markdown:
Trang Nhà Quảng Đức
Trang tiếng Anh
Triết
Học Phật Giáo
Công
Ðức
Đại Thừa
Thượng Tọa Thích Nhất Chân
---o0o---
Công đức
hay phước đức thật ra cũng chỉ là một ý nghĩa với nhau, chẳng qua người
đời thì hay dùng chữ phước đức, và trong Ðạo lại hay dùng chữ công đức.
Tuy nhiên theo thói thường sử dụng, thời chữ phước đức thường được dùng để
chỉ cho quả và công đức được nói cho nhân. Như ta thấy một người giầu có
sung sướng, ta bảo là người đó có phước đức, và khi thấy một người đang bố
thí, ta nói người ấy đang làm công đức. Song ta vẫn có thể dùng cả hai chữ
thay cho nhau, và nói cho cả nhân lẫn quả gì cũng đều được. Như trong kinh
A Di Ðà khi các cảnh giới thù thắng của Cực Lạc thế giới được nói lên,
thời sau đó đức Phật đều kết luận rằng :"Cực lạc quốc độ thành tựu như
thị công đức trang nghiêm", nghĩa là "cõi nước Cực Lạc đã
thành tựu được các công đức tuyệt đẹp như vậy". Công đức ở đây
là nói cho kết quả vậy.
Tuy nhiên
trong Phật Pháp, công đức thường chỉ cho nhân, dĩ nhiên là các nhân tốt và
thiện, thông thường là hành động bố thí cứu giúp người cô cùng nghèo khổ,
và đặc biệt là bố thí cúng dường cho Tam Bảo, nhất là cho chư tăng, các vị
đệ tử Phật cần có sự cúng thí như thế để mà hành Ðạo cho đúng Pháp. Vấn đề
của chúng ta là : cứu giúp người nghèo khổ tật bệnh là công đức đã đành
rồi, song tại sao bố thí hay cúng dường cho Tam Bảo mà cũng là công đức ?
Ðể trả lời
vấn đề này, chúng ta cần nhận xét đôi chút về ý nghĩa tổng quát của công
đức như sau : có tốn kém công sức của mình hay phải thiệt thòi chịu hy
sinh, thì mới được gọi là "công" ; và tốn kém thiệt thòi hy
sinh như thế mà có mang lại được an lạc cho người khác thì mới được gọi là
"đức". Như nếu tôi chịu vất vả cả đêm để đào tường khoét
vách vào ăn trộm nhà người ta, làm thiệt hại cho người ta, thì tôi có "công"
thật đấy, nhưng "đức" thì hoàn toàn không có. Còn nếu như
tôi chịu thiệt thòi đem tiền của của tôi hay công sức của tôi ra giúp cho
người thiếu thốn được đầy đủ, người bệnh hoạn được chăm sóc, người đau
buồn được an ủi v.v.., làm lợi lạc cho người ta như thế, thì tôi vừa có "công"
mà vừa có "đức" nữa, nên được gọi là công đức.
Chưa hết,
theo Phật Pháp, một việc làm có công đức chính yếu không phải chỉ là ra
công sức làm lợi cho người khác, mà là kết quả do việc làm đó đem lại hoàn
toàn hữu ích cho chính mình. Hữu ích ở đây là mình được sung sướng và hạnh
phúc. Thí dụ như tôi ra công giết anh A để cho anh B được lợi lạc, vì A và
B cạnh tranh với nhau, thì dù là tôi có công và đem lại lợi ích cho B,
song kết quả thì tôi phải xuống địa ngục. Một hành động mà triêu cảm quả
báo xấu như thế không thể gọi là công đức được. Do đó trong cuộc sống liên
hệ đầy phức tạp này, chỉ có kết quả tối hậu mới xác định được hành động
mình làm là công đức hay không phải công đức.
Mà kết quả
ở đây không phải chỉ là kết quả nhất thời mà phải là kết quả tối hậu, như
tôi ra công ăn trộm xong, thì cảm thấy lợi lạc sung sướng với của cải ăn
trộm ấy, đó chỉ là một kết quả nhất thời (nói theo chuyên môn thì đó chỉ
là "sĩ dụng quả"). Nếu để "chơi chữ" một chút, ta có thể gọi
đó là kết quả của "công", chứ không phải kết quả của "đức",
nghĩa là do tôi có công ăn trộm nên tôi được kết quả ấy, song ăn trộm
không phải là "đức" mà là "thất đức",
thế nên tôi sẽ không có được kết quả sung sướng chân thật của "đức",
mà trái lại cuối cùng tôi sẽ phải chịu kết quả đắng cay của "thất
đức", như đọa địa ngục trong đời sau chẳng hạn. Kết quả đắng
cay này là kết quả tối hậu của hành động ăn trộm của tôi. Trong Phật Pháp,
kết quả tối hậu thường được gọi là "quả báo"
(gọi theo chuyên môn là "dị thục quả"), và chữ "báo
" ở đây là chỉ cho một thời điểm khác với thời điểm hiện tại này, tức là
chỉ cho một đời sống kiếp sau. Kết quả tối hậu như thế là quả báo của đời
sau vậy.
Phật Pháp
như thế nhìn công đức như là một nhân tốt cho đời sau được hưởng quả báo
tốt. Và như thế Phật Pháp xác định ý nghĩa chân chính của công đức không
hề ra khỏi nguyên tắc "nhân quả". Phật Pháp không nhìn theo
quan điểm phải, đúng, của thế gian để xác định ý nghĩa công đức, mà cũng
không nhìn theo tình cảm "dịu dàng" của thế gian hay các lý lẽ tốt thiện
của thế gian, để xác định ý nghĩa công đức, mà Phật Pháp chiếu theo nhân
quả hai đời mà lập thành ý nghĩa công đức vậy. Hễ đời này ra công sức làm
lợi lạc cho người mà đời sau được hưởng mọi điều tốt đẹp, thì công sức ấy
được gọi là công đức. Như đời này tôi bỏ công của ra bố thí cho nhiều
người được an lành, nên đời sau tôi sinh lên làm vua cõi trời hưởng đủ mọi
khoái lạc.
Do đó công
đức có thể được định nghĩa chính xác hơn nữa là "làm lợi cho người
trong hiện tại và làm lợi cho chính mình trong đời sau", thì đó là
công đức. Chúng ta thấy rõ về nhân quả ở đây : "làm lợi cho người"
là nhân, "làm lợi cho mình" là quả. Quả chỉ là một hoạt động thụ
hưởng, song nhân là cả một hành động phải ra sức và phải liên hệ với người
khác rất phức tạp. Nếu không có người nghèo khổ và nếu tôi không ra công
bố thí cho người ta, thì nhân sẽ không có, và nhân không có thì quả sẽ
không có theo. Do đó vấn đề nhân hay gieo nhân trở nên quan trọng hàng
đầu.
Rốt cuộc
công đức dù khi làm thì là lợi cho người khác, song kết quả tối hậu thì
vẫn là làm lợi cho chính mình. Ðó là lý lẽ nhân quả, một nguyên tắc tự
nhiên như thế của tất cả các pháp, nên dù tôi làm công đức mà không muốn
hưởng quả gì hết cũng không được, như đã vỗ mạnh hai tay vào với nhau mà
không muốn phát ra tiếng gì hết thì chắc chắn là không được. Theo nguyên
tắc ấy, Phật Pháp kêu gọi chúng ta làm công đức không phải theo lối đạo
đức thế gian "thí ân bất cầu báo", mà là làm công đức chính
là để "lợi mình và lợi người". Nói cách khác, người Phật tử
làm công đức là do vì biết đến nhân quả và do vì thâm tín nhân quả, nên
mới làm công đức, mục tiêu là để có được một quả báo lợi lạc cho mọi người
và lợi lạc tối hậu cho chính mình vậy. Làm công đức mà không cầu hay không
nhắm đến một quả báo tốt đẹp nào hết, thì đó chỉ mà một việc làm tốt ngẫu
hứng nhất thời, hoàn toàn lệ thuộc theo tình cảm ; hay chỉ là làm theo bẩm
tính trời sinh, như một phản ứng bản năng ; hay chỉ là làm hùa theo bằng
một tâm trạng lơ đãng hời hợt ; hay chỉ để xây dựng tư cách của bản ngã
mình theo các tiêu chuẩn đạo đức công ước của thế gian. Làm công đức theo
các lối ấy chỉ chứng tỏ là có một sự thiếu sót lớn : đó là không biết gì
đến chân lý nhân quả phổ biến khắp tất cả các pháp, tức là nhận định của
chúng ta trong khi làm công đức ấy hoàn toàn không tương ưng với chân lý,
nghĩa là công đức là một nguyên tắc chân lý nhân quả, mà trong khi thực
hiện nguyên tắc ấy, thì tâm thức chúng ta hoàn toàn không biết đến chân lý
ấy, hoàn toàn lạc lõng ở bên ngoài, hoàn toàn chìm đắm trong cơn mơ của "tình
thức", chúng ta được gọi là làm công đức trong "vọng tưởng".
Và do đó chúng ta nên dành chữ công đức ấy cho các hành động
tốt hay thiện thuộc về Ðạo, và các hành động tốt hay thiện của thế gian
thì sẽ được gọi là thiện hay tốt mà thôi.
Theo đó
vấn đề công đức trong Phật Pháp không giản dị như chúng ta tưởng. Ðể sáng
tỏ lên ý nghĩa công đức đối với Tam Bảo, chúng ta cần phải phân tích phần
nào về ý nghĩa của công đức theo Phật Pháp xem ra sao : Phật Pháp khi nói
về công đức, thường lấy bố thí là hành động điển hình. Bố thí là một nhân
công đức tiêu biểu, thế nên chúng ta cũng sẽ dùng bố thí để phân tích về
công đức như sau : Phật Pháp phân công đức bố thí ra làm ba thành phần căn
bản chính yếu, đó là người thí, vật thí và người nhận thí. Và do vì ba
thành phần này rất là sai khác biến thiên và phức tạp, thế nên công đức bố
thí cũng vô vàn phức tạp theo. Không phải cứ bố thí là đều bình đẳng một ý
nghĩa, đều bình đẳng một quả báo, mà bố thí sẽ tùy theo ba thành phần ấy
mà thành vô vàn công đức sai khác nhau. Câu Xá Luận phân tích ba thành
phần ấy như sau :
1. Về
người thí hay gọi là "chủ" : Nếu người thí coi mình như
người ra ân và ở bên trên thi ân xuống cho người nhận thí hay là người thọ
ân, hay thí bằng tất cả các tâm trạng thuộc "tình thức"
như đã đề cập ở bên trên, thì thí như thế chỉ là một hành động thiện của
thế gian, chứ không phải là một công đức thiện ở trong Ðạo. Phật Pháp đòi
hỏi người thí phải có một "tư cách" xứng đáng với công đức bố thí cao cả
này. Tư cách này gồm bẩy tính chất (gọi là "thất thánh
tài") như sau :
-
thâm tín nhân quả ;
-
trì giới thanh tịnh ;
- đa
văn hiểu rộng về pháp ;
-
trí huệ phân biệt chính xác ;
- xả
thí không tiếc lẫn ;
-
tàm là biết tôn trọng điều thiện và biết thẹn với lương tâm ;
-
quý là biết sợ quả báo xấu ác.
Nếu người
thí có đủ bẩy tính chất ấy mà ra tay thí thời công đức sẽ vô cùng to lớn,
quả báo đạt được sẽ khó mà so bì. Còn tùy theo nếu người thí không có đủ
bẩy pháp ấy hoặc có đủ mà phẩm tính không hoàn toàn, thời công đức và quả
báo do đó cũng trở nên kém hơn và sai khác với nhau. Còn thí mà người thí
thiếu hẳn bẩy pháp ấy thời chỉ là bố thí thiện của thế gian mà thôi.
Ngoài ra
muốn được quả báo mọi người tôn trọng mình, thì người thí còn phải hành
thí với tâm tôn trọng người nhận thí (gọi là "tôn trọng thí")
; muốn được hưởng quả báo sung sướng giầu có lớn, thì phải tự tay mình
hành thí (gọi là "tự thủ thí") ; muốn được quả báo cần đến
gì là tự nhiên sẽ có liền, thì phải hành thí cho đúng thời đúng lúc (gọi
là "ứng thời thí") ; và muốn được quả báo có của cải không
bao giờ bị đoạt mất, thời khi thí đừng làm tổn hại cho người nhận thí và
thí các tiền vật hoàn hảo (gọi là "vô tổn thí").
2 - Kế đến
là vật thí hay gọi là "tài". Cho dù người thí có toàn
hảo với "thất thánh tài" kể trên đi nữa, song công đức hơn
thua, nhiều ít khác nhau còn phải tùy thuộc vào phẩm chất của vật thí nữa.
Vật được thí ra được xét là tốt đẹp hay không theo bốn phương diện là mầu
sắc hình dáng, mùi, vị và cảm xúc (tức chính là bốn trần "sắc, hương, vị,
xúc"). Nếu vật thí có hình dáng mầu sắc hoàn toàn đẹp đẽ thời quả báo sẽ
làm cho người thí có được sắc đẹp tuyệt vời ; nếu vật thí có mùi thơm toàn
hảo thời người thí sẽ được quả báo danh tiếng lẫy lừng khắp mọi nơi ; nếu
vật thí có vị ngon ngọt đậm đà, thời người thí sẽ được quả báo mọi người
đều hâm mộ ưa thích ; nếu vật thí đưa lại cảm xúc êm ái dễ chịu thì người
thí sẽ được quả báo thân thể mềm mại, hễ lạnh thì liền được ấm, vừa nóng
thì liền được mát v.v..
3 - Cuối
cùng là người nhận thí được gọi là "điền". Thông
thường chúng ta ít để ý đến người nhận thí này, với quan niệm của thế
gian, chúng ta chỉ cho rằng người nhận thí là người đáng tội nghiệp, người
cần đến mình, người cầu xin mình, người quỳ lụy mình, và do đó người ấy sẽ
phải sợ mình, và mình sẽ có uy lực đối với người ấy v.v.. Phật Pháp không
nhìn giản dị như vậy, và lấy thí dụ cho công đức bố thí ví như việc trồng
trọt của nhà nông : tâm tốt không tham và hành động xả của bố thí như hành
động gieo hạt, vật thí xả ra cho ví như hạt giống, và người nhận thí ví
như đất ruộng.
Dù chúng
ta có tâm tốt đến đâu, và dù các vật chúng ta cho ra rất là tốt đẹp quý
giá vô cùng, song nếu không có người nhận thí, thì chúng ta sẽ không sao
thành tựu được công việc bố thí, tức không sao có được công đức bố thí và
quả báo bố thí. Người đời không tin nhân quả, nên bao giờ cũng cảm thấy
người thí là người ra ân và phải chịu hy sinh thiệt thòi tài của, còn kẻ
nhận thí kia là người "vô dụng" đáng tội. Quả thật những người ăn xin là
những người vô dụng đáng tội, song khi một người biết thâm tín nhân quả mà
muốn có được một kết quả thật tốt đẹp cho mình trong tương lai, người ấy
biết là cần phải gieo nhân công đức bố thí, mà muốn thực hành được công
đức bố thí, thì không thể nào thiếu người nhận thí được. Thế nên trong
Phật Pháp, cho dù là vua trên cõi trời, mà khi đã muốn làm công đức bố
thí, thì cũng phải hạ sinh xuống cõi nhân gian này, vì trên cõi trời không
có người ăn xin nào hết để mà thí. Ðã đành người ăn xin là hàng thấp nhất
trong xã hội, hàng mà mọi người khác đều dẫm lên ở bên trên, song đó lại
là nơi để gieo hạt giống công đức, cũng như mặt đất là thấp nhất và bị mọi
loài chà đạp bên trên, song đó là nơi để chúng ta gieo giống trồng trọt mà
thu gặt kết quả. Thế nên trong Ðạo, người nhận thí được gọi là "điền",
tức có nghĩa là ruộng đất.
Lại nữa, "điền"
không phải chỉ là những người nghèo khổ, đói kém, thất học hay là những kẻ
bạc phước, vô phước, mà ngay trong "điền" này lại có đủ cả
những người có ân với mình, những người có công đức hơn hẳn mình, cho đến
những người với công đức vô lượng vô biên. Thế nên "điền"
mới chia ra làm bốn loại : các loài hữu tình (gọi là "thú điền");
các người cô cùng nghèo khổ bệnh hoạn (gọi là "khổ
điền"), các bậc có ân với mình như cha mẹ, thầy dạy.. (gọi là "ân
điền"), và các bậc thánh (gọi là "đức
điền" hay "phúc điền").
Chẳng hạn
như tôi bố thí với tâm rất hoàn hảo và với phẩm vật rất tốt đẹp, song tùy
theo là tôi bố thí cho loài người, loài vật, hay loài trời (thường cho
loài trời thì gọi là "cúng") mà công đức thành sai khác nhau
để đưa đến các quả báo cũng theo đó mà thành sai khác. Lại trong một loài
không thôi như loài người chẳng hạn, cho dù cùng một tâm trạng cùng một
phẩm vật mà tôi bố thí hoặc cho kẻ nghèo khổ, hoặc cho cha mẹ sư trưởng,
hoặc cho chư thánh (thì gọi là "cúng dường"),
thời do các "điền" khác nhau như thế mà công đức và quả báo
cũng thành khác. Dĩ nhiên cũng như đất đai mầu mỡ thì cây quả tốt tươi và
to lớn, khi mà "điền" tốt tươi, tức người nhận thí là các
bậc ân nhân hay chư thánh đầy công đức của Ðạo, thì công đức bố thí sẽ trở
nên hoàn toàn to tát và viên mãn.
Do đó "điền"
hay người nhận thí đặc biệt hết sức quan trọng, nhất là trong Phật giáo
Ðại thừa. Ðức Phật chọn cách sống trong xã hội như thế nào ? Ngài chọn
cách sống thấp nhất, tức ăn xin hay gọi theo Ðạo là "khất
thực" để mà sống, và Phật Pháp cho đó là một cách sống chân
chính (tức là "chính mệnh") của một người hành
Ðạo cũng như của một bậc thánh. Bởi vì một người hành Ðạo không dính vào
cuộc sống này bằng bất cứ hình thức nghề nghiệp nào, người đó sinh sống
bằng của thí, và người đó phải trở thành một thứ "điền" cho
thế gian. Song khác với các người ăn xin khác, chỉ xin ăn để sống cho qua
ngày, chỉ để duy trì một cuộc sống khốn khổ thấp hèn không mục tiêu, như
một sự dư thừa vô dụng trong xã hội, do đó họ chỉ là "khổ
điền" của thế gian mà thôi ; trong khi các đệ tử đức Phật xin
ăn không phải để sống cho qua ngày, mà để dành trọn cuộc đời theo đuổi
chân lý và thực hành nếp sống Ðạo, với một lý tưởng cao thượng là thanh
tịnh tâm thức và giải thoát khỏi mọi chìm đắm của luân hồi. Với một cách
sống như vậy, người ấy vừa làm lợi cho mọi người ở chỗ lấy chính đời sống
mình ra để làm chỗ cho mọi người tạo công đức bố thí, và đồng thời làm lợi
cho chính mình ở chỗ dùng đời sống khất thực ấy mà xả ly tất cả mọi dính
líu, để thích ứng cho con đường tiến tới giải thoát. Do đó mà họ trở thành
"phúc điền" của thế gian này vậy.
Ðức Phật
như thế khi thành lập nên Tam Bảo, mục tiêu của Ngài là tạo lập nên "phúc
điền" cho thế gian này, tức Ngài đem chính sự giác ngộ của Ngài ra
lập thành Phật Bảo ; Ngài tuyên thuyết lên con đường Ðạo đi đến giải thoát
và con đường Ðạo đi đến giác ngộ, lập thành Pháp Bảo ; và Ngài thâu nhận
đệ tử và hướng dẫn họ nhất trí đi theo hai con đường Ðạo kể trên, lập
thành Tăng Bảo. Ngài lại đem cả ba Bảo ấy đặt vào trong lòng thế gian qua
cách sống thấp nhất trong xã hội là khất thực, và bằng cách ấy ngài giao
sự tồn tại và bền lâu của Tam Bảo tùy thuộc vào sự tùy hỉ bố thí cúng
dường của mọi người, nhờ vậy mà Tam Bảo trở thành phúc điền của thế gian.
Kể từ đó
đức Phật, Pháp của Ngài, và chư Tăng đệ tử của Ngài, tức Tam Bảo, được coi
là phúc điền tối thượng của thế gian. Cũng chính vì thế nên sau khi đức
Phật nhập Niết Bàn, xá lợi của Ngài và tháp thờ xá lợi ấy cũng như tháp
thờ Pháp Bảo được thay thế cho Ngài và cho Pháp Bảo trong vai trò làm phúc
điền cho thế gian. Rồi lại càng về sau này, các chốn già lam, chùa chiền,
tháp tự, là các nơi để thờ phụng Phật Bảo, để bảo trì Pháp Bảo, và là nơi
tập trung và trú ngụ của Tăng Bảo. Thế nên một ngôi chùa, một tự viện, đã
dần dà đủ yếu tố để trở thành những "trung tâm" thờ phụng Tam Bảo, và trở
thành "phúc điền" chính yếu của thế gian.
Công đức
bố thí, nói cách khác là công đức cúng dường, từ đó được tập trung vào các
ngôi chùa mà giờ được coi như chỗ của "ba ngôi Tam Bảo".
Người Phật tử tạo công đức không phải chỉ bằng cách cúng dường ủng hộ, duy
trì ngôi chùa mà thôi, mà chính yếu còn là xây dựng và tạo lập các ngôi
Tam Bảo ấy khắp mọi nơi nữa. Vua chúa của bao đời đã thực hành các công
đức ấy một cách chân thành và thiết tha, song cho đến ngày nay lại có
nhiều ngộ nhận và "lẫn lộn" vế vấn đề công đức này, để rồi công đức bị coi
là "hữu lậu", bị lơ là và đôi khi đến mức độ như coi thường,
cho đó là tham lam và "không giải thoát"... Ðiều chính yếu vẫn là do chúng
ta không phân biệt được rõ ràng đâu là công đức của Ðạo và đâu là công đức
của thế gian, và gốc gác sâu xa thì chính là ở chỗ chúng ta hoàn toàn mù
mờ và không sao phân rõ được thế nào là Ðại thừa, thế nào là Thanh Văn
thừa và thế nào là Nhân Thiên thừa !
Thanh Văn
thừa không mấy nhấn mạnh về công đức, tại sao vậy ? Vì Pháp này chỉ đặc
biệt dành cho người xuất gia, mà là người xuất gia theo hướng triệt để
viễn ly khỏi thế gian với mục tiêu là Niết Bàn giải thoát khỏi ba cõi luân
hồi. Công đức vốn là nhân để đưa đến một quả báo trong đời sau, nhân quả
hai đời như thế rõ ràng chỉ là luân hồi không hơn không kém, thế nên dù
công đức có tốt đẹp đến đâu đi nữa, thì cũng vẫn bị "kiêng kị" và không
được mấy "ưa" trong Pháp của Thanh Văn thừa. Một điểm nữa Pháp của Thanh
Văn nhấn mạnh vào sự thành tựu Ðạo cho riêng cá nhân, và lấy sự thành tựu
nơi cá nhân ấy là cứu cánh của Ðạo. Cá nhân mà thành tựu thì chính là
thành tựu nơi bản tâm của mình : như thay vì kính trọng Phật, thì tôi hãy
thành tựu sự giác ngộ ngay nơi tâm tôi đi ; thay vì bố thí cho mọi người,
thì tôi hãy thành tựu sự xả bỏ tất cả ngay nơi tâm tôi đi ; thay vì ấn
tống đọc tụng kinh điển, thì tôi hãy mở ra "pháp nhãn" ngay
nơi tâm tôi đi ; thay vì xây dựng chùa chiền, thì tôi hãy thanh tịnh tâm
tôi thoát khỏi tham sân si đi ; thay vì đảnh lễ cúng dường, thì tôi hãy
hướng tâm về quán sát chân lý đi...
Với tinh
thần thành tựu cho cá nhân như thế, Thanh Văn thừa không muốn bàn nhiều gì
đến mọi hoạt động liên hệ đến mọi người xung quanh ngay trong lòng thế
gian này, và có nói đến thì cũng không bao giờ cho thấy các hoạt động ấy
có gì khác hơn là phúc đức hữu lậu của luân hồi. Ngoài ra vấn đề chùa
chiền, tháp, tượng..., các thứ vật chất vô tình làm biểu tượng cho Tam
Bảo, lại càng bị "coi chừng" hơn nữa : Thanh Văn thừa không thể chấp nhận
sự linh thiêng hay bất cứ năng lực vi diệu nào đó có nơi các pháp ấy được,
sự liên hệ của cá nhân với các chỗ cao cả ấy qua các hành động chiêm
ngưỡng, đảnh lễ, cúng dường, hay ngay cả xây dựng và duy trì tu bổ các nơi
chốn ấy, thật sự làm phát sinh ra các công đức, song họ cho đó là do từ
tâm của cá nhân phát sinh ra mà thôi, chứ không phải là từ các đối tượng
linh thiêng kia mà ra, bởi các thứ vật chất vô tình ấy như chùa chiền và
tháp tự chỉ là gạch đá, tượng Phật chỉ là đất gỗ v.v.. thì đâu có biết gì,
đâu có thọ hưởng gì các sự cung kính và cúng dường của chúng ta, thì nói
gì là ban cho chúng ta điều này hay điều kia. Như Câu Xá Luận coi sự cúng
dường cho chùa tháp là một loại bố thí chỉ ích lợi cho chính mình chứ
không ích gì cho đối tượng được thí, và cúng dường chùa tháp mà có được
phúc đức, thì đó là do tâm xả đồ vật ra bố thí mà thành có phúc, chứ không
phải do chùa tháp thọ hưởng gì các vật thí ấy mà thành có phúc.
Ngoài ra
Câu Xá còn xác định dứt khoát tâm của cá nhân làm công đức mới chính là
nhân chủng và chính nhân ấy quyết định quả báo, chứ không phải do nơi "điền",
ví như hạt giống ngọt nên sinh quả ngọt, cho dù gặp phải đất xấu đi nữa
thì quả sinh ra vẫn ngọt. Thế nên với Thanh Văn thừa, chúng ta phải coi
chừng không nên biến các hành động lễ lậy cúng dường ấy trở thành tôn thờ
thần tượng một cách "mê tín", mà chỉ coi đó như một sự tưởng
niệm tôn kính và tri ân Tam Bảo mà thôi...
Hơn nữa
cho dù các sự lễ bái, cúng dường, xây dựng chùa tháp, chuông tượng v.v...
có mang lại công đức vô lượng đi chăng nữa, thì đó cũng chỉ thuộc về "nhân
thiên thừa", tức là con đường gieo nhân tốt để sinh lên cõi trời
hay vào chốn quyền quý giầu có của thế gian luân hồi này mà thôi.
Ðó là quan
điểm của Thanh Văn thừa. Song với Ðại thừa công đức rất quan trọng, mục
tiêu của Ðại thừa là thành Phật và độ sinh, mà nếu thiếu công đức thì
không thể thành Phật được, dù vẫn có thể chứng Thanh Văn hay Duyên Giác
quả được, và không thể cứu độ chúng sinh với vô vàn căn tính và khuynh
hướng sai khác được. Thế nên, khác hẳn với Thanh Văn thừa, trong phạm vi
công đức, "điền" là yếu tố quan trọng hơn hết, và là yếu tố
tối quan trọng đối với con đường Ðạo của Ðại thừa :
Theo Thanh
Văn thời Ðạo là một nỗ lực của tâm cá nhân và Ðạo thành tựu là thành tựu
ngay nơi tâm cá nhân. Với Ðại thừa, tâm cá nhân và nỗ lực của cá nhân vốn
dĩ đã là một sai lầm nền tảng, tức vô minh chấp ngã là căn bản của tâm cá
nhân và tham ái là động cơ gốc của mọi nỗ lực của tâm cá nhân, do đó sở dĩ
mà cá nhân vào Ðạo được là do "đức điền" hay "phúc
điền", tức Tam Bảo, chứ không phải do tự lực của tâm cá nhân
vô minh nọ. Nếu chúng ta làm công đức dựa trên các "khổ
điền" hay "ân điền" thời quả báo
của chúng ta chính là con đường trời người phú quý vinh hoa, và không mong
gì có Ðạo trong các thứ điền ấy. Nhưng nếu chúng ta làm công đức dựa trên
"đức điền", như cúng dường, đảnh lễ, xây chùa
thờ phụng Tam Bảo, thời tâm làm công đức đó của chúng ta sẽ chuyển thành
tâm Ðạo.
Bởi Ðại
thừa không thấy Ðạo chỉ là một thành tựu siêu thoát trong tâm của một cá
nhân, mà Ðạo chính là cái chân lý bất biến phổ biến khắp tất cả các pháp,
nhờ có chân lý này mà cá nhân mới thành tựu được sự siêu thoát trong tâm
mình. Song cho dù cá nhân tâm tôi có thành Ðạo hay không thành Ðạo, thì
Ðạo luôn luôn vẫn có đó không tăng không giảm. Ðể làm thể hiện ra cái Ðạo
mà là chân lý bản thể của tất cả các pháp này, chứ không phải chỉ là sự
thành tựu nơi tâm một cá nhân, tôi phải có một hoạt động trong "liên
hệ", như bố thí vật này vật nọ cho người này người kia, chứ không
thể chỉ bằng một hành động tách lìa tất cả như ngồi thiền trong rừng vắng.
Và hoạt động liên hệ ấy phải tương ưng với chân lý bản thể này, như thí
theo lý "tam luân không tịch", tức cả chủ, tài và điền đều
là KHÔNG. Có vậy thì hoạt động bố thí của tôi mới làm hiển lộ ra chân lý
bản thể phổ biến khắp tất cả các pháp : từ tôi đến vật thí và đến người
nhận thí, mọi liên hệ mọi khía cạnh sống của xã hội của thế gian, sẽ theo
đó mà bộc lộ ra toàn thân chân thật của chúng, sáng ngời và giải thoát.
Tâm giác ngộ của Ðại thừa như thế là một "Tâm" chân thật,
vốn là chân lý sẵn có biến mãn khắp tất cả các pháp bao la vô biên vô cùng
tận, chứ không phải chỉ là tâm thanh tịnh của cá nhân. Thế nên để thực
hành Ðạo Ðại thừa này, chúng ta cần phải thực hành các pháp môn "trong
liên hệ" với tất cả mọi người và tất cả các
pháp. Sự thành tựu Ðạo nơi cá nhân, với Ðại thừa, cũng chỉ là một phương
tiện để giúp cho Ðạo "liên hệ" thêm đắc lực, thí dụ
như tôi ái ngữ để kéo người ta theo Ðạo, và nếu tâm cá nhân tôi thanh tịnh
và giải thoát thì cũng chỉ là để thêm năng lực cho ái ngữ và tăng thêm tin
tưởng cho người nghe, chứ không phải để lánh riêng ra mà hưởng riêng sự
thanh tịnh và giải thoát nọ. Nói tóm lại, Bồ Tát thành Ðạo cho cá nhân
mình là để dành hết vào sự nỗ lực cứu độ vô tận chúng sinh, do đó hoạt
động thành Ðạo "cá nhân" không phải là mục tiêu chính, mà
hoạt động "liên hệ" cứu độ vô tận chúng sinh
mới là mục tiêu chính của Bồ Tát Ðạo, bởi vì chân lý không bao giờ lại chỉ
hạn cuộc nơi cá nhân, mà chân lý đích thực nằm ở chỗ "liên
hệ" tất cả các pháp vào với nhau, mà Ðại thừa Trung Hoa
thường gọi là "viên dung vô ngại" hay "pháp thân biến
mãn, biến chiếu" v.v...
Hoạt động
liên hệ của Ðạo này được gọi là Công Ðức trong Ðại thừa. Thanh văn
thừa mà nói đến hành Ðạo là phải yên tĩnh một mình thanh vắng v.v.. trong
khi Bồ Tát thừa nói đến hành Ðạo là phải có toàn thể vô tận chúng sinh, vô
tận cảnh giới, vô tận pháp môn phải học, vô tận thiện tri thức để phụng sự
cúng dường học hỏi, vô lượng thế giới đồng hiện khởi lên và náo nhiệt hoạt
động bộc lộ toàn thể bản chất của mình ra, từ vô lượng quốc độ chư Phật
cho đến bất tận muôn vẻ cảnh giới đau khổ của Ðịa ngục...
Một con
đường Ðạo bất khả tư nghì như thế, tâm cá nhân vô minh chấp ngã và tham ái
của chúng ta làm sao thâm nhập vào nổi đây ? Ðại thừa dạy cho chúng ta
thực hành Công Ðức, tức thực hành Ðạo trong liên hệ. Nhờ có liên hệ
mà chúng ta có thể được chuyển biến. Như một đứa bé nghèo cùng khốn khổ,
nhờ ông vua nhận làm con nuôi nên trở thành một hoàng tử. Ðứa bé nghèo kia
làm sao trở thành hoàng tử được, song chỉ vì nhờ có "liên hệ"
làm con nuôi với ông vua mà trở thành hoàng tử. Cũng thế nhờ có liên hệ
của Công Ðức mà tâm vô minh tham ái của chúng ta trở thành
tâm Ðạo : tức nhờ có Công Ðức quy y "liên hệ"
với Tam Bảo mà chúng ta trở thành "con" của Phật, rồi nhờ có
Công Ðức cúng dường ủng hộ "liên hệ"
với Tam Bảo mà chúng ta được thừa hưởng phúc đức Ðạo Pháp của chư Phật để
lại cho chúng ta...
Trong một
Công Ðức của Ðạo như thế, "điền", tức Tam Bảo,
luôn luôn là quan trọng bậc nhất, bởi nhờ Tam Bảo điền mà tâm chúng ta
chuyển thành Ðạo vậy. Do đó tạo lập chùa chiền để duy trì và củng cố ngôi
Tam Bảo là một Công Ðức siêu việt thù thắng của Ðạo cho mọi
người, chứ không phải chỉ là chuyện tốt của thế gian hay chuyện riêng tư
của bất cứ ai. Vì vậy các quan điểm về công đức như là pháp hữu lậu, như
pháp thế gian, còn tham đắm chưa giải thoát v.v.. với Ðại thừa, chỉ là các
ngộ nhận đầy tai hại mà thôi. Thế nên chúng ta không khỏi cũng cần phải
lưu ý đến câu chuyện mà chúng ta không mấy ai không biết về Công
Ðức xây chùa của vua Lương Vũ Ðế, vẫn bị bác bỏ và coi thường trong truyền thống của
Thiền tông như sau :
Theo
truyền thuyết của Thiền tông thì lần đầu vua Lương Vũ Ðế tiếp kiến Tổ Bồ
Ðề Ðạt Ma, nhà vua hỏi về công đức xây chùa tạo tượng, cúng dường độ tăng,
mà nhà vua thường làm. Tổ trả lời là không có công đức gì hết. Tại sao ?
Vì đó chỉ là các công đức "hữu lậu" triêu cảm các quả báo
nhân thiên trong luân hồi mà thôi. Ðến khi vua quay sang hỏi về chân lý
cứu cánh gọi là "thánh đế đệ nhất nghĩa", thời Tổ cũng trả
lời là "trống rỗng chẳng có thánh gì hết". Tại sao vậy ? Vua
muốn biết nên hỏi "vậy thì đứng trước trẫm là ai vậy ?". Ý
vua hỏi nếu không có thánh gì hết thì ngài là gì vậy ? Không phải ngài là
bậc thánh đó hay sao ? Vậy tại sao lại nói là không có thánh ? Tổ trả lời
là "không biết !". Thiền tông cho rằng đến đó, thời vua
Lương Vũ Ðế không còn biết vin vào đâu để mà lãnh hội được ý chỉ của Tổ
nữa. Thế nên Tổ bỏ đi, vượt sông sang Thiếu Thất ngồi nhập định liền chín
năm...
Câu chuyện
thiền đưa lại cho chúng ta một cảm tưởng là vua Lương Vũ Ðế tuy là một vị
vua rất thuần thành, tạo rất nhiều công đức đối với Tam Bảo và am hiểu rất
sâu xa về Phật Pháp, song chỉ là thế gian đạo mà thôi, và tất cả mọi hoạt
động "Ðạo" hay mọi Công Ðức ấy của vua đều không đưa
đến giác ngộ, đều không làm cho vua nhập Ðạo chân chính được.
Song với
quan điểm của Ðại thừa về Công Ðức "liên hệ" mà chúng
ta đã bàn ở trên, thì cho dù câu chuyện ấy là có thật đi nữa, thì chưa
chắc là vua Lương Vũ Ðế không hiểu gì về lập trường của Tổ Ðạt Ma, mà chỉ
vì là hai chí hướng khác nhau mà thôi. Cả hai đều là hai đại Bồ Tát, song
Tổ Bồ Ðề thì muốn truyền đạt tâm Ðạo một cách trực tiếp và muốn cho mọi
người trực nhận ra được Ðạo ngay nơi bản tâm vô minh và phiền não của cá
nhân mình ; trong khi vua Lương Vũ Ðế thì thấy Ðạo nằm ngay trong cuộc
sống này qua các công đức xây dựng chùa chiền và ủng hộ Tam Bảo vững chắc
ở giữa thế gian tối mù và đầy nguy hiểm này. Từ bi của Tổ Bồ Ðề là ở chỗ
nhẫn nại chín năm ròng chỉ để truyền lại cho một người pháp môn đốn ngộ mà
lợi ích chúng sinh ; trong khi từ bi của vua Lương Vũ Ðế là ra công xây
dựng ngôi Tam Bảo, ấn hành kinh điển, để cho chúng sinh có nơi nương tựa
và được cứu độ theo đúng trình độ căn tính của mình. Tổ Bồ Ðề Ðạt Ma muốn
ích lợi cho một số người có căn tính đặc biệt ngoại lệ, trong khi vua
Lương Vũ Ðế là làm lợi ích cho đại đa số quần chúng. Tổ Bồ Ðề truyền đạo
qua tâm và qua cá nhân, vua Lương Vũ Ðế truyền đạo không phải chỉ qua tâm
mà còn qua tất cả các vật vô tình như gạch ngói gỗ đá được biến thành chùa
chiền thờ phượng ngôi Tam Bảo và đồng đất được biến thành tượng Phật cho
mọi người có nơi nương tựa và có phúc điền để mà đảnh lễ cúng dường tạo
công đức. Tổ Bồ Ðề lọc lựa căn cơ đặc biệt mà truyền Ðạo, vua Lương Vũ Ðế
phổ tế mọi căn cơ. Nói về sự bí ẩn khó mà hiểu thấu nổi của Ðạo, thì tổ Bồ
Ðề nổi bật hơn hẳn, song nói về công đức và phương tiện đại bi vì tất cả
mọi chúng sinh của Ðạo, thì vua Lương Vũ Ðế rõ rệt hơn hết.
Do đó, có
thể là vua Lương Vũ Ðế đã hiểu rõ được ý chỉ của Tổ, song hành nguyện của
vua không đi theo hướng đó và nhà vua không giản dị cho các Công Ðức
đó là hữu lậu theo con mắt của Thanh Văn. Như Bồ Tát không đi thẳng vào
Niết Bàn ngay mà phải trải qua ba vô số kiếp ích lợi cho biết bao chúng
sinh, cho chính chúng ta, được vẹn toàn, rồi mới tính chuyện vào Niết Bàn.
Nếu chúng ta không chê Bồ Tát là đã không vào Ðạo ngay mà cứ vì chúng ta
mà nấn ná mãi trong cõi "hữu lậu" này, trái lại chính vì thế
mà chúng ta mới thấy vô vàn tri ân và hết lòng cảm phục công đức và dũng
lực phi phàm ấy, thì chúng ta cũng khoan vội coi "nhẹ" vua Lương Vũ Ðế.
Nếu Tam Bảo còn đến ngày nay giữa lòng thế gian với bao nhiêu thế lực của
bất tín, của ngoại đạo, của Ma vương và bao trùm hơn hết là của vô minh,
để cho chúng ta biết đến đạo Phật mà được hưởng ân huệ của Tam Bảo, ấy là
do Công Ðức của biết bao vị Bồ Tát ra công ra sức hộ pháp qua các
công việc Phật sự như in kinh, tạo tượng, đúc chuông, xây chùa, lập tháp.
Ngồi một mình trong rừng núi chưa chắc đã khó hơn là lao mình vào trong
chốn trược ác của chúng sinh mà vì họ thiết lập ngôi Tam Bảo. Thành Ðạo
một mình trong rừng sâu núi thẳm ngay trong hiện đời này làm sao khó cho
bằng trải qua vô biên kiếp giúp cho mọi người có được một nhân duyên Ðạo
ngay giữa cuộc sống náo ồn đầy phiền não ràng buộc của chính họ...
Với cái
nhìn của Ðại thừa, Bồ Tát đã làm cho sự sống của thế gian này trở thành
cao cả và linh thiêng. Bồ Tát đã biến cái thế gian mà các nhà Thanh Văn
luôn chê bai là ô nhiễm, lao tù, xiềng xích, đọa đày, đau khổ, như mụn
nhọt như mũi tên... và tìm cách xa lánh này, trở thành con đường Ðạo viên
mãn và tối thượng nhất. Tóm lại Bồ Tát với chân lý và hành nguyện của Ðại
thừa đã biến toàn thể cuộc sống của luân hồi trở thành một Công Ðức
chân thật bất khả tư nghì tràn đầy Từ Bi và Trí Huệ. Và Ðại thừa không bao
giờ còn thấy các Công Ðức ấy là "hữu lậu",
là "tham đắm" thế gian như một số người vẫn tự
hào là mình theo đúng Ðạo lầm tưởng nữa.
---o0o---
|
Thư Mục Tác Giả |
---o0o---
Vi tính : Giao Trinh Diệu Hạnh
Cập
nhật : 01-05-2002
Công
Ðức
Đại Thừa
Thượng Tọa Thích Nhất Chân
---o0o---
Công đức
hay phước đức thật ra cũng chỉ là một ý nghĩa với nhau, chẳng qua người
đời thì hay dùng chữ phước đức, và trong Ðạo lại hay dùng chữ công đức.
Tuy nhiên theo thói thường sử dụng, thời chữ phước đức thường được dùng để
chỉ cho quả và công đức được nói cho nhân. Như ta thấy một người giầu có
sung sướng, ta bảo là người đó có phước đức, và khi thấy một người đang bố
thí, ta nói người ấy đang làm công đức. Song ta vẫn có thể dùng cả hai chữ
thay cho nhau, và nói cho cả nhân lẫn quả gì cũng đều được. Như trong kinh
A Di Ðà khi các cảnh giới thù thắng của Cực Lạc thế giới được nói lên,
thời sau đó đức Phật đều kết luận rằng :"Cực lạc quốc độ thành tựu như
thị công đức trang nghiêm", nghĩa là "cõi nước Cực Lạc đã
thành tựu được các công đức tuyệt đẹp như vậy". Công đức ở đây
là nói cho kết quả vậy.
Tuy nhiên
trong Phật Pháp, công đức thường chỉ cho nhân, dĩ nhiên là các nhân tốt và
thiện, thông thường là hành động bố thí cứu giúp người cô cùng nghèo khổ,
và đặc biệt là bố thí cúng dường cho Tam Bảo, nhất là cho chư tăng, các vị
đệ tử Phật cần có sự cúng thí như thế để mà hành Ðạo cho đúng Pháp. Vấn đề
của chúng ta là : cứu giúp người nghèo khổ tật bệnh là công đức đã đành
rồi, song tại sao bố thí hay cúng dường cho Tam Bảo mà cũng là công đức ?
Ðể trả lời
vấn đề này, chúng ta cần nhận xét đôi chút về ý nghĩa tổng quát của công
đức như sau : có tốn kém công sức của mình hay phải thiệt thòi chịu hy
sinh, thì mới được gọi là "công" ; và tốn kém thiệt thòi hy
sinh như thế mà có mang lại được an lạc cho người khác thì mới được gọi là
"đức". Như nếu tôi chịu vất vả cả đêm để đào tường khoét
vách vào ăn trộm nhà người ta, làm thiệt hại cho người ta, thì tôi có "công"
thật đấy, nhưng "đức" thì hoàn toàn không có. Còn nếu như
tôi chịu thiệt thòi đem tiền của của tôi hay công sức của tôi ra giúp cho
người thiếu thốn được đầy đủ, người bệnh hoạn được chăm sóc, người đau
buồn được an ủi v.v.., làm lợi lạc cho người ta như thế, thì tôi vừa có "công"
mà vừa có "đức" nữa, nên được gọi là công đức.
Chưa hết,
theo Phật Pháp, một việc làm có công đức chính yếu không phải chỉ là ra
công sức làm lợi cho người khác, mà là kết quả do việc làm đó đem lại hoàn
toàn hữu ích cho chính mình. Hữu ích ở đây là mình được sung sướng và hạnh
phúc. Thí dụ như tôi ra công giết anh A để cho anh B được lợi lạc, vì A và
B cạnh tranh với nhau, thì dù là tôi có công và đem lại lợi ích cho B,
song kết quả thì tôi phải xuống địa ngục. Một hành động mà triêu cảm quả
báo xấu như thế không thể gọi là công đức được. Do đó trong cuộc sống liên
hệ đầy phức tạp này, chỉ có kết quả tối hậu mới xác định được hành động
mình làm là công đức hay không phải công đức.
Mà kết quả
ở đây không phải chỉ là kết quả nhất thời mà phải là kết quả tối hậu, như
tôi ra công ăn trộm xong, thì cảm thấy lợi lạc sung sướng với của cải ăn
trộm ấy, đó chỉ là một kết quả nhất thời (nói theo chuyên môn thì đó chỉ
là "sĩ dụng quả"). Nếu để "chơi chữ" một chút, ta có thể gọi
đó là kết quả của "công", chứ không phải kết quả của "đức",
nghĩa là do tôi có công ăn trộm nên tôi được kết quả ấy, song ăn trộm
không phải là "đức" mà là "thất đức",
thế nên tôi sẽ không có được kết quả sung sướng chân thật của "đức",
mà trái lại cuối cùng tôi sẽ phải chịu kết quả đắng cay của "thất
đức", như đọa địa ngục trong đời sau chẳng hạn. Kết quả đắng
cay này là kết quả tối hậu của hành động ăn trộm của tôi. Trong Phật Pháp,
kết quả tối hậu thường được gọi là "quả báo"
(gọi theo chuyên môn là "dị thục quả"), và chữ "báo
" ở đây là chỉ cho một thời điểm khác với thời điểm hiện tại này, tức là
chỉ cho một đời sống kiếp sau. Kết quả tối hậu như thế là quả báo của đời
sau vậy.
Phật Pháp
như thế nhìn công đức như là một nhân tốt cho đời sau được hưởng quả báo
tốt. Và như thế Phật Pháp xác định ý nghĩa chân chính của công đức không
hề ra khỏi nguyên tắc "nhân quả". Phật Pháp không nhìn theo
quan điểm phải, đúng, của thế gian để xác định ý nghĩa công đức, mà cũng
không nhìn theo tình cảm "dịu dàng" của thế gian hay các lý lẽ tốt thiện
của thế gian, để xác định ý nghĩa công đức, mà Phật Pháp chiếu theo nhân
quả hai đời mà lập thành ý nghĩa công đức vậy. Hễ đời này ra công sức làm
lợi lạc cho người mà đời sau được hưởng mọi điều tốt đẹp, thì công sức ấy
được gọi là công đức. Như đời này tôi bỏ công của ra bố thí cho nhiều
người được an lành, nên đời sau tôi sinh lên làm vua cõi trời hưởng đủ mọi
khoái lạc.
Do đó công
đức có thể được định nghĩa chính xác hơn nữa là "làm lợi cho người
trong hiện tại và làm lợi cho chính mình trong đời sau", thì đó là
công đức. Chúng ta thấy rõ về nhân quả ở đây : "làm lợi cho người"
là nhân, "làm lợi cho mình" là quả. Quả chỉ là một hoạt động thụ
hưởng, song nhân là cả một hành động phải ra sức và phải liên hệ với người
khác rất phức tạp. Nếu không có người nghèo khổ và nếu tôi không ra công
bố thí cho người ta, thì nhân sẽ không có, và nhân không có thì quả sẽ
không có theo. Do đó vấn đề nhân hay gieo nhân trở nên quan trọng hàng
đầu.
Rốt cuộc
công đức dù khi làm thì là lợi cho người khác, song kết quả tối hậu thì
vẫn là làm lợi cho chính mình. Ðó là lý lẽ nhân quả, một nguyên tắc tự
nhiên như thế của tất cả các pháp, nên dù tôi làm công đức mà không muốn
hưởng quả gì hết cũng không được, như đã vỗ mạnh hai tay vào với nhau mà
không muốn phát ra tiếng gì hết thì chắc chắn là không được. Theo nguyên
tắc ấy, Phật Pháp kêu gọi chúng ta làm công đức không phải theo lối đạo
đức thế gian "thí ân bất cầu báo", mà là làm công đức chính
là để "lợi mình và lợi người". Nói cách khác, người Phật tử
làm công đức là do vì biết đến nhân quả và do vì thâm tín nhân quả, nên
mới làm công đức, mục tiêu là để có được một quả báo lợi lạc cho mọi người
và lợi lạc tối hậu cho chính mình vậy. Làm công đức mà không cầu hay không
nhắm đến một quả báo tốt đẹp nào hết, thì đó chỉ mà một việc làm tốt ngẫu
hứng nhất thời, hoàn toàn lệ thuộc theo tình cảm ; hay chỉ là làm theo bẩm
tính trời sinh, như một phản ứng bản năng ; hay chỉ là làm hùa theo bằng
một tâm trạng lơ đãng hời hợt ; hay chỉ để xây dựng tư cách của bản ngã
mình theo các tiêu chuẩn đạo đức công ước của thế gian. Làm công đức theo
các lối ấy chỉ chứng tỏ là có một sự thiếu sót lớn : đó là không biết gì
đến chân lý nhân quả phổ biến khắp tất cả các pháp, tức là nhận định của
chúng ta trong khi làm công đức ấy hoàn toàn không tương ưng với chân lý,
nghĩa là công đức là một nguyên tắc chân lý nhân quả, mà trong khi thực
hiện nguyên tắc ấy, thì tâm thức chúng ta hoàn toàn không biết đến chân lý
ấy, hoàn toàn lạc lõng ở bên ngoài, hoàn toàn chìm đắm trong cơn mơ của "tình
thức", chúng ta được gọi là làm công đức trong "vọng tưởng".
Và do đó chúng ta nên dành chữ công đức ấy cho các hành động
tốt hay thiện thuộc về Ðạo, và các hành động tốt hay thiện của thế gian
thì sẽ được gọi là thiện hay tốt mà thôi.
Theo đó
vấn đề công đức trong Phật Pháp không giản dị như chúng ta tưởng. Ðể sáng
tỏ lên ý nghĩa công đức đối với Tam Bảo, chúng ta cần phải phân tích phần
nào về ý nghĩa của công đức theo Phật Pháp xem ra sao : Phật Pháp khi nói
về công đức, thường lấy bố thí là hành động điển hình. Bố thí là một nhân
công đức tiêu biểu, thế nên chúng ta cũng sẽ dùng bố thí để phân tích về
công đức như sau : Phật Pháp phân công đức bố thí ra làm ba thành phần căn
bản chính yếu, đó là người thí, vật thí và người nhận thí. Và do vì ba
thành phần này rất là sai khác biến thiên và phức tạp, thế nên công đức bố
thí cũng vô vàn phức tạp theo. Không phải cứ bố thí là đều bình đẳng một ý
nghĩa, đều bình đẳng một quả báo, mà bố thí sẽ tùy theo ba thành phần ấy
mà thành vô vàn công đức sai khác nhau. Câu Xá Luận phân tích ba thành
phần ấy như sau :
1. Về
người thí hay gọi là "chủ" : Nếu người thí coi mình như
người ra ân và ở bên trên thi ân xuống cho người nhận thí hay là người thọ
ân, hay thí bằng tất cả các tâm trạng thuộc "tình thức"
như đã đề cập ở bên trên, thì thí như thế chỉ là một hành động thiện của
thế gian, chứ không phải là một công đức thiện ở trong Ðạo. Phật Pháp đòi
hỏi người thí phải có một "tư cách" xứng đáng với công đức bố thí cao cả
này. Tư cách này gồm bẩy tính chất (gọi là "thất thánh
tài") như sau :
-
thâm tín nhân quả ;
-
trì giới thanh tịnh ;
- đa
văn hiểu rộng về pháp ;
-
trí huệ phân biệt chính xác ;
- xả
thí không tiếc lẫn ;
-
tàm là biết tôn trọng điều thiện và biết thẹn với lương tâm ;
-
quý là biết sợ quả báo xấu ác.
Nếu người
thí có đủ bẩy tính chất ấy mà ra tay thí thời công đức sẽ vô cùng to lớn,
quả báo đạt được sẽ khó mà so bì. Còn tùy theo nếu người thí không có đủ
bẩy pháp ấy hoặc có đủ mà phẩm tính không hoàn toàn, thời công đức và quả
báo do đó cũng trở nên kém hơn và sai khác với nhau. Còn thí mà người thí
thiếu hẳn bẩy pháp ấy thời chỉ là bố thí thiện của thế gian mà thôi.
Ngoài ra
muốn được quả báo mọi người tôn trọng mình, thì người thí còn phải hành
thí với tâm tôn trọng người nhận thí (gọi là "tôn trọng thí")
; muốn được hưởng quả báo sung sướng giầu có lớn, thì phải tự tay mình
hành thí (gọi là "tự thủ thí") ; muốn được quả báo cần đến
gì là tự nhiên sẽ có liền, thì phải hành thí cho đúng thời đúng lúc (gọi
là "ứng thời thí") ; và muốn được quả báo có của cải không
bao giờ bị đoạt mất, thời khi thí đừng làm tổn hại cho người nhận thí và
thí các tiền vật hoàn hảo (gọi là "vô tổn thí").
2 - Kế đến
là vật thí hay gọi là "tài". Cho dù người thí có toàn
hảo với "thất thánh tài" kể trên đi nữa, song công đức hơn
thua, nhiều ít khác nhau còn phải tùy thuộc vào phẩm chất của vật thí nữa.
Vật được thí ra được xét là tốt đẹp hay không theo bốn phương diện là mầu
sắc hình dáng, mùi, vị và cảm xúc (tức chính là bốn trần "sắc, hương, vị,
xúc"). Nếu vật thí có hình dáng mầu sắc hoàn toàn đẹp đẽ thời quả báo sẽ
làm cho người thí có được sắc đẹp tuyệt vời ; nếu vật thí có mùi thơm toàn
hảo thời người thí sẽ được quả báo danh tiếng lẫy lừng khắp mọi nơi ; nếu
vật thí có vị ngon ngọt đậm đà, thời người thí sẽ được quả báo mọi người
đều hâm mộ ưa thích ; nếu vật thí đưa lại cảm xúc êm ái dễ chịu thì người
thí sẽ được quả báo thân thể mềm mại, hễ lạnh thì liền được ấm, vừa nóng
thì liền được mát v.v..
3 - Cuối
cùng là người nhận thí được gọi là "điền". Thông
thường chúng ta ít để ý đến người nhận thí này, với quan niệm của thế
gian, chúng ta chỉ cho rằng người nhận thí là người đáng tội nghiệp, người
cần đến mình, người cầu xin mình, người quỳ lụy mình, và do đó người ấy sẽ
phải sợ mình, và mình sẽ có uy lực đối với người ấy v.v.. Phật Pháp không
nhìn giản dị như vậy, và lấy thí dụ cho công đức bố thí ví như việc trồng
trọt của nhà nông : tâm tốt không tham và hành động xả của bố thí như hành
động gieo hạt, vật thí xả ra cho ví như hạt giống, và người nhận thí ví
như đất ruộng.
Dù chúng
ta có tâm tốt đến đâu, và dù các vật chúng ta cho ra rất là tốt đẹp quý
giá vô cùng, song nếu không có người nhận thí, thì chúng ta sẽ không sao
thành tựu được công việc bố thí, tức không sao có được công đức bố thí và
quả báo bố thí. Người đời không tin nhân quả, nên bao giờ cũng cảm thấy
người thí là người ra ân và phải chịu hy sinh thiệt thòi tài của, còn kẻ
nhận thí kia là người "vô dụng" đáng tội. Quả thật những người ăn xin là
những người vô dụng đáng tội, song khi một người biết thâm tín nhân quả mà
muốn có được một kết quả thật tốt đẹp cho mình trong tương lai, người ấy
biết là cần phải gieo nhân công đức bố thí, mà muốn thực hành được công
đức bố thí, thì không thể nào thiếu người nhận thí được. Thế nên trong
Phật Pháp, cho dù là vua trên cõi trời, mà khi đã muốn làm công đức bố
thí, thì cũng phải hạ sinh xuống cõi nhân gian này, vì trên cõi trời không
có người ăn xin nào hết để mà thí. Ðã đành người ăn xin là hàng thấp nhất
trong xã hội, hàng mà mọi người khác đều dẫm lên ở bên trên, song đó lại
là nơi để gieo hạt giống công đức, cũng như mặt đất là thấp nhất và bị mọi
loài chà đạp bên trên, song đó là nơi để chúng ta gieo giống trồng trọt mà
thu gặt kết quả. Thế nên trong Ðạo, người nhận thí được gọi là "điền",
tức có nghĩa là ruộng đất.
Lại nữa, "điền"
không phải chỉ là những người nghèo khổ, đói kém, thất học hay là những kẻ
bạc phước, vô phước, mà ngay trong "điền" này lại có đủ cả
những người có ân với mình, những người có công đức hơn hẳn mình, cho đến
những người với công đức vô lượng vô biên. Thế nên "điền"
mới chia ra làm bốn loại : các loài hữu tình (gọi là "thú điền");
các người cô cùng nghèo khổ bệnh hoạn (gọi là "khổ
điền"), các bậc có ân với mình như cha mẹ, thầy dạy.. (gọi là "ân
điền"), và các bậc thánh (gọi là "đức
điền" hay "phúc điền").
Chẳng hạn
như tôi bố thí với tâm rất hoàn hảo và với phẩm vật rất tốt đẹp, song tùy
theo là tôi bố thí cho loài người, loài vật, hay loài trời (thường cho
loài trời thì gọi là "cúng") mà công đức thành sai khác nhau
để đưa đến các quả báo cũng theo đó mà thành sai khác. Lại trong một loài
không thôi như loài người chẳng hạn, cho dù cùng một tâm trạng cùng một
phẩm vật mà tôi bố thí hoặc cho kẻ nghèo khổ, hoặc cho cha mẹ sư trưởng,
hoặc cho chư thánh (thì gọi là "cúng dường"),
thời do các "điền" khác nhau như thế mà công đức và quả báo
cũng thành khác. Dĩ nhiên cũng như đất đai mầu mỡ thì cây quả tốt tươi và
to lớn, khi mà "điền" tốt tươi, tức người nhận thí là các
bậc ân nhân hay chư thánh đầy công đức của Ðạo, thì công đức bố thí sẽ trở
nên hoàn toàn to tát và viên mãn.
Do đó "điền"
hay người nhận thí đặc biệt hết sức quan trọng, nhất là trong Phật giáo
Ðại thừa. Ðức Phật chọn cách sống trong xã hội như thế nào ? Ngài chọn
cách sống thấp nhất, tức ăn xin hay gọi theo Ðạo là "khất
thực" để mà sống, và Phật Pháp cho đó là một cách sống chân
chính (tức là "chính mệnh") của một người hành
Ðạo cũng như của một bậc thánh. Bởi vì một người hành Ðạo không dính vào
cuộc sống này bằng bất cứ hình thức nghề nghiệp nào, người đó sinh sống
bằng của thí, và người đó phải trở thành một thứ "điền" cho
thế gian. Song khác với các người ăn xin khác, chỉ xin ăn để sống cho qua
ngày, chỉ để duy trì một cuộc sống khốn khổ thấp hèn không mục tiêu, như
một sự dư thừa vô dụng trong xã hội, do đó họ chỉ là "khổ
điền" của thế gian mà thôi ; trong khi các đệ tử đức Phật xin
ăn không phải để sống cho qua ngày, mà để dành trọn cuộc đời theo đuổi
chân lý và thực hành nếp sống Ðạo, với một lý tưởng cao thượng là thanh
tịnh tâm thức và giải thoát khỏi mọi chìm đắm của luân hồi. Với một cách
sống như vậy, người ấy vừa làm lợi cho mọi người ở chỗ lấy chính đời sống
mình ra để làm chỗ cho mọi người tạo công đức bố thí, và đồng thời làm lợi
cho chính mình ở chỗ dùng đời sống khất thực ấy mà xả ly tất cả mọi dính
líu, để thích ứng cho con đường tiến tới giải thoát. Do đó mà họ trở thành
"phúc điền" của thế gian này vậy.
Ðức Phật
như thế khi thành lập nên Tam Bảo, mục tiêu của Ngài là tạo lập nên "phúc
điền" cho thế gian này, tức Ngài đem chính sự giác ngộ của Ngài ra
lập thành Phật Bảo ; Ngài tuyên thuyết lên con đường Ðạo đi đến giải thoát
và con đường Ðạo đi đến giác ngộ, lập thành Pháp Bảo ; và Ngài thâu nhận
đệ tử và hướng dẫn họ nhất trí đi theo hai con đường Ðạo kể trên, lập
thành Tăng Bảo. Ngài lại đem cả ba Bảo ấy đặt vào trong lòng thế gian qua
cách sống thấp nhất trong xã hội là khất thực, và bằng cách ấy ngài giao
sự tồn tại và bền lâu của Tam Bảo tùy thuộc vào sự tùy hỉ bố thí cúng
dường của mọi người, nhờ vậy mà Tam Bảo trở thành phúc điền của thế gian.
Kể từ đó
đức Phật, Pháp của Ngài, và chư Tăng đệ tử của Ngài, tức Tam Bảo, được coi
là phúc điền tối thượng của thế gian. Cũng chính vì thế nên sau khi đức
Phật nhập Niết Bàn, xá lợi của Ngài và tháp thờ xá lợi ấy cũng như tháp
thờ Pháp Bảo được thay thế cho Ngài và cho Pháp Bảo trong vai trò làm phúc
điền cho thế gian. Rồi lại càng về sau này, các chốn già lam, chùa chiền,
tháp tự, là các nơi để thờ phụng Phật Bảo, để bảo trì Pháp Bảo, và là nơi
tập trung và trú ngụ của Tăng Bảo. Thế nên một ngôi chùa, một tự viện, đã
dần dà đủ yếu tố để trở thành những "trung tâm" thờ phụng Tam Bảo, và trở
thành "phúc điền" chính yếu của thế gian.
Công đức
bố thí, nói cách khác là công đức cúng dường, từ đó được tập trung vào các
ngôi chùa mà giờ được coi như chỗ của "ba ngôi Tam Bảo".
Người Phật tử tạo công đức không phải chỉ bằng cách cúng dường ủng hộ, duy
trì ngôi chùa mà thôi, mà chính yếu còn là xây dựng và tạo lập các ngôi
Tam Bảo ấy khắp mọi nơi nữa. Vua chúa của bao đời đã thực hành các công
đức ấy một cách chân thành và thiết tha, song cho đến ngày nay lại có
nhiều ngộ nhận và "lẫn lộn" vế vấn đề công đức này, để rồi công đức bị coi
là "hữu lậu", bị lơ là và đôi khi đến mức độ như coi thường,
cho đó là tham lam và "không giải thoát"... Ðiều chính yếu vẫn là do chúng
ta không phân biệt được rõ ràng đâu là công đức của Ðạo và đâu là công đức
của thế gian, và gốc gác sâu xa thì chính là ở chỗ chúng ta hoàn toàn mù
mờ và không sao phân rõ được thế nào là Ðại thừa, thế nào là Thanh Văn
thừa và thế nào là Nhân Thiên thừa !
Thanh Văn
thừa không mấy nhấn mạnh về công đức, tại sao vậy ? Vì Pháp này chỉ đặc
biệt dành cho người xuất gia, mà là người xuất gia theo hướng triệt để
viễn ly khỏi thế gian với mục tiêu là Niết Bàn giải thoát khỏi ba cõi luân
hồi. Công đức vốn là nhân để đưa đến một quả báo trong đời sau, nhân quả
hai đời như thế rõ ràng chỉ là luân hồi không hơn không kém, thế nên dù
công đức có tốt đẹp đến đâu đi nữa, thì cũng vẫn bị "kiêng kị" và không
được mấy "ưa" trong Pháp của Thanh Văn thừa. Một điểm nữa Pháp của Thanh
Văn nhấn mạnh vào sự thành tựu Ðạo cho riêng cá nhân, và lấy sự thành tựu
nơi cá nhân ấy là cứu cánh của Ðạo. Cá nhân mà thành tựu thì chính là
thành tựu nơi bản tâm của mình : như thay vì kính trọng Phật, thì tôi hãy
thành tựu sự giác ngộ ngay nơi tâm tôi đi ; thay vì bố thí cho mọi người,
thì tôi hãy thành tựu sự xả bỏ tất cả ngay nơi tâm tôi đi ; thay vì ấn
tống đọc tụng kinh điển, thì tôi hãy mở ra "pháp nhãn" ngay
nơi tâm tôi đi ; thay vì xây dựng chùa chiền, thì tôi hãy thanh tịnh tâm
tôi thoát khỏi tham sân si đi ; thay vì đảnh lễ cúng dường, thì tôi hãy
hướng tâm về quán sát chân lý đi...
Với tinh
thần thành tựu cho cá nhân như thế, Thanh Văn thừa không muốn bàn nhiều gì
đến mọi hoạt động liên hệ đến mọi người xung quanh ngay trong lòng thế
gian này, và có nói đến thì cũng không bao giờ cho thấy các hoạt động ấy
có gì khác hơn là phúc đức hữu lậu của luân hồi. Ngoài ra vấn đề chùa
chiền, tháp, tượng..., các thứ vật chất vô tình làm biểu tượng cho Tam
Bảo, lại càng bị "coi chừng" hơn nữa : Thanh Văn thừa không thể chấp nhận
sự linh thiêng hay bất cứ năng lực vi diệu nào đó có nơi các pháp ấy được,
sự liên hệ của cá nhân với các chỗ cao cả ấy qua các hành động chiêm
ngưỡng, đảnh lễ, cúng dường, hay ngay cả xây dựng và duy trì tu bổ các nơi
chốn ấy, thật sự làm phát sinh ra các công đức, song họ cho đó là do từ
tâm của cá nhân phát sinh ra mà thôi, chứ không phải là từ các đối tượng
linh thiêng kia mà ra, bởi các thứ vật chất vô tình ấy như chùa chiền và
tháp tự chỉ là gạch đá, tượng Phật chỉ là đất gỗ v.v.. thì đâu có biết gì,
đâu có thọ hưởng gì các sự cung kính và cúng dường của chúng ta, thì nói
gì là ban cho chúng ta điều này hay điều kia. Như Câu Xá Luận coi sự cúng
dường cho chùa tháp là một loại bố thí chỉ ích lợi cho chính mình chứ
không ích gì cho đối tượng được thí, và cúng dường chùa tháp mà có được
phúc đức, thì đó là do tâm xả đồ vật ra bố thí mà thành có phúc, chứ không
phải do chùa tháp thọ hưởng gì các vật thí ấy mà thành có phúc.
Ngoài ra
Câu Xá còn xác định dứt khoát tâm của cá nhân làm công đức mới chính là
nhân chủng và chính nhân ấy quyết định quả báo, chứ không phải do nơi "điền",
ví như hạt giống ngọt nên sinh quả ngọt, cho dù gặp phải đất xấu đi nữa
thì quả sinh ra vẫn ngọt. Thế nên với Thanh Văn thừa, chúng ta phải coi
chừng không nên biến các hành động lễ lậy cúng dường ấy trở thành tôn thờ
thần tượng một cách "mê tín", mà chỉ coi đó như một sự tưởng
niệm tôn kính và tri ân Tam Bảo mà thôi...
Hơn nữa
cho dù các sự lễ bái, cúng dường, xây dựng chùa tháp, chuông tượng v.v...
có mang lại công đức vô lượng đi chăng nữa, thì đó cũng chỉ thuộc về "nhân
thiên thừa", tức là con đường gieo nhân tốt để sinh lên cõi trời
hay vào chốn quyền quý giầu có của thế gian luân hồi này mà thôi.
Ðó là quan
điểm của Thanh Văn thừa. Song với Ðại thừa công đức rất quan trọng, mục
tiêu của Ðại thừa là thành Phật và độ sinh, mà nếu thiếu công đức thì
không thể thành Phật được, dù vẫn có thể chứng Thanh Văn hay Duyên Giác
quả được, và không thể cứu độ chúng sinh với vô vàn căn tính và khuynh
hướng sai khác được. Thế nên, khác hẳn với Thanh Văn thừa, trong phạm vi
công đức, "điền" là yếu tố quan trọng hơn hết, và là yếu tố
tối quan trọng đối với con đường Ðạo của Ðại thừa :
Theo Thanh
Văn thời Ðạo là một nỗ lực của tâm cá nhân và Ðạo thành tựu là thành tựu
ngay nơi tâm cá nhân. Với Ðại thừa, tâm cá nhân và nỗ lực của cá nhân vốn
dĩ đã là một sai lầm nền tảng, tức vô minh chấp ngã là căn bản của tâm cá
nhân và tham ái là động cơ gốc của mọi nỗ lực của tâm cá nhân, do đó sở dĩ
mà cá nhân vào Ðạo được là do "đức điền" hay "phúc
điền", tức Tam Bảo, chứ không phải do tự lực của tâm cá nhân
vô minh nọ. Nếu chúng ta làm công đức dựa trên các "khổ
điền" hay "ân điền" thời quả báo
của chúng ta chính là con đường trời người phú quý vinh hoa, và không mong
gì có Ðạo trong các thứ điền ấy. Nhưng nếu chúng ta làm công đức dựa trên
"đức điền", như cúng dường, đảnh lễ, xây chùa
thờ phụng Tam Bảo, thời tâm làm công đức đó của chúng ta sẽ chuyển thành
tâm Ðạo.
Bởi Ðại
thừa không thấy Ðạo chỉ là một thành tựu siêu thoát trong tâm của một cá
nhân, mà Ðạo chính là cái chân lý bất biến phổ biến khắp tất cả các pháp,
nhờ có chân lý này mà cá nhân mới thành tựu được sự siêu thoát trong tâm
mình. Song cho dù cá nhân tâm tôi có thành Ðạo hay không thành Ðạo, thì
Ðạo luôn luôn vẫn có đó không tăng không giảm. Ðể làm thể hiện ra cái Ðạo
mà là chân lý bản thể của tất cả các pháp này, chứ không phải chỉ là sự
thành tựu nơi tâm một cá nhân, tôi phải có một hoạt động trong "liên
hệ", như bố thí vật này vật nọ cho người này người kia, chứ không
thể chỉ bằng một hành động tách lìa tất cả như ngồi thiền trong rừng vắng.
Và hoạt động liên hệ ấy phải tương ưng với chân lý bản thể này, như thí
theo lý "tam luân không tịch", tức cả chủ, tài và điền đều
là KHÔNG. Có vậy thì hoạt động bố thí của tôi mới làm hiển lộ ra chân lý
bản thể phổ biến khắp tất cả các pháp : từ tôi đến vật thí và đến người
nhận thí, mọi liên hệ mọi khía cạnh sống của xã hội của thế gian, sẽ theo
đó mà bộc lộ ra toàn thân chân thật của chúng, sáng ngời và giải thoát.
Tâm giác ngộ của Ðại thừa như thế là một "Tâm" chân thật,
vốn là chân lý sẵn có biến mãn khắp tất cả các pháp bao la vô biên vô cùng
tận, chứ không phải chỉ là tâm thanh tịnh của cá nhân. Thế nên để thực
hành Ðạo Ðại thừa này, chúng ta cần phải thực hành các pháp môn "trong
liên hệ" với tất cả mọi người và tất cả các
pháp. Sự thành tựu Ðạo nơi cá nhân, với Ðại thừa, cũng chỉ là một phương
tiện để giúp cho Ðạo "liên hệ" thêm đắc lực, thí dụ
như tôi ái ngữ để kéo người ta theo Ðạo, và nếu tâm cá nhân tôi thanh tịnh
và giải thoát thì cũng chỉ là để thêm năng lực cho ái ngữ và tăng thêm tin
tưởng cho người nghe, chứ không phải để lánh riêng ra mà hưởng riêng sự
thanh tịnh và giải thoát nọ. Nói tóm lại, Bồ Tát thành Ðạo cho cá nhân
mình là để dành hết vào sự nỗ lực cứu độ vô tận chúng sinh, do đó hoạt
động thành Ðạo "cá nhân" không phải là mục tiêu chính, mà
hoạt động "liên hệ" cứu độ vô tận chúng sinh
mới là mục tiêu chính của Bồ Tát Ðạo, bởi vì chân lý không bao giờ lại chỉ
hạn cuộc nơi cá nhân, mà chân lý đích thực nằm ở chỗ "liên
hệ" tất cả các pháp vào với nhau, mà Ðại thừa Trung Hoa
thường gọi là "viên dung vô ngại" hay "pháp thân biến
mãn, biến chiếu" v.v...
Hoạt động
liên hệ của Ðạo này được gọi là Công Ðức trong Ðại thừa. Thanh văn
thừa mà nói đến hành Ðạo là phải yên tĩnh một mình thanh vắng v.v.. trong
khi Bồ Tát thừa nói đến hành Ðạo là phải có toàn thể vô tận chúng sinh, vô
tận cảnh giới, vô tận pháp môn phải học, vô tận thiện tri thức để phụng sự
cúng dường học hỏi, vô lượng thế giới đồng hiện khởi lên và náo nhiệt hoạt
động bộc lộ toàn thể bản chất của mình ra, từ vô lượng quốc độ chư Phật
cho đến bất tận muôn vẻ cảnh giới đau khổ của Ðịa ngục...
Một con
đường Ðạo bất khả tư nghì như thế, tâm cá nhân vô minh chấp ngã và tham ái
của chúng ta làm sao thâm nhập vào nổi đây ? Ðại thừa dạy cho chúng ta
thực hành Công Ðức, tức thực hành Ðạo trong liên hệ. Nhờ có liên hệ
mà chúng ta có thể được chuyển biến. Như một đứa bé nghèo cùng khốn khổ,
nhờ ông vua nhận làm con nuôi nên trở thành một hoàng tử. Ðứa bé nghèo kia
làm sao trở thành hoàng tử được, song chỉ vì nhờ có "liên hệ"
làm con nuôi với ông vua mà trở thành hoàng tử. Cũng thế nhờ có liên hệ
của Công Ðức mà tâm vô minh tham ái của chúng ta trở thành
tâm Ðạo : tức nhờ có Công Ðức quy y "liên hệ"
với Tam Bảo mà chúng ta trở thành "con" của Phật, rồi nhờ có
Công Ðức cúng dường ủng hộ "liên hệ"
với Tam Bảo mà chúng ta được thừa hưởng phúc đức Ðạo Pháp của chư Phật để
lại cho chúng ta...
Trong một
Công Ðức của Ðạo như thế, "điền", tức Tam Bảo,
luôn luôn là quan trọng bậc nhất, bởi nhờ Tam Bảo điền mà tâm chúng ta
chuyển thành Ðạo vậy. Do đó tạo lập chùa chiền để duy trì và củng cố ngôi
Tam Bảo là một Công Ðức siêu việt thù thắng của Ðạo cho mọi
người, chứ không phải chỉ là chuyện tốt của thế gian hay chuyện riêng tư
của bất cứ ai. Vì vậy các quan điểm về công đức như là pháp hữu lậu, như
pháp thế gian, còn tham đắm chưa giải thoát v.v.. với Ðại thừa, chỉ là các
ngộ nhận đầy tai hại mà thôi. Thế nên chúng ta không khỏi cũng cần phải
lưu ý đến câu chuyện mà chúng ta không mấy ai không biết về Công
Ðức xây chùa của vua Lương Vũ Ðế, vẫn bị bác bỏ và coi thường trong truyền thống của
Thiền tông như sau :
Theo
truyền thuyết của Thiền tông thì lần đầu vua Lương Vũ Ðế tiếp kiến Tổ Bồ
Ðề Ðạt Ma, nhà vua hỏi về công đức xây chùa tạo tượng, cúng dường độ tăng,
mà nhà vua thường làm. Tổ trả lời là không có công đức gì hết. Tại sao ?
Vì đó chỉ là các công đức "hữu lậu" triêu cảm các quả báo
nhân thiên trong luân hồi mà thôi. Ðến khi vua quay sang hỏi về chân lý
cứu cánh gọi là "thánh đế đệ nhất nghĩa", thời Tổ cũng trả
lời là "trống rỗng chẳng có thánh gì hết". Tại sao vậy ? Vua
muốn biết nên hỏi "vậy thì đứng trước trẫm là ai vậy ?". Ý
vua hỏi nếu không có thánh gì hết thì ngài là gì vậy ? Không phải ngài là
bậc thánh đó hay sao ? Vậy tại sao lại nói là không có thánh ? Tổ trả lời
là "không biết !". Thiền tông cho rằng đến đó, thời vua
Lương Vũ Ðế không còn biết vin vào đâu để mà lãnh hội được ý chỉ của Tổ
nữa. Thế nên Tổ bỏ đi, vượt sông sang Thiếu Thất ngồi nhập định liền chín
năm...
Câu chuyện
thiền đưa lại cho chúng ta một cảm tưởng là vua Lương Vũ Ðế tuy là một vị
vua rất thuần thành, tạo rất nhiều công đức đối với Tam Bảo và am hiểu rất
sâu xa về Phật Pháp, song chỉ là thế gian đạo mà thôi, và tất cả mọi hoạt
động "Ðạo" hay mọi Công Ðức ấy của vua đều không đưa
đến giác ngộ, đều không làm cho vua nhập Ðạo chân chính được.
Song với
quan điểm của Ðại thừa về Công Ðức "liên hệ" mà chúng
ta đã bàn ở trên, thì cho dù câu chuyện ấy là có thật đi nữa, thì chưa
chắc là vua Lương Vũ Ðế không hiểu gì về lập trường của Tổ Ðạt Ma, mà chỉ
vì là hai chí hướng khác nhau mà thôi. Cả hai đều là hai đại Bồ Tát, song
Tổ Bồ Ðề thì muốn truyền đạt tâm Ðạo một cách trực tiếp và muốn cho mọi
người trực nhận ra được Ðạo ngay nơi bản tâm vô minh và phiền não của cá
nhân mình ; trong khi vua Lương Vũ Ðế thì thấy Ðạo nằm ngay trong cuộc
sống này qua các công đức xây dựng chùa chiền và ủng hộ Tam Bảo vững chắc
ở giữa thế gian tối mù và đầy nguy hiểm này. Từ bi của Tổ Bồ Ðề là ở chỗ
nhẫn nại chín năm ròng chỉ để truyền lại cho một người pháp môn đốn ngộ mà
lợi ích chúng sinh ; trong khi từ bi của vua Lương Vũ Ðế là ra công xây
dựng ngôi Tam Bảo, ấn hành kinh điển, để cho chúng sinh có nơi nương tựa
và được cứu độ theo đúng trình độ căn tính của mình. Tổ Bồ Ðề Ðạt Ma muốn
ích lợi cho một số người có căn tính đặc biệt ngoại lệ, trong khi vua
Lương Vũ Ðế là làm lợi ích cho đại đa số quần chúng. Tổ Bồ Ðề truyền đạo
qua tâm và qua cá nhân, vua Lương Vũ Ðế truyền đạo không phải chỉ qua tâm
mà còn qua tất cả các vật vô tình như gạch ngói gỗ đá được biến thành chùa
chiền thờ phượng ngôi Tam Bảo và đồng đất được biến thành tượng Phật cho
mọi người có nơi nương tựa và có phúc điền để mà đảnh lễ cúng dường tạo
công đức. Tổ Bồ Ðề lọc lựa căn cơ đặc biệt mà truyền Ðạo, vua Lương Vũ Ðế
phổ tế mọi căn cơ. Nói về sự bí ẩn khó mà hiểu thấu nổi của Ðạo, thì tổ Bồ
Ðề nổi bật hơn hẳn, song nói về công đức và phương tiện đại bi vì tất cả
mọi chúng sinh của Ðạo, thì vua Lương Vũ Ðế rõ rệt hơn hết.
Do đó, có
thể là vua Lương Vũ Ðế đã hiểu rõ được ý chỉ của Tổ, song hành nguyện của
vua không đi theo hướng đó và nhà vua không giản dị cho các Công Ðức
đó là hữu lậu theo con mắt của Thanh Văn. Như Bồ Tát không đi thẳng vào
Niết Bàn ngay mà phải trải qua ba vô số kiếp ích lợi cho biết bao chúng
sinh, cho chính chúng ta, được vẹn toàn, rồi mới tính chuyện vào Niết Bàn.
Nếu chúng ta không chê Bồ Tát là đã không vào Ðạo ngay mà cứ vì chúng ta
mà nấn ná mãi trong cõi "hữu lậu" này, trái lại chính vì thế
mà chúng ta mới thấy vô vàn tri ân và hết lòng cảm phục công đức và dũng
lực phi phàm ấy, thì chúng ta cũng khoan vội coi "nhẹ" vua Lương Vũ Ðế.
Nếu Tam Bảo còn đến ngày nay giữa lòng thế gian với bao nhiêu thế lực của
bất tín, của ngoại đạo, của Ma vương và bao trùm hơn hết là của vô minh,
để cho chúng ta biết đến đạo Phật mà được hưởng ân huệ của Tam Bảo, ấy là
do Công Ðức của biết bao vị Bồ Tát ra công ra sức hộ pháp qua các
công việc Phật sự như in kinh, tạo tượng, đúc chuông, xây chùa, lập tháp.
Ngồi một mình trong rừng núi chưa chắc đã khó hơn là lao mình vào trong
chốn trược ác của chúng sinh mà vì họ thiết lập ngôi Tam Bảo. Thành Ðạo
một mình trong rừng sâu núi thẳm ngay trong hiện đời này làm sao khó cho
bằng trải qua vô biên kiếp giúp cho mọi người có được một nhân duyên Ðạo
ngay giữa cuộc sống náo ồn đầy phiền não ràng buộc của chính họ...
Với cái
nhìn của Ðại thừa, Bồ Tát đã làm cho sự sống của thế gian này trở thành
cao cả và linh thiêng. Bồ Tát đã biến cái thế gian mà các nhà Thanh Văn
luôn chê bai là ô nhiễm, lao tù, xiềng xích, đọa đày, đau khổ, như mụn
nhọt như mũi tên... và tìm cách xa lánh này, trở thành con đường Ðạo viên
mãn và tối thượng nhất. Tóm lại Bồ Tát với chân lý và hành nguyện của Ðại
thừa đã biến toàn thể cuộc sống của luân hồi trở thành một Công Ðức
chân thật bất khả tư nghì tràn đầy Từ Bi và Trí Huệ. Và Ðại thừa không bao
giờ còn thấy các Công Ðức ấy là "hữu lậu",
là "tham đắm" thế gian như một số người vẫn tự
hào là mình theo đúng Ðạo lầm tưởng nữa.
|
Thư Mục Tác Giả |
---o0o---
Vi tính : Giao Trinh Diệu Hạnh
Cập
nhật : 01-05-2002
Trở
về Trang Triết Học
Đầu trang
Biên tập nội
dung : Tỳ Kheo Thích Nguyên Tạng
Xin gởi bài mới và ý kiến đóng góp cho Trang
Nhà qua địa chỉ : quangduc@quangduc.com
Địa chỉ gởi thư: Tu Viện Quảng Đức, 105 Lynch Road, Fawkner, Vic.
3060. Tel: 61. 03. 9357 3544

X-Cache: MISS


markdown:
Theo The Verge dẫn tin từ trang New Scientist, dữ liệu Facebook của hơn 3 triệu người dùng từng sử dụng một ứng dụng trắc nghiệm tính cách bản thân đã được đăng tải trên một trang web với lớp bảo mật "có cũng như không" và hoàn toàn có thể bị kẻ gian truy cập.
New Scientist cũng cho biết những dữ liệu này bao gồm các câu trả lời của người dùng Facebook về tính cách của họ, và tuy không có tên của người tham gia, những thông tin khác như tuổi, giới tính, tình trạng hôn nhân,... đều bị thu thập.
Tất cả những dữ liệu này đều được đặt trên một trang web cộng tác mà lẽ ra chỉ những nhà nghiên cứu được cấp phép mới có thể truy cập. Tuy nhiên, New Scientist cho biết tài khoản và mật khẩu đăng nhập vào trang web có thể được tìm thấy "ngay trên Google trong vòng chưa đầy một phút tìm kiếm", cho phép ai cũng có thể truy cập vào những dữ liệu này.
![]()
|Thêm 3 triệu tài khoản Facebook bị rò rỉ dữ liệu|
Ứng dụng trắc nghiệm cá nhân này có tên myPersonality. Theo New Scientist, hơn 3 triệu người tham gia đã đồng ý chia sẻ thông tin một cách ẩn danh cho các nhà nghiên cứu. Nhóm đứng sau ứng dụng myPersonality cho phép mọi nhà nghiên cứu đều có thể truy cập vào những dữ liệu đã thu thập được, chỉ cần họ đăng ký tài khoản và đồng ý sẽ sử dụng nó một cách ẩn danh. Tổng cộng, có 280 người đã được trao quyền truy cập, bao gồm một số nhân viên của Facebook và các công ty công nghệ lớn khác.
Vụ việc lần này có rất nhiều điểm chung với bê bối Cambridge Analytica đã thu hút sự chú ý của công chúng trong suốt vài tháng qua, khi dữ liệu của 87 triệu người dùng Facebook đã bị thu thập và sử dụng một cách trái phép thông qua ứng dụng trắc nghiệm tính cách thisisyourdigitallife. Cả myPersonality và thisisyourdigitallife đều được tạo ra bởi các nhà nghiên cứu của Đại học Cambridge, và đều có chung một nhà nghiên cứu: Aleksandr Kogan.
![]()
|Aleksandr Kogan|
Kogan là người đã tạo ra ứng dụng thisisyourdigitallife, và theo New Scientist, anh cũng tham gia vào dự án myPersonality cho tới giữa năm 2014 (dự án được khởi xướng từ năm 2009). Đại học Cambridge cho biết myPersonality được bắt đầu từ trước khi người tạo ra nó nhập học tại trường, và ứng dụng này không hề được phê duyệt thông qua quy trình đánh giá đạo đức của trường.
Về phía Facebook, một phát ngôn viên của công ty tuyên bố ứng dụng đang được điều tra và sẽ bị cấm khỏi nền tảng nếu "nhóm nghiên cứu từ chối hợp tác hoặc không đạt những tiêu chuẩn mà chúng tôi đề ra". Trong một diễn biến có liên quan, nhằm "thanh lọc" nền tảng khỏi những ứng dụng cố tình lạm dụng dữ liệu người dùng, Facebook đã tuyên bố vào sáng nay rằng công ty đã đình chỉ 200 ứng dụng, trong đó có myPersonality, và tiến hành điều tra hàng nghìn ứng dụng khác.
Tuy số người dùng bị rò rỉ dữ liệu lần này "chỉ" là 3 triệu người so với 87 triệu người của Cambridge Analytica, vụ việc đã một lần nữa cho thấy những thông tin như thế này có thể chi tiết đến mức nào và được lan rộng như thế nào. Một trong những vấn đề lớn nhất ở đây là, mặc dù những dữ liệu này đều được ẩn danh, New Scientist cho biết việc "tái định danh" là khá dễ dàng bằng cách sử dụng những thông tin Facebook được gắn với mỗi bài kiểm tra tính cách.
Theo Vnreview
![ Người dùng Facebook Việt Nam đang quá "nhẹ dạ" với thông tin cá nhân](https://vnn-imgs-f.vgcloud.vn/2018/04/12/11/nguoi-dung-facebook-viet-nhe-da-cho-khong-thong-tin-ca-nhan-the-nao.jpg?w=145&h=101)
![ Người dùng Facebook Việt Nam đang quá "nhẹ dạ" với thông tin cá nhân](https://vnn-imgs-f.vgcloud.vn/2018/04/12/11/nguoi-dung-facebook-viet-nhe-da-cho-khong-thong-tin-ca-nhan-the-nao.jpg?w=145&h=101)
[Người dùng Facebook Việt Nam đang quá "nhẹ dạ" với thông tin cá nhân](http://vietnamnet.vn/vn/cong-nghe/cong-dong-mang/nguoi-dung-facebook-viet-nam-dang-qua-nhe-da-voi-thong-tin-ca-nhan-441273.html#inner-article)
Hãy tưởng tượng Facebook giống như một thành phố hiện đại, cho phép mọi người ở trong các căn hộ tiện nghi miễn phí. Tuy nhiên, họ phải chấp nhận việc tất cả các căn phòng đều bị Facebook đặt camera ghi hình 24/7.
![ Người Việt có nên từ bỏ mạng xã hội Facebook?](https://vnn-imgs-f.vgcloud.vn/2018/04/06/22/nguoi-viet-co-nen-tu-bo-mang-xa-hoi-facebook.jpg?w=145&h=101)
![ Người Việt có nên từ bỏ mạng xã hội Facebook?](https://vnn-imgs-f.vgcloud.vn/2018/04/06/22/nguoi-viet-co-nen-tu-bo-mang-xa-hoi-facebook.jpg?w=145&h=101)
[Người Việt có nên từ bỏ mạng xã hội Facebook?](http://vietnamnet.vn/vn/cong-nghe/bao-mat/nguoi-viet-co-nen-tu-bo-mang-xa-hoi-facebook-440310.html#inner-article)
Hơn 500.000 tài khoản Facebook của người Việt đã bị thu thập dữ liệu cá nhân trong vụ bê bối Cambridge Anatalyca. Vậy người Việt có nên từ bỏ mạng xã hội Facebook?
![ Tài sản ông chủ Facebook tăng thêm 13 tỷ USD sau bê bối dữ liệu](https://vnn-imgs-f.vgcloud.vn/2018/05/14/14/tai-san-ong-chu-facebook-tang-them-13-ty-usd-sau-be-boi-du-lieu.jpg?w=145&h=101)
![ Tài sản ông chủ Facebook tăng thêm 13 tỷ USD sau bê bối dữ liệu](https://vnn-imgs-f.vgcloud.vn/2018/05/14/14/tai-san-ong-chu-facebook-tang-them-13-ty-usd-sau-be-boi-du-lieu.jpg?w=145&h=101)
[Tài sản ông chủ Facebook tăng thêm 13 tỷ USD sau bê bối dữ liệu](http://vietnamnet.vn/vn/cong-nghe/cong-dong-mang/tai-san-ong-chu-facebook-tang-them-13-ty-usd-sau-be-boi-du-lieu-450903.html#inner-article)
Theo thống kê của Forbes, Mark Zuckerberg hiện sở hữu tài sản 74,2 tỷ USD, tăng 13 tỷ USD kể từ ngày 27/3.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-Crawler-Transfer-Encoding: chunked

Connection: keep-alive

X-Crawler-Content-Encoding: gzip

Vary: Accept-Encoding

X-Cache: MISS from Cache7166


markdown:
Điện thoại: 08 6273 3419 - 0938 324 487 - 0966 447 834
0938 324 487
0966 447 834
Máy giặt ngày nay hiện đang là một trong nhiều thiết bị điện dân dụng quan trọng và gần như không thể thiếu trong mỗi hộ gia đình quận Phú Nhuận TPHCM. Ngoài việc giúp cho cuộc sống của chúng...
Mặc dù máy lạnh hiện đại, tiện lợi với nhiều công nghệ tiên tiến, nhưng như vậy vẫn chưa đủ để giúp máy lạnh tránh được những hỏng hóc trong quá trình sử dụng do một vài sự cố...
Máy giặt hiện đại và tiện lợi là nhờ vào nhiều công nghệ tiên tiến được nhà sản xuất trang bị thêm. Mặc dù là như vậy, nhưng máy giặt vẫn chỉ là một trong nhiều thiết bị điện lạnh...
Để phòng tránh những trường hợp máy lạnh bị hư hỏng bất ngờ trong quá trình sử dụng, bạn và những người dùng máy lạnh khác nên thường xuyên làm vệ sinh và bảo dưỡng cho máy lạnh, định...
Bình thường, khi giặt áo quần, chăn, mùng, mền... bằng tay thì sẽ mất rất nhiều thời gian lẫn công sức, nhưng với máy giặt, mọi việc sẽ được xử lý thông qua vài thao tác đơn giản, không...
Mặc dù máy lạnh là tiện lợi và hiện đại, nhưng máy lạnh cũng vẫn chỉ là một trong nhiều thiết bị điện lạnh thông thường. Thế nên, với mức độ sử dụng nhiều của người dân quận Tân...
Để có thể hoàn thành công việc nội trợ ở nhà được nhanh chóng và hiệu quả, nhiều thiết bị điện đã được người dân quận Gò Vấp chú trọng lắp đặt sử dụng trong thời gian vài năm...
Thời tiết nắng nóng cùng không khí ô nhiễm khói bụi tăng cao tại quận Gò Vấp nói riêng và TPHCM nói chung làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe con người. Do đó, trong nhiều năm qua việc...
Máy giặt cũng vẫn chỉ là một trong số nhiều thiết bị điện dân dụng thông thường, thế nên máy giặt cũng không thể tránh khỏi hiện tượng bị hư hỏng bất ngờ trong quá trình sử dụng do...
Dưới sự tác động của thời tiết nắng nóng cùng sự ô nhiễm khói bụi trong môi trường không khí, dễ làm cho cơ thể của con người trở nên mệt mỏi và làm ảnh hưởng không tốt tới sức...
Công việc giặt áo quần tưởng chừng như đơn giản, nhưng sự thật lại là ngược lại, đây chíng là công việc tiêu tốn nhiều thời gian lẫn sức lực nếu như chỉ giặt bằng tay như thông...
Dịch vụ sửa chữa máy lạnh tại nhà giá rẻ quận Thủ Đức TPHCM. Công ty Điện Lạnh Bảo An chuyên cung cấp dịch vụ sửa máy lạnh uy tín, chuyên nghiệp tại nhà ở HCM. Liên hệ tới Bảo An bạn...
Mặc dù máy giặt tiện lợi và rất hiện đại, nhưng xét cho cùng thì cũng chỉ là một trong nhiều thiết bị điện thông thường, thế nên máy giặt vẫn không thể tránh khỏi bị hư hỏng trong quá...
Công ty Điện Lạnh Bảo An là một trong những đơn vị chuyên cung cấp các dịch vụ về máy lạnh uy tín tại TPHCM và nhiều tỉnh thành lân cận. Bạn luôn nhận được dịch vụ sửa chữa máy lạnh...
Công việc chăm sóc nhà cửa tưởng chừng như đơn giản, nhưng thực chất lại tốn rất nhiều thời gian và công sức hơn rất nhiều so với suy nghĩ của nhiều người. Nhằm giúp cho công việc nội...
Dịch vụ sửa chữa máy lạnh giá rẻ tại quận 11 HCM. Công ty Điện Lạnh Bảo An chuyên cung cấp dịch vụ sửa chữa máy lạnh uy tín, chuyên nghiệp tại nhà ở TPHCM và nhiều tỉnh thành lân cận...
Đối với người dân quận 10 nói riêng và Thành phố Hồ Chí Minh nói chung ngày nay, công việc rất bận rộn nên không có nhiều thời gian để chu toàn những việc trong nhà. Vì thế mà nhiều hộ gia...
Thời tiết nắng nóng của quận 10 nói riêng và TPHCM nói chung dễ làm cho cơ thể con người ta cảm thấy mệt mỏi và uể oải, thêm vào đó là không khí ô nhiễm khói bụi tăng cao làm ảnh hưởng...
Máy giặt ngày nay là một trong nhiều thiết bị điện lạnh gia dụng quan trọng, gần như không thể thiếu trong mỗi hộ gia đình hiện đang sinh sống và làm việc tại quận 9 TPHCM. Ngoài việc giúp...
Dịch vụ sửa chữa máy lạnh tại nhà ở quận 9 TPHCM. Công ty Điện Lạnh Bảo An chuyên cung cấp dịch vụ sửa chữa máy lạnh uy tín, chuyên nghiệp tại nhà ở HCM và nhiều tỉnh thành lân cận khác....
Trong cuộc sống ngày nay, máy giặt là một trong nhiều thiết bị điện gia dụng được sử dụng phổ biến tại quận 8 TPHCM. Ngoài việc giúp tiết kiệm thời gian và công sức trong việc giặt áo...
Dịch vụ sửa chữa máy lạnh tại nhà quận 8 TPHCM. Công ty Điện Lạnh Bảo An chuyên cung cấp dịch vụ sửa chữa máy lạnh uy tín, chuyên nghiệp tại nhà ở HCM và nhiều tỉnh thành lân cận khác....
Với những máy giặt hiện đại hiện nay, các nhà sản xuất đã không ngừng trang bị cho máy giặt những công nghệ tiên tiến, nhằm giúp máy giặt nâng cao hơn về mặt hiệu năng, giảm thiểu tiêu hao...
Dịch vụ sửa chữa máy lạnh tại nhà quận 7 TPHCM. Công ty Điện Lạnh Bảo An chuyên cung cấp dịch vụ sửa chữa máy lạnh uy tín, chuyên nghiệp, giá rẻ tại nhà ở TPHCM và nhiều tỉnh thành lân...
Trải qua hơn 10 năm hoạt động và phát triển, điện lạnh Bảo An chúng tôi đã giúp đỡ rất nhiều khách hàng sửa chữa thành công hàng ngàn chiếc máy giặt với vô số những lỗi lớn nhỏ khác...

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Keep-Alive: timeout=2, max=100

Connection: Keep-Alive

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
Điện thoại: 08 6273 3419 - 0938 324 487 - 0966 447 834
Sản phẩm tủ lạnh NR8 tuy là một chiếc máy lạnh đã qua sử dụng nhưng khả năng hoạt động của chiếc tủ lạnh này vẫn vô cùng tốt hơn nữa giá bán lại rất rẻ.
Tủ lạnh là thiết bị, đồ dùng điện lạnh giúp cho việc bảo quản đồ ăn chín và đồ ăn sống trở nên dễ dàng và nhanh gọn. Đồng thời, tủ lạnh còn có nhiều chức năng khác như làm đá, làm các món ăn như kem, chè và làm mát nước. Chính vì vậy mà hiện nay, tủ lạnh là một trong những đồ dùng điện lạnh được nhiều gia đình mua sắm và lắp đặt để sử dụng.
Bạn cũng muốn mua một chiếc tủ lạnh nhưng không có đủ tiền, vậy bạn có muốn mua một chiếc
[ không? Công ty Cơ Điện Lạnh Bảo Anh cung cấp sản phẩm tủ lạnh đã qua sử dụng](http://vesinhmaylanhbaoan.com/tu-lanh-da-qua-su-dung.html)
Nếu như các bạn có nhu cầu mua sản phẩm
**tủ lạnh đã qua sử dụng** NR8T của chúng tôi thì hãy liên hệ đến hotline: 08 9849 0321 - 0938 324 487 - 0966 447 834 để được báo giá và cung cấp thông tin sản phẩm nhanh nhất. Xin cảm ơn!


markdown:
Các chị em nội trợ nên bắt đầu nói "không" với thuốc tẩy Clo, loại bỏ chúng ra khỏi ngôi nhà của mình. Bởi vì nó có thể gây kích ứng da, mắt và phổi, đầu độc vật nuôi như cá, chó, mèo... và phát tán chất dioxin gây ung thư trong quá trình sử dụng.
May mắn thay, vẫn có rất nhiều cách khác để giữ khăn, tất, đồ dùng bằng vải trong gia đình luôn trắng sạch. Các nguyên liệu cần thiết đều quen thuộc, thường xuyên có mặt trong nhà của bạn.
**Nguyên liệu:**
- Bột giặt/nước giặt
- Giấm ăn
- Bột baking soda
- Nước oxy già (3%)
- Nước rửa bát
- Chanh tươi
- Ánh nắng mặt trời
- Dụng cụ đong
- 1 chiếc nồi to
**Cách thực hiện:**
Lưu ý: Ngoại trừ nước chanh và ánh nắng mặt trời, chỉ sử dụng một trong những nguyên liệu này tại một thời điểm, không sử dụng tất cả cùng một lúc. Các công thức dưới đây đạt hiệu quả tốt nhất trên chất liệu vải 100% cotton nhưng tốt nhất, bạn nên kiểm tra trước khi áp dụng với chất liệu vải khác hoặc dùng cho máy giặt.
**- Giấm ăn:** Giấm ăn có tác dụng làm trắng, khử mùi và làm mềm vải. Hòa lẫn 1/2 - 1 cốc giấm ăn với bột giặt/nước giặt quần áo của bạn. Đừng lo lắng về mùi của giấm, nó sẽ bay hết sau khi phơi khô. Nếu vết bẩn quá cứng đầu, ví dụ như ở cổ áo, nách áo, cổ tay áo... bạn có thể đổ trực tiếp giấm ăn lên đó và vò qua trước khi giặt. **- Bột baking soda:** Tương tự như giấm ăn, bột baking soda cũng giúp làm trắng, khử mùi và làm mềm vải. Trộn thêm 1/2 cốc bột baking soda với bột giặt/nước giặt quần áo thông thường của bạn. Đối với vết bẩn cục bộ, trộn bột baking soda với nước, quấy đều cho hỗn hợp đặc lại rồi bôi trực tiếp lên vết bẩn. Để yên một lúc rồi giặt sạch như bình thường. **- Nước oxy già (3%):** Đây được coi là thuốc tẩy an toàn, không chứa Clo. Chỉ cần hòa lẫn 1/2 cốc nước oxy già với bột giặt/nước giặt quần áo để tăng cường khả năng giặt tẩy trắng sạch. **- Xà phòng chuyên dụng dành cho máy rửa bát: **Chúng tôi không gợi ý bạn mua xà phòng chuyên dụng dành cho máy rửa bát để giặt quần áo, nhưng nếu có sẵn trong nhà thì bạn hoàn toàn có thể sử dụng để tẩy trắng quần áo và đồ dùng bằng vải. Pha 1/4 cốc xà phòng chuyên dụng của máy rửa bát với bột giặt/nước giặt tẩy quần áo là được.
Ngoài ra, bạn nên chọn mua loại xà phòng chuyên dụng không chứa Clo và Natri Phốt-phát vì chúng thân thiện với con người và môi trường.
**- Nước chanh tươi: **Nước chanh tươi giúp tẩy trắng và khử mùi vải một cách tự nhiên. Hòa lẫn 1/4 - 1/2 cốc nước cốt chanh tươi với bột giặt/nước giặt quần áo sẽ cho hiệu quả giặt tẩy tốt hơn trông thấy. **- Nước chanh ngâm:** Đổ đầy nước sạch và 2 - 3 quả chanh tươi cắt lát vào một chiếc nồi to, đun sôi. Sau đó tắt lửa và thả quần áo hoặc khăn, đồ dùng bằng vải muốn tẩy trắng vào nồi khi nước đang nóng. Ngâm khoảng 1 giờ và giặt sạch như bình thường. **- Ánh nắng mặt trời: **Phơi khô quần áo đã giặt sạch dưới ánh nắng mặt trời không chỉ làm vải trắng lên mà còn lưu lại mùi thơm dễ chịu.
Theo
*Eva*

Server: Apache

Keep-Alive: timeout=5, max=30

Content-Type: text/html


markdown:
Chi tiết ấn phẩm Đặc san "Người DẪN ĐẦU" số 3 năm 2018, xin mời xem tại đây
Điều khoản sử dụng
|
Bảo mật
|
Liên hệ
|
Sơ đồ website
|
Đăng ký/ từ chối Email quảng cáo
|
Vietcombank Web Mail
|
Quản lý văn bản
© 2001-2018 Vietcombank

Cache-Control: private

Set-Cookie: ASP.NET_SessionId=jhnbbrfvxgispm4xuganb1xg; path=/; secure; HttpOnly

X-Powered-By: VCB

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-Content-Type-Options: nosniff

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Content-Security-Policy: default-src 'self'; script-src 'self' data: 'unsafe-inline' 'unsafe-eval' vietcombank.com.vn *.vietcombank.com.vn *.google-analytics.com *.verisign.com *.norton.com; style-src 'self' 'unsafe-inline' vietcombank.com.vn *.vietcombank.com.vn; img-src * 'self' data: vietcombank.com.vn *.vietcombank.com.vn *.google-analytics.com stats.g.doubleclick.net www.gstatic.com *.verisign.com *.norton.com *.longtailvideo.com; font-src 'self' data: vietcombank.com.vn *.vietcombank.com.vn; connect-src 'self' vietcombank.com.vn *.vietcombank.com.vn; frame-src 'self' gsa://onpageload; form-action *; report-uri /CspReport.ashx


markdown:
# Nỗi đau tột cùng của thân nhân hành khách vụ máy bay MH17 gặp nạn
![ author](http://vietq.vn/templates/themes/images/icontacgia.png)
**08:36 18/07/2014**
(VietQ.vn) - Thân nhân hành khách trên chuyến bay MH17 của Malaysia Airlines đã tập trung ở sân bay Kuala Lumpur và sân bay Amsterdam để chờ tin. Những giọt nước mắt, những nỗi đau không thể diễn tả bằng lời…
### Máy bay Malaysia rơi gần 300 người thiệt mạng: Do bị tên lửa bắn?
### Máy bay MH17 bị bắn rơi khi cố tình bay qua khu vực chiến sự: Tại sao?
### Ukraine khẳng định không bắn MH17 của Malaysia Airlines
**Phong Vân** (tổng hợp)
## bình luận (0)


markdown:
Giá bán:
Liên hệ
Mã: NC.4534
11,900,000 Đ
Mã: NC.5709
Mã: NC.5798
10,500,000 Đ
Mã: 9011
Mã: NC.5710
14,500,000 Đ
Mã: NC.4527
12,000,000 Đ
Mã: 9006
11,900,000 đ
Mã: NC.2449
Mã: 9009
299 USD
Mã: NC.4535

X-Powered-By-Plesk: PleskWin


markdown:
Việc có một không gian sống xanh là rất cần thiết đối với nhu cầu của mỗi người, mỗi gia đình khi mà mảng xanh ngày càng ít đi do sự phát triển đô thị. Hiểu được vấn đề đó, VitopGarden không ngừng phát triển và hoàn thiện hơn về thiết kế sân vườn và thi công,với các Kts trẻ đầy sự nhiệt huyết và sự sáng tạo, sẽ mang đến cho quý khách hàng những không gian sống xanh hoàn hảo. Hãy liên hệ ngay Hotline: 09.6666.9637 để được tư vấn và miễn phí thiết kế khi thi công sân vườn.
VitopGarden chuyên: Thiết kế- Thi công sân vườn nhà phố biệt thự, vườn trên sân thượng, thác nước tiểu cảnh sân vườn đẹp.
Nếu Quý khách hàng quan tâm đến sản phẩm của chúng tôi, Hãy nhấn Like Facebook và Share Google +++ để không bỏ lỡ bất cứ công trình mới nhất từ chúng tôi.
http://vitopgarden.com
Hotline: 09.6666.9637
Về chúng tôi
Đỉnh việt chuyên thiết kế, thi công, sân vườn , tường thẳng đứng nhà phố, biệt thự, nhà hàng cafe sân vườn tường đứng Balconycăn hộ. Chúng tôi sẽ giúp bạn đưa ra giải pháp không gian sống xanh cho cuộc sống của bạn.
Thông Tin Liên Hệ
View Larger Map

Set-Cookie: currency=VND; expires=Sun, 21-Oct-2018 02:45:27 GMT; path=/; domain=vitopgarden.com

Keep-Alive: timeout=5, max=100


markdown:
@import url( /include/gtl_sitegeneric.css );
@import url( /include/01.css );
@import url( /include/style.css );
© 2003-2018 |


markdown: Diễn đàn tổng hợp | VnMaster.Yn.Lt

Vary: Host,Accept-Encoding

Cache-Control: private, no-cache, no-cache=Set-Cookie, proxy-revalidate

Accept-Ranges: bytes

Connection: close


markdown:
(VnMedia) - Theo Nghị định ban hành biểu thuế Việt Nam - Liên minh Kinh tế Á - Âu, tính đến năm 2018, có 5535 dòng thuế được cắt giảm về 0%, tập trung nhiều vào các nhóm mặt hàng là nguyên liệu đẩu vào phục vụ sản xuất xuất khẩu.
BẢN TIN NGÀY 21/09
Giấy phép số 225/GP-BTTTT ngày 28/07/2014 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tổng biên tập: Nguyễn Tất Hồng Dương
Tòa soạn: Tầng 14 - Tòa nhà VNPT - 57 Huỳnh Thúc Kháng - Đống Đa - Hà Nội
Đường dây nóng và Liên hệ quảng cáo: 0946 558 686
Email: toasoan@vnmedia.vn
Tweet


markdown:
### Lắp máy chiếu Optoma PX390 cho quán cafe chòi tại Hóc Môn
Lắp
[ cho quán cafe chòi tại Hóc Môn. Trọn bộ máy chiếu và màn chiếu chỉ với kinh phí khoảng 11 triệu đồng phục vụ xem bóng đá K+. máy chiếu Optoma PX390](http://vnpc.com.vn/may-chieu-vnpc/optoma-px390/)
- Đặc trưng chung của các khu vực vùng ven, các khu vực ngoại thành Thành Phố Hồ Chí Minh là thường có nhiều quán cà phê chòi (lợp mái lá dừa nước), và quán cafe võng phục để vụ khách đi đường. Trong mùa World Cup 2018 để phục vụ nhu cầu giải trí coi đá banh thì việc sử dụng màn hình kích thước lớn sẽ góp phần thu hút thêm khách đến với quán.
- Máy chiếu Optoma PX390 ra mắt thị trường Việt Nam đầu 2018 với cấu hình vượt trội so với nhiều model cùng phân khúc giá khi sở hữu Độ sáng cao 3800 Ansi, độ phân giải XGA, hệ số tương phản siêu thực 35.000:1, tuổi thọ bóng đèn tối đa 15000 giờ (tương đương 15 năm sử dụng) và có tích cổng tín hiệu HDMI, VGA, Video.
- Thương hiệu
[đến từ Đài Loan sử dụng công nghệ DLP của Mỹ với chất lượng hình ảnh đẹp mắt và chân thực cùng khả năng hoạt động bền bỉ với tần suất cao rất phù hợp với điều kiện môi trường nhiều bụi bẩn và không khí ẩn của Việt Nam. Tất cả các sản phẩm được bảo hành chính hãng 24 tháng cho thân máy và 12 tháng cho bóng đèn tương đương 1000 giờ.](http://vnpc.com.vn/may-chieu/may-chieu-dlp/optoma/) **máy chiếu Optoma**
Sau khi được
**Chuyên giá máy chiếu Mr. Vũ – 0902 994 286** tư vấn và báo giá thiết bị cùng phí thi công lắp đặt thì vị chủ quán Cafe chòi ở Xuân Thới Thượng – Hóc Môn đã đồng ý, hẹn lịch lắp đặt.
- Kỹ thuật viên Mr Sang là người thi công lắp đặt dự án này, máy chiếu được gắn ngược lên cột đà gỗ bằng khung treo đứng, màn chiếu treo tường kéo tay 100 inch (1m8x1m8) được treo ở sát mái hiên, dây cáp tín hiệu HDMI 15m đi trực tiếp từ đầu K+ đến máy chiếu. Toàn bộ thời gian để hoành thành là hơn 2 giờ đồng hồ. Khách hàng của VNPC rất hài lòng với chất lượng hình ảnh trình chiếu cũng như khâu lắp đặt.
Nếu quý khách hàng có nhu cầu lắp đặt máy chiếu cho quán cà phê để xem bóng đá K+, xem phim HD hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn và hỗ trợ 24/7.
**Bình Luận Facebook**

Server: nginx centminmod


markdown:
- Ghi rõ nguồn voluongcongduc.com - Vô Lượng Công Đức khi bạn phát hành lại thông tin từ Website này.
- Bài viết đóng góp xin gởi về Ban biên tập theo địa chỉ Email: voluongcongduc@gmail.com.

Server: LiteSpeed


markdown:
*
Tất cả bài viết được đăng trên vutruhuyenbi đều thuộc quyền sở hữu của trang nhà.
Ban Ðiều Hành có toàn quyền sửa, xóa, kiểm duyệt, hay khóa tài khoản mà không cần giải thích nếu nội dung bài gởi không phù hợp với Diễn Ðàn.
Vui lòng ghi lại xuất xứ từ www.vutruhuyenbi.com khi quý vị đăng lại, trích dẫn hay dịch thuật những bài viết nhằm phổ biến vô vụ lợi.
Xin điểm đạo và các vấn đề khác, xin email về: matgiao@yahoo.com
*

Set-Cookie: phpbb3_fwcmv_sid=d4ccbbac50f3524753c64c4631b19c98; expires=Sat, 21-Sep-2019 02:24:42 GMT; path=/; domain=vutruhuyenbi.com; HttpOnly

Cache-Control: private, no-cache="set-cookie"


Set-Cookie: phpbb3_fwcmv_sid=baf609a903788b9c6af98f7fbf1223b0; expires=Sat, 21-Sep-2019 02:49:59 GMT; path=/; domain=vutruhuyenbi.com; HttpOnly


markdown:
Bắc Đường Ngọc vừa nhấc mắt, lộ ra vẻ lơ đãng bén nhọn, không chút để ý mở miệng: "Đã như vậy, vậy thì mời Mộ Nhị tiểu thư làm cho chiếc đũa đứng lên, dĩ nhiên, các vị đang ngồi cũng có thể thử một chút, nếu ai có thể làm nó đứng lên, vậy bản thiếu gia sẽ nói đây không phải tài nghệ!"
"Làm thì làm!" Mộ Tâm Vi nắm chiếc đũa bắt đầu dựng đứng lên, nhưng mặc kệ
nàng ta thử thế nào cũng đứng không vững, mà những người khác cũng không khác mấy.
Khi tất cả mọi người tốn sức dựng đũa, khóe mắt Mộ
Hoàng Tịch liếc thấy Quân Hạo Hiên cũng dựng chiếc đũa đứng lên, mấy lần nếm thử thất bại, chiếc đũa của hắn cư nhiên dừng lại, Mộ Hoàng Tịch
khẽ kinh ngạc, nhưng sau một khắc đã nhìn thấy Quân Hạo Hiên cầm chiếc
đũa thăng bằng xuống.
Hình như đã nhận ra ánh mắt Mộ Hoàng Tịch,
Quân Hạo Hiên quay đầu nhìn sang, nhìn thấy Mộ Hoàng Tịch đang chuyên
tâm nhìn những người dựng đũa!
Giằng co nửa canh giờ, mọi người
bất đắc dĩ buông tha, ngại Quân Hạo Hiên ở đây, Mộ Tâm Vi không thể nổi
đóa, nhưng lại không có sắc mặt tốt.
Chờ mọi người ngừng nghỉ
rồi, Mộ Hoàng Tịch lại khơi lên chuyện, hơi cười nhìn về phía Quân Hạo
Hiên và Bắc Đường Ngọc: "Hàn tiểu thư nói mọi người rất đúng, Vương Gia
và Đường thiếu hình như còn chưa biểu diễn tài nghệ?"
Lời này vừa nói ra, khiến những người liên can cũng nhắc tới, lại dám nói chuyện
với Hiên vương như vậy, Mộ Hoàng Tịch không muốn sống ư? Coi như hai
người có vài phần kính trọng với nàng, cũng quá cả gan làm loạn rồi!
Quân Hạo Hiên và Bắc Đường Ngọc cũng có chút kinh ngạc, phải biết họ làm
trọng tài cho bữa tiệc, từ xưa tới nay chưa từng có ai dám bảo bọn họ
biểu diễn; mà Mộ Hoàng Tịch chẳng những nói, còn nói thành chuyện đương
nhiên như thế!
Hàn Sư Sư hồi hồn, cứng ngắc muốn giảng hòa: "Mộ
tiểu thư bất kính với Vương gia, còn không nói xin lỗi! Tại sao có thể
yêu cầu vô lễ với Vương Gia như thế?"
"Không sao cả!" Quân Hạo
Hiên dừng tay ngăn Hàn Sư Sư lại, ngay sau đó móc từ trong tay áo ra một cây sáo ngắn bằng bạch ngọc: "Lâu rồi bản vương chưa thổi, coi như
luyện một chút!"
Dứt lời, để sáo ngọc ngang bên môi, môi và bạch
ngọc dán lại, tạo thành tiếng động hấp dẫn, không khỏi khiến những người liên can thấy phải say!
Tiếng sáo uyển chuyển mà du dương, giống như tri âm tri kỉ, lại giống như chim hót sơn lâm, giống như nữ tử Hoán Sa bên bờ sông, giống như thê tử đưa tiễn trăm dặm, trên chiến trường
đánh trống boong boong, kỵ binh Kim Qua, cũng có sau đại chiến chiến
trường, thê lương bi tuyệt! Tiếng sáo kia giống như mang theo ma lực,
khiến mọi người hấp dẫn thật sâu, đi vào tiếng sáo, nhìn thấy cảnh tượng kia!
Mà Bắc Đường Ngọc đứng dậy hắng giọng, hợp ca:
Phượng vu cửu thiên trường minh vị hiết
Dục hỏa liệt dực vi thùy phiên phi
Cung thành chi thượng điềm đạm dung nhan
Tương thị nhất tiếu thử sinh túc úy
Phượng vu cửu thiên trường minh vị hiết
Tiếu ủng hồng trần phong vân khiển quyển
Cung thành chi thượng điềm đạm dung nhan
Kim tiêu nhất túy hà phương tái thiên niên*
Tạm dịch:
Phượng hoàng hướng về cửu thiên huýt dài không nghĩ
Liệt hoả tung cánh tung bay vì ai
Dung nhan cung thành không màng danh lợi
Nhìn nhau cười một tiếng đã đủ rồi
Phượng hoàng hướng về cửu thiên huýt dài không nghĩ
Cười níu kéo phong ba trong hồng trần
Dung nhan cung thành không màng danh lợi
Đêm nay cứ say ngại gì ngàn năm.
Giọng Bắc Đường Ngọc trầm thấp mà hấp dẫn, mang theo hơi thở phong lưu trước
sau như một của hắn, làm cho người ta không khỏi say mê thật sâu! Ngay
cả Mộ Hoàng Tịch cũng bị giọng hát này đầu độc, nhưng nàng nghe được
không phải giọng trầm thấp của Bắc Đường Ngọc hấp dẫn, mà là cảnh tượng
trong giọng hát kia, vết thương rất cạn rất cạn! Mỗi người đều có chuyện xưa, nhìn phong lưu như Bắc Đường Ngọc, ai biết trong lòng hắn, cũng có một vết thương mà không ai có thể chạm tới!
Hát xong! Bắc Đường
Ngọc hoàn mỹ chào cảm ơn, mọi người mới từ trong mộng tỉnh lại vỗ tay
tán thưởng; mà khi ánh mắt Bắc Đường Ngọc rơi vào trên người của Mộ
Hoàng Tịch thì thái độ cứng đờ; cho nên mọi người thật lòng tán thưởng,
nụ cười trên mặt, chỉ có mặt Mộ Hoàng Tịch không chút thay đổi, dùng ánh mắt mát mẻ lại mang theo chút phức tạp nhìn chăm chú hắn.
Một
khắc kia, Bắc Đường Ngọc giống như cảm thấy chỗ sâu nhất trong nội tâm
mình bị người khác dòm ngó, có chút chật vật thu hồi ánh mắt, sắc mặt
vẫn mỉm cười như cũ, nhưng trong lòng gợn sóng không cách nào thở bình
thường!
"Đến đây! Bản thiếu gia có đem theo điểm tâm tốt nhất của Phượng Tê lâu, mọi người nếm thử một chút!" Bắc Đường Ngọc phất tay bảo gã sai vặt lấy ra điểm tâm cho mọi người ăn, làm một thanh niên tài
tuấn tự mình phạt rượu, hơi thở lạnh lẽo dần dần nóng lên.
Thấy
Quân Hạo Hiên cũng gia nhập, Mộ Hoàng Tịch cảm thấy loại cảm giác không
hợp nhau càng lúc càng nhiều, nàng vẫn luôn dùng ánh mắt lạnh nhạt nhìn
bọn họ, không muốn tan vào, cũng không hòa đi! Coi như mình và bọn họ ở
cùng một mảnh trời, nhưng còn không phải một thế giới đâu!
Chống
không ai nhìn thấy, Hoàng Tịch đi ra ngoài, đứng ở đầu thuyền thổi hơi
hai lần, thuận tiện xem cảnh đẹp hồ Ánh Nguyệt; tối nay trăng vừa sáng
vừa tròn tròn, mặc dù chỉ mới 13, nhưng trăng sáng đã rất tròn; ánh
trăng chiếu rọi mặt hồ như một mặt gương lớn, khiến toàn bộ ánh trăng và ngôi sao trên trời đều in bóng, yên tĩnh khiến người ta say mê.
Bên hồ Ánh Nguyệt là Ánh Nguyệt lâu, mặc dù hồ Ánh Nguyệt là nơi phong
nguyệt, nhưng lại là nơi lớn nhất Lạc Thành , sang trọng nhất, nơi phong nguyệt lịch sự tao nhã nhất, mặc kệ là quý nhân đại quan hay văn nhân,
cũng thích ngắm cảnh trên Ánh Nguyệt lâu, Ánh Nguyệt lâu cao cỡ bốn
tầng, là một chỗ ngắm cảnh tốt, nhưng về phần bọn họ đi ngắm cảnh còn có tầm hoan tác nhạc, cũng không thể biết được!
Trong hồ Ánh Nguyệt có rất nhiều thuyền hoa, dáng vẻ khác nhau, hoa lệ vô cùng, coi như thú vui cuộc sống của người giàu ở Lạc Thành!
Hoàng Tịch đứng bên
cạnh thành thuyền, lẳng lặng nhìn nước chảy dưới đất, trong chớp nhoáng
này tâm cũng trở nên rất yên tĩnh! Đột nhiên, Hoàng Tịch cảm thấy một
hơi thở đầy khí phách, đợi lúc nàng kinh ngạc ngẩng đầu, vừa đúng nhìn
thấy một bóng dáng màu đen từ phía trước xẹt qua, bóng dáng kia nhanh
đến làm cho người ta không thấy rõ, nhưng Hoàng Tịch lại cảm thấy một
loại khí phách, cảm giác vương giả quần lâm!
Không đợi Hoàng Tịch suy nghĩ nhiều, đầu vai bị người ta vỗ một cái: "Sao thế?"
Hoàng Tịch hồi hồn: "Không sao!"
Quân Hạo Hiên đứng bên cạnh Hoàng Tịch, cùng nàng nhìn ra xa cái hồ này:
"Nơi này rất đẹp! Đáng tiếc trừ bầu trời, thì đây chỉ là hồ Ánh Nguyệt,
cuối cùng chỉ là hư ảo!"
Mộ Hoàng Tịch nhìn về phía Quân Hạo
Hiên, ở trong con ngươi hắn, nàng nhìn thấy thứ mình không hiểu, nhưng
nàng cũng không muốn hiểu, thu hồi ánh mắt: "Ta phải trở về rồi !"
Ngược lại Quân Hạo Hiên không do dự, trực tiếp đến thuyền của mình, chuẩn bị
lên bờ, mà đuôi mắt Mộ Tâm Vi nhìn thấy, lập tức đi theo tới đây, Bắc
Đường Ngọc cũng tới tham gia náo nhiệt, cộng thêm một Mộ Tương Vũ, vốn
là hai người, lập tức biến thành năm người rồi !
Quân Hạo Hiên chấp nhận, mà Mộ Hoàng Tịch cũng không có ý kiến, dù sao không phải là thuyền của nàng, không liên quan đến nàng!
Lên bờ, Mộ Tâm Vi đi theo bên người Quân Hạo Hiên nói chuyện không ngừng,
Mộ Tương Vũ yên lặng đi theo; mà Mộ Hoàng Tịch cùng Bắc Đường Ngọc song
song đi ở phía sau!
"Hoàng Tịch! Ngươi thích Quân Hạo Hiên sao?"
Bắc Đường Ngọc đột nhiên nói, giọng nói nghiêm túc khiến Hoàng Tịch
thiếu chút nữa cho là mình xuất hiện ảo giác, nghe rõ lời hắn hỏi, Mộ
Hoàng Tịch cười khẽ:
"Ngươi cho là thế nào?"
Bắc Đường
Ngọc vẩy quạt nói: "Nhưng hắn là Hiên vương, tuấn mỹ đa tài, hơn nữa
thân phận cao quý, thế gian sợ rằng không có mấy cô nương không thích
hắn?"
Mộ Hoàng Tịch nhẹ giễu cợt nói: "Từ khi nào mà Đường thiếu gia thiếu tự tin như thế?"
Bắc Đường Ngọc thật nhanh dùng quạt nâng cằm Hoàng Tịch, mắt phượng khẽ
nhếch, gảy nhẹ tà mị lại mang theo chút không hiểu: "Không phải bản
thiếu không tự tin, mà là Hoàng Tịch ngươi khiến bản thiếu cảm giác sức
quyến rũ của mình như biến mất?"
"Xuỵt!" Hoàng Tịch im lặng, hắn lại mở quạt, quay đầu không nhìn hắn: "Nếu Đường thiếu gia muốn chứng
minh sức quyến rũ của mình, đi Ánh Nguyệt lâu là được, thứ cho ta không
thể theo cùng!"
Đúng lúc Bắc Đường Ngọc đang định nhạo báng lần
nữa, đột nhiên sát ý nổi lên bốn phía, trong nháy mắt mười sát thủ đột
nhiên xuất hiện vây quanh mọi người, sát ý dồi dào. . . . . .
[Thịnh Thế Đế Sủng: Đích Nữ Hoàng Hậu](http://webtruyen.com/thinh-the-de-sung-dich-nu-hoang-hau/)
-
[Thiên Mai](http://webtruyen.com/tac-gia/thien-mai/)
### Chương 26: Năm Tháng Xẹt Qua Đau Lòng
- 08/09/2017
Danh Sách Chương:
TRUYỆN NGÔN TÌNH HOT
Bạn đang đọc truyện trên website
**WebTruyen.Com**
BÌNH LUẬN THÀNH VIÊN
BÌNH LUẬN FACEBOOK


markdown:
ĐĂNG KÝ THÀNH VIÊN, NHẬN NGAY MÃ GIẢM GIÁ 5%
Trang Điểm Làm Đẹp - Kênh Phân Phối Online
TẤT CẢ DANH MỤC
TẤT CẢ DANH MỤC
HOTLINE : 0931 441 055
[Trang chủ](http://wecwra.org/) » [Thuốc bổ](http://wecwra.org/thuoc-bo/) » [Giảm cân](http://wecwra.org/giam-can/) » Thuốc Giảm Cân
Xem tất cả 22 kết quả
9%
420,000 VNĐ
460,000 VNĐ
12%
150,000 VNĐ
170,000 VNĐ
10%
260,000 VNĐ
290,000 VNĐ
4%
450,000 VNĐ
470,000 VNĐ
7%
690,000 VNĐ
740,000 VNĐ
6%
330,000 VNĐ
350,000 VNĐ
6%
675,000 VNĐ
720,000 VNĐ
5%
700,000 VNĐ
740,000 VNĐ
8%
690,000 VNĐ
750,000 VNĐ
7%
770,000 VNĐ
830,000 VNĐ
7%
700,000 VNĐ
750,000 VNĐ
25%
600,000 VNĐ
800,000 VNĐ
9%
365,000 VNĐ
400,000 VNĐ
10%
450,000 VNĐ
500,000 VNĐ
7%
325,000 VNĐ
350,000 VNĐ
13%
350,000 VNĐ
400,000 VNĐ
7%
325,000 VNĐ
350,000 VNĐ
3%
290,000 VNĐ
300,000 VNĐ
3%
340,000 VNĐ
350,000 VNĐ
4%
800,000 VNĐ
830,000 VNĐ
9%
300,000 VNĐ
330,000 VNĐ
9%
365,000 VNĐ
400,000 VNĐ
Danh sách 5 Loại
[Thuốc giảm cân](https://trangdiemlamdep.vn/thuoc-giam-can/) hiệu quả nhất an toàn Nhất, nhanh chóng không tác dụng phụ. Thành phần 100% từ thảo mộc thiên nhiên Cam kết 100% thuốc giảm cân chính …
CÓ THỂ BẠN THÍCH
580,000 VNĐ
530,000 VNĐ
430,000 VNĐ
2,100,000 VNĐ
179,000 VNĐ
310,000 VNĐ
KHUYẾN MÃI
700,000 VNĐ
690,000 VNĐ
99,000 VNĐ
75,000 VNĐ
850,000 VNĐ
750,000 VNĐ
SẢN PHẨM VỪA XEM
Tư vấn và thiết kế bởi SEO IMS

X-Powered-By: PleskLin

Cache-Control: max-age=0, no-cache, s-maxage=10


markdown:
Thứ sáu, ngày 21/09/2018 - 09:34 (GMT+7)
Cập nhật: 17:11, Thứ 6, 16/03/2018
Quảng Ninh triển khai phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ năm 2018
(ANTV) - Sáng ngày 15/3, tại thành phố Hạ Long, Ban chỉ đạo Phòng chống tội phạm, tệ nạn xã hội và xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ tỉnh Quảng Ninh đã tổ chức Hội nghị tổng kết phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ năm 2017, triển khai nhiệm vụ năm 2018.
Trung tướng Nguyễn Văn Sơn, Thứ trưởng Bộ Công an, Trưởng Ban chỉ đạo thực hiện phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ Trung ương dự và chỉ đạo hội nghị.
Năm 2017, công tác phòng chống tội phạm, tệ nạn xã hội và xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ tại Quảng Ninh xây dựng các mô hình điển hình tiên tiến, chủ yếu tập trung ở cơ sở, qua đó thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân trực tiếp tham gia.
Trung tướng Nguyễn Văn Sơn ghi nhận, biểu dương những kết quả tích cực trong phong trào Toàn dân bảo vệ ANTQ của Quảng Ninh. Đồng thời đề nghị, cấp ủy, chính quyền, BCĐ phong trào các cấp cần quán triệt nhận thức đầy đủ sâu sắc nhiệm vụ bảo vệ ANTQ là nhiệm vụ chính trị quan trọng của toàn Đảng, toàn dân, trong đó Công an là lực lượng nòng cốt.
Đồng chí Thứ trưởng nhấn mạnh, phong trào này cần gắn chặt chẽ với quản lý nhà nước về an ninh trật tự nhất là quản lý hoạt động xuất nhập cảnh, các ngành nghề kinh doanh có điều kiện, phòng chống ma túy.
Về
đầu trang
antv, hội nghị , Thứ trưởng , PHONG TRÀO , ANTQ , toàn dân , Ban chỉ đạo , phòng chống tội phạm , Nguyễn Văn Sơn
Học sinh phải đánh đu trên xe đưa đón ở Bình Thuận
00:23:00
00:30:21
00:34:35
00:25:17
Chịu trách nhiệm nội dung: Thiếu tướng, TS Mai Văn Hà
Giấy phép số 96/GP-TTĐT, cấp ngày: 03/5/2018
Trụ sở Tòa soạn : Số 1 Lê Đức Thọ, Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: 0692348371, Fax: 0692348380; Email: antvnews@gmail.com
Mọi sao chép từ website này phải có sự chấp thuận bằng văn bản của ANTV.


markdown:
### DANH MỤC SẢN PHẨM
-
### Tin tức
-
[Những tác dụng của quả bơ](http://www.banhflan.com/nhung-tac-dung-cua-qua-bo/)Bơ là một loại trái cây khá độc đáo. Trong khi hầu hết các loại hoa
-
[Cách làm sinh tố bơ siêu ngon](http://www.banhflan.com/cach-lam-sinh-bo-sieu-ngon/)Bí quyết làm sinh tố bơ ngon nhất không bị đắng đầy dinh dưỡng. Sinh tố
-
[Cách làm sinh tố dưa hấu siêu ngon](http://www.banhflan.com/cach-lam-sinh-dua-hau-sieu-ngon/)Sinh tố dưa hấu ngon mát giải tỏa cơn khát mùa hè nóng bức. Nguyên liệu:
-
[Cách làm sinh tố dưa gang hấp dẫn](http://www.banhflan.com/cach-lam-sinh-dua-gang-hap-dan/)Sinh tố dưa gang rất mát, dùng để giải nhiệt trong những ngày hè nóng bức
-
[Những loại trà sữa hot nhất Sài gòn](http://www.banhflan.com/nhung-loai-tra-sua-hot-nhat-sai-gon/)Trà sữa là loạt thức uống được ưa chuộng từ lâu của teens Việt. Tại Sài
-
[Nguồn gốc lịch sử của bánh flan](http://www.banhflan.com/nguon-goc-lich-su-cua-banh-flan/)Cũng giống như trà sữa trân châu, bánh flan hay bánh caramen cũng có nguồn gốc
-
[Những lợi ích bất ngờ từ sữa chua](http://www.banhflan.com/nhung-loi-ich-bat-ngo-tu-sua-chua/)Các axit lactic có trong sữa chua giúp tăng khả năng hấp thụ canxi và vitamin
-
[Cách ăn kem tốt cho sức khỏe](http://www.banhflan.com/cach-kem-tot-cho-suc-khoe/)Mỗi ngày trẻ chỉ nên ăn một que kem. Mẹ nên chọn sản phẩm của các
-
[Kinh nghiệm thưởng thức trà sữa](http://www.banhflan.com/kinh-nghiem-thuong-thuc-tra-sua/)Hạt trân châu phải luôn tươi mới. Sau khi nấu trân châu thì không được trữ
-
[Trà sữa tại nhà – Uống là ghiền](http://www.banhflan.com/tra-sua-tai-nha-uong-la-ghien/)Tôi hay thấy các bạn tìm mua nguyên liệu trà sữa thái, rồi bột làm trà
-