markdown:
Rất nhiều nam giới đang có thói quen hút thuốc lá hiện nay. Theo số liệu thống kê hàng năm, thuốc lá cướp đi sinh mạng của gần 40.000 người vì các bệnh liên quan. Tuy nhiên rất ít nam giới biết rằng, nguy cơ
** – lấy đi bản lĩnh đàn ông của phái mạnh một cách dễ dàng. hút thuốc lá có thể gây liệt dương**
**Việc hút thuốc lá có thể gây liệt dương ở nam giới**
Đa số mọi người đều biết đến tác hại của thuốc lá có thể gây nên ung thư phổi. Tuy nhiên ít ai biết được rằng nam giới
**hút thuốc lá có thể gây liệt dương** cao gấp hai lần so với người khác. Theo các chuyên gia nam khoa Mayo, nhiều chất độc có chứa trong thuốc lá làm giảm khả năng sinh tinh, khiến tinh trùng bị dị dạng và nguy cơ vô sinh cao.
Trung bình mỗi ngày phòng khám nam khoa Mayo tiếp nhận từ 7 – 10 bệnh nhân đến khám bệnh liên quan đến
**liệt dương**. Trong số đó không ít người giật mình khi nhận kết quả thông báo nguyên nhân gây liệt dương chính là do thói quen hút thuốc lá. Được biết những người này một ngày sử dụng hết trên dưới một bao thuốc lá.
Một số nghiên cứu khác còn chỉ ra rằng, có đến 65 – 80 % số nam giới bị liệt dương do ảnh hưởng của các chất độc trong thuốc lá nói trên. Đối với người nghiện thuốc lá nặng, dương vật sẽ thường xuyên bị co thắt các động mạch khiến cho khả năng cương cứng bị giảm sút nặng nề.
*Việc hút thuốc lá có thể gây * *liệt dương ở nam giới*
Nhiều trường hợp máu không nuôi đủ có thể dẫn đến hoại tử đe dọa đến tính mạng con người. Hút thuốc lá nhiều còn làm giảm khả năng miễn dịch là tác nhân gây nên nhiều bệnh nhiễm trùng ở nam giới như viêm tinh hoàn, viêm tuyến tiền liệt, viêm niệu đạo…
Bên cạnh đó tác hại của việc hút thuốc lá mà mọi người đều biết là gây ra các bệnh liên quan đến phổi. WHO cho biết người nghiện thuốc có nguy cơ ung thư cao gấp 10 lần bình thường, trong đó nhóm ung thư phổi do thuốc lá chiếm 90%. Ngoài ra người nghiện thuốc lá còn có nguy cơ mắc các bệnh tim mạch như xơ vữa động mạch chủ, nhồi máu cơ tim, rối loạn nhịp tim, trong đó bệnh liên quan đến động mạch vành là chủ yếu nhất chiếm một nửa số ca tử vong vì bệnh tim do thuốc lá.
Như vậy hút thuốc lá không chỉ gây tác hại cho sức khỏe con người mà còn là nguyên nhân chính làm suy giảm chức năng tình dục ở nam giới. Chính vì vô số tác hại trên đây, chúng tôi khuyên nam giới hãy dừng ngay thói quen xấu này để duy trì một cơ thể khỏe mạnh và không làm ảnh hưởng đến những người xung quanh.
Đặc biệt, hút thuốc lá có thể gây liệt dương, vô sinh, không những chúng làm ảnh hưởng đến hạnh phúc gia đình mà còn khiến nam giới thay đổi hormone giới tính khi bị liệt dương. Vì vậy, các chuyên gia khuyên bạn hãy từ bỏ thuốc lá ngay từ bây giờ vì sức khỏe của bản thân, tương lai nòi giống và hạnh phúc gia đình.
Nếu còn bất cứ điều gì cần thắc mắc về vấn đề hút thuốc lá có thể gây liệt dương, các bạn có thể liên hệ với đội ngũ y bác sĩ chuyên khoa của chúng tôi trên website để biết thêm chi tiết về căn bệnh này. Bên cạnh đó bạn cũng sẽ được hướng dẫn cách hỗ trợ điều trị và phòng ngừa một cách cụ thể. Phòng khám nam khoa Mayo luôn có những ưu đãi đối với khách hàng chat, đặt hẹn online hoặc bạn có thể liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua hotline (028) 8899 3929 để nhận được sự hỗ trợ.
![ tư vấn](http://mayo.com.vn/allimage/click-tu-van-mayo.gif)
![ tư vấn](http://mayo.com.vn/allimage/click-tu-van-mayo.gif)
![](http://mayo.com.vn/wp-content/themes/mayo-desktop/images/title.jpg)
### Bài viết liên quan
[Phương pháp điều trị liệt dương hiệu quả](http://mayo.com.vn/nam-khoa/liet-duong/phuong-phap-ho-tro-dieu-tri-liet-duong.html)
Liệt dương hay còn gọi là rối loạn cương dương là căn bệnh phổ biến hiện nay ở nam giới. Nếu không có các phương pháp điều trị liệt dương kịp thời và hiệu quả, bệnh sẽ gây ảnh hưởng nhiều đến tâm sinh lý của nam giới, dẫn đến những…
[Nguy cơ hút thuốc lá có thể gây liệt dương](http://mayo.com.vn/nam-khoa/liet-duong/nguy-co-hut-thuoc-la-co-the-gay-liet-duong.html)
Rất nhiều nam giới đang có thói quen hút thuốc lá hiện nay. Theo số liệu thống kê hàng năm, thuốc lá cướp đi sinh mạng của gần 40.000 người vì các bệnh liên quan. Tuy nhiên rất ít nam giới biết rằng, nguy cơ hút thuốc lá có thể…
[Địa chỉ điều trị liệt dương uy tín tại TP.HCM](http://mayo.com.vn/nam-khoa/liet-duong/dia-chi-chua-liet-duong-uy-tin-tai-tp-hcm.html)
Đối với các đấng mày râu mà nói thì liệt dương chính là một nỗi ám ảnh thật sự trong đời sống sinh hoạt và hạnh phúc gia đình. Điều đáng nói ở đây là liệt dương không chỉ xuất hiện nhiều ở các quý ông trung niên mà ngay…
[Cách chữa liệt dương không cần thuốc](http://mayo.com.vn/nam-khoa/liet-duong/cach-chua-liet-duong-khong-can-thuoc.html)
Chào bác sĩ, em bị liệt dương đã gần nửa năm nay rồi. Vợ chồng em thì cũng đã đi hỗ trợ điều trị khắp nơi từ Đông Y đến Tây Y nhưng cũng chỉ đỡ một thời gian thôi là đâu lại vào đấy. Hiện tại dùng thuốc nhiều…
[Cách chăm sóc cho nam giới bị liệt dương hiệu quả](http://mayo.com.vn/nam-khoa/liet-duong/cach-cham-soc-cho-nam-gioi-bi-liet-duong-hieu-qua.html)
Khi người chồng không may mắn mắc phải căn bệnh "trên bảo dưới không nghe" thì vai trò của người vợ là rất cần thiết và cần phải có những biện pháp chăm sóc cho nam giới bị liệt dương. Điều này không những hỗ trợ tốt cho quá trình…


markdown:
*Câu nói “Anh yêu em” của người chồng bao giờ cũng làm tan chảy tim người vợ. Nhưng đôi khi nói quá nhiều, nó mất đi ý nghĩa thiêng liêng ban đầu, đặc biệt là khi đã về chung một nhà. Tình yêu không nhất thiết phải thể hiện qua lời nói, nếu là một người chồng yêu vợ, anh ta sẽ có những hành động thực tế và ý nghĩa hơn thay cho lời nói.* **Xác định mọi vấn đề là của mình**
Đối với người chồng yêu vợ, không chỉ có những điều liên quan, tác động trực tiếp lên anh ấy mới là điều anh ấy cần phải quan tâm, lo lắng. Anh ấy luôn xác định mọi việc trong nhà đều là của mình, hỗ trợ và tìm cách giải quyết vấn đề cùng vợ. Ngay cả khi anh ấy vì những lí do khách quan không thể ở bên vợ, anh ấy cũng sẽ luôn giúp đỡ, động viên từ xa.
**Muốn vợ cảm thấy tốt về bản thân**
Anh ấy nỗ lực để vợ nhận thức tốt về bản thân mình, về những điều tuyệt vời mà bạn đang có. Mỗi ngày anh ấy phấn đấu để bạn cảm thấy mình đẹp lên cả bên trong, lẫn bên ngoài, tự tin vào bản thân.
*Chia sẻ việc nhà*
Cả hai vợ chồng cùng phải bận rộn với công việc ở chỗ làm, bởi thế khi về nhà, người đàn ông sẵn sàng chia sẻ việc nhà, anh ấy giúp nấu các món ăn, hoàn thành bữa tối, dọn dẹp bàn ăn… là một người chồng yêu vợ. Không những vậy, khi cả hai vợ chồng cùng làm việc nhà với nhau, anh ấy có nhiều thời gian hơn để trò chuyện, hỏi han vợ về công việc, về một ngày đã qua đi.
*Những đặc điểm chỉ có ở người chồng tuyệt vời – Nam Khoa Mayo* *Khen ngợi vợ*
Không có người vợ nào hoàn hảo nhưng một người chồng tốt và yêu vợ luôn cố gắng tìm thấy những ưu điểm của vợ và tận dụng mọi cơ hội để thể hiện sự tự hào của mình với vợ. Khi ở chỗ đông người, anh ấy luôn tôn trọng vợ, ủng hộ lời nói, hành động của vợ. Thái độ này của người đàn ông cho thấy anh ấy yêu, đánh giá cao và tin tưởng vào vợ của mình.
*Không sa đà vào các hình ảnh, phim truyện khiêu dâm*
Khi yêu bạn, anh ấy hiểu được tác động xấu tự việc nghiện các bộ phim, tranh ảnh khiêu dâm ảnh hưởng tới mối quan hệ. Anh ấy đặt mình vào vị trí của vợ, hiểu những tổn thương mà vợ sẽ phải trải qua để tránh không sa đà vào những việc này. Hơn tất cả, anh ấy hiểu lỗ hổng và sự ăn mòn hạnh phúc của hai vợ chồng.
**Quan tâm tới sức khỏe của vợ**
Dấu hiệu của một người đàn ông yêu vợ là sự quan tâm tới sức khỏe của vợ. Anh ấy quan tâm tới những biểu hiện nhỏ như nét mặt, thần sắc, sự mệt mỏi… và không cần bạn phải than vãn, anh ấy vẫn chủ động chuẩn bị thuốc, nước cam cho bạn. Anh ấy hiểu được tầm quan trọng của sức khỏe tới chính mối quan hệ của mình.
*Ngay cả khi anh ấy buộc phải hi sinh một vài giờ dành cho gia đình, không thể ở bên vợ , con, vào những thời điểm cần thiết, anh ấy luôn nói đúng anh ấy sẽ làm gì, gặp gỡ ai, đưa ra lịch trình cụ thể và giữ đúng lời hứa sau khi xong việc. Sự rõ ràng trong việc bận rộn này của anh ấy có nghĩa là anh ấy rất coi trọng gia đình mình và hiểu được cảm giác của vợ.
Luôn có trách nhiệm với gia đình của mình* *Nam Khoa Mayo Clinic* ![ tư vấn](http://mayo.com.vn/allimage/click-tu-van-mayo.gif)
![ tư vấn](http://mayo.com.vn/allimage/click-tu-van-mayo.gif)
![](http://mayo.com.vn/wp-content/themes/mayo-desktop/images/title.jpg)
### Bài viết liên quan
[Cách quan hệ lâu ra dành cho nam giới](http://mayo.com.vn/tin-tuc/cach-quan-he-lau-ra-gianh-cho-nam-gioi.html)
Cách quan hệ lâu ra luôn là vấn đề được rất nhiều đấng mày râu quan tâm. Điều này là rất dễ hiểu khi ai cũng muốn thể hiện bản lĩnh đàn ông của mình một cách mạnh mẽ trong mắt người bạn đời, bạn tình... Vậy làm…
[6 Bước đơn giản giúp vùng kín của bạn sạch sẽ thơm tho](http://mayo.com.vn/tin-tuc/6-buoc-don-gian-giup-vung-kin-cua-ban-sach-se-thom-tho.html)
Chăm sóc vùng kín luôn khỏe mạnh là một trong những bước rất quan trọng để chị em phụ nữ duy trì tốt cho sức khỏe sinh sản của mình. (more…)
[Tin vui cho những nam giới đang bị dương vật ngắn, nhỏ](http://mayo.com.vn/tin-tuc/tin-vui-cho-nhung-nam-gioi-dang-bi-duong-vat-ngan-nho.html)
Đối với nam giới thì "cậu nhỏ" luôn là một niềm kiêu hãnh thể hiện bản lĩnh đàn ông của mình. Chính vì thế, đối với những ai không may bị dương vật ngắn, nhỏ thì bản thân họ sẽ cảm thấy vô cùng xấu hổ với người bạn tình…
[Tin vui cho nam giới mắc phải chứng rối loạn cương dương](http://mayo.com.vn/tin-tuc/tin-vui-cho-nam-gioi-mac-phai-chung-roi-loan-cuong-duong.html)
Rối loạn cương dương ở nam giới là một trong những vấn đề nghiêm trọng trong đời sống của nam giới. Bệnh không chỉ tác động tới sức khỏe mà còn ảnh hưởng tới tâm lý của cánh mày râu. Tuy nhiên không phải ai cũng dám đối mặt và…
[Các phương pháp xét nghiệm mụn rộp sinh dục](http://mayo.com.vn/tin-tuc/phuong-phap-xet-nghiem-mun-rop-sinh-duc.html)
Mụn rộp sinh dục là căn bệnh xã hội có tốc độ lây lan nhanh. Nếu bệnh nhân không nhận biết sớm và tiến hành khám hỗ trợ điều trị thì sẽ gây ra nhiều bệnh viêm nhiễm bộ phận sinh dục, đe dọa đến chức năng sinh sản và…

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: nginx

Connection: close

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
Thủ thuật công nghệ, mẹo vặt công nghệ có rất nhiều trong đời sống hằng ngày. Và cũng giống như những mẹo vặt gia đình, chúng cũng rất đơn giản để thực hiện, mà lại còn rất hữu ích cho việc sử dụng đồ công nghệ của chúng ta. Cách vệ sinh lỗ cắm tai nghe:
[Đọc thêm »](http://meovatbonphuong.com/thu-thuat-cong-nghe-hay-ban-nen-biet/)

Vary: Accept-Encoding


markdown:
05/08/2017
## Phân tích “Bài ca chúc Tết thanh niên” của Phan Bội Châu
-
[Phân tích bài thơ Độc tiểu thanh kí của Nguyễn Du](/hoidap-ct-46053-phan-tich-bai-tho-doc-tieu-thanh-ki-cua-nguyen-du.htm)
-
[Tìm hiểu và phân tích văn học Bài ca chúc tết thanh niên -Phan Bội Châu](/hoidap-ct-46666-tim-hieu-va-phan-tich-van-hoc-bai-ca-chuc-tet-thanh-nien-phan-boi-chau.htm)
-
[Phân tích bài thơ Độc Tiểu Thanh Kí của Nguyễn Du](/hoidap-ct-46720-phan-tich-bai-tho-doc-tieu-thanh-ki-cua-nguyen-du.htm)
Vậy, nếu trong đời sáng tác của Phan Bội Châu có hai giai đoạn, giai đoạn ở nước ngoài, từ 1905 đến 1925, trong đó có những năm ông tự cho là đắc ý nhất là những năm 1905 - 1908 và giai đoạn bị giam lỏng ở Huế từ 1926 cho đến chết, thì bài này làm vào đầu giai đoạn sau, lúc ông đánh giá đời mình là:
Nghĩa là còn sống đó, nhưng chẳng làm được gì to lớn cho đất nước như ý ông mong muốn.
Bấy giờ, thực dân đang đẩy mạnh việc khai thác nước ta, cơ nghiệp của chúng ngày càng mở rộng, đô thị phát triển, quá trình tư sản hóa trong xã hội được khuyến khích, những hình thức sinh hoạt phương Tây dần dần xâm nhập, làn sóng ăn chơi đua đòi lan tràn, lôi cuốn không ít thanh niên, kể cả một số thanh niên học sinh. Trên văn đàn công khai lại đang có những điệu buồn rũ rượi của thứ thơ văn kiểu Giọt lệ thu, Một tấm lòng, Tuyết Hồng lệ sử. Tất cả đang làm cho thanh niên quên đứt thân phận nô lệ và chẳng còn nghĩ gì đến nhiệm vụ đối với nước nhà.
Được viết ra trong hoàn cảnh đó cho học sinh là thành phần tri thức của thanh niên, bài ca còn nhằm mục đích nào khác là nhân năm mới đánh thức họ dậy khỏi cơn mê của thường tình xã hội, mê ăn mê chơi, và thúc giục họ hãy lập chí, hãy rèn luyện để bước lên con đường mới mẻ là con đường lí tưởng hy sinh phấn đấu cứu nước cứu nòi.
Bài học lí tưởng đó là bài học lớn nhất của bài ca. Đi liền với mục đích giáo dục ấy, đồng thời là hi vọng lớn lao đối với thanh niên, người viết, nhân xuân đến, lấy xuân mở đầu câu tâm sự: 3 câu đầu: là cảnh xuân của đất trời rộn rã; tiếp theo 5 câu: là tóm tắt một đời chiến đấu, nhiệm vụ không thành, nhìn lại chỉ buồn cùng tủi với non sông; sau đó mười mấy câu: là sự kì vọng ở thanh niên với lí tưởng cứu nước cao đẹp bỏ xa mọi thứ tầm thường thấp thỏi. Đó mới thật sự là cái mới xứng đáng với năm mới.
Nội dung như vậy khá phong phú. Cảnh và tình, câu tâm sự là lời khuyên răn, có nhận định tình hình trước mắt, có mong ước biến chuyển ở tương lai. Lại là lời xuân, lời chúc. Phải tươi vui, hào hứng, hòa được máu nóng với nhựa xuân, xuân tuổi trẻ. Cho nên lời thơ mượn cái rộng rãi, tự do, không hạn định chữ, hạn định câu, không đòi hỏi đối ngẫu, không gắt gao niêm luật, mà lại dồi dào êm điệu tự tình của thể ca trù, để được bộc lộ tương đối thoải mái. Nói tương đối vì, dù sao, đây cũng là lời nói trong hoàn cảnh có thực dân theo dõi, không phải hoàn toàn tự do như thời ở nước ngoài,
Ba câu mở đầu:
Cảnh bình minh một ngày: Gà gáy đánh thức, chim chóc họa theo, ca mừng ngày mới. Nhưng cũng là cảnh Tết, cảnh xuân, bắt đầu một năm mới. Trong thiên nhiên, mọi vật hòa nhau trong một nỗi mừng mới, vui tươi rộn rã: tiếng gà vừa gáy, ngỏ ý chào mừng. Con người trước cảnh xuân mới cũng vậy: bỏ cái gì cũ, đón cái gì mới, tống cựu nghênh tân, hi vọng tốt lành ở năm mới.
Nhưng tại sao lại bắt đầu bằng một lời đánh thức, mà lại gấp gáp, hối hả? Dậy! Dậy! Dậy! Như có ai đang ngủ quá say, và người đánh thức đang nóng ruột? Té ra ở đây không phải chỉ có tiếng gà, tiếng chim đánh thức tạo vật và con người, mà còn có cả tấm lòng đang cháy bỏng vì việc nước việc non, đang trông mong ở đám thanh niên, mà họ thì đang còn trong giấc ngủ li bì. Cho nên bài thơ chúc Tết lại bắt đầu bằng một tiếng gọi tỉnh giấc.
Như trang nhạc khởi đầu bằng một nốt chủ đạo, đây cũng là một âm thanh định chiều chung cho cả bài: âm hưởng chung của bài thơ sẽ là âm hưởng thức tỉnh.
Năm câu tiếp theo:
Thức tỉnh cái gì? Lấy gì mà thức tỉnh? Chim chóc thì reo vui mừng năm mới, mừng xuân. Còn con người Việt Nam đầu năm 1927 này chẳng lẽ chỉ biết làm như loài chim chóc sao?
Những năm 1925 - 1926 là những năm sôi nổi phong trào yêu nước, nhân dịp đấu tranh đòi không được xử tội Phan Bội Châu và trả lại tự do cho ông, nhân dịp để tang Phan Chu Trinh. Cũng những năm ấy, trên báo Hữu Thanh ở Hà Nội, Ngô Đức Kế vạch mặt yêu nước giả hiệu của Phạm Quỳnh; Huỳnh Thúc Kháng mở đầu khoá học của Viện dân biểu Trung kì đã đọc một bài diễn văn làm phấn chấn lòng người. Và xa xa, các phong trào đấu tranh của công nhân đồn điền, và trong bí mật, phong trào ra nước ngoài theo học lớp thanh niên do cách mạng vô sản lỗi lạc Lí Thụy chủ trì ở bên kia biên giới. Riêng ở Huế, việc học sinh đánh điện can thiệp cho Phan Bội Châu, câu trả lời đanh thép của cô giáo trường Đồng Khánh trước tên thanh tra mật thám về việc đánh điện ấv, phong trào truy điệu Phan Chu Trinh, các buổi diễn thuyết của Phan Bội Châu trước học sinh, phong trào bãi khóa ở các trường, việc một số thầy giáo bị đổi đi, hoặc bị huyền chức, hoạt động của
Vậy nên phải mượn dịp xuân này, đáp lại lời chúc chân thành bằng một tấm lòng càng chân thật hơn, và nhân đó nhắc đến trách nhiệm đối non sông đất nước.
Ba lần gọi xuân: Xuân ơi xuân, xuân có biết cho chăng? rất thân mật, như gọi một lòng bạn để cho mình gửi câu tâm sự. Xuân là ai? Xuân của đất trời thì không đáng trách. Còn xuân của dân tộc, xuân của tuổi trẻ, tức các bạn thanh niên, các bạn có biết cho chăng? Đâu phải là một lời than cho lợi ích cá nhân mình. Đây là tâm sự một đời lo toan cho nước. Lo toan, bôn tẩu một đời mà nay rút lại chỉ: một thẹn, hai buồn, ba tủi. Và cùng sông, cùng núi, cùng trăng. Sông núi còn đây, trăng sao còn đây; lời thề một đời còn đó, đinh ninh như trăng sao, sông núi, mà trách nhiệm nào có hoàn thành được mảy may! Tính lại hai mươi năm lẻ, từ 1905 ra đi đến 1927, đã từng bao chua với xót. 1905 - 1908 được mấy năm đắc ý; nhưng rồi 1908 Nhật giải tán học sinh Việt Nam, trục xuất ông, ông phải sang Thái Lan, Trung Quốc, có thời gian phải đi bán sách rong ở bến xe bến tàu đế kiếm ăn cho mình và cho đồng chí, rồi bị quân phiệt Quảng Đông bắt giam suýt chết... cho đến 1925 thì bị thực dân Pháp bắt cóc đưa về định xử tử...
Ba câu thơ tóm cả một cuộc đời, như một lời nhận tội với non sông, tội quá lớn, nhấn ba lần mà thấy chưa đủ, như một nỗi đau, đứt làm ba đoạn nên lại càng đau: Thẹn cùng sông, buồn cùng núi, tủi cùng trăng. Cho nên còn dằn vặt, trăn trở, giày vò thêm, thấm tận tim gan, đắng cay tận đầu lưỡi: Hai mươi năm lẻ đã từng bao chua với xót. Thất bại, đắng cay như thế nên sống đây chẳng qua là sống sót, sống sót cái tấm thân, chứ còn trí tuệ, tài năng, hoạt động có còn gì! Và ngày qua tháng lại chỉ còn khuây khỏa với mấy đứa trẻ cháu đầu xanh trong nhà. Sau này, Trong lời cảm tạ cuối cùng, ông sẽ đọc: Những ước anh em đầy bốn biển, Ai ngờ trăng gió nhốt ba gian. Cái trống rỗng của cuộc đời đáng lẽ phải rộn ràng, sôi nổi, té ra từ đây ông đã thấm thía.
Phải chăng đó là sự thất bại, đắng cay của một con người? Vâng, là một con người, nhưng đúng hơn, là một thế hệ, một giai đoạn cách mạng. Anh hùng nhưng không tránh được đau thương.
Gần mười năm sau Thế Lữ mới viết Nhớ rừng để nhớ một thời oanh liệt, và Huy Thông mới viết Con voi già để gợi lại một thời hào hùng đã qua. Lời thơ to tát nhưng yếu đuối. Còn đây là một sự đau thương từ gốc của nó mà ra.
Mượn vai xuân mà nói câu tâm sự của mình, nhưng từ câu tâm sự ấy mà xót đau cho một nhiệm vụ không thành, để thức tỉnh cho xuân. Nói mình nhưng để thia lia bắn đến bạn là như vậy.
Mười ba câu còn lại:
Bỏ đối tượng giả thiết là xuân, đây nói với đối tượng trực tiếp đến chúc mình đang ở trước mặt. Ông già 60 (ông sinh năm 1867) nói chuyện với bọn trẻ mười tám, đôi mươi. Tại sao lại có cách xưng hô lắp đi nhấn lại có vẻ trịnh trọng như thế này?
Trong văn học không thiếu những cử chỉ lễ phép bất thường, đột ngột, vừa có ý nghĩa sân khấu vừa có ý nghĩa nhân sinh: cái lạy của Thúy Kiều đối với Thúy Vân, của Vân Tiên đối với Nguyệt Nga, của Vương Tư Đồ đối với Điêu Thuyền. Ấy không phải là lạy đích thân con người ở vai dưới trước mặt, mà lạy cái hi sinh cao cả ở con người họ, hi sinh cho một cái gì quý hơn mình, cao hơn mình, mà mình phải chịu ơn.
Ơ đây có lẽ không đến như vậy. Nhưng cái trịnh trọng trong xưng hô là cân ngang với cái trân trọng của mong ước, của kì vọng cao cả ở con người họ. Trách nhiệm lớn lao trước non sông đất nước mình không làm được, nay mình đem đặt vào vai những kẻ này. Việc ấy không lớn sao? Họ nhận lấy là họ thay mình, làm tốt cho mình. Họ không trở thành một đối tượng cao quý cho mình kính trọng, khâm phục, biết ơn hay sao?
Nhân năm mới sẽ nói đến cái mới. Cái mới bắt đầu từ bản thân con người. Trời đất, cuộc đời đổi mới mà con người vẫn cứ li bì trong cái cũ thì ích gì? Cho nên phải tỉnh dậy mà đổi mới.
Đi học mà nói đổi mới là nói cái gì? Cũng vẫn tiếp tục đi học, nhưng chắc là phải từ bỏ cái học với mục đích tầm thường
Tân vận hội là thế nào? Trong bài thơ chưa thật rõ, nhưng trong tình hình bấy giờ chắc ai cũng hiểu. Cho nên cái gánh giang san, mỗi người phải một vai. Nặng lắm, lớn lắm, khó khăn lắm. Như người vác nặng trên vai mà leo đèo, chung quanh là vực là hố, phải hết sức thận trọng, hết sức quan tâm, hết sức kiên cường: đi cho êm, đứng cho vững, trụ cho gan. Tưởng chừng như trong từng bước, con người lấy nỗ lực chủ quan của mình làm quyết định, cứng rắn, vững bền cho từng bước tiến lên: đi đã hay đứng càng thêm tốt, và trụ lại càng quan trọng hơn.
Trở lên là phong trào, là mọi người, mọi thanh niên, đây là đi sâu vào tâm tư, ý chí từng người:
Chẳng thèm chơi, chẳng thèm mặc, chẳng thèm ăn!
Chí ngày xưa vừa có nghĩa là lí tưởng vừa có nghĩa là một yếu tố tâm lí bảo đảm thực hiện được lí tưởng là ý chí, nghị lực, sức mạnh tinh thần. Vậy, ai có chí gánh vác giang san, kẻ ấy phải cởi lốt xưa - lốt xưa là cuộc sống an phận, tầm thường, thấp thỏi, sống như cây, quấn mình vào trong cái ăn mặc, cái vợ con, tiền tài, danh vọng, cởi lốt xưa ấy để nâng mình lên cao, tu dưỡng lấy tinh thần để thanh cao, cho hơn người, xứng đáng làm chiến sĩ cho quốc gia dân tộc. Tu dưỡng ấy sẽ là: Chẳng thèm chơi, chẳng thèm mặc, chẳng thèm ăn. Đừng hiểu lầm cái ý thậm xưng trong cách diễn đạt. Đây muốn nói: chẳng thèm chơi bời trác táng, chẳng thèm đua đòi mặc theo thời thượng, mà chỉ nên để sức lo cho nước nhà, chỉ nên thèm những cái khác, thèm đúc cho gan vàng dạ sắt, thèm cho việc được việc dời non lấp bể, thèm cho được việc xối máu nóng rửa vết dơ nô lệ. Ngày xưa có người say rượu mà nói:
Cũng bởi đó là chuyện lớn lao nên lời thơ đi suốt một hơi, toàn là thể cầu khiển, động viên: Cởi lốt xưa! Chẳng thèm chơi! Đúc gan sắt! Xối máu nóng. Và trong lời cầu khiển nó, một lần thứ ba, bài thơ lại nhấn lại điệp khúc đã hai lần hiện ra ở trên. Câu thơ đứt làm ba trong nhịp điệu:
và đây:
Nhưng mỗi lần mỗi khác. Lần đầu là một sự xót đau ba lần thấm thía. Lần thứ hai là một thái độ trách nhiệm ba lần thận trọng, ba lần nín thở lấy hết sức bình sinh. Câu thứ ba này lại là một sự từ chối ba lần lập lại nhưng lòng dặn với lòng, như thề độc sẽ rứt bỏ một cái gì cứ bám lấy mình mà mình nhất định phải trừ khử.
Đâu phải chuyện vu vơ, trừu tượng. Gởi một tờ báo hằng ngày như tờ Lục tỉnh tân văn vào những ngày trước và sau Tết Đinh Mão (1927) thì cũng thấy: Tiếng vang của các phong trào yêu nước và cách mạng trên báo chí công khai chỉ còn là một thứ hơi hướng leo pheo ở các kiểu Bàn về hiệp quần. Bàn về Tết tiết kiệm. Muốn cho một nước văn minh, người trong nước phải như thế nào? Người đàn bà và xã hội. Nhưng bên cạnh lại lòe loẹt hình ảnh thô bạo của một cuộc sống ăn chơi mà hiện thân là các thứ quảng cáo quyến rũ: bốn thứ rượu, ba loại thuốc, tiệm ăn, đồ trang sức... và tất yếu còn có thuốc chữa bệnh hoa liễu. Đặc biệt, số ngày 7 tháng 2 năm 1927 tức ngày mồng năm sau Tết, lại có bài Tin kinh đô tường thuật cái Tết ở Huế.
Cho nên, đứng về phía người khuyên, người chúc, thì đó là một lời chúc cao cả, sát thực tế trước mắt, đó là một kì vọng cao xa xuất phát từ một lòng tin mãnh liệt: Tin vào tương lai đất nước, tin vào thanh niên. (
Đến đây, niềm say sưa lí tưởng đã lên đến tột đỉnh. Vì vậy mới có hai câu cuối cùng, như giải tỏa cho không khí căng thẳng ở trên, trở lại với sự tỉnh táo bình thường trước niềm xuân mới:
Duy cái mới đối với mọi người, đối với các bạn thanh niên, phải là cái mới như vậy. Và cứ như vậy, mỗi ngày lại càng phải mới hơn nữa. Thế là gạt phắt đi mọi cái mới thường tình người đời đem ra chúc nhau: Mới chức, mới tiền, mới tuổi thọ, mới nhiều con như Tú Xương đã có lúc bực mình văng lời mai mỉa. Cũng gạt qua một bên cái say sưa, mê nhiều hơn tỉnh, của một kẻ tài thơ nhưng ít tài đời như Tản Đà mà bấy giờ cũng đang là một sức hút đối với thanh niên, nhất là thanh niên học sinh:
Với lời đánh thức như vậy là một lời đánh thức không phải cho một lúc mà lâu dài, đích đáng. Đánh thức một thế hệ cần thiết, vì một trách nhiệm còn cấp thiết hơn.
Tiếc rằng điều kiện lịch sử bấy giờ không cho phép nói cụ thể hơn, mà chỉ nói được khái quát và trừu tượng. Cũng tiếc rằng Phan Bội Châu cũng chưa có cách nói giản dị hơn, mà phải dùng phương pháp cách nói của phương pháp cổ điển truyền thống, khiến cho lời thơ không tránh được chúc ồn ào. Mặc dù vậy, vượt qua bao nhiêu hạn chế của thời đại, bao nhiêu ràng buộc của thực dân, trong bài ca chúc Tết này, nhân năm mới, lấy gương thất bại xót đau của bản thân, ông đã khích lệ lòng yêu nước của anh chị em thanh niên, đưa nó lên thành lí tưởng cao quý, anh hùng, với triển vọng chói lọi những hy sinh lớn lao, tạo ra một bài học vô cùng quý giá về phẩm chất con người Việt Nam biết dâng đời cho đất nước, dân tộc.
Để hiểu thấu tâm trạng của ông, gì bằng đọc thêm bài thơ Tạ ơn người cho lịch sử mới:
Cũng là tâm trạng chất chứa đau thương căm giận trước bất kì một sự việc nhỏ nhặt nào mà thông thường người ta vô tình không hề để ý.
Có người cho La Fontaine là cây ngụ ngôn nên sinh ra quả là ngụ ngôn. Cũng ý ấy nhưng rõ hơn và sâu hơn, Lỗ Tấn nói:
*Trời đất may còn thân sống sót*
Tháng ngày khuây khỏa, lũ đầu xanh.
Tháng ngày khuây khỏa, lũ đầu xanh.
Nghĩa là còn sống đó, nhưng chẳng làm được gì to lớn cho đất nước như ý ông mong muốn.
Bấy giờ, thực dân đang đẩy mạnh việc khai thác nước ta, cơ nghiệp của chúng ngày càng mở rộng, đô thị phát triển, quá trình tư sản hóa trong xã hội được khuyến khích, những hình thức sinh hoạt phương Tây dần dần xâm nhập, làn sóng ăn chơi đua đòi lan tràn, lôi cuốn không ít thanh niên, kể cả một số thanh niên học sinh. Trên văn đàn công khai lại đang có những điệu buồn rũ rượi của thứ thơ văn kiểu Giọt lệ thu, Một tấm lòng, Tuyết Hồng lệ sử. Tất cả đang làm cho thanh niên quên đứt thân phận nô lệ và chẳng còn nghĩ gì đến nhiệm vụ đối với nước nhà.
Được viết ra trong hoàn cảnh đó cho học sinh là thành phần tri thức của thanh niên, bài ca còn nhằm mục đích nào khác là nhân năm mới đánh thức họ dậy khỏi cơn mê của thường tình xã hội, mê ăn mê chơi, và thúc giục họ hãy lập chí, hãy rèn luyện để bước lên con đường mới mẻ là con đường lí tưởng hy sinh phấn đấu cứu nước cứu nòi.
Bài học lí tưởng đó là bài học lớn nhất của bài ca. Đi liền với mục đích giáo dục ấy, đồng thời là hi vọng lớn lao đối với thanh niên, người viết, nhân xuân đến, lấy xuân mở đầu câu tâm sự: 3 câu đầu: là cảnh xuân của đất trời rộn rã; tiếp theo 5 câu: là tóm tắt một đời chiến đấu, nhiệm vụ không thành, nhìn lại chỉ buồn cùng tủi với non sông; sau đó mười mấy câu: là sự kì vọng ở thanh niên với lí tưởng cứu nước cao đẹp bỏ xa mọi thứ tầm thường thấp thỏi. Đó mới thật sự là cái mới xứng đáng với năm mới.
Nội dung như vậy khá phong phú. Cảnh và tình, câu tâm sự là lời khuyên răn, có nhận định tình hình trước mắt, có mong ước biến chuyển ở tương lai. Lại là lời xuân, lời chúc. Phải tươi vui, hào hứng, hòa được máu nóng với nhựa xuân, xuân tuổi trẻ. Cho nên lời thơ mượn cái rộng rãi, tự do, không hạn định chữ, hạn định câu, không đòi hỏi đối ngẫu, không gắt gao niêm luật, mà lại dồi dào êm điệu tự tình của thể ca trù, để được bộc lộ tương đối thoải mái. Nói tương đối vì, dù sao, đây cũng là lời nói trong hoàn cảnh có thực dân theo dõi, không phải hoàn toàn tự do như thời ở nước ngoài,
*“bút mặc”*đang còn *“tung hoành”*.
Ba câu mở đầu:
*Dậy! Dậy! Dậy!*
Bên án một tiếng gà vừa gáy,
Chim trên cây liền ngỏ ý chào mừng.
Bên án một tiếng gà vừa gáy,
Chim trên cây liền ngỏ ý chào mừng.
Cảnh bình minh một ngày: Gà gáy đánh thức, chim chóc họa theo, ca mừng ngày mới. Nhưng cũng là cảnh Tết, cảnh xuân, bắt đầu một năm mới. Trong thiên nhiên, mọi vật hòa nhau trong một nỗi mừng mới, vui tươi rộn rã: tiếng gà vừa gáy, ngỏ ý chào mừng. Con người trước cảnh xuân mới cũng vậy: bỏ cái gì cũ, đón cái gì mới, tống cựu nghênh tân, hi vọng tốt lành ở năm mới.
Nhưng tại sao lại bắt đầu bằng một lời đánh thức, mà lại gấp gáp, hối hả? Dậy! Dậy! Dậy! Như có ai đang ngủ quá say, và người đánh thức đang nóng ruột? Té ra ở đây không phải chỉ có tiếng gà, tiếng chim đánh thức tạo vật và con người, mà còn có cả tấm lòng đang cháy bỏng vì việc nước việc non, đang trông mong ở đám thanh niên, mà họ thì đang còn trong giấc ngủ li bì. Cho nên bài thơ chúc Tết lại bắt đầu bằng một tiếng gọi tỉnh giấc.
Như trang nhạc khởi đầu bằng một nốt chủ đạo, đây cũng là một âm thanh định chiều chung cho cả bài: âm hưởng chung của bài thơ sẽ là âm hưởng thức tỉnh.
Năm câu tiếp theo:
*Xuân ơi xuân, xuân có biết chăng?*
Thẹn cùng sông, buồn cùng núi, tủi cùng trăng.
Hai mươi năm lẻ đã từng bao chua với xót.
Trời đất may còn thân sống sót,
Tháng ngày khuây khỏa lũ đầu xanh.
Thẹn cùng sông, buồn cùng núi, tủi cùng trăng.
Hai mươi năm lẻ đã từng bao chua với xót.
Trời đất may còn thân sống sót,
Tháng ngày khuây khỏa lũ đầu xanh.
Thức tỉnh cái gì? Lấy gì mà thức tỉnh? Chim chóc thì reo vui mừng năm mới, mừng xuân. Còn con người Việt Nam đầu năm 1927 này chẳng lẽ chỉ biết làm như loài chim chóc sao?
Những năm 1925 - 1926 là những năm sôi nổi phong trào yêu nước, nhân dịp đấu tranh đòi không được xử tội Phan Bội Châu và trả lại tự do cho ông, nhân dịp để tang Phan Chu Trinh. Cũng những năm ấy, trên báo Hữu Thanh ở Hà Nội, Ngô Đức Kế vạch mặt yêu nước giả hiệu của Phạm Quỳnh; Huỳnh Thúc Kháng mở đầu khoá học của Viện dân biểu Trung kì đã đọc một bài diễn văn làm phấn chấn lòng người. Và xa xa, các phong trào đấu tranh của công nhân đồn điền, và trong bí mật, phong trào ra nước ngoài theo học lớp thanh niên do cách mạng vô sản lỗi lạc Lí Thụy chủ trì ở bên kia biên giới. Riêng ở Huế, việc học sinh đánh điện can thiệp cho Phan Bội Châu, câu trả lời đanh thép của cô giáo trường Đồng Khánh trước tên thanh tra mật thám về việc đánh điện ấv, phong trào truy điệu Phan Chu Trinh, các buổi diễn thuyết của Phan Bội Châu trước học sinh, phong trào bãi khóa ở các trường, việc một số thầy giáo bị đổi đi, hoặc bị huyền chức, hoạt động của
*“Học Xá Quảng Nam”*vừa có tính chất khuyến học, vừa có tính chất yêu nước... tất cả như chưa phai mờ trong kí ức.
Vậy nên phải mượn dịp xuân này, đáp lại lời chúc chân thành bằng một tấm lòng càng chân thật hơn, và nhân đó nhắc đến trách nhiệm đối non sông đất nước.
Ba lần gọi xuân: Xuân ơi xuân, xuân có biết cho chăng? rất thân mật, như gọi một lòng bạn để cho mình gửi câu tâm sự. Xuân là ai? Xuân của đất trời thì không đáng trách. Còn xuân của dân tộc, xuân của tuổi trẻ, tức các bạn thanh niên, các bạn có biết cho chăng? Đâu phải là một lời than cho lợi ích cá nhân mình. Đây là tâm sự một đời lo toan cho nước. Lo toan, bôn tẩu một đời mà nay rút lại chỉ: một thẹn, hai buồn, ba tủi. Và cùng sông, cùng núi, cùng trăng. Sông núi còn đây, trăng sao còn đây; lời thề một đời còn đó, đinh ninh như trăng sao, sông núi, mà trách nhiệm nào có hoàn thành được mảy may! Tính lại hai mươi năm lẻ, từ 1905 ra đi đến 1927, đã từng bao chua với xót. 1905 - 1908 được mấy năm đắc ý; nhưng rồi 1908 Nhật giải tán học sinh Việt Nam, trục xuất ông, ông phải sang Thái Lan, Trung Quốc, có thời gian phải đi bán sách rong ở bến xe bến tàu đế kiếm ăn cho mình và cho đồng chí, rồi bị quân phiệt Quảng Đông bắt giam suýt chết... cho đến 1925 thì bị thực dân Pháp bắt cóc đưa về định xử tử...
Ba câu thơ tóm cả một cuộc đời, như một lời nhận tội với non sông, tội quá lớn, nhấn ba lần mà thấy chưa đủ, như một nỗi đau, đứt làm ba đoạn nên lại càng đau: Thẹn cùng sông, buồn cùng núi, tủi cùng trăng. Cho nên còn dằn vặt, trăn trở, giày vò thêm, thấm tận tim gan, đắng cay tận đầu lưỡi: Hai mươi năm lẻ đã từng bao chua với xót. Thất bại, đắng cay như thế nên sống đây chẳng qua là sống sót, sống sót cái tấm thân, chứ còn trí tuệ, tài năng, hoạt động có còn gì! Và ngày qua tháng lại chỉ còn khuây khỏa với mấy đứa trẻ cháu đầu xanh trong nhà. Sau này, Trong lời cảm tạ cuối cùng, ông sẽ đọc: Những ước anh em đầy bốn biển, Ai ngờ trăng gió nhốt ba gian. Cái trống rỗng của cuộc đời đáng lẽ phải rộn ràng, sôi nổi, té ra từ đây ông đã thấm thía.
Phải chăng đó là sự thất bại, đắng cay của một con người? Vâng, là một con người, nhưng đúng hơn, là một thế hệ, một giai đoạn cách mạng. Anh hùng nhưng không tránh được đau thương.
Gần mười năm sau Thế Lữ mới viết Nhớ rừng để nhớ một thời oanh liệt, và Huy Thông mới viết Con voi già để gợi lại một thời hào hùng đã qua. Lời thơ to tát nhưng yếu đuối. Còn đây là một sự đau thương từ gốc của nó mà ra.
Mượn vai xuân mà nói câu tâm sự của mình, nhưng từ câu tâm sự ấy mà xót đau cho một nhiệm vụ không thành, để thức tỉnh cho xuân. Nói mình nhưng để thia lia bắn đến bạn là như vậy.
Mười ba câu còn lại:
*Thưa các cô, các cậu, lại các anh,*
Đời đã mới, người càng nên đổi mới
Mở mắt thấy rõ ràng tân vận hội,
Xúm vai vào xốc vác cựu giang san.
Đi cho êm, đứng cho vững, trụ cho gan,
Đây đoàn thể quyết ghe phen liên hiệp lại.
Đời đã mới, người càng nên đổi mới
Mở mắt thấy rõ ràng tân vận hội,
Xúm vai vào xốc vác cựu giang san.
Đi cho êm, đứng cho vững, trụ cho gan,
Đây đoàn thể quyết ghe phen liên hiệp lại.
Bỏ đối tượng giả thiết là xuân, đây nói với đối tượng trực tiếp đến chúc mình đang ở trước mặt. Ông già 60 (ông sinh năm 1867) nói chuyện với bọn trẻ mười tám, đôi mươi. Tại sao lại có cách xưng hô lắp đi nhấn lại có vẻ trịnh trọng như thế này?
*Nhất định không phải là lời khách sáo.*
Trong văn học không thiếu những cử chỉ lễ phép bất thường, đột ngột, vừa có ý nghĩa sân khấu vừa có ý nghĩa nhân sinh: cái lạy của Thúy Kiều đối với Thúy Vân, của Vân Tiên đối với Nguyệt Nga, của Vương Tư Đồ đối với Điêu Thuyền. Ấy không phải là lạy đích thân con người ở vai dưới trước mặt, mà lạy cái hi sinh cao cả ở con người họ, hi sinh cho một cái gì quý hơn mình, cao hơn mình, mà mình phải chịu ơn.
Ơ đây có lẽ không đến như vậy. Nhưng cái trịnh trọng trong xưng hô là cân ngang với cái trân trọng của mong ước, của kì vọng cao cả ở con người họ. Trách nhiệm lớn lao trước non sông đất nước mình không làm được, nay mình đem đặt vào vai những kẻ này. Việc ấy không lớn sao? Họ nhận lấy là họ thay mình, làm tốt cho mình. Họ không trở thành một đối tượng cao quý cho mình kính trọng, khâm phục, biết ơn hay sao?
Nhân năm mới sẽ nói đến cái mới. Cái mới bắt đầu từ bản thân con người. Trời đất, cuộc đời đổi mới mà con người vẫn cứ li bì trong cái cũ thì ích gì? Cho nên phải tỉnh dậy mà đổi mới.
Đi học mà nói đổi mới là nói cái gì? Cũng vẫn tiếp tục đi học, nhưng chắc là phải từ bỏ cái học với mục đích tầm thường
*“tối rượu sâm banh, sáng sữa bò”*, và thỏa mãn với tương lai tôi đòi cho thực dân, để cho cái học của mình có ý nghĩa. Tức là nhìn thấy vận hội đất nước đang mở ra một thời kì mới trước mắt, và mỗi một thanh niên nên xúm vào một vai để xốc vác cho cái cựu giang san đang còn nóng lòng chờ đợi ở con cháu của mình. Mà không phải thô thiển, vụng về như thế hệ trước; phải đi cho êm, đứng cho vững, trụ cho gan, nghĩa là hành động cho khéo léo, kẻ địch không hề biết, và khi đã tìm được chỗ đứng thì phải bám cho chắc, cho vững, dù có phong ba bão táp cũng xuống tấn, mà trụ lại, gan góc, dạn dày, bất chấp mọi nguy hiểm, gian lao. Muốn được vậy, không thể nào không cùng nhau xây dựng thành đoàn thể để có đủ sức mạnh cho công cuộc đấu tranh vĩ đại vì Tổ Quốc, giống nòi.
Tân vận hội là thế nào? Trong bài thơ chưa thật rõ, nhưng trong tình hình bấy giờ chắc ai cũng hiểu. Cho nên cái gánh giang san, mỗi người phải một vai. Nặng lắm, lớn lắm, khó khăn lắm. Như người vác nặng trên vai mà leo đèo, chung quanh là vực là hố, phải hết sức thận trọng, hết sức quan tâm, hết sức kiên cường: đi cho êm, đứng cho vững, trụ cho gan. Tưởng chừng như trong từng bước, con người lấy nỗ lực chủ quan của mình làm quyết định, cứng rắn, vững bền cho từng bước tiến lên: đi đã hay đứng càng thêm tốt, và trụ lại càng quan trọng hơn.
Trở lên là phong trào, là mọi người, mọi thanh niên, đây là đi sâu vào tâm tư, ý chí từng người:
*Ai hữu chí từ nay xin gắng gỏi,*
Cởi lốt xưa mà tu dưỡng lấy tinh thần.
Cởi lốt xưa mà tu dưỡng lấy tinh thần.
Chẳng thèm chơi, chẳng thèm mặc, chẳng thèm ăn!
*Đúc gan sắt để dời non lấp bể!*
Xối máu nóng rửa vết dơ nô lệ!
Xối máu nóng rửa vết dơ nô lệ!
Chí ngày xưa vừa có nghĩa là lí tưởng vừa có nghĩa là một yếu tố tâm lí bảo đảm thực hiện được lí tưởng là ý chí, nghị lực, sức mạnh tinh thần. Vậy, ai có chí gánh vác giang san, kẻ ấy phải cởi lốt xưa - lốt xưa là cuộc sống an phận, tầm thường, thấp thỏi, sống như cây, quấn mình vào trong cái ăn mặc, cái vợ con, tiền tài, danh vọng, cởi lốt xưa ấy để nâng mình lên cao, tu dưỡng lấy tinh thần để thanh cao, cho hơn người, xứng đáng làm chiến sĩ cho quốc gia dân tộc. Tu dưỡng ấy sẽ là: Chẳng thèm chơi, chẳng thèm mặc, chẳng thèm ăn. Đừng hiểu lầm cái ý thậm xưng trong cách diễn đạt. Đây muốn nói: chẳng thèm chơi bời trác táng, chẳng thèm đua đòi mặc theo thời thượng, mà chỉ nên để sức lo cho nước nhà, chỉ nên thèm những cái khác, thèm đúc cho gan vàng dạ sắt, thèm cho việc được việc dời non lấp bể, thèm cho được việc xối máu nóng rửa vết dơ nô lệ. Ngày xưa có người say rượu mà nói:
*“Chí của ông say đâu phải ở rượu mà ở chốn nước non”*. Phan Bội Châu nói về thơ tù cũng có câu: *“Chí ông từ đâu phải ở chỗ làm thơ”*. Ấy, đối với thanh niên, hữu chí là như vậy. Chí lớn, chí cứu nước. Đó là lí tưởng thanh niên, cao cả, hào hùng. Bởi vì đó là chuyện dời non lấp bể, rửa vết dơ nô lệ, nghĩa là thay chuyển tình thế, cởi ách nô lệ, nói trắng ra là giành độc lập cho dân tộc, đánh đuổi bọn thống trị ngoại bang, nhưng ở đây không tiện nói ra nhưng ai cũng hiểu.
Cũng bởi đó là chuyện lớn lao nên lời thơ đi suốt một hơi, toàn là thể cầu khiển, động viên: Cởi lốt xưa! Chẳng thèm chơi! Đúc gan sắt! Xối máu nóng. Và trong lời cầu khiển nó, một lần thứ ba, bài thơ lại nhấn lại điệp khúc đã hai lần hiện ra ở trên. Câu thơ đứt làm ba trong nhịp điệu:
*Thẹn cùng sông, buồn cùng núi, tủi cùng trăng.*
Đi cho êm, đứng cho vững, trụ cho gan.
Đi cho êm, đứng cho vững, trụ cho gan.
và đây:
*Chẳng thèm chơi, chẳng thèm mặc, chẳng thèm ăn*
Nhưng mỗi lần mỗi khác. Lần đầu là một sự xót đau ba lần thấm thía. Lần thứ hai là một thái độ trách nhiệm ba lần thận trọng, ba lần nín thở lấy hết sức bình sinh. Câu thứ ba này lại là một sự từ chối ba lần lập lại nhưng lòng dặn với lòng, như thề độc sẽ rứt bỏ một cái gì cứ bám lấy mình mà mình nhất định phải trừ khử.
Đâu phải chuyện vu vơ, trừu tượng. Gởi một tờ báo hằng ngày như tờ Lục tỉnh tân văn vào những ngày trước và sau Tết Đinh Mão (1927) thì cũng thấy: Tiếng vang của các phong trào yêu nước và cách mạng trên báo chí công khai chỉ còn là một thứ hơi hướng leo pheo ở các kiểu Bàn về hiệp quần. Bàn về Tết tiết kiệm. Muốn cho một nước văn minh, người trong nước phải như thế nào? Người đàn bà và xã hội. Nhưng bên cạnh lại lòe loẹt hình ảnh thô bạo của một cuộc sống ăn chơi mà hiện thân là các thứ quảng cáo quyến rũ: bốn thứ rượu, ba loại thuốc, tiệm ăn, đồ trang sức... và tất yếu còn có thuốc chữa bệnh hoa liễu. Đặc biệt, số ngày 7 tháng 2 năm 1927 tức ngày mồng năm sau Tết, lại có bài Tin kinh đô tường thuật cái Tết ở Huế.
*“Ngoài dân đã phố phường thì năm nay rõ lắm thứ... Ở làng Gia Lạc, cách Huế 3km có họp chợ phiên, mỗi năm một lần, buổi mai hồi 9 giờ ngày mồng một tết cho đến 4 giờ chiều mới bãi. Chợ ấy tuy hàng hóa buôn bán không bao nhiêu, song người đi chợ thì đông, vì có ý đến chợ đó để xem nhau cách ăn mặc, kiểu trang sức, cho nên người ta đã đành mà người ngoại quốc ở nước này cũng đến xem đông lắm... Còn như ở kinh thành ngày mồng một Tết có hát tuồng ở các rạp, có bày những sòng bài bạc ở các tiệm khách trú và ở hai bên đường...”*.
Cho nên, đứng về phía người khuyên, người chúc, thì đó là một lời chúc cao cả, sát thực tế trước mắt, đó là một kì vọng cao xa xuất phát từ một lòng tin mãnh liệt: Tin vào tương lai đất nước, tin vào thanh niên. (
*Ai nói thanh niên hay lay trời, trời phải rung, lay đất, đất phải chuyển, tôi không ngạc nhiên*), đó là lời ông nói. Phía người nghe, người được chúc, thì đó là lời ông nói. Đứng về phía người nghe, người được chúc, thì đó là một niềm tin tự hào không gì lớn bằng, một món quà đẹp hơn muôn ngàn gấm hoa, đưa con người lên ngang tầm với lịch sử, xứng đáng là những *“chàng trai trẻ, những gái yêu”*của giống nòi (chữ của Tố Hữu), nhân ngày dầu xuân này. Chất lí tưởng tràn trề ở người chúc, ở người được chúc, ở lời thơ. Có lẽ trong phút giây đó, mọi người trong buổi gặp mặt này đã sống một phút hoa đăng của lòng yêu nước thắm tươi, hào hùng nhất.
Đến đây, niềm say sưa lí tưởng đã lên đến tột đỉnh. Vì vậy mới có hai câu cuối cùng, như giải tỏa cho không khí căng thẳng ở trên, trở lại với sự tỉnh táo bình thường trước niềm xuân mới:
*Mới thế này là mới hỡi chư quân.*
Chữ rằng: Nhật nhật tân, hựu nhật tân
Chữ rằng: Nhật nhật tân, hựu nhật tân
Duy cái mới đối với mọi người, đối với các bạn thanh niên, phải là cái mới như vậy. Và cứ như vậy, mỗi ngày lại càng phải mới hơn nữa. Thế là gạt phắt đi mọi cái mới thường tình người đời đem ra chúc nhau: Mới chức, mới tiền, mới tuổi thọ, mới nhiều con như Tú Xương đã có lúc bực mình văng lời mai mỉa. Cũng gạt qua một bên cái say sưa, mê nhiều hơn tỉnh, của một kẻ tài thơ nhưng ít tài đời như Tản Đà mà bấy giờ cũng đang là một sức hút đối với thanh niên, nhất là thanh niên học sinh:
*Gặp xuân ta giữ xuân chơi*
Câu thơ chén rượu là nơi đi về.
Câu thơ chén rượu là nơi đi về.
Với lời đánh thức như vậy là một lời đánh thức không phải cho một lúc mà lâu dài, đích đáng. Đánh thức một thế hệ cần thiết, vì một trách nhiệm còn cấp thiết hơn.
Tiếc rằng điều kiện lịch sử bấy giờ không cho phép nói cụ thể hơn, mà chỉ nói được khái quát và trừu tượng. Cũng tiếc rằng Phan Bội Châu cũng chưa có cách nói giản dị hơn, mà phải dùng phương pháp cách nói của phương pháp cổ điển truyền thống, khiến cho lời thơ không tránh được chúc ồn ào. Mặc dù vậy, vượt qua bao nhiêu hạn chế của thời đại, bao nhiêu ràng buộc của thực dân, trong bài ca chúc Tết này, nhân năm mới, lấy gương thất bại xót đau của bản thân, ông đã khích lệ lòng yêu nước của anh chị em thanh niên, đưa nó lên thành lí tưởng cao quý, anh hùng, với triển vọng chói lọi những hy sinh lớn lao, tạo ra một bài học vô cùng quý giá về phẩm chất con người Việt Nam biết dâng đời cho đất nước, dân tộc.
Để hiểu thấu tâm trạng của ông, gì bằng đọc thêm bài thơ Tạ ơn người cho lịch sử mới:
*Quên lửng năm trời đã bấy nay,*
Ơn người tặng lịch nhắc cho hay.
Á Âu xáo lộn đen pha đỏ,
Tân cựu phân minh tớ đội thầy.
Tháng Một đứng trên đầu tháng chạp.
Ngày Nam nằm dưới đít ngày Tây.
Xem trên mặt giấy càng thêm cám,
Năm mới đâu nào? Mới ở đâu?
Ơn người tặng lịch nhắc cho hay.
Á Âu xáo lộn đen pha đỏ,
Tân cựu phân minh tớ đội thầy.
Tháng Một đứng trên đầu tháng chạp.
Ngày Nam nằm dưới đít ngày Tây.
Xem trên mặt giấy càng thêm cám,
Năm mới đâu nào? Mới ở đâu?
Cũng là tâm trạng chất chứa đau thương căm giận trước bất kì một sự việc nhỏ nhặt nào mà thông thường người ta vô tình không hề để ý.
Có người cho La Fontaine là cây ngụ ngôn nên sinh ra quả là ngụ ngôn. Cũng ý ấy nhưng rõ hơn và sâu hơn, Lỗ Tấn nói:
*“Phàm chảy ra từ mạch máu là máu”*. Phan Bội Châu là con người chứa chất máu yêu nước, cho nên lời nói ra không thể tránh được lời yêu nước. Càng thấm thía vì sao năm ấy ông lại có lời chúc Tết thanh niên như vậy.
###
[ 15 bài hay nhất về Phân tích “Bài ca chúc Tết thanh niên” của Phan Bội Châu ](http://f.mocnoi.com/1372865-phan-tich-bai-ca-chuc-tet-thanh-nien-cua-phan-boi-chau.htm)
Tham khảo thêm
-
[Phân tích bài thơ Độc Tiểu Thanh ký của Nguyễn Du ...](/hoidap-ct-48874-phan-tich-bai-tho-doc-tieu-thanh-ky-cua-nguyen-du.htm)
-
[Văn mẫu lớp 10 Phân tích bài thơ Độc Tiểu Thanh Kí của Nguyễn Du](/hoidap-ct-60508-van-mau-lop-10-phan-tich-bai-tho-doc-tieu-thanh-ki-cua-nguyen-du.htm)
-
[Phân tích bài thơ Độc tiểu thanh ký của Nguyễn Du](/hoidap-ct-60990-phan-tich-bai-tho-doc-tieu-thanh-ky-cua-nguyen-du.htm)
-
[Phân tích bài thơ Độc Tiểu Thanh ký của Nguyễn Du](/hoidap-ct-119191-phan-tich-bai-tho-doc-tieu-thanh-ky-cua-nguyen-du.htm)
-
[Phân tích bài thơ Độc Tiểu Thanh ký của Nguyễn Du (bài hay)](/hoidap-ct-119274-phan-tich-bai-tho-doc-tieu-thanh-ky-cua-nguyen-du-bai-hay.htm)
-
[Phân tích bài thơ Độc Tiểu Thanh Kí của Nguyễn Du](/hoidap-ct-999563-phan-tich-bai-tho-doc-tieu-thanh-ki-cua-nguyen-du.htm)
-
[Phân tích bài thơ Độc Tiểu Thanh kí của Nguyễn Du](/hoidap-ct-1235287-phan-tich-bai-tho-doc-tieu-thanh-ki-cua-nguyen-du.htm)
Thảo luận mới nhấttttt
-
[Đồng hồ đôi Tissot giá rẻ, sang trọng](/hoidap-ct-1373051-dong-ho-doi-tissot-gia-re-sang-trong.htm)
-
[Địa chỉ học tin học văn phòng tốt tại hà nội](/hoidap-ct-1373050-dia-chi-hoc-tin-hoc-van-phong-tot-tai-ha-noi.htm)
-
[Ví da passport quà tặng Món quà tặng ý nghĩa của doanh nghiệp, cung cấp ví da ...](/hoidap-ct-1373049-vi-da-passport-qua-tang-mon-qua-tang-y-nghia-cua-doanh-nghiep-cung-cap-vi-da-passport.htm)
-
[Xưởng in quà tặng giá sỉ, xưởng sản xuất in balo quà tặng theo yêu cầu, xưởng in ...](/hoidap-ct-1373048-xuong-in-qua-tang-gia-si-xuong-san-xuat-in-balo-qua-tang-theo-yeu-cau-xuong-in-ba-lo.htm)
-
[Nhà sản xuất mũ nón quảng cáo tại tphcm, nhà sản xuất mũ nón quảng cáo giá sỉ ...](/hoidap-ct-1373047-nha-san-xuat-mu-non-quang-cao-tai-tphcm-nha-san-xuat-mu-non-quang-cao-gia-si-tai-tphcm.htm)
-
[Trung tâm giới thiệu việc làm tphcm Cung ứng người giúp việc](/hoidap-ct-1373046-trung-tam-gioi-thieu-viec-lam-tphcm-cung-ung-nguoi-giup-viec.htm)
Thảo luận khác
-
[Bình giảng bài thơ: Bài ca chúc Tết thanh niên của Phan Bội Châu](/hoidap-ct-1372864-binh-giang-bai-tho-x3a-bai-ca-chuc-tet-thanh-nien-cua-phan-boi-chau.htm)
-
[Phân tích bài thơ “Hương Sơn phong cảnh ca” của Chu Mạnh Trinh.](/hoidap-ct-1372863-phan-tich-bai-tho-huong-son-phong-canh-ca-cua-chu-manh-trinh.htm)
-
[Phân tích bài thơ “Mồng hai Tết viếng cô Kí” của Tú Xương.](/hoidap-ct-1372862-phan-tich-bai-tho-mong-hai-tet-vieng-co-ki-cua-tu-xuong.htm)
-
[Phân tích bài Thương vợ để cho thấy khả năng biểu đạt ngôn ngữ độc đáo của nhà ...](/hoidap-ct-1372861-phan-tich-bai-thuong-vo-de-cho-thay-kha-nang-bieu-dat-ngon-ngu-doc-dao-cua-nha-tho.htm)
-
[Viễn cảnh đáng sợ về sự lây lan của mã độc GhostCtrl trên thiết bị Android](/hoidap-ct-1372860-vien-canh-dang-so-ve-su-lay-lan-cua-ma-doc-ghostctrl-tren-thiet-bi-android.htm)
-
[Cách tạo Header và Footer trong Word](/hoidap-ct-1372859-cach-tao-header-va-footer-trong-word.htm)
-
[Cơ sở may balo theo yêu cầu,cơ sở may balo giá rẻ theo yêu cầu, cơ sở may balo ...](/hoidap-ct-1372858-co-so-may-balo-theo-yeu-cau-co-so-may-balo-gia-re-theo-yeu-cau-co-so-may-balo-tui-xach.htm)
-
[Làm thế nào để xóa lịch sử tìm kiếm trên Google Android](/hoidap-ct-1372857-lam-the-nao-de-xoa-lich-su-tim-kiem-tren-google-android.htm)
Thảo luận liên quan
-
[Phân tích bài thơ Độc Tiểu Thanh Kí của Nguyễn Du](/hoidap-ct-1261033-phan-tich-bai-tho-doc-tieu-thanh-ki-cua-nguyen-du.htm)
-
[Phân tích bài thơ “Độc Tiểu Thanh ký” của Nguyễn Du](/hoidap-ct-1282730-phan-tich-bai-tho-doc-tieu-thanh-ky-cua-nguyen-du.htm)
-
[Bài ca chúc Tết thanh niên](/hoidap-ct-1283051-bai-ca-chuc-tet-thanh-nien.htm)
-
[Phân tích bài thơ Bài ca chúc Tết thanh niên của Phan Bội Châu](/hoidap-ct-1293160-phan-tich-bai-tho-bai-ca-chuc-tet-thanh-nien-cua-phan-boi-chau.htm)
-
[Phân tích bài Bài ca chúc Tết thanh niên của Phan Bội Châu](/hoidap-ct-1293161-phan-tich-bai-bai-ca-chuc-tet-thanh-nien-cua-phan-boi-chau.htm)
-
[Phân tích bài thơ “Bài ca chúc Tết thanh niên” của Phan Bội Châu](/hoidap-ct-1294675-phan-tich-bai-tho-bai-ca-chuc-tet-thanh-nien-cua-phan-boi-chau.htm)
-
[Trong số 800 bài thơ và mấy chục bài phú, bài văn tế của Phan Bội Châu để lại, người đọc tìm thấy biết bao lời tốt đẹp ...](/hoidap-ct-1300763-trong-so-800-bai-tho-va-may-chuc-bai-phu-bai-van-te-cua-phan-boi-chau-de-lai-nguoi-doc-tim-thay-biet.htm)
-
[Thông qua lời tâm sự chân thành, bằng Bài ca chúc Tết thanh niên, Phan Bội Châu thiết tha kêu gọi thế hệ trẻ hãy từ bỏ ...](/hoidap-ct-1301048-thong-qua-loi-tam-su-chan-thanh-bang-bai-ca-chuc-tet-thanh-nien-phan-boi-chau-thiet-tha-keu-goi-the-.htm)
-
[Bài ca chúc Tết thanh niên của Phan Bội Châu.](/hoidap-ct-1308222-bai-ca-chuc-tet-thanh-nien-cua-phan-boi-chau.htm)
Nhiều người xem nhất
-
[Bài tập làm văn số 6 lớp 8](http://mocnoi.com/hoidap-ct-82743-viet-bai-tap-lam-van-so-6-lop-8.htm)
-
[Tả người mẹ khi em sốt](http://mocnoi.com/hoidap-ct-88176-van-6-ta-nguo-i-me-khi-em-so-t.htm)
-
[Thơ 4 chữ về mẹ](http://mocnoi.com/hoidap-ct-87737-tho-4-chu-ve-me.htm)
-
[Tóm tắt sống chết mặc bay](http://mocnoi.com/hoidap-ct-115304-tom-tat-van-ban-song-chet-mac-bay.htm)
-
[Văn chương luyện cho ta những tình cảm ta sẵn có](http://mocnoi.com/hoidap-ct-79602-chung-minh-rang-van-chuong-luyen-cho-ta-nhung-tinh-cam-ta-san-co.htm)
-
[So sánh quần thể sinh vật và quần xã sinh vật](http://mocnoi.com/hoidap-ct-109775-so-sanh-quan-the-sinh-vat-va-quan-xa-sinh-vat.htm)
-
[Tả người thân yêu và gần gũi nhất với mình](http://mocnoi.com/hoidap-ct-1235757-em-hay-viet-bai-van-ta-nguoi-than-yeu-va-gan-gui-nhat-voi-minh.htm)
-
[Bếp lửa của Bằng Việt](http://mocnoi.com/hoidap-ct-79257-bep-lua-suoi-am-mot-doi-ban-ve-bai-tho-bep-lua-cua-bang-viet.htm)
-
[Đoạn văn 8 -10 câu phát biểu cảm nghĩ về đức tính giản dị của Bác Hồ](http://mocnoi.com/hoidap-ct-115236-doan-van-8-10-cau-phat-bieu-cam-nghi-ve-duc-tinh-gian-di-cua-bac-ho.htm)
-
[Khuyên một số bạn trong lớp học tập chăm chỉ hơn](http://mocnoi.com/hoidap-ct-99630-lam-van-khuyen-mot-so-ban-trong-lop-hoc-tap-cham-chi-hon.htm)
-
[Mục lục soạn văn lớp 12 tập 2 full](/muc-luc-soan-van-lop-12-tap-2-full-cd959.htm)
-
[Soạn bài lớp 11 tập 2 full](/soan-bai-lop-11-tap-2-full-cd1135.htm)
-
[Soạn bài lớp 8 tập 2](/soan-bai-lop-8-tap-2-cd1153.htm)
-
[Soạn bài lớp 7 tập 2](/soan-bai-lop-7-tap-2-cd1406.htm)
-
[Soạn bài lớp 9 tập 2](/soan-bai-lop-9-tap-2-cd1564.htm)
-
[Soạn bài lớp 10 tập 2 full](/soan-bai-lop-10-tap-2-full-cd1966.htm)
-
[Soạn văn lớp 6 Tập 2](/soan-van-lop-6-tap-2-cd2605.htm)

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: cloudflare-nginx

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0


markdown:
Email đăng nhập *
Đăng Ký Thành Viên &
Quên mật khẩu?
Mình là Bùi Mai Ngọc hiện tại gia đình bố mẹ mình có lam thêm trang trại vơi diện tích hầu hết là ao nuôi cá nước ngọt, các loại cá chủ yếu là trôi mè, trắm trắng , trắm đen , chép, rô phi, cá leo, hơn một năm nay chưa bắt lần nào , cá khá to. sản lượng khoảng vài chục tấn .Giờ mùa mưa bão săp đến mình rất lo và muôn bán sô cá này.
Cá nhà mình đang nuôi hoàn toàn là tự nhiên , không hề có thức ăn công nghiệp.
Bùi Mai Ngọc : Đt 0984863005
Địa chỉ : Xã Kim Liên - Huyện Nam Đàn - Tỉnh Nghệ an
Giới Thiệu |
Hướng dẫn |
Quy đinh đăng tin
|
Quy chế hoạt động
| Chính sách bảo mật
| Liên Hệ
CTY TNHH MTV TM DV VIỄN THÔNG THUẬN AN Số GCNDN 3702 349 301 Cấp ngày 30/03/2015Nơi cấp: UBND thành phố Bình DươngĐC 25N/5 Tổ 5. KP: Đồng An 1 , P Bình Hòa 22, P Bình Hòa, TX Thuận An, Bình DươngĐiện Thoại: 0650 6546477Email: giaodichthuysan@gmail.com contact@giaodichthuysan.com (Liên hệ để đăng tin nổi bật)

Server: Apache

Content-Type: text/html


markdown:
-
[Quy định và hương dẫn thành viên Up tin lên Top](threads/48/)» Thành viên được quyền Up tin của mình lên Top đầu.
» Mỗi thành viên được quyền Up tin 2 lần/24h.
» Thành viên có thể làm mới tin bằng cách tự comment vào tin mình đăng.
-
[Cách để tin nhanh được Google tìm đến](threads/133/)» Lựa chọn tiêu đề tin đăng ngắn ngọn, tổng quát, tránh sự trùng lặp.
» Bài viết phải được trình bày rõ ràng, khoa học, tránh sự copy and paste 100%.
» Chia sẻ tin lên các Mạng xã hội lớn.
Trang 1 của 13 trang
[Tùy chọn hiển thị chủ đề](#)
Đang tải...
Trang 1 của 13 trang

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Cache-control: private, max-age=0


markdown:
-
[Quy định và hương dẫn thành viên Up tin lên Top](threads/48/)» Thành viên được quyền Up tin của mình lên Top đầu.
» Mỗi thành viên được quyền Up tin 2 lần/24h.
» Thành viên có thể làm mới tin bằng cách tự comment vào tin mình đăng.
-
[Cách để tin nhanh được Google tìm đến](threads/133/)» Lựa chọn tiêu đề tin đăng ngắn ngọn, tổng quát, tránh sự trùng lặp.
» Bài viết phải được trình bày rõ ràng, khoa học, tránh sự copy and paste 100%.
» Chia sẻ tin lên các Mạng xã hội lớn.
![](styles/mbt/xenforo/timeline/anhbia.jpg)
![ Phu05107](styles/mbt/xenforo/avatars/avatar_male_l.png)
Phu05107
Tham gia ngày:12/12/16
Giới tính: Nam
Sinh nhật: 5/1/81 (Age: 36)
Thành tích đạt được
[1](members/phu05107.22596/trophies)
- Giới tính: Nam
- Sinh nhật: 5/1/81 (Age: 36)
**Hoạt động gần đây**
- Phu05107 được nhìn thấy lần cuối:
- 15/8/17
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
### Thông tin
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 5/1/81 (Age: 36)
- Số điện thoại:
- 0988790577
### Tương tác


markdown:
bánh quy thịt nguội
gia
khoai tay vien chien gion
cá bông lau
ca tim chien gion
cu den
đồ uống mùa đông
cách làm ruốc cá lóc
smoothies dau
thịt nướng mè
Quận Cầu Giấy
khéo tay làm sữa chua
nem qua la sung ngon
công thức canh dưa hồng chả cá
Bọt biển
mÃ³n náº u
bánh canh thịt băm
lam mut khoai
bach tuoc xao cay
voi ga
chè sầu riêng sữa chua
cách làm chè sắn
banh nhản
cach lam chao chim bo cau
pate gan
cach lam goi bap bo
thi ba roi nuong he
bo nuong ngon
nau che bi do
lam com chay cha bong ngon
salad bach tuot nuong
rá
cua dong rang
chè nấm tuyết hạt sen
lam banh gan
rau xào
cơm sen ngon
bánh crepe
sa lat khoai tay
trung vit lon chien gion
thit luoc rau song mam ruoc
Món hấp
cach lam dau hu nhoi thit
bắp bò rim mặn Đậm đà bắp bò hoa
món ngon dễ làm Nấm
banh trung thu
salad tôm
cach nau lau vit nu chao
soda
hat sen
âm thưc
ga ba chen thom ngon
đậu hũ nhồi
Mẻ
trá ng kho
bánh cuốn tôm chấy tráng chảo Nga
bÃ nh zeppole
da lat
cach lam dau hu
lÃ½
mt
sườn xào
kiệu ngâm với đường
cac mon bun
suon kho su hao
văn
cách làm bánh dừa nướng
Cupcake
ca ngÃ¹
mon ngon voi thit ga
cơm nấm ruốc
công thức nem chua
latte trÃƒ xanh
cach lam sinh to trai cay
lam banh choux kem
xào sả ớt
xoi khoai mì
xôi cúng ngày rằm
rau quả trộn sốt
kem đá bào
cách nấu chao vịt
hoanh thanh chien ngon
đeo
đuôi bò
bún mộc
banh chung
nem chua ran
bao tử heo khìa nước dừa Thiên Trúc
lam ca ri vit
món ngon từ chân gà
cách nấu xôi
sữa gạo rang
hải sản hấp tỏi băm
thạch trứng ngon
lẩu cá nấu măng chua
thịt gà rút xương nhồi thập cẩm
an vat voi muc chien xu
vÃƒÆ ng
bún mọc hải sản
món ngon từ nấm mối
Về Gò Công ăn cá hấp
bánh mì thịt nguội
mÃƒÆ
làm cocktail gió thu
mẹo chọn cam canh ngon
bánh mì kẹp nấm
canh ga chien xi dau ngon
xi quách
cach lam soda huong bac ha
ếch kho mặn
banh trang
sup suon cu sen ngon ngot
Cach nau Che chuoi
dia
Một số tác hại khi ăn quá nhiều dưa
goi ngo luc binh rau cu
snack sa kê rán
che bien banh mochi
loãng xương
lam xa lach ngon
nom thit bo


markdown:
bánh canh thịt băm
lam mut khoai
bach tuoc xao cay
voi ga
chè sầu riêng sữa chua
cách làm chè sắn
banh nhản
cach lam chao chim bo cau
pate gan
cach lam goi bap bo
thi ba roi nuong he
bo nuong ngon
nau che bi do
lam com chay cha bong ngon
salad bach tuot nuong
rá
cua dong rang
chè nấm tuyết hạt sen
lam banh gan
rau xào
cơm sen ngon
bánh crepe
sa lat khoai tay
trung vit lon chien gion
thit luoc rau song mam ruoc
Món hấp
cach lam dau hu nhoi thit
bắp bò rim mặn Đậm đà bắp bò hoa
món ngon dễ làm Nấm
banh trung thu
salad tôm
cach nau lau vit nu chao
soda
hat sen
âm thưc
ga ba chen thom ngon
đậu hũ nhồi
Mẻ
trá ng kho
bánh cuốn tôm chấy tráng chảo Nga
bÃ nh zeppole
da lat
cach lam dau hu
lÃ½
mt
sườn xào
kiệu ngâm với đường
cac mon bun
suon kho su hao
văn
cách làm bánh dừa nướng
Cupcake
ca ngÃ¹
mon ngon voi thit ga
cơm nấm ruốc
công thức nem chua
latte trÃƒ xanh
cach lam sinh to trai cay
lam banh choux kem
xào sả ớt
xoi khoai mì
xôi cúng ngày rằm
rau quả trộn sốt
kem đá bào
cách nấu chao vịt
hoanh thanh chien ngon
đeo
đuôi bò
bún mộc
banh chung
nem chua ran
bao tử heo khìa nước dừa Thiên Trúc
lam ca ri vit
món ngon từ chân gà
cách nấu xôi
sữa gạo rang
hải sản hấp tỏi băm
thạch trứng ngon
lẩu cá nấu măng chua
thịt gà rút xương nhồi thập cẩm
an vat voi muc chien xu
vÃƒÆ ng
bún mọc hải sản
món ngon từ nấm mối
Về Gò Công ăn cá hấp
bánh mì thịt nguội
mÃƒÆ
làm cocktail gió thu
mẹo chọn cam canh ngon
bánh mì kẹp nấm
canh ga chien xi dau ngon
xi quách
cach lam soda huong bac ha
ếch kho mặn
banh trang
sup suon cu sen ngon ngot
Cach nau Che chuoi
dia
Một số tác hại khi ăn quá nhiều dưa
goi ngo luc binh rau cu
snack sa kê rán
che bien banh mochi
loãng xương
lam xa lach ngon
nom thit bo
bắp hột rán trứng
bún chả nướng sả
cach nau canh bi
trứng chiên bắc thảo
giò lợn chiên nước mắm
bột chiên kiểu miền nam
cà chua chiên
nhan trung quoc
thẳng đứng
ca hoi chien mat ong
crepe chuối
rau muong xao chao
lÃƒÆ chanh
Banh chuoi
cach lam suon non sot cam
chức


markdown:
Cuộc thi hùng biện tiếng Anh do Nam Anh Education tổ chức dành cho tất cả học sinh, sinh viên trong độ tuổi 14-18 trên cả nước.
Ở vòng loại, thí sinh sẽ được thỏa sức sáng tạo để tự tay chuẩn bị kịch bản nói, diễn xuất và dàn dựng clip dự thi. Clip đạt tiêu chuẩn phải thể hiện hoàn toàn bằng tiếng Anh, đúng chủ đề, có chất lượng âm thanh, hình ảnh tốt và dài không quá 3 phút.
Tại mỗi khu vực (Bắc ,Trung, Nam), ban tổ chức sẽ chọn ra 10 bạn có điểm số cao nhất để tham dự vòng chung kết. Trong vòng thi cuối này, thời gian tranh luận và hùng biện cho mỗi thí sinh là chưa đầy 30 phút. Thí sinh sẽ phải thuyết phục ban giám khảo bằng khả năng sử dụng tiếng Anh cũng như phong thái tự tin của mình.
|
|![]()
|Thí sinh chiến thắng sẽ nhận được suất học bổng hè trị giá 4.000 USD.|
Chung kết cuộc thi hùng biện tiếng Anh sẽ được tổ chức với quy mô lớn tại các khách sạn cao cấp như Fortuna (Hà Nội) ngày 24/9, Novotel (Đà Nẵng) ngày 27/9 và Equatorial (TP.HCM) ngày 30/9.
Độc giả truy cập
[tại đây](https://goo.gl/caQcWJ) để biết thêm thông tin về thể lệ và cách đăng ký tham dự cuộc thi.
Bên cạnh cuộc thi hùng biện hấp dẫn, Nam Anh Education còn đồng tổ chức triển lãm du học, giúp các bạn học sinh sinh viên có cơ hội tìm hiểu thông tin, phỏng vấn trực tiếp miễn phí với đại diện tuyển sinh của các trường cấp III và đại học hàng đầu nước Mỹ.
Nam Anh Education cam kết mức học bổng từ 50% cho các bạn học sinh sinh viên có học lực khá, giỏi.
Độc giả đăng ký tham dự Hội thảo Du học Mỹ
[tại đây](http://duhocmy2017.namanh.edu.vn/) và liên hệ hotline: 096 2255 520 để biết thêm chi tiết.

X-Cache: MISS from xCacheSing-01

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown:
Đá Gà: Thú Vui Lâu Đời Của Việt Nam
Kê kinh là một quyển sách rất cổ của người Hán, vẫn còn được lưu truyền tới ngày nay ở nhiều nước, trong đó có VN. Tuy nhiên, nội dung sách chỉ nói về cách lựa chọn, cũng như nuôi nấng GÀ ĐÁ, sao cho có hiệu quả mà thôi. Bởi vậy, nay muốn tìm nguồn gốc của thú vui Đá Gà, hậu thế gần như mù tịt và chẳng biết đâu mà mò. Vì vậy nên mới phát sinh ra nhiều câu tục ngữ “ông nói gà, bà nói vịt”, ngồi một chỗ nghe ngóng, rồi hư cấu những chuyện dầu Ngô mình Sở, giống như “Gà Què Ăn Quẩn Cối Xay”, cũng vì “Gà Mượn Áo Công”, “Gà Cậy Gần Chuồng”, ganh nhau vì tiếng gáy, mà “Gà Cùng Chuồng Đá Lẫn Nhau “Nhưng trên đời này, đâu có lạ gì nhân tình “Gà Béo Thì Bán Bên Ngô, Gà Khô Thì Ban Láng Giềng”, khôn nhà dại chợ, vì Gà Đẻ, Gà Mới Cục Tác”. Đây là những bia miệng, mượn chuyện gà, để phản ảnh mặt trái của người đời.
Nhưng có điều chắc chắn là hầu hết những phong lưu đồng ruộng VN, trong đó có thú vui “Đá Gà”, được người Hán ở Trung Nguyên, truyền tới nước Việt thời Chiến Quốc, lúc ấy cũng là một nước mạnh, kinh đô tại Cô Tô Thành. Về sau Việt bị Sở thanh toán, mất nước. Dân Bách Việt lưu lạc xuống Nam Phương, cầu sinh và lánh nạn. Trong số này có người Lạc Việt, đã tới định cư ở đồng bằng sông Hồng, sông Mã và sông Cả. Họ mang theo tất cả phong tục, tập quán và tinh hoa của tổ tiên mình, tới miền đất mới. Trong những mỹ tục này, có thú vui Đá Gà”, vào những ngày Tết. Tuy nhiên, căn cứ theo bộ “Nam Hoa Kinh “của Trang Tử, kể lại câu chuyện ham đá gà, của Tuyên Vương nước Tề. Từ đó, phần nào chúng ta có thể khẳng định, người Tàu đả biết tới thú vui này, vào thời Xuân Thu Chiến Quốc, trong khoảng thời gian, vào năm 432 Trước Tây Lịch.
Tại VN, tới đời Trần, “đá gà” đã trở thành một trong những phong lưu, chẳng những tại đồng quê, mà còn thịnh hành ở chốn thị thành, làm say mê tất cả mọi tầng lớp trong xã hội, từ dân gian vào tới cửa Hoàng thân Quốc thích. Sự nghiêm trọng đến nổi, Hưng Đạo Đại Vương-Trần Quốc Tuấn, đã phải viết “Du Chư Ty Tướng Hịch Văn”, vào cuối năm Giáp Thân (1284), niên hiệu Thiên Bảo thứ 6, đời vua Trần Nhân Tông. Bài hịch kêu gọi, tướng sĩ ba quân, đừng vì ham mê đá gà, mà làm xao lãng, cũng như mất tình đoàn kết giữa toàn dân, toàn quân, trong lúc cả nước đang chống giặc ngoại xâm Mông Cổ:
“Hoặc đấu kê dĩ vi lạc
hoặc đổ bác dĩ vi ngu
Thoát hữu Mông Thát chi khấu lai
Hùng kê chi cư bất túc dĩ xuyên lỗ giáp.”
Tóm lại, ngài nói “khi giặc Mông tràn tới, thì cựa gà nòi không thể đâm thủng áo giáp của giặc”.Ai cũng biết, đá gà là thú vui tao nhã, được người xưa xếp vào một trong những phong lưu đồng ruông, Nhưng cũng tại lòng tham của con người, nên thay vì thưởng thức thú vui, với tinh thần thượng võ, lại đã coi đây như một cơ hội sát phạt nhau, không khác gì những ván bài, canh bạc, khiến cho nhiều người vì mê gà, mà tan hoang sản nghiệp, thậm chí phải thân bại danh liệt. Những nhân vật lịch sử xưa nay như Vương Bột, Trịnh Khải, Lê Văn Duyệt, Nguyễn Miên Tăng, Nguyễn Cao Kỳ.. là những điển hình, vì mê đá gà mà tự chuốc hoạ cho bản thân mình. Hai gà đá nhau, từ chết đến bị thương. Rốt cục chỉ có chủ gà là hưởng lợi, vì vậy người xưa mới có thơ:
“Tứ túc chỉ địa,
Nhị vi chỉ thiên
Lưỡng thủ tranh quyền
Bất phân thắng bại.”
1 - TỪ GÀ GÔ ĐẤU VÕ KÉN RỄ, CHO TỚI GÀ NÒI GIẾT NHAU VÌ TIẾNG GÁY:
Gà Gô sống vừa trên cây lẫn dưới đất, trong các rừng cây ẩm thấp, nên còn được gọi là gà rừng. Loài này ở khắp các Châu Á, Âu và Bắc Mỹ.
Có hình dáng to bằng gà nhà. Con trống có màu lông hoà lẫn giữa ba màu đen, trắng và hồng. Riêng phần đuôi rất dài và nhọn, vồng lên. Gà gô ăn quả mọng, cỏ non, lá thông và rất thích loại cây bulô trắng. Sống thành từng đàn trong núi thẳm rừng sâu, và chỉ hạ sơn khi mùa đông tới, với băng tuyết lạnh lẻo.
Mùa xuân là lúc gà gô động tình. Nhưng ở loài này rất đặc biệt. Bọn gà trống tụ tập lại với nhau thành đàn lớn, tìm bãi thi đấu và nhảy múa, để dành mái. Kẻ thắng sẽ chiếm được nhiều bạn tình nhưng quan hệ này, chỉ có tính tạm bợ, không kéo dài. Riêng gà gô đen sống tại Âu Châu, trước khi vào cuộc mây mưa, thường có nghi thức nhảy múa ăn mừng chiến thắng. Bãi thi đấu thường là vùng thảo nguyên rất rộng, bọn gà chia thành từng khu vực, vừa ăn, vừa nhảy múa, bộ tịch rất hớn hở vui mừng, qua sự xòe cánh, trương đuôi, lúc lắc thân mình,, phồng mi trợn mắt, miệng kêu cục cục, xông vào mổ đá lẫn nhau không nhượng bộ. Cuối cùng gà thắng, chiếm lĩnh toàn khu vực. Lúc đó, các Ả mái từ mọi phía chạy tới và cuộc vui bắt đầu.
Nhưng quy mô nhất vẫn là gà gô Bắc Mỹ. Vào mùa động tình, chúng tụ tập cả ngàn con, trên một bãi đấu rộng 800x100m, cuộc thi võ kéo dài gần cả tháng cho đến khi kết thúc, với kẻ thống trị khu vực. Nói chung, chỉ có những chàng xứng đáng, mới dành được tình yêu của nàng. Đây cũng là một định luật tự nhiên, có lợi cho sự duy trì nòi giống của họ hàng nhà gà.
Tại Hắc Long Giang thuộc Nội Mông, có loại gà gô mỏ nhỏ, lông đen tuyền, trừ vai, cánh và đuôi lốm đốm vài điểm trắng. Riêng gà mái, phần cổ màu trắng sữa, điểm thêm những đốm đen nhỏ, còn màu lông trên thân nâu hòa với vàng sẫm.. Trong mùa động tình, gà trống tìm gái ngay trên cành cây, sau đó chàng bay xuống đất, xoè đuôi rũ cánh, ưỡn ngực, ngẩn đầu, gọi lớn. Gà mái từ cây bay xuống đáp ứng. Sau đó, gà mái tìm nơi làm ổ, sinh đẻ và ấp trứng, còn gà trống bảo vệ. Gà con nở sau 2-3 giờ thì đi được và có thể bay cao chừng 2m, khi tròn 10 ngày.
Gà đá thuộc loại gà nhà, còn gọi là gà nòi, vì là giống tốt, chỉ nuôi để đá. Ở VN, hầu như địa phương nào cũng mê đá gà, nhất là vào những dịp lễ Tết. Do trên thú đá gà đã trở thành nét sinh hoat văn hóa, của người VN. Qua thời gian dài, khắp nước đã có rất nhiều giống gà đá tốt nhưng nổi tiếng nhất vẵn là Gà Đá Văn Cú, Đình Bảng, Thổ Tang, Yên Phụ (Hà Bắc), Tây Phương (Hà Tây), Nghĩa Đô, Nghi Tàm (Hà Nội) ở Bắc Phần và Gà Đá Cao Lãnh,Bà Điểm (Hóc Môn), Bà Rịa ở NamViệt. Riêng miền Trung, thì gà An Cựu (Huế),là nổi tiếng hơn cả. Gà nòi được chia thành nhiều loại như Gà Đòn là loài gà không có cựa hay cựa mọc không dài. Gà này có nguồn gốc từ Cao Mên, có tên là Gà Tà-Lóc, được Việt Kiều Kampuchia nuôi rất nhiều, để đá với gà nòi của các tỉnh miền tây như Kiến Phong, Phong Dinh, An Giang. Gà Đòn lớn con, chân to, đá rất hăng và dai sức, đáng đòn, nên còn được gọi tên gà “Cù Lự”. Gà Cựa, loại gà đá bằng cựa dài, được chủ gọt đẽo cho nhọn bén hay cột thêm một lưỡi dao nhỏ vào hai cựa, để nó sát hại địch thủ thêm mau chóng dễ dàng. Loại gà này không cần phải giống tốt.
Ngoài ra, gà đá rất quan trọng nhờ bộ lông, nên có câu “gà tốt nhờ lông”. Do kinh nghiệm gà Điều thường thắng gà Xám, gà Chuối. Gà Ó ăn gà Xám.. Tóm lại, theo màu sắc, có các loại gà Bướm, loại gà có màu lông lốm đốm,đẹp như bướm. Gà Bông Trích, có mồng đỏ như chim trích. Gà Nhạn lông như chim nhạn. Gà Điều lông đỏ óng ánh nâu sậm. Gà Xám Ô có lông pha đỏ xám. Gà Ô lông đen tuyền. Gà Chuối, bộ lông có nhiều màu như vàng, đỏ, xám, trắng, và nâu, nhìn không khác thân cây chuối lốm đóm. Gà Ó có lông như chim ó..
Do sự khác biệt địa phương, nên ở ngoài Bắc và một vài tỉnh phía bắc Trung Phần, thú đá gà được gọi là chọi gà. Về chỗ để đá gà, ở bắc kêu là Xói hay Sân Chọi, trong Nam, thì gọi là Trường Gà, còn miền Trung lại có tên Sân Đấu. Trước kia, để tính thời gian của trận đấu gà, người ta dùng nước, cát hay hương, để thay thế đồng hồ.
Nếu tính bằng đồng hồ nước (danh từ thời xưa), thường dùng một cái hộp bằng kim loai hay gỗ lim, là loại gỗ có tỷ trọng nặng hơn nước,phía đáy có đục một lỗ nhỏ. Khi gà bắt đầu trận đấu, đem hộp đó bỏ vào một chậu đầy nước. Vì đáy có lỗ, nên nước sẽ theo đó, chảy vào đầy, khiến hộp chìm xuống đáy chậu. Mỗi lần như vậy, được kể là một hiệp hay là hồ nhất, hồ nhì, hồ tam, hồ tứ..
Dùng cát, thì cho nó vào một cái thau có đục lỗ nhỏ ở đáy. Khi thau cát chảy hết, coi như xong một hiệp. Riêng dùng hương,thường ở phần cuối của nén hương có thêm sợi dây cột đồng xu kẽm, treo trên chiếc thau đồng. Khi hương cháy tới đó, sẽ làm đứt sợi dây, khiến đồng tiền kẽm, rớt xuống thau, coi như xong một hiệp đấu. Thường thì các hiệp đấu gà, dù xưa hay nay, có dùng đồng hồ hay phương pháp gì chăng nữa, cũng lâu chừng 10 phút. Đó là qui định bất thành văn. Riêng thời gian nghĩ, để làm nước gà, cũng bắt buộc từ 4-5 phút và cũng được tính bằng cát, nước hay hương. Trong lúc nhập cuộc, nếu gà không chịu đá hoặc đá nửa chừng bỏ chạy, cũng kể như thua. Ngoài ra, khi đấu, gà lỡ bị chết, chủ gà không được đòi bồi thường. Riêng tiền “Cược” của trận đấu, dù hai bên chỉ nói bằng miệng nhưng xong cuộc, đều được thanh toán sòng phẳng, nên ít khi xảy ra ấu đã hay cãi cọ với nhau vì tiền bạc. Với các khách chơi “Hàng Xáo”, tức là thành phần ăn ké, sự thanh toán cũng giống trên.
Ở miền Bắc xưa, đá gà là một thú vui dân gian lâu đời. Trường đấu là khu đất hoang hay bãi cỏ bằng phẳng. Trong ngày giao đấu được thông báo bằng các hồi trống. Lúc ấy hai chủ gà lấy số, ôm gà vào sới ( trường gà), ngồi đối diện với nhau chừng 2m. Rồi khi trống lệnh vừa dứt, gà được thả ra và trận đấu bắt đầu. Nếu trận đấu chỉ có tính cách giao hữu, để luyện gà hay đấu lèo, thì thời gian kéo dài chừng 5 hồ. Trường hợp đấu thiệt, ăn thua, thì trận đấu thường kết thúc sau 7 hồ. Nghĩ đấu giữa hai hiệp, gọi là “khuya hồ”, kéo dài từ 3-5 phút. Cũng có sự khác biệt, là hồ xưa có thời gian kéo dài lâu hơn, từ 15-20 phút.
Người nuôi gà đá, mục đích cũng chỉ mong được thắng lợi, nên người chủ phải bỏ rất nhiều công sức tìm giống gà tốt, cũng như chăm sóc cho gà mình thật chu đáo. Theo kinh nghiệm, gà cha thế nào, thì gà con thế ấy, bởi vậy phải kiếm con của giống gà tốt đó, thông thường chỉ có 1-2 con, trong cả đàn, nên mới có danh từ GÀ NÒI. Nhưng có nơi, ngược lại cho là gà giống tốt do mẹ, chứ không phải gà cha, nên có câu “Gà bền tại mẹ hay chó giống cha, gà giống mẹ”. Rồi thì phải xem tướng gà, sao cho đúng với loại “đầu công, mình cốc, mắt ốc, chân chì, cánh võ trai, đùi dài, quản ngắn, chẳng thua ai”. Theo những người lão luyện trong nghề, thì chẳng bao giờ họ ưa những con gà đầu to, cổ nhỏ và mềm, còn mỏ lại thô. Gà phải có mồng cao vểnh sang bên trái, màu đỏ tươi, loại này nhanh nhẹn, đá dai, rất khỏe. Ngược lại gà có mồng vễnh bên phải, ngắn và mỏng như lá dậu, thì chậm chạp và né tránh đối thủ, ít dám tấn công đích, nên thua là chắc. Về mắt, phải chọn loại gà mắt thau, màu bạc, mí mắt mỏng, con người nhỏ. Không chọn gà mắt sâu hay lồi ra quá, giống này nhút nhát, ít xông xáo. Lại chọn những con cổ dài nhưng thon, cứng cáp, không dài như cổ cò. Còn cái diều cũng đừng dài hay to quá.
Rồi phải xem các bộ phận khác như ngực, phải nở chắc với hai cái xương cuói cùng khít vào nhau. Gà đá dai hay không, do đôi chân, phải có hai hàng vẫy, cũng như cựa và móng phải thật sắc bén và quặp xuống, đừng để cho móng gà quá dài không tốt. Còn cánh gà phải nhọn với những cụm lông cứng, se trở thành vũ khí, giúp gà quạt cánh, đâm vào mắt đối thủ. Còn cổ dài và cứng của gà, sẽ thay thế cánh tay, đấm vào kẻ địch những đòn trí mạng.
Cựa gà giống như võ khí của tướng quân khi ra trân, cho nên nếu tìm gà để ăn thịt, thì “cựa dài thịt rắn, cựa ngắn thịt mềm”.Ngược lại gà đá thì “cựa sắc đá hay, cựa tày đá kém”. Về điểm này, những tay chơi gà, cũng phân biết như “cựa ca chốt”, thứ cựa mọc chéo và cong ra phía sau, rất tốt. Rồi “cựa nghịch, cựa hóng gió, cựa gài cửa, cựa song đao “nhưng tất cả đều thua “cựa nhật nguyệt”, là thứ cựa mà ở đầu có một điểm đen và trắng. Loại cựa này chỉ có nơi “thần kê”, một sự huyễn truyền, họa hoằn lắm mới thấy.
Ngoài ra con gà nòi, có gia trị hay không, theo các tay nghề, phần lớn là do “vảy gà “quyết định. Đây là những miếng da nhỏ và cứng, mọc phía ngoài cẳng gà, nếu nó mọc lộn xộn, thì đó là gà tồi. Ngược lại vảy được xếp thành hàng song song hay xoáy trôn ốc, là gà đát giá, rất được hâm mộ.
Trong thời gian nuôi gà, cũng là một vấn đề, từ việc lựa thức ăn phù hợp với tuổi gà và nước uống, cũng phải trong sạch tinh khiết. Lại không được dùng gáo dừa hay đồ đựng thức ăn nước uống bằng kim loại, tránh gà bị mẻ mõ. Cho gà ăn cũng phải điều độ, giờ giấc, để tránh gà bị đói hay bệnh tật.
Sau này, thú đá gà đã trở thành cuộc sát phạt đen đỏ, nên ngoài việc phải nuôi gà cho đúng phương pháp và hợp vệ sinh, rất ư là mất thì giờ và vô vàn tốt kém, người ta còn “lắm điều hay trong nghề”, it ai muốn thố lộ bí mật, vì hầu hết đều là những mánh khóe gian xảo, lừa bịp, chỉ mong hốt bạc về phần mình.
Nhiều chủ gà, ngay khi gà còn nhỏ, đã nuôi thêm một con rắn hổ mang, ngay dưới chuồng gà. Rắn này hằng ngày phun hơi độc, khiến gà ở trên hít phải, ngày ngày từ khó chịu đến nghiện và nó thấm vào thân thể gà, nơi những bộ phận không có lông che phủ như cẳng chân và nhất là cựa, trở thành cực độc. Khi giao đấu, gà đối phương bị cựa cào rách da thịt, khiến nọc rắn độc truyền sang, thì chết hay thua là cái chắc. Có tay chuyên nghiệp, dùng chất xạ ở dịch hoàn của chồn hôi, đem bôi vào nách và cánh gà mình. Khi đấu, gà địch thủ hít phải mùi xạ trên, lập tức kêu to và bỏ chạy. Trường hợp gà bị ngộ độc hay hít phải chất xạ, chủ gà lập tức phun ngay rượu trắng vào gà và xoa bóp khắp cơ thể, để mong gà gở thắng lại các hiệp khác.
Trước và sau các cuộc đấu, thường chủ gà, nhét vào miệng gà vài viên thuốc bổ, để giúp nó lấy sức. Thuốc này chỉ là những viên thịt nạc rang khô, có tẩm thuốc bắc.Tóm lại, đá gà thực chất là cuộc tranh tài giữa hai chủ nuôi gà. Người nào biết lựa chọn giống và chăm sóc gà mình tốt, ắt thắng cuộc, ngoại trừ thủ đoạn gian xảo, của các tên lưu manh kể trên. Dù sao, qua bao đời, thú chơi và xem đá gà, cũng đã trở thành niềm vui chung của dân tộc, nhất là những ngày hội, tết. Lúc đó, chẳng nhũng nam giới tham dự, mà cón có cả các cô gái quê, tới trường đua dòm ngó, rất là vui vẽ.
2 - NHỮNG GIAI THOẠI LIÊN QUAN TỚI ĐÁ GÀ:
Sân chọi hay trường gà, hầu như có mặt khắp nơi trong nước, từ thành thị cho tới nông thôn. Thông thường, đó là một khu đất bằng phẳng, năm dưới bóng mát của những tàn cây cổ thụ như me, thốt nốt. Trường gà thường được xây dựng đơn sơ với sân nện đất sét hay đất thịt, miễn sao cho bằng phẳng, đừng gồ ghề, tối thiểu cũng phải có đường kính, rộng từ 4m trở lên. Với những nơi có bán vé vào cửa, thì chung quanh được che kín bằng các tấm mê bồ cao trên 4 tấc, để người đứng ngoài, không thể coi chùa được. Nhiều nơi, trong những ngày Tết, trường gà được xây tròn giữa sân chợ. Ở đó, các tay chơi gà tứ xứ kéo về tham dự. Họ đi ghe, xuồng, xe hơi, xe ngựa. Cùng lúc hàng quán tràn ra tận đường, người qua kẻ lại tập nập. Riêng gà thì phải nói, được người ôm nó trong lòng tay, trước ngực. Thái độ thật là trìu mến, nâng niu và con nào cũng thật oai phong, đúng như câu “gà tốt nhờ lông, gà mượn áo công , mà con người đã tự phong cho nó, bằng mấy cái tên hoa hòe, hát bội. Chính trên cái khoảnh đất hình tròn này, đã có bao nhiêu cặp gà nòi, so cựa tung cánh, để cuối cùng bên nào cũng mang đầu máu, không chết thì bị thương.
Nói chung, từ thôn quê tới thành thị, ở đâu cũng có người mê đá gà, lập nhóm, kết băng, ăn thua đủ. Trước năm 1945, cả nước có nhiều trường gà lớn, thu hút đông đảo dân chơi đen đỏ, khiến nhiều người sạt nghiệp. Từ sau thập niên 1990, xã nghĩa VN mở cửa, cũng mở luôn nhiều trường gà lớn và qui mô tại Biên Hoà, Sông Bé nhưng qui mô hơn hết là trường gà Cầu Ngang ố Lái Thiêu, thuộc tỉnh Bình Dương.
Trong lúc hai con vật khốn nạn vô tri, ghét nhau vì tiếng gáy, màu lông, nên bất chấp “gà cùng một me, một chuồng, một giòng”, cứ a vào đá, cắn, đâm chém nhau tận tuyệt, trước con mắt vô hồn của hai chủ gà cáp độ. Phụ họa thêm trong tấn tuồng, mệnh danh “tinh thần thể thao, thượng võ “này, là những khuông mắt khán giả, cũng hốc hát, hấp dẫn, mê ly, ngồi nơi những dãy băng gỗ, đặt theo kiểu lòng chảo, từ thấp lên cao, bao quanh khán đài.
Nuôi gà đá, quả là một công phu, nghệ thuật nhưng cũng làm cho nhiều người mê say thú vị. Rồi theo thời gian, sự khắng khít giữa vật và người càng gắn bó, tình thân đâu có khác gì chó, mèo đối với chủ, qua những cử chỉ chào đón như tiếng gáy mừng rỡ, đồng lúc xòe cánh, chạy tới bên chủ, để lúc lắc cái đầu, trong lúc cổ họng kêu lên những âm thanh “cục cục “nho nhỏ, thân mật. Từ trong sâu thẳm của trạng thái tâm lý này, qua bao đời, đã có không biết bao nhiêu giai thoại, liên quan tới đá gà. Nhưng hầu hết, chuyện nào cũng không vui, vì trong đó, ngoài máu và lệ của con vật bị hy sinh, còn có nước mắt người chảy ra, để trả gia chó sự đam mê, của một cuộc chơi, không biết đâu mà mò.
- VƯƠNG BỘT MẤT CHỨC VÌ BÀI PHÚ “ĐÁ GÀ“.
Dù “Đá Gà”, theo Nam Hoa Kinh của Trang Tử, đã xuất hiện ở nước Tề thời chiến quốc vào năm 432 tr TL, nhưng mãi tới Nhà Đường, mới được thịnh hành và thu hút mọi tầng lớp trong xã hội, kể cả vương hầu khanh tướng, hoàng tử đương triều. Bởi vậy ở kinh đô Trường An, ngoài những đấu trường dành riêng cho bậc cao sang quyền quý, trong đó có anh em, con cháu họ Lý nhà Đường, tới mua vui bằng những trận cá độ lên tới chục lượng vàng ròng. Ngoài ra khắp kinh thành, đâu đâu cũng có chợ mua bán gà đá rất phát đạt.
Đương thời có nhà thơ Vương Bột, là một thi gia nổi tiếng về thơ Đường, xưa nay vẫn được tôn sùng là đỉnh cao, của nền thi ca cổ điển Trung Hoa. Ông thuộc phái “Tứ Kiệt”, ở vào thời kỳ Sơ Đường ( 618-713) với Dương Bột, Dương Quỳnh, Lư Chiếu Lân và Lạc Tân Vương. Thơ của nhóm này, chủ yấu là ca tụng thiên nhiên bằng lời lẻ bóng bảy, hoa mỹ.
Vương Bột, tự là Tử An, sinh năm 649 tại Thái Nguyên tỉnh Sơn Tây, theo sử liệu, là một bậc văn nhân tài tử, ngay lúc lên sáu đã nổi tiếng hay thơ. Nhưng xưa này, tài mệnh tương đố, nên chữ tài liền với chữ tai một vần, vì vậy ông chết rất sớm, chỉ hưởng dương có 27 tuổi. Người nay còn nhớ tới Vương Bột, ngoài 16 tập Thơ, trong đó có bài “Đằng Vương Các “được ca tụng. Ngoài ra, ông còn làm bai phú “Vua gà chọi, anh hùng gà chọi”, khi tới trường gà, xem các hoàng thân quốc thích nhà Đường đấu gà .Bài phú làm chơi, không ngờ gây họa cho tác giả, khi bị kẻ sàm nịnh, trình lên vua Cao Tông-Lý Trị. Thế là ông bị bãi quan, với tội danh nhạo báng hoàng thân, quốc thích. Chán đời, Bột chu du khắp xứ, sau đó tới tận Giao Châu (VN), để thăm cha đang làm quan tại đó. Nhưng không may, thuyền Ông bị chìm tại cửa Thần Phù (Ninh Bình), làm ông chết đuối khi mới 27 tuổi, vào năm 676 sau TL.
- VÌ GÀ CHÔN SỐNG MẸ,Bị TRỜI ĐÁNH:
Trong tác phẩm Công Dữ Tiệp Ký “của Vũ Phương Đế, làm quan Đông Các Học Sĩ, thời Lê Trung Hưng - Chúa Trịnh ở Đàng Ngoài, có câu chuyện như sau. Tại Thất Huyện, tỉnh Hải Dương, có công tử nhà giàu,mê đá gà. Trong nhà nuôi được con gà nòi quý, đá rất hay, nhiều người tới trả giá cao mua lai, nhưng nhất định không bán vì coi nó như bửu bối. Ngày nọ đi vắng, con gà nòi được thả ra, cứ tới chỗ người vợ đang sàng gạo phá phách. Vì đuổi hoài không được, giận, chị vợ ném cái nia, không ngờ trúng nó chết. Tình cảnh như vậy, khiến vợ cuống quít sợ hãi, vì biết chồng về sẽ không tha mạng mình, bởi anh ta coi gà quí hơn tất cả.
Mẹ chồng biết, bèn nghĩ kế giúp dâu. Lát sau người con về, không thèm chào hỏi ai, mà chỉ xồng xộc kiếm gà và được mẹ cho biết, mình đã lỡ tay quăng chết gà. Rồi mẹ hứa sẽ bán mấy mẫu ruộng dưỡng già, để anh ta mua một con gà khác. Nghe xong câu chuyện, anh ta không nói gì, chỉ bảo mẹ dọn cơm cho mình ăn. Rồi thì đi tìm một cái cuốc đất và túm tóc mẹ, nói lớn “bà giết gà tôi, bà phải chết”.
Sau đó, đứa con bất hiếu lôi mẹ ra bãi tha ma, đào một lỗ lớn, định chôn sống mẹ để trả thù cho gà nhưng trời đất có bao giờ tha thứ những kẻ bất hiếu, bất trung, bất nhân, bất nghĩa, bất tín, nên cho sét đánh chết tên “cẩu tử”, để làm gương cho nhân thế. Hiện ở Hải Dương, cón có tấm bia đá, ghi lại câu chuyện quái đản này, như là một bia miệng, nhắc nhở mọi người, đứng làm ác, kẻo có ngày bị qiuả báo.
- TRỊNH KHẢI HAM ĐÁ GÀ, SUÝT MẤT NGÔI CHÚA
Cũng thời Lê Trung Hưng-Chúa Trịnh ở Đàng Ngoài, “đá gà “đả trở thành thú vui tiêu khiển của hàng vương tôn quyền quý, trong đó có các hoạn quan. Đây cũng là một đề tài, để cho Trạng Quỳnh đương thời, lấy đó đem ra nhạo báng, những cái hư rởm của bọn ăn không ngồi rồi, chẳng biết làm gì, vì cái ăn cái mặc, đả có những người cùng đinh khố rách khổ cực lo liệu.
Theo sử liệu, khi chưa lên làm chúa,Đoan Nam Vương Trịnh Khải rất ham mê đá gà. Do trên Khải bị cha là Chúa Trịnh Bồng rất ghét. Bởi vậy, dù là con trưởng, đã được phong thế tử, nhưng Khải đã bị hạ bệ và Bồng đưa con trai thứ tên Trịnh Cán, con của ái thiếp Đặng thị Huệ. Tuy nhiên nhờ khôn ngoan, lại có nhiều vây cánh, nên Khải đóng kịch tiếp tục mê đá gà, che mắt đối phương và cha già. Vì vậy đã chiếm được ngôi chúa (1783-1786).
- GIAI THOẠI ĐÁ GÀ THỜI NHÀ NGUYỄN:
Thời nhà Nguyễn, một hoàng thân rất say mê đá gà, bị dư luận tôn lên làm “vua đá gà”, nên quá sợ sinh bệnh và chết rất trẻ. Tả quân Lê Văn Duyệt (1763-1832), là một danh tướng của VN dưới thời nhà Nguyễn, ông rất được dân chúng miền Nam kính trọng. Sau khi qua đời, ông được an giấc ngàn thu tại Sài Gòn, ngay ngã tư Bảy Hiền. Nơi này hương khói không dứt, dù là ngày thường hay trong dịp lễ Tết, qua danh xưng Lăng Ông Bà Chiểu.
Tuy là một nhân vật lịch sử nhưng ông cũng rất mê đá gà, ngay từ khi còn thơ ấu. Đến lúc trở thành khai quốc công thần, trấn thủ Gia Định Thành, quyền hạn gần giống như một Phiên Vương. Theo các tài liệu còn lưu trữ, thì Tả Quân ngày thường cũng như vào dịp Tết, có hai thú vui là Xem Hát Bội và Đá Gà.
Khi làm Tổng Trấn, Tả Quân cho xây Trường Gà gọi là Nhà Hoa và Trường Hát Bội, cũng gọi là Nhà Hát. Những nơi này đều nằm ngoài thành, hiện là khu vực của Bộ Tư Pháp, Dinh Độc Lập và Trường Trung Học J.J.Rousseau. Có lẽ thời Tả Quân cai trị, Gia Đinh cũng như Lục Tỉnh, là thời vàng son của Các Tay Đá Gà và Các Nghệ Sĩ Hát Bội.
Vẫn theo truyền thuyết, Tả Quân có lần vì mê đá gà, nên khi đi chầu bị bê trễ. Tuy vậy là một công thần dày công hãn mã, chinh nam, phạt bắc, bốn lần tới Quảng Ngãi dẹp yên mọi đá vách, nên ông chỉ bị Vua Gia Long quở trách, mà không phải chịu trừng phạt nặng nề.
Cũng vào thời Nhà Nguyễn, có Hải Ninh Quận Công tên Nguyễn Miên Tăng, hoàng tử thứ 42 của Vua Minh Mạng. Không giống như các con cái khác của nhà vua, Tăng được sử liệu phê phán là một người hư hỏng, chơi bời lêu lỏng, ham mê hát bội và thú đen đỏ, trong đó có Đ1a Gà. Do trên, gia tài bị khánh kiệt, bán cả nhà cửa, đến nỗi phải xuống ở nhờ, tại một chiếc đò, trên sông Hương, chỉ dùng để nuôi heo.
Cuối năm 1896, đời vua Đồng Khanh, Tăng tới xem đá gà tại một trường đá ở ngoại thành Huế. Mặc dù chỉ xem chùa, nhưng ông ta rất thích một con gà chọi rất oai phong, vì vậy không tiếc lời hoan hổ, cổ võ. Thế nhưng vào giờ chót, con gà ấy lại bị thua ngược. Quá uất ức, từ sự việc này khi liên tưởng đến cuộc đời bị thua ngược của mình, nên Nguyễn Miên Tăng bị máu trào lên tới cổ và té chết bất đác kỳ tử, ngay nơi sân của đấu trường. Vì suốt đời ham mê cờ bạc, chơi bời xa xỉ, nên khi nhắm mắt không còn một xu dính tuí. Khiến cho thân quyến cũng quá nghèo, khi chôn cất, phải đặt thợ mã, một bộ quần áo giấy “Quận Công”, để tẩn liệm.
Cũng liên quan tới chuyện đá gà ở Huế ngày xưa, mà làng An Cựu được coi như thủ phủ của các trận đấu gà, nhất là vào những dịp xuân về, thu hút hầu hết vương tôn công tử tại đất thần kinh và vùng lân cận. Cũng nơi này, đã xuất hiện một bài thơ, liên quan tới “Đá Gà” của tác giả vô danh. Do ý thơ ngoài thanh trong tục, nhiều người cho là của Hồ Xuân Hương. Tuy nhiên tra cứu tất cả những tác phẩm xưa nay viềt về nữ sĩ này, không thấy một ai đề cập tới, hơn nữa sở trường của bà là thơ Đường luật, thất ngôn bát cú, còn bài thơ này, thì làm theo thể lục bát.
Thơ rằng:
“Vui xuân nhằm tiết tháng ba,
ông bà cao hứng bắt gà đá chơi
gà ông cất cổ gáy hơi
gà bà thủ bộ đợi thời gà ông
gà ông chém trúng cạnh mồng
gà bà nổi giận ngậm cần gà ông
đá nhau một chập ướt lông
gà bà trúng cựa, gà ông gục cần.”
- THẦN KÊ:
Sau khi cuộc khủng hoảng kinh tế ( 1937-1938) chấm dứt. Nhờ vậy đồng bào ở Lục tỉnh làm ăn phát đạt và do đó, phong trào nuôi gà nòi tại các tỉnh Hậu Giang như Phong Dinh, An Giang, Kiến Phong.. lại hồi sinh và rầm rộ hơn trước. Ban đầu, cuộc tranh tài chỉ có tính cách giải trí, giữa xóm này với xóm khác. Về sau một số người chen vào, nuôi gà nòi chuyên nghiệp đá ăn tiền. Do trên, phong trào bùng lên tới tỉnh, rối lấn sang qua tới Nam Vang.
Từ xưa người Cao Mên có loại gà đá Tà-Lóc, không có cựa, nên chỉ đá bằng đôi chân, vì vậy mới gọi là Gà Đòn. Gà này cũng đá rất hăng, nên được Việt Kiều Kampuchia nuôi, để đá chơi trong ba ngày Tết Nguyên Đán, cho đỡ nhớ nhà, chứ khôn ăn tiền. Mãi tới khi có một số về thăm quê, mua gà nòi đem lên nuôi và mở trường gà lớn Stung Meng Chây, xa thủ đô Phnom Penh 10 km, mới bắt đầu có chuyện ăn thua bằng tiền bạc. Từ đó, các tay chơi ở miền Nam, cũng thường xuyên lên Nam Vang,để tham dự trò đen đỏ. Trong số này, tên tuổi nổi nhất thời đó, có Hai Hiển hay Lê quang Hiển, ở Cao Lãnh. Trong số Việt Kiều nuôi gà nòi, nổi tiếng có Lâm Minh Sến, ở xã Vĩnh Lợi Tường, quận Peamchor, tỉnh Prey Veng, giáp ranh với xã Thường Phước, quận Hồng Ngự, tỉnh Kiến Phong của VN.
Năm 1938, một lần đi xem đá gà trong xóm, thấy có con gà trống thật oai phong, nên mua một cắp trống-mái, đem về nhà gầy giống. Ít lâu, gà đẻ được mười bốn con với màu sắc khác nhau.Trong số này, có một con rất đặc biệt và dị dạng lông đen tuyền, không có đuôi. Sến rất thích, đặc tên là Ô-Truy, theo điển tích nói về con ngựa hay của Hạng Võ. Cùng một bầy, nhưng con gà đen cụt đuôi rát khác lạ, không chịu ngũ dưới đất, tính cô độc, còn thân hình thì tròn trịa như một cục thịt và ít gáy.
Một hôm có Xả Cập, cũng người làng Vĩnh Lợi Tường, tới thăm nhà Ông Sến, để coi con Ô Truy. Vốn là tay nuôi gà sành sõi, nên Xã cập chỉ một lần quan sát gà và khám phá ra một cái bớt đen, nằm giữa cái lưỡi màu hồng lợt của gà. Ngoài ra gà còn có một cái lông voi, mọc ở giữa cánh. Đồng thời còn có thêm một cái vẩy nhỏ, mọc trong kẹt ngón chân giữa, mà dân chuyên nghiệp, gọi là Vẩy Yểm Long. Tóm lại, theo kinh kê, thì đây là một con Thần Kê, có một không hai trên đời.
Thế rồi gà xuất trận lần đầu, đối với con gà Điều trong xã. Vì khinh thường Ô chùy, nên lần đó, tiền cá độ rất cao. Cuối cùng chưa đầy một hiệp, gà điều bị gà đen cụt đuôi, thọc cựa vào cổ chết tốt. Từ đó tiếng tăm Thần Kê vang dội khắp vùng.. Tháng sau, gà đen đụng độ với gà xám, của một phú nông guài có từ VN sang. Và cũng như lần trước, thần kê đá lòi mắt địch thủ, khiến cho phú gia thua sạch tiền, đành ôm gà về xứ. Tính ra chỉ đá có ba độ, nhưng đã đem lại nhiều thắng cho hai ông chủ là Sến và Xã Cập.
Bấy giờ ở Nam Vang có Hoàng Thân S.R.N nuôi được con gà bông 9en trắng, mang tê Krongpha, gần như là vô địch cả nước. Nhưng cuối cùng khi gặp Thần Kê, gà cũng bỏ chạy. Thế là tiếng tăm của nó vang lừng, khiến ông Hoàng Cao Mên thích và đã mua lại con gà thần.
Su đó, có một quan Miên gốc Phi, đề nghị ông Hoàng mang Thần Kê sạn Manila giao đấu tại Hội Chợ. Nhưng tiếc thay, khi tàu ra giữa biển, thì gặp bảo, Thần Kê bị nhốt trong lồng, chịu không nổi sóng gió dập dồn, nên đã chết. Ông Hoàng trước tình cảnh đó, chỉ đành thủy táng con vật nổi danh nhưng bạc mệnh.
Đá gà xưa nay, trên nguyên tắc được coi như là môn thể thao, trong tập tính tinh thần thượng võ của dân tộc Việt.Tả quân Lê Văn Duyệt, khi bị vua Gia Long khiển trách vì mê đá gà, nên trễ nải buổi thiết triều. Ông đã tự biện luận để giãi tội, khi đưa ra 5 đức lớn của gà là: Đầu có mồng như đội mão là VĂN. Chân gà có mang cựa nhọn như gươm giáo là VÕ. Thấy kẻ địch trước mặt vẫn xông vào là DŨNG. Khi kiếm được cái ăn, lập tức phân chia cho đồng loại là NHÂN và ngày ngày cứ tới đúng giờ thì gáy là TÍN. Đây là năm đức tính, chẳng những cần cho văn thần võ tướng, trong sứ mệnh an dân, trị quốc, mà còn giúp cho thế nhân hành sử đúng đạo làm người. Luận lý trước đó cũng đã được một tác giả vô danh, đề cập trong tác phẩm nổi tiếng “Lục Súc Tranh Công”.
Qua những tính tốt đăc biệt kể trên, cộng thêm cái nguyên lý xưa nay, mà ai cũng phải công nhận. Đó là “Gà Đá Hay Nên Gà Thắng Trận “mà phần lớn cũng do công chọn lựa, chăm sóc và huấn luyện của chủ nhân, qua thời gian dài đầy cực nhọc. Cho nên “đá gà” đã nhanh chóng trở thành thú vui lâu đời của dân tộc, cũng là lẽ tự nhiên. Thật vậy đối với mọi người, thú vui đá gà, được cổ nhân quan niệm như một tinh thần thượng võ và cũng là mối liên lạc kết đoàn, giữa mọi tầng lớp trong xã hội, nên nó được tồn tại và phát huy cho tới ngày nay.
Trong “Văn Đài Loại Ngữ”, Lê Quý Đôn có viết rằng, con người nên lấy nghề làm thú vui chơi và ông gọi đó là “Du Ư Nghệ”.Trong đời sống của con người, vui chơi hưởng thụ, không phải là chuyện nhỏ, nên trên hết, con người chỉ chơi, khi là con người. Bởi vậy cho nên Nguyễn Công Trứ mới phán “Chơi cho lịch, mới là chơi. Chơi cho đài các, cho người biết tay”.Đá gà là một nghệ thuật chơi và làm, cả hai gắn liền với nhau như một, không thể tách rời được. Giống như thi sĩ làm thơ, diễn viên đóng tuồng, còn chủ nuôi gà thì điêu khắc một pho tượng sống, tuyệt mỹ theo ý mình, đó là con gà nòi. Sự thành công nhất của những chủ gà xưa nay, là thu được thù lao khó nhọc, trong thời gian nuôi gà, đến một mức nào đó, vừa đủ cho sự đền bù và cũng coi như đã đạt tới trình độ, của người làm mà giống như chơi. Chỉ như vậy, nên hầu hết người xưa, mới có cảm hứng, qua thú vui đá gà, cho người sáng tác lẫn tha nhân chiêm ngưỡng.
Nhưng như C.Chaplin quan niệm, thì cuộc đời, đâu có khác gì một tác phẩm khổng lồ, trong cái nhìn xa hay gần, nếu chẳng là bi thì cũng hài kịch. Thời gian và cuộc sống kim tiền đã làm thay đổi tất cả, trong đó có ý nghĩa thiêng liêng của “Du Ư Nghệ”.Cho nên sẽ không lạ khi thấy đá gà, trở nên một cuộc đen đỏ. Nhưng đó chưa phải là niềm đau của người xưa, mà chính những ngôn ngữ cao quý của loài gà, bị những kẻ phàm phu tục tử đời này, cưởng bức, trở thành những tiếng lóng, trong làng chơi, mới thật là xa xót hận hờn. Ngày nay “gà đá, gà chọi”, không còn mang nghĩa thuần tuý của trận đấu gà, mà là tiếng lóng, để chỉ hạng gái mãi dâm thập thành, còn “gà mái đỏ”, để chỉ loại gái bán phấn mua hương trẽn trơ khêu gợi. Ngoài ra, danh từ “gà đá, gà chọi”, cũng được các trùm tổ chức võ đài, mượn làm tiếng lóng, chỉ võ sĩ phe mình. Riêng “Gà nhà ăn tiền rồi “cũng là tiếng lóng, chỉ cuộc đấu võ thành công, đại thắng.
Đời đã như vậy, còn biết nói gì hơn.
Xóm Cồn Ha Uy Di
MƯỜNG GIANG


markdown:
(
[Thế giới](/thu-muc/the-gioi)) - **Cơ quan tình báo an ninh quốc gia New Zealand (SIS) đang điều tra một nghị sĩ gốc Hoa từng học và làm việc tại cơ sở đào tạo hàng đầu dành cho giới tình báo quân sự Trung Quốc.**
![ Ông Dương Kiện (trái) chụp hình cùng một sĩ quan cấp cao quân đội Trung Quốc trong một sự kiện hồi năm 2015 /// Chụp màn hình Financial Times](http://cdn9.nguyenvanhuong.org/files/2017/09/http_comftimagepublishprod-uss3amazonawscom_5a69f640-97a7-11e7-8c5c-c8d8fa6961bb_moqi.jpg)
Ông Dương Kiện (trái) chụp hình cùng một sĩ quan cấp cao quân đội Trung Quốc trong một sự kiện hồi năm 2015Chụp màn hình Financial Times
Theo thông tin độc quyền của tờ Financial Times ngày 13.9, người bị điều tra là ông Dương Kiện, 55 tuổi, nghị sĩ của đảng Quốc gia New Zealand cầm quyền. Ông được bầu vào quốc hội trong cuộc tổng tuyển cử năm 2011.
Ông Dương sinh ra và lớn lên tại miền nam Trung Quốc, sau đó lấy bằng thạc sĩ và tiến sĩ Quan hệ quốc tế tại Đại học Quốc gia Úc. Đến năm 1999, ông trở thành giảng viên cao cấp ngành Chính trị học tại Đại học Auckland (New Zealand), theo tờ New Zealand Herald. Mặc dù tới năm 32 tuổi mới rời Trung Quốc nhưng hầu như không có thông tin gì về giáo dục cũng như quân sự trong lý lịch khoa học của ông Dương tại trường Đại học Aucklands.
Ông từng là học viên ngành Ngôn ngữ Anh tại Học viện kỹ thuật không quân của quân đội Trung Quốc (PLA) vào năm 1978. Sau khi tốt nghiệp ông ở lại giảng dạy tại trường. Theo tờ Financial Times dẫn lời ông Peter Mattis, chuyên gia về quân đội Trung Quốc tại Quỹ Jamestown (Mỹ) nhận định: “Tôi cho rằng ai đó dạy tại trường trên đều phải là một thành viên của PLA và Đảng Cộng sản Trung Quốc”.
Sau khi rời Học viện kỹ thuật không quân, ông Dương còn học tại Viện ngoại ngữ Lạc Dương – một cơ sở đào tạo hàng đầu dành cho giới tình báo quân sự Trung Quốc. Theo ông Mattis, những người từng tới trường này đều là nhân viên tình báo quân sự hoặc ít nhất có liên quan đến hệ thống đó.
Trong một bài phỏng vấn bằng tiếng Hoa với tờ Financial Times, ông Dương thừa nhận từng đào tạo và làm việc tại hai cơ sở nói trên, nhưng yêu cầu báo chí không đăng tải thông tin này với lý do “không cần phải viết quá nhiều về thông tin cá nhân”.
Sau khi tốt nghiệp ở Lạc Dương, ông còn học tại Trung tâm nghiên cứu Trung Quốc và Mỹ Hopkins – Nam Kinh từ năm 1988 đến năm 1989. Trong giai đoạn này, đa số du học sinh Trung Quốc đều là sĩ quan tình báo quân đội hoặc đặc vụ Trung Quốc, theo 3 nguồn tin tình báo phương Tây.
Theo tờ Financial Times, với lý lịch của ông Dương, phải có sự đồng ý của chính quyền và quân đội Trung Quốc thì ông mới có thể ra nước ngoài sống như vậy.
Kể từ khi được bầu làm nghị sĩ, ông Dương luôn thúc đẩy mối quan hệ gần gũi hơn với Bắc Kinh. Ông từng là đại diện của New Zealand trong các chuyến thăm chính thức đến Trung Quốc, đồng thời tham gia nhiều cuộc họp cấp cao giữa lãnh đạo hai nước.
Ông Dương khẳng định mình luôn trung thành với đất nước New Zealand, và nhấn mạnh rằng những thông tin liên quan đến quá trình đào tạo nói trên là “một chiến dịch bôi nhọ”. Chủ tịch đảng Quốc gia, ông Peter Goodfellow thì nói rằng không biết gì về cuộc điều tra của SIS và thông tin lý lịch của ông Dương trước nay đã được công khai đầy đủ, bao gồm một khóa học ở học viện không quân.
Trong khi đó, một số chính trị gia New Zealand đã được SIS báo cáo về “mối quan tâm” của cơ quan này đối với ông Dương. Các đặc vụ SIS cũng tiến hành thẩm vấn một số người có biết về quá trình đào tạo của ông Dương.
Hồi năm 2010, giới lãnh đạo Cơ quan tình báo Canada cảnh báo một số nhân viên chính phủ chịu ảnh hưởng của nước ngoài, bao gồm Trung Quốc. Úc cũng từng lo ngại về hoạt động tình báo của Trung Quốc nhằm tăng ảnh hưởng ở nước này.
“Trong khoảng 5-10 năm qua, các cơ quan tình báo Trung Quốc đã chuyển hướng chiêu mộ một số người bình thường ở bất cứ đâu trên thế giới mà họ nghĩ có thể làm việc cho mình. Với quá trình học đó, ông Dương có thể là mục tiêu chính nếu ông ấy chưa phải là đặc vụ”.
New Zealand là thành viên của một liên minh tình báo với Anh, Canada, Mỹ và Úc. Việc ông Dương làm nghị sĩ của đảng cầm quyền trong 6 năm qua và lý lịch khoa học ít người biết trên càng khiến giới tình báo lo ngại về khả năng sẵn sàng chuẩn bị của liên minh để đối phó nỗ lực mở rộng ảnh hưởng của Bắc Kinh.
“Trung Quốc đã rất chủ động trong những năm gần đây, bao gồm việc cài cắm và bồi dưỡng nhân sự ở cấp cơ sở tại các nước phương Tây và giúp họ có được ảnh hưởng chính trị”, theo ông Christopher Johnson, cựu chuyên gia về Trung Quốc tại Cục tình báo trung ương (CIA) và nay là cố vấn cấp cao tại Trung tâm nghiên cứu quốc tế và chiến lược (CSIS).
Ông Johnson cảnh báo Trung Quốc dường như đã xem New Zealand là một tiêu dễ dàng hơn so với Mỹ hay Anh, nên có thể đang dùng chiêu thức cài cắm người như một căn cứ thử nghiệm để tiến hành chiến dịch tương lai tại các nước khác.
(Theo Thanh Niên)
[banbientap@nguyenvanhuong.org](mailto:banbientap@nguyenvanhuong.org?subject=Bài viết: Nghi vấn nghị sĩ New Zealand gốc Hoa là gián điệp)


markdown:
[](http://nhacmoi.vn/phim-chieu-rap/top-10-sieu-anh-hung-nu-quyen-ru-nhat-the-gioi-marvel-016759.html)
![Top 10 siêu anh hùng nữ quyến rũ nhất thế giới Marvel Top 10 sieu anh hung nu quyen ru nhat the gioi Marvel](http://media.nhacmoi.vn/images/2016/03/16/56e8de9d7b585_1458101917_thumb.jpg)
[Phim chiếu rạp](http://nhacmoi.vn/phim-chieu-rap)
11:18 16/03/2016
###
[Top 10 siêu anh hùng nữ quyến rũ nhất thế giới Marvel](http://nhacmoi.vn/phim-chieu-rap/top-10-sieu-anh-hung-nu-quyen-ru-nhat-the-gioi-marvel-016759.html)
Mặc dù xuất hiện rất khiêm tốn nhưng những bóng hồng xinh đẹp của Vũ trụ điện ảnh Marvel vẫn nhận được sự hâm mộ của đông đảo khán giả.
## Xem nhiều
-
[Những yếu tố phong thủy quan trọng để làm ăn phát đạt "tiền vào như nước sông Đà"](http://nhacmoi.vn/cong-dong-mang/nhung-yeu-to-phong-thuy-quan-trong-de-lam-an-phat-dat-tien-vao-nhu-nuoc-song-da-0114748.html)
-
[Muốn tăng cân không khó, hãy ăn trứng vịt lộn theo cách này!](http://nhacmoi.vn/lam-dep/muon-tang-can-khong-kho-hay-an-trung-vit-lon-theo-cach-nay-0125771.html)
-
[Những hình ảnh siêu hạnh phúc của cặp "trai tài gái sắc" Hà Lade và Quang Dũng](http://nhacmoi.vn/cong-dong-mang/nhung-hinh-anh-sieu-hanh-phuc-cua-cap-trai-tai-gai-sac-ha-lade-va-quang-dung-014295.html)
-
[Lệ Hằng quyến rũ với váy ren](http://nhacmoi.vn/thoi-trang-cua-sao/le-hang-quyen-ru-voi-vay-ren-0114809.html)
-
[Nhã Phương thường làm điều này khi "suýt lộ hàng"](http://nhacmoi.vn/sao-viet/nha-phuong-thuong-lam-dieu-nay-khi-suyt-lo-hang-0119551.html)
-
[Sao Việt mặc đẹp mỗi ngày](http://nhacmoi.vn/thoi-trang-cua-sao/sao-viet-mac-dep-moi-ngay-0113571.html)
-
[Sơn Tùng viết ca khúc tặng riêng fan của mình](http://nhacmoi.vn/single/son-tung-viet-ca-khuc-tang-rieng-fan-cua-minh-013786.html)
-
[Đôi mắt to tròn của con gái Giả Tịnh Văn "gây sốt" cộng đồng mạng](http://nhacmoi.vn/cong-dong-mang/doi-mat-to-tron-cua-con-gai-gia-tinh-van-gay-sot-cong-dong-mang-014229.html)
-
[Lý do diễn viên truyền hình Việt Nam ngày càng khan hiếm và nhàm chán?](http://nhacmoi.vn/truyen-hinh/ly-do-dien-vien-truyen-hinh-viet-nam-ngay-cang-khan-hiem-va-nham-chan-019724.html)
-
[Nữ MC truyền hình chịu chi cho thời trang nhất?](http://nhacmoi.vn/thoi-trang-cua-sao/nu-mc-truyen-hinh-chiu-chi-cho-thoi-trang-nhat-019130.html)
-
[Bí mật sau làn da không tỳ vết của mỹ nam Hàn](http://nhacmoi.vn/lam-dep-cung-sao/bi-mat-sau-lan-da-khong-ty-vet-cua-my-nam-han-014386.html)
-
[Sĩ Thanh gợi cảm bên chàng Bắp Ngô Kiến Huy](http://nhacmoi.vn/album/si-thanh-goi-cam-ben-chang-bap-ngo-kien-huy-014075.html)