markdown:
## CHÀO NGÀY MỚI
##
TIẾT 146:Rô-Bin-Sơn ngoài đảo hoang
(
*Tài liệu chưa được thẩm định*) **Nguồn:**Thầy Bạch Văn Thắng **Người gửi:** [Tôn Nữ Bích Vân](/user/show/id/22963)( [trang riêng](http://vantnb.violet.vn)) **Ngày gửi:**07h:58' 06-12-2009 **Dung lượng:**1.6 MB **Số lượt tải:**359 **Số lượt thích:**0 người
Trường THCS NGUYỄN KHUYẾN
Giáo viên thực hiện
Bạch Văn Thắng
Kính chào
Các thầy cô
Đến thăm lớp
Kiểm tra bài cũ
-Nêu vắn tắt cảm nhận của em về nhân vật chính đó .
-Kể tên các nhân vật trong truyện ngắn “ Những ngôi sao xa xôi” . Nhân vậy nào là nhân vật chính?
Rô-bin-xơn
ngoài đảo hoang
Trích Rô-bin-xơn Cru-xô của Đi-phô
Tiết 146
I. Tác giả và tác phẩm
-Đe-ni-ơn Đi-phô (1660-1731) là nhà văn của Anh, thế kỉ XVIII. Ông đến với tiểu thuyết khi đã gần 60 tuổi
-Rô-bin-xơn Cru-xô là tiểu thuyết đầu tay và cũng nổi tiếng nhất của ông
-Tác phẩm được viết dưới hình thức tự truyện
I. Đọc và tìm hiểu chú thích
Tóm tắt tác phẩm
Đoạn trích Rô-bin-xơn ngoài đảo hoang kể chuyện Rô-bin-xơn đã một mình sống ngoài đảo , khoảng 15 năm
Xem phim
- Robinson bị đắm tàu, trôi dạt vào hoang đảo.
Một mình chàng đương đầu với mọi thử thách.
Chàng trở về nước Anh sau 28 năm 2 tháng
19 ngày sống trên hoang đảo.
II. Tìm hiểu đoạn trích
1. Bố cục
Phần còn lại : Diện mạo của Rô-bin-xơn
Đoạn I: Mở đầu
Đoạn II,III: Trang phuc của Rô-bin-xơn
Phần thứ nhất
Phần thứ hai
Phần thứ ba
Quanh người tôi…khẩu súng của tôi : Trang bị của Rô-bin-xơn
Phần thứ tư:
Bố cục hợp lí, phù hợp với ngôi kể
II. Tìm hiểu đoạn trích
2. Chân dung tự họa của Rô-bin-xơn.
- trang phục, trang bị, diện mạo
+trang phục: mũ to tướng,
áo dài tới bắp đùi , quần thõng đến bắp chân, đôi ủng chẳng biết gọi
là gì cho đúng , tất cả đều bằng da dê, túm lai.
Trang phục kì dị, hoang dã
II. Tìm hiểu đoạn trích
2. Chân dung tự họa của Rô-bin-xơn.
- trang phục, trang bị, diện mạo
+ trang bị : không đeo kiếm, dao găm mà lủng
lẳng chiếc cưa nhỏ, chiếc rìu con, cánh tay
trái đeo túi thuốc súng, lưng đeo gùi, vai đeo súng, trên đầu
là cái dù lớn.
Trang bị lỉnh kỉnh, người thường xuyên đối
mặt với thử thách để tồn tại.
II. Tìm hiểu đoạn trích
2. Chân dung tự họa của Rô-bin-xơn.
- trang phục, trang bị, diện mạo
+ diện mạo: râu ria mọc dài, xén tỉa thành
cặp ria mép to tướng ,dài ,cong đến mức
có thể dùng treo mũ
Diện mạo hài hước
II. Tìm hiểu đoạn trích
2. Chân dung tự họa của Rô-bin-xơn.
_ Trang phục kì dị,
hoang dã
_ Trang bị lỉnh kỉnh,
người thường xuyên
đối mặt với thử thách.
_ Diện mạo hài hước,
diện mạo của người
dám sống
II. Tìm hiểu đoạn trích
3. Cuộc sống sau bức chân dung
Sau bức chân dung kỳ quái là một cuộc
sống đầy gian nan, đầy thử thách, buộc phải
sáng tạo để tồn tại
3. Tinh thần của Rô-bin-xơn ngoài đảo hoang.
II. Tìm hiểu đoạn trích
- Chàng như một vị chúa đảo trị vì trên đảo quốc của mình
Rô-bin-xơn, con người tràn đầy tinh
thần lạc quan
Ý chí và nghị lực phi thường, giúp chàng
khuất phục thiên nhiên để tồn tại
Thảo luận :
-Thử đặt mình trong hoàn cảnh của Rô-bin-xơn em sẽ như thế nào ?
-Qua hình ảnh Rô-bin-xơn, em rút ra bài học gì cho cuộc sống ?
II. Tìm hiểu đoạn trích
III. Ghi nhớ :
Qua bức chân dung tự hoạ và giọng kể của Rô-bin-xơn, ta hình dung được cuộc sống vô cùng khó khăn gian khổ và cả tinh thần lạc quan của nhân vật khi chỉ có một mình nơi đảo hoang.
1
2
3
Trò chơi trắc nghiệm
1. Ngôi kể của văn bản Rô-bin-xơn ngoài đảo hoang cùng ngôi kể với văn bản nào dưới đây ?
a. Buổi học cuối cùng
b. Chiếc lá cuối cùng
c. Đánh nhau với cối xay gió
d. Cô bé bán diêm
Đ
S
S
S
2. Nhận xét nào sau đây nói đúng về chân dung của Rô-bin-xơn ?
a. Xấu xí dị dạng
b. Kỳ cục lập dị
d. Lố lăng kệch cỡm
c. Kỳ dị hài hước
Đ
S
S
S
3. Cách kể của Rô-bin-xơn cho ta thấy điều gì ?
a. Cuộc sống gian khổ ở chốn đảo hoang
b. Ý chí vươn lên vượt qua gian khó
c. Tinh thần lạc quan của Rô-bin-xơn
d. Gồm tất cả những ý trên
Đ
S
S
S
IV. Hướng dẫn học tập
-Chuẩn bị bài mới :”Bố của Xi-mông”
-Nắm vững các chi tiết về bức chân dung tự hoạ của Rô-bin-xơn
-Viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về nhân vật này
Trường THCS NGUYỄN KHUYẾN
Giáo viên thực hiện
Bạch Văn Thắng
Kính chào
Các thầy cô
Hen gặp lại
Giáo viên thực hiện
Bạch Văn Thắng
Kính chào
Các thầy cô
Đến thăm lớp
Kiểm tra bài cũ
-Nêu vắn tắt cảm nhận của em về nhân vật chính đó .
-Kể tên các nhân vật trong truyện ngắn “ Những ngôi sao xa xôi” . Nhân vậy nào là nhân vật chính?
Rô-bin-xơn
ngoài đảo hoang
Trích Rô-bin-xơn Cru-xô của Đi-phô
Tiết 146
I. Tác giả và tác phẩm
-Đe-ni-ơn Đi-phô (1660-1731) là nhà văn của Anh, thế kỉ XVIII. Ông đến với tiểu thuyết khi đã gần 60 tuổi
-Rô-bin-xơn Cru-xô là tiểu thuyết đầu tay và cũng nổi tiếng nhất của ông
-Tác phẩm được viết dưới hình thức tự truyện
I. Đọc và tìm hiểu chú thích
Tóm tắt tác phẩm
Đoạn trích Rô-bin-xơn ngoài đảo hoang kể chuyện Rô-bin-xơn đã một mình sống ngoài đảo , khoảng 15 năm
Xem phim
- Robinson bị đắm tàu, trôi dạt vào hoang đảo.
Một mình chàng đương đầu với mọi thử thách.
Chàng trở về nước Anh sau 28 năm 2 tháng
19 ngày sống trên hoang đảo.
II. Tìm hiểu đoạn trích
1. Bố cục
Phần còn lại : Diện mạo của Rô-bin-xơn
Đoạn I: Mở đầu
Đoạn II,III: Trang phuc của Rô-bin-xơn
Phần thứ nhất
Phần thứ hai
Phần thứ ba
Quanh người tôi…khẩu súng của tôi : Trang bị của Rô-bin-xơn
Phần thứ tư:
Bố cục hợp lí, phù hợp với ngôi kể
II. Tìm hiểu đoạn trích
2. Chân dung tự họa của Rô-bin-xơn.
- trang phục, trang bị, diện mạo
+trang phục: mũ to tướng,
áo dài tới bắp đùi , quần thõng đến bắp chân, đôi ủng chẳng biết gọi
là gì cho đúng , tất cả đều bằng da dê, túm lai.
Trang phục kì dị, hoang dã
II. Tìm hiểu đoạn trích
2. Chân dung tự họa của Rô-bin-xơn.
- trang phục, trang bị, diện mạo
+ trang bị : không đeo kiếm, dao găm mà lủng
lẳng chiếc cưa nhỏ, chiếc rìu con, cánh tay
trái đeo túi thuốc súng, lưng đeo gùi, vai đeo súng, trên đầu
là cái dù lớn.
Trang bị lỉnh kỉnh, người thường xuyên đối
mặt với thử thách để tồn tại.
II. Tìm hiểu đoạn trích
2. Chân dung tự họa của Rô-bin-xơn.
- trang phục, trang bị, diện mạo
+ diện mạo: râu ria mọc dài, xén tỉa thành
cặp ria mép to tướng ,dài ,cong đến mức
có thể dùng treo mũ
Diện mạo hài hước
II. Tìm hiểu đoạn trích
2. Chân dung tự họa của Rô-bin-xơn.
_ Trang phục kì dị,
hoang dã
_ Trang bị lỉnh kỉnh,
người thường xuyên
đối mặt với thử thách.
_ Diện mạo hài hước,
diện mạo của người
dám sống
II. Tìm hiểu đoạn trích
3. Cuộc sống sau bức chân dung
Sau bức chân dung kỳ quái là một cuộc
sống đầy gian nan, đầy thử thách, buộc phải
sáng tạo để tồn tại
3. Tinh thần của Rô-bin-xơn ngoài đảo hoang.
II. Tìm hiểu đoạn trích
- Chàng như một vị chúa đảo trị vì trên đảo quốc của mình
Rô-bin-xơn, con người tràn đầy tinh
thần lạc quan
Ý chí và nghị lực phi thường, giúp chàng
khuất phục thiên nhiên để tồn tại
Thảo luận :
-Thử đặt mình trong hoàn cảnh của Rô-bin-xơn em sẽ như thế nào ?
-Qua hình ảnh Rô-bin-xơn, em rút ra bài học gì cho cuộc sống ?
II. Tìm hiểu đoạn trích
III. Ghi nhớ :
Qua bức chân dung tự hoạ và giọng kể của Rô-bin-xơn, ta hình dung được cuộc sống vô cùng khó khăn gian khổ và cả tinh thần lạc quan của nhân vật khi chỉ có một mình nơi đảo hoang.
1
2
3
Trò chơi trắc nghiệm
1. Ngôi kể của văn bản Rô-bin-xơn ngoài đảo hoang cùng ngôi kể với văn bản nào dưới đây ?
a. Buổi học cuối cùng
b. Chiếc lá cuối cùng
c. Đánh nhau với cối xay gió
d. Cô bé bán diêm
Đ
S
S
S
2. Nhận xét nào sau đây nói đúng về chân dung của Rô-bin-xơn ?
a. Xấu xí dị dạng
b. Kỳ cục lập dị
d. Lố lăng kệch cỡm
c. Kỳ dị hài hước
Đ
S
S
S
3. Cách kể của Rô-bin-xơn cho ta thấy điều gì ?
a. Cuộc sống gian khổ ở chốn đảo hoang
b. Ý chí vươn lên vượt qua gian khó
c. Tinh thần lạc quan của Rô-bin-xơn
d. Gồm tất cả những ý trên
Đ
S
S
S
IV. Hướng dẫn học tập
-Chuẩn bị bài mới :”Bố của Xi-mông”
-Nắm vững các chi tiết về bức chân dung tự hoạ của Rô-bin-xơn
-Viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về nhân vật này
Trường THCS NGUYỄN KHUYẾN
Giáo viên thực hiện
Bạch Văn Thắng
Kính chào
Các thầy cô
Hen gặp lại

## Các ý kiến mới nhất


markdown:
**Ứng dụng, giải pháp phần mềm dự toán G8 linh hoạt trong áp giá vật tư các hạng mục**
Phần mềm dự toán G8 hỗ trợ áp giá vật tư hiệu quả
Ban đầu: chọn hạng mục nào có chứa nhiều loại vật tư nhất trong các hạng mục công trình
- Mở sheet Giá : áp giá vật tư theo thông báo giá của sở xây dựng các tỉnh và giá thị trường
- Áp giá xong, đặt con chuột vào giá tháng vật tư nhấn chuột phải – chọn lưu giá vật liệu- đặt tên bảng mới cho giá tháng vật tư đã áp ( VD- bạn áp giá vật tư tỉnh Hà Tĩnh tháng 9-2012, ta đặt tên HaTinh 9-2012) -> chấp nhận
- Mở sang hạng mục khác -> sheet giá tháng- đặt chuột vào giá tháng vật tự- kích chuột phải chọn lắp giá thông báo vật liệu- trong bảng thay giá vật liệu – chọn HaTinh 9-2012 – Chấp nhận – hạng mục mới sẽ được áp giá vật tư mới
**Công tác áp giá tháng vật tư được rút ngắn hơn rất nhiều với sự trợ giúp phần mềm dự toán ưu việt G8** **Phần mềm hỗ trợ làm dự toán G8 linh hoạt, nhỏ gọn, tiện dụng, tối ưu** **Luôn cập nhật văn bản hướng dẫn mới nhất về xây dựng, hỗ trợ đắc lực công tác làm dự toán công trình **

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Content-Encoding: gzip

X-ac: 1.iad _iad


markdown:
Ảnh của Swami Stream
animals
Artists
Ashtavinayaka
body part
characters in Mahabharata
cinema
cities
direction
family member
female names
first names
fish
freedom fighters
fruit
grandmother
Hinduism
india
indian
Indian Independance
Indian names
Indian states
Maharashtra
Marāṭhī
moon
Name of a flower
Name of a state
names
noun
number
placenames
Pride of India
singers
vegetable
verb
water
Xem toàn bộ thể loại của Tiếng Marathi

Content-Type: text/html

Vary: Accept-Encoding

Set-Cookie: forvo_cookies=1; expires=Fri, 18-Dec-2015 23:54:45 GMT; path=/; domain=.forvo.com

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache


markdown:
Hotels.com mang đến cho bạn những ưu đãi và khuyến mãi giá phòng khách sạn tuyệt vời tại Porterville, Mỹ. Đặt phòng khách sạn trực tuyến ngay hôm nay cùng chúng tôi để hưởng giá tốt nhất.
Tại Hotels.com, bạn có thể tìm và so sánh giá phòng khách sạn tại Porterville để chọn khách sạn hoàn hảo cho chuyến đi của mình. Bất kể bạn đang lên kế hoạch cho một chuyến du lịch, kỳ nghỉ hè hay đi công tác tại Porterville, Hotels.com luôn có phòng phù hợp cho nhu cầu của bạn.
Tại Hotels.com, bạn có thể tìm và so sánh giá phòng khách sạn tại Porterville để chọn khách sạn hoàn hảo cho chuyến đi của mình. Bất kể bạn đang lên kế hoạch cho một chuyến du lịch, kỳ nghỉ hè hay đi công tác tại Porterville, Hotels.com luôn có phòng phù hợp cho nhu cầu của bạn.

Server: Apache

Content-Language: vi-VN

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store

Set-Cookie: user=QSp2aV9WTnxIQ09NX1ZO; Domain=.hotels.com; Expires=Fri, 18-Dec-2015 23:50:37 GMT; Path=/


markdown: **bdbyfd**đến **Bdubs Poops** [bdbyfd](/define.php?term=bdbyfd) [BDC](/define.php?term=BDC) [BDCC](/define.php?term=BDCC) [BDCK](/define.php?term=BDCK) [bdd](/define.php?term=bdd) [bddat!](/define.php?term=bddat%21) [B.D. days](/define.php?term=B.D.+days) [BDDB](/define.php?term=BDDB) [bddddlch](/define.php?term=bddddlch) [BDDDGBIYB](/define.php?term=BDDDGBIYB) [BDDFC](/define.php?term=BDDFC) [bddh](/define.php?term=bddh) [BDDPODS](/define.php?term=BDDPODS) [bddrraatt](/define.php?term=bddrraatt) [BDE](/define.php?term=BDE) [b-deck](/define.php?term=b-deck) [bdeet](/define.php?term=bdeet) [bdellium](/define.php?term=bdellium) [bden](/define.php?term=bden) [Bderka](/define.php?term=Bderka) [BDF](/define.php?term=BDF) [BDFC](/define.php?term=BDFC) [BD-FD](/define.php?term=BD-FD) [BDFF](/define.php?term=BDFF) [BDFITWWEWBAEW](/define.php?term=BDFITWWEWBAEW) [BDFL](/define.php?term=BDFL) [BDFN](/define.php?term=BDFN) [BDFP](/define.php?term=BDFP) [BDFQ](/define.php?term=BDFQ) [BDFT](/define.php?term=BDFT) [BDFU](/define.php?term=BDFU) [BDG](/define.php?term=BDG) [BDGF](/define.php?term=BDGF) [BDG Face](/define.php?term=BDG+Face) [bdh](/define.php?term=bdh) [bdhb](/define.php?term=bdhb) [BDHM](/define.php?term=BDHM) [BDI](/define.php?term=BDI) [B.D.I.C.](/define.php?term=B.D.I.C.) [bdick](/define.php?term=bdick) [BDIDB](/define.php?term=BDIDB) [B-Diddy](/define.php?term=B-Diddy) [B-diesel](/define.php?term=B-diesel) [Bdig](/define.php?term=Bdig) [BDILF](/define.php?term=BDILF) [bding](/define.php?term=bding) [B Dinkadink](/define.php?term=B+Dinkadink) [BD in the RBC](/define.php?term=BD+in+the+RBC) [BD in the TC](/define.php?term=BD+in+the+TC) [BDIP](/define.php?term=BDIP) [BDIPOA](/define.php?term=BDIPOA) [BDITA](/define.php?term=BDITA) [BDitis](/define.php?term=BDitis) [BDITU](/define.php?term=BDITU) [bdiu](/define.php?term=bdiu) [bdizl](/define.php?term=bdizl) [B-dizzle](/define.php?term=B-dizzle) [BDJ](/define.php?term=BDJ) [BD Jam](/define.php?term=BD+Jam) [Bdk](/define.php?term=Bdk) [B.D.K.D](/define.php?term=B.D.K.D) [BDKIAF](/define.php?term=BDKIAF) [BDKMV](/define.php?term=BDKMV) [bdl](/define.php?term=bdl) [BDLD](/define.php?term=BDLD) [BDM](/define.php?term=BDM) [BDMCG](/define.php?term=BDMCG) [BDMF](/define.php?term=BDMF) [BDMH](/define.php?term=BDMH) [BDMP](/define.php?term=BDMP) [BDN](/define.php?term=BDN) [bdnb](/define.php?term=bdnb) [BDNJ](/define.php?term=BDNJ) [BDNL](/define.php?term=BDNL) [bdnr](/define.php?term=bdnr) [bdnsa](/define.php?term=bdnsa) [BDO](/define.php?term=BDO) [BDOC](/define.php?term=BDOC) [B-Dog](/define.php?term=B-Dog) [Bdogg](/define.php?term=Bdogg) [BDoggDicks](/define.php?term=BDoggDicks) [bdogmoney](/define.php?term=bdogmoney) [BDOLOTIC](/define.php?term=BDOLOTIC) [BDOML](/define.php?term=BDOML) [Bdon](/define.php?term=Bdon) [bdong](/define.php?term=bdong) [B Donka Donk](/define.php?term=B+Donka+Donk) [B-donka-don't](/define.php?term=B-donka-don%27t) [Bdonktadonk](/define.php?term=Bdonktadonk) [b'donky](/define.php?term=b%27donky) [B - Donky Slap](/define.php?term=B+-+Donky+Slap) [bdood](/define.php?term=bdood) [Bdoom](/define.php?term=Bdoom) [bdoop](/define.php?term=bdoop) [b'doozy](/define.php?term=b%27doozy) [b dot](/define.php?term=b+dot) [bdotd](/define.php?term=bdotd) [BDOTW](/define.php?term=BDOTW) [B-Double-D](/define.php?term=B-Double-D) [B DOUBLE E](/define.php?term=B+DOUBLE+E) [B-Double E- Double R-U-N](/define.php?term=B-Double+E-+Double+R-U-N) [bdowdish](/define.php?term=bdowdish) [BDOYL](/define.php?term=BDOYL) [BDP](/define.php?term=BDP) [B.D.P.S.](/define.php?term=B.D.P.S.) [Bdpt](/define.php?term=Bdpt) [BDQ](/define.php?term=BDQ) [BDR](/define.php?term=BDR) [BDR529](/define.php?term=BDR529) [Bdraa Skeet Skeet](/define.php?term=Bdraa+Skeet+Skeet) [Bdrat](/define.php?term=Bdrat) [BDRC](/define.php?term=BDRC) [B Drinker](/define.php?term=B+Drinker) [B Drinking](/define.php?term=B+Drinking) [BDRip](/define.php?term=BDRip) [BDRL](/define.php?term=BDRL) [bdro](/define.php?term=bdro) [bd room](/define.php?term=bd+room) [BDS](/define.php?term=BDS) [BDSB](/define.php?term=BDSB) [BDS (Baby Dick Syndrome)](/define.php?term=BDS+%28Baby+Dick+Syndrome%29) [BDSC](/define.php?term=BDSC) [Bdsd](/define.php?term=Bdsd) [bdsggh](/define.php?term=bdsggh) [bdsl](/define.php?term=bdsl) [BDSM](/define.php?term=BDSM) [BDSM-IV](/define.php?term=BDSM-IV) [BDSMLMNOP](/define.php?term=BDSMLMNOP) [BDT](/define.php?term=BDT) [BDT Age](/define.php?term=BDT+Age) [BDTF](/define.php?term=BDTF) [BDTN](/define.php?term=BDTN) [BDU](/define.php?term=BDU) [B-Dubbed](/define.php?term=B-Dubbed) [BDub Bros](/define.php?term=BDub+Bros) [bdubbs](/define.php?term=bdubbs) [B-Dub Lifestyle](/define.php?term=B-Dub+Lifestyle) [B Dubs](/define.php?term=B+Dubs) [B Dubs L](/define.php?term=B+Dubs+L) [Bdubs Poops](/define.php?term=Bdubs+Poops)

Server: Cowboy

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-Xss-Protection: 1; mode=block

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: max-age=3600, public

Via: 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Served-By: cache-iad2149-IAD, cache-atl6233-ATL

X-Cache: MISS, MISS


markdown: **failrunning**đến **Failwhalia** [failrunning](/define.php?term=failrunning) [Failrut](/define.php?term=Failrut) [failry](/define.php?term=failry) [failsach](/define.php?term=failsach) [Failsafe](/define.php?term=Failsafe) [Failsate](/define.php?term=Failsate) [fails at life](/define.php?term=fails+at+life) [Failsauce](/define.php?term=Failsauce) [Failsauce Engage](/define.php?term=Failsauce+Engage) [Failsaur](/define.php?term=Failsaur) [Failsaurus Rex](/define.php?term=Failsaurus+Rex) [failsbian](/define.php?term=failsbian) [fail scale](/define.php?term=fail+scale) [FailScape](/define.php?term=FailScape) [Failschool](/define.php?term=Failschool) [failscope](/define.php?term=failscope) [Fail Scratcher](/define.php?term=Fail+Scratcher) [Failse](/define.php?term=Failse) [FailSec](/define.php?term=FailSec) [failsense](/define.php?term=failsense) [Fail Sex](/define.php?term=Fail+Sex) [Failsexual](/define.php?term=Failsexual) [Fail Shot](/define.php?term=Fail+Shot) [failshow](/define.php?term=failshow) [Failsian](/define.php?term=Failsian) [FAILSLAM](/define.php?term=FAILSLAM) [failslut](/define.php?term=failslut) [failsmanship](/define.php?term=failsmanship) [failsmith](/define.php?term=failsmith) [fail snail](/define.php?term=fail+snail) [Fail Sneeze](/define.php?term=Fail+Sneeze) [fail snow](/define.php?term=fail+snow) [Failsome](/define.php?term=Failsome) [failsomeness](/define.php?term=failsomeness) [Failspin](/define.php?term=Failspin) [failsplosion](/define.php?term=failsplosion) [Failspy](/define.php?term=Failspy) [Fail Squad](/define.php?term=Fail+Squad) [Failst](/define.php?term=Failst) [failstaff](/define.php?term=failstaff) [failstake](/define.php?term=failstake) [failstatus](/define.php?term=failstatus) [failster](/define.php?term=failster) [failstorm](/define.php?term=failstorm) [FailStrafe](/define.php?term=FailStrafe) [failstration](/define.php?term=failstration) [Fail streak](/define.php?term=Fail+streak) [Failstrom](/define.php?term=Failstrom) [Failsturbation](/define.php?term=Failsturbation) [failsuck](/define.php?term=failsuck) [Failswamp](/define.php?term=Failswamp) [Failswitch Engage](/define.php?term=Failswitch+Engage) [failt](/define.php?term=failt) [Failtab](/define.php?term=Failtab) [Fail Tactic](/define.php?term=Fail+Tactic) [failtacular](/define.php?term=failtacular) [failtagious](/define.php?term=failtagious) [Failtagonist](/define.php?term=Failtagonist) [Fail tail](/define.php?term=Fail+tail) [Failtality](/define.php?term=Failtality) [failtard](/define.php?term=failtard) [failtarded](/define.php?term=failtarded) [Failtastic](/define.php?term=Failtastic) [Failtastical](/define.php?term=Failtastical) [failtation](/define.php?term=failtation) [Failternet](/define.php?term=Failternet) [FailTeX](/define.php?term=FailTeX) [Failther](/define.php?term=Failther) [failthink](/define.php?term=failthink) [Failthos](/define.php?term=Failthos) [Fail-Thunder](/define.php?term=Fail-Thunder) [failticulate](/define.php?term=failticulate) [Failtilla](/define.php?term=Failtilla) [Failtique](/define.php?term=Failtique) [Failtist](/define.php?term=Failtist) [Failtography](/define.php?term=Failtography) [fail token](/define.php?term=fail+token) [Fail to Prevail](/define.php?term=Fail+to+Prevail) [Fail to the faillionth power](/define.php?term=Fail+to+the+faillionth+power) [Fail To The Motherfucking Whale](/define.php?term=Fail+To+The+Motherfucking+Whale) [Failtown](/define.php?term=Failtown) [failtrain](/define.php?term=failtrain) [Fail Trip](/define.php?term=Fail+Trip) [failtrocity](/define.php?term=failtrocity) [failtroll](/define.php?term=failtroll) [Failtron](/define.php?term=Failtron) [Failtronics](/define.php?term=Failtronics) [Failtube](/define.php?term=Failtube) [Failture](/define.php?term=Failture) [failty](/define.php?term=failty) [Failtype](/define.php?term=Failtype) [Failuer](/define.php?term=Failuer) [failular](/define.php?term=failular) [Failular phone](/define.php?term=Failular+phone) [Failulure](/define.php?term=Failulure) [Fail up](/define.php?term=Fail+up) [fail upwards](/define.php?term=fail+upwards) [failure](/define.php?term=failure) [failure at life](/define.php?term=failure+at+life) [Failure Beard](/define.php?term=Failure+Beard) [Failure Boat](/define.php?term=Failure+Boat) [Failure Bowl](/define.php?term=Failure+Bowl) [failure by designer jeans](/define.php?term=failure+by+designer+jeans) [failure cascade](/define.php?term=failure+cascade) [Failure Drill](/define.php?term=Failure+Drill) [failure face](/define.php?term=failure+face) [Failurefag](/define.php?term=Failurefag) [Failure Grips](/define.php?term=Failure+Grips) [Failure Hangover](/define.php?term=Failure+Hangover) [Failure in life](/define.php?term=Failure+in+life) [failure jacket](/define.php?term=failure+jacket) [failure pile](/define.php?term=failure+pile) [failureship](/define.php?term=failureship) [Failure Shower](/define.php?term=Failure+Shower) [Failureteer](/define.php?term=Failureteer) [failure-to-be](/define.php?term=failure-to-be) [failure to communicate](/define.php?term=failure+to+communicate) [failure to launch](/define.php?term=failure+to+launch) [Failureton](/define.php?term=Failureton) [Failure to plan is planning to fail!](/define.php?term=Failure+to+plan+is+planning+to+fail%21) [Failure to Spot Sarcasm Alert](/define.php?term=Failure+to+Spot+Sarcasm+Alert) [failure to thrive](/define.php?term=failure+to+thrive) [failureville](/define.php?term=failureville) [failurific](/define.php?term=failurific) [Failurism](/define.php?term=Failurism) [failurrific](/define.php?term=failurrific) [Failurysm](/define.php?term=Failurysm) [fail video](/define.php?term=fail+video) [Failville](/define.php?term=Failville) [Failvis](/define.php?term=Failvis) [FailWagon](/define.php?term=FailWagon) [Failware](/define.php?term=Failware) [Fail Watching](/define.php?term=Fail+Watching) [Failwave](/define.php?term=Failwave) [failwaves](/define.php?term=failwaves) [Fail Week](/define.php?term=Fail+Week) [Fail Weyburn](/define.php?term=Fail+Weyburn) [failwhale](/define.php?term=failwhale) [Fail Whale Hunting](/define.php?term=Fail+Whale+Hunting) [Failwhalia](/define.php?term=Failwhalia)

X-Served-By: cache-iad2148-IAD, cache-atl6226-ATL


markdown:
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

X-Cache: MISS


markdown:
1
Drunk, wasted, hammered, shitfaced. Short for cesspool.
After only two glasses of wine Lisa was totally cessy!
viết bởi
[Boojoh Lay](/author.php?author=Boojoh+Lay)08 Tháng tư, 2005
2
the cessy is a sea monster that has been around for thousands of years. its weapon of choice is the butcher knife. it can be found in swamps, green huts, and bathrooms. it's distinctive from other monsters with it's bare feet and love for japan lavender gardens. the cessy has been the subject of many great art portfolios. if u ever encounter a cessy, do not be alarmed. it is quite harmless, unless u hear those fateful words: "THIS SONG REMINDS ME OF YOU", in which case, make horrible art as fast as you can and keep the threat managed with internet espionage.
the cessy loves her frogman.
viết bởi

X-Served-By: cache-iad2125-IAD, cache-jfk1033-JFK


markdown:
1
1. an insult reffering to the person as a whore, or one who performs oral sex with a condom and still retains the condom in his or her mouth.
2. also can mean slut or bitch in the derragatory sense
2. also can mean slut or bitch in the derragatory sense
Damn, he is really a condom chewer
Get away from me you dirty condom chewer
Get away from me you dirty condom chewer
viết bởi


markdown:
1
nothing. it doesn't exist.
i had a dream that i was getting attacked by a flopta monsta but then i woke up and realized it doesn't exist.
viết bởi
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận
**Từ vựng của Urban** mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

X-Served-By: cache-iad2126-IAD, cache-jfk1035-JFK


X-Served-By: cache-iad2140-IAD, cache-jfk1020-JFK


markdown:
1
Prithviraj is the king of the world. He is the hottest guy around and no matter what happens, he'll always be there whenever you need him. He may act like a jerk at times but he always cares about you and doesn't think negatively about anything. At times, he is a bit shy.
"Prithviraj is awesome!"
"That guy never asked me out, why is he acting like a prithviraj?"
"You're so lucky to have him, he's like a prithviraj!"
"That guy never asked me out, why is he acting like a prithviraj?"
"You're so lucky to have him, he's like a prithviraj!"
viết bởi

X-Served-By: cache-iad2131-IAD, cache-atl6226-ATL


markdown:
# Books and calendars...
|
|![]()
[greeting cards](http://www.nobleworkscards.com/urban-dictionary-funny-greeting-cards.html?utm_source=urban+dictionary&utm_medium=text+link&utm_campaign=Urban+Dictionary)Free shipping
(even for a single card)!
![ 51uchy%2bxpll. sx260 ](http://ecx.images-amazon.com/images/I/51ucHY%2BxplL._SX260_.jpg)
![ 51uchy%2bxpll. sx260 ](http://ecx.images-amazon.com/images/I/51ucHY%2BxplL._SX260_.jpg)
[2014 daily calendar](http://www.amazon.com/gp/product/144943360X/ref=as_li_ss_tl?ie=UTF8&camp=1789&creative=390957&creativeASIN=144943360X&linkCode=as2&tag=urbandictio08-20)Order on Amazon ![ 51rxkcmrsrl. sl500 aa300 ](http://ecx.images-amazon.com/images/I/51RXKcMrSrL._SL500_AA300_.jpg)
![ 51rxkcmrsrl. sl500 aa300 ](http://ecx.images-amazon.com/images/I/51RXKcMrSrL._SL500_AA300_.jpg)
[mo' urban dictionary](http://www.amazon.com/gp/product/0740768751/ref=as_li_ss_tl?ie=UTF8&tag=urbandictio08-20)Order on Amazon ![ 51gzvyz5rcl. sl500 aa300 ](http://ecx.images-amazon.com/images/I/51gZvYZ5RCL._SL500_AA300_.jpg)
![ 51gzvyz5rcl. sl500 aa300 ](http://ecx.images-amazon.com/images/I/51gZvYZ5RCL._SL500_AA300_.jpg)
|
|![]()
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận
**Từ vựng của Urban** mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

Cache-Control: max-age=0, private, must-revalidate


X-Served-By: cache-iad2135-IAD, cache-jfk1029-JFK


markdown:
Sign in to
**post new definitions, images, and sounds** and create lists of favorites.
[](/add.php) [](/random.php) [](/users.php)
Sign in to
**post new definitions, images, and sounds** and create lists of favorites.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận
**Từ vựng của Urban** mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

X-Served-By: cache-iad2145-IAD, cache-jfk1029-JFK


markdown:
# Île-d'Arz
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|
|
|![]()
[Quốc gia](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia) ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Brittany](/wiki/Brittany) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Morbihan](/wiki/Morbihan) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Vannes](/wiki/Vannes_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Liên xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p#Li.C3.AAn_x.C3.A3) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2001-2008)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 25 m/82 ft)
1 2(1,3 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 1 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(180 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [56088](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=56088-COM)/ [56840](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần. **Île d'Arz** là một đảo và xã ở [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Morbihan](/wiki/Morbihan) trong [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Bretagne](/wiki/Bretagne) tây bắc [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p). Xã này có [diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) 3,3 [kilômét vuông](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng), [dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) năm [1999](/wiki/1999) là 231 người. Khu vực này có độ cao trung bình 25 [mét](/wiki/M%C3%A9t) trên [mực nước biển](/wiki/M%E1%BB%B1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_bi%E1%BB%83n).
Cư dân của Île-d'Arz danh xưng trong
[tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p) là *Ildarais*.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=%C3%8Ele-d%27Arz&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C3%8Ele-d%27Arz&action=edit§ion=1)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=%C3%8Ele-d%27Arz&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C3%8Ele-d%27Arz&action=edit§ion=2)] [Trang mạng chính thức](http://www.iledarz.fr) **(tiếng Pháp)** [French Ministry of Culture list for Île-d'Arz](http://www.culture.gouv.fr/public/mistral/merimee_fr?ACTION=CHERCHER&FIELD_98=INSEE&VALUE_98=56088) **(tiếng Pháp)** [Bản đồ của Île-d'Arz trên Michelin](http://www.viamichelin.co.uk/viamichelin/gbr/dyn/controller/mapPerformPage?strAddress=&strCP=56840&strLocation=ile_Arz&strCountry=1424&image2.x=28&image2.y=7#locid=32NDJvNjU1NTY4NDAxMGNORGN1TlRnNU56az1jTFRJdU9EQTBPVE09) **(tiếng Anh)** *Bạn có thể tham khảo nội dung bài này trong Wikipedia tiếng Pháp để có thêm thông tin mở rộng cho bài này. Nếu bạn không biết tiếng Pháp, có thể dùng công cụ dịch, như Google Dịch.*
|
|![]()

Content-language: vi

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1055 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Analytics: php=hhvm


markdown:
# Nam Chiếu
[Điền Việt](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%81n_Vi%E1%BB%87t&redirect=no)) **Nam Chiếu**, hay **Nàn Cháo** ( [tiếng Trung](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c) phồn thể: 南詔, giản thể: 南诏, [bính âm](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m_H%C3%A1n_ng%E1%BB%AF): Nánzhāo, cách đọc khác: **Nanchao**, **Nan Chao**) là vương quốc của [người Bạch](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_B%E1%BA%A1ch) và [người Di](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_L%C3%B4_L%C3%B4) đã phát triển rực rỡ ở [Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81) trong các [thế kỷ 8](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_8) và [thế kỷ 9](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_9). Vương quốc nằm trong khu vực tỉnh [Vân Nam](/wiki/V%C3%A2n_Nam) ngày nay của [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c).
## Mục lục
## Sự thành lập và các dân tộc[
[sửa](/w/index.php?title=Nam_Chi%E1%BA%BFu&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nam_Chi%E1%BA%BFu&action=edit§ion=1)]
Nguyên thủy, ở đây có một vài bộ lạc của người Bạch sinh sống bằng nông nghiệp trong các vùng đất màu mỡ xung quanh
[hồ Nhĩ Hải](/wiki/H%E1%BB%93_Nh%C4%A9_H%E1%BA%A3i). Mỗi một bộ lạc là một 'vương quốc' riêng biệt, được gọi là *chiếu*. Người ta nói rằng đã từng có Lục *chiếu* là [Mông Huề Chiếu](/wiki/M%C3%B4ng_Hu%E1%BB%81_Chi%E1%BA%BFu), [Việt Tích Chiếu](/wiki/Vi%E1%BB%87t_T%C3%ADch_Chi%E1%BA%BFu), [Lãng Khung Chiếu](/wiki/L%C3%A3ng_Khung_Chi%E1%BA%BFu), [Đằng Đạm Chiếu](/wiki/%C4%90%E1%BA%B1ng_%C4%90%E1%BA%A1m_Chi%E1%BA%BFu), [Thi Lãng Chiếu](/wiki/Thi_L%C3%A3ng_Chi%E1%BA%BFu), Mông Xá Chiếu. Mông Xá Chiếu ở về phía nam nên đôi khi gọi là Nam Chiếu. Năm [737](/wiki/737) đời vua [Huyền Tông](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_Huy%E1%BB%81n_T%C3%B4ng) [nhà Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng) ở Trung Quốc, với sự hỗ trợ của quân đội nhà Đường, [Mông Bì La Các](/wiki/M%C3%B4ng_B%C3%AC_La_C%C3%A1c) (tức Bì La Cáp) là đại chiếu của Mông Xá Chiếu đã lần lượt thống nhất lục chiếu, thành lập ra một vương quốc mới, gọi là Nam Chiếu. Về việc này [Việt Nam sử lược](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_s%E1%BB%AD_l%C6%B0%E1%BB%A3c) (VNSL) của [Trần Trọng Kim](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Tr%E1%BB%8Dng_Kim) có chép: " *Trong khoảng năm Khai Nguyên (713-742) đời vua Huyền Tông nhà Đường, Nam Chiếu là Bì La Cáp cường thịnh lên, mà 5 chiếu kia suy hèn đi. Bì La Cáp mới đút lót cho quan tiết độ sứ đạo Kiếm Nam là Vương Dục để xin hợp cả 6 chiếu lại làm một. Triều đình nhà Đường thuận cho, và đặt tên là Quy Nghĩa. Từ đó Nam Chiếu càng ngày càng thịnh lên, đem quân đi đánh Thổ Phồn...Bấy giờ Nam Chiếu đã mạnh lắm, bèn xưng đế và đặt quốc hiệu là Đại Mông quốc rồi lại đổi là Đại Lễ...*"
Vương quốc Nam Chiếu duy trì một mối quan hệ mật thiết với nhà Đường, và chính quyền Nam Chiếu là của hai tộc người Bạch và
[Di](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_L%C3%B4_L%C3%B4). Một số nhà sử học còn cho rằng phần lớn dân cư là người Bạch, nhưng cầm quyền lại là người Di. Thủ đô của vương quốc này được thành lập năm [738](/wiki/738) ở [Thái Hòa](/w/index.php?title=Th%C3%A1i_H%C3%B2a_(Nam_Chi%E1%BA%BFu)&action=edit&redlink=1) (ngày nay là làng Thái Hòa, cách [thành cổ Đại Lý](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_L%C3%BD_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)) vài dặm về phía nam). Nằm ở trung tâm của thung lũng Nhĩ Hải, khu vực này khi đó là lý tưởng: nó giúp cho người ta dễ dàng chống lại các cuộc tấn công và nó nằm giữa một khu vực đất đai [nông nghiệp](/wiki/N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p) màu mỡ.
Dân cư vùng phía tây và tây nam Nam Chiếu có lẽ phần lớn là các tộc người gốc Tây Tạng như Bạch, người Di (Lolo và
[La Hủ](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_La_H%E1%BB%A7)), phía đông nam có lẽ là người Thái gốc Nam Việt mới di cư đến (sau khi thành Phiên Ngung thất thủ) và Miêu ( [Hmong](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Mi%C3%AAu)), Dao. Tuy nhiên, tên các vua Nam Chiếu cho thấy có lẽ họ không phải là người Thái, vì họ đặt tên theo cách dùng âm tiết cuối của tên cha để bắt đầu tên con, phổ biến trong người Lolo và các nhóm Tạng-Miến khác nhưng không phổ biến trong người Thái. Cũng như vậy, có nhiều từ Nam Chiếu được ghi lại được xác định là ngôn ngữ Lolo, và không có trong từ vựng Thái.
## Tôn giáo[
[sửa](/w/index.php?title=Nam_Chi%E1%BA%BFu&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nam_Chi%E1%BA%BFu&action=edit§ion=2)]
Nam Chiếu có một mối liên quan mật thiết với
[đạo Phật](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o), được minh chứng bằng các nghệ thuật điêu khắc đá còn tồn tại từ thời kỳ đó. Một số học giả nói rằng đạo Phật dòng Asarya của Nam Chiếu có liên quan đến Phật giáo [Ari](/w/index.php?title=Ari&action=edit&redlink=1) của bộ phái [Mật tông](/wiki/M%E1%BA%ADt_t%C3%B4ng) đã từng tồn tại ở [Pagan](/wiki/Pagan), [Myanma](/wiki/Myanma). Đây là kết quả của việc Nam Chiếu bành trướng thế lực và lãnh thổ của mình, kiểm soát một vùng rộng lớn nay là Vân Nam và một phần lãnh thổ Miến Điện và đông bắc Ấn Độ, mở đường thông thương giữa Trung Quốc với Ấn Độ. Việc Nam Chiếu, cũng giống như nhà Đường ở Trung Quốc, và [An Nam](/wiki/An_Nam) khi đó, theo Phật giáo đã giúp đạo Phật lan tỏa, cũng như phổ biến văn hóa và kiến trúc Ấn Độ
## Phát triển[
[sửa](/w/index.php?title=Nam_Chi%E1%BA%BFu&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nam_Chi%E1%BA%BFu&action=edit§ion=3)]
Năm
[750](/wiki/750), Nam Chiếu nổi lên chống lại nhà Đường. Để trả đũa, nhà Đường đem quân đội đến chống lại Nam Chiếu năm [751](/wiki/751), nhưng đội quân này đã bị đánh bại ở [Hạ Quan](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1_Quan,_%C4%90%E1%BA%A1i_L%C3%BD&action=edit&redlink=1) (Xiaguan). (Cùng năm này nhà Đường còn chịu một thất bại khác rất nặng nề dưới tay của [người Ả Rập](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp) trong [Trận chiến Talas](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_chi%E1%BA%BFn_Talas) ở [Trung Á](/wiki/Trung_%C3%81); các thất bại này đã làm nhà Đường suy yếu cả trong lẫn ngoài). Ngày nay mồ tướng (2 km về phía tây Hạ Quan), và mả vạn binh (trong công viên Thiên Bảo) là chứng tích cho thảm bại này. Năm [754](/wiki/754) nhà Đường lại đem quân đội sang đánh, lần này từ phía bắc, nhưng cũng bị thất bại.
Được lợi từ những thành công này, Nam Chiếu phát triển và bành trướng rất nhanh, đầu tiên là vào
[Miến Điện](/wiki/Myanma), sau đó là toàn bộ Vân Nam ngày nay, xuống phía bắc [Lào](/wiki/L%C3%A0o) và [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan), và sau đó về phía bắc tới [Tứ Xuyên](/wiki/T%E1%BB%A9_Xuy%C3%AAn). Năm 764, Nam Chiếu thiết lập kinh đô thứ hai tại [Côn Minh](/wiki/C%C3%B4n_Minh) với một bộ máy hành chính quan lại rất hoàn chỉnh.
Năm
[829](/wiki/829), [Thành Đô](/wiki/Th%C3%A0nh_%C4%90%C3%B4) đã bị quân Nam Chiếu chiếm đóng; nó đã là một phần thưởng lớn, vì nó làm cho Nam Chiếu có khả năng đánh chiếm toàn bộ tỉnh Tứ Xuyên với những cánh đồng màu mỡ. Điều này là quá nhiều đối với người Trung Quốc, họ đã không mất nhiều thời gian để phản công.
Nam Chiếu cũng đã từng xâm chiếm
[An Nam](/wiki/An_Nam) (tên gọi khi đó của [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)) từ những năm [858](/wiki/858) tới năm [866](/wiki/866). Về việc này, trong ĐVSKTT có chép (lược trích lại): *Mậu Dần,* [858](/wiki/858), (Đường Đại Trung, năm thứ 12). Mùa xuân, người Nam Chiếu kéo đến đông, đóng ở bến đò Cẩm Điền. Vương Thức khi đó là [Giao Châu](/wiki/Giao_Ch%C3%A2u)kinh lược đô hộ sứ, sai người đến dụ, chỉ một đêm người Nam Chiếu lại kéo đi. Nguyên nhân do đô hộ Lý Trác tham lam tàn bạo, mua hiếp bò ngựa của người Man, mỗi con chỉ trả cho một đấu muối, giết tù trưởng Man là Đỗ Tồn Thành, dân Man oán giận, dẫn đường cho người Nam Chiếu đến lấn cướp biên giới. *Tháng 5 năm ấy, người Nam Chiếu đến cướp, Thức đánh lui được.* *Canh Thìn,* [860](/wiki/860), (Đường Ý Tông, Thôi Hàm Thông, năm thứ 1). Mùa đông, tháng 12, ngày Mậu Thân, người thổ man dẫn quân Nam Chiếu hợp lại hơn 30.000 người, đánh chiếm phủ trị. *Tân Tỵ,* [861](/wiki/861), (Đường Hàm Thông, năm thứ 2). Mùa xuân, tháng giêng, vua Đường phát quân Ung, Quản và các đạo lân cận sang cứu Lý Hộ, đánh lại Nam Chiếu. Mùa hạ, tháng 6, ngày Quý Sửu, vua Đường sai phòng ngự sứ Diêm Châu là Vương Khoan làm Kinh lược sứ An Nam. Bấy giờ Lý Hộ từ Vũ Châu thu nhặt quân người địa phương [Giao Châu](/wiki/Giao_Ch%C3%A2u)đánh bọn Nam Chiếu, lấy lại được phủ thành. *Nhâm Ngọ,* [862](/wiki/862), (Đường Hàm Thông, năm thứ 3). Mùa xuân, tháng 2, Nam Chiếu lại vào cướp phá. Vương Khoan mấy lần sai sứ cáo cấp. Vua Đường sai Hồ Nam quan sát sứ là Sái Tập thay thế, đem binh các đạo Hứa, Hoạt, Từ, Biện, Kinh, Tương, Đàm, Ngạc, hợp lại 30.000, giao cho Tập để chống cự. Yếu thế, quân Nam Chiếu rút lui. *Mùa đông, tháng 10, Nam Chiếu đem 50.000 người đến cướp, Tập cáo cấp. Vua Đường sai lấy quân hai đạo Kinh Nam, Hồ Nam 2.000 người và nghĩa chinh ở Quế Quản 3.000 người đến Ung Châu chịu lệnh tiết chế của Trịnh Ngu để sang cứu Sái Tập. Tháng 12, Tập lại xin thêm quân, vua Đường sắc cho Sơn Nam đông đạo đem 1.000 quân cung nỏ sang cứu.* *Quý Mùi,* [863](/wiki/863), (Đường Hàm Thông, năm thứ 4). Mùa xuân, tháng giêng, ngày Canh Ngọ, quân Nam Chiếu đánh chiếm phủ thành. Nam Chiếu hai lần chiếm [Giao Châu](/wiki/Giao_Ch%C3%A2u), vừa giết vừa bắt gần 150.000 người. Khi rút lui còn lưu lại 20.000 quân, sai Tư Tấn giữ thành Giao Châu. Người Di Lão ở các khe động đều hàng phục cả. Vua Nam Chiếu cho thuộc hạ là Đoàn Tù Thiên làm tiết độ sứ phủ [Giao Châu](/wiki/Giao_Ch%C3%A2u). *Giáp Thân,* [864](/wiki/864), (Đường Hàm Thông, năm thứ 5). Mùa thu, tháng 7, vua Đường cho [Cao Biền](/wiki/Cao_Bi%E1%BB%81n)làm Đô hộ tổng quản kinh lược chiêu thảo sứ. *Ất Dậu,* [865](/wiki/865), (Đường Hàm Thông, năm thứ 6). Mùa thu, tháng 7, Cao Biền sửa quân ở trấn Hải Môn. Biền đem hơn 5.000 quân vượt biển đi trước. Tháng 9, Biền đến Nam Định, Phong Châu, quân Man gần 50.000 đương gặt lúa, Biền ập đến đánh tan, chém được bọn Trương Thuyên, thu lấy số lúa đã gặt để nuôi quân. *Bính Tuất,* [866](/wiki/866), (Đường Hàm Thông, năm thứ 7). Mùa hạ, tháng 4, Nam Chiếu sai Trương Tập giúp Tù Thiên đánh Giao Châu, cho Phạm Nật Ta làm Đô thống Giao Châu. Giám trận nhà Đường sai Vi Trọng Tể đem hơn 7.000 quân đến Phong Châu. Biền được thêm quân, tiến đánh Nam Chiếu, nhiều lần đánh tan được. Tháng ấy, Biền đánh tan quân Nam Chiếu, giết và bắt sống rất nhiều. Nam Chiếu thu quân còn sót chạy vào châu thành cố giữ. Mùa đông, tháng 10, Cao Biền vây châu thành hơn 10 ngày, người Man rất khốn quẫn. Biền đến nơi đốc thúc khích lệ tướng sĩ, lấy được thành, giết Tù Thiên và Chu Cổ Đạo là người thổ man dẫn đường cho quân Nam Chiếu, chém hơn 30.000 đầu. Quân Nam Chiếu trốn đi, Biền lại phá được hai động thổ man đã theo Nam Chiếu, giết tù trưởng. Người thổ man rủ nhau quy phục đến 17.000 người.
Ngoài ra, Nam Chiếu cũng đã nhiều lần tấn công
[Myanma](/wiki/Myanma). Từ giữa thế kỷ thứ 8 cho tới cuối thế kỷ thứ 9, Nam Chiếu là một cường quốc trong vùng nam Trung Quốc, bắc Đông Nam Á. Nó liên tục gây sức ép quân sự lên [Các thị quốc Pyu](/wiki/C%C3%A1c_th%E1%BB%8B_qu%E1%BB%91c_Pyu) ở miền trung Miến Điện bây giờ, quân Nam Chiếu đánh tới tận miền nam Miến Điện và miền bắc Thái Lan đầu thế kỷ thứ 9, mở cuộc viễn chinh đánh [Chân Lạp](/wiki/Ch%C3%A2n_L%E1%BA%A1p) và ghi lại là họ đã tiến tới tận bờ biển, liên tiếp tiến công vào [An Nam đô hộ phủ](/wiki/An_Nam_%C4%91%C3%B4_h%E1%BB%99_ph%E1%BB%A7) thuộc nhà Đường trong khoảng thời gian 846-866. Đây là thời kỳ sức mạnh Nam Chiếu đạt đến đỉnh điểm, rồi dần suy đi, trước sức ép của Trung Quốc đang cường thịnh trở lại, và Việt Nam giành được độc lập.
## Suy yếu[
[sửa](/w/index.php?title=Nam_Chi%E1%BA%BFu&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nam_Chi%E1%BA%BFu&action=edit§ion=4)]
Năm
[873](/wiki/873), Nam Chiếu bị đuổi khỏi [Tứ Xuyên](/wiki/T%E1%BB%A9_Xuy%C3%AAn) và bị đẩy lùi về [Vân Nam](/wiki/V%C3%A2n_Nam). Việc chiếm đóng Thành Đô là mốc đỉnh cao của nhà Nam Chiếu, từ đó trở đi vương quốc Nam Chiếu bắt đầu suy yếu. Tới nửa sau [thế kỷ 9](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_9), Nam Chiếu chỉ còn duy trì ảnh hưởng của mình ở vùng tây nam Trung Quốc, sau hàng thập kỷ chiến tranh liên tục. Tình hình chính trị nội bộ của Nam Chiếu cũng không ổn định với việc có tới 13 vua lên ngôi trong vòng 120 năm tiếp đó, và không ai trong số họ quan tâm đến việc bành trướng thế lực về phía nam nữa.
## Bị lật đổ[
[sửa](/w/index.php?title=Nam_Chi%E1%BA%BFu&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nam_Chi%E1%BA%BFu&action=edit§ion=5)]
Năm
[902](/wiki/902), triều đại Nam Chiếu bị lật đổ, và sau đó là 3 triều đại kế tiếp nhau cho đến khi [Đoàn Tư Bình](/w/index.php?title=%C4%90o%C3%A0n_T%C6%B0_B%C3%ACnh&action=edit&redlink=1) nắm quyền năm [937](/wiki/937) để thành lập ra [Vương quốc Đại Lý](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_%C4%90%E1%BA%A1i_L%C3%BD).
## Niên biểu[
[sửa](/w/index.php?title=Nam_Chi%E1%BA%BFu&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nam_Chi%E1%BA%BFu&action=edit§ion=6)]
|
|
617-649-674
[La Thịnh Viêm](/wiki/M%C3%B4ng_La_Th%E1%BB%8Bnh_Vi%C3%AAm)
634-674-712
[Thịnh La Bì](/wiki/M%C3%B4ng_Th%E1%BB%8Bnh_La_B%C3%AC)
673-712-728
[Viêm Các](/wiki/M%C3%B4ng_Vi%C3%AAm_C%C3%A1c)
?-712
[Bì La Các](/wiki/M%C3%B4ng_B%C3%AC_La_C%C3%A1c)
?-728-
**738-748** [Các La Phượng](/wiki/M%C3%B4ng_C%C3%A1c_La_Ph%C6%B0%E1%BB%A3ng)
712-
**748-779** [Phượng Già Dị](/w/index.php?title=M%C3%B4ng_Ph%C6%B0%E1%BB%A3ng_Gi%C3%A0_D%E1%BB%8B&action=edit&redlink=1) [Dị Mâu Tầm](/wiki/M%C3%B4ng_D%E1%BB%8B_M%C3%A2u_T%E1%BA%A7m)
754-
**779-808** [Tầm Các Khuyến](/wiki/M%C3%B4ng_T%E1%BA%A7m_C%C3%A1c_Khuy%E1%BA%BFn)
778-
**808-809** [Khuyến Long Thịnh](/wiki/M%C3%B4ng_Khuy%E1%BA%BFn_Long_Th%E1%BB%8Bnh)
798-
**809-816** [Khuyến Lợi Thịnh](/wiki/M%C3%B4ng_Khuy%E1%BA%BFn_L%E1%BB%A3i_Th%E1%BB%8Bnh)
802-
**816-823** [Khuyến Phong Hữu](/wiki/M%C3%B4ng_Khuy%E1%BA%BFn_Phong_H%E1%BB%AFu)
?-
**823-859** [Thế Long](/wiki/M%C3%B4ng_Th%E1%BA%BF_Long)
844-
**859-877** [Long Thuấn](/wiki/M%C3%B4ng_Long_Thu%E1%BA%A5n)
?-
**878-897** [Thuấn Hóa Trinh](/wiki/M%C3%B4ng_Thu%E1%BA%A5n_H%C3%B3a_Trinh)
877-
**897-902** [Trịnh Mãi Tự](/wiki/Tr%E1%BB%8Bnh_M%C3%A3i_T%E1%BB%B1) [Đại Trường Hòa](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_H%C3%B2a)
?-
**902-909** [Trịnh Nhân Mân](/wiki/Tr%E1%BB%8Bnh_Nh%C3%A2n_M%C3%A2n)
?-
**909-926** [Trịnh Long Đản](/wiki/Tr%E1%BB%8Bnh_Long_%C4%90%E1%BA%A3n)
?-
**926-928** [Triệu Thiện Chính](/wiki/Tri%E1%BB%87u_Thi%E1%BB%87n_Ch%C3%ADnh) [Đại Thiên Hưng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Thi%C3%AAn_H%C6%B0ng)
?-
**928-929** [Dương Càn Trinh](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_C%C3%A0n_Trinh) [Đại Nghĩa Ninh](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Ngh%C4%A9a_Ninh)
?-
**929-937**
- Đại Mông
|
|[Thụy hiệu](/wiki/Th%E1%BB%A5y_hi%E1%BB%87u) [Mông Cao Tổ](/wiki/M%C3%B4ng_T%E1%BA%BF_N%C3%B4_La) [649](/wiki/649)- [674](/wiki/674) [Mông Thế Tông](/wiki/M%C3%B4ng_La_Th%E1%BB%8Bnh_Vi%C3%AAm) [674](/wiki/674)- [712](/wiki/712) [Mông Viêm Các](/wiki/M%C3%B4ng_Vi%C3%AAm_C%C3%A1c) [712](/wiki/712) [Mông Thái Tông](/wiki/M%C3%B4ng_Th%E1%BB%8Bnh_La_B%C3%AC) [712](/wiki/712)- [728](/wiki/728) [Mông Bì La Các](/wiki/M%C3%B4ng_B%C3%AC_La_C%C3%A1c)(Mông Khôi Lạc Giác) [728](/wiki/728)- [748](/wiki/748) [Mông Các La Phượng](/wiki/M%C3%B4ng_C%C3%A1c_La_Ph%C6%B0%E1%BB%A3ng)(Mông Giác Lạc Phượng) [748](/wiki/748)- [779](/wiki/779) [Mông Dị Mâu Tầm](/wiki/M%C3%B4ng_D%E1%BB%8B_M%C3%A2u_T%E1%BA%A7m) [779](/wiki/779)- [808](/wiki/808) [Mông Tầm Các Khuyến](/wiki/M%C3%B4ng_T%E1%BA%A7m_C%C3%A1c_Khuy%E1%BA%BFn)(Mông Tân Giác Khuyến) [808](/wiki/808)- [809](/wiki/809) [Mông Khuyến Long Thịnh](/wiki/M%C3%B4ng_Khuy%E1%BA%BFn_Long_Th%E1%BB%8Bnh)(Mông Long Thịnh) [809](/wiki/809)- [816](/wiki/816) [Mông Khuyến Lợi Thịnh](/wiki/M%C3%B4ng_Khuy%E1%BA%BFn_L%E1%BB%A3i_Th%E1%BB%8Bnh)(Mông Khuyến Lợi) [816](/wiki/816)- [823](/wiki/823) [Mông Khuyến Phong Hữu](/wiki/M%C3%B4ng_Khuy%E1%BA%BFn_Phong_H%E1%BB%AFu)(Mông Phong Hữu) [823](/wiki/823)- [859](/wiki/859)
- Đại Lễ
|Thụy hiệu||Họ tên||Thời gian trị vì|
|Cảnh Trang đế||
|[859](/wiki/859)- [877](/wiki/877)
- Đại Phong Dân
|Thụy hiệu||Họ tên||Thời gian trị vì|
|Thánh minh văn vũ đế||
|[877](/wiki/877)- [897](/wiki/897) [Mông Thuấn Hóa Trinh](/wiki/M%C3%B4ng_Thu%E1%BA%A5n_H%C3%B3a_Trinh) [897](/wiki/897)- [902](/wiki/902)
|Thụy hiệu||Họ tên||Niên hiệu||Thời gian trị vì|
|Thánh minh văn vũ uy đức Hoàn hoàng đế||
|
An Quốc
[902](/wiki/902)- [910](/wiki/910) [Trịnh Nhân Mân](/wiki/Tr%E1%BB%8Bnh_Nh%C3%A2n_M%C3%A2n)
Thiên Thụy Cảnh Tinh
An Hòa
Trinh Hữu
Sơ Lịch
Hiếu Trì
[910](/wiki/910)- [926](/wiki/926) [Trịnh Long Đản](/wiki/Tr%E1%BB%8Bnh_Long_%C4%90%E1%BA%A3n)
Thiên Ứng
[926](/wiki/926)- [927](/wiki/927) [Đại Thiên Hưng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Thi%C3%AAn_H%C6%B0ng)(Hưng Nguyên)
|Thụy hiệu||Họ tên||Niên hiệu||Thời gian trị vì|
|Điệu khang hoàng đế||
|[928](/wiki/928)- [929](/wiki/929)
|Thụy hiệu||Họ tên||Niên hiệu||Thời gian trị vì|
|Túc cung hoàng đế||
|
Quang Thánh
[929](/wiki/929)- [930](/wiki/930) [Dương Chiếu](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_Chi%E1%BA%BFu)(Dương Minh) [[1]](#cite_note-1)
Đỉnh Tân
[930](/wiki/930)- [937](/wiki/937)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Nam_Chi%E1%BA%BFu&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nam_Chi%E1%BA%BFu&action=edit§ion=7)] **Đoàn Ngọc Minh, "Đại Lý quốc sử"** [^](#cite_ref-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Nam_Chi%E1%BA%BFu&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nam_Chi%E1%BA%BFu&action=edit§ion=8)]
- Chan, Maung (tháng 3 năm 2005)
[Theravada Buddhism and Shan/Thai/Dai/Laos Regions](http://www.peacehall.com/news/gb/english/2005/03/200503280400.shtml).
- Wyatt, David K,
*Thailan: A short History*, Yale University Press, New Haven and London, 1984

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1053 frontend miss (0)


markdown:
# Cebu Pacific
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Cebu Pacific Air|
|
|
CEB CEBU AIR
|Thành lập||1996 (as Cebu Air)|
|Trạm trung chuyển chính||
|[Sân bay quốc tế Francisco Bangoy](/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Francisco_Bangoy) [Pasay City](/w/index.php?title=Pasay_City&action=edit&redlink=1), [Philippines](/wiki/Philippines) [President](/w/index.php?title=President&action=edit&redlink=1)and [CEO](/wiki/T%E1%BB%95ng_gi%C3%A1m_%C4%91%E1%BB%91c_%C4%91i%E1%BB%81u_h%C3%A0nh)) [http://www.cebupacificair.com](http://www.cebupacificair.com) **Cebu Pacific** là một hãng hàng không giá rẻ với đường bay phí tổn thấp được đặt cơ sở ở Pasay, Manila, [Philippines](/wiki/Philippines). được thành lập ngày 26 [tháng 8](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C3%A1m) năm [1988](/wiki/1988) bắt đầu hoạt động ngày 8 [tháng 3](/wiki/Th%C3%A1ng_ba) năm [1996](/wiki/1996), chủ yếu khai thác đường bay ở [Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81).
## Sự cố[
[sửa](/w/index.php?title=Cebu_Pacific&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cebu_Pacific&action=edit§ion=1)]
Trong lịch sử có 2 lần xảy ra sự cố:
- Ngày 2 tháng 2 năm 1998, Cebu Pacific 387, một chiếc DC-9-32 đi từ Manila đến Cagayan de Oro, dã đâm vào ngọn núi Sumagaya ở Misamis Oriental, đã làm chết 104 người.
- Ngày 3 tháng 5 năm 2006 vào lúc 9:15 sáng, chuyến bay Cebu Pacific 393, a Douglas DC-9 từ Davao, hạ cách xuống đường bay 27 tại sân bay quốc tế. Sau khi tiếp đất phần động cơ chính bên trái bị cháy nhưng không ai trong số 100 hành khách bị thương
## Điểm đến[
[sửa](/w/index.php?title=Cebu_Pacific&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cebu_Pacific&action=edit§ion=2)]
[Đông Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_%C3%81)[ [sửa](/w/index.php?title=Cebu_Pacific&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cebu_Pacific&action=edit§ion=3)] [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) [Đài Loan](/wiki/%C4%90%C3%A0i_Loan) [Cao Hùng](/wiki/Cao_H%C3%B9ng)( [Sân bay quốc tế Cao Hùng](/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Cao_H%C3%B9ng)) (từ 07.06.08) [Đài Bắc](/wiki/%C4%90%C3%A0i_B%E1%BA%AFc)( [Sân bay quốc tế Đào Viên Đài Loan](/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_%C4%90%C3%A0o_Vi%C3%AAn_%C4%90%C3%A0i_Loan))
-
[Hàn Quốc](/wiki/H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c)
[Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81)[ [sửa](/w/index.php?title=Cebu_Pacific&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cebu_Pacific&action=edit§ion=4)] [Indonesia](/wiki/Indonesia) [Malaysia](/wiki/Malaysia) [Kota Kinabalu](/wiki/Kota_Kinabalu)( [Sân bay quốc tế Kota Kinabalu](/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Kota_Kinabalu)) (từ 18.06.08) [Kuala Lumpur](/wiki/Kuala_Lumpur)( [Sân bay quốc tế Kuala Lumpur](/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Kuala_Lumpur))
-
[Philippines](/wiki/Philippines) [Luzon](/wiki/Luzon) [Visayas](/wiki/Visayas) [Bacolod](/wiki/Bacolod)( [Sân bay quốc tế Bacolod-Silay](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Bacolod-Silay&action=edit&redlink=1)) [Caticlan](/wiki/Malay,_Aklan)/ [Boracay](/w/index.php?title=Boracay&action=edit&redlink=1)( [Sân bay Godofredo P. Ramos](/wiki/S%C3%A2n_bay_Godofredo_P._Ramos)) [Cebu](http://cebupacificair.vn)( [Sân bay quốc tế Mactan-Cebu](/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Mactan-Cebu)) **Trụ sở chính** [Dumaguete](/w/index.php?title=Dumaguete_City&action=edit&redlink=1)( [Sân bay Sibulan](/wiki/S%C3%A2n_bay_Sibulan)) [Iloilo](/wiki/Iloilo)( [Sân bay quốc tế Iloilo](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Iloilo&action=edit&redlink=1)) [Kalibo](/wiki/Kalibo,_Aklan)( [Sân bay Kalibo](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_Kalibo&action=edit&redlink=1)) [Puerto Princesa](/w/index.php?title=Puerto_Princesa_City&action=edit&redlink=1)( [Sân bay Puerto Princesa](/wiki/S%C3%A2n_bay_Puerto_Princesa)) [Roxas City](/w/index.php?title=Roxas_City&action=edit&redlink=1)( [Sân bay Roxas](/wiki/S%C3%A2n_bay_Roxas)) [Tacloban](/wiki/Tacloban)( [Sân bay Daniel Z. Romualdez](/wiki/S%C3%A2n_bay_Daniel_Z._Romualdez)) [Tagbilaran](/w/index.php?title=Tagbilaran_City&action=edit&redlink=1)( [Sân bay Tagbilaran](/wiki/S%C3%A2n_bay_Tagbilaran))
-
[Mindanao](/wiki/Mindanao)
-
[Singapore](/wiki/Singapore) [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan) [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)
## Máy bay[
[sửa](/w/index.php?title=Cebu_Pacific&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cebu_Pacific&action=edit§ion=5)]
|Máy bay||Có||Hạng ghế
|
(Phổ thông)
|Tuyến bay||Hoạt động|
|
|
(10 đang đặt)
(10 đang nghiên cứu)
[ATR 72-500](/wiki/ATR_72)
(9 đang đặt)
(8 đang nghiên cứu)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Cebu_Pacific&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cebu_Pacific&action=edit§ion=6)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Cebu_Pacific&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cebu_Pacific&action=edit§ion=7)]
|
|![]()

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


markdown:
# Charles Taylor (nhà chính trị Liberia)
|Charles Taylor|
|
|
Chức vụ
|
|
Tổng thống Liberia
|Nhiệm kỳ||2 tháng 8 năm 1997 – 11 tháng 8 năm 2003|
|Tiền nhiệm||
|[Moses Blah](/w/index.php?title=Moses_Blah&action=edit&redlink=1) [Ái quốc Dân tộc](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3ng_%C3%81i_qu%E1%BB%91c_D%C3%A2n_t%E1%BB%99c&action=edit&redlink=1) [28 tháng 1](/wiki/28_th%C3%A1ng_1), [1948](/wiki/1948) [Arthington](/w/index.php?title=Arthington,_Liberia&action=edit&redlink=1), [Liberia](/wiki/Liberia) [Alma mater](/wiki/Alma_mater) [Đại học Bentley](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Bentley&action=edit&redlink=1)(cử nhân) [Baptist](/wiki/B%C3%A1p-t%C3%ADt) [Charles McArther Emmanuel](/w/index.php?title=Charles_McArther_Emmanuel&action=edit&redlink=1)
Phillip Taylor
**Charles McArthur Ghankay Taylor** (sinh 28 tháng 1 năm 1948) là Tổng thống thứ 22 của [Liberia](/wiki/Liberia) nhiệm kỳ từ ngày 02 tháng 8 năm 1997 cho đến khi ông từ chức vào ngày 11 tháng 8 năm 2003 . [1]
Sinh ra tại
[Arthington](/w/index.php?title=Arthington,_Liberia&action=edit&redlink=1), [hạt Montserrado](/wiki/Montserrado_(h%E1%BA%A1t)), Liberia, Taylor tốt nghiệp tại [Bentley College](/w/index.php?title=Bentley_College&action=edit&redlink=1) tại [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) trước khi trở về Liberia để làm việc cho chính phủ của Samuel Doe. Sau khi bị khai trừ vì tham ô, cuối cùng ông đến [Libya](/wiki/Libya), nơi ông được đào tạo làm chiến binh du kích. Ông trở lại Liberia vào năm 1989 với tư cách người đứng đầu một nhóm kháng chiến ủng hộ Libya, có tên là Mặt trận Quốc gia yêu nước Liberia, nhằm lật đổ chế độ Doe, khởi xướng cuộc [nội chiến Liberia lần thứ nhất](/w/index.php?title=N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_Liberia_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1). Sau khi Doe bị hành quyết, ông giành được quyền kiểm soát phần lớn đất nước và trở thành một trong những lãnh chúa nổi bật nhất ở [châu Phi](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi) . Sau một thỏa thuận hòa bình nhưng kết thúc bằng chiến tranh, Taylor dùng vũ lực ép buộc dân chúng bầu ông làm tổng thống trong cuộc tổng tuyển cử năm 1997 [2] . [[3]](#cite_note-3)
Trong nhiệm kỳ tổng thống, Taylor bị cáo buộc về
[tội ác chiến tranh](/wiki/T%E1%BB%99i_%C3%A1c_chi%E1%BA%BFn_tranh) và [tội ác chống loài người](/wiki/T%E1%BB%99i_%C3%A1c_ch%E1%BB%91ng_l%E1%BA%A1i_lo%C3%A0i_ng%C6%B0%E1%BB%9Di) do tham gia trong cuộc [nội chiến Sierra Leone](/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_Sierra_Leone). Trong nước, các cuộc phản đối chế độ của ông bùng phát, mà đỉnh cao là sự bùng nổ [nội chiến Liberia lần thứ hai](/w/index.php?title=N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_Liberia_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_hai&action=edit&redlink=1) vào năm 1999. Đến năm 2003, ông đã mất quyền kiểm soát nhiều vùng nông thôn và chính thức bị [Tòa án Đặc biệt về Sierra Leone](/w/index.php?title=T%C3%B2a_%C3%A1n_%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t_v%E1%BB%81_Sierra_Leone&action=edit&redlink=1) truy tố. Năm đó, ông từ chức do kết quả của áp lực quốc tế tăng dần và lưu vong ở Nigeria. Trong năm 2006, Tổng thống vừa được bầu [Ellen Johnson Sirleaf](/wiki/Ellen_Johnson_Sirleaf) chính thức yêu cầu dẫn độ ông. Khi đến [Monrovia](/wiki/Monrovia), ông đã được chuyển giao cho [phái đoàn Liên Hiệp Quốc tại Liberia](/w/index.php?title=Ph%C3%A1i_%C4%91o%C3%A0n_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%A1i_Liberia&action=edit&redlink=1) và ngay lập tức được đưa đến [Sierra Leone](/wiki/Sierra_Leone). Ông hiện đang bị giam trong đơn vị trại giam Liên Hiệp Quốc, nơi ông được đưa ra xét xử trước [Tòa án Đặc biệt về Sierra Leone](/w/index.php?title=T%C3%B2a_%C3%A1n_%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t_v%E1%BB%81_Sierra_Leone&action=edit&redlink=1) cho vai trò của ông trong cuộc nội chiến . Ông bị tòa tuyên án có tội ngày 26 tháng 4 năm 2012 với tất cả 11 tội danh, hình phạt dự kiến được tòa quyết định vào ngày 3 tháng 5 năm 2012. [4]
## Thời trẻ[
[sửa](/w/index.php?title=Charles_Taylor_(nh%C3%A0_ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B_Liberia)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Charles_Taylor_(nh%C3%A0_ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B_Liberia)&action=edit§ion=1)]
Charles McArthur Taylor sinh ra ở
[Arthington](/w/index.php?title=Arthington,_Liberia&action=edit&redlink=1), một thị trấn gần Monrovia vào ngày 28 tháng 1 năm 1948, cha mẹ là Nelson và Bernice Taylor. Sau này ông lấy tên 'Ghankay', có thể để làm hài lòng và giành được sự quý mến của những người bản xứ . Mẹ ông là một thành viên của nhóm dân tộc [5] [Gola](/w/index.php?title=Gola_(nh%C3%B3m_d%C3%A2n_t%E1%BB%99c)&action=edit&redlink=1). Theo hầu hết các báo cáo, cha ông là một người lai Mỹ-Liberia. Taylor là một sinh viên tại Bentley College, ở Waltham, Massachusetts, từ 1972 đến 1977, tốt nghiệp với văn bằng về kinh tế.
Năm 1979, ông đã chỉ huy một cuộc biểu tình tại phái bộ Liberia
[Liên Hiệp Quốc](/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) ở [Thành phố New York](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_New_York), phản đối đương kim Tổng thống Liberia [William Tolbert](/w/index.php?title=William_Tolbert&action=edit&redlink=1), người đang thực hiện một chuyến thăm cấp nhà nước đến Hoa Kỳ vào thời điểm đó. Tolbert công khai tranh luận Taylor, nhưng khi Taylor bóng gió ám chỉ rằng ông sẽ chiếm giữ phái bộ Liberia bằng vũ lực, ông đã bị cảnh sát New York bắt. Sau đó ông được thả và được Tolbert mời trở lại Liberia.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Charles_Taylor_(nh%C3%A0_ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B_Liberia)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Charles_Taylor_(nh%C3%A0_ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B_Liberia)&action=edit§ion=2)] **Quist-Arcton, Ofeibea (11 tháng 8 năm 2003).** [^](#cite_ref-allafricatheend_1-0) [“Liberia: Charles Ghankay Taylor, Defiant And Passionate To The End”](http://allafrica.com/stories/200308111235.html). allAfrica.com. Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2008. [^](#cite_ref-economistjustice_2-0) [“Justice at last?”](http://www.economist.com/world/africa/displaystory.cfm?story_id=9262468). *The Economist*. 31 tháng 5 năm 2007. Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2007. **Onishi, Norimitsu (7 tháng 12 năm 2000).** [^](#cite_ref-3) [“In Ruined Liberia, Its Despoiler Sits Pretty”](http://www.nytimes.com/2000/12/07/world/in-ruined-liberia-its-despoiler-sits-pretty.html). *The New York Times*. **Cendrowicz, Leo (14 tháng 7 năm 2009).** [^](#cite_ref-4) [“'Lies and Rumors': Liberia's Charles Taylor on the Stand”](http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1910365,00.html). *TIME*. Truy cập ngày 14 tháng 7 năm 2009. **Onadipe, Abiodun (November năm 1998).** [^](#cite_ref-contemporaryreviewreport_5-0) [“Liberia: Taylor's first year report card getting a "G", which stood for "Gansta". (President Charles Ghankay Taylor)”](http://www.encyclopedia.com/doc/1G1-53450030.html). *Contemporary Review*(The Contemporary Review Company Limited). Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2008.

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


markdown:
# Do Thái giáo
![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/Judaica.jpg/250px-Judaica.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/Judaica.jpg/250px-Judaica.jpg)
[Shabbat](/w/index.php?title=Shabbat&action=edit&redlink=1), [Chén rửa tay trong thánh lễ](/w/index.php?title=Ch%C3%A9n_r%E1%BB%ADa_tay_trong_th%C3%A1nh_l%E1%BB%85&action=edit&redlink=1), Sách [Chumash](/w/index.php?title=Chumash&action=edit&redlink=1)và [Sách Phúc Âm](/wiki/Tanakh), Cây trỏ sách [Cựu ước](/wiki/C%E1%BB%B1u_%C6%AF%E1%BB%9Bc)(Torah), kèn làm bằng sừng cừu (shofar), và hộp trái chanh (etrog) **Do Thái giáo** ( [tiếng Hebrew](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hebrew) יהודה, *Yehudah*) [[1]](#cite_note-1) là một tôn giáo gắn liền với [2] [Kinh Thánh Do Thái](/wiki/Tanakh)và lịch sử dân tộc [Israel](/wiki/Israel), như đã được giải thích và nói rất rõ trong sách [Talmud](/wiki/Talmud)và các sách thánh khác. Do Thái giáo xem mình là mối quan hệ giao ước giữa [người Israel](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Israel)(và sau này, [người Do Thái](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Do_Th%C3%A1i)) với [Thiên Chúa](/wiki/Thi%C3%AAn_Ch%C3%BAa). Và như thế, nhiều người xem đây là [tôn giáo](/wiki/T%C3%B4n_gi%C3%A1o)thờ [độc thần](/wiki/Thuy%E1%BA%BFt_%C4%91%E1%BB%99c_th%E1%BA%A7n)đầu tiên. Nhiều phương diện của Do Thái giáo tuân theo các khái niệm về [đạo đức](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1o_%C4%91%E1%BB%A9c)và [Luật Dân sự](/w/index.php?title=Lu%E1%BA%ADt_D%C3%A2n_s%E1%BB%B1&action=edit&redlink=1)của phương Tây. Do Thái giáo là một trong những tôn giáo cổ xưa nhất mà vẫn còn được thực thi cho đến ngày hôm nay, và có rất nhiều sách thánh và truyền thống của đạo này là trung tâm của [các tôn giáo khởi nguồn từ Abraham](/wiki/T%C3%B4n_gi%C3%A1o_kh%E1%BB%9Fi_ngu%E1%BB%93n_t%E1%BB%AB_Abraham). Như vậy, lịch sử và những luân lý đạo đức của Do Thái giáo có ảnh hưởng ít nhiều đến các tôn giáo khác, bao gồm cả [Kitô giáo](/wiki/Kit%C3%B4_gi%C3%A1o)và [Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o).
Vì đại đa số người theo Do Thái giáo là
[người Do Thái](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Do_Th%C3%A1i) nên tín đồ tôn giáo này cũng còn được gọi là người Do Thái, và gọi như thế là đang nói đến nhóm [tôn giáo-dân tộc](/w/index.php?title=T%C3%B4n_gi%C3%A1o-d%C3%A2n_t%E1%BB%99c&action=edit&redlink=1), vì các lý do trong sách thánh đã xác định họ là một [quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia), chứ không chỉ riêng những người theo đạo. Năm 2007, [dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) Do Thái ước tính khoảng 13.2 triệu người, trong đó có 41% sinh sống ở [Israel](/wiki/Israel). [[3]](#cite_note-3)
Trong Do Thái giáo hiện đại, uy quyền không được trao cho một người riêng lẻ hay một cơ quan nào cả mà nó ở trong sách thánh,
[giáo luật](/w/index.php?title=Halakha&action=edit&redlink=1), và các thầy giảng (Rabbi) là những người diễn dịch Kinh Thánh thư Giáo luật. Theo những lời truyền của người Do Thái, Do Thái giáo khởi nguồn bằng [Giao ước](/w/index.php?title=Giao_%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1) giữa [Thiên Chúa](/wiki/Thi%C3%AAn_Ch%C3%BAa) và ông [Abraham](/wiki/Abraham) (khoảng năm 2000 trước Công nguyên), [tổ phụ](/w/index.php?title=T%E1%BB%95_ph%E1%BB%A5&action=edit&redlink=1) và quốc tổ của nhà nước Do Thái. Qua nhiều thời đại, Do Thái giáo gắn liền với rất nhiều [luân lý tôn giáo](/w/index.php?title=Lu%C3%A2n_l%C3%BD_t%C3%B4n_gi%C3%A1o&action=edit&redlink=1), mà quan trọng nhất là đức tin vào một Thiên Chúa duy nhất là đấng toàn năng, rất nhân từ, thông biết mọi sự, Người đã [tạo dựng vũ trụ](/wiki/S%C3%A1ch_S%C3%A1ng_Th%E1%BA%BF) và tiếp tục thống trị nó. Theo tục truyền Do Thái, Thiên Chúa thiết lập giao ước với con cái Israel và hậu duệ của nó và cho chúng biết lề luật và giới răn của Người thông qua ông [Moses](/wiki/Moses) trên [Núi Sinai](/wiki/N%C3%BAi_Sinai). Do Thái giáo trân trọng việc học hỏi [Cựu ước](/wiki/C%E1%BB%B1u_%C6%AF%E1%BB%9Bc) và tuân giữ [các điều răn](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%91i%E1%BB%81u_r%C4%83n) đã ghi trong Cựu ước như đã được dẫn giải chi tiết trong sách [Talmud](/wiki/Talmud).
## Mục lục
## Học thuyết và tín điều đức tin[
[sửa](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&action=edit§ion=1)]
13 nguyên tắc của đức tin:
- Đức Chúa Trời thực hữu.
- Đức Chúa Trời có một và khác biệt với muôn vật.
- Đức Chúa Trời không có thân thể vật chất.
- Đức Chúa Trời là vĩnh cửu.
- Chỉ cầu nguyện cùng một mình Đức Chúa Trời mà thôi.
- Lời của các tiên tri là chân thật.
- Những lời tiên tri của Môi-se là chân thật và Môi-se là tiên tri vĩ đại nhất trong số các tiên tri.
- Bộ Torah được ghi chép thành văn tự và bộ Torah khẩu truyền (về sau được chép lại thành bộ Talmud) đều do Đức Chúa Trời phán truyền cho Môi-se.
- Sẽ không có một bộ Torah nào khác hơn là bộ Torah truyền thống.
- Đức Chúa Trời biết hết các ý tưởng và việc làm của loài người.
- Đức Chúa Trời sẽ thưởng người tốt và phạt người xấu.
- Đấng Mê-si sẽ đến.
- Người chết sẽ được sống lại.
Do Thái giáo là một tôn giáo
[độc thần](/wiki/Thuy%E1%BA%BFt_%C4%91%E1%BB%99c_th%E1%BA%A7n) [[4]](#cite_note-4) dựa trên những nguyên tắc và đạo đức đã được nói đến trong Kinh Thánh Do Thái, và cũng được giảng giải kỹ hơn trong sách Talmud và các sách thánh khác. Theo người Do Thái, Do Thái giáo khởi nguồn từ Giao ước giữa Thiên Chúa và ông Abraham. [5]
Trong thực tế, Do Thái giáo hầu như không đồng nhất nhưng trong lý thuyết thì luôn luôn là tôn giáo độc thần - mặc dù sách Tanakh có ghi lại những giai đoạn quan trọng của việc bội giáo giữa những người Israel từ Do Thái giáo.
Theo lịch sử, Do Thái giáo xem niềm tin vào sự
[mặc khải](/wiki/M%E1%BA%B7c_kh%E1%BA%A3i) và sự chấp nhận sách Torah (sách Ngũ Kinh) là cốt lõi căn bản của đức tin, nhưng Do Thái giáo lại không có một cơ quan trung ương để hướng dẫn các giáo điều. Việc này làm phát sinh nhiều nghi thức khác nhau tuỳ vào niềm tin thần học cụ thể vốn gắn liền với sách Torah và Talmud. Trong khi một số thầy rabbi chấp nhận một nghi thức, số khác lại bất đồng, nhiều người lại chỉ trích những nỗ lực như thế là giảm thiểu sự tuân phục toàn bộ sách Torah. [6] Đáng chú ý, trong sách Talmud một số nguyên tắc đức tin lại được xem là rất quan trọng mà những ai phản kháng lại đều có thể bị xếp vào loại " [[7]](#cite_note-7) *apikoros*" ( [dị giáo](/wiki/D%E1%BB%8B_gi%C3%A1o)). [[8]](#cite_note-8)
Qua nhiều thế kỷ, rất nhiều nghi thức của nguyên tắc đức tin Do Thái giáo đã xuất hiện rõ, mặc dù chúng có thể khác biệt ở vài điểm cụ thể nào đó, chúng vẫn biểu lộ sự tương đồng của nền tảng đức tin. Trong những thể thức ấy, một thể thức vô cùng quan trọng là
**13 nguyên tắc đức tin** của triết gia [Maimonides](/w/index.php?title=Maimonides&action=edit&redlink=1) hình thành từ thế kỷ XII. Những nguyên tắc này đã gây nhiều tranh cãi khi lần đầu được đưa ra, làm dấy lên chỉ trích bởi hai triết gia [Hasdai Crescas](/w/index.php?title=Hasdai_Crescas&action=edit&redlink=1) và [Joseph Albo](/w/index.php?title=Joseph_Albo&action=edit&redlink=1). Mười ba nguyên tắc đức tin của Maimonides đã bị cộng đồng Do Thái phớt lờ trong vài thế kỷ tiếp theo. [[9]](#cite_note-9)
Joseph Albo và
[Abraham ben David](/w/index.php?title=Abraham_ben_David&action=edit&redlink=1) đã phê bình các nguyên tắc của Maimonides chứa quá nhiều điều mặc dù đúng nhưng vẫn không phải là cơ bản của đức tin và do đó làm cho nhiều người Do Thái bị liệt vào loại "dị giáo" trong khi những người này chỉ phạm lỗi đơn thuần.
## Sách thánh[
[sửa](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&action=edit§ion=2)]
|
|Ngũ thư Kinh Thánh
(một phần của
|1.
|
|2.
|
|3.
|
|4.
|
|5.
|
### Văn chương Rabbin[
[sửa](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&action=edit§ion=3)]
Do Thái giáo luôn đề cao nghiên cứu thánh kinh cũng như các sách thánh khác. Sau đây là bảng các sách được xem là trọng tâm của Do Thái giáo để thực hành cũng như suy niệm.
[Phúc âm Hebrew](/wiki/Tanakh) và chú giải [[10]](#cite_note-tanakh-10)
- Văn chương Rabbin cổ
[Mishnah](/w/index.php?title=Mishnah&action=edit&redlink=1)và chú giải [Tosefta](/w/index.php?title=Tosefta&action=edit&redlink=1)và [tiểu luận](/wiki/Ti%E1%BB%83u_lu%E1%BA%ADn) [Talmud](/wiki/Talmud):
- Babylon Talmud và chú giải
[Jerusalem Talmud](/w/index.php?title=Jerusalem_Talmud&action=edit&redlink=1)và chú giải
-
[Midrash](/w/index.php?title=Midrash&action=edit&redlink=1):
- Văn chương
[Halakha](/w/index.php?title=Halakha&action=edit&redlink=1)
- Giáo luật
[Mishneh Torah](/w/index.php?title=Mishneh_Torah&action=edit&redlink=1)và chú giải [Arba'ah Turim](/w/index.php?title=Arba%27ah_Turim&action=edit&redlink=1)và chú giải [Shulchan Aruch](/w/index.php?title=Shulchan_Aruch&action=edit&redlink=1)và chú giải
-
- Văn chương
[Responsa](/w/index.php?title=Responsa&action=edit&redlink=1)(Hỏi đáp)
- Giáo luật
- Tư duy và Đạo đức
- Triết học Do Thái giáo
[Kabbalah](/w/index.php?title=Kabbalah&action=edit&redlink=1)
- Sách Haredi
- Đạo đức Do Thái giáo và Phong trào Mussar
[Siddur](/w/index.php?title=Siddur&action=edit&redlink=1)và Nghi lễ Do Thái giáo *(Thơ cổ)* [Piyyut](/w/index.php?title=Piyyut&action=edit&redlink=1)
### Sách luật[
[sửa](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&action=edit§ion=4)]
Nền tảng của luật và các truyền thống ("halakha") trong Do Thái giáo là sách
[Torah](/wiki/Ng%C5%A9_Kinh_(M%C3%B4i-se)) (còn gọi là **Ngũ thư Kinh thánh** hoặc Ngũ kinh [Moses](/wiki/Moses)). Có tất cả [613 điều răn](/w/index.php?title=613_%C4%91i%E1%BB%81u_r%C4%83n&action=edit&redlink=1) trong sách Torah. Trong đó, một số điều răn chỉ được áp dụng cho nam giới hoặc nữ giới, một số điều chỉ dành cho các thầy tế lễ thời xưa - thầy tư tế (kohen) và thầy Lêvi, một số điều răn dành riêng cho nông dân trong vùng đất [Israel](/wiki/Israel). Nhiều điều răn chỉ được áp dụng khi [Đền thờ Jerusalem](/wiki/%C4%90%E1%BB%81n_th%E1%BB%9D_Jerusalem) còn tồn tại, và ngày nay người ta chỉ phải tuân theo chưa tới 300 điều răn trong sách này.
Đức tin của một số nhóm Do Thái giáo như nhóm Sađốc, nhóm Karaite là chỉ dựa vào các bản văn của sách Torah, nhưng hầu hết các tín hữu Do Thái giáo đều tin vào "
**khẩu luật**". Những truyền thống này được truyền miệng trong phái Pharisêu ở thời kỳ cổ xưa của đạo, sau đó được ghi chép lại thành văn bản và được các thầy Rabi loan truyền rộng rãi.
Các thầy giảng Do Thái giáo thường cắt nghĩa một điều trong sách Torah (các luật được chép lại thành văn bản) song song với một truyền thống được truyền miệng. Khi trong sách có những từ ngữ chưa được giảng giải, những nghi thức không có hướng dẫn thì người Do Thái giả định rằng họ đã biết thông qua kiểu truyền miệng. Cách giải thích song song này dần dần trở thành
[khẩu luật](/w/index.php?title=Kh%E1%BA%A9u_lu%E1%BA%ADt&action=edit&redlink=1).
Trước thời của thầy Rabi
[Judah haNasi](/w/index.php?title=Judah_haNasi&action=edit&redlink=1) (năm 200 trước Công nguyên), sau sự sụp đổ Đền thờ Jerusalem, nhiều phần trong khẩu luật được biên soạn lại thành sách [Mishnah](/w/index.php?title=Mishnah&action=edit&redlink=1). Hơn bốn thế kỷ tiếp theo, nhiều bàn luận và tranh cãi giữa hai cộng đồng Do Thái giáo lớn nhất thế giới (ở Israel và [Babylon](/wiki/Babylon)) và các chú giải về sách Mishnah giữa hai cộng đồng này cuối cùng cũng được tập hợp lại và biên soạn thành hai sách [Talmud](/wiki/Talmud).
Halakha, cách sống đạo hàng ngày, là sự kết hợp của ba việc, đó là đọc sách Torah, các truyền thống truyền miệng - sách Mishnah và chú giải, sách Talmud và chú giải. Sách luật Halakha dần được hình thành. Việc ghi chép lại các câu hỏi với thầy Rabi và các câu trả lời của thầy được gọi là sách
[Responsa](/w/index.php?title=Responsa&action=edit&redlink=1) (sách Hỏi đáp, [tiếng Hebrew](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hebrew) *Sheelot U-Teshuvot*.) Theo thời gian, bộ giáo luật Do Thái giáo được ghi chép lại, chủ yếu dựa vào sách responsa; sách luật quan trọng nhất là [Shulchan Aruch](/w/index.php?title=Shulchan_Aruch&action=edit&redlink=1), mà ngày nay Chính thống giáo dựa vào để cử hành các nghi thức phụng vụ.
### Triết học Do Thái giáo[
[sửa](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&action=edit§ion=5)]
Triết học Do Thái giáo là sự kết hợp giữa các nghiên cứu triết học và thần học Do Thái giáo. Có thể kể đến các triết gia Do Thái giáo nổi tiếng là Solomon ibn Gabirol, Saadia Gaon, Maimonides và Gersonides. Những thay đổi chính yếu xảy ra trong
[Thời đại ánh sáng](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_Khai_s%C3%A1ng) (cuối những năm 1700 đến đầu những năm 1800) dẫn đến việc xuất hiện các triết gia thời kỳ hậu Thời đại ánh sáng. Triết học Do Thái giáo hiện đại bao gồm cả triết học Do Thái giáo chính thống và Do Thái giáo phi chính thống. Các triết gia Do Thái giáo chính thống nổi bật là Eliyahu Eliezer Dessler, Joseph B. Soloveitchik, và Yitzchok Hutner. Các triết gia Do Thái giáo phi chính thống nổi tiếng là Martin Buber, Franz Rosenzweig, Mordecai Kaplan, Abraham Joshua Heschel và Emmanuel Lévinas.
## Lễ nghi Do Thái giáo[
[sửa](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&action=edit§ion=6)]
### Y phục[
[sửa](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&action=edit§ion=7)] **(** [Kippah](/wiki/M%C5%A9_S%E1%BB%A3_Ch%C3%BAa) [tiếng Hebrew](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hebrew): כִּפָּה) ( [tiếng Việt](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t): [Mũ Sợ Chúa](/wiki/M%C5%A9_S%E1%BB%A3_Ch%C3%BAa)) là một chiếc nón không vành, hơi tròn để trùm đầu. Nón này được đàn ông Do Thái trùm đầu khi cầu nguyện, ăn uống, đọc lời chúc lành hoặc đọc sách thánh, một số người luôn luôn đội nón này bất kể dịp nào. Ở một số cộng đồng Do Thái giáo phi chính thống, một số phụ nữ cũng dùng nón trùm đầu. Kích thước nón cũng rất khác nhau, từ cỡ nhỏ chỉ che được phần gáy đến cỡ lớn có thể trùm nguyên đầu. **Tzitzit**(tiếng Hebrew: צִיציִת) là những tua hay quả tua được kết đặc biệt để trang trí vào bốn góc của **tallit**(tiếng Hebrew: טַלִּית) có nghĩa là "khăn choàng cầu nguyện". Khăn này được dùng trong các buổi cầu nguyện cho cả nam lẫn nữ. Độ tuổi để choàng khăn có thể khác nhau. Trong cộng đồng Sephardi, trẻ em trai choàng khăn khi lên tuổi 13 (bar mitzvah). Trong một số cộng đồng Ashkenazi, người ta chỉ choàng khăn sau khi kết hôn. **Tallit katan**(khăn choàng nhỏ) là một dải vải có tua được choàng dưới áo suốt ngày. Một số cộng đồng Do Thái giáo chính thống, khăn có thể choàng tự do phía ngoài áo. **(tiếng Hebrew: תְפִלִּין) là những hộp hình vuông bằng da để đựng các câu trích từ Kinh thánh đeo ở trước trán và quấn quanh tay trái bằng các sợi dây da. Người ta đeo nó trong các buổi cầu nguyện ban sáng mỗi ngày.** [Tefillin](/wiki/H%E1%BB%99p_%C4%91%E1%BB%B1ng_kinh_c%E1%BA%A7u_nguy%E1%BB%87n_Tefillin_c%E1%BB%A7a_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Do_Th%C3%A1i) [[11]](#cite_note-11) **Kittel**là áo vải trắng, dài tới đầu gối thường được các chủ tế hoặc tín hữu mặc trong các dịp [Lễ trọng](/w/index.php?title=L%E1%BB%85_tr%E1%BB%8Dng&action=edit&redlink=1). Theo truyền thống, gia trưởng sẽ mặc áo này trong bữa tối [Lễ Vượt qua](/wiki/L%E1%BB%85_V%C6%B0%E1%BB%A3t_Qua), một số chú rể cũng bận áo này dưới áo cưới. Khi qua đời, đàn ông Do Thái được choàng khăn **tallit**hoặc mặc áo **kittel**, đó là y phục **tachrichim**(đồ tang lễ).
### Cầu nguyện[
[sửa](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&action=edit§ion=8)]
Theo truyền thống, tín hữu Do Thái giáo cầu nguyện ba lần mỗi ngày và bốn lần trong ngày lễ
[Shabbat](/w/index.php?title=Shabbat&action=edit&redlink=1) hoặc các ngày lễ khác của Do Thái giáo. Trọng tâm của mỗi buổi cầu nguyện là * (tiếng Hebrew: תפילת העמידה) hay còn gọi là Amidah* *Shemoneh Esrei*, đây là lời nguyện chính bao gồm 19 lời chúc lành. Một kinh nghiệm quan trọng khác là tuyên xưng đức tin, đó là [Shema Yisrael](/w/index.php?title=Shema_Yisrael&action=edit&redlink=1) *(tiếng Hebrew: שמע ישראל) hoặc gọi tắt là*Shema **Shema**. Kinh *là trích dẫn lại các lời đã ghi chép trong sách Torah (* [Sách Đệ nhị luật](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%90%E1%BB%87_Nh%E1%BB%8B_Lu%E1%BA%ADt)6:4): **Shema Yisrael Adonai Eloheinu Adonai Echad**, tạm dịch "Này hỡi dân Israel! Thiên Chúa là Chúa chúng ta! Là Thiên Chúa duy nhất!"
Hầu hết các tín hữu đều có thể cầu nguyện riêng mặc dù cầu nguyện nhóm được ưa chuộng hơn. Để cầu nguyện nhóm cần phải có 10 tín hữu trưởng thành, gọi là
**minyan**. Đại đa số cộng đồng Do Thái giáo chính thống và một số cộng đồng Do Thái giao bảo thủ chỉ chấp nhận nam giới để tạo nhóm cầu nguyện *minyan*; Ngược lại, hầu hết cộng đồng Do Thái giáo bảo thủ và các hệ phái Do Thái giáo khác, nữ giới cũng tạo nhóm cầu nguyện được.
Ngoài các buổi cầu nguyện chung, người Do Thái còn cầu nguyện và đọc kinh tạ ơn cho các hoạt động khác trong ngày. Cầu nguyện khi thức dậy vào buổi sáng, cầu nguyện trước khi ăn hoặc uống, đọc kinh tạ ơn sau bữa ăn...v.v.
Cách thức cầu nguyện của các hệ phái Do Thái giáo cũng khác nhau. Các khác biệt có thể kể đến là kinh đọc, mức độ thường xuyên của các buổi cầu nguyện, số lượng kinh cầu trong các buổi phụng vụ, cách sử dụng nhạc cụ và thánh ca, các lời kinh cầu theo ngôn ngữ tế lễ truyền thống hoặc tiếng địa phương. Nhìn chung, các giáo đoàn Do Thái giáo chính thống và Do Thái giáo bảo thủ tuân thủ chặt chẽ các truyền thống còn Do Thái giáo cải cách và Do Thái giáo tái thiết thì sử dụng các bản dịch và các bản văn đương đại khi cầu nguyện. Thêm vào đó, trong hầu hết các cộng đoàn Do Thái giáo bảo thủ, và toàn bộ các giáo đoàn Do Thái giáo cải cách và tái thiết, phụ nữ cũng được tham gia các nghi thức phụng vụ như nam giới, bao gồm cả những nghi thức mà trước đây chỉ dành riêng cho nam giới như là đọc sách
[Torah](/wiki/Ng%C5%A9_Kinh_(M%C3%B4i-se)). Trong các đền thờ Do Thái giáo cải cách còn sử dụng cả đàn và hợp xướng.
### Các ngày lễ[
[sửa](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&action=edit§ion=9)]
Các ngày lễ của Do Thái giáo nhằm tôn vinh mối quan hệ giữa Thiên Chúa và thế giới, như là
[Sáng thế](/wiki/S%C3%A1ch_S%C3%A1ng_Th%E1%BA%BF), [Mạc khải](/wiki/M%E1%BA%B7c_kh%E1%BA%A3i) , và [12] [Cứu thế](/wiki/C%E1%BB%A9u_r%E1%BB%97i).
#### Shabbat[
[sửa](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&action=edit§ion=10)] * (tiếng Hebrew: שַׁבָּת), là ngày nghỉ hàng tuần, bắt đầu từ lúc trước khi mặt trời lặn ngày thứ sáu và kết thúc sau khi mặt trời lặn vào ngày thứ bảy, tưởng nhớ ngày nghỉ của Thiên Chúa sau sáu ngày tạo dựng vũ trụ. Shabbat* Ngày lễ này rất quan trọng trong việc thực hành đạo và được quy định trong giáo luật. Lúc mặt trời lặn ngày thứ sáu, người phụ nữ trong gia đình đón ngày Shabbat bằng cách thắp hai hoặc nhiều cây nến và đọc lời chúc lành. Bữa tối bắt đầu với [[13]](#cite_note-shabbat-13) **Kiddush**, lời chúc lành trên chén rượu, và **Mohtzi**, lời chúc lành trên bánh mì. Ngoài ra, trên bàn ăn còn có thể bày thêm **challah**, hai ổ bánh mì xoắn. Trong ngày Shabbat, người Do Thái bị cấm làm những việc như đã quy định trong 39 danh mục hoạt động bị cấm trong ngày Shabbat. Những hành động bị cấm bao gồm: đốt lửa, viết lách, sử dụng tiền bạc hoặc mang vác ở nơi công cộng. Việc cấm đốt lửa trong thời kỳ hiện đại là cấm lái xe (vì có đốt cháy nhiên liệu) và sử dụng điện.
#### Ba lễ hành hương[
[sửa](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&action=edit§ion=11)]
Các ngày lễ thánh (
*haggim*), để kỷ niệm các mốc trong lịch sử Do Thái giáo, như việc thoát khỏi đất Ai Cập, sự mạc khải của Thiên Chúa trong sách Torah, hoặc đôi khi đánh dấu sự chuyển mùa hoặc lúc giao mùa giữa các chu kỳ trồng trọt. Có ba lễ chính, đó là Lễ Vượt qua, Lễ Ngũ Tuần và Lễ Lều tạm. Trong ba dịp lễ này, các tín hữu thường hành hương về Jerusalem để dâng sự hy sinh trong Đền Thánh. [Lễ Vượt qua](/wiki/L%E1%BB%85_V%C6%B0%E1%BB%A3t_Qua)là ngày lễ nghỉ kéo dài một tuần, bắt đầu vào chiều tối ngày thứ 14 của [Nisan](/w/index.php?title=Nisan&action=edit&redlink=1)(tháng thứ nhất theo lịch Do Thái), để tưởng nhớ ngày [thoát khỏi Ai Cập](/wiki/S%C3%A1ch_Xu%E1%BA%A5t_H%C3%A0nh). Các nước khác ngoài Israel, Lễ Vượt qua được mừng trong tám ngày. Thời xưa, lễ này trùng vào mùa gặt lúa mạch. Đây là lễ duy nhất tập trung cho các nghi thức được thực hiện ngay tại nhà, đó là "Bữa tối lễ Vượt qua". Thực phẩm có men (chametz) được mang ra khỏi nhà trước ngày lễ và suốt tuần sẽ không dùng thực phẩm có men. Nhà cửa được dọn dẹp sạch sẽ để bảo đảm không còn bánh mì trong nhà và vào buổi sáng của ngày lễ, người ta sẽ đốt tượng trưng chiếc bánh có men cuối cùng trong nhà. Bánh không men (Matzo) sẽ được dùng thay cho bánh mì. [Lễ Tuần](/wiki/L%E1%BB%85_Ng%C5%A9_Tu%E1%BA%A7n)( **Shavuot**) kỷ niệm sự mạc khải của sách [Torah](/wiki/Ng%C5%A9_Kinh_(M%C3%B4i-se))cho [Con cái Israel](/wiki/Con_c%C3%A1i_Israel)trên núi Sinai. Đây còn được gọi là Lễ Bikurim (Lễ hội của hoa quả đầu mùa), lễ này trùng với mùa thu hoạch lúa mì. Trong ngày lễ Shavuot, người ta tổ chức học suốt đêm (Tikkun Leil Shavuot), ăn thực phẩm làm từ sữa (bánh phô-mai và bánh kếp mỏng được đặc biệt yêu thích), đọc Sách Ruth (tiếng Hebrew: מגילת רות), trang trí nhà cửa và đền thờ thành màu xanh lá cây, mặc quần áo trắng, tượng trung cho sự thanh khiết. [Lễ Lều tạm](/w/index.php?title=L%E1%BB%85_L%E1%BB%81u_t%E1%BA%A1m&action=edit&redlink=1)( **Sukkot**) tưởng nhớ Con cái Israel phải mất 40 năm đi qua sa mạc để trở về miền Đất Hứa. Lễ này kỷ niệm việc dựng các lều tạm ( *sukkot*) khi dân Israel lưu đày trên đất Ai Cập. Lễ này trùng với mùa thu hoạch hoa quả và đánh dấu sự kết thúc một chu kỳ trồng cấy. Người Do Thái từ tất cả các nơi trên đất nước sẽ hành hương tới đất thánh Jerusalem. Lễ Lều tạm kết thúc bằng lễ [Shemini Atzeret](/w/index.php?title=Shemini_Atzeret&action=edit&redlink=1)(tiếng Hebrew: שמיני עצרת), (lễ người Do Thái cầu mưa) và lễ [Simchat Torah](/w/index.php?title=Simchat_Torah&action=edit&redlink=1)(tiếng Hebrew: שמחת תורה), là lễ đánh dấu sự kết thúc của sách Torah và bắt đầu một chu kỳ sách mới.
#### Lễ trọng[
[sửa](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&action=edit§ion=12)]
Lễ trọng (
*Yamim Noraim*) là các lễ về sự phán xét và tha thứ. [Rosh Hashanah](/w/index.php?title=Rosh_Hashanah&action=edit&redlink=1), (còn gọi là *Yom Ha-Zikkaron*("Ngày tưởng niệm,") và *Yom Teruah*("Ngày tiếng kèn Shofar"). Rosh Hashanah là lễ Năm mới của Do Thái giáo, mặc dù nó là ngày thứ nhất của tháng thứ 7 Tishri, theo lịch Do Thái. Rosh Hashanah đánh dấu bắt đầu thời gian 10 ngày để đền bù tội lỗi chuẩn bị cho lễ Yom Kippur, trong thời gian này, người Do Thái sửa soạn tâm hồn, sám hối và làm việc đền bù tội lỗi đã phạm một cách vô tình hay cố ý trong suốt năm qua. Trong ngày lễ này, người ta thổi kèn shofar (kèn sừng cừu), trong đền thờ, người ta ăn táo và uống mật ong, đọc các lời chúc lành trên thực phẩm tượng trưng như quả lựu chẳng hạn. [Yom Kippur](/wiki/Yom_Kippur), ("Ngày đền tội") là một trong những lễ trọng của Do Thái giáo. Đó là ngày cộng đoàn tụ họp lại và cầu nguyện xin tha thứ tội lỗi đã phạm. Các tín hữu cầu nguyện suốt ngày trong đền thờ, đọc kinh từ sách **Mahzor**, thỉnh thoảng có nghỉ một tí vào buổi chiều. Vào đêm lễ Yom Kippur, trước khi thắp nến, người ta ăn nhẹ ( *suhoor*). Nghi thức trong các đền thờ vào đêm lễ Yom Kippur bắt đầu với lời kinh Kol Nidre. Vào dịp lễ này có thể mặc quần áo trắng nhưng không được mang giày da. Ngày tiếp theo, người ta cầu nguyện từ sáng đến tối. Khi buổi cầu nguyện kết thúc ("Ne'ilah,") người ta thổi một hồi dài kèn shofar.
#### Các ngày lễ khác[
[sửa](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&action=edit§ion=13)] **Hanukkah**, ( [tiếng Hebrew](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hebrew): חנוכה), còn gọi là **Lễ hội Ánh sáng**, là lễ kéo dài tám ngày bắt đầu từ ngày thứ 25 của tháng Kislev theo lịch Do Thái. Trong dịp lễ này, người Do Thái sẽ thắp thêm một ngọn đèn theo số tăng dần của mỗi đêm lễ, đêm thứ nhất thắp một ngọn đèn, đêm thứ hai thắp hai ngọn đèn...cho đến đêm cuối cùng là tám ngọn đèn.
Lễ Hanukkah có nghĩa là "dâng hiến" vì nó đánh dấu việc tái dâng hiến
[Đền thờ](/wiki/%C4%90%E1%BB%81n_th%E1%BB%9D_Jerusalem) sau khi đền thờ bị vua [Antiochus IV Epiphanes](/wiki/Antiochos_IV_Epiphanes) báng bổ. Trong đức tin, Hanukkah nhằm tưởng nhớ "Dầu kỳ diệu". Theo sách Talmud, khi tái dâng hiến [Đền thờ Jerusalem](/wiki/%C4%90%E1%BB%81n_th%E1%BB%9D_Jerusalem) sau chiến thắng của phong trào [Macabê](/w/index.php?title=Maccabees&action=edit&redlink=1) đối với [Đế chế Seleucid](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Seleukos), chỉ còn đủ [dầu](/wiki/D%E1%BA%A7u) thánh để đốt lửa vĩnh cửu trong Đền thờ trong một ngày. Kỳ diệu thay, lửa đã cháy trong tám ngày - đó là thời gian đủ để ép, chuẩn bị và thánh hoá dầu mới.
Hanukkah không được đề cập đến trong Kinh thánh và cũng chưa bao giờ được xem là lễ chính của Do Thái giáo nhưng lễ này đã được mừng rộng rãi ở nhiều nơi, chủ yếu là do lễ cũng trùng vào dịp
[Lễ Giáng sinh](/wiki/L%E1%BB%85_Gi%C3%A1ng_Sinh). **Purim** (tiếng Hebrew: פורים Pûrîm) là lễ mừng, tưởng nhớ việc giải thoát dân Do Thái gốc Iran (Persian Jews) khỏi bị truy sát của **Haman**, người đã tìm để [tiêu diệt](/wiki/Di%E1%BB%87t_ch%E1%BB%A7ng) họ, theo như [Sách Esther](/w/index.php?title=S%C3%A1ch_Esther&action=edit&redlink=1) đã ghi chép. Trong ngày lễ này, người ta đọc Sách Esther ở nơi công cộng, trao tặng nhau thực phẩm và thức uống, làm việc từ thiện cho người nghèo, và ăn mừng (Esther 9:22). Các tập tục khác bao gồm uống rượu, ăn bánh "hamantash", mang mặt nạ, tổ chức diễu hành (carnival) và tiệc mừng.
Purim được kỷ niệm hàng năm vào ngày thứ 14 của tháng Adar theo lịch Do Thái, tương đương với tháng hai hoặc tháng ba của Dương lịch
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&action=edit§ion=14)] [Na Nách Giáo](/wiki/Na_N%C3%A1ch_Gi%C3%A1o) [Hà Tây Đức Giáo](/wiki/H%C3%A0_T%C3%A2y_%C4%90%E1%BB%A9c_Gi%C3%A1o) [Ai Là Người Do Thái](/w/index.php?title=Ai_L%C3%A0_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Do_Th%C3%A1i&action=edit&redlink=1) [Tứ thánh địa Do Thái](/wiki/T%E1%BB%A9_th%C3%A1nh_%C4%91%E1%BB%8Ba_Do_Th%C3%A1i) [Người Do Thái, dân được Chúa chọn](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Do_Th%C3%A1i,_d%C3%A2n_%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c_Ch%C3%BAa_ch%E1%BB%8Dn) [Đồng tính luyến ái trong Do Thái Giáo](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_t%C3%ADnh_luy%E1%BA%BFn_%C3%A1i_trong_Do_Th%C3%A1i_Gi%C3%A1o)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&action=edit§ion=15)] [^](#cite_ref-1) [“AskOxford: Judaism”](http://www.askoxford.com/concise_oed/judaism?view=uk). **Shaye J.D. Cohen 1999** [^](#cite_ref-2) *The Beginnings of Jewishness: Boundaries, Varieties, Uncertainties*, Berkeley: University of California Press; p. 7 [^](#cite_ref-3) [“Percent of world Jewry living in Israel climbed to 41% in 2007 - Haaretz - Israel News”](http://www.haaretz.com/hasen/spages/942009.html). [^](#cite_ref-4) [Basic Beliefs of Judaism: Minnesota State University Mankato E-Museum](http://www.mnsu.edu/emuseum/cultural/religion/judaism/beliefs.html) [^](#cite_ref-5) [Comparative Religion at University of California, Berkeley: Three Monotheistic Religions](http://orias.berkeley.edu/slideshow/slide.htm) **Rietti, Rabbi Jonathan. How Do You Know the Exodus Really Happened?** [^](#cite_ref-6) [[1]](http://jewishinspiration.com/tape.php?tape_id=41)The word " *emunah*" has been translated incorrectly by the St. James Bible as merely "belief" or "faith," when in actuality, it means *conviction*, which is a much more emphatic knowledge of God based on experience. **Rabbi S. of Montpelier, Yad Rama, Y. Alfacher, Rosh Amanah.** [^](#cite_ref-7) **M. San 10:1.** [^](#cite_ref-8) **Dogma in Medieval Jewish Thought, Menachem Kellner.** [^](#cite_ref-9) [^](#cite_ref-tanakh_10-0) [“Judaism 101: A Glossary of Basic Jewish Terms and Concepts”](http://www.ou.org/about/judaism/tanakh.htm). Union of Orthodox Jewish Congregations in America. 12 tháng 4 năm 2006. **"Tefillin," "The Book of Jewish Knowledge," Nathan Ausubel, Crown Publishers, NY, 1964, p.458)** [^](#cite_ref-11) [^](#cite_ref-12) [“Mạc khải hay Mặc khải”](http://catholicvideo.org/Media/mackhai-pdf.pdf). và [“Mặc khải hay Mạc khải, Thiên khải”](http://www.thienlybuutoa.org/LAD/ChuVaNghia/MacKhai.htm). [^](#cite_ref-shabbat_13-0) [“Shabbat”](http://www.jewfaq.org/shabbat.htm). Judaism 101. 12 tháng 4 năm 2006.
## Đọc thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&action=edit§ion=16)] [Boyarin, Daniel](/w/index.php?title=Daniel_Boyarin&action=edit&redlink=1)1994 *A Radical Jew: Paul and the Politics of Identity*Berkeley: [University of California Press](/w/index.php?title=University_of_California_Press&action=edit&redlink=1) *,* [Ancient Judaism](/w/index.php?title=Ancient_Judaism_(book)&action=edit&redlink=1) [Max Weber](/wiki/Max_Weber), Free Press, 1967, [ISBN 0-02-934130-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0029341302) *Living Judaism: The Complete Guide to Jewish Belief, Tradition and Practice*Wayne Dosick. *Conservative Judaism: The New Century*, [Neil Gillman](/w/index.php?title=Neil_Gillman&action=edit&redlink=1), Behrman House. *American Jewish Orthodoxy in Historical Perspective* [Jeffrey S. Gurock](/w/index.php?title=Jeffrey_S._Gurock&action=edit&redlink=1), 1996, Ktav. *Philosophies of Judaism*Julius Guttmann, trans. By David Silverman, JPS. 1964 *Back to the Sources: Reading the Classic Jewish Texts*Ed. Barry W. Holtz, Summit Books *A History of the Jews* [Paul Johnson](/w/index.php?title=Paul_Johnson_(writer)&action=edit&redlink=1), HarperCollins, 1988 *A People Divided: Judaism in Contemporary America*, Jack Wertheimer. Brandeis Univ. Press, 1997. *Encyclopaedia Judaica*, Keter Publishing, CD-ROM edition, 1997 *The American Jewish Identity Survey*, article by [Egon Mayer](/w/index.php?title=Egon_Mayer&action=edit&redlink=1), Barry Kosmin and Ariela Keysar; a sub-set of __The American Religious Identity Survey__, City University of New York Graduate Center. An article on this survey is printed in *The New York Jewish Week*, 2 tháng 11 năm 2001. [Lewis, Bernard](/w/index.php?title=Bernard_Lewis&action=edit&redlink=1)(1984). *The Jews of Islam*. Princeton: Princeton University Press. [ISBN 0-691-00807-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0691008078) [Lewis, Bernard](/w/index.php?title=Bernard_Lewis&action=edit&redlink=1)(1999). *Semites and Anti-Semites: An Inquiry into Conflict and Prejudice*. W. W. Norton & Co. [ISBN 0-393-31839-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0393318397) [Stillman, Norman](/w/index.php?title=Norman_Stillman&action=edit&redlink=1)(1979). *The Jews of Arab Lands: A History and Source Book*. Philadelphia: Jewish Publication Society of America. [ISBN 0-8276-0198-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0827601980)
- Day, John.
*Yahweh and the Gods and Goddesses of Canaan*. Chippenham: Sheffield Academic Press, 2000. [Dever, William G.](/w/index.php?title=William_G._Dever&action=edit&redlink=1) *Did God Have a Wife?*. Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing Co., 2005.
- Walsh, J.P.M.
*The Mighty From Their Thrones*. Eugene: Wipf and Stock Publishers, 1987. [Finkelstein, Israel](/w/index.php?title=Israel_Finkelstein&action=edit&redlink=1)(1996). *Ethinicity and Origin of the Iron I Settlers in the Highlands of Canaan: Can the Real Israel Please Stand Up?*The Biblical Archaeologist, 59(4).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&action=edit§ion=17)] [Judaism 101](http://www.jewfaq.org/), an extensive FAQ written by a librarian. [Judaism article from the 1901-1906](http://www.jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=666&letter=J&search=Judaism) *Jewish Encyclopedia* [Shamash's Judaism resource page](http://shamash.org/trb/judaism.html) [Orthodox Judaism - The Orthodox Union: Official website](http://www.ou.org/) [Chabad-Lubavitch: Official website](http://www.chabad.org/) [The Various Types of Orthodox Judaism](http://www.acs.ucalgary.ca/~elsegal/363_Transp/08_Orthodoxy.html) [Aish HaTorah](http://www.aish.com/) [Ohr Somayach](http://ohr.edu/) [Union for Traditional Judaism](http://www.utj.org/) [The United Synagogue of Conservative Judaism: Official website](http://www.uscj.org/index1.html) [Masorti (Conservative) Movement in Israel](http://www.masorti.org/) [United Synagogue Youth](http://www.usy.org/) [The Union for Reform Judaism (USA)](http://www.urj.org/) [Reform Judaism (UK): Official website](http://www.reformjudaism.org.uk/) [Liberal Judaism (UK): Official website](http://www.liberaljudaism.org/) [World Union for Progressive Judaism (Israel): Official website](http://wupj.org/) [Jewish Reconstructionist Federation: Official website](http://www.jrf.org/) [Society for Humanistic Judaism: Official website](http://www.shj.org/) [World Movement for Karaite Judaism](http://www.karaite-korner.org/) [Complete Tanakh](http://www.mechon-mamre.org/i/t/t0.htm)(in Hebrew, with vowels). [English Tanakh](http://www.sacred-texts.com/bib/jps/index.htm)from the 1917 Jewish Publication Society version. [The Judaica Press Complete Tanach with Rashi in English](http://www.chabad.org/library/bible_cdo/aid/63255/jewish/The-Bible-with-Rashi.htm) [Torah.org](http://www.torah.org/). (also known as *Project Genesis*) Contains Torah commentaries and studies of Tanakh, along with Jewish ethics, philosophy, holidays and other classes. [The complete formatted Talmud online](http://www.e-daf.com/). Audio files of lectures for each page from an Orthodox viewpoint are provided in French, English, Yiddish and Hebrew. Reload the page for an image of a page of the Talmud.
See also
[Torah database](/w/index.php?title=Torah_database&action=edit&redlink=1) for links to more judaism e-texts.
Text study projects at
[Wikisource](//vi.wikisource.org/wiki/Wikisource). In many instances, the Hebrew versions of these projects are more fully developed than the English. [Mikraot Gedolot](/w/index.php?title=Mikraot_Gedolot&action=edit&redlink=1)(Rabbinic Bible) in [Hebrew](//vi.wikisource.org/wiki/he:%D7%9E%D7%A7%D7%A8%D7%90%D7%95%D7%AA_%D7%92%D7%93%D7%95%D7%9C%D7%95%D7%AA) [(sample)](//vi.wikisource.org/wiki/he:%D7%9E%22%D7%92_%D7%90%D7%99%D7%9B%D7%94_%D7%90_%D7%90)and [English](//vi.wikisource.org/wiki/Mikraot_Gedolot) [(sample)](//vi.wikisource.org/wiki/MG_Numbers_1:1). [Cantillation](/w/index.php?title=Cantillation&action=edit&redlink=1)at the "Vayavinu Bamikra" Project in [Hebrew](//vi.wikisource.org/wiki/he:%D7%95%D7%99%D7%91%D7%99%D7%A0%D7%95_%D7%91%D7%9E%D7%A7%D7%A8%D7%90)(lists nearly 200 recordings) and [English](//vi.wikisource.org/wiki/Vayavinu_Bamikra). [Mishnah](/w/index.php?title=Mishnah&action=edit&redlink=1)in [Hebrew](//vi.wikisource.org/wiki/he:%D7%9E%D7%A9%D7%A0%D7%94) [(sample)](//vi.wikisource.org/wiki/he:%D7%91%D7%A8%D7%9B%D7%95%D7%AA_%D7%A4%D7%A8%D7%A7_%D7%90_%D7%9E%D7%A9%D7%A0%D7%94_%D7%90)and [English](//vi.wikisource.org/wiki/Mishnah) [(sample)](//vi.wikisource.org/wiki/Mishnah_Berakhot_1:1). [Shulchan Aruch](/w/index.php?title=Shulchan_Aruch&action=edit&redlink=1)in [Hebrew](//vi.wikisource.org/wiki/he:%D7%A9%D7%95%D7%9C%D7%97%D7%9F_%D7%A2%D7%A8%D7%95%D7%9A)and [English](//vi.wikisource.org/wiki/Shulchan_Aruch)(Hebrew text with English translation).
|
|![]()
[Do Thái giáo](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Judaism?uselang=vi)

X-Cache: cp1067 hit (1), cp1066 frontend miss (0)


markdown:
# Euchloe olympia
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Olympia Marble|
|
|![]()
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) *Chưa được đánh giá*( [IUCN 3.1](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F)) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *divisio*) [Rhopalocera](/wiki/B%C6%B0%E1%BB%9Bm_ng%C3%A0y) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Lepidoptera](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_v%E1%BA%A9y) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Pieridae](/wiki/Pieridae) [Phân họ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D)( *subfamilia*) [Pierinae](/wiki/Pierinae) [Tông](/wiki/T%C3%B4ng_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *tribus*) [Anthocharini](/w/index.php?title=Anthocharini&action=edit&redlink=1) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Euchloe](/wiki/Euchloe) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **E. olympia** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Euchloe olympia*
(
[Edwards](/w/index.php?title=W.H._Edwards&action=edit&redlink=1), 1871) *(* [Euchloe olympia rosa](/w/index.php?title=Euchloe_olympia_rosa&action=edit&redlink=1) [Edwards](/w/index.php?title=W.H._Edwards&action=edit&redlink=1)1872) **Olympia Marble** *(Euchloe olympia)*, là một loài [bướm ngày](/wiki/B%C6%B0%E1%BB%9Bm_ng%C3%A0y) thuộc họ Pieridae. Dải phân bố của nó là miền nam [Canada](/wiki/Canada) và trung tây xuống đến miền nam [USA](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) . [1]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Euchloe_olympia&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Euchloe_olympia&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“BMNA Species Detail Olympia Marble”](http://www.butterfliesandmoths.org/species?l=1410&chosen_state=*). Truy cập ngày 19 tháng 5 năm 2009.

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1066 frontend miss (0)