text:
T-54/55
T-54 và T-55 là tên gọi một thế hệ xe tăng sản xuất tại Liên Xô và trang bị cho quân đội nước này từ năm 1947 đến 1962. Đây là mẫu xe tăng sản xuất nhiều nhất trong lịch sử với tổng số 95.000 xe được xuất xưởng[1] (một số nguồn khác thì ước lượng con số sản xuất này dao động từ 85.000 - 100.000 chiếc, bao gồm cả những chiếc sản xuất tại nước ngoài với tên gọi khác).
Cách bố trí của T-54 theo kiểu xe tăng quy ước, với vũ khí chính gồm một khẩu súng có rãnh xoắn 100mm. T54 được sử dụng nhiều hơn bất kỳ một loại tăng nào khác từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai. T-55 gồm một khẩu súng tốc độ cao với nòng súng dài khác thường. T-55 có bánh xích, mỗi bên năm bánh với một thân ngắn và tháp pháo hình tròn. Tăng T-54 xuất hiện lần đầu năm 1949 như loại thay thế cho chiếc T-34 thời thế chiến II. Nguyên mẫu T-54 đầu tiên được hoàn thành năm 1946 và được chế tạo lần đầu năm 1947. T-54 liên tục được sửa đổi và cải tiến, và sau khi đã được sửa khá nhiều, nó được đổi tên thành T-55. T-55 ra mắt vào năm 1958 và có đầy đủ mọi sự tinh xảo và cải tiến của serie T-54 mà không có khác biệt căn bản trong thiết kế và hay vẻ ngoài. T-55A xuất hiện đầu thập kỷ 1960. Sự sản xuất loại xe này tiếp tục đến tận năm 1981 ở Liên Xô và cũng được sản xuất ở Trung Quốc (kiểu 59), Tiệp Khắc và Ba Lan.
Một số lượng lớn loại này vẫn còn được các nước sử dụng, mặc dù đến thập kỷ 1980 T-54/55 đã bị Liên Xô thay thế bằng loại T-62, T-64 và T-80 trong vai trò loại tăng chủ yếu tại các đơn vị xe tăng và pháo tự hành của Hồng quân Liên Xô. T-54 được sử dụng rộng rãi trong các cuộc chiến từ sau năm 1950, như ở Hungary năm 1956, Tiệp Khắc năm 1968, và Syria năm 1970, nó là loại tăng chính của các nước Ả Rập trong cuộc chiến 1967 và 1973 với Israel. Trong thập kỷ 1970, T-54 tham chiến ở Việt Nam, Campuchia và Uganda. Đến đầu thế kỷ 21, 70 năm sau khi ra đời, hàng ngàn T-54 và các phiên bản nâng cấp của nó vẫn phục vụ tích cực trong biên chế nhiều quân đội trên thế giới.
Mục lục
Miêu tả[sửa | sửa mã nguồn]
Xe tăng hạng trung T-55 chạy bánh xích, khung gầm gồm năm bánh với một khoảng không gian giữa bánh thứ nhất và bánh thứ hai và không có những trục lăn hồi chuyển. Nó có thân ngắn, tháp pháo hình vòm nằm bên trên bánh xe thứ ba. Súng chính có rãnh xoắn cỡ 100mm và có một lỗ thoát hiểm ở gần chân nòng. Một súng máy đồng trục A7.62mm và một súng máy 7.62mm di chuyển vòng cung. Các mẫu T-55A về sau này không được trang bị súng đó. T-55 được phân biệt với T-54 vì nó không có vòm ở bên phải và quạt thông gió của tháp pháo được lắp phía trước so với quạt thông gió của T-54, và tất cả các mẫu T-55 đều có một bộ phận tìm kiếm ánh sáng hồng ngoại dành cho pháo thủ lắp bên phải súng chính. Tuy nhiên, bộ phận tìm kiếm ánh sáng này không phải là một đặc điểm phân biệt, bởi vì nó cũng được trang bị thêm cho nhiều mẫu T-54 và T-54A.
Khả năng[sửa | sửa mã nguồn]
T-55 kết hợp một khẩu pháo uy lực mạnh (theo tiêu chuẩn thời bấy giờ) với một thân tăng rất cơ động, một thân ngắn và nòng rất dài. Các cải tiến so với loại T-54 gồm động cơ diesel V12 làm mát bằng nước lớn hơn với 580 sức ngựa so với 520 sức ngựa, tăng tầm hoạt động lên 500 km (lên tới 715 km với hai bình xăng phụ mỗi bình 200 lít). T-55 cũng có bộ ổn định nòng hai chiều (two-plane) chứ không chỉ có bộ ổn định dọc như T-54, cơ số đạn cho súng chính được nâng lên 43 viên thay vì chỉ 34 viên.
Ở thời điểm ra đời, T-54 là một thiết kế rất thành công. So với tiền nhiệm T-34, T-54 có vỏ giáp trước dày hơn 2,2 lần (200mm so với 90mm), pháo chính 100mm mạnh hơn 1,5 lần so với pháo 85mm của T-34, trong khi đó trọng lượng xe không cao hơn đáng kể (36 tấn so với 32 tấn). So với đối thủ M48 Patton của Mỹ, T-54 nhẹ hơn rất nhiều (M48 nặng tới 50 tấn) trong khi vỏ giáp thì nhỉnh hơn và hỏa lực thì mạnh hơn (M48 chỉ trang bị pháo 90mm). Kích thước nhỏ gọn của xe cũng khiến T-54 trở thành mục tiêu khó bị bắn trúng hơn so với M48. T-54 có thể được coi là là ngang bằng với Xe tăng M60 Patton về vỏ giáp thân xe[2] (trong khi M60 ra đời sau 10 năm và nặng hơn 10 tấn).
Một thử nghiệm với pháo 90mm M3A1 trang bị trên M47 Patton cho thấy vỏ giáp của T-54 là rất tốt theo tiêu chuẩn thời bấy giờ. Đạn 90mm T33 APBC hoàn toàn không thể xuyên thủng mặt trước tháp pháo T-54 ở bất kỳ phạm vi nào, phần phía trước của mặt bên tháp pháo chỉ có thể bị đánh bại ở phạm vi rất gần là 250 mét. Khi đạn T33 được bắn ra từ khẩu pháo M36 mới hơn trên M48 Patton, nó vẫn không thể xuyên thủng mặt trước thân xe, hoặc chỉ xuyên được mặt trước của tháp pháo T-54 ở khoảng cách ở 350 m, hoặc phần phía trước của mặt bên tháp pháo ở cự ly 850 m. Khi đấu với T-54, xe tăng M48 bắt buộc phải dùng đạn xuyên giáp cao cấp M304 APDS thì mới có thể xuyên được mặt trước tháp pháo T-54 ở cự ly 750 mét, hoặc xuyên được mặt trước thân xe ở cự ly 200-300 mét. Ngược lại, pháo 100mm của T-54 khi sử dụng đạn BR-412D APCBC có thể bắn xuyên giáp trước tháp pháo của M48 Patton ở cự ly 1.200 mét, xuyên được giáp trước thân xe ở cự ly 500 mét, và nếu sử dụng đạn BR-412D APCR thì cự ly tiêu diệt được M48 còn xa hơn nữa. Về sau, khi đạn 3BM-8 APDS ra đời (năm 1967) thì T-54 không gặp khó khăn trong việc bắn xuyên giáp trước Xe tăng M60 ở cự ly 1.000 mét[2].
T-55 có thể lội qua độ sâu 1.4m mà không cần chuẩn bị trước, có thiết bị thông hơi cho phép nó vượt qua độ sâu lên đến 5.5m với tốc độ 2 km/giờ. Thiết bị này cần phải được chuẩn bị trước từ 15 đến 30 phút nhưng có thể được vứt bỏ ngay sau khi ra khỏi nước. Tất cả các xe T55 đều có hệ thống dò tìm bức xạ PAZ, và T-55A cũng có thiết bị chống bức xạ. Một số chiếc T-55 được trang bị một hệ thống bảo vệ tổng thể NBC (lọc không khí và quá áp suất). Một màn khói dày có thể được tạo ra bằng cách phun nhiên liệu diesel bay hơi vào một hệ thống hút khí.
Một số phiên bản T-55 có "áo giáp yếm", áo giáp bán nguyệt lắp thêm, có lớp bảo vệ tháp pháo tăng cường lên đến 330mm chống đạn xuyên đông năng và 400-450mm chống đạn nổ lõm. Một số cải tiến khác có thể được trang bị thêm gồm một đáy vỏ được tăng cường chống mìn, động cơ tốt hơn, xích bằng các miếng cao su, và ống bọc nhiệt cho súng. Ống nhòm 1K13 vừa dùng để quan sát ban đêm vừa quan sát bệ phóng ATGM; tuy nhiên nó không thể được dùng cho cả hai mục đích cùng một lúc. Các kiểu ống ngắm có thể lựa chọn và hệ thống kiểm soát lửa gồm cả El-Op Red Tiger của Israel và Matador FCS, ống nhòm NobelTech T-series của Thuỵ Điển, và Atlas MOLF của Đức. SUV-T55A FCS của Nam Tư, Marconi Digital FCS của Anh, SABCA Titan của Bỉ cho phép nâng cấp hoạt động. Một trong những cái tốt nhất là cái EFCS-3 của Slovenia được tích hợp với FCS. Rất nhiều kiểu ống ngắm nhiệt khác cũng có thể được trang bị. Gồm cả ống ngắm Nga/Pháp ALIS và Namut-type của Peleng. Có nhiều kiểu ống ngắm nhiệt có thể được trang bị cho phép phóng ATGM vào buổi tối.
Để đổi lấy khung thân nhỏ, vỏ giáp dày và tốc độ sản xuất nhanh (nhằm đáp ứng nhu cầu của chiến tranh tổng lực với cường độ tổn thất cực lớn), độ tiện nghi của T-54 kém hơn các xe của Mỹ (đặc điểm thường thấy của các xe tăng Liên Xô) và thiết kế của T-54 gây khó khăn cho việc hạ nòng pháo và nạp đạn. Theo đài Discovery của Mỹ, họ xếp T-54 vào hàng thứ 9 trong Top 10 xe tăng thành công nhất trong lịch sử, với các tiêu chí được đánh giá: tốc độ sản xuất nhanh hàng đầu, hỏa lực và vỏ giáp khá tuy nhiên độ tiện nghi kém.
Hệ thống bảo vệ hoạt động tích cực (APS) đầu tiên trên thế giới, được gọi là Drozd, được phát triển ở Liên Xô giữa 1977 và 1982. Hệ thống này được lắp đặt trên khoảng 250 chiếc T-55A của cả thuỷ và bộ binh (sau đó được đổi tên thành T-55AD) vào đầu những năm 1980, và được thiết kế để bảo vệ khỏi ATGM và lựu đạn chống tăng. Nó sử dụng các cảm biến vi sóng radar đầu tiên ở mỗi bên tháp pháo để dò tìm đạn đang bay đến. Một máy lọc bên trong bộ xử lý radar được dùng để đảm bảo rằng hệ thống chỉ phản ứng lại với các mục tiêu đang bay ở tốc độ đặc trưng của ATGM. Những mục tiêu đó sẽ bị một hay nhiều rocket có mang các đầu đạn nhiều mảnh (giống với đạn súng cối), được bắn ra từ bốn ống phóng xung quanh (mỗi phía của tháp pháo có một ống).
Dù khá hiệu quả nhưng Drozd dù sao vẫn là hệ thống đời đầu và vẫn còn nhiều thiếu sót. Drozd chỉ cung cấp sự bảo vệ hướng ra phía trước 60 độ ở phần tháp pháo, hai bên cạnh và phía sau có thể bị tấn công, để thay đổi hướng bảo vệ của hệ thống thì kíp lái phải quay tháp pháo. Radar của nó không thể xác định đe doạ ở nhiều mức góc nâng một cách thoả đáng, và các rocket phòng vệ có thể gây ra tổn hại với bộ binh đi theo ở 2 bên xe. Trong thập niên 1990, hệ thống này được thay thế bởi hệ thống ARENA tiên tiến hơn.
Những hạn chế[sửa | sửa mã nguồn]
T-55 được chế tạo hiệu quả để tiêu diệt xe tăng hạng trung của đối phương. Đạn nạp căn bản cho súng chính là 43 viên. Các đơn vị nhiên liệu bên ngoài làm cho xe rất dễ bị tổn hại, vì nó được bảo vệ bằng vỏ thép mỏng. T-55 có khả năng hạn chế trong việc hạ súng chính, gây trở ngại cho xe trong việc bắn tỉa từ trên khu đất cao. Ở những phiên bản T-54 đầu tiên, ống ngắm của pháo thủ lại bị gắn với súng chính, không cho phép pháo thủ kiếm được các mục tiêu một cách nhanh chóng.
Mặc dù tháp pháo hình nửa quả trứng của T-55 có các tính chất tốt của hình cầu, nó cản trở điều kiện làm việc của kíp lái. Theo cùng một tiêu chuẩn, thiết bị kiểm soát súng của nó cũng còn thô thiển so với các thiết kế xe tăng sau này. Nó cũng có bất lợi của đa phần xe tăng Xô viết là có khả năng kém về hạ thấp nòng chính, vì thế không thể có khả năng bắn hiệu quả khi ở địa hình cao hơn đối phương mà bắt buộc phải thò cả thân ra để chiến đấu. Vũ khí và nhiên liệu được bố trí ở vị trí dễ bị nguy hiểm. Việc thiếu cái rổ tháp pháo làm cho việc nạp đạn khó khăn. Người lái, chỉ huy, và pháo thủ tất cả đều trên một hàng, do đó nếu xe bị trúng đạn thì khả năng thương vong cả tổ lái sẽ tăng lên.
T-55 không hoàn toàn kín không khí nên tổ lái có thể bị ảnh hưởng bởi vũ khí hóa học hay phóng xạ. Dù các thành viên kíp lái được bảo vệ khỏi bụi phóng xạ bởi một hệ thống lọc, họ bắt buộc phải đeo mặt nạ bảo vệ cá nhân và mặc đồ chống chất hoá học và sinh học. Xe tăng vì thế phải đi qua những vùng bị ô nhiễm nhanh chóng và sau đó lại phải được tẩy rửa trước khi hoạt động trở lại.
Xe tăng có thể được chế tạo kín nước để vượt qua chướng ngại nước với độ sâu lên đến 1,4m (5,5m với ống thông hơi). Tuy nhiên, có thể mất đến nửa giờ để chuẩn bị một đơn vị tăng trung bình để hoạt động được, và điểm vượt sông cũng cần được chuẩn bị.
Các biến thể[sửa | sửa mã nguồn]
Tăng T-54/55 từng được chế tạo với số lượng lớn nhất so với bất kỳ loại tăng nào khác trên thế giới. Sáu kiểu chính đã được sử dụng rộng rãi tại các nước thuộc khối Hiệp ước Warsaw và nhiều nước khác. Các mẫu T-54/55 từng được chế tạo tại Tiệp Khắc và Ba Lan cũng như ở Trung Quốc nơi nó được gọi là Kiểu 59. Hơn mười hai nước đã chế tạo các biến thể cải tiến của T-55 với khả năng bảo vệ và khả năng tấn công gần tương tự. Nhiều nước đã nâng cấp cho nó với súng chính mạnh hơn và giáp dày hơn.
- T-54: Có nhiều khác biệt giữa xe T-54 thời kỳ đầu và thời kỳ sau, một số chiếc có giáp rộng hơn và tháp pháo bị cắt ngắn ở bên cạnh. Thỉnh thoảng chúng được coi là T-54 (1949), T-54 (1951) và T-54 (1953).
- T-54A: Kiểu này có máy hút khói cho súng 100mm, hệ thống ổn định và thiết bị lội sâu.
- T-54AK: Tăng chỉ huy (Kiểu của Ba Lan là T-54AD). Có thêm radio và tầm hoạt động của radio là 100 dặm.
- T-54M: T-54 được nâng cấp theo tiêu chuẩn của T55M.
- T-54B: Kiểu đầu tiên có thiết bị quan sát hồng ngoại ban đêm. Đây là kiểu được sử dụng ở những nước trên.
- T-55: T-54 với tháp pháo mới và nhiều cải tiến, các kiểu được chế tạo về sau này có một súng 12.7mm AA MG. Các cải tiến từ kiểu T-54 gồm một động cơ diesel làm mát bằng nước V12 lớn hơn và tầm hoạt động rộng hơn 500 thay vì 400 km (600 với các xe tăng bổ trợ). Tầm hoạt động có thể tăng lên đến 715 km với hai bình xăng phụ 200 lít ở hai bên xe. T-55 có tháp pháo hoàn toàn khác so với T-54, sự khác biệt dễ nhận thấy nhất là T-55 không có quạt gió nóc và thay vào đó là hai thanh nóc hình chữ D. Các xe T-55 đầu tiên cũng không có máy nạp đạn cho súng 12.7mm DShK AA MG cửa sập của máy nạp đạn hơi thò lên hay không thò lên khỏi xung quanh lớp giáp.
- T-55A được thêm hệ thống bảo vệ NBC. T-55A sử dụng một lớp chống bức xạ mới và hệ thống lọc hoá chất PAZ/FVU được cải tiến trên cùng tháp pháo. Lớp chống bức xạ làm tháp pháo dày hơn và không bằng với bề mặt tháp pháo. Các chi tiết đáng chú ý là sự chải lớn hơn ở cửa của chỉ huy và pháo thủ, và một chỗ phồng lớn ở cửa người lái. T-55A Kiểu 1970 bắt đầu có súng 12.7mm, nhưng ở vị trí khác với T54.
- T-55M có thêm hệ thống kiểm soát lửa Volna (với máy phóng ATGM), hệ thống ngắm và ổn định súng được cải tiến, động cơ tốt hơn, radio mới, và bảo vệ tốt hơn. Nó gồm váy hai bên, súng phóng lựu đạn khói, miếng đính bảo vệ, và bảo vệ lửa.
- T-55AM có thêm vỏ yếm, một vỏ bọc quanh tháp pháo và bảo vệ 180°. Sự gọi tên T-55AM thỉnh thoảng cũng dùng cho T-55A với súng 12.7mm DShK MG.
- T-55AM2: Biến thể không có khả năng bắn ATGM hay Volna FCS.
- T-55AM2P: Kiểu T55AMV của người Ba Lan nhưng có thêm Merida FCS.
- T-55AMD: Biến thể với Drozd APS thay vì ERA.
- T-55AD Drozd: Biến thể với Drozd chứ không phải Volna FCS và ERA.
- T-72Z Safir-74 – Một phiên bản cải tiến của Iran áp dụng cho các xe tăng T-54 của Iraq bị bắt trong chiến tranh Iran-Iraq. Nó có một số cải tiến gồm cả một pháo tăng 105 mm M68 có rãnh xoắn, hệ thống kiểm soát bắn computer và động cơ diesel mới 780 mã lực với hệ thống làm lạnh và chuyển số tự động. Chú ý không nhầm lẫn với xe tăng T-72 của Liên Xô.
- Type 59: xe tăng chiến đấu chủ lực của Trung Quốc chế tạo từ thập niên 1960, dựa trên mẫu T-54A của Liên Xô.
Các phiên bản hiện đại hóa[sửa | sửa mã nguồn]
- T-55AMV Phiên bản AMV cải tiến thay thế ERA cho lớp yếm bảo vệ. Các phiên bản kết thúc với việc thay thế động cơ w/V-46 engine từ chiếc T-72 MBT. Ukraina và Syria sẽ cải tiến theo tiêu chuẩn của T-55AMV.
- T-55AM2B: Kiểu T55AMV của người Séc với kiểm soát lửa Kladivo. Về hỏa lực, xe được cải thiện ốp tản nhiệt ở đầu nòng pháo 100mm giúp tăng độ chính xác khi bắn và giảm sự tác động nhiệt độ có thể làm cong vênh nòng. Ngoài ra, xe còn tích hợp thêm hệ thống lấy đường ngắm cho pháo thủ bằng tia laser giúp bắn chính xác hơn và nhanh hơn. Thân xe được bổ sung khối giáp thụ động gồm các tấm Glacis hình bán nguyệt phía trước và 2 bên để chống lại đạn nổ lõm và tên lửa chống tăng, giúp giáp xe tăng thêm 140% khả năng bảo vệ. Ở những phần quan trọng có thể tăng cường thêm giáp phản ứng nổ (ERA). Động cơ mới công suất 610 mã lực, cải thiện hệ thống treo giúp xe di chuyển êm hơn trên địa hình ghồ ghề. Theo một số nguồn tin không chính thức, Quân đội Campuchia đang sử dụng khoảng 100 chiếc xe tăng T-55AM2.
- TR-85: xe tăng chiến đấu chủ lực của Rumani, thiết kế dựa trên kiểu T-55 nhưng có powerpack kiểu hình chữ T, động cơ V8 830 mã lực của Đức, hệ thống điều khiển bắn sản xuất tại địa phương "Ciclop", hệ thống truyền động 6 cặp bánh xích (tăng thêm 1 bánh so với T-54/55), quanh tháp pháo được bổ sung thêm khối giáp bán nguyệt dày 20mm và váy bảo vệ bằng kim loại. Trọng lượng tăng lên 50 tấn. Pháo chính 100mm được giữ nguyên nhưng được trang bị các loại đạn mới (Romania đã hợp tác với Israel để sản xuất loại đạn xuyên giáp động năng BM-412VN - có thể xuyên giáp cán đồng nhất có độ dày 444mm ở góc chạm 90 độ từ khoảng cách 500 mét, 425mm ở khoảng cách 1.000 mét và 328mm ở khoảng cách 4.000 mét). TR-85M1 được trang bị máy tính điều khiển hỏa lực Ciclop-M thế hệ 3. Ngoài ra, pháo chính còn được trang bị hệ thống ổn định 2 trục giúp cải thiện độ chính xác khi bắn và giảm thời gian khóa mục tiêu. Theo nhà sản xuất, máy tính đường đạn mới đảm bảo khả năng tiêu diệt mục tiêu đến 95% ở khoảng cách dưới 2.000 mét, trên 75% cho mục tiêu ở khoảng cách từ 2.000-3.000 mét. Trong cuộc tập trận hồi giữa năm 2014, TR-85 được ghi nhận là đã đánh bại nhiều xe tăng chiến đấu chủ lực hiện đại nhất của Mỹ M1 Abrams trong cuộc chiến giả định ở gần thị trấn Hohenfels, Bavaria, Đức.
- TR-85M3: Phiên bản nâng cấp từ TR-85, được trang bị động cơ mạnh mẽ hơn, thay thế pháo 100mm bằng cỡ 120mm hoặc 125mm cũng như nâng cấp giáp, nâng cấp hệ thống điện tử.
- T-55 AGM: Phiên bản cải tiến sâu của Ukraina do Cục thiết kế Kharkiv Morozov (Ukraine) thực hiện. Gói nâng cấp T-55AGM cải tiến mạnh mẽ về hệ thống hỏa lực với pháo nòng trơn KBM1 125mm (hoặc có thể chọn loại 120mm tiêu chuẩn NATO) kết hợp hệ thống nạp đạn tự động. Pháo được tích hợp khả năng phóng tên lửa chống tăng có điều khiển qua nòng cho phép tiêu diệt mục tiêu tầm 5.000m. Trên tháp pháo lắp giá điều khiển vũ khí tự động lắp súng máy phòng không 12,7mm. Về hệ thống giáp bảo vệ, T-55AGM trang bị giáp phản ứng nổ (ERA), hệ thống gây nhiễu điện tử. T-55AGM trang bị động cơ diesel đa nhiên liệu 5TDFM công suất 850 mã lực. Trọng lượng xe tăng từ 36 tấn lên 48 tấn. Theo nhà sản xuất, sau nâng cấp T-55AGM có sức tấn công và phòng thủ gần tương đương với loại T-80. Tuy nhiên, gói nâng cấp này có chi phí khá cao (khoảng trên 1 triệu USD/xe) và đến nay chưa có khách hàng nào đặt hàng.
- T-55S: Xe tăng chiến đấu của Slovakia do Ixraen cải tiến.
- T-55M3: Xe tăng chiến đấu của Việt Nam được nâng cấp từ T-54B ứng dụng một số công nghệ mới thiết kế theo kiểu phương Tây, tháp pháo vát góc và đặc biệt là xe tăng có thể bắn với độ chính xác cao khi hành tiến (trước kia vừa chạy vừa bắn chỉ có độ chính xác thấp). Tăng T-55M3 được trang bị giáp ERA hế hệ thứ hai có khả năng chống lại đạn tên lửa chống tăng B-72 và các loại đạn lõm chống tăng thông thường, pháo nòng xoắn 105 mm M68/L7 của Israel, Cối 60 mm,súng máy PKT 7,62 mm, bộ cảm biến MAWS6056B Của Pháp và động cơ diesel 1.000 mã lực của Đức. Phiên bản này chỉ dừng ở mức thử nghiệm.
- T-55M5: Là gói nâng cấp từ công ty Nga, tập trung tăng cường giáp bảo vệ, hệ thống điều khiển hỏa lực và động cơ. T-55M5 được trang bị thêm giáp phản ứng nổ Kontakt-5 quanh mặt trước tháp pháo và mặt trước thân. Hệ thống điều khiển hỏa lực được trang bị kính ngắm TVK-3 cho pháo thủ và TKN-1SM cho trưởng xe. Pháo chính D-10T2S cỡ 100mm vẫn được giữ nguyên. Về động cơ, T-55M5 trang bị loại động cơ diesel V-55U cải tiến mạnh hơn. Với những cải tiến trên, trọng lượng của xe vẫn ít hơn 40 tấn. Gói nâng cấp T-55M5 có giá khoảng 700 nghìn USD/xe (thời giá 2009).
- T-55M6: Gói nâng cấp sâu của Nga. T-55M6 được trang bị động cơ V-46-5M 690 mã lực, pháo chính 2A46M cỡ nòng 125mm kết hợp với hệ thống nạp đạn tự động cho phép đạt tốc độ bắn cao. Pháo chính 125mm cũng được tích hợp khả năng phóng tên lửa chống tăng 9M119 Svir qua nòng. Hệ thống giáp bảo vệ được nâng cấp lên chuẩn tương đương xe tăng T-80U hiện đại. Với những nâng cấp này, T-55M6 đủ sức đối chọi với kẻ địch hiện đại. Tất nhiên, giá của gói nâng cấp T-55M6 khá đắt, khoảng 1,8 triệu USD/xe (thời giá 2009, bằng 2/3 giá một chiếc T-90 mới), và hiện chưa có khách hàng nào nâng cấp T-54/55 theo phiên bản này.
- T-55MV: được trang bị loại giáp phản ứng nổ Kontakt-1 ở phần phía trước và tháp pháo, giúp xe có khả năng chịu được loại đạn xuyên giáp uranium nghèo M829 120mm của Mỹ ở cự ly 1.000m. Pháo chính 100mm bổ sung thêm khả năng phóng tên lửa chống tăng 9M117 Bastion qua nòng, tăng khả năng đánh trúng mục tiêu ở cự ly 4.000m với khả năng xuyên giáp dày 550mm. Xe được trang bị hệ thống kiểm soát bắn Volna với máy tính đường đạn kỹ thuật số. Syria là quốc gia đầu tiên đặt hàng nâng cấp 200 chiếc T-55 của họ lên chuẩn T-55MV.
- T-55AMV: Phiên bản cải tiến khác của T-54B, T-55 Việt Nam thay thế cho phiên bản T-55M3 đã bị dừng.

markdown:
# T-54/55
|T-54/55|
|
|![]()
Xe tăng T-55A của Ba Lan tại bảo tàng quân sự
[Poznań](/wiki/Pozna%C5%84)
(
[Đằng trước](/wiki/T%E1%BA%ADp_tin:T-55_front_RB.jpg) **·** [Đằng sau](/wiki/T%E1%BA%ADp_tin:T-55_tyl.jpg) **·** [Bộ phận](/wiki/T%E1%BA%ADp_tin:T-55_wieza_detal_RB.jpg)) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_the_Soviet_Union.svg/23px-Flag_of_the_Soviet_Union.svg.png)
[Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_the_Soviet_Union.svg/23px-Flag_of_the_Soviet_Union.svg.png)
[Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/23px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/56/Flag_of_Laos.svg/23px-Flag_of_Laos.svg.png)
[Lào](/wiki/L%C3%A0o) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/83/Flag_of_Cambodia.svg/23px-Flag_of_Cambodia.svg.png)
[Campuchia](/wiki/Campuchia) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg/23px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png)
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) [Morozov](/w/index.php?title=Morozov_Design_Bureau&action=edit&redlink=1)(T-54), [OKB-520](/w/index.php?title=OKB-520&action=edit&redlink=1)(T-54A và sau đó) [KhPZ](/w/index.php?title=Malyshev_Factory&action=edit&redlink=1), [UVZ](/wiki/Uralvagonzavod)(Liên Xô),
Bumar-Łabędy (Ba Lan),
ZTS Martin (Séc)
1956–79 (Ba Lan)
1957–83 (Séc)
[Xem tại đây](/wiki/T-54/55#C.C3.A1c_bi.E1.BA.BFn_th.E1.BB.83) [Bọc giáp](/wiki/Xe_b%E1%BB%8Dc_th%C3%A9p)
Mặt trước thân xe: 100mm thép nghiêng 60 độ (tương đương 200mm thép đặt thẳng đứng)
[D-10T](/w/index.php?title=S%C3%BAng_ch%E1%BB%91ng_t%C4%83ng_D-10&action=edit&redlink=1)100 li [SGMT](/wiki/SG-43_Goryunov)2×7.62 li hoặc Súng máy [PKT](/w/index.php?title=PK&action=edit&redlink=1)7,62 mm, súng máy hạng nặng [DShK](/wiki/DShK)12.7 li
581 mã lực (433 kW)
**T-54** và **T-55** là tên gọi một thế hệ [xe tăng](/wiki/Xe_t%C4%83ng) sản xuất tại Liên Xô và trang bị cho quân đội nước này từ năm 1947 đến 1962. Đây là mẫu xe tăng sản xuất nhiều nhất trong lịch sử với tổng số 95.000 xe được xuất xưởng (một số nguồn khác thì ước lượng con số sản xuất này dao động từ 85.000 - 100.000 chiếc, bao gồm cả những chiếc sản xuất tại nước ngoài với tên gọi khác). [1]
Cách bố trí của T-54 theo kiểu xe tăng quy ước, với vũ khí chính gồm một khẩu súng có rãnh xoắn 100mm. T54 được sử dụng nhiều hơn bất kỳ một loại tăng nào khác từ sau
[Chiến tranh thế giới thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai). T-55 gồm một khẩu súng tốc độ cao với nòng súng dài khác thường. T-55 có bánh xích, mỗi bên năm bánh với một thân ngắn và tháp pháo hình tròn. Tăng T-54 xuất hiện lần đầu năm [1949](/wiki/1949) như loại thay thế cho chiếc [T-34](/wiki/Xe_t%C4%83ng_T-34) thời thế chiến II. Nguyên mẫu T-54 đầu tiên được hoàn thành năm [1946](/wiki/1946) và được chế tạo lần đầu năm [1947](/wiki/1947). T-54 liên tục được sửa đổi và cải tiến, và sau khi đã được sửa khá nhiều, nó được đổi tên thành T-55. T-55 ra mắt vào năm [1958](/wiki/1958) và có đầy đủ mọi sự tinh xảo và cải tiến của serie T-54 mà không có khác biệt căn bản trong thiết kế và hay vẻ ngoài. T-55A xuất hiện đầu [thập kỷ 1960](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1960). Sự sản xuất loại xe này tiếp tục đến tận năm [1981](/wiki/1981) ở [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) và cũng được sản xuất ở [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) (kiểu 59), [Tiệp Khắc](/wiki/Ti%E1%BB%87p_Kh%E1%BA%AFc) và [Ba Lan](/wiki/Ba_Lan).
Một số lượng lớn loại này vẫn còn được các nước sử dụng, mặc dù đến
[thập kỷ 1980](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1980) T-54/55 đã bị Liên Xô thay thế bằng loại [T-62](/wiki/Xe_t%C4%83ng_T-62), [T-64](/wiki/Xe_t%C4%83ng_T-64) và [T-80](/wiki/T-80) trong vai trò loại tăng chủ yếu tại các đơn vị [xe tăng](/wiki/Xe_t%C4%83ng) và [pháo tự hành](/wiki/Ph%C3%A1o_t%E1%BB%B1_h%C3%A0nh) của Hồng quân Liên Xô. T-54 được sử dụng rộng rãi trong các cuộc chiến từ sau năm 1950, như ở [Hungary](/wiki/Hungary) năm 1956, Tiệp Khắc năm [1968](/wiki/1968), và [Syria](/wiki/Syria) năm [1970](/wiki/1970), nó là loại tăng chính của các nước [Ả Rập](/wiki/%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp) trong cuộc chiến [1967](/wiki/1967) và [1973](/wiki/1973) với [Israel](/wiki/Israel). Trong thập kỷ 1970, T-54 tham chiến ở [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), [Campuchia](/wiki/Campuchia) và [Uganda](/wiki/Uganda). Đến đầu thế kỷ 21, 70 năm sau khi ra đời, hàng ngàn T-54 và các phiên bản nâng cấp của nó vẫn phục vụ tích cực trong biên chế nhiều quân đội trên thế giới.
## Mục lục
## Miêu tả[
[sửa](/w/index.php?title=T-54/55&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T-54/55&action=edit§ion=1)]
Xe tăng hạng trung T-55 chạy bánh xích, khung gầm gồm năm bánh với một khoảng không gian giữa bánh thứ nhất và bánh thứ hai và không có những
[trục lăn hồi chuyển](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%A5c_l%C4%83n_h%E1%BB%93i_chuy%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1). Nó có thân ngắn, tháp pháo hình vòm nằm bên trên bánh xe thứ ba. Súng chính có rãnh xoắn cỡ 100mm và có một lỗ thoát hiểm ở gần chân nòng. Một súng máy đồng trục A7.62mm và một súng máy 7.62mm di chuyển vòng cung. Các mẫu T-55A về sau này không được trang bị súng đó. T-55 được phân biệt với T-54 vì nó không có vòm ở bên phải và quạt thông gió của tháp pháo được lắp phía trước so với quạt thông gió của T-54, và tất cả các mẫu T-55 đều có một bộ phận tìm kiếm ánh sáng hồng ngoại dành cho pháo thủ lắp bên phải súng chính. Tuy nhiên, bộ phận tìm kiếm ánh sáng này không phải là một đặc điểm phân biệt, bởi vì nó cũng được trang bị thêm cho nhiều mẫu T-54 và T-54A.
## Khả năng[
[sửa](/w/index.php?title=T-54/55&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T-54/55&action=edit§ion=2)]
T-55 kết hợp một khẩu pháo uy lực mạnh (theo tiêu chuẩn thời bấy giờ) với một thân tăng rất cơ động, một thân ngắn và nòng rất dài. Các cải tiến so với loại T-54 gồm động cơ diesel V12 làm mát bằng nước lớn hơn với 580 sức ngựa so với 520 sức ngựa, tăng tầm hoạt động lên 500 km (lên tới 715 km với hai bình xăng phụ mỗi bình 200 lít). T-55 cũng có bộ ổn định nòng hai chiều (two-plane) chứ không chỉ có bộ ổn định dọc như T-54, cơ số đạn cho súng chính được nâng lên 43 viên thay vì chỉ 34 viên.
Ở thời điểm ra đời, T-54 là một thiết kế rất thành công. So với tiền nhiệm
[T-34](/wiki/T-34), T-54 có vỏ giáp trước dày hơn 2,2 lần (200mm so với 90mm), pháo chính 100mm mạnh hơn 1,5 lần so với pháo 85mm của T-34, trong khi đó trọng lượng xe không cao hơn đáng kể (36 tấn so với 32 tấn). So với đối thủ [M48 Patton](/wiki/M48_Patton) của Mỹ, T-54 nhẹ hơn rất nhiều (M48 nặng tới 50 tấn) trong khi vỏ giáp thì nhỉnh hơn và hỏa lực thì mạnh hơn (M48 chỉ trang bị pháo 90mm). Kích thước nhỏ gọn của xe cũng khiến T-54 trở thành mục tiêu khó bị bắn trúng hơn so với M48. T-54 có thể được coi là là ngang bằng với [Xe tăng M60](/wiki/Xe_t%C4%83ng_M60) Patton về vỏ giáp thân xe (trong khi M60 ra đời sau 10 năm và nặng hơn 10 tấn). [2]
Một thử nghiệm với pháo 90mm M3A1 trang bị trên
[M47 Patton](/wiki/M47_Patton) cho thấy vỏ giáp của T-54 là rất tốt theo tiêu chuẩn thời bấy giờ. Đạn 90mm T33 APBC hoàn toàn không thể xuyên thủng mặt trước tháp pháo T-54 ở bất kỳ phạm vi nào, phần phía trước của mặt bên tháp pháo chỉ có thể bị đánh bại ở phạm vi rất gần là 250 mét. Khi đạn T33 được bắn ra từ khẩu pháo M36 mới hơn trên [M48 Patton](/wiki/M48_Patton), nó vẫn không thể xuyên thủng mặt trước thân xe, hoặc chỉ xuyên được mặt trước của tháp pháo T-54 ở khoảng cách ở 350 m, hoặc phần phía trước của mặt bên tháp pháo ở cự ly 850 m. Khi đấu với T-54, xe tăng M48 bắt buộc phải dùng đạn xuyên giáp cao cấp M304 APDS thì mới có thể xuyên được mặt trước tháp pháo T-54 ở cự ly 750 mét, hoặc xuyên được mặt trước thân xe ở cự ly 200-300 mét. Ngược lại, pháo 100mm của T-54 khi sử dụng đạn BR-412D APCBC có thể bắn xuyên giáp trước tháp pháo của M48 Patton ở cự ly 1.200 mét, xuyên được giáp trước thân xe ở cự ly 500 mét, và nếu sử dụng đạn BR-412D APCR thì cự ly tiêu diệt được M48 còn xa hơn nữa. Về sau, khi đạn 3BM-8 APDS ra đời (năm 1967) thì T-54 không gặp khó khăn trong việc bắn xuyên giáp trước [Xe tăng M60](/wiki/Xe_t%C4%83ng_M60) ở cự ly 1.000 mét . [2]
T-55 có thể lội qua độ sâu 1.4m mà không cần chuẩn bị trước, có thiết bị thông hơi cho phép nó vượt qua độ sâu lên đến 5.5m với tốc độ 2 km/giờ. Thiết bị này cần phải được chuẩn bị trước từ 15 đến 30 phút nhưng có thể được vứt bỏ ngay sau khi ra khỏi nước. Tất cả các xe T55 đều có hệ thống dò tìm
[bức xạ](/wiki/B%E1%BB%A9c_x%E1%BA%A1_%C4%91i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AB) PAZ, và T-55A cũng có thiết bị chống bức xạ. Một số chiếc T-55 được trang bị một hệ thống bảo vệ tổng thể NBC (lọc [không khí](/wiki/Kh%C3%AD_quy%E1%BB%83n_Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t) và quá [áp suất](/wiki/%C3%81p_su%E1%BA%A5t)). Một màn khói dày có thể được tạo ra bằng cách phun [nhiên liệu](/wiki/Nhi%C3%AAn_li%E1%BB%87u) [diesel](/wiki/D%E1%BA%A7u_diesel) bay hơi vào một hệ thống hút khí.
Một số phiên bản T-55 có "áo giáp yếm", áo giáp bán nguyệt lắp thêm, có lớp bảo vệ tháp pháo tăng cường lên đến 330mm chống đạn xuyên đông năng và 400-450mm chống đạn nổ lõm. Một số cải tiến khác có thể được trang bị thêm gồm một đáy vỏ được tăng cường chống
[mìn](/wiki/M%C3%ACn), động cơ tốt hơn, [xích](/wiki/X%C3%ADch) bằng các miếng cao su, và ống bọc nhiệt cho súng. Ống nhòm 1K13 vừa dùng để quan sát ban đêm vừa quan sát bệ phóng ATGM; tuy nhiên nó không thể được dùng cho cả hai mục đích cùng một lúc. Các kiểu ống ngắm có thể lựa chọn và hệ thống kiểm soát lửa gồm cả El-Op Red Tiger của Israel và Matador FCS, ống nhòm NobelTech T-series của [Thuỵ Điển](/wiki/Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n), và Atlas MOLF của [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c). SUV-T55A FCS của [Nam Tư](/wiki/Nam_T%C6%B0), Marconi Digital FCS của [Anh](/wiki/Anh), SABCA Titan của [Bỉ](/wiki/B%E1%BB%89) cho phép nâng cấp hoạt động. Một trong những cái tốt nhất là cái EFCS-3 của [Slovenia](/wiki/Slovenia) được tích hợp với FCS. Rất nhiều kiểu ống ngắm nhiệt khác cũng có thể được trang bị. Gồm cả ống ngắm [Nga](/wiki/Nga)/ [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) ALIS và Namut-type của Peleng. Có nhiều kiểu ống ngắm nhiệt có thể được trang bị cho phép phóng [ATGM](/wiki/T%C3%AAn_l%E1%BB%ADa_%C4%91i%E1%BB%81u_khi%E1%BB%83n_ch%E1%BB%91ng_t%C4%83ng) vào buổi tối.
Để đổi lấy khung thân nhỏ, vỏ giáp dày và tốc độ sản xuất nhanh (nhằm đáp ứng nhu cầu của
[chiến tranh tổng lực](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_t%E1%BB%95ng_l%E1%BB%B1c) với cường độ tổn thất cực lớn), độ tiện nghi của T-54 kém hơn các xe của Mỹ (đặc điểm thường thấy của các xe tăng Liên Xô) và thiết kế của T-54 gây khó khăn cho việc hạ nòng pháo và nạp đạn. Theo đài Discovery của Mỹ, họ xếp T-54 vào hàng thứ 9 trong Top 10 xe tăng thành công nhất trong lịch sử, với các tiêu chí được đánh giá: tốc độ sản xuất nhanh hàng đầu, hỏa lực và vỏ giáp khá tuy nhiên độ tiện nghi kém.
Hệ thống bảo vệ hoạt động tích cực (APS) đầu tiên trên thế giới, được gọi là
[Drozd](/wiki/Drozd), được phát triển ở Liên Xô giữa [1977](/wiki/1977) và [1982](/wiki/1982). Hệ thống này được lắp đặt trên khoảng 250 chiếc T-55A của cả [thuỷ](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n) và [bộ binh](/wiki/B%E1%BB%99_binh) (sau đó được đổi tên thành T-55AD) vào đầu những năm 1980, và được thiết kế để bảo vệ khỏi ATGM và [lựu đạn](/wiki/L%E1%BB%B1u_%C4%91%E1%BA%A1n) chống tăng. Nó sử dụng các cảm biến vi [sóng](/w/index.php?title=S%C3%B3ng_radar&action=edit&redlink=1) [radar](/wiki/Ra_%C4%91a) đầu tiên ở mỗi bên tháp pháo để dò tìm đạn đang bay đến. Một máy lọc bên trong bộ xử lý radar được dùng để đảm bảo rằng hệ thống chỉ phản ứng lại với các mục tiêu đang bay ở tốc độ đặc trưng của ATGM. Những mục tiêu đó sẽ bị một hay nhiều rocket có mang các đầu đạn nhiều mảnh (giống với đạn [súng cối](/wiki/S%C3%BAng_c%E1%BB%91i)), được bắn ra từ bốn ống phóng xung quanh (mỗi phía của tháp pháo có một ống).
Dù khá hiệu quả nhưng Drozd dù sao vẫn là hệ thống đời đầu và vẫn còn nhiều thiếu sót. Drozd chỉ cung cấp sự bảo vệ hướng ra phía trước 60 độ ở phần tháp pháo, hai bên cạnh và phía sau có thể bị tấn công, để thay đổi hướng bảo vệ của hệ thống thì kíp lái phải quay tháp pháo. Radar của nó không thể xác định đe doạ ở nhiều mức góc nâng một cách thoả đáng, và các rocket phòng vệ có thể gây ra tổn hại với bộ binh đi theo ở 2 bên xe. Trong thập niên 1990, hệ thống này được thay thế bởi hệ thống ARENA tiên tiến hơn.
## Những hạn chế[
[sửa](/w/index.php?title=T-54/55&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T-54/55&action=edit§ion=3)]
T-55 được chế tạo hiệu quả để tiêu diệt xe tăng hạng trung của đối phương. Đạn nạp căn bản cho súng chính là 43 viên. Các đơn vị nhiên liệu bên ngoài làm cho xe rất dễ bị tổn hại, vì nó được bảo vệ bằng vỏ thép mỏng. T-55 có khả năng hạn chế trong việc hạ súng chính, gây trở ngại cho xe trong việc bắn tỉa từ trên khu đất cao. Ở những phiên bản T-54 đầu tiên, ống ngắm của pháo thủ lại bị gắn với súng chính, không cho phép pháo thủ kiếm được các mục tiêu một cách nhanh chóng.
Mặc dù tháp pháo hình nửa quả trứng của T-55 có các tính chất tốt của hình cầu, nó cản trở điều kiện làm việc của kíp lái. Theo cùng một tiêu chuẩn, thiết bị kiểm soát súng của nó cũng còn thô thiển so với các thiết kế xe tăng sau này. Nó cũng có bất lợi của đa phần
[xe tăng Xô viết](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Xe_t%C4%83ng_Li%C3%AAn_X%C3%B4_v%C3%A0_Nga) là có khả năng kém về hạ thấp nòng chính, vì thế không thể có khả năng bắn hiệu quả khi ở địa hình cao hơn đối phương mà bắt buộc phải thò cả thân ra để chiến đấu. Vũ khí và nhiên liệu được bố trí ở vị trí dễ bị nguy hiểm. Việc thiếu cái rổ tháp pháo làm cho việc nạp đạn khó khăn. Người lái, chỉ huy, và pháo thủ tất cả đều trên một hàng, do đó nếu xe bị trúng đạn thì khả năng thương vong cả tổ lái sẽ tăng lên.
T-55 không hoàn toàn kín không khí nên tổ lái có thể bị ảnh hưởng bởi vũ khí hóa học hay phóng xạ. Dù các thành viên kíp lái được bảo vệ khỏi bụi phóng xạ bởi một hệ thống lọc, họ bắt buộc phải đeo mặt nạ bảo vệ cá nhân và mặc đồ chống chất hoá học và sinh học. Xe tăng vì thế phải đi qua những vùng bị ô nhiễm nhanh chóng và sau đó lại phải được tẩy rửa trước khi hoạt động trở lại.
Xe tăng có thể được chế tạo kín nước để vượt qua chướng ngại nước với độ sâu lên đến 1,4m (5,5m với ống thông hơi). Tuy nhiên, có thể mất đến nửa giờ để chuẩn bị một đơn vị tăng trung bình để hoạt động được, và điểm vượt sông cũng cần được chuẩn bị.
## Các biến thể[
[sửa](/w/index.php?title=T-54/55&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T-54/55&action=edit§ion=4)]
Tăng T-54/55 từng được chế tạo với số lượng lớn nhất so với bất kỳ loại
[tăng](/wiki/Xe_t%C4%83ng) nào khác trên thế giới. Sáu kiểu chính đã được sử dụng rộng rãi tại các nước thuộc khối [Hiệp ước Warsaw](/wiki/Kh%E1%BB%91i_Warszawa) và nhiều nước khác. Các mẫu T-54/55 từng được chế tạo tại [Tiệp Khắc](/wiki/Ti%E1%BB%87p_Kh%E1%BA%AFc) và [Ba Lan](/wiki/Ba_Lan) cũng như ở [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) nơi nó được gọi là Kiểu 59. Hơn mười hai nước đã chế tạo các biến thể cải tiến của T-55 với khả năng bảo vệ và khả năng tấn công gần tương tự. Nhiều nước đã nâng cấp cho nó với súng chính mạnh hơn và giáp dày hơn.
- T-54: Có nhiều khác biệt giữa xe T-54 thời kỳ đầu và thời kỳ sau, một số chiếc có giáp rộng hơn và tháp pháo bị cắt ngắn ở bên cạnh. Thỉnh thoảng chúng được coi là T-54 (1949), T-54 (1951) và T-54 (1953).
- T-54A: Kiểu này có máy hút khói cho súng 100mm, hệ thống ổn định và thiết bị lội sâu.
- T-54AK: Tăng chỉ huy (Kiểu của Ba Lan là T-54AD). Có thêm radio và tầm hoạt động của radio là 100 dặm.
- T-54M: T-54 được nâng cấp theo tiêu chuẩn của T55M.
- T-54B: Kiểu đầu tiên có thiết bị quan sát hồng ngoại ban đêm. Đây là kiểu được sử dụng ở những nước trên.
- T-55: T-54 với tháp pháo mới và nhiều cải tiến, các kiểu được chế tạo về sau này có một súng 12.7mm AA MG. Các cải tiến từ kiểu T-54 gồm một
[động cơ diesel](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_Diesel)làm mát bằng [nước](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc) [V12](/w/index.php?title=V12&action=edit&redlink=1)lớn hơn và tầm hoạt động rộng hơn 500 thay vì 400 km (600 với các xe tăng bổ trợ). Tầm hoạt động có thể tăng lên đến 715 km với hai bình xăng phụ 200 lít ở hai bên xe. T-55 có tháp pháo hoàn toàn khác so với T-54, sự khác biệt dễ nhận thấy nhất là T-55 không có quạt gió nóc và thay vào đó là hai thanh nóc hình chữ D. Các xe T-55 đầu tiên cũng không có máy nạp đạn cho súng 12.7mm DShK AA MG cửa sập của máy nạp đạn hơi thò lên hay không thò lên khỏi xung quanh lớp giáp.
- T-55A được thêm hệ thống bảo vệ NBC. T-55A sử dụng một lớp chống bức xạ mới và hệ thống lọc hoá chất PAZ/FVU được cải tiến trên cùng tháp pháo. Lớp chống bức xạ làm tháp pháo dày hơn và không bằng với bề mặt tháp pháo. Các chi tiết đáng chú ý là sự chải lớn hơn ở cửa của chỉ huy và pháo thủ, và một chỗ phồng lớn ở cửa người lái. T-55A Kiểu 1970 bắt đầu có súng 12.7mm, nhưng ở vị trí khác với T54.
- T-55M có thêm hệ thống kiểm soát lửa Volna (với máy phóng ATGM), hệ thống ngắm và ổn định súng được cải tiến, động cơ tốt hơn, radio mới, và bảo vệ tốt hơn. Nó gồm váy hai bên, súng phóng lựu đạn khói, miếng đính bảo vệ, và bảo vệ lửa.
- T-55AM có thêm vỏ yếm, một vỏ bọc quanh tháp pháo và bảo vệ 180°. Sự gọi tên T-55AM thỉnh thoảng cũng dùng cho T-55A với súng 12.7mm DShK MG.
- T-55AM2: Biến thể không có khả năng bắn ATGM hay Volna FCS.
- T-55AM2P: Kiểu T55AMV của người Ba Lan nhưng có thêm Merida FCS.
- T-55AMD: Biến thể với Drozd APS thay vì ERA.
- T-55AD Drozd: Biến thể với Drozd chứ không phải Volna FCS và ERA.
![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ef/T-54A_or_Type_59_main_battle_tank_at_the_Reunification_Palace.jpg/250px-T-54A_or_Type_59_main_battle_tank_at_the_Reunification_Palace.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ef/T-54A_or_Type_59_main_battle_tank_at_the_Reunification_Palace.jpg/250px-T-54A_or_Type_59_main_battle_tank_at_the_Reunification_Palace.jpg)
[Quân đội Nhân dân Việt Nam](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Vi%E1%BB%87t_Nam)sử dụng trong [chiến tranh Việt Nam](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam), trong ảnh là bản sao của chiếc xe tăng T-59 mang số hiệu 390 húc đổ cổng [Dinh Độc lập](/wiki/Dinh_%C4%90%E1%BB%99c_L%E1%BA%ADp)ngày 30/4/1975, bản gốc của nó đang được trung bày tại Bảo tàng Lực lượng Tăng-Thiết giáp, Hà Nội. [[3]](#cite_note-3)
- T-72Z Safir-74 – Một phiên bản cải tiến của
[Iran](/wiki/Iran)áp dụng cho các xe tăng T-54 của [Iraq](/wiki/Iraq)bị bắt trong [chiến tranh Iran-Iraq](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Iran-Iraq). Nó có một số cải tiến gồm cả một pháo tăng 105 mm M68 có rãnh xoắn, hệ thống kiểm soát bắn computer và [động cơ diesel](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_Diesel)mới 780 mã lực với hệ thống làm lạnh và chuyển số tự động. Chú ý không nhầm lẫn với [xe tăng T-72](/wiki/T-72)của Liên Xô. [Type 59](/wiki/Xe_t%C4%83ng_ch%E1%BB%A7_l%E1%BB%B1c_ki%E1%BB%83u_59): xe tăng chiến đấu chủ lực của Trung Quốc chế tạo từ thập niên 1960, dựa trên mẫu T-54A của Liên Xô.
### Các phiên bản hiện đại hóa[
[sửa](/w/index.php?title=T-54/55&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T-54/55&action=edit§ion=5)]
- T-55AMV Phiên bản AMV cải tiến thay thế ERA cho lớp yếm bảo vệ. Các phiên bản kết thúc với việc thay thế động cơ w/V-46 engine từ chiếc T-72 MBT.
[Ukraina](/wiki/Ukraina)và [Syria](/wiki/Syria)sẽ cải tiến theo tiêu chuẩn của T-55AMV.
- T-55AM2B: Kiểu T55AMV của người
[Séc](/wiki/S%C3%A9c)với kiểm soát lửa Kladivo. Về hỏa lực, xe được cải thiện ốp tản nhiệt ở đầu nòng pháo 100mm giúp tăng độ chính xác khi bắn và giảm sự tác động nhiệt độ có thể làm cong vênh nòng. Ngoài ra, xe còn tích hợp thêm hệ thống lấy đường ngắm cho pháo thủ bằng tia laser giúp bắn chính xác hơn và nhanh hơn. Thân xe được bổ sung khối giáp thụ động gồm các tấm Glacis hình bán nguyệt phía trước và 2 bên để chống lại đạn nổ lõm và tên lửa chống tăng, giúp giáp xe tăng thêm 140% khả năng bảo vệ. Ở những phần quan trọng có thể tăng cường thêm giáp phản ứng nổ (ERA). Động cơ mới công suất 610 mã lực, cải thiện hệ thống treo giúp xe di chuyển êm hơn trên địa hình ghồ ghề. Theo một số nguồn tin không chính thức, Quân đội Campuchia đang sử dụng khoảng 100 chiếc xe tăng T-55AM2. [TR-85](/w/index.php?title=Xe_t%C4%83ng_TR-85&action=edit&redlink=1): xe tăng chiến đấu chủ lực của Rumani, thiết kế dựa trên kiểu T-55 nhưng có powerpack kiểu hình chữ T, động cơ V8 830 mã lực của Đức, hệ thống điều khiển bắn sản xuất tại địa phương "Ciclop", hệ thống truyền động 6 cặp bánh xích (tăng thêm 1 bánh so với T-54/55), quanh tháp pháo được bổ sung thêm khối giáp bán nguyệt dày 20mm và váy bảo vệ bằng kim loại. Trọng lượng tăng lên 50 tấn. Pháo chính 100mm được giữ nguyên nhưng được trang bị các loại đạn mới (Romania đã hợp tác với Israel để sản xuất loại đạn xuyên giáp động năng BM-412VN - có thể xuyên giáp cán đồng nhất có độ dày 444mm ở góc chạm 90 độ từ khoảng cách 500 mét, 425mm ở khoảng cách 1.000 mét và 328mm ở khoảng cách 4.000 mét). TR-85M1 được trang bị máy tính điều khiển hỏa lực Ciclop-M thế hệ 3. Ngoài ra, pháo chính còn được trang bị hệ thống ổn định 2 trục giúp cải thiện độ chính xác khi bắn và giảm thời gian khóa mục tiêu. Theo nhà sản xuất, máy tính đường đạn mới đảm bảo khả năng tiêu diệt mục tiêu đến 95% ở khoảng cách dưới 2.000 mét, trên 75% cho mục tiêu ở khoảng cách từ 2.000-3.000 mét. Trong cuộc tập trận hồi giữa năm 2014, TR-85 được ghi nhận là đã đánh bại nhiều xe tăng chiến đấu chủ lực hiện đại nhất của Mỹ [M1 Abrams](/wiki/M1_Abrams)trong cuộc chiến giả định ở gần thị trấn Hohenfels, [Bavaria](/wiki/Bavaria), Đức.
- TR-85M3: Phiên bản nâng cấp từ TR-85, được trang bị động cơ mạnh mẽ hơn, thay thế pháo 100mm bằng cỡ 120mm hoặc 125mm cũng như nâng cấp giáp, nâng cấp hệ thống điện tử.
[T-55 AGM](/w/index.php?title=T-55_AGM&action=edit&redlink=1): Phiên bản cải tiến sâu của Ukraina do Cục thiết kế Kharkiv Morozov (Ukraine) thực hiện. Gói nâng cấp T-55AGM cải tiến mạnh mẽ về hệ thống hỏa lực với pháo nòng trơn KBM1 125mm (hoặc có thể chọn loại 120mm tiêu chuẩn NATO) kết hợp hệ thống nạp đạn tự động. Pháo được tích hợp khả năng phóng tên lửa chống tăng có điều khiển qua nòng cho phép tiêu diệt mục tiêu tầm 5.000m. Trên tháp pháo lắp giá điều khiển vũ khí tự động lắp súng máy phòng không 12,7mm. Về hệ thống giáp bảo vệ, T-55AGM trang bị giáp phản ứng nổ (ERA), hệ thống gây nhiễu điện tử. T-55AGM trang bị động cơ diesel đa nhiên liệu 5TDFM công suất 850 mã lực. Trọng lượng xe tăng từ 36 tấn lên 48 tấn. Theo nhà sản xuất, sau nâng cấp T-55AGM có sức tấn công và phòng thủ gần tương đương với loại T-80. Tuy nhiên, gói nâng cấp này có chi phí khá cao (khoảng trên 1 triệu USD/xe) và đến nay chưa có khách hàng nào đặt hàng. [T-55S](/w/index.php?title=T-55S&action=edit&redlink=1): Xe tăng chiến đấu của Slovakia do Ixraen cải tiến.
- T-55M3: Xe tăng chiến đấu của
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)được nâng cấp từ T-54B ứng dụng một số công nghệ mới thiết kế theo kiểu phương Tây, tháp pháo vát góc và đặc biệt là xe tăng có thể bắn với độ chính xác cao khi hành tiến (trước kia vừa chạy vừa bắn chỉ có độ chính xác thấp). Tăng T-55M3 được trang bị giáp ERA hế hệ thứ hai có khả năng chống lại đạn tên lửa chống tăng B-72 và các loại đạn lõm chống tăng thông thường, pháo nòng xoắn 105 mm M68/L7 của Israel, Cối 60 mm,súng máy PKT 7,62 mm, bộ cảm biến MAWS6056B Của Pháp và động cơ diesel 1.000 mã lực của Đức. Phiên bản này chỉ dừng ở mức thử nghiệm. [T-55M5](/w/index.php?title=T-55M5&action=edit&redlink=1): Là gói nâng cấp từ công ty Nga, tập trung tăng cường giáp bảo vệ, hệ thống điều khiển hỏa lực và động cơ. T-55M5 được trang bị thêm [giáp phản ứng nổ](/w/index.php?title=Gi%C3%A1p_ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_n%E1%BB%95&action=edit&redlink=1) [Kontakt-5](/w/index.php?title=Kontakt-5&action=edit&redlink=1)quanh mặt trước tháp pháo và mặt trước thân. Hệ thống điều khiển hỏa lực được trang bị kính ngắm TVK-3 cho pháo thủ và TKN-1SM cho trưởng xe. Pháo chính D-10T2S cỡ 100mm vẫn được giữ nguyên. Về động cơ, T-55M5 trang bị loại động cơ diesel V-55U cải tiến mạnh hơn. Với những cải tiến trên, trọng lượng của xe vẫn ít hơn 40 tấn. Gói nâng cấp T-55M5 có giá khoảng 700 nghìn USD/xe (thời giá 2009). [T-55M6](/w/index.php?title=T-55M6&action=edit&redlink=1): Gói nâng cấp sâu của Nga. T-55M6 được trang bị động cơ V-46-5M 690 mã lực, pháo chính 2A46M cỡ nòng 125mm kết hợp với hệ thống nạp đạn tự động cho phép đạt tốc độ bắn cao. Pháo chính 125mm cũng được tích hợp khả năng phóng tên lửa chống tăng [9M119 Svir](/wiki/9M119_Svir)qua nòng. Hệ thống giáp bảo vệ được nâng cấp lên chuẩn tương đương xe tăng T-80U hiện đại. Với những nâng cấp này, T-55M6 đủ sức đối chọi với kẻ địch hiện đại. Tất nhiên, giá của gói nâng cấp T-55M6 khá đắt, khoảng 1,8 triệu USD/xe (thời giá 2009, bằng 2/3 giá một chiếc [T-90](/wiki/T-90)mới), và hiện chưa có khách hàng nào nâng cấp T-54/55 theo phiên bản này.
- T-55MV: được trang bị loại giáp phản ứng nổ Kontakt-1 ở phần phía trước và tháp pháo, giúp xe có khả năng chịu được loại đạn xuyên giáp uranium nghèo M829 120mm của Mỹ ở cự ly 1.000m. Pháo chính 100mm bổ sung thêm khả năng phóng tên lửa chống tăng 9M117 Bastion qua nòng, tăng khả năng đánh trúng mục tiêu ở cự ly 4.000m với khả năng xuyên giáp dày 550mm. Xe được trang bị hệ thống kiểm soát bắn Volna với máy tính đường đạn kỹ thuật số. Syria là quốc gia đầu tiên đặt hàng nâng cấp 200 chiếc T-55 của họ lên chuẩn T-55MV.
[T-55AMV](/w/index.php?title=T-55AMV&action=edit&redlink=1): Phiên bản cải tiến khác của T-54B, T-55 Việt Nam thay thế cho phiên bản T-55M3 đã bị dừng.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=T-54/55&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T-54/55&action=edit§ion=6)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|

X-Cache: cp1066 miss, cp1052 miss


text:
Thạch Hoằng
Thạch Hoằng (石弘, Shí Hóng) (313–334), tên tự Đại Nhã (大雅), là một hoàng đế của nước Hậu Triệu trong lịch sử Trung Quốc. Sau khi bị người em họ Thạch Hổ phế truất, ông được lập làm Hải Dương Vương (海陽王), ông đôi khi được biết tới với tước hiệu này.
Bối cảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Thạch Hoằng là con trai thứ hai của Thạch Lặc, mẹ ông là Trình quý nhân. Không giống như Thạch Lặc có tính quân phiệt, Thạch Hoằng là một người có lòng tốt và tài văn chương. Sau khi huynh trưởng Thạch Hưng (石興) qua đời, Thạch Lặc lập ông làm thế tử. Năm 330, sau khi Thạch Lặc xưng làm "Thiên vương" và sau đó xưng đế, ông lập Thạch Hoằng làm thái tử. Thạch Lặc, e ngại việc cháu trai Thạch Hổ có quá nhiều quyền lực, nên ông đã chuyển một số quyền lực của Thạch Hổ cho Thạch Hoằng, song điều này chỉ làm cho Thạch Hổ bực tức, người này đã sẵn bất mãn trước việc Thạch Hoằng nhỏ tuổi song được lập làm thái tử, Thạch Hổ cho rằng mình mới xứng đáng làm thái tử do là người đã đóng góp nhiều nhất cho các chiến dịch thành công của Thạch Lặc.
Trị vì[sửa | sửa mã nguồn]
Vào mùa thu năm 333, Thạch Lạc qua đời, Thạch Hổ ngay lập tức giành lấy chính quyền bằng một cuộc chính biến. Trong sợ hãi, Thạch Hoằng đã nhường ngôi cho Thạch Hổ, song Thạch Hổ đã từ chối và buộc Thạch Hoằng nắm lấy ngai vàng và phong mình làm thừa tướng, Thạch Hoằng đã làm theo. Thạch Hổ giết chết quân sư của Thạch Lặc là Trình Hà (程遐), thúc phụ của Thạch Hoằng, và Từ Quang (徐光). Thạch Hổ tiếp tục buộc Thạch Hoằng lập mình làm Ngụy vương, phỏng theo tước hiệu của Tào Tháo khi ông ta làm người nhiếp chính cho Hán Hiến Đế.
Vợ của Thạch Lặc, Lưu Thái hậu quyết định làm liều. Bà âm mưu cùng với con trai nuôi của Thạch Lặc là Bành Thành vương Thạch Kham (石堪) khởi đầu một cuộc nổi loạn chống lại Thạch Hổ, song Thạch Kham đã bị đánh bại và bị đưa lên giàn hỏa thiêu. Lưu Thái hậu, sau khi bị lộ vai trò của mình, cũng đã bị xử tử. Mẹ của Thạch Hoằng là Trình quý nhân trở thành thái hậu. Thạch Hổ sau đó cũng đánh bại các âm mưu của Hà Đông vương Thạch Sanh (石生), Thạch Lãng (石朗), và Quách Quyền (郭權) nhằm chống lại mình. Năm 334, không thể chịu đựng được sự bức hại của Thạch Hổ, Thạch Hoằng đã đích thân đến chỗ Thạch Hổ để trao ngai vàng và quốc ấn cho ông ta, Thạch Hổ đã từ chối và nói rõ rằng nếu ông ta muốn ngai vàng, thì ông ta mới là người đề xuất, chứ không phải Thạch Hoằng. Ngay sau đó, với cớ Thạch Hoằng vi phạm quy định về việc tang, Thạch Hổ đã phế truất Thạch Hoằng và giáng Thạch Hoằng làm Hải Dương vương rồi giết chết. Thạch Hổ sau đó đã giết Trình Thái hậu và các em trai của ông là Tần vương Thạch Hoằng (石宏) và Nam Dương vương Thạch Khôi (石恢). Các hậu duệ của Thạch Lặc vào thời điểm đó đều bị Thạch Hổ tiêu diệt.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Tấn thư, các quyển 104, 105
- Ngụy thư, quyển 95
- Tư trị thông giám, các quyển 93, 94, 95.
- Thập lục quốc Xuân Thu, quyển 2.

markdown:
# Thạch Hoằng
|Triệu Hải Dương Vương|
|Hoàng đế Trung Hoa
|[Hậu Triệu](/wiki/H%E1%BA%ADu_Tri%E1%BB%87u) [333](/wiki/333)– [334](/wiki/334) [Hậu Triệu Minh Đế](/wiki/Th%E1%BA%A1ch_L%E1%BA%B7c) [Hậu Triệu Vũ Đế](/wiki/Th%E1%BA%A1ch_H%E1%BB%95) [Hậu Triệu](/wiki/H%E1%BA%ADu_Tri%E1%BB%87u) [Thạch Lặc](/wiki/Th%E1%BA%A1ch_L%E1%BA%B7c) [313](/wiki/313) [334](/wiki/334) [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) **Thạch Hoằng** (石弘, Shí Hóng) (313–334), [tên tự](/wiki/T%C3%AAn_ch%E1%BB%AF_(ng%C6%B0%E1%BB%9Di)) **Đại Nhã** (大雅), là một [hoàng đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF) của nước [Hậu Triệu](/wiki/H%E1%BA%ADu_Tri%E1%BB%87u) trong [lịch sử Trung Quốc](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Trung_Qu%E1%BB%91c). Sau khi bị người em họ [Thạch Hổ](/wiki/Th%E1%BA%A1ch_H%E1%BB%95) phế truất, ông được lập làm **Hải Dương Vương** (海陽王), ông đôi khi được biết tới với tước hiệu này.
## Bối cảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A1ch_Ho%E1%BA%B1ng&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A1ch_Ho%E1%BA%B1ng&action=edit§ion=1)]
Thạch Hoằng là con trai thứ hai của Thạch Lặc, mẹ ông là Trình quý nhân. Không giống như Thạch Lặc có tính quân phiệt, Thạch Hoằng là một người có lòng tốt và tài văn chương. Sau khi huynh trưởng Thạch Hưng (石興) qua đời, Thạch Lặc lập ông làm thế tử. Năm 330, sau khi Thạch Lặc xưng làm "
[Thiên vương](/wiki/Thi%C3%AAn_v%C6%B0%C6%A1ng)" và sau đó xưng đế, ông lập Thạch Hoằng làm [thái tử](/wiki/Th%C3%A1i_t%E1%BB%AD). Thạch Lặc, e ngại việc cháu trai [Thạch Hổ](/wiki/Th%E1%BA%A1ch_H%E1%BB%95) có quá nhiều quyền lực, nên ông đã chuyển một số quyền lực của Thạch Hổ cho Thạch Hoằng, song điều này chỉ làm cho Thạch Hổ bực tức, người này đã sẵn bất mãn trước việc Thạch Hoằng nhỏ tuổi song được lập làm thái tử, Thạch Hổ cho rằng mình mới xứng đáng làm thái tử do là người đã đóng góp nhiều nhất cho các chiến dịch thành công của Thạch Lặc.
## Trị vì[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A1ch_Ho%E1%BA%B1ng&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A1ch_Ho%E1%BA%B1ng&action=edit§ion=2)]
Vào mùa thu năm 333, Thạch Lạc qua đời, Thạch Hổ ngay lập tức giành lấy chính quyền bằng một cuộc chính biến. Trong sợ hãi, Thạch Hoằng đã nhường ngôi cho Thạch Hổ, song Thạch Hổ đã từ chối và buộc Thạch Hoằng nắm lấy ngai vàng và phong mình làm thừa tướng, Thạch Hoằng đã làm theo. Thạch Hổ giết chết quân sư của Thạch Lặc là
[Trình Hà](/w/index.php?title=Tr%C3%ACnh_H%C3%A0&action=edit&redlink=1) (程遐), thúc phụ của Thạch Hoằng, và Từ Quang (徐光). Thạch Hổ tiếp tục buộc Thạch Hoằng lập mình làm Ngụy vương, phỏng theo tước hiệu của [Tào Tháo](/wiki/T%C3%A0o_Th%C3%A1o) khi ông ta làm người nhiếp chính cho [Hán Hiến Đế](/wiki/H%C3%A1n_Hi%E1%BA%BFn_%C4%90%E1%BA%BF).
Vợ của Thạch Lặc,
[Lưu Thái hậu](/w/index.php?title=L%C6%B0u_Ho%C3%A0ng_h%E1%BA%ADu_(H%E1%BA%ADu_Tri%E1%BB%87u_Minh_%C4%90%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1) quyết định làm liều. Bà âm mưu cùng với con trai nuôi của Thạch Lặc là Bành Thành vương Thạch Kham (石堪) khởi đầu một cuộc nổi loạn chống lại Thạch Hổ, song Thạch Kham đã bị đánh bại và bị đưa lên giàn hỏa thiêu. Lưu Thái hậu, sau khi bị lộ vai trò của mình, cũng đã bị xử tử. Mẹ của Thạch Hoằng là Trình quý nhân trở thành [thái hậu](/wiki/Ho%C3%A0ng_th%C3%A1i_h%E1%BA%ADu). Thạch Hổ sau đó cũng đánh bại các âm mưu của Hà Đông vương Thạch Sanh (石生), Thạch Lãng (石朗), và Quách Quyền (郭權) nhằm chống lại mình. Năm 334, không thể chịu đựng được sự bức hại của Thạch Hổ, Thạch Hoằng đã đích thân đến chỗ Thạch Hổ để trao ngai vàng và quốc ấn cho ông ta, Thạch Hổ đã từ chối và nói rõ rằng nếu ông ta muốn ngai vàng, thì ông ta mới là người đề xuất, chứ không phải Thạch Hoằng. Ngay sau đó, với cớ Thạch Hoằng vi phạm quy định về việc tang, Thạch Hổ đã phế truất Thạch Hoằng và giáng Thạch Hoằng làm Hải Dương vương rồi giết chết. Thạch Hổ sau đó đã giết Trình Thái hậu và các em trai của ông là Tần vương Thạch Hoằng (石宏) và Nam Dương vương Thạch Khôi (石恢). Các hậu duệ của Thạch Lặc vào thời điểm đó đều bị Thạch Hổ tiêu diệt.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A1ch_Ho%E1%BA%B1ng&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A1ch_Ho%E1%BA%B1ng&action=edit§ion=3)] *, các quyển* [Tấn thư](/wiki/T%E1%BA%A5n_th%C6%B0) [104](https://zh.wikipedia.org/wiki/s:%E6%99%89%E6%9B%B8/%E5%8D%B7104), [105](https://zh.wikipedia.org/wiki/s:%E6%99%89%E6%9B%B8/%E5%8D%B7105) *, quyển 95* [Ngụy thư](/wiki/Ng%E1%BB%A5y_th%C6%B0) *, các quyển* [Tư trị thông giám](/wiki/T%C6%B0_tr%E1%BB%8B_th%C3%B4ng_gi%C3%A1m) [93](https://vi.wikisource.org/wiki/zh:%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91:%E7%AC%AC093%E5%8D%B7), [94](https://vi.wikisource.org/wiki/zh:%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91:%E7%AC%AC094%E5%8D%B7), [95](https://vi.wikisource.org/wiki/zh:%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91:%E7%AC%AC095%E5%8D%B7). *,* [Thập lục quốc Xuân Thu](/wiki/Th%E1%BA%ADp_l%E1%BB%A5c_qu%E1%BB%91c_Xu%C3%A2n_Thu) [quyển 2](https://vi.wikisource.org/wiki/zh:%E5%8D%81%E5%85%AD%E5%9C%8B%E6%98%A5%E7%A7%8B/%E5%8D%B702).
|
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-Cache: cp1067 miss, cp1052 miss

X-Content-Type-Options: nosniff

Connection: close

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Accept-Ranges: bytes

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


text:
Thể loại:Hệ sinh thái Madagascar
Thể loại con
Thể loại này gồm 2 thể loại con sau, trên tổng số 2 thể loại con.
Đ
- ► Động vật Madagascar (7 t.l., 16 tr.)
T
- ► Thực vật Madagascar (1 t.l., 481 tr.)
Thể loại này gồm 2 thể loại con sau, trên tổng số 2 thể loại con.

markdown:
# Thể loại:Hệ sinh thái Madagascar
## Thể loại con
Thể loại này gồm 2 thể loại con sau, trên tổng số 2 thể loại con.
### Đ
- ►
[Động vật Madagascar](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Madagascar) (7 t.l., 16 tr.)
### T
- ►
[Thực vật Madagascar](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_Madagascar) (1 t.l., 481 tr.)
Thể loại này gồm 2 thể loại con sau, trên tổng số 2 thể loại con.

X-Cache: cp1068 miss, cp1052 miss


text:
Thể loại:NATO
NATO là tên tắt thông dụng của Tổ chức Minh ước Bắc Đại tây dương (tiếng Anh: North Atlantic Treaty Organisation; tiếng Pháp: l'Organisation du Traité de l'Atlantique Nord, viết tắt OTAN), một tổ chức quân sự thành lập năm 1949, ban đầu gồm Hoa Kỳ, Canada và một số nước Tây Âu.
Thể loại con
Thể loại này gồm 2 thể loại con sau, trên tổng số 2 thể loại con.
Q
- ► Quốc gia thành viên NATO (20 t.l., 29 tr.)
T
- ► Tên ký hiệu của NATO (16 tr.)
Các trang trong thể loại “NATO”
9 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 9 trang.

markdown:
# Thể loại:NATO
** là tên tắt thông dụng của NATO** **Tổ chức Minh ước Bắc Đại tây dương**( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *North Atlantic Treaty Organisation*; [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p): *l'Organisation du Traité de l'Atlantique Nord*, viết tắt **OTAN**), một tổ chức quân sự thành lập năm [1949](/wiki/1949), ban đầu gồm [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), [Canada](/wiki/Canada)và một số nước Tây Âu.
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Thể loại con
Thể loại này gồm 2 thể loại con sau, trên tổng số 2 thể loại con.
### Q
- ►
[Quốc gia thành viên NATO](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Qu%E1%BB%91c_gia_th%C3%A0nh_vi%C3%AAn_NATO) (20 t.l., 29 tr.)
### T
- ►
[Tên ký hiệu của NATO](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%C3%AAn_k%C3%BD_hi%E1%BB%87u_c%E1%BB%A7a_NATO) (16 tr.)
## Các trang trong thể loại “NATO”
9 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 9 trang.

X-Cache: cp1065 miss, cp1052 miss


text:
Xã Amherst, Quận Lorain, Ohio
Xã Amherst (tiếng Anh: Amherst Township) là một xã thuộc quận Lorain, tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 6.844 người.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# Xã Amherst, Quận Lorain, Ohio
|Xã Amherst
|
Amherst Township
|—
|![ Hình nền trời của Xã Amherst](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e2/Western_Amherst_Township.jpg/250px-Western_Amherst_Township.jpg)
![ Hình nền trời của Xã Amherst](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e2/Western_Amherst_Township.jpg/250px-Western_Amherst_Township.jpg)
![ Vị trí trong Quận Lorain, Ohio](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3b/Map_of_Lorain_County_Ohio_With_Municipal_and_Township_Labels.PNG/250px-Map_of_Lorain_County_Ohio_With_Municipal_and_Township_Labels.PNG)
Vị trí trong
[Quận Lorain](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Lorain,_Ohio), [Ohio](/wiki/Ohio) ![ Vị trí quận Lorain trong tiểu bang Ohio ở Hoa Kỷ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ab/Map_of_Ohio_highlighting_Lorain_County.svg/250px-Map_of_Ohio_highlighting_Lorain_County.svg.png)
![ Vị trí quận Lorain trong tiểu bang Ohio ở Hoa Kỷ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ab/Map_of_Ohio_highlighting_Lorain_County.svg/250px-Map_of_Ohio_highlighting_Lorain_County.svg.png)
Vị trí quận Lorain trong tiểu bang Ohio ở Hoa Kỷ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Ohio](/wiki/Ohio) [Quận](/w/index.php?title=Danh_d%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Ohio&action=edit&redlink=1) [Quận Lorain](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Lorain,_Ohio) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [EST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_%C4%90%C3%B4ng_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **EDT**( [UTC-4](/wiki/UTC-4)) **Xã Amherst** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *Amherst Township*) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận Lorain](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Lorain,_Ohio), tiểu bang [Ohio](/wiki/Ohio), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của xã này là 6.844 người. [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=X%C3%A3_Amherst,_Qu%E1%BA%ADn_Lorain,_Ohio&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=X%C3%A3_Amherst,_Qu%E1%BA%ADn_Lorain,_Ohio&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.


text:
Xã Springfield, Quận Montgomery, Pennsylvania
Xã Springfield (tiếng Anh: Springfield Township) là một xã thuộc quận Montgomery, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 19.418 người.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# Xã Springfield, Quận Montgomery, Pennsylvania
|Xã Springfield
|
Springfield Township
|—
|![ Hình nền trời của Xã Springfield](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b7/Carson_College%2C_Flourtown_Mother_Goose_10.JPG/250px-Carson_College%2C_Flourtown_Mother_Goose_10.JPG)
[Vị trí trong Quận Montgomery, Pennsylvania](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%E1%BA%A3i_l%C3%AAn&wpDestFile=Map_of_Springfield_Township,_Montgomery_County,_Pennsylvania_Highlighted.png)
Vị trí trong
[Quận Montgomery](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Montgomery,_Pennsylvania), [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania) ![ Vị trí quận Montgomery trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỳ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2e/Map_of_Pennsylvania_highlighting_Montgomery_County.svg/250px-Map_of_Pennsylvania_highlighting_Montgomery_County.svg.png)
![ Vị trí quận Montgomery trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỳ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2e/Map_of_Pennsylvania_highlighting_Montgomery_County.svg/250px-Map_of_Pennsylvania_highlighting_Montgomery_County.svg.png)
Vị trí quận Montgomery trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỳ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania) [Quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Pennsylvania&action=edit&redlink=1) [Quận Montgomery](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Montgomery,_Pennsylvania) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [EST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_%C4%90%C3%B4ng_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **EDT**( [UTC-4](/wiki/UTC-4)) **Xã Springfield** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *Springfield Township*) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận Montgomery](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Montgomery,_Pennsylvania), tiểu bang [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của xã này là 19.418 người. [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=X%C3%A3_Springfield,_Qu%E1%BA%ADn_Montgomery,_Pennsylvania&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=X%C3%A3_Springfield,_Qu%E1%BA%ADn_Montgomery,_Pennsylvania&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2012.

X-Cache: cp1052 miss, cp1052 miss


text:
Khi đặt phòng theo đoàn với iVIVU.com, bạn sẽ có được khách sạn phù hợp nhất với giá tốt nhất mà không phải tốn thời gian tìm kiếm.
CSKH: 1900 1870
Từ 7h30 - 21h hằng ngày
DKKD: 0312788481, Ngày cấp: 21/05/2014, Sở kế hoạch đầu tư thành phố Hồ Chí Minh
HCM: Lầu 7, Tòa nhà Anh Đăng, 215 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường 7, Quận 3, Tp. Hồ Chí Minh
(Xem bản đồ)
HN: Tầng 1, 70-72 Bà Triệu, Quận Hoàn Kiếm, Hà Nội
(Xem bản đồ)
Cần Thơ: 166B Trần Hưng Đạo, P. An Nghiệp, Quận Ninh Kiều, Tp Cần Thơ
(Xem bản đồ)

Server: Microsoft IIS 6.0 - Setup and config by duocnt.tech@gmail.com

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Vary: Accept-Encoding

Cache-Control: private, no-cache="Set-Cookie"

Access-Control-Allow-Methods: GET, PUT, POST, DELETE, OPTIONS

X-Cache: MISS from DuocNguyen

X-Cache-Lookup: MISS from DuocNguyen:82


text:
2 tiếng sau sinh mẹ nhất định cho con uống loại sữa này để phát triển cân nặng, trí tuệ và sức khỏe cho bé về sau
Trong thời gian mang thai, mẹ phải thường xuyên bồi bổ và tập thể dục đều đặn để chăm sóc sức khỏe bản thân và chuẩn bị cho giai đoạn nuôi con bằng sữa mẹ về sau.
Trong thời gian sau sinh tối đa 2 tiếng, bé sơ sinh cần phải được bú ngay nguồn sữa mẹ quý giá để tận dụng tốt nhất lượng sữa non ít ỏi. Sữa non chính là bữa ăn đầu tiên vô cùng quan trọng của các bé sơ sinh. Nguồn sữa này không những đảm bảo đủ dinh dưỡng cần thiết cho đứa trẻ mà còn có sức mạnh giúp trẻ chống lại tất cả các bệnh do nhiễm khuẩn suốt 6 tháng đầu tiên. Chính vì những lợi ích rất to lớn như vậy nên ngay khi đứa trẻ vừa chào đời, các bác sĩ sản khoa luôn khuyến khích các mẹ nên cho con bú ngay.
Sữa non tuy ít nhưng vô cùng quý giá
Sữa non chính là dòng sữa vàng đặc quánh có ngay sau khi mẹ sinh em bé. Nó có thể tồn tại tối đa trong 4-7 ngày đầu sau sinh trước khi dòng sữa trắng dồi dào tuôn về. Trung bình mỗi ngày bầu ngực mẹ có thể tiết ra khoảng 10 - 40 ml sữa non. Và chỉ có một vài ngày đầu trong số những ngày này lượng sữa non mới đạt được chất lượng tốt nhất để cho bé có một bữa ăn hoàn hảo mà không loại sản phẩm cao cấp nào có thể sánh bằng. Chính vì vậy, ngay sau khi sinh, các bà mẹ luôn được khuyến khích cho con bú ngay dù là mẹ sinh thường hay sinh mổ.
Lợi ích to lớn của nguồn sữa non
Sữa non đem lại rất nhiều lợi ích cho trẻ sơ sinh. Vậy cụ thể những lợi ích đó là gì?
Sữa non ngừa được tất cả các bệnh cho bé trong 6 tháng đầu đời
Sữa non giàu khoáng chất, protein, vitamin và có lượng bạch cầu lớn hơn các loại sữa khác. Nhờ đó trẻ bú được nguồn sữa này sẽ có hệ miễn dịch rất khỏe mạnh để ngăn chặn các bệnh truyền nhiễm như bại liệt, lao, cảm lạnh, viêm tai giữa… trong suốt 6 tháng sau khi sinh.
Sữa non giúp trẻ tiêu hóa tốt
Cơ thể của bé vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện và hệ tiêu hóa cũng vậy. Những thức ăn không phù hợp với hệ tiêu hóa của trẻ lúc này sẽ rất bất lợi cho quá trình hấp thu và chuyển hóa thức ăn. Nhờ có sữa non, những hoạt động nhu động ruột đầu tiên của bé sẽ được kích thích và hoạt động trơn tru. Ngoài ra, sữa non còn giúp trẻ sơ sinh loại bỏ lượng bilirubin dư thừa và ngăn chặn vàng da sinh lý cũng như bệnh lý.
Giúp hệ tiêu hóa làm việc tốt hơn
Sữa non giúp tiết dịch dạ dày trong hệ tiêu hóa và có tác dụng chống ký sinh trùng trong ruột. Bên cạnh đó, sữa non cũng có rất nhiều chất béo hữu ích. Đó là một loại axit béo dễ tiêu hóa và rất cần thiết cho cơ thể. Đồng thời nó cũng chứa chất giúp tiêu hóa và hấp thụ chất béo dễ dàng hơn. Da của em bé khô và nhăn nheo cũng nhanh chóng được chữa lành nhờ có lượng chất béo lành mạnh này.
Nuôi dưỡng trí lực trẻ sơ sinh
Có các chất dinh dưỡng có trong sữa non có thể trợ giúp bé để nuôi dưỡng các tế bào não. Các bé có một nền tảng phát triển não bộ tốt nhất sẽ có được cơ hội phát triển hoàn thiện về sau.
Các mẹ ơi, sau khi biết được những lợi ích này từ sữa non, liệu mẹ có còn bỏ phí nguồn sữa quý giá thế này nữa không? Hiện nay cũng có một số sản phẩm được quảng cáo là sữa non với những công dụng y hệt. Các mẹ nên cẩn trọng để tránh mua nhầm hàng kém chất lượng nhé!
Yeutre.vn (Tổng hợp)
- Mã giảm giá Lazada: - Nhiều mặt hàng giá siêu khuyến mãi Click xem
Có thể bạn quan tâm
Đây là phương pháp giúp bạn giảm cân ngay hôm nay.
Hướng dẫn mẹ 8 tư thế cho con bú đúng bằng hình vẽ
2 loại chi phí mẹ bầu nên tham khảo trước khi sinh
Điểm mặt những thực phẩm ảnh hưởng xấu đến sữa mẹ
Dấu hiệu nhận biết vỡ ối
7 dấu hiệu cho biết bạn sắp sinh con
Danh sách đồ dùng cần mua cho trẻ sơ sinh và mẹ
8 điều mẹ bầu cần... tránh xa khi sắp sinh
4 tác hại của việc sinh mổ đối với sức khỏe trẻ mẹ cần biết
Mách mẹ những cách làm cổ tử cung mở nhanh để sinh con dễ dàng
Bí quyết giúp mẹ dễ chịu và chuyển dạ nhanh hơn khi sinh thường
Những "hậu quả" nặng nề cơ thể mẹ sẽ gánh sau khi mổ lấy thai
Hướng dẫn các mẹ quy tắc rặn thở khi chuyển dạ cực chuẩn để sinh thường dễ dàng
- Kế hoạch có con
- Mang thai
- Sau khi sinh
- Con đang lớn
- trường mầm non
- cách dạy trẻ
- cháo dinh dưỡng cho bé
- dinh dưỡng cho bé
- thực đơn cho bé
- bệnh thủy đậu ở trẻ em
- trẻ bị ho
- trẻ bị sốt
- dạy trẻ thông minh
- sữa cho trẻ
- trẻ suy dinh dưỡng
- bệnh sởi ở trẻ em
- bệnh tự kỷ ở trẻ
- khu vui chơi trẻ em
- công viên nước
- nuôi dạy con từ 0 - 12 tháng
- nuôi dạy con từ 1 - 3 tuổi
- nuôi dạy con từ 3 - 6 tuổi
- nuôi dạy con từ 6 - 12 tuổi
- nuôi dạy con từ 12 - 18 tuổi
Cuộc sống mẹ bầu
-
Học mẹ Tây 5 quan niệm khi mang thai giúp mẹ khỏe, con thông minh15/09/2017 0
-
Đau nhức mông khi mang thai có thể nguy hiểm sức khỏe bà bầu đừng chủ quan!14/09/2017 0
-
Bà bầu ăn dứa gây sảy thai, sinh non: Bác sĩ chuyên khoa nói gì?12/09/2017 0
-
Liệt kê 4 nhóm thực phẩm cực tốt cho tim mạch thai nhi, bà bầu nên bổ sung thường xuyên12/09/2017 0
Sinh con
-
2 tiếng sau sinh mẹ nhất định cho con uống loại sữa này để phát triển cân nặng, trí tuệ và sức khỏe cho bé về sau13/09/2017 0
-
Top 3 kem trị nám sau sinh hiệu quả được các mẹ bỉm chia sẻ nhiều hiện nay29/08/2017 0
-
Top 3 Khăn sữa được mẹ bầu đặt mua nhiều nhất hiện nay cho bé24/08/2017 0
-
Mẹ nào chuẩn bị sinh tham khảo ngay 7 tư thế giảm đau nhanh khi chuyển dạ, dễ sinh nè23/08/2017 0

markdown:
![ giảm cân](https://yeutre.vn/ads/native/img/gc1.jpg)
![ giảm cân](https://yeutre.vn/ads/native/img/gc1.jpg)
Trong thời gian sau sinh tối đa 2 tiếng, bé sơ sinh cần phải được bú ngay nguồn sữa mẹ quý giá để tận dụng tốt nhất lượng sữa non ít ỏi. Sữa non chính là bữa ăn đầu tiên vô cùng quan trọng của các bé sơ sinh. Nguồn sữa này không những đảm bảo đủ dinh dưỡng cần thiết cho đứa trẻ mà còn có sức mạnh giúp trẻ chống lại tất cả các bệnh do nhiễm khuẩn suốt 6 tháng đầu tiên. Chính vì những lợi ích rất to lớn như vậy nên ngay khi đứa trẻ vừa chào đời, các bác sĩ sản khoa luôn khuyến khích các mẹ nên cho con bú ngay.
*Có thể tồn tại tối đa trong 4-7 ngày đầu sau sinh trước khi dòng sữa trắng dồi dào tuôn về*
Sữa non chính là dòng sữa vàng đặc quánh có ngay sau khi mẹ sinh em bé. Nó có thể tồn tại tối đa trong 4-7 ngày đầu sau sinh trước khi dòng sữa trắng dồi dào tuôn về. Trung bình mỗi ngày bầu ngực mẹ có thể tiết ra khoảng 10 - 40 ml sữa non. Và chỉ có một vài ngày đầu trong số những ngày này lượng sữa non mới đạt được chất lượng tốt nhất để cho bé có một bữa ăn hoàn hảo mà không loại sản phẩm cao cấp nào có thể sánh bằng. Chính vì vậy, ngay sau khi sinh, các bà mẹ luôn được khuyến khích cho con bú ngay dù là mẹ sinh thường hay sinh mổ.
Sữa non đem lại rất nhiều lợi ích cho trẻ sơ sinh. Vậy cụ thể những lợi ích đó là gì?
*Sữa non đem lại rất nhiều lợi ích cho trẻ sơ sinh*
Sữa non giàu khoáng chất, protein, vitamin và có lượng bạch cầu lớn hơn các loại sữa khác. Nhờ đó trẻ bú được nguồn sữa này sẽ có hệ miễn dịch rất khỏe mạnh để ngăn chặn các bệnh truyền nhiễm như bại liệt, lao, cảm lạnh, viêm tai giữa… trong suốt 6 tháng sau khi sinh.
Cơ thể của bé vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện và hệ tiêu hóa cũng vậy. Những thức ăn không phù hợp với hệ tiêu hóa của trẻ lúc này sẽ rất bất lợi cho quá trình hấp thu và chuyển hóa thức ăn. Nhờ có sữa non, những hoạt động nhu động ruột đầu tiên của bé sẽ được kích thích và hoạt động trơn tru. Ngoài ra, sữa non còn giúp trẻ sơ sinh loại bỏ lượng bilirubin dư thừa và ngăn chặn vàng da sinh lý cũng như bệnh lý.
Sữa non giúp tiết dịch dạ dày trong hệ tiêu hóa và có tác dụng chống ký sinh trùng trong ruột. Bên cạnh đó, sữa non cũng có rất nhiều chất béo hữu ích. Đó là một loại axit béo dễ tiêu hóa và rất cần thiết cho cơ thể. Đồng thời nó cũng chứa chất giúp tiêu hóa và hấp thụ chất béo dễ dàng hơn. Da của em bé khô và nhăn nheo cũng nhanh chóng được chữa lành nhờ có lượng chất béo lành mạnh này.
Có các chất dinh dưỡng có trong sữa non có thể trợ giúp bé để nuôi dưỡng các tế bào não. Các bé có một nền tảng phát triển não bộ tốt nhất sẽ có được cơ hội phát triển hoàn thiện về sau.
Các mẹ ơi, sau khi biết được những lợi ích này từ sữa non, liệu mẹ có còn bỏ phí nguồn sữa quý giá thế này nữa không? Hiện nay cũng có một số sản phẩm được quảng cáo là sữa non với những công dụng y hệt. Các mẹ nên cẩn trọng để tránh mua nhầm hàng kém chất lượng nhé!
**Yeutre.vn (Tổng hợp)**
-
[: - Nhiều mặt hàng giá Mã giảm giá Lazada](https://yeutre.vn/deal/ma-giam-gia-lazada/)

Server: nginx

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache