùng biển nước ta giàu tài nguyên để phát triển 4.0 nhiều ngành kinh tế a Tài nguyên hải sản: 1,0 Biển Đông có hơn 2000 loài cá, hơn 100 loài tôm, hàng chục 0,75 loài nhuyễn thể, tập trung thành các bãi cá, bãi tôm, đặc biệt ở vùng biển phía Nam. Ven các đảo còn có các rạn san hô cùng nhiều loài sinh vật 0,25 khác. Trang 4
- b Tài nguyên khoáng sản 1,5 Đáng kể nhất là các bể dầu mỏ. Hai bể dầu lớn đang khai thác 0,5 là Nam Côn Sơn và Cửu Long. Ngoài ra còn phát hiện nhiều mỏ khác. Các bãi cát ven biển có trữ lượng lớn ti-tan, là nguồn nguyên 0,5 liệu quý cho công nghiệp. Ven biển có điều kiện phát triển nghề làm muối, đặc biệt là 0,5 ven biển Nam Trung Bộ. c Du lịch biển và giao thông vận tải biển 1,5 Bờ biển dài với nhiều bãi tắm từ bãi Trà Cổ (Quảng Ninh) đến 0,5 Bãi Khem (Kiên Giang), nhiều thắng cảnh, di sản thiên nhiên thế giới Có các đảo ven bờ với các khu dự trữ sinh quyển thế giới , các 0,5 vườn quốc gia như đảo Cát Bà, Cù lao Chàm, Côn Đảo, đảo Phú Quốc. Bờ biển khúc khuỷu, nhiều vũng vịnh nước sâu thuận lợi cho 0,5 xây dựng cảng biển, đặc biệt là ven biển Nam Trung Bộ và vùng biển Đông Bắc. HẾT Trang 5
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Đề thi thử CĐ ĐH môn Vật lý năm 2010 đề số 2
12 p |
292 |
172
-
12 đề thi thử ĐH 2010 môn Vật lý khối A của BGDĐT
60 p |
288 |
150
-
Đề thi thử CĐ ĐH môn Vật lý năm 2010 đề số 3
16 p |
195 |
129
-
Đề thi thử CĐ ĐH môn Vật lý năm 2010 đề số 4
16 p |
158 |
107
-
Đề thi thử CĐ ĐH môn Vật lý năm 2010 đề số 6
15 p |
205 |
101
-
Đề thi thử CĐ ĐH môn Vật lý năm 2010 đề số 5
14 p |
136 |
88
-
Đề thi thử CĐ ĐH môn Vật lý năm 2010 đề số 9
10 p |
139 |
84
-
Đề thi thử CĐ ĐH môn Vật lý năm 2010 đề số 7
20 p |
134 |
78
-
Đề thi thử Đại học môn Địa lý Khối C năm 2014 - Lần 2
4 p |
53 |
13
-
ĐÊ THI THỬ ĐẠI HỌC MÔN ĐỊA LÝ NĂM 2013 - TRƯỜNG THPT MINH KHAI
5 p |
48 |
12
-
Đề thi thử Đại học môn Địa lý năm 2014 - GDĐT Vĩnh Phúc
5 p |
103 |
10
-
Đề luyện thi Đại học môn Vật lý năm học 2013
4 p |
23 |
9
-
Đề thi thử Đại học môn Vật lý lần 1 (2013-2014) - THPT Hàm Nghi - Mã đề 379 (Kèm đáp án)
8 p |
25 |
8
-
Đề thi thử Đại học môn Địa lý năm 2014
4 p |
110 |
8
-
Đề thi thử Đại học năm 2014 môn Địa lý
8 p |
63 |
7
-
Đề thi thử Đại học môn Địa lý Khối C năm 2014 - Đề số 17
7 p |
38 |
6
-
Đề thi thử Đại học môn Vật lý lần 1 (2013-2014) - THPT Hàm Nghi - Mã đề 478 (Kèm đáp án)
8 p |
15 |
6
-
Đề thi thử Đại học lần 4 môn Vật lý - THPT chuyên KHTN- Mã đề 357
3 p |
21 |
5

Vary: Accept-Encoding

Content-Encoding: gzip


markdown:
# Giáo án sinh học lớp 7 - Tiết 50 : BỘ THÚ HUYỆT , BỘ THÚ TÚI , BỘ DƠI , BỘ CÁ VOI
Chia sẻ: Nguyễn Phương Hà Linh Linh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:16
![](images/blank.gif)
![](images/blank.gif)
lượt xem 20
download
![](http://image.tailieu.vn/document/thumbnail/2011/20111001/pencil_4/80x100/40_2102.jpg)
##
Giáo án sinh học lớp 7 - Tiết 50 : BỘ THÚ HUYỆT , BỘ THÚ TÚI , BỘ DƠI , BỘ CÁ VOI
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](images/down16x21.png)
MỤC TIÊU 1. Mục tiêu : - Học sinh nắm được sự đa dạng của lớp thú thể hiện ở số loài, số bộ, tập tính của chúng. - Giải thích được sự thích nghi về hình thái, cấu tạo với những điều kiện sống khác nhau. 2. Kĩ năng : Rèn kĩ năng quan sát, so sánh.
![](images/graphics/blank.gif)
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
##
Nội dung Text: Giáo án sinh học lớp 7 - Tiết 50 : BỘ THÚ HUYỆT , BỘ THÚ TÚI , BỘ DƠI , BỘ CÁ VOI
- Giáo án sinh học lớp 7 - Tiết 50 : Sự đa dạng của thú BỘ THÚ HUYỆT , BỘ THÚ TÚI , BỘ DƠI , BỘ CÁ VOI I. MỤC TIÊU 1. Mục tiêu : - Học sinh nắm được sự đa dạng của lớp thú thể hiện ở số loài, số bộ, tập tính của chúng. - Giải thích được sự thích nghi về hình thái, cấu tạo với những điều kiện sống khác nhau. 2. Kĩ năng : Rèn kĩ năng quan sát, so sánh. - Kĩ năng hoạt động nhóm. 3. Thái độ : Giáo dục ý thức học tập, yêu thích bộ môn. II. ĐỒ DÙNG DẠY VÀ HỌC - Hình phóng to 48.1; 48.2 SGK. - Tranh ảnh về đời sống của thú mỏ vịt và thú có túi. - HS: kẻ bảng SGK trang 157 vào vở.
- III. TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG 1. Kiểm tra bài cũ - Nêu đặc điểm cấu tạo trong của thỏ thích nghi với đời sống? 2. Bài mới VB: GV cho HS kể tên số thú mà em biết gợi ý thêm rất nhiều loài thú khác sống ở mọi nơi làm nên sự đa dạng. Hoạt động 1: Sự đa dạng của lớp thú Hoạt động của GV Hoạt động của HS - GV yêu cầu HS - HS tự đọc thông tin trong nghiên cứu SGK trang SGK và theo dõi sơ đồ các 156, trả lời câu hỏi: bộ thú, trả lời câu hỏi. - Sự đa dạng của lớp Yêu cầu nêu được: thú thể hiện ở đặc + Số loài nhiều. điểm nào? + Dựa vào đặc điểm sinh
- - Người ta phân chia sản. lớp thú dựa trên đặc - Đại diện nhóm trả lời, điểm cơ bản nào? các HS khác nhận xét bổ - GV nêu nhận xét và sung. bổ sung thêm: Ngoài đặc điểm sinh sản, khi phân chia người ta còn - HS lắng nghe GV giảng. dựa vào điều kiện sống, chi và bộ răng. - Nêu một số bộ thú: bộ ăn thịt, bộ guốc chẵn, bộ guốc lẻ… - Yêu cầu HS tự rút ra kết luận. Kết luận: - Lớp thú có số lượng loài rất lớn, sống ở khắp nơi.
- - Phân chia lớp thú dựa trên đặc điểm sinh sản, bộ răng, chi… Hoạt động 2: Bộ thú huyệt – bộ thú túi Mục tiêu: HS thấy được cấu tạo thích nghi với đời sống của bộ thú huyệt và bộ thú túi. Đặc điểm sinh sản của 2 bộ. Hoạt động của GV Hoạt động của HS - GV yêu cầu HS nghiên - Cá nhận HS đọc thông cứu SGK trang 156, tin và quan sát hình, 157, hoàn thành bảng tranh ảnh mang theo về thú huyệt và thú túi trong vở bài tập. - GV kẻ lên bảng phụ để hoàn thành bảng. lần lượt HS tự điền. - Yêu cầu: Dùng số thứ - GV chữa bằng cách tự thông báo đúng, sai. + 1 vài HS lên bảng điền nội dung.
- - Bảng kiến thức chuẩn. Bảng: So sánh đặc điểm đời sống và tập tính của thú mỏ vịt và kanguru Bộ Cấu Nơi Sự di Sinh Con sơ phận Cách Loài tạo sống chuyển sản tiết bú sữa sinh chi sữa Thú mỏ 1 2 1 2 1 2 2 vịt Kanguru 2 1 2 1 2 1 1 1- 1 - Đi 1- 1- 1- Có 1- 1- Đẻ Nước Chi Ngoạm trên vú Bình Các câu con ngọt, cạn và chặt sau 2- thường trả lời cạn lớn, bơi Không lấy vú, 2- lựa chọn 2- Rất khoẻ bú thụ trong Đẻ 2- có nh ỏ nước trứng núm động Đồng 2-
- cỏ vú, chỉ 2- Hấp Chi 2- Nhảy thụ có có tuyến sữa màng bơi sữa trên lông thú mẹ, uống sữa hoà tan trong nước. Hoạt động của GV Hoạt động của HS - GV yêu cầu HS tiếp - Cá nhân xem lại thông tục thảo luận: tin SGK và bảng so sánh mới hoàn thành trao đổi
- nhóm.. - Yêu cầu: - Tại sao thú mỏ vịt đẻ + Nuôi con bằng sữa. trứng mà được xếp vào lớp thú? + Thú mẹ chưa có núm - Tại sao thú mỏ vịt vú con không bú sữa mẹ như chó con hay mèo + Chân có màng con? - Thú mỏ vịt có cấu tạo + Hai chân sau to, khoẻ, nào phù hợp với đời dài. sống bơi lội ở nước? - Kanguru có cấu tạo như thế nào phù hợp với lối sống chạy nhảy + Con non nhỏ, chưa phát trên đồng cỏ? triển đầy đủ. - Tại sao kanguru con
- phải nuôi trong túi ấp - Đại diện nhóm trình của thú mẹ? bày, các nhóm khác nhận - GV cho HS thảo luận xét, bổ sung. toàn lớp và nhận xét. - GV yêu cầu HS tự rút ra kết luận: + Cấu tạo + Đặc điểm sinh sản - GV hỏi: Em biết thêm điều gì về thú mỏ vịt và kanguru qua sách báo và phim? Kết luận: - Thú mỏ vịt: + Có lông mao dày, chân có màng. + Đẻ trứng, chưa có núm vú, nuôi con bằng sữa. - Kanguru:
- + Chi sau dài, khoẻ, đuôi dài. + Đẻ con rất nhỏ, thú mẹ có núm vú. Hoạt động 1: Một vài tập tính của dơi và cá voi. Hoạt động của GV Hoạt động của HS - Yêu cầu HS quan sát - HS tự quan sát tranh với hình 49.1, đọc thông tin hiểu biết của mình, trao SGK trang 154 và hoàn đổi nhóm hoàn thành thành phiếu học tập số 1. phiếu học tập. Yêu cầu: + Đặc điểm răng + Cách di chuyển trong nước và trên không. - HS chọn số 1, 2 điền voà các ô trên. - Đại diện nhóm trình
- bày, các nhóm khác nhận xét, bổ sung và hoàn chỉnh đáp án. Phiếu học tập số 1 Tên Đặc điểm răng, cách Di chuyển Thức ăn động ăn vật Dơi Cá voi 1- Tôm, cá, 1- Không có răng, 1- Bay động vật lọc mồi bằng các khe không có Câu trả đường bay nhỏ. của tấm sừng miệng lời lựa rõ rệt. 2- Sâu bọ. 2- Răng nhọn sắc, chọn 2- Bơi uốn phá vỡ vỏ cứng của sâu bọ. mình theo
- chiều dọc - GV ghi kết quả của các nhóm lên bảng để so sánh. - GV hỏi thêm: Tại sao lại lựa chọn đặc điểm này? - HS trả lời câu hỏi. - GV thông báo đáp án. - Các nhóm tự sửa chữa. Đặc điểm Tên Thức Di động răng, chuyển ăn vật cách ăn Dơi 1 1 2 Cá 2 2 1 voi Kết luận:
- - Cá voi: boi uốn mình, ăn bằng cách lọc mồi. - Dơi: dùng răng phá vỡ vỏ sâu bọ, bay không có đường rõ. Hoạt động 4: Đặc điểm của dơi và cá voi. thích nghi với điều kiện sống Phiếu học tập 2 Chi trước Hình Chi sau Đặc điểm dạng cơ thể Tên động vật Dơi Cá voi Hoạt động của GV Hoạt động của HS - GV yêu cầu HS đọc - Cá nhân tự đọc thông thông tin SGK trang tin và quan sát hình, trao 159, 160 kết hợp với đổi nhóm lựa chọn các quan sát hình 49.1;
- 49.2, hoàn thành phiếu đặc điểm phù hợp. học tập số 2. - Hoàn thành phiếu học - GV kẻ phiếu học tập tập. 2 lên bảng phụ. Yêu cầu: - Dơi: + Cơ thể ngắn, thon nhỏ. + Cánh rộng, chân yếu. - Cá voi: + Cơ thể hình thoi + Chi trước biến đổi - GV lưu ý nếu ý kiến thành vây bơi. của các nhóm chưa - Đại diện các nhóm lên thống nhất, cho HS bảng viết nội dung. thảo luận tiếp để tìm - Nhóm khác theo dõi, hiểu một số phương án. nhận xét, bổ sung. + Tại sao lại chọn những đặc điểm này
- hay dựa vào đâu để lựa chọn? - GV khẳng định đáp án. Phiếu học tập 2 Đặc điểm Hình dạng Chi trước Chi sau cơ thể Tên động vật - Thon nhỏ - Biến đổi thành - Yếu bám (mềm vào vật cánh da Dơi rộng nối chi không tự cất trước với chi sau cánh.
- và đuôi) - Hình thoi - Biến đổi thành - Tiêu giảm. thon dài, cổ bơi chèo (có các Cá voi không phân xương cánh, biệt với xương ống, xương thân. bàn) - Dơi có đặc điểm nào - HS dựa vào nội dung thích nghi với đời sống phiếu học tập 2 để trình bay lượn? bày. - Cấu tạo ngoài cá voi thích nghi với đời sống trong nước thể hiện như thế nào? - HS dựa vào cấu tạo của - Tại sao cá voi cơ thể xương vây giống chi nặng nề, vây ngực rất nhỏ trước khoẻ có thể có nhưng nó vẫn di chuyển
- được dễ dàng trong lớp mỡ dày. nước? - GV đưa thêm một số thông tin về cá voi, cá heo. Kết luận: - Nội dung phiếu HT. 5. Hướng dẫn học bài ở nhà - Học bài và trả lời câu hỏi SGK - Đọc mục “Em có biết” - Tìm hiểu về đời sống của chuột, hổ, báo. - Kẻ bảng 1 trang 162 SGK thêm cột “cấu tạo chân”.
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Giáo án Sinh học lớp 7 - Học kỳ 2
46 p |
888 |
87
-
Giáo án hình học lớp 8 - Tiết 5+6+7 ĐƯỜNG TRUNG BÌNH CỦA TAM GIÁC, CỦA HÌNH
17 p |
805 |
69
-
Giáo án sinh học lớp 7 - Tiết 18 KIỂM TRA 1 TIẾT
8 p |
270 |
24
-
Giáo án sinh học lớp 7 - Tiết 26 : NHỆN VÀ SỰ ĐA DẠNG CỦA LỚP HÌNH NHỆN
11 p |
248 |
19
-
Giáo án sinh học lớp 7- THAM QUAN THIÊN NHIÊN
5 p |
165 |
17
-
Giáo án hình học lớp 8 - Tiết 12 :HÌNH BÌNH HÀNH
8 p |
180 |
17
-
Giáo án hình học lớp 8 - Tiết 8+9 DỰNG HÌNH THANG DỰNG HÌNH BẰNG THƯỚC VÀ COMPA LUYỆN TẬP
15 p |
187 |
15
-
Giáo án sinh học lớp 7 - Tiết 23: TÔM SÔNG
11 p |
161 |
14
-
Giáo án sinh học lớp 7 - TIẾT 62 : PHÁP ĐẤU TRANH SINH HỌC
11 p |
94 |
12
-
Giáo án sinh học lớp 7 - TIẾT 57: HOÁ VỀ TỔ CHỨC CƠ THỂ I. MỤC TIÊU TIẾN
12 p |
79 |
10
-
Giáo án sinh học lớp 7 - Tiết 51 : SỰ ĐA DẠNG CỦA THÚ (TIẾP) BỘ ĂN SÂU BỌ, BỘ GẶM NHẤM, BỘ ĂN THỊT
9 p |
106 |
10
-
Giáo án hình học lớp 8 - Tiết 16:HÌNH CHỮ NHẬT
8 p |
143 |
7
-
Giáo án hình học lớp 8 - Tiết 14: ĐỐI XỨNG TÂM
8 p |
154 |
6
-
Giáo án sinh học lớp 7 - Tiết 7: ĐẶC ĐIỂM CHUNG – VAI TRÒ THỰC TIỄN CỦA ĐỘNG VẬT NGUYÊN SINH
12 p |
89 |
5
-
Giáo án sinh học lớp 7 - TIẾT 59: PHÁT SINH GIỚI ĐỘNG VẬT
8 p |
67 |
5
-
Giáo án hình học lớp 8 - Tiết 25: Chương II: ĐA GIÁC VÀ DIỆN TÍCH ĐA GIÁC
7 p |
96 |
5
-
Giáo án sinh học lớp 7 - TIẾT 60 DẠNG SINH HỌC
11 p |
69 |
3


markdown:
[Nhạc Hàn Quốc](/viettel/nhac-cho-han-quoc/) [Nhạc chờ theo tên](/viettel/nhac-cho-theo-ten/) [Nhạc cực hay chọn lọc](/viettel/nhac-cho-cuc-hay-chon-loc/) [Nhạc trẻ hay nhất](/viettel/nhac-cho-tre-hay-nhat/) [Nhạc không lời hay nhất](/viettel/nhac-cho-khong-loi-hay-nhat/) [Nhạc chế hay nhất](/viettel/nhac-cho-che-hay-nhat/) [Nhạc hướng về biển Đông](/viettel/nhac-cho-huong-ve-bien-dong/) [Nhạc chờ hot tháng 8](/viettel/nhac-cho-hot-thang-8/) [Nhạc chờ Hot nhất tháng](/viettel/nhac-cho-hot-nhat-thang/) [Nhạc chờ Hot nhất tuần](/viettel/nhac-cho-hot-nhat-tuan/) [Nhạc chờ Hot nhất hiện nay](/viettel/nhac-cho-hot-nhat-hien-nay/) [Nhạc hot chọn lọc](/viettel/nhac-cho-hot-chon-loc/) [Nhạc trẻ hot nhất](/viettel/nhac-cho-tre-hot-nhat/) [Nhạc chờ hot tháng 7](/viettel/nhac-cho-hot-thang-7/) [Nhạc chờ 12 cung hoàng đạo](/viettel/nhac-cho-12-cung-hoang-dao/) [Nhạc RAP](/viettel/nhac-cho-rap/) [Nhạc độc đáo](/viettel/nhac-cho-doc-dao/) [Nhạc chờ hài hước](/viettel/nhac-cho-hai-huoc/) [Nhạc chờ vui](/viettel/nhac-cho-vui/) [Nhạc chờ cười](/viettel/nhac-cho-cuoi/) [Nhạc chế](/viettel/nhac-cho-che/) [Nhạc remix](/viettel/nhac-cho-remix/) [Nhạc cho vợ yêu](/viettel/nhac-cho-vo-yeu/) [Nhạc cho chồng yêu](/viettel/nhac-cho-chong-yeu/) [Nhạc cho đại ca](/viettel/nhac-cho-dai-ca/) [Nhạc kinh dị - ma](/viettel/nhac-cho-kinh-di-ma/) [Nhạc VIP](/viettel/nhac-cho-vip/) [Âm thanh cuộc sống](/viettel/nhac-cho-am-thanh-cuoc-song/) [Nhạc thể thao](/viettel/nhac-cho-the-thao/) [Nhạc Trịnh Công Sơn](/viettel/nhac-cho-trinh-cong-son/) [Nhạc trẻ em](/viettel/nhac-cho-tre-em/) [Nhạc bà bầu](/viettel/nhac-cho-ba-bau/) [Nhạc quảng cáo](/viettel/nhac-cho-quang-cao/) [Nhạc game](/viettel/nhac-cho-game/) [Nhạc Thiên Chúa giáo](/viettel/nhac-cho-thien-chua-giao/) [Nhạc Phật](/viettel/nhac-cho-phat/) [Nhạc chờ phim](/viettel/nhac-cho-phim/) [Nhạc trẻ](/viettel/nhac-cho-tre/) [Việt Nam Idol](/viettel/nhac-cho-viet-nam-idol/) [Nhạc trữ tình](/viettel/nhac-cho-tru-tinh/) [Nhạc thiếu nhi](/viettel/nhac-cho-thieu-nhi/) [Nhạc cách mạng - nhạc đỏ](/viettel/nhac-cho-cach-mang-nhac-do/) [Nhạc không lời - cổ điển](/viettel/nhac-cho-khong-loi-co-dien/) [Love song](/viettel/nhac-cho-love-song/) [Nhạc quốc tế](/viettel/nhac-cho-quoc-te/) [Nhạc Việt](/viettel/nhac-cho-viet/) [Nhạc vàng](/viettel/nhac-cho-vang/) [Dân ca-chèo-cải lương](/viettel/nhac-cho-dan-ca-cheo-cai-luong/) [Mừng sinh nhật](/viettel/nhac-cho-mung-sinh-nhat/) [Tết - năm mới](/viettel/nhac-cho-tet-nam-moi/) [Nhạc vui đón tết](/viettel/nhac-cho-vui-don-tet/) [Nhạc đám cưới](/viettel/nhac-cho-dam-cuoi/) [Nhạc chờ mùa xuân](/viettel/nhac-cho-mua-xuan/) [Valentine 14-2](/viettel/nhac-cho-valentine-14-2/) [QT phụ nữ 8-3](/viettel/nhac-cho-qt-phu-nu-8-3/) [Cá tháng tư 1-4](/viettel/nhac-cho-ca-thang-tu-1-4/) [Quốc tế thiếu nhi 1-6](/viettel/nhac-cho-quoc-te-thieu-nhi-1-6/) [Trung thu 15-8](/viettel/nhac-cho-trung-thu-15-8/) [Halloween 31-10](/viettel/nhac-cho-halloween-31-10/) [Phụ nữ VN 20-10](/viettel/nhac-cho-phu-nu-vn-20-10/) [Nhà giáo Việt Nam 20-11](/viettel/nhac-cho-nha-giao-viet-nam-20-11/) [Giáng sinh - noel 25-12](/viettel/nhac-cho-giang-sinh-noel-25-12/)
## Giá như anh hiểu-
*Viettel Imuzik* **Ca sĩ:** [Song Thư](/viettel/ca-si-song-thu/) **Lượt nghe:**11625 **Mã số:**52626
Cài làm NHẠC CHỜ (trực tiếp), soạn: CAI 52626 gửi 8377
Tặng bạn bè, soạn: CAI 52626 SốĐT gửi 8377
Tặng bạn bè, soạn: CAI 52626 SốĐT
**gửi**8377 **Chú ý:**Số ĐT được tặng nhạc chờ phải cùng mạng điện thoại với bạn và đang sử dụng dịch vụ nhạc chờ [Tải bài này làm NHẠC CHUÔNG](http://tainhacchuong.org/timkiem/?search=Gia+nhu+anh+hieu), soạn *HNC 52626*gửi *8377* **Bình luận** [Xem toàn bộ](#) **Bình luận:** **Tên bạn:** **Nội dung:**
## Lời bài hát "Giá như anh hiểu"
Lời bài hát sẽ được chúng tôi cập nhật sớm nhất nếu có!
### Nhạc chờ cùng từ khóa "Giá như anh hiểu" - Viettel Imuzik
|Tên nhạc chờ||Ca sĩ|
|
|[Song Thư](/viettel/ca-si-song-thu/) [](http://static.tainhaccho.vn/music/viettel/52175/download) [](/viettel/ca-si-song-thu/gia-nhu-anh-hieu-1.52175.htm#play) [Giá như anh hiểu 2](/viettel/ca-si-song-thu/gia-nhu-anh-hieu-2.256067.htm) [Song Thư](/viettel/ca-si-song-thu/) [](http://static.tainhaccho.vn/music/viettel/256067/download) [](/viettel/ca-si-song-thu/gia-nhu-anh-hieu-2.256067.htm#play) [Giá như anh hiểu 4](/viettel/ca-si-song-thu/gia-nhu-anh-hieu-4.256069.htm) [Song Thư](/viettel/ca-si-song-thu/) [](http://static.tainhaccho.vn/music/viettel/256069/download) [](/viettel/ca-si-song-thu/gia-nhu-anh-hieu-4.256069.htm#play) [Giá như anh hiểu em](/viettel/ca-si-ngoc-bao-anh/gia-nhu-anh-hieu-em.200677.htm) [Ngọc Bảo Anh](/viettel/ca-si-ngoc-bao-anh/) [](http://static.tainhaccho.vn/music/viettel/200677/download) [](/viettel/ca-si-ngoc-bao-anh/gia-nhu-anh-hieu-em.200677.htm#play) [Giá như anh hiểu em 1](/viettel/ca-si-ngoc-bao-anh/gia-nhu-anh-hieu-em-1.200678.htm) [Ngọc Bảo Anh](/viettel/ca-si-ngoc-bao-anh/) [](http://static.tainhaccho.vn/music/viettel/200678/download) [](/viettel/ca-si-ngoc-bao-anh/gia-nhu-anh-hieu-em-1.200678.htm#play)
**HD tải nhạc chờ "Giá như anh hiểu" (Viettel)**
Để lấy mã số nhạc chờ bài Giá như anh hiểu - Song Thư (mạng Viettel) và hướng dẫn cài đặt làm nhạc chờ cho điện thoại, đồng thời tải bài nhạc chuông tương ứng về điện thoại, click vào nút "Tải và cài làm nhạc chờ" phía dưới player (công cụ nghe nhạc). Đưa chuột vào biểu tượng sao đánh giá 1 - 2 - 3 - 4 hay 5 sao cho bài hát đang nghe.
**Để nghe nhạc chờ Giá như anh hiểu, ca sĩ Song Thư - mạng Viettel Imuzik**, trình duyệt/ browser của bạn cần hỗ trợ window media, flash và javascript.
Để tải nhạc chờ Giá như anh hiểu mạng Viettel miễn phí về máy tính, click vào nút download từ danh sách nhạc hoặc click nút
**save** ở trang nghe nhạc. Nhạc chờ tải về có thể thuộc 1 trong các dạng: mp3, wav hoặc wma.
Lời bài hát Giá như anh hiểu được cập nhật ngay khi đưa bài hát lên website, nếu lyric bài Giá như anh hiểu chưa có chúng tôi sẽ đưa lên sớm nhất.
**Chú ý**: Lời bài hát Giá như anh hiểu chỉ mang tính tham khảo, có thể không chính xác. Bạn có thể liên hệ và đóng góp lyric/ lời bài hát cho tainhaccho.vn.
Để bình luận cho bài nhạc chờ này, vui lòng nhập tên & nội dung lời bình của bạn sau đó click vào nút "Gửi lời bình".
**Bạn có thể tìm kiếm trang này ** theo các từ khóa sau đây:
Download/ tải nhạc chờ Giá như anh hiểu Viettel Imuzik, ca sĩ Song Thư miễn phí về điện thoại, mobile, máy tính, pc, computer;
Mã số nhạc chờ Giá như anh hiểu - ca sĩ Song Thư - mạng Viettel Imuzik; Cài nhạc chờ Giá như anh hiểu Viettel Imuzik; Nghe nhạc chờ Giá như anh hiểu ca sĩ Song Thư (Viettel Imuzik);
Lyric/ Lời bài hát Giá như anh hiểu
Tai nhac cho Gia nhu anh hieu Viettel Imuzik, ca si Song Thu mien phi ve dien thoai, mobile, may tinh, pc, computer;
Ma so nhac cho Gia nhu anh hieu - ca si Song Thu - mang Viettel Imuzik; Cai nhac cho Gia nhu anh hieu Viettel Imuzik; Nghe nhac cho Gia nhu anh hieu ca si Song Thu (Viettel Imuzik);
Lyric/ Loi bai hat Gia nhu anh hieu
|Nhạc chờ cùng thể loại|
|
|
meo con 21/02/15 14:03 Heo SuCiu 01/10/14 21:58 ngoc lam bao boi 23/09/14 19:43 pà ckũ nkõ 21/07/14 15:48 0968102794 10/05/14 21:37 pé như 20/03/14 22:05 Nhok Ku Ty 09/01/14 16:25 nhok_ku_ty 09/01/14 16:21

Cache-Control: max-age=3600, public

Set-Cookie: provider=hviettel; Expires=Sun, 28-Aug-2016 06:03:25 GMT; Path=/

Accept-Ranges: bytes


markdown:
### Câu hỏi âm nhạc
### Bình luận mới
### Ban nhạc tôi yêu thích
##
[Angus & Julia Stone](http://tapchiamnhac.net/home/artists/angus-julia-stone/)
giới thiệu các bạn 1 band indie rock/folk mình rất thích
giới thiệu các bạn 1 band indie rock/folk mình rất thích
Người ta nói, nghĩ đến điều gì nhiều thì điều ấy sẽ có thể xuất hiện trong mơ. Giấc mơ của mình là được sống ở 1 trang trại trên 1 vùng thảo nguyên rộng lớn giữa bao la đất trời với thiên nhiên. Ngày ngày trồng cây, chăn gia súc, nuôi gia cầm rồi […]
Hôm nay mình sẽ giới thiệu đến các bạn chuyên đề về nhóm nhạc Delphine Artists. Loạt chuyên đề này sẽ chứa nhiều thông tin thú vị và hy vọng sau khi theo dõi hết chuyên đề này, chúng ta sẽ biết được thêm một chút về thế giới nhạc không lời. Sơ lược về […]
Mình biết đến cô ca sĩ này qua bài ” Teardrops”. Cô là ca sĩ nhạc Pop hàng đầu nước Nga hiện nay. Cô vừa hát hay lại có khả năng sáng tác. Tên tuổi của cô đã vươn xa ra nước Nga bằng những bản tiếng Anh rất hay. Alsou Ralifovna Abramova được biết […]
hoangtri: Cảm ơn bạn đã chia sẻ. Giọng hát làm mình liên tưởng ngay đ�… redapple: Em chưa biết phim đó nhưng em sẽ tìm xem :) … hoangtri: 1 khung cảnh thật đẹp và yên bình. ko biết em có biết phim hoạ…

Cache-Control: public, max-age=3487,public, must-revalidate, proxy-revalidate

Vary: Accept-Encoding, Cookie

Server: LiteSpeed

X-Powered-By: W3 Total Cache/0.9.4.1

Pragma: public


markdown:
-
[Khu vực](#)
-
[Hà Nội](/ha-noi)
-
[Bắc Giang](/bac-giang)
-
[Bắc Kạn](/bac-kan)
-
[Bắc Ninh](/bac-ninh)
-
[Cao Bằng](/cao-bang)
-
[Điện Biên](/dien-bien)
-
[Hải Dương](/hai-duong)
-
[Hải Phòng](/hai-phong)
-
[Hà Giang](/ha-giang)
-
[Hà Nam](/ha-nam)
-
[Hòa Bình](/hoa-binh)
-
[Hưng Yên](/hung-yen)
-
[Lai Châu](/lai-chau)
-
[Lạng Sơn](/lang-son)
-
[Lào Cai](/lao-cai)
-
[Nam Định](/nam-dinh)
-
[Ninh Bình](/ninh-binh)
-
[Phú Thọ](/phu-tho)
-
[Quảng Ninh](/quang-ninh)
-
[Sơn La](/son-la)
-
[Thái Bình](/thai-binh)
-
[Thái Nguyên](/thai-nguyen)
-
[Thanh Hóa](/thanh-hoa)
-
[Tuyên Quang](/tuyen-quang)
-
[Vĩnh Phúc](/vinh-phuc)
-
[Yên Bái](/yen-bai)
-
[Đà Nẵng](/da-nang)
-
[Bình Định](/binh-dinh)
-
[Bình Phước](/binh-phuoc)
-
[Bình Thuận](/binh-thuan)
-
[Đăk Lăk](/dak-lak)
-
[Đăk Nông](/dak-nong)
-
[Gia Lai](/gia-lai)
-
[Hà Tĩnh](/ha-tinh)
-
[Khánh Hòa](/khanh-hoa)
-
[Kon Tum](/kon-tum)
-
[Lâm Đồng](/lam-dong)
-
[Nghệ An](/nghe-an)
-
[Ninh Thuận](/ninh-thuan)
-
[Phú Yên](/phu-yen)
-
[Quảng Bình](/quang-binh)
-
[Quảng Nam](/quang-nam)
-
[Quảng Ngãi](/quang-ngai)
-
[Quảng Trị](/quang-tri)
-
[Thừa Thiên Huế](/thua-thien-hue)
-
[TP HCM](/tp-hcm)
-
[An Giang](/an-giang)
-
[Bạc Liêu](/bac-lieu)
-
[Bà Rịa Vũng Tàu](/ba-ria-vung-tau)
-
[Bến Tre](/ben-tre)
-
[Bình Dương](/binh-duong)
-
[Cần Thơ](/can-tho)
-
[Cà Mau](/ca-mau)
-
[Đồng Nai](/dong-nai)
-
[Đồng Tháp](/dong-thap)
-
[Hậu Giang](/hau-giang)
-
[Kiên Giang](/kien-giang)
-
[Long An](/long-an)
-
[Sóc Trăng](/soc-trang)
-
[Tây Ninh](/tay-ninh)
-
[Tiền Giang](/tien-giang)
-
[Trà Vinh](/tra-vinh)
-
[Vĩnh Long](/vinh-long)
-
[Oto](/oto) [Xemay](/xemay) [Salon](/salon) [Đăng tin miễn phí](/dang-tin) [Số Vin](/vindecoder/check)

Cache-Control: no-cache

Set-Cookie: sort=modifydate desc; expires=Sun, 30-Aug-2015 06:02:39 GMT; path=/


markdown:
# Game Đại Ca Ra Tù
## Hướng dẫn chơi: Game Đại Ca Ra Tù
**Game Đại Ca Ra Tù **là game phiêu lưu hành động hấp dẫn. Trong g *ame đại ca ra tù*, bạn vào vai một đại ca xã hội đen vừa ra tù, bạn hãy đi phá phách mọi thứ nhìn thấy trên đường và cẩn thận với cảnh sát và những tên đại ca khác nhé.
ảnh game đại ca ra tù
Hướng dẫn: Sử dụng mũi tên để di chuyển, phím A,S để tấn công.
Chúc các bạn chơi game vui vẻ tại trochoithoitrang.in !
#### Incoming search terms:
- tro choi dai ca ra tu
- gamedaicaratu
Danh mục:
[Game khác](http://trochoithoitrang.in/c/game-khac)/ Tags: [choi game dai ca ra tu](http://trochoithoitrang.in/t/choi-game-dai-ca-ra-tu), [game dai ca ra tu](http://trochoithoitrang.in/t/game-dai-ca-ra-tu), [game dai ca ra tu danh nhau](http://trochoithoitrang.in/t/game-dai-ca-ra-tu-danh-nhau), [game dai ca ra tu hay nhat](http://trochoithoitrang.in/t/game-dai-ca-ra-tu-hay-nhat), [game dai ca ra tu mien phi](http://trochoithoitrang.in/t/game-dai-ca-ra-tu-mien-phi), [game dai ca ra tu online](http://trochoithoitrang.in/t/game-dai-ca-ra-tu-online), [game dai ca ra tu pha phach](http://trochoithoitrang.in/t/game-dai-ca-ra-tu-pha-phach), [game dai ca ra tu quay pha](http://trochoithoitrang.in/t/game-dai-ca-ra-tu-quay-pha), [tro choi dai ca ra tu](http://trochoithoitrang.in/t/tro-choi-dai-ca-ra-tu)
## Game ngẫu nhiên:
### Game mới
[Làm pizza cuộn cùng Winnie](http://trochoithoitrang.in/lam-pizza-cuon-cung-winnie.html) [Bánh kem dâu Kitty](http://trochoithoitrang.in/banh-kem-dau-kitty.html) [Pancake khỉ ú](http://trochoithoitrang.in/pancake-khi-u.html) [Bánh Marshmallow socola bất ngờ](http://trochoithoitrang.in/banh-marshmallow-socola-bat-ngo.html) [Bánh socola thiên thần của Cerise](http://trochoithoitrang.in/banh-socola-thien-than-cua-cerise.html) [jelly swirl cheesecake slice](http://trochoithoitrang.in/jelly-swirl-cheesecake-slice.html) [Tôm và cua](http://trochoithoitrang.in/tom-va-cua.html) [Làm bánh cùng hạt dẻ](http://trochoithoitrang.in/lam-banh-cung-hat-de.html) [Thời trang công chúa Aurora](http://trochoithoitrang.in/thoi-trang-cong-chua-aurora.html) [Barbie đến trường](http://trochoithoitrang.in/barbie-den-truong.html) [Trắng như tuyết](http://trochoithoitrang.in/trang-nhu-tuyet.html) [Thời trang cô dâu barbie](http://trochoithoitrang.in/thoi-trang-co-dau-barbie.html) [Pizza kẹo](http://trochoithoitrang.in/pizza-keo.html) [OLD MAN’S STAND](http://trochoithoitrang.in/old-mans-stand.html) [Zombie hamburgers](http://trochoithoitrang.in/zombie-hamburgers.html)
### Game mới tìm kiếm
- game cong chua winx
- tro choi tho may
- game thoi trang
- game thoi trang cong chua winx
- nâuăn
- côngchuabachtuyêt
- game thoi trang nhom winx bien hinh
- tro choi goi dau va cat toc cho khanh
- thoi trang cong chua winx
- yhs-mystartdefault


markdown:
![ Bulbgraph.png](http://tusach-img.thuvienkhoahoc.com/images/thumb/6/60/Bulbgraph.png/32px-Bulbgraph.png)
**Chủ đề nóng:** [Những thói hư tật xấu của người Việt](/wiki/Nh%E1%BB%AFng_th%C3%B3i_h%C6%B0_t%E1%BA%ADt_x%E1%BA%A5u_c%E1%BB%A7a_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t) - [Giáo án Điện tử](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Gi%C3%A1o_%C3%A1n_%C4%90i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD) - [Sách giáo khoa](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:S%C3%A1ch_gi%C3%A1o_khoa) - [Học tiếng Anh](/wiki/H%E1%BB%8Dc_ti%E1%BA%BFng_Anh_tr%E1%BB%B1c_tuy%E1%BA%BFn_v%E1%BB%9Bi_Mr_Duncan) - [Bài giảng trực tuyến](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_gi%E1%BA%A3ng_tr%E1%BB%B1c_tuy%E1%BA%BFn) - [Công lý: Việc đúng nên làm](/wiki/C%C3%B4ng_l%C3%BD:_Vi%E1%BB%87c_%C4%91%C3%BAng_n%C3%AAn_l%C3%A0m) - [Món ăn bài thuốc](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B3n_%C4%83n_b%C3%A0i_thu%E1%BB%91c) - [Chăm sóc bà bầu](/wiki/Ch%C4%83m_s%C3%B3c_b%C3%A0_b%E1%BA%A7u) - [Môi trường](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:200_c%C3%A2u_h%E1%BB%8Fi_%C4%91%C3%A1p_v%E1%BB%81_m%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng) - [Tiết kiệm điện](/wiki/C%C3%A1c_ph%C6%B0%C6%A1ng_ph%C3%A1p_ti%E1%BA%BFt_ki%E1%BB%87m_%C4%91i%E1%BB%87n_hi%E1%BB%87u_qu%E1%BA%A3) - [Nhi khoa](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nhi_khoa)
# Tiếng Việt
### Bài từ Tủ sách Khoa học VLOS
|Tiếng Việt|
|
|
tiɜŋ₃₅ vḭɜt₃₁ (miền Bắc)
tiɜŋ₃₅ jḭɜt₃₁ (miền Nam)
[Việt Nam](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit&redlink=1), [Hoa Kỳ](/w/index.php?title=Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1), [Campuchia](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit&redlink=1), [Pháp](/w/index.php?title=Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1), [Úc](/w/index.php?title=%C3%9Ac&action=edit&redlink=1), và nhiều nơi khác [Đông Nam Á](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81&action=edit&redlink=1), [Bắc Mỹ](/w/index.php?title=B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9&action=edit&redlink=1), và [Âu Châu](/w/index.php?title=Ch%C3%A2u_%C3%82u&action=edit&redlink=1) [Hạng](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_theo_t%E1%BB%95ng_s%E1%BB%91_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_s%E1%BB%AD_d%E1%BB%A5ng) [tiếng Triều Tiên](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn&action=edit&redlink=1), [Telugu](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Telugu&action=edit&redlink=1), [Marathi](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Marathi&action=edit&redlink=1), và [Tamil](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Tamil&action=edit&redlink=1) [Ngữ hệ](/wiki/Ng%E1%BB%AF_h%E1%BB%87) [Hệ Nam Á](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_Nam_%C3%81&action=edit&redlink=1) [[1]](#cite_note-Tranh_lu.E1.BA.ADn-0) `>` [Nhóm Môn-Khmer](/w/index.php?title=Nh%C3%B3m_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_M%C3%B4n-Khmer&action=edit&redlink=1) [[1]](#cite_note-Tranh_lu.E1.BA.ADn-0) `->` [Nhánh Việt-Mường](/w/index.php?title=Nh%C3%B3m_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_Vi%E1%BB%87t-M%C6%B0%E1%BB%9Dng&action=edit&redlink=1) `-->` **Tiếng Việt** [Việt Nam](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit&redlink=1) [Quy định bởi](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_t%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_quy_%C4%91%E1%BB%8Bnh_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF&action=edit&redlink=1) *Không có quy định chính thức* [ISO 639-1](/w/index.php?title=ISO_639-1&action=edit&redlink=1) `vi` [ISO 639-2](/w/index.php?title=ISO_639-2&action=edit&redlink=1) `vie` thedition: [VIE](http://www.ethnologue.com/14/show_language.asp?code=VIE) [ISO 639-3](/w/index.php?title=ISO_639-3&action=edit&redlink=1) [vie](http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=vie) **Lưu ý**: Trang này có thể chứa các kí hiệu ngữ âm [IPA](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%A3_gi%C3%BAp:IPA&action=edit&redlink=1)ở dạng [Unicode](/w/index.php?title=Unicode&action=edit&redlink=1). **Tiếng Việt** hay **Việt ngữ** là ngôn ngữ của người Việt (người [2] [Kinh](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t&action=edit&redlink=1)) và là ngôn ngữ chính thức tại [Việt Nam](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit&redlink=1). Đây là tiếng mẹ đẻ của khoảng 85% dân cư Việt Nam, cùng với gần ba triệu [Việt Kiều](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87t_Ki%E1%BB%81u&action=edit&redlink=1)ở hải ngoại, mà phần lớn là [người Mỹ gốc Việt](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%E1%BB%B9_g%E1%BB%91c_Vi%E1%BB%87t&action=edit&redlink=1). Tiếng Việt còn là ngôn ngữ thứ hai của các [dân tộc thiểu số](/w/index.php?title=D%C3%A2n_t%E1%BB%99c_thi%E1%BB%83u_s%E1%BB%91&action=edit&redlink=1)tại Việt Nam. Mặc dù tiếng Việt có nguồn [từ vựng](/wiki/T%E1%BB%AB_v%E1%BB%B1ng)vay mượn từ [tiếng Hán](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_H%C3%A1n&action=edit&redlink=1)và trước đây dùng [chữ Hán](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n&action=edit&redlink=1)(chữ Nho) để viết, sau đó được cải biên thành [chữ Nôm](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%AF_N%C3%B4m&action=edit&redlink=1), tiếng Việt được coi là một trong số các ngôn ngữ thuộc [hệ ngôn ngữ Nam Á](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_Nam_%C3%81&action=edit&redlink=1)có số người nói nhiều nhất (nhiều hơn một số lần so với các ngôn ngữ khác cùng hệ cộng lại). Ngày nay tiếng Việt dùng [bảng chữ cái Latinh](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3ng_ch%E1%BB%AF_c%C3%A1i_Latinh&action=edit&redlink=1), gọi là *cùng các dấu thanh để viết.* [Chữ Quốc Ngữ](/wiki/Ch%E1%BB%AF_Qu%E1%BB%91c_Ng%E1%BB%AF)
Theo
[ISO-639-2](/w/index.php?title=ISO-639-2&action=edit&redlink=1), mã của tiếng Việt là
vi,
còn mã ISO-639-3 của tiếng Việt là [3]
vie.
|
|
## Mục lục
## Xếp loại
Với những cơ sở khoa học gần đây được đa số các nhà ngôn ngữ học thừa nhận, tiếng Việt thuộc
[hệ Nam Á](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_Nam_%C3%81&action=edit&redlink=1) ở khu vực [Đông Nam Á](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81&action=edit&redlink=1) hiện nay, có quan hệ họ hàng gần nhất với [tiếng Mường](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_M%C6%B0%E1%BB%9Dng&action=edit&redlink=1). Xa hơn một chút là các tiếng thuộc [nhóm ngôn ngữ Môn-Khmer](/w/index.php?title=Nh%C3%B3m_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_M%C3%B4n-Khmer&action=edit&redlink=1). Thí dụ từ *tay* trong tiếng Việt tương đương trong tiếng Mường là *thay*, trong tiếng Khmer là *đay*, và trong [tiếng Mông](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_M%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) là *tai*.
## Lịch sử
Tiếng Việt là ngôn ngữ có nguồn gốc bản địa, xuất thân từ nền văn minh nông nghiệp tại nơi mà ngày nay là khu vực phía bắc lưu vực
[sông Hồng](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng&action=edit&redlink=1) và [sông Mã](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_M%C3%A3&action=edit&redlink=1) của [Việt Nam](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit&redlink=1).
Theo A.G. Haudricourt giải thích từ năm
[1954](/w/index.php?title=1954&action=edit&redlink=1), nhóm ngôn ngữ Việt Mường ở thời kỳ khoảng [Công Nguyên](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_Nguy%C3%AAn&action=edit&redlink=1) là những ngôn ngữ hay phương ngữ không [thanh điệu](/w/index.php?title=Thanh_%C4%91i%E1%BB%87u&action=edit&redlink=1). Về sau hệ thống thanh điệu xuất hiện và có diện mạo như ngày nay, theo quy luật hình thành thanh điệu. Sự xuất hiện các thanh điệu, bắt đầu khoảng [thế kỷ thứ 6](/w/index.php?title=Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_th%E1%BB%A9_6&action=edit&redlink=1) ( [thời kỳ Bắc thuộc](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c&action=edit&redlink=1) trong [lịch sử Việt Nam](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit&redlink=1)) với ba thanh điệu và phát triển ổn định vào khoảng [thế kỷ 12](/w/index.php?title=Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_12&action=edit&redlink=1) ( [nhà Lý](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_L%C3%BD&action=edit&redlink=1)) với 6 thanh điệu. Sau đó một số phụ âm đầu biến đổi cho tới ngày nay. Trong quá trình biến đổi, các phụ âm cuối rụng đi làm thay đổi các kết thúc âm tiết và [phụ âm](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%A5_%C3%A2m&action=edit&redlink=1) đầu chuyển từ lẫn lộn vô thanh với hữu thanh sang tách biệt.
Ví dụ
của A.G. Haudricourt. [4]
|Đầu công nguyên (không thanh)||Thế kỉ 6 (ba thanh)||Thế kỉ 12 (sáu thanh)||Ngày nay|
|pa||pa||pa||ba|
|sla, hla||hla||la||la|
|ba||ba||pà||bà|
|la||la||là||là|
|pas, pah||pà||pả||bả|
|slas, hlah||hlà||lả||lả|
|bas, bah||bà||pã||bã|
|las, lah||là||lã||lã|
|pax, pa?||pá||pá||bá|
|slax, ba?||hlá||lá||lá|
|bax, ba?||bá||pạ||bạ|
|lax, la?||lá||lạ||lạ|
### Du nhập từ Trung Hoa
Tiếng Việt là ngôn ngữ dùng trong sinh hoạt giao tiếp của dân thường từ khi lập quốc. Bắt đầu từ khi Trung Quốc có ảnh hưởng tới Việt Nam, tiếng Việt đã du nhập thêm những từ ngữ Hán cổ như
*đầu*, *gan*, *ghế*, *ông*, *bà*, *cậu*..., từ đó hình thành nên hệ thống [Hán-Việt](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t&action=edit&redlink=1) trong tiếng Việt bằng cách đọc các [chữ Hán](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n&action=edit&redlink=1) theo ngữ âm hiện có của tiếng Việt (tương tự như [người Nhật Bản](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1) áp dụng [kanji](/w/index.php?title=Kanji&action=edit&redlink=1) đối với chữ Hán và [katakana](/w/index.php?title=Katakana&action=edit&redlink=1) với các tiếng nước ngoài khác). Số lượng từ vựng Tiếng Việt có thêm hàng loạt các yếu tố Hán Việt. Như là *tâm*, *minh*, *đức*, *thiên*, *tự do*... giữ nguyên nghĩa chỉ khác cách đọc; hay thay đổi vị trí như *nhiệt náo* thành *náo nhiệt*, *thích phóng* thành *phóng thích*.... Hoặc được rút gọn như *thừa trần* thành *trần* (trong *trần nhà*), *lạc hoa sinh* thành *lạc* (trong *củ lạc*, còn gọi là *đậu phộng*)...; hay đổi khác nghĩa hoàn toàn như *phương phi* trong [tiếng Hán](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_H%C3%A1n&action=edit&redlink=1) có nghĩa là "hoa cỏ thơm tho" thì trong tiếng Việt lại là "béo tốt", *bồi hồi* trong tiếng Hán nghĩa là "đi đi lại lại" sang tiếng Việt thành "bồn chồn, xúc động", cũng có những chữ trong tiếng Hán vốn không xấu những khi dịch sang tiếng Việt lại mang nghĩa xấu như: "khoái lạc" trong tiếng Hán nghĩa là vui vẻ, nhưng trong tiếng Việt lại có nghĩa xấu hơn, từ "thủ đoạn" cũng tương tự như thế trong tiếng Hán nghĩa là từng công đoạn trong quá trình làm việc nhưng dịch sang tiếng Việt thì có nghĩa là một hành động của kẻ tiêu nhân, không minh bạch ... Đặc biệt là các yếu tố Hán-Việt được sử dụng để tạo nên những từ ngữ đặc trưng chỉ có trong tiếng Việt, không có trong tiếng Hán như là các từ *sĩ diện*, *phi công* (dùng 2 yếu tố Hán-Việt) hay *bao gồm*, *sống động* (một yếu tố Hán kết hợp với một yếu tố thuần Việt). Nói chung tỉ lệ vay mượn tiếng Hán trong tiếng Việt khá lớn (khoảng 25%) nhưng đại đa số những từ đó đều là những từ văn hoá (những từ thể hiện trình độ phát triển của xã hội) và về cơ bản, và chúng đã được Việt hóa cho phù hợp với các điều kiện xã hội, văn hóa tại Việt Nam. Do vậy tiếng Việt vừa giữ được bản sắc riêng của mình, vừa phát triển, tiến hóa và hoàn thiện dần theo nhu cầu và trình độ phát triển của xã hội.
Kể từ đầu
[thế kỷ thứ 11](/w/index.php?title=Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_th%E1%BB%A9_11&action=edit&redlink=1), Nho học phát triển, việc học văn tự [chữ Nho](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%AF_Nho&action=edit&redlink=1) được đẩy mạnh, tầng lớp trí thức được mở rộng tạo tiền đề cho một nền văn chương của người Việt bằng chữ Nho cực kỳ phát triển với cái áng văn thư nổi tiếng như [bài thơ thần của Lý Thường Kiệt](/w/index.php?title=B%C3%A0i_th%C6%A1_th%E1%BA%A7n_c%E1%BB%A7a_L%C3%BD_Th%C6%B0%E1%BB%9Dng_Ki%E1%BB%87t&action=edit&redlink=1) bên [sông Như Nguyệt](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Nh%C6%B0_Nguy%E1%BB%87t&action=edit&redlink=1) (Sông Cầu). Cùng thời gian này, một hệ thống chữ viết được xây dựng riêng cho người Việt theo nguyên tắc ghi âm tiết được phát triển, và đó chính là [chữ Nôm](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%AF_N%C3%B4m&action=edit&redlink=1). Nhờ có chữ Nôm, văn học Việt Nam đã có những bước phát triển rực rỡ nhất, đạt đỉnh cao với [Truyện Kiều](/w/index.php?title=Truy%E1%BB%87n_Ki%E1%BB%81u&action=edit&redlink=1) của [Nguyễn Du](/w/index.php?title=Nguy%E1%BB%85n_Du&action=edit&redlink=1). Tiếng Việt, được thể hiện bằng chữ Nôm ở những thời kỳ sau này về cơ bản rất gần với tiếng Việt ngày nay. Tuy hầu hết mọi người Việt đều có thể nghe và hiểu văn bản bằng chữ Nôm, chỉ những người có học chữ Nôm mới có thể đọc và viết được chữ Nôm.
Chữ Nôm được chính thức dùng trong hành chính khi vua
[Quang Trung](/w/index.php?title=Quang_Trung&action=edit&redlink=1) lên ngôi vào năm [1789](/w/index.php?title=1789&action=edit&redlink=1).
### Ảnh hưởng của Pháp
[Tệp tin:AlDr.jpg](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%E1%BA%A3i_l%C3%AAn&wpDestFile=AlDr.jpg)
Kể từ khi
[Pháp](/w/index.php?title=Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) xâm lược Việt Nam vào nửa cuối [thế kỷ thứ 19](/w/index.php?title=Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_th%E1%BB%A9_19&action=edit&redlink=1), [tiếng Pháp](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) dần dần thay thế vị trí của [chữ Nho](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%AF_Nho&action=edit&redlink=1) như là ngôn ngữ chính thức trong [giáo dục](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_d%E1%BB%A5c&action=edit&redlink=1), [hành chính](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh&action=edit&redlink=1), và [ngoại giao](/w/index.php?title=Ngo%E1%BA%A1i_giao&action=edit&redlink=1). [Chữ Quốc ngữ](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%AF_Qu%E1%BB%91c_ng%E1%BB%AF&action=edit&redlink=1), vốn được tạo ra bởi một số nhà truyền giáo Tây phương, đặc biệt là linh mục [Alexandre de Rhodes](/wiki/Alexandre_de_Rhodes) tác giả cuốn [từ điển Việt-Bồ-La](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_%C4%91i%E1%BB%83n_Vi%E1%BB%87t-B%E1%BB%93-La&action=edit&redlink=1) và [Ngữ pháp tiếng An Nam](/w/index.php?title=Ng%E1%BB%AF_ph%C3%A1p_ti%E1%BA%BFng_An_Nam&action=edit&redlink=1) năm [1651](/w/index.php?title=1651&action=edit&redlink=1), với mục đích dùng [ký tự Latinh](/w/index.php?title=K%C3%BD_t%E1%BB%B1_Latinh&action=edit&redlink=1) để biểu diễn tiếng Việt, ngày càng được phổ biến, đồng thời chịu ảnh hưởng bởi những thuật ngữ, từ ngữ mới của văn hóa Tây phương (chủ yếu là từ ngôn ngữ – văn hóa Pháp) như *phanh*, *lốp*, *găng*, *pê đan*... và các từ Hán-Việt như *chính đảng*, *kinh tế*, *giai cấp*, *bán kính*... Tờ báo "Gia Định báo" là tờ báo đầu tiên được phát hành bằng chữ Quốc ngữ vào năm [1865](/w/index.php?title=1865&action=edit&redlink=1), khẳng định sự phát triển và xu hướng của chữ Quốc ngữ như là chữ viết chính thức của nước Việt Nam độc lập sau này.
### Thời kỳ 1945 cho đến nay
[Tệp tin:L-2360-a 0008 1 t24-C-R0072.jpg](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%E1%BA%A3i_l%C3%AAn&wpDestFile=L-2360-a_0008_1_t24-C-R0072.jpg)
Bản
* được Chủ tịch Tuyên ngôn Độc lập* [Hồ Chí Minh](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh&action=edit&redlink=1)soạn thảo bằng chữ Quốc ngữ đánh dấu sự ra đời của nước Việt Nam độc lập, đồng thời gián tiếp khẳng định vị trí của chữ Quốc ngữ như là chữ viết chính thức của nước Việt Nam. Chữ Quốc ngữ là chữ ghi âm, chỉ sử dụng 27 ký tự Latinh và 6 dấu thanh, đơn giản, tiện lợi và có tính khoa học cao, dễ học, dễ nhớ, thông dụng; thay thế hoàn toàn tiếng Pháp và tiếng Hán vốn khó đọc, khó nhớ, không thông dụng.
Trong thời kỳ đất nước chia cách sau
[Hiệp định Genève](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Gen%C3%A8ve&action=edit&redlink=1), sự phát triển tiếng Việt giữa miền Bắc và miền Nam có chiều hướng khác nhau. Vì lý do chính trị và kinh tế, chính quyền miền Bắc có mối quan hệ sâu xa với [Trung Quốc](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa&action=edit&redlink=1), và sự hiện diện của các chuyên viên nhân sự Trung Quốc đưa nhiều từ [Bạch Thoại](/w/index.php?title=B%E1%BA%A1ch_Tho%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) (ngôn ngữ nói của Trung Quốc) vào ngữ vựng tiếng Việt. Những từ này thường có gốc Hán Việt, nhưng thường đổi ngược thứ tự hay có nghĩa mới. Tại miền Nam, sự hiện diện của quân đội [Hoa Kỳ](/w/index.php?title=Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1) đã đem nhiều từ [Anh ngữ](/wiki/Anh_ng%E1%BB%AF) vào ngữ vựng tiếng Việt.
Sau khi thống nhất, quan hệ bắc-nam được kết nối lại. Gần đây, sự phổ biến của các phương tiện truyền thanh và truyền hình toàn quốc đã làm tiếng Việt được chuẩn hóa một phần nào.
## Phân bổ
[Tệp tin:TiengViet.PNG](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%E1%BA%A3i_l%C3%AAn&wpDestFile=TiengViet.PNG) [Tiêu bản:Legend](/w/index.php?title=Ti%C3%AAu_b%E1%BA%A3n:Legend&action=edit&redlink=1) [Tiêu bản:Legend](/w/index.php?title=Ti%C3%AAu_b%E1%BA%A3n:Legend&action=edit&redlink=1) [Tiêu bản:Legend](/w/index.php?title=Ti%C3%AAu_b%E1%BA%A3n:Legend&action=edit&redlink=1)
Tiếng Việt là ngôn ngữ chính thức tại Việt Nam, và cũng là ngôn ngữ phổ thông trong các dân tộc thiểu số tại Việt Nam. Thêm vào đó, tiếng Việt được sử dụng bởi hơn 1 triệu người tại
[Hoa Kỳ](/w/index.php?title=Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1) (đứng thứ 7 toàn quốc, thứ 3 tại [Texas](/w/index.php?title=Texas&action=edit&redlink=1), thứ 4 tại [Arkansas](/w/index.php?title=Arkansas&action=edit&redlink=1) và [Louisiana](/w/index.php?title=Louisiana&action=edit&redlink=1), và thứ 5 tại [California](/w/index.php?title=California&action=edit&redlink=1)), và trên 100.000 người tại [Canada](/w/index.php?title=Canada&action=edit&redlink=1) và [Úc](/w/index.php?title=%C3%9Ac&action=edit&redlink=1) (đứng thứ 6 toàn quốc).
Theo
[Ethnologue](/w/index.php?title=Ethnologue&action=edit&redlink=1), tiếng Việt còn được nhiều người sử dụng tại [5] [Anh](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_Ireland&action=edit&redlink=1), [Ba Lan](/w/index.php?title=Ba_Lan&action=edit&redlink=1), [Campuchia](/w/index.php?title=Campuchia&action=edit&redlink=1), [Côte d'Ivoire](/w/index.php?title=C%C3%B4te_d%27Ivoire&action=edit&redlink=1), [Đức](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1), [Hà Lan](/w/index.php?title=H%C3%A0_Lan&action=edit&redlink=1), [Lào](/w/index.php?title=L%C3%A0o&action=edit&redlink=1), [Na Uy](/w/index.php?title=Na_Uy&action=edit&redlink=1), [Nouvelle-Calédonie](/w/index.php?title=Nouvelle-Cal%C3%A9donie&action=edit&redlink=1), [Phần Lan](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A7n_Lan&action=edit&redlink=1), [Pháp](/w/index.php?title=Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1), [Philippines](/w/index.php?title=Philippines&action=edit&redlink=1), [Cộng hòa Séc](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1), [Sénégal](/w/index.php?title=S%C3%A9n%C3%A9gal&action=edit&redlink=1), [Thái Lan](/w/index.php?title=Th%C3%A1i_Lan&action=edit&redlink=1), [Trung Quốc](/w/index.php?title=Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1)và [Vanuatu](/w/index.php?title=Vanuatu&action=edit&redlink=1). Tiếng Việt cũng còn được dùng bởi những người Việt sống tại [Đài Loan](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A0i_Loan&action=edit&redlink=1), [Nga](/w/index.php?title=Nga&action=edit&redlink=1), ...
## Cách viết
Hiện nay, tiếng Việt dùng hệ chữ viết như ký tự Latinh gọi là
*. Theo tài liệu của những nhà truyền giáo Quốc ngữ* [Bồ Đào Nha](/w/index.php?title=B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha&action=edit&redlink=1)lúc trước, chữ Quốc ngữ phát triển từ [thế kỷ thứ 17](/w/index.php?title=Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_th%E1%BB%A9_17&action=edit&redlink=1), do công của một nhà truyền giáo [người Pháp](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1)tên là [Alexandre de Rhodes](/wiki/Alexandre_de_Rhodes)( [1591](/w/index.php?title=1591&action=edit&redlink=1)– [1660](/w/index.php?title=1660&action=edit&redlink=1)). Sau cuộc xâm lăng của người Pháp giữa [thế kỷ thứ 19](/w/index.php?title=Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_th%E1%BB%A9_19&action=edit&redlink=1), Quốc ngữ trở nên thịnh hành và hầu như tất cả các văn bản viết đều dùng Quốc ngữ. Trước đó, người Việt dùng hai loại chữ viết là *chữ Nho*(chữ Hán đọc theo cách Việt Nam – ngôn ngữ hành chính), và *chữ Nôm*(mô phỏng chữ Nho để viết chữ 'thuần Việt' – ngôn ngữ dân gian).
Ngày nay,
[chữ Nho](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%AF_Nho&action=edit&redlink=1) và [chữ Nôm](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%AF_N%C3%B4m&action=edit&redlink=1) không còn thông dụng ở [Việt Nam](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit&redlink=1), chữ Nôm đã bị mai một nhiều.
## Cách phát âm
|Dấu||Chữ Mẫu|
|ngang||a|
|huyền||à|
|sắc||á|
|hỏi||ả|
|ngã||ã|
|nặng||ạ|
Trong tiếng Việt có sáu thanh: ngang (không dấu: a), huyền (nghiêng trái: à), sắc (nghiêng phải: á), hỏi (dấu hỏi: ả), ngã (dấu ngã: ã), và nặng (dấu chấm: ạ). Tất cả các dấu đều được đặt trên nguyên âm, riêng dấu nặng được đặt dưới nguyên âm.
Tiếng Việt là một
[ngôn ngữ đơn âm](/w/index.php?title=Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_%C4%91%C6%A1n_%C3%A2m&action=edit&redlink=1), nhưng những từ ghép cũng có nhiều. [Nguyên âm đôi](/w/index.php?title=Nguy%C3%AAn_%C3%A2m_%C4%91%C3%B4i&action=edit&redlink=1) và [nguyên âm ba](/w/index.php?title=Nguy%C3%AAn_%C3%A2m_ba&action=edit&redlink=1) rất thông thường. Tiếng Việt có nhiều tiếng địa phương, trong đó có giọng Bắc ( [Hà Nội](/w/index.php?title=H%C3%A0_N%E1%BB%99i&action=edit&redlink=1)), giọng Trung ( [Huế](/w/index.php?title=Hu%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1)), và giọng Nam ( [Sài Gòn](/w/index.php?title=S%C3%A0i_G%C3%B2n&action=edit&redlink=1)) là ba phân loại chính. Những tiếng địa phương này khác nhau ở giọng điệu và từ địa phương. Thanh hỏi và thanh ngã ở miền Bắc rõ hơn ở miền Nam. Tiếng Huế khó hiểu hơn những tiếng khác vì có nhiều [từ địa phương](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_%C4%91%E1%BB%8Ba_ph%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1). Cách đọc tiêu chuẩn hiện nay được dựa vào giọng Hà Nội.
## Chữ mẫu
Dưới đây là sáu hàng đầu trong tác phẩm kiệt tác
* của nhà thơ Truyện Kiều* [Nguyễn Du](/w/index.php?title=Nguy%E1%BB%85n_Du&action=edit&redlink=1)( [1765](/w/index.php?title=1765&action=edit&redlink=1)– [1820](/w/index.php?title=1820&action=edit&redlink=1)). Tác phẩm nguyên gốc được viết bằng chữ Nôm và hiện nay được giảng dạy cho học sinh bằng chữ Quốc ngữ. *Trăm năm trong cõi người ta,* *Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau.* *Trải qua một cuộc bể dâu,* *Những điều trông thấy mà đau đớn lòng.* *Lạ gì bỉ sắc tư phong,* *Trời xanh quen thói má hồng đánh ghen...*
## Chính tả
Những quy tắc chính tả dưới đây đã được tham khảo rất nhiều qua những thảo luận về chính tả tiếng Việt, thậm chí đã quay ngược lại lịch sử từ năm
[1902](/w/index.php?title=1902&action=edit&redlink=1) khi Hội nghị Khảo cứu Viễn Đông được tổ chức tại đây, vấn đề về chữ Quốc Ngữ đã được [Uỷ ban Cải cách Chữ Quốc Ngữ](/w/index.php?title=U%E1%BB%B7_ban_C%E1%BA%A3i_c%C3%A1ch_Ch%E1%BB%AF_Qu%E1%BB%91c_Ng%E1%BB%AF&action=edit&redlink=1) đề nghị lên [chính phủ Toàn quyền](/w/index.php?title=Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_To%C3%A0n_quy%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1) lúc bấy giờ. Từ đó tới nay, đã có rất nhiều thảo luận được tổ chức nên đã giúp quy tắc chính tả tiếng Việt dần được điển chế hoá tới một mức độ khả quan hơn. Song song đó, sự phát triển của khoa học công nghệ, đặc biệt là sự chuẩn hoá của mã chữ Unicode đã mang tính quyết định trong việc hệ thống hoá những quy tắc về chính tả tiếng Việt.
### Các định nghĩa
Các định nghĩa sau quan trọng cho việc xây dựng các quy tắc chính tả:
[Âm tiết](/w/index.php?title=%C3%82m_ti%E1%BA%BFt&action=edit&redlink=1)
- Âm tiết là đơn vị phát âm tự nhiên nhỏ nhất trong ngôn ngữ. Trong tiếng Việt, một âm tiết bao giờ cũng được phát ra với một thanh điệu, và tách rời với âm tiết khác bằng một khoảng trống. Trên chữ viết, mỗi âm tiết tiếng Việt được ghi thành một "chữ". Ví dụ:
*hoa hồng bạch*gồm 3 chữ, hoặc 3 âm tiết. [Nguyên âm](/w/index.php?title=Nguy%C3%AAn_%C3%A2m&action=edit&redlink=1)
- Các nguyên âm là
**a**, **ă**, **â**, **e**, **ê**, **i**, **o**, **ô**, **ơ**, **u**, **ư**, và **y**. Ngoài ra, các nguyên âm có dấu phụ là **ă**, **â**, **ê**, **ô**, **ơ**, và **ư**. [Bán nguyên âm](/w/index.php?title=B%C3%A1n_nguy%C3%AAn_%C3%A2m&action=edit&redlink=1)
- Chỉ có 3 trường hợp của
**oa**, **oe**, **uy**thì có **o**và **u**là bán nguyên âm, đóng vai trò đệm cho nguyên âm. Có nghĩa là **o**và **u**không được xem là nguyên âm trong tổ hợp 3 âm tiết trên. [Phụ âm](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%A5_%C3%A2m&action=edit&redlink=1)
- Các phụ âm là
**b**, **c**, **d**, **đ**, ( **f**), **g**, **h**, ( **j**), **k**, **l**, **m**, **n**, **p**, **q**, **r**, **s**, **t**, **v**, ( **w**), **x**, và ( **z**). Các chữ **f**, **j**, **w**, và **z**không thuộc về chữ cái tiếng Việt, nhưng được sử dụng trong nhiều [từ mượn](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_m%C6%B0%E1%BB%A3n&action=edit&redlink=1). [Tổ hợp phụ âm](/w/index.php?title=T%E1%BB%95_h%E1%BB%A3p_ph%E1%BB%A5_%C3%A2m&action=edit&redlink=1)
- Các phụ âm ghép chuẩn là
**ch**, **gh**, **kh**, **ng**, **ngh**, **nh**, **ph**, **th**, **tr**, **gi**, và **qu**. Đôi khi có người cũng viết **dz**thay vì **d**vào đầu chữ. Ngày nay, các tổ hợp phụ âm *không*được nhìn là chữ riêng khi sắp xếp theo chữ cái, cho nên những từ điển mới bỏ **ch**ở giữa **ca**và **co**, nhưng một số từ điển cũ, như là *của* [Từ-Điển Thông-Dụng Anh-Việt Việt-Anh](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB-%C4%90i%E1%BB%83n_Th%C3%B4ng-D%E1%BB%A5ng_Anh-Vi%E1%BB%87t_Vi%E1%BB%87t-Anh&action=edit&redlink=1) [Nguyễn Văn Khôn](/w/index.php?title=Nguy%E1%BB%85n_V%C4%83n_Kh%C3%B4n&action=edit&redlink=1)năm [1987](/w/index.php?title=1987&action=edit&redlink=1), bỏ **ch**đằng sau **co**. **Chú ý**: **gi**và **qu**là tổ hợp bán phụ âm. Tại đây, **i**và **u**không là nguyên âm, mà chỉ là một bộ phận của phụ âm bất khả phân li.
-
### Đặt dấu thanh
*Xem chi tiết:* [Quy tắc đặt dấu thanh trong tiếng Việt](/wiki/Quy_t%E1%BA%AFc_%C4%91%E1%BA%B7t_d%E1%BA%A5u_thanh_trong_ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t)
Có nhiều quan điểm khác nhau về việc vị trí đặt dấu thanh, quan điểm tương đối hợp lí hiện nay như sau:
- Với các âm tiết [-tròn môi] (âm đệm /zero/) có âm chính là nguyên âm đơn: Đặt dấu thanh điệu vào vị trí của chữ cái biểu diễn cho âm chính đó. Ví dụ: á, tã, nhà, nhãn, gánh, ngáng...
- Với các âm tiết [+tròn môi] (âm đệm /w/, được biểu diễn bằng "o, u") có âm chính là nguyên âm đơn thì cũng bỏ dấu thanh điệu vào vị trí chữ cái biểu diễn cho âm chính. Ví dụ: hoà, hoè, quỳ, quà, quờ, thuỷ, nguỵ, hoàn, quét, quát, quỵt, suýt...
- Với các âm tiết có âm chính là nguyên âm đôi:
- Nếu là âm tiết [-khép] (nguyên âm được viết là: "iê, yê, uô, ươ"; âm cuối được viết bằng: "p, t, c, ch, m, n, ng, nh, o, u, i") thì bỏ dấu lên chữ cái thứ hai trong tổ hợp hai chữ cái biểu diễn cho âm chính. Ví dụ: yếu, uốn, ườn, tiến, chuyến, muốn, mượn, thiện, thuộm, người, viếng, muống, cường...
- Nếu là âm tiết [+khép] (nguyên âm được viết là: "ia, ya, ua, ưa") thì nhất loạt bỏ dấu vào vị trí chữ cái thứ nhất trong tổ hợp hai chữ cái biểu diễn cho âm chính. Ví dụ: ỉa, tủa, cứa, thùa, khứa...
- Phân biệt vị trí đặt dấu thanh điệu ở tổ hợp "ua" và "ia":
- Với "ia" thì thì phân biệt bằng sự xuất hiện hay vắng mặt của chữ cái "g" ở đầu âm tiết. Có "g" thì đặt vào "a" (già, giá, giả...), không có "g" thì đặt vào "i" (bịa, chìa, tía...). Trường hợp đặc biệt: "gịa" (có trong từ "giặt gịa" và đọc là zịa [ʐie6]).
- Với "ua" thì phân biệt bằng sự xuất hiện hay vắng mặt của chữ cái "q". Có "q" thì đặt vào "a" (quán, quà, quạ...), không có "q" thì đặt vào "u" (túa, múa, chùa...). Hoặc để giản tiện cho việc làm bộ gõ, có thể coi "qu" như là một tổ hợp phụ âm đầu tương tự như "gi, nh, ng, ph, th"... Khi đó, sẽ coi "quán, quà, quạ"... như là những âm tiết có âm đệm /zero/.
Trong đời sống, hiện vẫn tồn tại hai cách đặt dấu thanh trong tiếng Việt. Ví dụ "hòa" là một cách đặt dấu thanh khác cho "hoà", trong đó "hòa" còn gọi là cách đặt dấu thanh "cũ". Bảng sau liệt kê các trường hợp mà hai cách đặt dấu thanh khác nhau:
|Cũ||Mới|
|òa, óa, ỏa, õa, ọa||oà, oá, oả, oã, oạ|
|òe, óe, ỏe, õe, ọe||oè, oé, oẻ, oẽ, oẹ|
|ùy, úy, ủy, ũy, ụy||uỳ, uý, uỷ, uỹ, uỵ|
### Quy tắc sử dụng chữ I và Y
Trừ tên riêng, đề xuất tương đối hợp lí
cách dùng hai chữ [6] **i-ngắn**và **y-dài**hiện nay như sau:
- Đối với các âm tiết có phụ âm đầu /ʔ/, âm đệm /zero/, âm chính /i/ và âm cuối /zero/, thì có hai cách viết:
- Dùng "i" trong các trường hợp từ thuần Việt, cụ thể là: i - i tờ; ì - ì, ì ạch, ì à ì ạch, ì ầm, ì oạp; ỉ - lợn ỉ, ỉ eo, ỉ ôi; í - í a í ới, í oắng, í ới; ị - ị, béo ị
- Dùng "y" trong các trường hợp còn lại (thường là từ Hán-Việt), ví dụ: y - y tế, y nguyên, y phục; ỷ - ỷ lại; ý - ý nghĩa, ý kiến...
- Đối với các âm tiết có âm đệm /zero/ và âm chính /ie/ thì dùng "i". Ví dụ: ỉa, chịa, đĩa, tía... kiến, miền, thiến... Trừ trường hợp có âm đầu /ʔ/ và âm cuối không /zero/ thì dùng "y": yếm, yến, yêng, yêu...
- Đối với các âm tiết có âm đệm /w/, âm chính là /i/ hoặc /ie/ thì dùng "y". Ví dụ: huy, quý, quýt... khuya, tuya, xuya... quyến, chuyền, tuyết, thuyết...
- Việc biểu diễn nguyên âm /i/ trong các trường hợp còn lại (âm đệm /zero/) thì dùng "i". Ví dụ: inh, ích, ít... bi, chi, hi, kì, khi, lí, mì, phi, ti, si, vi... bình, chính, hít, kim, lịm, mỉm, nín, phình, tính, sinh, vinh...
- Việc biểu diễn âm cuối /-j/ không có gì thay đổi, vẫn dùng "y" trong các trường hợp có nguyên âm chính ngắn: (bàn) tay, (thợ) may, tây, sấy... và dùng "i" trong các trường hợp còn lại: (lỗ) tai, (ngày) mai, cơi, coi, côi...
### Dấu hỏi hay dấu ngã
Tiếng Việt có 6 thanh là
**ngang (hoặc không) – huyền – ngã – hỏi – sắc – nặng**. Đối với một số người, việc phân biệt hai thanh **hỏi** và **ngã** khá phức tạp. [[7]](#cite_note-.C4.90o.C3.A0n_Xu.C3.A2n_Ki.C3.AAn-6)
Thư mục tham khảo về chính tả tiếng Việt được liệt kê ở phần
*. Liên kết ngoài*
## Chú thích
- ^
[1,0](#cite_ref-Tranh_lu.E1.BA.ADn_0-0) Có người tranh luận là nhánh Việt-Mường là nhánh [1,1](#cite_ref-Tranh_lu.E1.BA.ADn_0-1) [tách biệt](/w/index.php?title=Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_t%C3%A1ch_bi%E1%BB%87t&action=edit&redlink=1), chứ không nằm ở dưới nhánh Môn-Khmer và hệ Nam Á, nhưng phân loại bên trên vẫn được công nhận thông thường. **Đôi khi cũng được gọi "tiếng Việt Nam". Lê Bá Khanh; Lê Bá Kông (1998) [1975] (tiếng Việt, Anh).** [^](#cite_ref-T.C3.AAn_kh.C3.A1c_1-0) *Vietnamese-English/English-Vietnamese Dictionary*(ấn bản lần in số 7). [Thành phố New York](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_New_York&action=edit&redlink=1)( [Hoa Kỳ](/w/index.php?title=Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1)): NXB [Hippocrene Books](/w/index.php?title=Hippocrene_Books&action=edit&redlink=1). tr. 315. [ISBN 0-87052-924-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0870529242). " **Việt. — Nam**: ... Tiếng — Nam : Vietnamese ... Ông ấy có thể nói tiếng — Nam : He can speak Vietnamese." [^](#cite_ref-ISO_639-2_2-0) [http://lcweb.loc.gov/standards/iso639-2/](http://lcweb.loc.gov/standards/iso639-2/) [^](#cite_ref-.C3.82m_v.E1.BB.8B_ti.E1.BA.BFng_Vi.E1.BB.87t_3-0) [Âm vị tiếng Việt](http://ngonngu.net/index.php?fld=nnh&sub=nguam&pst=amvi_tiengviet) [^](#cite_ref-Ethnologue_4-0) [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=vie](http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=vie) **Theo** [^](#cite_ref-Quan_.C4.91i.E1.BB.83m_ch.C3.ADnh_t.E1.BA.A3_5-0) [http://ngonngu.net/index.php?fld=home&pst=quyuoc](http://ngonngu.net/index.php?fld=home&pst=quyuoc) **Xin mời tham khảo** [^](#cite_ref-.C4.90o.C3.A0n_Xu.C3.A2n_Ki.C3.AAn_6-0) [bài viết](http://www.mevietnam.org/NgonNgu/DXK/dxk-dauhoinga.html)của nhà ngôn ngữ học [Đoàn Xuân Kiên](/w/index.php?title=%C4%90o%C3%A0n_Xu%C3%A2n_Ki%C3%AAn&action=edit&redlink=1)hiện đang cư ngụ tại [Anh quốc](/w/index.php?title=Anh_qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1).
## Xem thêm
## Liên kết bên ngoài
|
|![]()
*trong từ điển mở tiếng Việt* [các mục từ tiếng Việt](http://en.wiktionary.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BB%A5c_t%E1%BB%AB_ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t) [Wiktionary](/w/index.php?title=Wiktionary&action=edit&redlink=1)
|
|![]()
[Tiếng Việt](http://tusach.thuvienkhoahoc.com/w/index.php?title=Commons:Category:Vietnamese_language&uselang=vi)
### Liên kết chung
[Trang mạng về cách Ghi Nhanh và Gõ Nhanh Chữ Việt](http://vietpali.sf.net/binh)của Trần Tư Bình [Tiếng Việt (Lịch sử, Phương ngữ, Các vấn đề mới nảy sinh)](http://ngonngu.net//index.php?fld=tiengviet) [Từ điển Việt-Bồ-La của Alexandre de Rhodes trên mạng](http://purl.pt/961) [Triển Lãm Bảo Tàng Anh](http://www.bl.uk/whatson/exhibitions/topicalvietnam.html): Triển lãm tiếng Việt, trong đó có [Truyện Kiều](http://www.bl.uk/whatson/exhibitions/images/or14844f3.jpg). [Hội Bảo tồn Di sản Nôm](http://www.nomfoundation.org/vindex.html): Một hội bảo tồn chữ Nôm [Từ điển đa ngữ](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)11 từ điển trực tuyến trong đó có từ điển tiếng Việt [VDict](http://vdict.com)– Từ điển Anh Pháp Việt trực tuyến [Bồ Đào Nha và chữ Quốc ngữ](http://www.bbc.co.uk/vietnamese/specials/1232_jacques_roland/) [Giáo sĩ Bồ Đào Nha và chữ Quốc ngữ](http://www.bbc.co.uk/vietnamese/specials/1232_jacques_roland/page2.shtml) [Từ vựng Tiếng Việt](http://www.ctu.edu.vn/coursewares/supham/tuvungtv/decuong.htm)- Giáo trình Đại học Cần Thơ [Bài thơ được viết theo kiểu Thuận nghịch độc](http://vny2k.net/vny2k/BinhluanVeCaitoCachVietTiengViet-Tran4.htm) [Danh sách các từ tiếng Việt mượn từ tiếng Pháp](http://jubinell.blogspot.com/2007/01/t-in-cc-t-ting-vit-mn-t-ting-php.html)của Jubinell
### Chính tả tiếng Việt
[Quy tắc đặt dấu thanh trong tiếng Việt](http://www.talawas.org/talaDB/talaDBFront.php?rb=06&von=140&bis=159&pg=1)– Vũ Xuân Lương, [Trung Tâm Từ Điển Học](http://www.vietlex.com/) [Quy tắc chính tả tiếng Việt](http://www.bachkhoatoanthu.gov.vn/Default.aspx?cmd=CouncilIntrodution&cmdID=16)và [phiên chuyển tiếng nước ngoài](http://www.bachkhoatoanthu.gov.vn/Default.aspx?cmd=CouncilIntrodution&cmdID=17)áp dụng trong bộ "Từ điển bách khoa Việt Nam" (theo [văn bản giới thiệu](http://www.bachkhoatoanthu.gov.vn/Default.aspx?cmd=CouncilIntrodution&cmdID=18)) [Bàn về chuyện "đánh dấu thanh" trong tiếng Việt](http://www.mevietnam.org/NgonNgu/DXK/dxk-danhdauthanh.html)– Đoàn Xuân Kiên [Chữ i và y trong chính tả tiếng Việt](http://www.mevietnam.org/NgonNgu/DXK/dxk-ivay-1.html)- Đoàn Xuân Kiên [Nói thêm về chữ i và y trong chính tả tiếng Việt](http://www.mevietnam.org/NgonNgu/DXK/dxk-ivay-2.html)– Đoàn Xuân Kiên [Một số giải pháp cải tiến chữ quốc ngữ có liên quan đến vấn đề vị trí đặt dấu thanh điệu và sử dụng "i/y"](http://ngonngu.net/index.php?fld=nnh&sub=nguam&pst=cv_datdau_nn79)– Các trích đoạn nội dung của các hội nghị về vấn đề chuẩn mực hoá chính tả và thuật ngữ khoa học (tổ chức trong các năm 1978 và 1979), được đăng trong Tạp chí Ngôn ngữ số 3+4(1979). [Một ý kiến nhỏ về cách ghi dấu thanh trên văn bản tiếng Việt](http://ngonngu.net/index.php?fld=nnh&sub=nguam&pst=cv_datdau_TTThin)– Trần Thị Thìn, Tạp chí Ngôn ngữ, số 1 (1995), tr. 72–76. [Vị trí đặt dấu thanh điệu trong chữ quốc ngữ](http://ngonngu.net/index.php?fld=nnh&sub=nguam&pst=cv_datdau_HP)– Trích dẫn từ: Hoàng Phê – Nguyễn Ngọc Trâm. Một số vấn đề từ điển học. (In trong Một số vấn đề từ điển học – Viện Ngôn ngữ học). Nxb Khoa học Xã hội, H., 1997, tr. 19. [Dấu hỏi ngã](http://www.mevietnam.org/NgonNgu/DXK/dxk-dauhoinga.html)– Đoàn Xuân Kiên [Rèn luyện chính tả](http://www.ctu.edu.vn/coursewares/supham/tiengvietth/chuong4.htm), bài giảng môn Tiếng Việt thực hành, Khoa Sư phạm, Đại học Cần Thơ [Tự điển chữ Nôm trích dẫn](http://www.viethoc.com/hannom/tdnom_intro.php)
### Phần mềm
[Thư viện lập trình đọc tiếng Việt](http://www.echip.com.vn/echiproot/Softwares/2004/VTTSLib.zip) [Phần mềm gõ tiếng Việt WinVNKey](http://winvnkey.sourceforge.net/) [Phần mềm gõ tiếng Việt Unikey](http://unikey.sourceforge.net/) [Phần mềm soạn thảo, sắp xếp, chuyển mã tiếng Việt VietPad](http://vietpad.sf.net/) [Từ điển Hán Việt (Thiều Chửu)](http://www.viethoc.org/hannom/tdtc_off.php) [Phần mềm gõ tiếng Việt Xvnkb](http://xvnkb.sourceforge.net/)
## Liên kết đến đây
-
[Giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh phổ thông trung học](/wiki/Gi%C3%A1o_d%E1%BB%A5c_b%E1%BA%A3o_v%E1%BB%87_m%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_cho_h%E1%BB%8Dc_sinh_ph%E1%BB%95_th%C3%B4ng_trung_h%E1%BB%8Dc)
-
[Thần thoại Hy Lạp về mười hai chòm sao trong cung Hoàng Đạo](/wiki/Th%E1%BA%A7n_tho%E1%BA%A1i_Hy_L%E1%BA%A1p_v%E1%BB%81_m%C6%B0%E1%BB%9Di_hai_ch%C3%B2m_sao_trong_cung_Ho%C3%A0ng_%C4%90%E1%BA%A1o)
-
[Âm dương](/wiki/%C3%82m_d%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Tên miền tiếng Việt](/wiki/T%C3%AAn_mi%E1%BB%81n_ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t)
-
[Danh sách ngôn ngữ theo tổng số người sử dụng](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_theo_t%E1%BB%95ng_s%E1%BB%91_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_s%E1%BB%AD_d%E1%BB%A5ng)
-
[Alexandre de Rhodes](/wiki/Alexandre_de_Rhodes)
-
[Chữ Quốc Ngữ](/wiki/Ch%E1%BB%AF_Qu%E1%BB%91c_Ng%E1%BB%AF)
-
[Quy tắc đặt dấu thanh trong tiếng Việt](/wiki/Quy_t%E1%BA%AFc_%C4%91%E1%BA%B7t_d%E1%BA%A5u_thanh_trong_ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t)
-
[Âm vị học tiếng Việt](/wiki/%C3%82m_v%E1%BB%8B_h%E1%BB%8Dc_ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t)
-
[Cao Xuân Hạo](/wiki/Cao_Xu%C3%A2n_H%E1%BA%A1o) *Xem* [thêm liên kết](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Li%C3%AAn_k%E1%BA%BFt_%C4%91%E1%BA%BFn_%C4%91%C3%A2y/Ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t)đến trang này.
Ý KIẾN CỦA BẠN

Server: Apache/2.4.6 (CentOS) PHP/5.6.3

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Cache-Control: private, must-revalidate, max-age=0

Content-Language: vi