markdown:
tag:blogger.com,1999:blog-29051690842000503932017-03-19T09:10:21.312-07:00Cội NguồnDiễn Đàn Văn Học Nghệ Thuật Của Những Người Yêu Văn Chương và Văn Hóa ViệtSong Nhihttp://www.blogger.com/profile/10387926035188855850noreply@blogger.comBlogger65125tag:blogger.com,1999:blog-2905169084200050393.post-38459762386833389482017-03-19T09:10:00.001-07:002017-03-19T09:10:21.324-07:00TÂM TÌNH VỚI MẸ TRONG ÐÊM

Ngô Minh Hằng

Mẹ ơi, lại trắng một đêm

Hồn con trăn trở trong niềm quạnh hiu

Tóc con bạc đã bây nhiêu

Mà chưa đền trả một điều cho quê

Từ đi, con chửa trở về

Và quê vẫn đó não nề hờn oan

Vẫn đầy thống khổ lầm than

Nỗi đau vẫn lớn, bạo tàn vẫn cao

Thì con đâu có thể nào

Cười vui giữa những nghẹn ngào núi sông !

Mẹ xem, hận tủi chất chồng

Ba miền dân tộc cùm gông ngục tù

Tay ai tạo oán gây thù

Miệng ai đạo đức hỏa mù thế gian

Lòng ai quỷ quyệt dã man

Cắt chia sông núi Việt Nam cống Tàu

Và Tàu, ai đội trên đầu ...

Ðồng bào, tổ quốc đạp nhàu dưới chân !

Quay đi, thẹn đã vô ngần

Nhìn vào con lại bội phần xót xa

Muốn kề vai gánh sơn hà

Vung gươm anh kiệt xông pha với đời

Khốn con sức mọn tài vơi

Ðành ôm nhục tủi kiếp Hời bấy lâu

Ðêm dài nhức vết thương sâu

Cảm ơn Mẹ đã chia sầu quê hương ...

Xin ai dưới nguyệt mài gươm

Cứu quê, chính khí, tuốt gươm diệt thù !

Ngô Minh Hằng

Song Nhihttp://www.blogger.com/profile/10387926035188855850noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2905169084200050393.post-24082809810896760072017-03-14T14:50:00.003-07:002017-03-14T14:50:34.557-07:00Con Tim Chân Chính - Cao Nguyên

Tựa đề bài viết khá hấp dẫn phải không bạn? Thực ra, ngay khi ý vừa gợi chữ cần phải viết một bài có tính đối kháng với cái ác đang xảy ra tại Việt Nam quê hương mình. Cái ác diễn ra cùng khắp từ phố chợ đến trường học, từ đấu trường kinh tế đến mánh khóe làm ăn trục lợi và hưởng thụ. Tôi cho những người làm ác đều là kẻ xấu.
Giữa những thứ ác và kẻ xấu, hành động tồi bại nhất là những người trong đảng cầm quyền và các thế lực hành ác hay trợ ác. Cố tránh né tội phạm đã đành, mà còn bắt và đánh đập những người dám vạch mặt chỉ tên kẻ phạm tội tàn ác.

Điển hình nhất là các hành động đàn áp và đánh đập những người dân tham gia vào cuộc tranh đấu đòi quyền sống trong môi trường trong sạch trước hiểm họa diệt chủng do Trung cộng gây ra với sự thừa hành của chính quyền cộng sản Việt Nam.

Trong tầm nghĩ, tôi muốn đặt tựa đề bài viết là “người Việt xấu xí”. Nhưng ngại có nhiều người bị dị ứng với tựa đề, khi nhớ ra tôi đã đọc bài diễn văn của ông Bá Dương (tác giả sách “người Trung Quốc xấu xí”) tại đại học Iowa ngày 24 tháng 9 năm 1984. Ban tổ chức chấp nhận nội dung bài diễn văn của ông với điều kiện phải sửa lại chủ đề. Do đó, tôi cũng đổi tựa đề bài viết là “Con Tim Chân Chính” thể theo những lời đẹp trong bài nhạc Đêm Nguyện Cầu của nhạc sĩ Anh Bằng.

Còn gì hơn trong thời điểm Tổ Quốc đang lâm nguy, giang sơn bị chia cắt, lòng người rối loạn do mất niềm tin vào sự trị nước của tập đoàn cộng sản Việt Nam trước những biến số tang thương cả sông núi và tình người.

Nguyện cầu! Xin nguyện cầu cho những người xấu và kẻ ác biết được người dân cần gì trong sự an sinh của họ. Đất nước cần gì trong cuộc bảo tồn lãnh thổ mà tổ tiên đã nghìn năm đổ máu xương xây dựng. Nghĩ để biết mà hồi tâm hướng thiện, ít ra chính mình có được trái tim chân chính của một con người được sinh ra và thượng đế đã ủy thác trách nhiệm làm người biết thương yêu trong vòng tay nhân ái trên khắp mặt địa cầu.

Ai đã đọc qua sách “người Trung Quốc xấu xí” của ông Bá Dương đều có cái cười đắc ý khi so sánh nội dung từng phần của sách với thực tế sinh động của người Trung Quốc tại quốc nội hay tại hải ngoại đều thấy có nhiều phần đúng. Đúng từ bản chất duy ngã độc tôn của kẻ cầm quyền và bản thân mỗi con người tiếp cận với xã hội thông minh luôn biết tôn trọng người khác. Bởi những người xấu của Trung Quốc chỉ cần biết chính mình, và để đạt mục đích riêng họ bất chấp qui định của tập thể trong mỗi hoàn cảnh sống.

Một số người Việt lây nhiễm tính xấu của Trung Quốc từ hệ quả một nghìn năm nô lệ giặc Tàu. Mất quyền tự chủ cả hai phương diện bảo vệ chính mình và bảo vệ quốc gia dân tộc.
Nguyên nhân chính tạo nên sự xấu xí của cả người Trung Quốc và Việt Nam vẫn quanh quẩn xuất phát từ ý muốn đạt được Lợi và Danh cho chính mình. Muốn được một trong hai, hay cả hai, người xấu không ngại đạp lên đầu người khác để tiến lên. Từ độc quyền đến độc đảng, những người cộng sản cầm quyền và những người dựa trên sự cầm quyền để hưởng lợi đều xem nhẹ đạo đức và phẩm giá con người.

Thủ đoạn của ngườ xấu thì nhiều vô số kể, chỉ riêng việc thực thì ý đồ Hán hóa của Trung cộng mà các quan chức trong tập đoàn bắc bộ phủ thực thi kế hoạch chia để trị và diệt để chiếm. Làm sao mà một chính quyền có mấy triệu đảng viên rải cùng khắp đất nước không rõ việc Trung cộng tiến hành đầu độc nhân dân Việt Nam từ phương án Bauxit ở cao nguyên đến lò luyện thép Formosa ở Hà Tĩnh?

Tính đầu độc hiện hành từ lò luyện thép của tập đoàn Formosa ở Vũng Áng là nghiêm trọng nhất vì sự tác hại của chất độc không giới hạn trong một vùng mà loang nhiễm khắp cùng đất nước do chất độc thẩm thấu từ nước biển và sông len lách vào trong mạch đất. Cá chết, người chết và thảo mộc cũng chết hoặc nhiễm trùng độc ảnh hưởng đến mạng sống người dân trong nhiều thế hệ.

Trước thảm trạng đó, người dân muốn chính quyền xác minh nguyên nhân và hậu quả hóa chất độc lây lan và có kế hoạch giải trừ nơi phát sinh ô nhiễm, đồng thời thực hiện các biện pháp cứu chữa và ngăn chận dịch bệnh. Thay vì thực hiện những yêu cầu cơ bản của nhân dân, chính quyền tránh né sự việc và ra lệnh cho thuộc cấp đàn áp, truy diệt những người dân đang tranh đấu cho quyền lợi chung của cả một dân tộc.

Người xấu hiện rõ trong bản chất của chế độ từ kẻ cầm quyền đến những tên nô bộc. Lấy đảng và quyền lợi riêng tư làm chính bất chấp đạo lý và nghĩa vụ bảo vệ đời sống người dân.
Tôi có lần viết: “Dường như hai chữ Đồng Bào bây giờ quá hiếm trong tiếng gọi của người đồng chủng”. Từ một bào thai và máu thịt của Mẹ Việt Nam sinh ra sao đành nỡ lãng quên?
Sự sống hôm nay khởi từ kiếp trước Nặng vòng quay xuôi ngược những niềm đau!

Chín mươi triệu dân là chín mươi triệu đồng bào đó. Sao không hợp nhất mưu lợi ích chung? Trước để an bá tánh, sau ổn định kỷ cương giềng mối sơn hà!

Buồn! Không một người Việt chân chính nào có thể an tâm được trên những nỗi buồn quê hương hiện đang bị đảng cộng sản độc quyền toàn trị, theo chủ thuyết tận hủy để sinh tồn, sự sinh tồn của những nhân tố được đào tạo từ guồng máy sát sinh để thụ hưởng.

Khi mộng bá quyền của Trung cộng còn hiện hữu, đảng cộng sản còn tồn tại loài người không thể an bình trong cuộc sống cá nhân và gia đình. Xã hội là một sự cộng hưởng từ sự phát triển tổng hợp trí tuệ và tâm sức của toàn dân. Tất cả xuất phát từ ý thức của mỗi con người trong khối tập thể đó, biết hành động theo lương tri nhân bản và đức hạnh.

Sự đấu tranh vì lẽ sống chung cần có môi sinh trong sạch để tồn tại và phát triển là lẽ đương nhiên. Vậy mà chính quyền và những người Việt xấu xí đã và đang quyết tâm khống chế và tiêu diệt. Đó là tội ác quốc qia, tội ác của nhân loại.
Lịch sử của mỗi dân tộc luôn có sự phán xét mình bạch giữa chính đạo và tà thuyết. Cuộc sống không là khái niệm mà là sự hy sinh xương máu của chính mình để duy trì. Ai không nhập cuộc duy trì cuộc sống tốt đẹp, tất bị đào thải. Hành trình đi đến Chân Thiện Mỹ luôn rộng mở, ai còn muốn đi lên thì phải kiên quyết loại trừ tính xấu xí trong con người của mình. Hãy cứu lấy trái tim của chính mình!

Mẹ Việt Nam yêu dấu ơi! Hãy giúp những đứa con của Mẹ biết làm người chân chính. Biết trọng nghĩa đồng bào và tình cốt nhục đồng sinh.

Trong niềm tin vô biên của những con tim chân chính, Việt Nam mãi là một dân tộc anh hùng. Tổ Quốc Việt Nam bất diệt bằng sức chiến đấu bền bỉ của toàn dân chống cái ác của bọn cầm quyền và mưu đồ Hán hóa của giặc Tàu phương Bắc.

Hồn thiêng sông núi là ngọn lửa luôn rực sáng trong mỗi trái tim chân chính luôn muốn được làm người đúng nghĩa và đúng trách nhiệm của một người dân đối với quốc gia, dân tộc.

“Người Việt Nam yêu dấu ơi! Hãy lắng tiếng nói vang trong tâm hồn mình người ơi! Con tim chân chính không bao giờ biết nói dối…” (Con tim châ chính -NS Anh Bằng)

Đêm nay con cũng thắp nén tâm hương nguyện cầu xin Thượng Đế giúp những người xấu, kẻ ác có được con tim chân chính. Biết thương yêu đồng loại như thương yêu chính mình! Để khỏi mang vết thương trần ai!

Cao Nguyên
Đông Bắc Mỹ,13/5/2016

 Song Nhihttp://www.blogger.com/profile/10387926035188855850noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2905169084200050393.post-57919714465811910222017-03-12T17:55:00.000-07:002017-03-12T17:55:16.622-07:00 HỒN MA ĐẠM TIÊN TRONG TRUYỆN KIỀU

Qua Nhạc Kịch Minh Hoạ Kiều của cố nhạc sĩ Phạm Duy

HỒ LINH

Đạm Tiên là khuôn mặt phụ nữ đẹp thứ ba trong Đoạn Trường Tân Thanh tức Truyện Kiều của Nguyễn Du, sau Thuý Kiều và Thuý Vân. Chỉ tiếc một điều, tác giả kể chuyện nàng khi đã ra người thiên cổ!

Thời tuổi trẻ còn ở quê ngoài Bắc (trước 1954 di cư vào Nam), tôi đã từng thấy những ngôi mộ hoang tương tự mộ của Đạm Tiên. Tôi nghĩ có lẽ là của những người chết đói thời năm “Dậu” 1945, nằm bên vệ đường quê giữa đồng ruộng xanh tươi và con sông Vân nước lẫn phù sa đỏ ngầu, vào những buổi chiều tà, nắng quái còn đỏ rực góc trời phía tây trường sơn.

Lên Đệ Tứ trung học, tôi bắt đầu làm quen với tác phẩm Đoạn Trường Tân Thanh của Nguyễn Du. Tới đoạn Vương Quan kể chuyện nàng Đạm Tiên, tự nhiên tôi thấy rất yêu nhân vật này qua những giòng thơ chải chuốt và rất tinh tế của tác giả, và nhất là lại nhớ miền quê xưa, khi đọc hai câu thơ tả ngôi mộ của Đạm Tiên:

 “Sè sè nấm đất bên đường,

 Dầu dầu ngọn cỏ vửa vàng, nửa xanh”.

Cách đây gần hai mươi năm, quý anh trong Hội Thân Hữu Chính Trị Kinh Doanh Đà Lạt có mời đi nghe nhạc sĩ Phạm Duy giới thiệu tác phẩm nhạc kịch Minh Hoạ Kiều.

Đọc chương trình, tôi thấy có phần diễn chính về Đạm Tiên, nhân vật tôi thích. Buổi đó là một chiều Thứ bảy, tôi đã có mặt tại quán COFEE LOVER trên đường Capitol, San Jose để có dịp thưởng thức vở Đại Nhạc Kịch này. Giờ đây, cụ nhạc sĩ đã tiêu diêu miền cực lạc nên chẳng biết tác phẩm Nhạc Kịch này đã hoàn tất chưa, có hay hơn những gì tôi đã được nghe và tới khi nào mới thực sự được trình diễn?

Chỉ có âm thanh, mặc dù do các nghệ sĩ nổi tiếng ngâm, hát, quả thực không thể nói là một tác phẩm Nhạc Kịch được, (nghe qua CD), tuy nhạc sĩ Phạm Duy có dẫn giải về kỹ thuật đưa nhạc vào kịch bản, nó vẫn thiếu một đạo diễn và cảnh vật trên “sân khấu”. Nói đúng ra, chỉ là những đoạn phổ nhạc thơ của Nguyễn Du cùng những âm thanh vay mượn của các loại đàn, tân cũng như cổ, và nhất là những tiếng động “như ma cười quỉ khóc” tạo nên bởi các dụng cụ điện tử phát âm. Vì thế, những lớp nhạc kịch sau đây, người viết mạo muội thêm thắt chút đỉnh đỡ được phần nào hụt hẫng. (những chữ nghiêng)

Tôi xin bỏ đoạn đầu, mà chi đi ngay vào phần kịch diễn về Đạm Tiên.

 1/ Sau buổi hội Đạp Thanh, chiều xuống, mọi người ra về.

Cảnh buổi chiều, mặt trời mới ngả về tây. Nhưng vùng tha ma mộ địa chìm trong khói hương mịt mờ, tro tiền vàng vừa đốt quyện bay dưới chân đi. Những nhóm người lầm lũi bước dọc theo con đường có con suối nho nhỏ lượn ngay bên…

Nhạc trở nên trữ tình, lãng mạn, tiếng hát như điệu ru em, được đệm bằng đàn tỳ bà chậm, u uất, tiếng tam thập lục réo lên những cung “ai” bi thảm, giọng ngâm kể chuyện của Ái Vân:

 Ngổn ngang gò đống kéo lên (1)

 Thoi vàng-vó rắc tro tiền giấy bay

Tiếng cồng âm u, vang lên...rồi tắt lịm, theo sau là một loạt âm thanh rào rạt như gió cuốn, mây trôi của tiếng vuốt trên dây đàn ghi ta...

Tiếp đến một đoạn phổ theo tân nhạc với nhạc cụ tây phương, nhất là violon và sáo, giọng ca êm ái của Thái Hiền tả cảnh chiều:

 Tà tà bóng ngả về tây

 Chị em thơ thẩn dan tay ra về

 Bước lần theo ngọn tiểu khê

 Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh

 Nao nao giòng nước uấn quanh

 Nhịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.

Nếu được dàn dựng, cảnh này thực là đẹp, với một buổi chiều, nắng còn đổ trên đường đi. Mọi người đã qua vùng tha ma mộ địa. Bóng hai nàng Thuý Kiều, Thuý Vân thấp thoáng gần tới bên cây cầu bác qua dòng suối réo rắt, có bóng liễu rủ thướt tha.

2/ Kiều gặp mộ Đạm Tiên:

Một nấm đất nhỏ, nhô lên mé đường đi, bên sông lau lách tĩnh mịch… Trên mộ cỏ xanh lẫn cỏ vàng xơ xác mấy cụm, không hương, không khói, cũng chẳng một nhánh hoa là những gì phải có trên một nấm mộ vào ngày hội này.

 Bỗng tiếng trống âm u từ đâu vọng lại, giọng ngâm cổ của Thanh Ngoan, theo thể hát nói với những âm thanh rung động, được đệm bằng đàn đáy, tiếng phách dồn khổ đổ rền, khiến cảnh vật càng thêm thê lương (mướn cô Thanh Ngoan mãi ở VN, chỉ để ngâm 2 câu này! có cần thiết không?):

 “Sè sè nắm đất bên đường

 Dầu dầu ngọn cỏ nửa vàng nửa xanh...”

Lúc đó, cảnh trí bỗng như có mây che hết ánh mặt trời. Một mầu xám u tối, mấy cụm liễu rủ bên suối, thoáng một vài ngọn gió thổi qua khiến mấy nhánh liễu rủ đong đưa, nhờ đó không gian bớt hiu quạnh.

Vương Quan đã đi một nửa cầu, quay lại, thấy Kiều đang đứng, bịn rịn bên cạnh mả Đạm Tiên, nên mới lên tiếng nói về nàng ấy.

Lúc này, âm thanh đã trở lại rộn rã bằng những nét tân nhạc, với giọng ca của Duy Quang:

 Vương Quan mới dẫn gần xa

 Đạm Tiên nàng ấy xưa là ca nhi

 Nổi danh tài sắc một thì

 Xôn xao ngoài ngõ thiếu gì yến anh.

 Kiếp hồng nhan có mong manh

 Nửa chừng xuân thoắt gẫy cành thiên hương...

 Ở đây, chúng ta gặp từ “nửa chừng Xuân” mà Khái Hưng đặt tên cho một tác phẩm hay nhất của ông. Âm vang dồn dập của nhạc tây phương, kèm thêm tiếng đàn đáy nổi bật nét cổ đông phương.

 3/ Khách phương xa tới, nhưng người đẹp đâu còn nữa!

 Tiếng hát Tuấn Ngọc đổi sang Minor:

 Có người khách ở viễn phương

 Xa nghe cũng nức tiếng nàng tìm chơi

 Thuyền tình vừa ghé đến nơi

 Thì đà trâm gẫy bình rơi bao giờ

 Buồng không tạnh vắng như tờ

 Dấu xe ngựa đã rêu mờ mờ xanh.

 Tôi rất thích mấy câu cảnh tả nhà Đạm Tiên này. Chỉ hơi ngỡ ngàng khi nghe nó được phổ nhạc tây phương lại do một anh chàng chuyên hát nhạc ngoại quốc trình bầy. Nếu nó được diễn tả bằng một giọng ngâm “Kiều” (do bà Hồ Điệp, hay bà Bích Thuận ) có lẽ hợp hơn.

Hai câu đầu, tác giả dùng hai chữ “tìm chơi” thực là phũ phàng đến tội nghiệp!. Khách từ nơi xa tới, không phải vì tình bạn, hoặc đến thăm một người nổi tiếng (“đến thăm”, “lại chơi”), mà chỉ muốn “tìm” tới để “chơi”…Thế mà Nguyễn Du cũng dùng hai câu thực thảm thiết, tiếc cho khách phương xa không được gặp người mình ngưỡng mộ, hay hơn cả hai câu thơ của Thôi Hộ.

 “Buồng không tạnh vắng như tờ,

 Dấu xe ngựa đã rêu lờ mờ xanh”

 Thơ của Thôi Hộ:

 “Nhân diện bất tri hà xứ khứ

 Đào hoa y cựu tiếu đông phong”

 (Năm nay trở lại, người đâu tá?

 Hoa thắm nụ cười gió lướt mau)

 Lời ca hơi đổi đi cho hợp với giòng nhạc.

 Giọng nữ ảo não của Ái Vân:

 Trải qua thỏ lặn ác tà

 Ấy mồ vô chủ ai mà viếng thăm!

Sau lời ca, có tiếng khóc, tiếng nấc nghẹn ngào... kéo dài trong không gian. Nếu được đưa lên sân khấu cảnh vắng vẻ giữa buổi chiều hôm văng vẳng tiếng nhạc buồn này thì thực cảm động.

4/ Kiều khóc Đạm Tiên:

Nhạc trở nên chua xót, đau thương với những cung minor , tiếng chuông vọng lại từ xa, dào dạt âm vang của nhạc hòa tấu Tây phương:

 Giọng nữ Thái Hiền:

 Lòng đâu sẵn mối thương tâm

 Thoát nghe Kiều đã đầm đầm châu sa

Đến đây, lời ca quá dài nên “melody” không thoát được nhạc điệu sẵn có của thơ lục bát:

 Đau đớn thay phận đàn bà

 Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung

 Phũ phàng chi bấy hóa công

 Ngày xanh mòn mỏi má hồng phôi pha

 Sống làm vợ khắp người ta

 Khéo thay! thác xuống làm ma không chồng!

 Nào người phượng chạ loan chung

 Nào người tiếc lục tham hồng là ai?

 Đã không kẻ đoái người hoài,

 Sẵn đây ta kiếm một vài nén hương

Kiều lấy mấy thẻ hương trong túi xách, bật hồng đốt lên vái trước mộ, rồi cắm xuống.

Đổi sang giọng nam của Tuấn Ngọc để làm nổi bật mối hệ lụy giữa Kiều và Đạm Tiên:

 Gọi là gặp gỡ giữa đường

 Họa là người dưới suối vàng biết cho

Lời ca chấm dứt, âm thanh còn vang lên tiếng chiêng nhỏ, tiếng mõ đều đều buồn bã. Tôi nghĩ, nên để Ái Vân “ngâm” nốt hai câu này, đưa giọng hát của Tuấn Ngọc vào nghe thực lạc lõng!

5/ Kiều đề thơ lần thứ nhất:

Màn này hơi khó để có một thân cây lớn đủ cho Kiều đề thơ. Sân khấu vẫn giữ góc cạnh cây cầu nhỏ bắc qua con suối có liễu rủ đìu hiu. Đã chiều hôm, ráng trời dìu dịu, bớt gay gắt, chỉ còn những tia nắng nhạt, xuyên khoai.

Ở đây, nhạc sĩ chơi nhạc hòa tấu Tây phương, dùng để diễn tả nỗi u hoài, xa vắng làm tựa cho cảnh Kiều đề thơ...

 Giọng Thái Thảo:

 Một vùng cỏ áy bóng tà

 Gió hiu hiu thổi một và bông lau

 Rút trâm sẵn giắt mái đầu

 Vạch da cây vịnh bốn câu ba vần

 Tiếng hát kể chuyện của cô:

 Thơ rằng:

 “Hồng nhan lắm đa truân

 Tài Hoa mà mệnh bạc

 Suối vàng sương dẫm nát

 Mây bạc vẫn còn vương”

 (Thơ của Phạm Duy thay Kiều, chỉ có 4 câu, 2 vần thôi)

 Đến đây, nhạc theo lối hát Trống quân diễn tả lời can gián của Thúy Vân:

 Vân rằng: “Chị cũng nực cười

 Khéo dư nước mắt khóc người đời xưa”

Đổi giọng nữ khác:

 Rằng: “Hồng nhan tự ngàn xưa

 Cái điều bạc mệnh có chừa ai đâu?

 Nổi niềm tưởng đến mà đau

 Thấy người nằm đó biết sau thế nào”

Rồi tiếng hát của Duy Quang thay lời Vương Quan, (giục hai chị về thôi không chiều hôm tới rồi), theo thể tân nhạc như lấp liếm câu chuyện thì thầm giữa hai Kiều:

 Quan rằng: “Chị nói hay sao

 Một lời là một vận vào khó nghe

 Ở đây âm khí nặng nề

 Bóng chiều đã ngả dậm về còn xa...”

Nhạc trở nên êm dịu...với mấy tiếng đàn bầu buông lơi. Chiều tà bỗng ngả mầu âm u.

6/ Đạm Tiên hiện hình: nòi tình Kiều gặp nòi tình Đạm Tiên.

Âm thanh bỗng trở nên siêu thực (từ của Phạm Duy), theo loại nhạc liêu trai với những tiếng u...u...vang vọng. Ở đây nhạc nhờ kỹ thuật của computer tạo nên những âm thanh gây ấn tượng sợ hãi bằng những nhạc cụ Tây phương.

 Giọng nữ, Thái Hiền như tiếng Kiều thì thầm:

 Kiều rằng: “Những đấng tài hoa

 Thác là thể phách, hồn là tinh anh

 Dễ hay tình lại gặp tình

 Chờ xem ắt thấy hiển linh bây giờ..”.

Ngay lúc đó, một làn gió từ xa, cuốn theo bụi bay chuyển dần tới chỗ chị em Thuý Kiều…thấp thoáng bóng Đạm Tiên lướt qua trước mặt hai chị em…rồi lại đãng lãng lìa xa…hình ảnh dấu giầy của Đạm Tiên thiết nghĩ không cần chi tiết vì khán giả ở xa chẳng nhìn ra. (nếu quay Video thì lại khác).

Tiếng khánh rung như tiếng nhạc đeo nơi cổ chân người đẹp, tiếng sột soạt của tà áo bay trước gió, tạo thành những âm thanh uấn lượn, rùng rợn (thường thấy trong những phim ma).

 Tiếng hát giọng trầm của Tuấn Ngọc:

 Một lời nói chửa kịp thưa

  Phút đâu trận gió cuốn cờ đến ngay

 Ào ào đổ lộc rung cây

 Ở trong dường có hương bay ít nhiều

 Dè chừng ngọn gió lần theo

 Dấu giầy từng bước in rêu rành ràng.

Tiếng ngân xa dần xa dần kèm theo tiếng đàn violon tạo nên tiếng gió ào ào, rên xiết...âm u, tiếng trống chầm chậm từng tiếng như đếm bước chân của Đạm Tiên. Đây có lẽ là đoạn diễn tả hiện thực nhất của phần đầu. Nếu được đưa lên sân khấu thì thực là một cảnh ma quái, rùng rợn, ánh đèn mờ đi, xanh ngắt, thấp thoáng bóng trắng đi như lướt trên ngọn cỏ... với những âm thanh nổi da gà. Đèn tắt!

7/ Kiều đề thơ lần thứ hai.

 Đèn sáng trở lại.

Hình bóng Đạm Tiên mất hút, Trời sáng lên, cảnh vật rõ dần. Vẻ hoảng hốt của Thuý Vân và Vương Quan thấy rõ. Trái lại Kiều thì thành tâm khấn vái trước mộ.

 Nhạc theo điệu kể chuyện với tiếng ca trong trẻo của Ái Vân:

 Mặt nhìn ai nấy đều kinh

 Nàng rằng: “Này thực tinh thành chẳng xa

 Hữu tình ta lại gặp ta

 Chớ nề u hiển mới là chị em”

  Đã lòng hiển hiện cho xem

 Tạ lòng nàng lại nối thêm vài lời

 Dòng thơ lai láng bồi hồi

 Gốc cây lại vạch một bài cổ thi.

 Thái Thảo hát tân nhạc:

 “Đóa hồng mơn mởn trên cành

 Trời làm giông tố tan tành kiếp hoa

  Trăm năm trong cõi người ta

 Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau”

 (Phạm Duy viết 2 câu đầu, không biết có phải cổ thi ? Mà cổ thi thì ngâm hoặc hát chèo, chứ ai lại phổ theo tân nhạc?)

Cảnh Kiều thoăn thoắt đề thơ trên thân cây...

Trời trở nên trong sáng, bỏ nấm mồ lại phía sau,, tạm xóa đi cái u-uất của hình bóng Đạm Tiên. Hai chị em lững thững đến bên nhịp cầu bắc qua suối, nơi Vương Quan đang đứng.   Phần nhạc kịch, phân đoạn Đạm Tiên chấm dứt.

Vài nhận xét cuối:

Phần tích cực:

1/ Quả thực, nhạc sĩ Phạm Duy đã đi đầu trong giới nhạc sĩ Việt Nam viết Nhạc Kịch về Truyện Kiều. Duy Cường đã rất công phu khi hoà âm cho cả tác phẩm, (cha con dễ hoà hợp), và phối trí âm thanh điện tử thay vì sân khấu Broadway phải dùng một ban nhạc đại hoà tấu sống.

2/ Được mọi người trông chờ kịch bản này được thực hiện trên sân khấu.

3/ Trước đây, Nguyệt san Việt Nam xuất bản tại Canada, số 11, tháng 8/1997 có bài báo khen Phạm Duy : “Minh Hoạ Kiều thật sự là một Symphonie Việt Nam có khả năng tạo thêm sinh lực đưa Truyện Kiều của cụ Nguyễn Du đi xa hơn vào tương lai trong thế giới văn minh kỹ thuật hiện đại”

 Phần tiêu cực:

1/ Theo Phạm Duy, tác phẩm Đại Nhạc Kịch Minh Hoạ Kiều này tuy diễn cả Truyện Kiều, nhưng chỉ lấy những phần quan trọng

2/ Không biết tác giả căn cứ vào đâu để cho đoạn thì ngâm, đoạn thì hát. Nhạc được phổ lúc thì cổ như Trống Quân, Quan họ, lúc thì theo tân nhạc…và dùng cả nhạc cổ điển Tây Phương để diễn đạt?

3/ Theo thiển ý tôi, người đã được nghe Phạm Duy giới thiệu từng đoạn, tuy không biết sâu rộng về âm nhạc, nhưng tôi có thể nói tác giả lời khen trên không có một trình độ âm nhạc nào khi nói Minh Hoạ Kiều là một Symphonie, hoặc nhắm mắt khen liều vì chưa từng được nghe âm thanh của “Symphonie” này! Khen như thế còn tệ quá lời chê. Hơn nữa đã trực tiếp làm hoen ố Truyện Kiều cũng như nhục mạ tài năng của Nguyễn Du khi nói nhờ đó mà Truyện Kiều mới có Tương Lai trong thế giới văn minh (sic)!!!

 Phần giới thiệu thêm:

 1/ Quách Vĩnh Thiện.

Ở đây, chúng ta không thể không nói tới kỹ sư tin học Quách Vĩnh Thiện đã bỏ ra năm năm trời phổ nhạc cả tác phẩm Truyện Kiều gồm 66 bản nhạc thu trong 7 CD dài 8 tiếng đồng hồ, dài hơn tác phẩm cổ điển Christmas, gần 3 tiếng (1734) của J.S. Bach và chỉ chịu thua tác phẩm The Road (1997) của Frederic Rzewski trường phái Avand Gard dài 11 tiếng. Tôi chưa dám nghe cả bộ, nhưng thưởng thức ít đoạn trên You Tube cũng hay không kém những bản âm nhạc hiện đại!

Vài nhận xét về tác phẩm:

- Suốt 66 phân đoạn qua 2778 câu thơ, trong cùng một “melody” nương theo nhạc điệu của thể thơ Lục Bát của Truyện Kiều. Tác giả chỉ đổi từ Slow rồi Boléro, Cha Cha Cha…và gì nữa tôi không biết, những đoạn “mix” cũng như các nhạc cụ tây phương như violon, guitar, piano, flute, dân tộc như tỳ ba, đàn tranh, sáo, … một đội ngũ ca sĩ hùng hậu như Quỳnh Lan, Hương Giang, Mai Thảo, Tố Hà, Xuân Phú, Thuỵ Long (gần như không chuyên nghiệp, còn những ai nữa tôi chưa nghe hết cả tác phẩm nên không biết), đơn ca hoặc hát bè để thay đổi không khí. Tuy nhiên, mỗi lần chỉ nghe vài phiên khúc, thơ sẽ được nhạc rước đi nên nghe khá hay. Nếu ai muốn thưởng thức toàn bộ tác phẩm Truyện Kiều, chưa được ai ngâm hết mấy ngàn câu thơ, thì mở “You Tube” lần lượt nghe toàn bộ từ câu đầu tới câu cuối qua âm nhạc Quách Vĩnh Thiện thì cũng rất đáng thời giờ bỏ ra trong 7, 8 tiếng (xin mở volume vừa thôi) như nghe băng đọc truyện.

- Tất cả chỉ chú trọng vào Thuý Kiều nên các nhân vật khác đều nhẹ đi. Riêng phần “truyện” của Đạm Tiên (là chủ thể của bài này) được dàn trải trong 3 phân đoạn.

* Cuối phân đoạn 2, chủ đề Thanh Minh Đạp Thanh (từ câu 39-76): Kiều gặp mả Đạm Tiên.

* Cả phân đoạn 3, chủ đề Hồng Nhan Bạc Mệnh (từ câu 77-118): sự gắn liền định mệnh của Kiều với Đạm Tiên.

* Nửa đầu của phân đoạn 4, chủ đề Kim Trọng (từ câu 118-158): Kim, Kiều gặp gỡ, nhưng đoạn đầu là cảnh Đạm Tiên hiện hình…và rồi Kim Trọng mới xuất hiện.

Ở đây, chúng ta sẽ thấy câu nhận xét “Tiếng Việt đầy nhạc tính” là rất đúng. Hầu như trong 66 phân đoạn, nhạc được phổ mà không cần thay một chữ nào trong 2778 câu thơ. Riêng tựa của những phân đoạn được đặt tuỳ hứng của nhạc sĩ.

2/ Frederic Rzewski:

Một tác giả đặc biệt, ông Burton Wolfe, đã viết kịch bản Truyện Kiều , âm nhạc và đối thoại (song ngữ Việt, Anh) đúng theo lối trình diễn Broadway Musical. Một người ngoại quốc có công đưa Truyện Kiều, tác phẩm đã từng được thế giới vinh danh, lên sân khấu Đại Nhạc Kịch, cũng đáng trân trọng. Chỉ tiếc tác giả không làm cho tác phẩm Truyện Kiều nổi tiếng như Miss Saigon (1970), được diễn tại Broadway Theater nhiều buổi (trên 5000 buổi). Miss Saigon phỏng theo Đại Nhạc Kịch Madame Butterfly của Giacomo Puccini, đạo diễn là Nicholas Hytner, với đề tài thời sự về những ngày sau cuộc chiến ở Việt Nam nên dễ câu dẫn khán giả.

Tuy nhiên, vở Nhạc Kịch Truyện Kiều cũng đã được trình diễn tại thành phố Houston, Texas ngày 12/9/10. Biết bao giờ mới tới San Jose CA của chúng ta.

Không biết thời còn sinh tiền, nhạc sĩ Phạm Duy đã nghe hay biết gì về hai tác phẩm trên?

 Hồ Linh

Song Nhihttp://www.blogger.com/profile/10387926035188855850noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2905169084200050393.post-72283313399237777542017-03-12T17:32:00.002-07:002017-03-12T17:32:40.491-07:00Truyện ngắn Nguyễn Liệu

Tiếng khóc trong đêm giao thừa

 Viết tặng người vợ tuyệt vời của tôi

Hơn một ngảy rưỡi, chiếc xe đò ì ạch dừng ngay chợ Đồng Cát. Liên bước xuống. Người phụ xe đưa hai chiếc vali xuống xe, và xe tiếp tục chạy ra thị xã Quảng ngãi. Liên nhìn đồng hồ đúng 8 giờ tối. Một đoàn trẻ con vài chục đứa ùa tới xin khiêng hai chiếc vali hành lý cho Liên.

Chị cho bọn em khiêng hai chiếc vali về nhà cho chị

Cô cho cháu đem số hành lý này về nhà cho cô.

Cô cho cháu….

Liên thấy đám con nít thật dễ thương như đám học sinh của cô ngày trước, Chúng hồn nhiên ngây ngô, nhưng có vẻ rách nát nghèo khổ quá. Có đứa mặc chiếc áo thun cũ rách, có đứa ở trần không áo, nước da chúng đều cháy nắng. Đứa nào đầu tóc cũng xùm xuề phủ tai mặc dầu đã tới chiều tối ba mươi Tết. Liên nghĩ bọn này không có Tết. Liên cảm thấy thương thương bọn chúng. Liên thấy tội, nhưng cũng nói, cảm thấy hơi nhẫn tâm:

Cô chỉ cần 4 em nhưng các em đông quá cô biết làm sao.

Tất cả bọn chúng dơ cao tay nói lớn:

Em cô, em cô, em cô. Em cần tiền quá cô.

Thôi hạ tay xuống đi, để cô chọn 4 em. Liên cảm thấy khó chịu quá nhìn một số buồn xìu. Liên chỉ 4 đứa nhỏ nhất. Hai đứa vội vã khiêng một chiếc vali và bắt đầu đi. Liên mỉm cười hỏi:

Sao em biết cô ở trên đó.

Bọn cháu biết chớ, cô ở thôn trên, cô ở Mỹ về thăm bà già.

Sao bay biết giỏi quá vậy.

Bốn đứa khiêng hai chiếc vali đi trước, Liên lứng thửng bước theo sau.

Cứ hai năm một lần Liên về lại quê hương thăm mẹ già, nhìn quang cảnh quen thuộc, Liên cảm thấy vui vui. Đêm ba mươi Tết trời tối quá. Trên đường đi gặp đoàn người ngược chiều nói chuỵện ồn ào nhưng người ta không nhận ra Liên.

Họ đi đâu giờ này mà đông vậy.

Họ đi coi đốt pháo đó cô

Quận bắn pháo hoa hở?

Dạ không, nhà đại gia Năm Tụ đốt pháo giao thừa, năm nào cũng vậy, dân làng xem đông lắm.

Năm Tụ làm chủ tịch xã hả cháu.

Dạ làm luôn bí thư

Mà sao người ta đi sớm quá, mới chưa đầy 9 giờ mà.

Họ đi sớm để dành chỗ trước cổng xem cho rõ, nếu không sẽ không thấy gì hết chỉ nghe tiếng nổ mà thôi. Mấy năm đầu đại gia còn mời dân chúng vào trong sân xem đốt pháo, nhưng cũng tại dân, nhất là đám nhóc như bọn cháu, vào dẫm nát bông hoa, nhất là sân cỏ xanh đẹp của đại gia, thành ra sau đó không cho vào sân nữa, chỉ cho đứng trước cổng sắt mà xem. Vì vậy họ phải đi sớm nắm cho được cây song sắt giử chỗ cho chắc ăn. Bọn cháu mà không khiêng vali thì bây giờ cũng đã nắm chặt song sắt cổng ngõ đại gia rồi. Nhưng bạn của cháu nó dành chỗ cho bốn đứa bọn cháu.

Cô biết không, vui lắm, một năm có một lần, bọn cháu trông mau tới Tết để xem đại gia đốt pháo. Có múa lân nữa cô à. Hai đoàn múa lân nghe nói mướn đoàn lân từ Hội an mà đại gia đã đặt cọc từ 6 tháng trước.

Người lớn mấy năm trước cho vào có ghế ngồi, có uống trà ăn bánh Tết, còn tụi nhóc con thì phát kẹo. Bây giờ chỉ người có giấy mời mới được vào ghế ngồi, ngoài ra phải chen chúc trước cổng.

Liên hỏi:

Nhà đại gia đẹp lắm hả.

Ô ! đẹp lắm cô. Chính ba cháu, bà nội cháu cũng nói cả đời chưa thấy nhà ai đẹp và to lớn như thế. Cháu có vô đến sân, nhưng chưa được vô nhà. Bà nội cháu có vô nhà rồi vì vào xin ông bí thư xét cho khỏi bị đuổi ra khỏi làng vì người ta lấy đất làm sân đá bóng. Cái sân banh ngày xưa nghe nói rộng lắm, ông bí thư lấy làm vườn làm nhà, nên bây giờ phải lấy đất của dân làm lại sân banh mới. Nhà cao có ba tầng lầu, ngóc đầu xem mỏi cổ mới thấy từng thứ ba. Trên cùng sân thượng nghe nói là nơi ăn chơi nhậu nhặt của con trai đại gia.

Bà nội xin khỏi bị dời nhà có được không?

Dạ được, vì bà nội năn nỉ nhắc lại ngày xưa, ông bí thư chăn trâu giúp việc cho bà nội, ông được bà nội xem như người trong nhà, được bà nội giúp đỡ cho đất ông làm nhà, cưới vợ cho ông. Ông căn dặn bà nội đừng nhắc lại chuyên xưa cho ai biết làm gì. Bà nội hứa và khỏi bị đuổi khỏi làng.

Bốn đứa nhỏ vui vẻ nhận tiền, thêm mỗi đứa một túi nhỏ kẹo Mỹ, cúi đầu lễ độ chào, cảm ơn cô, rồi cắm đầu chạy đến nhà đại gia cho kịp xem đốt pháo giao thừa.

Mẹ Liên, bà cụ gần 90 tuổi, nghe con về mừng quá, bà ứa nước mắt nói:

Mẹ tưởng con không về, mẹ trông từ chiều hâm ba đưa ông táo về trời, rồi hâm lăm, hâm bảy hâm tám, đến chiều ba mươi không thấy về, mẹ nghĩ mùng một xe không chạy, chắc có sao đó con không về, ai ngờ gần giao thừa con lại về, lạy Trời Phật mẹ mừng quá.

Liên vòng tay ôm mẹ:

Con nhớ mẹ quá, con nói con sẽ về thăm mẹ trong dịp Tết mà. Thấy mẹ khoẻ con mừng. Con không đi chơi đâu, sẽ ở nhà với mẹ một tháng rồi con mới về Mỹ.

Đứa cháu gái ở với bà cụ kéo hai chiếc vali vào phòng .

Nghe cô về con mừng quá. Con quét dọn phòng sạch sẽ cho cô, con nghe nói bên Mỹ sạch sẽ lắm. Cả cái tháng chạp này bà nhắc đến cô luôn. Tội nghiêp nghe cô về bà mừng quá.

Liên cảm động vui vẻ vì thấy mẹ, thấy đứa cháu gái triều mến trông chờ cô.

Nhìn lên bàn thờ, đèn sáng trưng, một con gà luộc đặt trên cái dĩa lớn để giữa bàn, những chén cháo sắp xung quanh. Trên cao môt dĩa lớn sắp đầy trái cây, quả dừa tươi nằm dưới cùng, rồi đến đu đủ và những loại trái cây khác mà Liên quên mất tên. Bên trái một bình hoa lớn cắm nhánh mai vàng vừa nở đúng giao thừa. Đứa cháu gái vui vẻ khoe:

Năm nào cũng vậy bà dặn con phải tìm cho được cành mai nở đúng giao thừa. Mua cành mai đẹp thì dễ, không có ở Đồng Cát thì cháu ra chợ Tết thị xã Quảng Ngãi, nhưng tìm nhánh mai nở đúng giao thừa thì thiên nan vạn nan, nhiều khi may rủi thôi cô ạ. Năm nay cô về mai nở đúng giao thừa, điềm tốt đến cho gia đình chúng ta rồi đó. Liên nhìn kỹ cành mai hoa búp vàng mơn mởn đơm đầy, một số đã bắt đầu soè cánh nở. Liên mỉm cười:

Cháu giỏi quá, đúng thật, hoa mai nở đúng giờ giao thừa.

Bà cụ vui vẻ:

Một điềm tốt cho gia đình mình, mẹ chúc con chồng con và các cháu gặp nhiều điều tốt đẹp, vợ chồng con khoẻ mạnh phát tài, còn các cháu mau lớn học hành giỏi ngoan.

Liên rất cảm động thấy mẹ tuy tuổi gần 90 nhưng vẫn còn mẫn tiệp, lời lẽ chúc Tết rất hay rất chân thành, không dư không thiếu, nàng vòng tay trước mẹ già:

Con cầu Trời Phật phù hộ cho mẹ trường thọ trăm tuổi.

Đứa cháu gái xen vào:

Cháu cũng vậy chúc bà khoẻ mạnh thọ trăm tuổi, chúc cô trẻ đẹp mãi và gia đình cô mọi sự như ý

- Cô cũng vậy chúc cháu mọi sự như ý muốn. Nhân dịp Xuân về cô chân thành cảm ơn cháu đã hết lòng thương bà, lo chu toàn cho bà, và có chút quà cô dành cho cháu đây. Vừa nói Liên vừa rút cái bì thư để sẵn trong xách tay.

Pháo giao thừa bắt đầu nổ. Ban đầu còn lưa thưa, sau nổ rộ lên. Bà cụ, mẹ Liên lên tiếng:

Pháo nhà lão Tụ đó, người ta đi coi đông lắm.

Người cháu gái xen vào:

Năm nào cháu cũng đi xem, năm nay thấy bà yếu cháu không dám bỏ bà một mình. Vui lắm cô, họ đi xem đông lắm. Họ treo dây pháo từ từng lầu ba xuống tới đất. Treo dọc theo bề dài toà nhà có tới mấy trăm dây pháo kết lại. Họ đốt dây này vừa hết tiếp dây khác. Xen vào bằng những quả pháo thăng thiên, bắn bay lên trời, nổ trên trời ra nhiều hình nhiều màu sắc đẹp lắm, y như pháo bông cháu thấy trên ti vi. Pháo đủ loại, pháo tiểu, pháo đại, pháo trung. Nổ dòn như ngoài trận địa cháu thường thấy trong phim chiến tranh. Đẹp nhất là những đoàn múa lân. Con lân vừa múa, vừa nhảy, vừa chụp ăn những trái pháo đang nổ. Nghe nói có những ông lớn ở trung ương về dự, về ăn Tết với đại gia.

Qua cửa sổ một góc trời sáng rực, những quả pháo nổ trên không trung vẽ nên nhiều hình nhiều màu sắc. Tiếng pháo nổ dòn quá và nghe gần quá, mùi thuốc pháo khét nghẹt. Liên tưởng như thấy được sự náo nhiệt ồn ào nơi quang cảnh của một đại gia đang đón giao thừa. Tiếng pháo giao thừa làm cho lòng người nôn nao đón nhận sự thiêng liêng của ngày lễ truyền thống tại quê nhà. Liên nhớ đến những cái Tết Âm lịch ở ngoại quốc, tuy có đũ cả, nào mứt bánh, nào hoa quả, nhất là sau này có nhiều cây mai vàng nở hoa tuyêt đẹp, lại thêm có chợ Tết, có báo Xuân …Tuy người ta có đi dự hội chợ Tết đông thật, nhưng Liên vẫn thấy có cái gì nhạt nhẽo, thiếu cái không khí thiêng liêng của ba ngày Tết ở quê nhà. Bởi vậy dù phải xa quê hương người ta vẫn hướng về quê hương trong ba ngày Tết, và tìm cách về thăm quê hương trong dịp Tết.

Có lẽ quá một giờ sáng. Ba người ngồi ăn cháo gà trên cái bàn vuông giữa nhà. Liên cảm thấy vui quá được ngồi ăn với mẹ. Hai năm rồi Liên mới được ngồi ăn với mẹ. Đứa cháu gắp thịt gà bỏ vào chén cho bà, cho cô:

Cô ăn đi, thit gà trống thiến mình nuôi nhà ngon lắm, không có thuốc hoá chất như gà bán ngoài chợ. Phải nuôi tới sáu tháng đó cô, thịt gà mềm, dai, thơm phức. Nghe nói ở Mỹ không có gà tươi, toàn gà đông lạnh, cô ăn nhiều lên đi, cháo cháu mới hâm lại cho nóng. Lâu lắm Liên mới ăn được bữa cháo gà thật ngon. Nhất là được ăn với mẹ già, suốt hai năm trời thương nhớ. Trong gian nhà nhỏ chỉ có ba người đàn bà trong đêm giao thừa sao mà vui quá, ấm cúng quá. Liên nghĩ đến cha, người đã lìa trần trong những năm cực kỳ đói khổ . Ước gì cha còn sống thì niềm vui trọn vẹn biết bao. Nghĩ đến cha Liên rướm nước mắt, Liên dấu mẹ sợ bà buồn.

Thôi khuya quá rồi mẹ nên đi nghỉ kẻo mệt, con cũng đi ngủ với mẹ.

Tuy đứa cháu dọn dẹp phòng riêng cho Liên, quét dọn giặt giũ mùng mền thật sạch vì biết bà cô nổi tiếng sạch sẽ, và không chịu được mùi “dầu gió “ đặc biệt của Viêt nam, nhưng Liên lại thích đêm giao thừa nằm với mẹ già. Liên không nhớ đã bao lâu rồi nay được ngủ với mẹ. Liên sống với cảm giác lúc còn rất nhỏ, ngủ với mẹ trong thời thơ ấu.

Liên giật mình định thần lại, biết đang ngủ với mẹ ở quê nhà. Lặng lẽ quá, đúng ba giờ sáng. Lắng nghe như có tiếng gì. Tiếng ai khóc. Không phải chiêm bao, có tiếng khóc. Liên nhẹ nhẹ ngồi dậy sợ lỡ giấc ngủ của mẹ. Hay là…không… đây là tiếng khóc trẻ con. Hay là ma quái trong đêm giao thừa hiện về, Liên sợ sợ, định gọi mẹ dậy nhưng lại thôi, rón rén bước gần cửa sổ. Bên ngoài trời tối quá không thấy gì hết. Trên trời cũng không một vì sao. Se se lạnh. Thật rồi tiếng khóc của đứa bé ở xa vẳng lại. Không một tiếng động, vắng lạnh, gần cửa sổ nghe tiếng khóc của đứa bé càng rõ. Tại sao, tại sao giờ này còn tiếng khóc. Đúng là tiếng khóc trẻ con, tiếng khóc con nít. Khóc nhỏ rồi lớn lên, khóc dồn dập, khóc rống to, khóc như gần tắt tiếng. Liên nôn ruột quá không biết phải làm gì bây giờ. Đánh thức mẹ, không được. Gọi đứa cháu, không được. Liên nghĩ :

 - Có lẽ cha mẹ nó ngủ quên. Vô lý, đêm nay là đêm giao thừa làm sao có chyện ngủ quên để cho con khóc tắt tiếng. Liên thầm thì:

- Tiếng trẻ con khóc nghe xa lắm.

Liên nhớ có lần sau 75, đang cấy ngoài đồng ruộng, bỗng nghe tiếng khóc trẻ con trong xóm theo gió chiều vọng ra. Liên hồi họp, hoảng hốt nghĩ đến con mình đang khóc, Liên bỏ cấy vội vã chạy khẩn cấp về. Quả thật, trong nhà đứa năm tuổi đứng ngoài túm cái võng sợ em nó trong võng rớt ra ngoài, rồi hai chị em chỉ biết khóc rống lên. Hình ảnh đó ám ảnh Liên mãi. Có lần Liên đạp xe về đến đầu xóm đã nghe tiếng khóc trẻ con văng vẳng, Liên hoảng hốt đạp xe nhanh về nhà. Trên cái võng một đứa bé hai tuổi nằm khóc rống đái ướt xuống nền đất, chị nó cũng nằm trên võng giữ hai chân đứa em. Chị lớn 5 tuổi đứng ngoài, vừa đưa võng vừa túm cái võng sợ em rớt ra ngoài. Cả ba chị em đều khóc rống. Những hình ảnh đó suốt đời không sao Liên quên được. Bởi vậy đêm nay, nghe tiếng khóc của trẻ con, làm Liên áy náy lo lắng vô cùng. Liên sè sẽ đứng dậy, nhẹ nhẹ bước đến cửa lớn, mở khoá bước ra ngoài. Tiếng động làm cho mẹ tỉnh giấc:

Lạ chỗ con ngủ không được hả. Ra ngoài chi sớm quá lạnh lắm.

Dạ không, mẹ có nghe tiếng khóc của trẻ con trong đêm giao thừa.

Trẻ con trong nhà thằng Năm Hưng đó.

Có phải Năm Hưng cụt chân đi lính thuỷ quân lục chiến ngày xưa không mẹ.

Năm Hưng đó chứ năm Hưng nào nữa.

Chú đó mà có con nhỏ hả.

Không, cháu ngoại của ổng

Mẹ nó đâu sao không ai dỗ cho nó nín để nó khóc tắt tiếng vậy.

Nhà nghèo túng quá, nhà bị đuổi lấy đất làm sân banh, cha mẹ nó mới vào Saigon non tháng nay, bỏ đứa cháu lại cho ông ngoại. Ổng che ít tấm tranh tá túc gần nhà mình đây. Hoàng cảnh của ổng nói ra nghe ứa nước mắt.

Liên nhớ lại hình ảnh oai nghiêm của chú Năm Hưng, mà báo chí lúc bấy giờ đã hết lời ca tụng. Chú là thượng sĩ Hưng của tiểu đoàn “ Trâu Điên” thuỷ quân lục chiến. Việt cộng nghe tên tiểu đoàn Trâu Điên phải khiếp sợ. Thượng sĩ Hưng can trường giải toả vòng vây của giặc bị quả mìn cụt một chân, chú vẫn tiếp tục chiến đấu mãi đến khi máu ra nhiều quá chú ngã xỉu. Theo báo chí quân đội, khi cầm giấy giải ngũ, chú khóc. bởi vì chú không còn được đánh giặc nữa.

Vừa tản sáng, Liên xin phép mẹ đến nhà chú Năm Hưng. Nói nhà nhưng thực ra là túp lều lợp ít tấm tranh mái gần chấm đất. Vách chung quanh cũng bằng tranh. Hai tấm tranh kẹp lại làm cửa ra vào. Nhìn cảnh nhà thê thảm quá, Liên e dè không biết làm sao, đành nói lớn tiếng:

 - Chú Năm đã dậy chưa.

Cả đêm đâu có ngủ được, ai như tiếng cô Liên con bà cụ Hồng đó hả’

Cháu đây, cháu đến thăm chú đầu năm đây

Trời ơi cô về bao giờ, mời cô vào nhà.

Chú Năm đẩy cánh cửa, chống nạng bước ra ngoài

Lâu quá mấy chục năm rồi mới gặp lại cô. Các con của cô đều lớn hết rồi, có gia đình hết chưa.

Dạ cháu có 5 con bọn nó có gia đình hết rồi

Thầy Tám có khoẻ không.

Dạ năm nay cũng già rồi.

Cho tui gửi lời thăm, và nói ổng đừng về làm gì.

Trời bây giờ sáng rõ. Trong nhà chú chỉ có một cái giường một cái võng và một cái bếp bằng ba hòn gạch làm ba ông táo. Đứa bé quấn trong cái mền nằm trong cái võng ngủ im. Liên ngồi trên mép giường, chú Năm chống nạng ngồi trên chiềc ghế đẩu độc nhất trong nhà.

Cô về ăn Tết rồi chừng nào đi

Cháu ở nhà với mẹ cháu một tháng. Khi hôm cháu nghe đứa nhỏ khóc suốt đêm cháu nóng ruột quá, mẹ cháu bảo đó là cháu ngoại của chú, nên trời vừa sáng cháu qua nhà chú thăm .

Cũng khá thê thảm đấy cô. Nhà chú bị đuổi, mình bắt chước người ta chần chề may ra xin họ tha cho, khỏi bị đuổi vì là những nhà ngoài bìa, ngoài khu đất họ khoanh vùng làm sân đá banh; nhưng họ vẫn đuổi, vì những nhà làm mất vẻ thẩm mỹ cho sân banh. Xe ủi vào nhanh quá, chú chỉ kịp dựt ít tấm tranh che tạm trên gò mã này nên gần nhà bà cụ.

Lâu nay chú có liên lạc gì với anh em cùng binh chủng ở ngoại quốc.

Không có điều kiện, vì có mấy anh khi ra đi họ nói sẽ viết thư cho chú nhưng chỗ ở chú không nhất định, nên có viết thư cũng khó tới.

Lần này cháu về bên đó cháu sẽ báo cho anh em hội cựu quân nhân bên đó biết hoàng cảnh của chú bên này và họ sẽ giúp chú. À thằng nhỏ có đau ốm gì không mà nó khóc suốt đêm vậy chú.

Nói thực với cô, không có tiền mua sữa cho nó bú, nên nó khóc mãi, chú dỗ, chú ru, chú la nạt nộ, nó vẫn khóc. Khóc riết mệt nó ngủ, rồi nó lại khóc, nhiều khi tủi thân chú cũng khóc. Nhiều khi chú nghĩ biết đâu hồi chú đạp quả mìn cụt một chân, chú chết luôn cho khoẻ thân chú. Sống tàn tật, đói khổ, nhục nhã. Nhưng từ khi con gái chú nó gửi con nó cho chú trông nom, hai vợ chồng nó vào Sài gòn tìm việc làm, chú cảm thấy có bổn phận lo cho thằng bé, chú thấy cần phải sống lo cho cháu bé.

Cháu bé được mấy tháng rồi chú

Gần 15 tháng, nhưng yếu lắm, chưa biết bò chưa biết ngồi.

Bây giờ như thế này, cháu gửi chú chút ít tiền chú mua sữa cho thằng bé, đừng để nó đói nữa, khi hết tiền chú qua mượn đỡ mẹ cháu, cháu sẽ dặn trước mẹ cháu, rồi cháu sẽ gửi trả cho mẹ cháu. Chú sẽ cho cháu xin một tấm hình, cháu sẽ chụp ngay bây giờ, tên họ của chú, đơn vị của chú, và số quân nếu chú còn nhớ.

Chú còn giấy giải ngũ, trong đó có đầy đủ các thứ cô hỏi.

Vậy thì tốt quá, cháu sẽ đem nộp cho hội thuỷ quân lục chiến, chắc chắn họ sẽ giúp chú. Chú nhớ khi thiếu tiền qua mẹ cháu hỏi, đừng để nó khóc suốt đêm, tội quá.

Người phế binh rơm rớm nước mắt cảm động, chống nạng đứng dậy:

- Cảm ơn cô, cảm ơn cô.

Tết Đinh Dậu 2017

Nguyễn Liệu

Song Nhihttp://www.blogger.com/profile/10387926035188855850noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2905169084200050393.post-62168860238110313942017-03-12T14:47:00.002-07:002017-03-12T14:47:38.649-07:00Thơ Cao Nguyên

Người Về

người về vui với lòng ta chút

giữa tháng Tư buồn chuyện điếu tang

nhìn vết đạn xoáy bên vành ngực

gọi chào nhau nghẹn nỗi sa trường

còn có gì đâu mà khoản đãi

ngoại trừ dòng chữ rót đau thương

ly biệt xin thôi đừng nhắc mãi

buồn nẫu lòng ta hoài cố hương

người về cũng chỉ là nhân ảnh

ly rượu mời sóng sánh khói hương

Xuân muộn hay trời Đông Bắc lạnh

mà hoa chạnh nở đóa vô thường

tiễn người buồn không đưa tay vẫy

sợ lệ trào biết lấy chi đong

mà tim ta như người thấy đấy

nước mắt hòa theo máu rưng rưng!

Cao Nguyên

Song Nhihttp://www.blogger.com/profile/10387926035188855850noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2905169084200050393.post-73854544875922567682017-03-09T19:40:00.000-08:002017-03-12T14:49:54.335-07:00NÓI CHUYỆN VỚI… NÀNG THƠ

SONG NHỊ<o:p></o:p>

Giới thưởng ngoạn nghệ thuật qua bộ môn thi ca, khi nói đến Thơ, người ta trân trọng gọi Thơ là Nàng Thơ hay Nàng Ly Tao (*). Nói đến Thơ là nói đến một cảm xúc rất dịu dàng, rất mềm mại, rất thắm thiết, rất quyến rũ, và rất…. Nên Thơ.
<o:p></o:p>

Đã hàng ngàn năm Nàng Thơ luôn luôn là người bạn đến với Tao Nhân trong mọi cảnh ngộ của con người, khi hạnh phúc an vui cũng như lúc nguy nan bất hạnh. Trong mọi hoàn cảnh, thơ đến với người như một an ủi, để vuốt trôi những uẩn ức hay những cảm xúc rạo rực của nỗi lòng. <o:p></o:p>

Thơ là một nghệ thuật riêng biệt của văn chương. Ngôn ngữ của thơ là ngôn ngữ đặc biệt, và riêng biệt đi kèm với cảm xúc của người làm thơ. Người thơ, khi đắm chìm trong trạng huống xao xuyến, do những rung cảm của con tim; do những trầm tư về một cảnh vật, về một con người, về những đoạn đời từng trải, trong một khoảnh khắc, cái âm-ỉ kia cuồn cuộn như cơn lốc xoáy để bật thành tiếng, và thơ hiện hữu như một hóa giải, như một đáp ứng tiếng réo gọi thôi thúc của tâm tư. Thế là ngôn ngữ thơ tràn ra trang giấy. <o:p></o:p>

Cụ Bùi Kỷ cho rằng Thơ là phần kết tụ của khí hạo nhiên, một thứ hạo khí thuộc về phần hình nhi thượng của tạo hóa, để rồi từ đó tuôn trào ra đầu ngọn bút, trước những cảnh vật thiên nhiên, cũng như trước những cảm xúc của con người, như khóc, như cười, như say, như tỉnh, như bực dọc, như hả hê, như nhớ nhung, như khuây khỏa…. <o:p></o:p>

Người thời nay, như Mai Thảo thì lại nhận định: “Chỉ thơ, thơ mới là ngôn ngữ, là tiếng nói tận cùng và chung quyết của văn chương”. <o:p></o:p>

Học giả Thu Giang Nguyễn Duy Cần sau một đời người miệt mài với chữ nghĩa, đọc, viết và nghiên cứu văn học cuối đời đã đưa ra kết luận: “Thi sĩ các anh là con cưng của thượng đế. Rút cục chỉ có Thơ.” <o:p></o:p>

Tóm lại, Thơ là sự thăng hoa tuyệt đỉnh của cảm xúc, tư tưởng và ngôn ngữ. Ngôn ngữ của thơ là ngôn ngữ đặc biệt, và riêng biệt đi kèm với cảm xúc của người làm thơ, mà người ta thường gọi là Năng Khiếu Thiên Phú.<o:p></o:p>

Trong văn học Trung Hoa, từ thời đại xa xưa, Chu Hy cho rằng “nhân chi sơ tính bản tĩnh”. Từ “bản tĩnh”, do cảm xúc của dục tính mà “tĩnh” chuyển sang “động”. Và một khi tâm đã động thì trí sẽ vận dụng đến suy tư, khi đã suy tư thì phải thốt lên bằng tiếng nói. Lời nói không đạt tới được cái tận cùng của cảm xúc nên sinh ra vịnh thán. Khi đã vịnh thán thì không thể không vận dụng đến tiết tấu tự nhiên từ mối rung động xốn xang... Và từ mối rung động đó mà một thể tính cảm xúc xuất hiện. Người ta gọi đó là Nguồn Thơ. <o:p></o:p>

Tất cả những người làm thơ đều có nguồn cảm xúc giống nhau, như nhau. Khác nhau là ở cái căn nguyên từ đối cảnh, đối tình của mối rung động. Nguồn cảm xúc ấy vượt lên trên, không chỉ là một tâm sự tách bạch. Một bài được gọi là thơ, diễn đạt để phô bày một tâm trạng chưa hẳn là một bài thơ, đó không phải là nguồn thơ. Nguồn Thơ là dòng chảy mênh mông bất tận, dẫu cho đến khi cuộc sống có mỏi mòn, thể xác kia có già nua thì nguồn thơ vẫn không tàn héo. <o:p></o:p>

Còn nữa, còn nhiều lắm, nhận định của những danh nhân, học giả Đông Tây dành cho thơ. <o:p></o:p>

Xin được mở dấu ngoặc ở đây để nói về Thơ Tình. <o:p></o:p>

Tình đây là Tình Yêu. Theo như định nghĩa có nhuốm mùi triết học: Tình Yêu là sự tra vấn, kiếm tìm, săn đuổi, để chụp bắt một cái gì, như có, như không; như có đó mà không có đó, rất thật mà không có thật; không có bây giờ, nhưng có thể có ở ngày mai, hoặc có ở lúc này, nhưng ngày mai không chắc sẽ có. Và vì vậy, tình yêu như một ngọn sóng cuốn hút con người, hết thế hệ này đến thế hệ khác, cứ thế tiếp tục một cuộc săn đuổi, kiếm tìm bất tận.<o:p></o:p>

Xuân Diệu, khi viết bài thơ với câu mở đầu: “Yêu là chết trong lòng một ít”, tuyệt nhiên không phải là một định nghĩa về tình yêu như nhiều người vẫn gán ghép, mà là do cảm xúc nội tại về sự xao xuyến của cõi lòng về một mối tình, một đối tượng đang còn săn đuổi, khi chưa đạt được cứu cánh, chưa qua thời kỳ quá độ.<o:p></o:p>

Nguyễn Bính, khi làm bài thơ Người Hàng Xóm với bốn câu mở đầu:<o:p></o:p>

Nhà nàng ở cạnh nhà tôi<o:p></o:p>

Cách nhau cái giậu mùng tơi xanh rờn<o:p></o:p>

Hai người sống giữa cô đơn<o:p></o:p>

Nàng như cũng có mối buồn giống tôi <o:p></o:p>

là lúc thoát thần, thú nhận một cảm xúc trào dâng, để bao nhiêu ý tưởng, suy nghĩ trào ra thành một “bản tự thuật” của trái tim thi sĩ.<o:p></o:p>

Bỗng dưng tôi thấy bồi hồi<o:p></o:p>

Tôi buồn tự hỏi: “hay tôi yêu nàng?”<o:p></o:p>

Chính cái hư hư thực thực, của cảm giác có, không, không, có của nhu cầu tâm lý ấy, mà những khoảnh khắc bất chợt của cảm xúc bùng vỡ bất ngờ, làm cho Thơ vụt hiện. Cùng với cảm xúc bùng vỡ, ngôn ngữ cũng bất thần xuất hiện, ăn khớp nhịp nhàng với rung cảm, để ý tưởng tuôn trào thành thơ. Những ngôn ngữ bộc phát lúc bấy giờ, có khi vô nghĩa với người ngoại cuộc, nhưng lại rất tâm đắc với chủ thể của mối rung động, phát ra thành Thơ. <o:p></o:p>

Tất cả ngôn ngữ, cảm xúc đó chỉ thể hiện trong cái khoảnh khắc rung động ấy thôi, sau đó là hết, là mất hẳn. Sau đó nếu có cố vận dụng cách nào đi nữa, cũng không bao giờ tái tạo được cái cảm giác kỳ ảo, đi kèm với những ngôn ngữ tuyệt diệu kia.<o:p></o:p>

Bài thơ làm xong, giây phút đó qua đi, từ đó không bao giờ có lại cái cảm xúc lần thứ hai như vậy nữa. Đối tượng từ từ chìm khuất, và con tim ngủ yên. Loại thơ này khác với những bài thơ tìm ý, tìm chữ, ghép vần.<o:p></o:p>

Hiệu chính 4/2017<o:p></o:p>

Song Nhị<o:p></o:p>

----------------------<o:p></o:p>

(*) tên tác phẩm vận văn (văn vần) của Khuất Nguyên đời Chiến Quốc, là trường thiên xưa nhất của văn học Trung Hoa.<o:p></o:p>

Song Nhihttp://www.blogger.com/profile/10387926035188855850noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2905169084200050393.post-12676029710752323432017-03-09T19:25:00.001-08:002017-03-09T19:25:41.845-08:00Tổ QUốC ĂN NĂN”, V Ụ Đ ẠO VĂN CủA THế Kỷ?

Ký Thiệt

Cuốn “Tổ Quốc Ăn Năn” của ông Nguyễn Gia Kiểng được ấn hành năm 2001 tại Paris, dày ngót 600 trang mà nội dung được tác giả tóm tắt nơi bìa  sau cuốn sách:<o:p></o:p>

“Nếu đất nước đã như hiện nay thì chắc chắn là có rất nhiều vấn đề cần được nghĩ lại. Và đây chính là một cột mốc quan trọng để suy nghĩ, vào lúc đất nước bắt đầu một thế kỷ và một thiên niên kỷ mới.<o:p></o:p>

“Cuốn sách này tuy chứa đựng những nhận định không nhân nhượng về đất nước, lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam nhưng cũng đồng thời là cuốn sách của hy vọng, được viết ra trong niềm tin vững chắc là Việt Nam xứng đáng với một tương lai khác. Nó phân tích và đề nghị.”
<o:p></o:p>

Quả là một cuốn chính luận quan trọng mang một tựa đề khó hiểu: Tổ quốc là đất đai, sông ngòi, núi non... có tội tình gì mà phải “ăn năn”, hối cải?<o:p></o:p>

Và đây là nhận định của một số nhà văn, nhà báo, trí thức về “Tổ Quốc Ăn Năn” được in ở cuối sách:<o:p></o:p>

Nguyễn Gia Kiểng không thích đi đường mòn. Hắn luôn khai phá. Luôn đặt ngược những sự việc đã tưởng mặc nhiên là thế, không cần bàn cãi nữa. Chuyện hắn thích chọc ngoáy những cái đã định hình, và chuyện về những vấn đề mà hắn đã nêu ra và sẽ còn nêu ra, là chuyện thường ngày, chuyện đương nhiên, không thể khác.<o:p></o:p>

Chấp nhận hay không chấp nhận lập luận của Kiểng là việc của mỗi người đọc hắn, tùy thuộc ở nhãn quan, và cả tính tình, của người đó.<o:p></o:p>

Cái mà Kiểng muốn là sự tranh cãi, chứ không phải những tràng vỗ tay.<o:p></o:p>

Hãy để cho hắn có những cái mà hắn muốn. Tôi không muốn tranh luận về những đề tài Kiểng nêu ra. Phần lớn chúng nằm ngoài thời biểu của tôi. Một số nằm ngoài tầm hiểu biết của tôi.<o:p></o:p>

Điều tôi ghi nhận được ở những gì tôi đọc được của Kiểng là cái mới, cái độc  đáo, của văn phong không trộn lẫn được của Nguyễn Gia Kiểng. Hắn đưa vào tiếng Việt những cách nói mới, có vẻ phương Tây đấy, mà lại rất Việt.<o:p></o:p>

Sẽ có những người nghiên cứu ngữ ngôn đánh giá công lao của hắn, và biết đâu đấy, rồi đây họ lại chẳng trân trọng cho hắn một vòng nguyệt quế?<o:p></o:p>

Vũ Thư Hiên<o:p></o:p>

(nhà văn, tác giả Đêm Giữa Ban Ngày, Pháp)<o:p></o:p>

Tôi muốn có nhiều Nguyễn Gia Kiểng hơn nữa, nhưng đồng thời muốn những Nguyễn Gia Kiểng série 2 này, ngoài thái độ khiêu khích về mặt tư tưởng, thì lại rất khiêm tốn về mặt hành văn, rất thận trọng trong sự lựa chọn từ ngữ để tránh gây trong độc giả cảm tưởng rằng tác giả khinh miệt mình, cho mình là number ten trong khi tác giả là number one về mặt trí tuệ, kiến thức, và lo cho phúc lợi chung.<o:p></o:p>

Tôn Thất Thiện<o:p></o:p>

(giáo sư, nhà nghiên cứu và bình luận chính trị, <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Canada</st1:place></st1:country-region>)<o:p></o:p>

Ông Nguyễn Gia Kiểng là một người vốn có ý kiến độc đáo về các vấn đề đất nước. Và cách trình bày của ông thường làm cho người khác ý kiến dễ bất mãn. Nhưng - tôi nghĩ – chủ ý của ông Kiểng là bằng cách đó mới tạo ra tranh luận để các vấn được đào sâu.<o:p></o:p>

“Tổ Quốc Ăn Năn”, chỉ mới đọc cái đầu đề đã muốn tranh luận rồi, huống chi đọc hết hơn 600 trang trong cuốn sách đa sự của ông.<o:p></o:p>

Trần Bình Nam<o:p></o:p>

(nhà hoạt động và bình luận chính trị, Hoa Kỳ)<o:p></o:p>

***<o:p></o:p>

Quả thật, cuốn “Tổ Quốc Ăn Năn” đã gây ra nhiều tranh cãi ở hải ngoại, cả từ cái tựa đề cho đến nội dung cuốn sách. Vì vậy, trong lần ấn hành thứ hai, năm 2004, tác giả đã viết trong Lời tựa cho lần in thứ hai như sau:<o:p></o:p>

- “Một số bài viết phiền trách Tổ Quốc Ăn Năn đã thiếu phần thư mục giúp độc giả kiểm chứng những dữ kiện được dùng cho lý luận. Sự phiền trách này chính đáng và tác giả xin ghi nhận dù không thể thỏa mãn. Thực ra thì những tài liệu quan trọng nhất đã được liệt kê ngay trong đoạn mà chúng được đề cập tới. Tổ Quốc Ăn Năn là một quyển sách ý kiến chứ không là một cuốn sách biên khảo, và không ít những cuốn sách ý kiến đã được viết một cách tương tự, kể cả một số tác phẩm lớn. Dĩ nhiên nếu liệt kê được đầy đủ tài liệu thì cũng là điều tốt, nhưng công việc này đòi hỏi một thời gian mà tác giả rất tiếc là không có. Vả lại công việc này cũng sẽ chỉ có một giá trị rất tương đối bởi tác giả chủ yếu viết những gì mà mình biết và nghĩ chứ không viết dựa trên tài liệu tham khảo. Tác giả cũng chỉ sử dụng phần lớn những dữ kiện rất căn bản mà hầu hết mọi người quan tâm đến vấn đề đang được thảo luận đều đã biết” (Hết trích).<o:p></o:p>

Hẳn nhiên là có những người không thỏa mãn với sự phân trần của ông Nguyễn Gia Kiểng, nhưng không ai tìm được bằng cớ gì để bác bỏ cho đến gần đây, đầu năm Đinh Dậu, ông Nguyễn Gia Thưởng, qua một bài viết trên Tạp chí Dân Văn, tựa đề “Tổ Quốc Ăn Năn: một lừa đảo thế kỷ”, đã cáo buộc ông Nguyễn Gia Kiểng phạm tội “đạo văn”, đã “mượn” toàn bộ ý tưởng trong cuốn Le Mal Francais của Alain Peyrefitte để xào nấu lại thành cuốn Tổ Quốc Ăn Năn.<o:p></o:p>

Sau khi nhắc lại các vụ đạo văn quan trọng trên thế giới và dẫn chứng những đoạn giống nhau trong Le Mal Francais và Tổ Quốc Ăn Năn, ông Nguyễn Gia Thưởng kết luận:<o:p></o:p>

Tác giả Tổ Quốc Ăn Năn quả là một «thiên tài» trong nghệ thuật lấy ý kiến của người khác làm khám phá của mình (mượn lời của ông trích trang 395, khi ông nói về Marx). Ông đã vi phạm cả bốn lỗi đạo văn mà chúng tôi đã nêu trên đây, trong phần định nghĩa từ ngữ đạo văn (plagiarize) của từ điển Merriam Webster.<o:p></o:p>

Trong tương lai khi có điều kiện, chúng tôi sẽ tiếp tục đưa thêm những bằng chứng đạo văn của tác giả Tổ Quốc Ăn Năn trong một mục khác.<o:p></o:p>

Nhà chính trị đại tài hay chỉ là kẻ đạo văn hèn mọn?<o:p></o:p>

Tổ Quốc Ăn Năn đã có thể trở thành một cuốn sách tham khảo đúng đắn cho độc giả tiếng Việt, nếu như tác giả ghi rõ nguồn xuất xứ những tài liệu ông đã dùng để dẫn chứng, nhất là ghi chú rõ ràng từng ý tưởng, từng câu văn đã trích trong đoạn nào, trang nào trong Le Mal Français!<o:p></o:p>

Vì không có cơ hội và điều kiện tiếp cận được với ngoại ngữ Pháp nên có một số người đã ca tụng tác giả Tổ Quốc Ăn Năn hết lời. Họ nghĩ rằng tác giả là một người uyên bác, thông thái. Và từ đó họ xem cuốn sách này là một công trình khoa học lớn.<o:p></o:p>

Thật sự, độc giả đã bị đánh lừa! Nhờ vào khả năng viết, ông đã khéo che giấu việc ông đã vay mượn quá nhiều ý tưởng của tác giả quyển Le Mal Français, Alain Peyrefitte, đến độ có thể xem đây là một bản sao chép. Chỉ vì muốn quơ hết vào mình công trình sáng tác của người khác nên ông đã lờ đi không ghi xuất xứ những sách tham khảo, viện cớ là không có thời giờ. Ông khinh thường độc giả không biết tiếng Pháp và đã thừa thắng xông lên ngạo mạn ghi trên giấy trắng mực đen rằng “chủ yếu viết những gì mà mình biết và nghĩ chứ không viết dựa trên tài liệu tham khảo.”<o:p></o:p>

Chúng tôi xin ông đừng để cho những hậu duệ sau này phải mất công tìm kiếm, lật giở từng trang để xem ông đã ăn trộm bao nhiêu câu, bao nhiêu đoạn trong suốt 525 trang sách của ông Alain Peyrefitte. Xin ông đừng để nó trở thành một vết nhơ gây tiếng xấu cho giới trí thức Việt <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Nam</st1:place></st1:country-region> mà chính ông đã từng chửi mắng và lên án họ là nô lệ ngoại bang, thiếu óc sáng tạo. Đúng như ông nói, đây là một sự dối trá khổng lồ!<o:p></o:p>

Để tiếp tục che giấu việc đạo văn, tác giả Tổ Quốc Ăn Năn đã ngụy biện rằng “những người hoạt động chính trị, nếu không có thì giờ như trường hợp của tôi, không có bổn phận phải ghi dữ kiện lấy từ sách nào, chương nào, trang nào…” . (TQAN - trang 151). Tác giả Tổ Quốc Ăn Năn, trong suốt 617 trang, chỉ nhắc đến tên ông Alain Peyrefitte lướt qua như một thí dụ, đúng một lần ở trang 21 (Trích TQAN: Có những nhà nghiên cứu xã hội lớn, như Max Weber và Alain Peyrefitte không tin như vậy và giải thích bằng lý do văn hoá) và lấp liếm khi kể tên ông Alain Peyrefitte cùng với ông Max Weber mà không hề đề cập đến việc vay mượn văn của Le Mal Français. Mục đích chỉ để đề phòng, nếu sau này có ai đề cập đến việc đạo văn thì ông có thể ngụy biện là có nói đến tên tác giả này.<o:p></o:p>

Ngoài ra ông có biệt tài mượn tên những người nổi tiếng để tạo trọng lượng cho sách của mình. Trong trang 575 và 576 cuốn Tổ Quốc Ăn Năn, ông có nhắc đến cuốn sách “Vietnam, qu’as-tu fait de tes fils?” và nói rằng đã gặp và thảo luận với tác giả. Thay vì ghi là Pierre Darcourt, ông ghi là Pierred’ Harcourt. Điều này chứng tỏ ông không hề đọc quyển sách này và không tôn trọng ông Pierre Darcourt. Điều tối thiểu khi nhắc đến một tác phẩm thì phải ghi chính xác tên của tác giả. Ông đã không làm điều này. Độc giả có quyền đặt nghi vấn là ông có thực sự gặp tác giả này hay không, vì ông đã ghi sai tên của ông Pierre Darcourt không những một lần mà đến năm lần.<o:p></o:p>

Trong những năm qua, chúng tôi và nhiều người đã lầm tưởng ông là một con đại bàng, nhưng ông đã lộ nguyên hình một con tu hú lén lút đi mượn tổ của Alain Peyrefitte. Đành rằng ông học thuộc bài vở của Trần Dân Tiên, nhưng xem ra trò này đã vượt xa trình độ của thầy xưa!<o:p></o:p>

Để bước sang một năm mới trong tinh thần lương thiện và lành mạnh, lật sang một trang sử mới trong việc xây dựng tổ chức, tạo nấc thang cho tiến trình dân chủ hóa đất nước, chúng tôi mời tác giả Tổ Quốc Ăn Năn hoàn trả cho ông Alain Peyrefitte những gì của ông Alain Peyrefitte. (hết trích)<o:p></o:p>

Đây là một vụ cáo giác quan trọng liên hệ đến một cuốn sách quan trọng và một tác giả quan trọng. Ông Nguyễn Gia Kiểng, thủ lãnh Nhóm Thông Luận ở Paris, và là người đã lập ra Tập hợp Dân Chủ Đa Nguyên, tự cho có sứ mạng cao cả, tranh đấu chống độc tài cộng sản để lập ra chế độ dân chủ đa nguyên tại Việt Nam.<o:p></o:p>

Nhiều người đang chờ đợi sự lên tiếng của ông Nguyễn Gia Kiểng. Không thì còn gì là uy tín của lãnh tụ, còn đâu lý tưởng cao đẹp và giấc mơ ngồi ở bên này bờ Đại Tây Dương mà giải phóng “tổ quốc” ở bên kia bờ biển Thái Bình? Hư bột hư đường hết.<o:p></o:p>

Ông Nguyễn Gia Kiểng được biết như một người có những ý tưởng khác lạ. Trước đây, khi đế quốc đỏ Liên-Sô chưa sụp đổ, và chắc ông Kiểng cũng giống như nhiều người khác tin vào “chân lý” rằng thì là “những người cộng sản một khi đã nắm được quyền lực thì không thể bị lật đổ”, như lịch sử đã chứng minh (cho tới năm 1989, khi các nước Cộng sản Đông Âu theo nhau rơi rụng một loạt như những trái thối trước một cơn gió mạnh).<o:p></o:p>

Vì tin như thế, khi lập ra Nhóm Thông Luận chủ trương hòa hợp hòa giải với “bên thắng cuộc”, ông Nguyễn Gia Kiểng đã nhìn nhận Hồ Chí Minh  “có công” đánh đuổi thực dân Pháp, giành độc lập cho VN.<o:p></o:p>

Sau khi Liên-Sô tan rã, ông Nguyễn Gia Kiểng thay đổi lập trường, và ông Kiểng đã có sáng kiến rất độc đáo để giúp đồng bào trong nước giành lại tự do, nhân quyền một cách khỏe re, tránh khỏi bị bắt bớ, giam cầm, tù tội, mà cũng không tốn cả mồ hôi nữa!<o:p></o:p>

Ông Kiểng, ở Paris, kêu gọi dân Việt Nam ở Sài-gòn, Hà-nội... đúng giờ hẹn cứ kéo nhau ra công viên, bến tàu, ngồi hóng gió. Đừng mang theo biểu ngữ, hô khẩu hiệu, hay làm bất cứ điều gì để có thể bị công an bắt. Cứ tập họp cho đông, càng đông càng tốt. Ông Kiểng và các nhà đấu tranh dân chủ an toàn ở bên Tây của Nhóm Thông Luận sẽ hô khẩu hiệu và đòi tự do, nhân quyền thay cho bà con.<o:p></o:p>

Có vậy mà không ai nghĩ ra! Nhưng rất tiếc, dân Việt Nam đã không nghe lời ông Nguyễn Gia Kiểng, hay không nhận được “tín hiệu” của ông, nên đã không có sự phối hợp trong/ngoài, bà con trong nước đã không ra công viên hay bến tàu hóng mát nên cuộc đấu tranh hàm thụ đã không thành. Vì vậy cho đến nay, dân Việt <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Nam</st1:place></st1:country-region> vẫn còn bị VC kềm kẹp.<o:p></o:p>

Bây giờ đến vụ …Tổ Quốc Ăn Năn. Tổ Quốc thì chắc chắn không thể ăn năn. Chính những kẻ đã làm cho Tổ Quốc điêu tàn, xơ xác mới phải ăn năn, sám hối, nếu chúng còn nhất điểm lương tâm của con người.<o:p></o:p>

Và, nếu viết lách như ông Nguyễn Gia Kiểng thì nay “Tổ Quốc đang khóc” vì bị đem bán cho bọn gian thương Tàu khựa.<o:p></o:p>

Và, nếu đúng như lời buộc tội của ông Nguyễn Gia Thưởng thì ông Nguyễn Gia Kiểng nên… ăn năn, hơn là trách ông Trời sao đã sinh ra Nguyễn Gia Kiểng lại còn cho ra… Nguyễn Gia Thưởng!?<o:p></o:p>

Ký Thiệt<o:p></o:p>

Song Nhihttp://www.blogger.com/profile/10387926035188855850noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2905169084200050393.post-30946723795104738352017-02-25T14:30:00.000-08:002017-02-25T14:30:18.778-08:00

THÔNG CÁO <o:p></o:p>

GIẢI TRUYỆN NGẮN TẠP CHÍ NGUỒN 2017<o:p></o:p>

Ban Điều Hành CSTV Cội Nguồn và Ban Biên Tập tạp chí Nguồn <o:p></o:p>

trân trọng thông báo:<o:p></o:p>

1. Để đánh dấu 22 năm sinh hoạt của CSTV Cội Nguồn và tạp chí Nguồn, Ban Điều Hành Cội Nguồn và Ban Biên Tập tạp chí Nguồn sẽ thực hiện giải truyện ngắn, đồng thời với một Tuyển Tập Truyện Ngắn tạp chí Nguồn 2017.
 <o:p></o:p>

1a./ Giải thưởng giá trị gồm ba giải Hạng Nhất - Hạng Hai và Hạng Ba bằng hiện kim và quà tặng.<o:p></o:p>

2a./ Ban Tuyển chọn gồm có năm vị sau đây: Nhà báo Cao Ánh Nguyệt, Nhà văn Diên Nghị, nhà văn Diệu Tần, nhà biên khảo Văn học Nguyễn Vy Khanh, <o:p></o:p>

2. Giải truyện ngắn gồm có: <o:p></o:p>

2a./ Những truyện ngắn do BBT sơ tuyển từ Nguồn số 1 đến Nguồn 61, mỗi số báo 01 truyện, trong số nhiều truyện cùng số báo.<o:p></o:p>

2b./ Truyện mới của bạn đọc gửi sau khi có thông cáo này. Bài chưa đăng trên các số Nguồn từ số 1 đến số 61.<o:p></o:p>

2c/ Truyện dài tối đa 8 trang báo Nguồn. Từ sáu ngàn (6,000) chữ trở lại.<o:p></o:p>

2d./ Đề tài tự do nhưng không chấp nhận những bài có tính cách phi văn học, có tác động không tốt đến tình tự nhân văn và tuyên truyền chủ nghĩa cộng sản.<o:p></o:p>

2e./ Bài gửi cho BBT tại địa chỉ email: <o:p></o:p>

coinguonus@gmail.com và khongquanlevanhai@gmail.com <o:p></o:p>

2f./ Những truyện được tuyển chọn sẽ đăng vào tuyển tập. Bài không được chọn sẽ không trả lại “bản thảo”.<o:p></o:p>

2g./ Hạn chót nhận bài: ngày 15 tháng 6 năm 19017.<o:p></o:p>

3a./ Kết quả tuyển chọn sẽ đuợc Ban chấm giải và ban tổ chức công bố hai tuần lễ trước ngày trao giải.<o:p></o:p>

3b./ Lễ trao giải sẽ diễn ra trong tiệc kỷ niệm 22 năm Văn Học Cội Nguồn và 14 năm tạp chí Nguồn vào ngày 1/10/2017 tại nhà hàng Phú Lâm, TP San Jose.<o:p></o:p>

<st1:state w:st="on"><st1:place w:st="on">California</st1:place></st1:state>, ngày 15/3/ 2017<o:p></o:p>

TM. Ban Diều Hành/Ban Biên tập:<o:p></o:p>

Song Nhị/ Lê Văn Hải<o:p></o:p>

Song Nhihttp://www.blogger.com/profile/10387926035188855850noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2905169084200050393.post-87023232015507373192017-02-25T14:23:00.001-08:002017-02-25T14:25:31.591-08:00Thơ Song Nhị

Trăng Xưa

* Từ khi trăng là Nguyệt – TCS<o:p></o:p>

(chuyện một người con gái & người chồng <o:p></o:p>

tên là Thu… khi dứt cuộc tình đầu...)<o:p></o:p>

Ta hái vầng trăng bên mé núi

tuổi lòng khờ khạo thuở ngu ngơ<o:p></o:p>

vầng trăng thấp thoáng trên dòng suối <o:p></o:p>

ta vói. trôi theo giạt cuối bờ
<o:p></o:p>

Ngày áo em bay chiều trắng phố

ta người quán trọ gã hàn sinh<o:p></o:p>

loay hoay giữa ngã đường nhân thế<o:p></o:p>

lỡ hẹn. quay đi nẻo bạc tình<o:p></o:p>

Tượng đá cũng đau. dòng lệ chảy<o:p></o:p>

duyên tình nỡ thử cuộc nhân duyên<o:p></o:p>

hỡi ơi! tơ tóc nào xe buộc <o:p></o:p>

để khúc tầm dương hận chữ nguyền<o:p></o:p>

Nước mắt em loang màu áo lụa<o:p></o:p>

cả thời kho báu thuở đôi mươi<o:p></o:p>

cho nhau chưa đủ niềm lưu luyến<o:p></o:p>

thu đã sang. nguyệt lạc cuối trời<o:p></o:p>

Từ đó thời gian như đọng lại<o:p></o:p>

những hàng cây cũng đứng trông nhau<o:p></o:p>

bước chân nhung lụa thời con gái <o:p></o:p>

xuôi ngược tìm quên những chuyến tàu<o:p></o:p>

Man mác trăng soi màu cổ nguyệt<o:p></o:p>

đêm nằm nghe tiếng gió thu lay<o:p></o:p>

giấc mơ chăn gối khi choàng dậy<o:p></o:p>

em khóc. rừng thu động lá bay<o:p></o:p>

Ta cũng băn khoăn lòng dã dượi<o:p></o:p>

đã hằn gót mỏi ngã Hàng Xanh<o:p></o:p>

từng cơn mưa nhỏ che ngày tháng<o:p></o:p>

góc phố im lìm những ngõ quanh.<o:p></o:p>

1962 <o:p></o:p>

Song Nhihttp://www.blogger.com/profile/10387926035188855850noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2905169084200050393.post-6083218738503575152017-02-25T14:18:00.000-08:002017-02-25T14:18:58.644-08:00TUYỂN TẬP VĂN 50 NĂM CẦM BÚT CỦA NHÀ VĂN SONG NHỊ DƯỚI GÓC NHÌN SỬ HỌC.

LÊ ĐÌNH CAI<o:p></o:p>

“…. hãy trực tiếp đón nhận tác phẩm này của nhà văn Song Nhị để chia sẻ cùng ông niềm khát khao được làm nhân chứng của Sự Thật và để được bảo vệ Sự Thật ấy, như đại văn hào Voltaire (1694-1778) đã từng nói: “I may disagree with what you have to say, but I shall depend, to the death, your right to say it”.
<o:p></o:p>

Nhà văn Song Nhị đã xuất bản được ba tác phẩm về thơ trước 1975. Sau năm 1975, tại hải ngoại, ông đã xuất bản được ba tác phẩm nữa về thơ – Tiếng Hờn Chiến Mã (Cội Nguồân California 1996, tái bản 2002), Về Lối Đi Xưa (Cội Nguồn 1999) và Tiếng Hót Loài Chim Di (Cội Nguồn 2002). Năm 2003 ông cho xuất bản tập Lưu Dân Thi Thoại (Khảo Luận Thơ, Cội Nguồn xb), cùng viết với nhà văn Diên Nghị. Tác phẩm “Lời Rao Giảng Của Thơ” của ông được xuất bản vào năm 2014, (NXB Cội Nguồn).

Riêng về văn, ông cho ấn hành tập bút ký tự truyện “Nửa Thế Kỷ Việt Nam” vào đầu năm 2010, tái bản vào tháng 8/ 2010; và mới đây “Tuyển Tập Văn 50 Năm Cầm Bút” do NXB Cội Nguồn ấn hành cuối năm 2015 tại California, Hoa Kỳ.<o:p></o:p>

***<o:p></o:p>

TUYỂN TẬP VĂN SONG NHỊ 399<o:p></o:p>

Người viết chú trọng nhiều đến các sáng tác về văn xuôi của nhà văn Song Nhị nhiều hơn, nhất là bút ký tự truyện hay phần biên khảo của tác giả. Và trong phạm vi chuyên môn của ngành sử học, người viết muốn đề cập đến các lý chứng, nhân chứng và vật chứng trong các tác phẩm của tác giả để giới thiệu đến bạn đọc các sử liệu có thể tin được, sàng lọc các diễn biến của các biến cố mà tác giả đã sống qua, đã kể lại bằng mắt thấy tai nghe về những giai đoạn biến động lớn của dân tộc: Giai đoạn tranh chấp Quốc - Cộng, từ ngày Việt Minh cướp chính quyền (tháng 8 - 1945), phong trào giảm tô và cải cách ruộng đất, đến sự sụp đổ của miền Nam Việt Nam tháng 4 – 1975, rồi những năm tháng tù đày sau đó cũng được ông ghi lại mà ông là nạn nhân và là nhân chứng trực tiếp về chế độ lao tù khổ sai của cộng sản Việt Nam.<o:p></o:p>

Từ “Nửa Thế Kỷ Việt Nam” cho đến “Tuyển tập Văn 50 Năm Cầm Bút” thì bối cảnh của đất nước, thân phận của người tù đã được kể lại hết sức sinh động, chân thành, tác động rất mạnh lên cảm xúc của người đọc. Về tác phẩm “Nửa Thế Kỷ Việt <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>”, người viết đã có bài nhận định giá trị về phương diện sử liệu của cuốn sách này.<o:p></o:p>

“Chính tác giả Song Nhị là người đã làm sống lại dòng chảy của thời gian đã qua, khơi lại nhịp thở của xã hội đương thời, lay động được những hồn ma ngủ quên trong nấm mồ oan khiên của lịch sử, dựng họ dậy để cùng ông lên tiếng thêm một lần nữa trước công luận thế giới về một giai đoạn tối tăm và bi thảm của lịch sử Việt tộc.<o:p></o:p>

(NTK.VN, Cội Nguồn California USA, tái bản lần thứ nhất 2010, tr. 487)<o:p></o:p>

Cuối năm ngoái, 2015 nhà văn Song Nhị vừa cho ấn hành tác phẩm “Tuyển Tập Văn 50 Năm Cầm Bút 1965-2015” (Miscellanea. 50 Years of Song Nhi’s Writing Career). Đây là cuốn sách dày khoảng 450 trang, gồm 8 chương, kể cả chương dẫn nhập. Trong đó, các thể loại được sắp xếp như sau:<o:p></o:p>

- Trả lời phỏng vấn (Chương hai, từ trang 21 đến 65)<o:p></o:p>

- Sáng tác (Chương Ba tr. 66 – 130)<o:p></o:p>

- Đoản bình, Quan điểm, Nhận định (Chương Bốn, tr. 131 – 182)<o:p></o:p>

- Tiểu Phẩm – Khảo luận (Chương Năm, tr 183 – 247)<o:p></o:p>

- Đọc sách, Giới thiệu tác phẩm (Chương Sáu, tr. 248 – 314)<o:p></o:p>

- Bút Ký, Tự truyện (Chương Bảy, tr. 315 – 397)<o:p></o:p>

- Tạp văn, Phiếm luận (Chương Tám, tr. 398 – 437).<o:p></o:p>

Đọc kỹ mục lục chi tiết ở cuối sách (trang 437), độc giả dễ dàng theo dõi các chủ đề mà tác giả đã sáng tác, đề cập hay bàn luận tới.<o:p></o:p>

Nhà phê bình văn học, Diên Nghị đã nhận xét trong lời tựa cuốn sách này: “Người nghệ sĩ, trong sinh họat xã hội được coi như một chứng nhân, quan sát và khám phá, dưới ánh sáng hiện thực tự do”. Nhà văn Song Nhị đã “tập hợp nhiều bài viết liên quan thời thế, con người, xã hội, quá khứ lùi xa và hiện tại sôi nổi, tập sách đã nói lên nhiều điều đáng suy gẫm”. (Song Nhị, sđd, lời tựa, tr. 8).<o:p></o:p>

Đối với những nhà nghiên cứu, nhất là ngành sử học, những đóng góp về sử liệu trong các tác phẩm của nhà văn Song Nhị quả thật rất đáng kể. Cuốn “Nửa Thế Kỷ Việt <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Nam</st1:place></st1:country-region>” xuất bản năm 2010 là một tác phẩm có giá trị rất cao về phương diện sử học như người viết đã có dịp trình bày. Dù tác giả viết dưới dạng bút ký tự truyện, nhưng nội dung cuốn sách chất chứa những chứng liệu lịch sử rất có giá trị để tham khảo. “Hoàng Lê Nhất Thống Chí” của Lê Thời Chí chẳng hạn, một tác phẩm không phải thuần túy thuộc về sử học, hay Phù Biên Tạp Lục” của Lê Quý Đôn, “Vũ Trung Tùy Bút” của Phạm Đình Hổ cũng là tập ghi chú, bút ký hoặc kể chuyện nhưng sau này đã được xếp vào loại các tư liệu có giá trị khi nghiên cứu về những biến cố liên hệ đến sinh hoạt xã hội của các thế kỷ trước.<o:p></o:p>

Đánh giá một tác phẩm được coi là có giá trị sử học, phải trải qua các công đoạn: Cẩn án ngoại (External Study) và Cẩn án nội (Internal Study) thì sự sàng lọc mới kỹ càng. Xin thử xét qua “Nửa Thế Kỷ Việt Nam” của Song Nhị trên phương diện cẩn án ngoại, tức xét về nhân thân của tác giả (tiểu sử), thân thế, sự nghiệp… liệu có đáng tin cậy hay không, có khả năng, trình độ trong việc ghi lại biến cố trung thực đến mứùc độ nào? Xong rồi đi vào nội dung của tác phẩm (cẩn án nội) để xét đến sự kiện, diễn biến của biến cố, sự chứng kiến trực tiếp hay gián tiếp, thấy hay nghe kể lại, động cơ tình cảm, thương ghét…. Là những yếu tố được xét đến trong gia đoạn cẩn án nội này.<o:p></o:p>

Dựa vào những yếu tố như vậy thì cuốn “Nửa Thế Kỷ Việt Nam” chắc hẳn sẽ được các nhà nghiên cứu hoặc các sinh viên ngành sử học sẽ chú trọng đến khi đề cập đến giai đoạn tranh chấp quốc - cộng từ 1945 đến 1975, nhất là cuộc cải cách ruộng đất kinh hoàng ở miền Bắc khi phe côïng sản lên nắm chính quyền. Các nhà nghiên cứu hay sinh viên ngành sử học khi muốn tìm hiểu giai đoạn đối đầu giữa hai phe Quốc gia và Cộng sản tại miền Nam VN trong những năm đầu và giữa thập niên 1960 thì NTKVN sẽ là tư liệu hàng đầu cần để tham khảo.<o:p></o:p>

Với cách nhìn này, nên khi đọc tác phẩm “Tuyển Tập Văn 50 Năm Cầm Bút”, người viết đã chú trọng đến những chương sách mà bạn đọc có thể truy cập đến những sử liệu cho các đề tài về lịch sử cận và hiện đại (Chẳng hạn, chương Hai, chương Bốn, chương Năm và chương Bảy).<o:p></o:p>

1.- Chương Hai: Trả lời phóng vấn<o:p></o:p>

Bạn đọc có thể tìm hiểu về bản chất của cuộc chiến tranh Việt <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Nam</st1:place></st1:country-region>qua việc tác giả trả lời cuộc phỏng vấn của Sinh viên Julie Pham. Quan niệm của tác giả về Quân lựïc VNCH, về sự hiện diện của người Mỹ, nhất là lý do vì sao tác giả phải vượt tuyến vào miền <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Nam</st1:place></st1:country-region> sau Hiệp định Geneve. Trong phần phỏng vấn Vietnam Film Club, nhà văn Song Nhị đã làm rõ thêm về thảm cảnh của phong trào Cải cách ruộng đất mà anh là nhân chứng sống trực tiếp của biến cố bi thảm này.<o:p></o:p>

2.- Chương Bốn: Đoản bình, Quan điểm, Nhận định<o:p></o:p>

Qua đề tài “Bốn Mươi năm nhìn lại những nhân vật phản chiến và phản tỉnh”, tác giả đã nhắc lại một số những nhân vật phản chiến tại miền Nam gồm các thành phần sinh viên, giáo sư, trí thức, tu sĩ Công giáo, Phật giáo đã góp công vào việc làm sụp đổ chế độ miền Nam. Số phận của họ ra sao trong chế độ cộng sản hện nay? Một số đã phản tỉnh và lên tiếng chống lại nhà cầm quyền cộng sản, chẳng hạn SV Đoàn Văn Toại, nguyên Chủ tịch Tổng hội SV Sài Gòn, Lê Hiếu Đằng, Huỳnh Tấn Mẫm, Đào Hiếu….<o:p></o:p>

Đặc biệt, tác giả nhắc đến phong trào phản chiến Mỹ từ giữa thập niên 60s là Jane Fonda và Joan Baez.<o:p></o:p>

Ca sĩ Joan Baez sau khi hồi tâm, đã dấn thân đến tận nơi để “điều tra”, tìm sự thật từ các trại tị nạn. Chính Bà là tác giả Thư Ngỏ 1979, với chữ ký của 78 nhân vật Phản Chiến Mỹ gởi nhà nước CHXHCN.VN cáo buộc những vi phạm nhân quyền trầm trọng với việc bỏ tù, ngược đãi quân cán chính VNCH, kêu gọi thả tù chính trị, tuân thủ nguyên tắc của bản Tuyên Ngôn QT Nhân quyền và Công ước Quốc tế về quyền Dân sự và Chính trị của LHQ.<o:p></o:p>

Với đề tài “Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu, Tướng Dương Văn Minh: Công hay Tội, Khen hay Chê”, tác giả đã trình bày các quan điểm khen chê từ nhiều phía đối với hai nhân vật này, và kết luận: “Đến nay, từng thế hệ những người trong cuộc đã và đang ra đi. Lịch sử đang dò dẫm từng trang từ quá khứ, nhưng lịch sử đích thực không phải là những trang viết từ hôm qua, hôm trước, hôm nay. Thời gian sẽ trả lại sự thực cho lịch sử, thay vì những tình cảm khen chê chủ quan nhất thời. Và như lời ông Nguyễn Văn Ngân “Việc định công luận tội là công việc của lịch sử sau nầy” (Song Nhị, sđd, tr. 156).<o:p></o:p>

3.- Chương Năm: Tiểu Phẩm, Khảo Luận<o:p></o:p>

Trong chương Năm, bài “Sài Gòn Ba Trăm Năm, Những Chặng Đường Lịch Sử ” (tr. 184-189); bài “Công chúa Huyền Trân trong Hành Trình Đại Việt” (tr. 190 -202) và bài “Những Người Muôn Năm Cũ Hồn Ở Đâu Bây Giờ ” (tr. 203 -212) đề cập đến những vấn đề lịch sử rất đáng lưu ý.<o:p></o:p>

*- “Sài Gòn Ba Trăm Năm Những Chặng Đường Lịch Sử ”: Sau khi đã đề cập một số sử liệu về sự hình thành của Sài Gòn trong giai đoạn đầu, tác giả chú trọng đến hình ảnh của Sài Gòn sau ngày 30-4-75 và đi đến kết luận: “Ngày nay Sài Gòn đang bị tha hóa, trụy lạc, băng hoại. Ngoài lớp vỏ và bộ mặt hồi sinh, thay đổi, bên trong, mọi nền tảng văn hóa dân tộc thoái hóa; đạo đức, luân lý suy đồi.<o:p></o:p>

Mọi giá trị tinh thần bị bóp nghẹt. Giới chức lãnh đạo đất nước đã lộ rõ là những kẻ tuân hành mệnh lệnh của kẻ thù phương Bắc. Đất nước đang đứng trước nguy cơ là chư hầu của Hán tộc” (SN, sđd, tr 189).<o:p></o:p>

- “Công chúa Huyền Trân trong Hành Trình Đại Việt”: Nàng công chúa kiều diễm mà sử sách nhắc đến khá nhiều về công trạng giúp vua cha Trần Nhân Tông mở mang bờ cõi về phương Nam, khi nàng tuân lệnh phụ thân kết duyên với vua Chiêm là Chế Mân vào tháng 6 năm Bính Ngọ (1306). Nhà văn Song Nhị đã viết lại đề tài này hết sức sống động. Ngoài những tư liệu lịch sử đối chiếu được sử dụng làm nền cho bài viết, tác giả đã để cảm xúc của mình buông thả theo ngòi bút và khiến độc giả say mê qua các vần thơ đầy xúc động của ông: <o:p></o:p>

“…. Ô Lý hai châu về xứ ngoại/ Bao đời xử sở một quân vương/ Là đây tình sử trong thiên hạ/ Rồi mấy nghìn sau hậu thế lường?/ Rồi mấy nghìn sau đời kể lại/ Cơ đồ Chiêm Quốc một Công Nương/ Một trang sử viết thời Chiêm-Việt/ Một cõi sơn hà cũng khói sương….”(sđd, tr. 201).<o:p></o:p>

*- “Những Người Muôn Năm Cũ Hồn Ở Đâu Bây Giờ ”, với đề tài này, tác giả muốn nhắc lại hai nhân vật lịch sử có ảnh hưởng rất lớn trong thời Pháp thuộc: Giám mục Bá Đa Lộc (Pigneau de Behaine) và Alexandre de Rhodes. Sử sách đã nói nhiều hai vị cố đạo này. Tuy nhiên, nhà văn Song Nhị lại lưu ý đến ngôi mộ của hai vị ấy sau khi nghĩa trang MẠC Đỉnh Chi và lăng Cha Cả ở khu vực ngã tư Lê văn Sỹ – Hoàng văn Thụ đã bị chính quyền CS san bằng năm 1984. Riêng Alexandre de Rhodes, người có công trong việc hệ thống hóa chữ quốc ngữ đầu tiên, một nhà bia kỷ niệm ông được xây trong khu đền Bà Kiệu (cạnh Hồ Gươn), khánh thành ngày 29-5-1941. Ngày nay tấm văn bia ghi công đức của Alexandre vẫn nằm chỏng chơ dưới tầng hầm của khu bảo quản di tích, số 90 phố Thợ Nhuộm, Hà Nội. Trước sự việc này, nhà văn Song Nhị bày tỏ: “Văn hóa và đạo lý VN không bao giờ chấp nhận thái độ ấy. Tôi nghĩ, là con người, không riêng gì con người Việt <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Nam</st1:place></st1:country-region>, vong ân mới là một trong những điều đáng chê trách….”(SN, sđd, tr. 212)<o:p></o:p>

4.- Chương Bảy: Bút Ký, Tự truyện<o:p></o:p>

Tác giả Song Nhị trong chương bảy này đã trình bày tám đề tài, trong đó có “Quê Cha Đất Tổ – Một chuyến Hành Hương” (đề tài 44, tr. 228) – “Quê Hương và Máu thịt” (đề tài 45, tr.347) có nhiều tư liệu giúp soi chiếu vào một số góc cạnh lịch sử của đất nước Việt <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Nam</st1:place></st1:country-region>. Còn các đề tài khác chỉ nhằm giới thiệu đến độc giả những cảnh quan du lịch, thăm viếng như “Houston Du Ký”, giới thiệu một thành phố bang Texas, “Những ngày tình đầy trên xứ Kangaroo, (giới thiệu về Úc châu), “Paris, một thời Mơ mộng” và “London 60 năm ngày hội lớn” cũng vậy, nhằm giới thiệu đất nước và con người của Pháp quốc và Anh quốc.<o:p></o:p>

Trở lại đề tài 44, “Quê Cha Đất Tổ – Một chuyến Hành Hương”, tác giả kể lại chuyến trở về thăm quê hương sau một thời gian rất dài xa cách trong “Sài Gòn và những đổi thay”: Mười sáu năm xa đất nước, nửa thế kỷ xa xóm làng – quê hương của tuổi thơ, nơi chôn nhau cắt rún, tôi trở về hành hương quê cha đất tổ, với tâm trạng của một kẻ “lạc loài”.(sđd, tr. 328).<o:p></o:p>

Khi được hỏi cảm tưởng của ông về thành phố Sài Gòn ngày xưa và Sài Gòn bây giờ, nhà văn Song Nhị đã trả lời: “Tôi không biết trả lời thế nào cho vừa ý họ. Tôi liên tưởng tới đất nước, và những thành phố lớn của các quốc gia Đông Nam Á, như Mã Lai, Singapore, Thái Lan, Nam Hàn… trước năm 1975 họ đi sau Sài Gòn rất xa, thế mà giờ này Sài Gòn tụt lại sau họ cả trăm năm. Sài Gòn giờ đây có nhiều cao ốc, mọc lên lởm chởm, rải rác trên những con đường, tạo thành một cấu trúc tổng thể rời rạc, luộm thuộm….” SN, sđd, tr 330).<o:p></o:p>

Nhân dịp chuyến trở về này, tác giả cùng gia đình tìm cách trở lại thăm quê làng Phú Gia, do vị thủy tổ họ Trần Kim (của tác giả) thiết lập từ thế kỷ 17. Đó là vị quan Nhất phẩm đời vua Lê Hy Tông (niên hiệu Chính Hòa 1685), được sắc phong vị hiệu “Tiền Tướng Thần Lại Trần Tướng Công Nhập Thị Nội Điện, hiệu Bố Nghệ Công” (SN, sđd, tr. 335). Sự ghi nhận này của tác giả đã cung cấp cho các nhà nghiên cứu nhửng sử liệu rất có giá trị, nhất là cuốn “PHÚ GIA – LỊCH SỬ. SỰ TÍCH” do cụ thân sinh của tác giả, cụ Trần Kim Tần, bút danh Đông A Phúc Nhạc, xuất bản năm 2001 tại Hoa Kỳ . <o:p></o:p>

Tác giả đã dựa vào cuốn sách này để giới thiệu cho độc giả<o:p></o:p>

nhiều địa danh lịch sử như đền Trăm Năm (Miếu thờ công chúa Liễu Hạnh, thiết lập từ thế kỷ thứ 17 với một giếng sâu nhiều chục mét, có nhiều truyền tích, huyền thoại linh thiêng). Hiện đã được chính quyền CS Hà Nội công nhận là di tích văn hóa. Phú Gia còn có đồn Sơn Phòng, xây dựng dưới thời Văn Thân chống Pháp. Chính nơi đây vua Hàm Nghi đã đến trú ngụ một đêm tại đền Công Đồng, sáng hôm sau trên đường trở ra Quảng Bình thì bị tên đội trưởng cận vệ Trương Quang Ngọc phản bội, bắt nhà vua giao cho Pháp. Cuộc kháng chiến của vua Hàm Nghi bị dập tắt từ đó. (SN, sđd, tr. 336-337).<o:p></o:p>

Cũng trong chương “Dưới Khung Trời Quê xưa”, tác giả đã kể lại chuyến viếng thăm khu di tích kỷ niệm Nguyễn Du, tác giả Truyện Kiều nổi tiếng trong văn học cổ điển của nước ta, được xây tại Đồng Cùng, Nghi Xuân, Hà Tĩnh. Tác giả đã kể lại chi tiết của cuộc viếng thăm, nhắc lại cuộc đời và sự ngiệp của của cụ. Cuối cùng tác giả đã cảm tác bài thơ “Về Lại Quê Nhà”, trong đó có đoạn: Tôi về tìm lại quê tôi/ Rưng rưng nước mắt khóc người nghìn thu/ Quê người tôi nhớ Nguyễn Du/ Quê tôi, tôi đứng giữa mù mịt xa…./ SN, sđd. Tr.345).<o:p></o:p>

 “Tuyển tập Văn 50 Năm Cầm Bút” của tác giả Song Nhị dày đến 450 trang, gồm có tám chương, kể cả chương dẫn nhập, đề cập đến nhiều đề tài liên hệ đến sáng tác văn học, bút ký, tự truyện, khảo luận, tạp văn, phiếm luận…. mà người điểm sách chỉ gói trọn trong vài ba trang giấy thì làm sao mà nói hết những điều cần nói, dù đã giới hạn theo cách nhìn của một nhà giáo chuyên ngành sử học.<o:p></o:p>

Cách hay nhất mà người viết xin được đề nghị với quý độc giả là hãy trực tiếp đón nhận tác phẩm này của nhà văn Song Nhị để chia sẻ cùng ông niềm khát khao được làm nhân chứng của Sự Thật và để được bảo vệ Sự Thật ấy, như đại văn hào Voltaire (1694-1778) đã từng nói: “I may disagree with what you have to say, but I shall defend, to the death, your right to say it”.<o:p></o:p>

Lê Đình Cai<o:p></o:p>

(Giáo sư Sử Học)<o:p></o:p>

Song Nhihttp://www.blogger.com/profile/10387926035188855850noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2905169084200050393.post-43847134470705664812017-02-12T20:33:00.005-08:002017-02-12T20:33:54.665-08:00NGUYỄN DU Và TRUYỆN KIỀU

Bạch Hóa Những Ẩn Giấu Lịch Sử

 <o:p></o:p>

Năm nay – 2016 – đánh dấu 250 năm ngày sinh thi hào Nguyễn Du, tạp chí Nguồn gặp cơ duyên nối liền đôi bờ kim cổ, thực hiện số báo đặc biệt về chủ đề này.

Không phải đợi đến “tam bách dư niên hậu”, mà hơn hai trăm năm qua nhiều thế hệ hậu bối đã hết lòng ngưỡng mộ một Tố Như, bậc kỳ tài văn chương trác tuyệt của dân tộc. Từ rất lâu, sách vở Việt <st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region>và thế giới đã nói rất nhiều về Nguyễn Du và Truyện Kiều, một tác phẩm được tôn vinh là tài sản văn hóa của Việt <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place> và nhân loại. Truyện Kiều, Nguyễn Du - tác giả và tác phẩm lẫy lừng tột đỉnh đó tuy nhiên, vẫn chưa có một hệ-thống-hóa chính thức trong văn học đúng với tầm cỡ của nó.<o:p></o:p>

Non một thế kỷ, từ ngày triều đại nhà Nguyễn cáo chung, Văn học Việt Nam không còn một cơ cấu tối cao làm nền tảng cho văn học sử và văn chương học thuật, nên Truyện Kiều, dù vẫn được nghiên cứu bổ sung, sưu tầm mở rộng, nhưng vẫn gần như là những hoạt động riêng lẻ, tự phát...<o:p></o:p>

Sau năm 1954, CS miền Bắc đã có thiết lập Viện Hàn Lâm Khoa học Xã hội, nhưng đó là một cơ cấu “hoạch định đường lối chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chính sách cho chính phủ (CS) theo định hướng xã hội chủ nghĩa”..., (tôn chỉ thiết lập). Đó là một cơ cấu của đảng, phục vụ đảng CSVN, bởi vậy tác giả Truyện Kiều vẫn còn là... “Bể dâu trong dòng họ Nguyễn Du”.<o:p></o:p>

Truyện Kiều và Nguyễn Du, sau 250 năm vẫn còn những “lỗ hổng” và những góc khuất đặt thành nghi vấn và cần được giải đáp. <o:p></o:p>

Thứ nhất: Về ngày sinh Nguyễn Du, cho đến nay trên văn đàn vẫn chưa thống nhất công nhận năm sinh chính thức là năm nào. Trước kia, có lẽ đã nhiều thập kỉ, sách vở ghi Nguyễn Du sinh năm 1765, mất năm 1820. Nhiều tượng đài chân dung Nguyễn Du khắc trên chân bệ năm sinh và năm mất 1765 - 1820. Cơ quan văn hóa Liên Hiệp Quốc UNESCO cũng dùng năm sinh 1765 trong các văn bản. Ở trong nước và đài Á Châu Tự Do năm 2015 vừa qua, làm lễ tưởng niệm ngày sinh Nguyễn Du 1765 - 2015.<o:p></o:p>

Nhưng theo quyển gia phả dòng họ Nguyễn Tiên Điền tìm được năm 1996 thì “Nguyễn Du sinh ngày mồng 3 tháng 1 năm 1766, tức ngày 23 tháng 11 năm Ất Dậu, tại phường Bích Câu, Thăng Long. Quê ở làng Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh...”. <o:p></o:p>

Và theo ý kiến của TS. Phạm Trọng Chánh (Paris) thì năm sinh đúng của Nguyễn Du là 1766, không phải 1765. <o:p></o:p>

Trên Bách Khoa Toàn thư (Wikipedia), tiểu sử Nguyễn Du ghi nguyên văn: <o:p></o:p>

NGUYỄN DU<o:p></o:p>

Born: January 3, 1766, <st1:place w:st="on"><st1:city w:st="on">Hanoi</st1:city>, <st1:country-region w:st="on">Vietnam</st1:country-region></st1:place><o:p></o:p>

Died: September 16, 1820, <st1:place w:st="on"><st1:city w:st="on">Hue</st1:city>, <st1:country-region w:st="on">Vietnam</st1:country-region></st1:place><o:p></o:p>

Books: The Tale of Kieu, Truyền kỳ mạn lục<o:p></o:p>

Children: Nguyen Tu, Nguyen Ngu<o:p></o:p>

Siblings: Nguyễn Đề, Nguyen Khan, Nguyễn Quýnh, Nguyễn Điều, Nguyễn Trụ<o:p></o:p>

Parents: Tran Thi Tan, Nguyen Nghiem<o:p></o:p>

(Trích nguyên bản Bách Khoa Toàn Thư Wikipedia - https://www.google.com/?gws_rd=ssl#safe=active&q=nguy%E1%BB%85n+du )<o:p></o:p>

Từ căn cứ này, tạp chí Nguồn thực hiện số báo đặc biệt 250 năm ngày sinh Nguyễn Du <o:p></o:p>

1766 – 2016.<o:p></o:p>

Thứ hai: Nghi vấn Truyện Kiều được viết vào thời gian nào? Cho tới nay, có một ghi nhận, nhưng chưa phải là chính thức, theo đó Truyện Kiều được viết vào đầu đời Gia Long hoặc trước đời Gia Long. Theo các nghiên cứu khác, phần chắc Truyện Kiều “phải được viết vào những năm cuối đời Lê hoặc đầu đời Tây Sơn”. <o:p></o:p>

Có một ghi nhận của nữ sĩ Vi Khuê trong khảo luận văn học “Lại Nói Về Đệ Nhất Danh Phẩm Truyện Kiều Của Nguyễn Du” thì “từ năm 1803, đã có bản nghị án Thúy Kiều về phương diện đức hạnh do ông Nguyễn văn Thắng nào đó...”. Như vậy Truyện Kiều đã viết xong truớc thời Gia Long.<o:p></o:p>

Cũng theo TS Phạm Trọng Chánh thì “Nguyễn Du viết Truyện Kiều từ năm 1790 đến khi về Quỳnh Hải cưới vợ, năm 1796 đã hoàn tất” – Như vậy N.D khởi viết Truyện Kiều vào năm 14 tuổi và hoàn tất vào năm 20 tuổi. Ý kiến này khó thuyết phục. <o:p></o:p>

Thứ ba: Sự thật lịch sử về Truyện Kiều và Nguyễn Du vẫn còn những ẩn giấu cần được bạch hóa. Một trong những sự thật bị đánh tráo để chối tội ác lịch sử và cố tình đánh lừa hậu thế, đó là cuộc đấu tố triệt hạ các công trình văn hóa của dòng họ Nguyễn Tiên Điền trong cuộc Cải cách ruộng đất năm 1954. <o:p></o:p>

Ngày nay truy cập các trang mạng về truyện Kiều và Nguyễn Du, độc giả và các nhà nghiên cứu phải thừa nhận các học giả và các nhà nghiên cứu trong nước có nhiều cố gắng sưu tầm tài liệu, khảo luận, nghiên cứu, đưa ra các nhận định nhằm làm sáng tỏ áng văn thơ trác tuyệt Truyện Kiều cũng như thân thế, sự nghiệp Nguyễn Du, nhưng vì không còn tư liệu nên phần nhiều nghiên cứu là suy đoán.<o:p></o:p>

Bên cạnh đó, Truyện Kiều trước nay vẫn còn những quan điểm chỉ trích phê phán mang tính cực đoan, lập dị. Dưới chế độ chuyên chính, với ý thức hệ Mác-xít, cho tới cuối thế kỷ trước Truyện Kiều vẫn bị lên án, qua hai nhà văn Nguyễn Bách Khoa và Hà Huy Giáp. <o:p></o:p>

Ông Nguyễn Bách Khoa cho Truyện Kiều là “lối thơ bạc nhược, ru ngủ, làm bại hoại tinh thần chiến đấu...”. Ông Hà Huy Giáp, nguyên thứ trưởng bộ Văn hóa (1974 -1976) nhận định: “.... trong cuộc sống đau khổ với nhân dân, tư tưởng Nguyễn Du đã trải qua nhiều diễn biến, có điểm tiến bộ, nhưng lại có điểm lạc hậu, thậm chí phản động,...” (Truyện Kiều, NXB Trung Đại học Chuyên Nghiệp Hà Nội 1976).<o:p></o:p>

Trước Hà Huy Giáp, năm 1954, Truyện Kiều đã bị chiến dịch cải cách ruộng đất thiêu hủy, cùng nhiều đền thờ tại xã Tiên Điền và trên ngọn đồi thơ mộng bên bờ sông Lam. Tổn hại lớn nhất là năm gian nhà chứa đầy thư tịch của dòng họ Nguyễn Tiên Điền, do cụ Nghè Nguyễn Mai (1876 - 1954) trông nom. <o:p></o:p>

Năm 1954, cụ Nguyễn Mai lúc đó đã 78 tuổi bị quy vào thành phần phong kiến, địa chủ, bị kết án 15 năm tù và bị giam ở Trại Đâng, một địa danh nước rất độc ở huyện Hương Khê, Hà Tĩnh và cụ đã chết mấy tháng sau khi đến đó.<o:p></o:p>

(Bể Dâu Trong Dòng Họ Nguyễn Du, Đặng Cao Ruyên, NXB Tổ Hợp Miền Đông Hoa kỳ 2002, tr. 200/2001).<o:p></o:p>

Xuân Diệu trong chuyến thăm mộ Nguyễn Du về đã than thở với Trần Đĩnh, rằng “chúng nó phá sạch hết mộ ‘tên quan phong kiến’ mất rồi, chẳng còn gì của Nguyễn Du ngoài ‘xè xè nấm đất bên đường”. (Đèn Cù, Trần Đĩnh, Chương 28, tr. 321).<o:p></o:p>

CSVN đã giấu tiệt những sự kiện này, cũng như cuộc CCRĐ với 172.008 người bị giết oan, (theo tài liệu thống kê chính thức của nhà nước đăng trong cuốn Lịch Sử Kinh tế Tập 2), và các vụ án Nhân Văn-Giai Phẩm, Xét lại... Ngày nay, giới trẻ trong nước không hề hay biết gì về những biến cố thê thảm đó. Mọi dấu tích đã bị xóa sạch. Trong khi đó những nhà văn bồi bút, phụ họa chế độ không ngớt xuyên tạc sự thật lịch sử. <o:p></o:p>

Đinh Sỹ Hồng, trong cuốn “Họ Nguyễn Tiên Điền và Khu Di Tích Nguyễn Du” (NXB Nghệ An 2005, sách khổ 12x18 cm) không hề nhắc tới sự kiện cụ Nguyễn Mai bị đấu tố và chết trong tù, các đền thờ họ Nguyễn Tiên Điền, cùng hàng chồng thư tịch Nguyễn Du bị thiêu hủy, thay vào đó ông Đinh Sỹ Hồng viết: “Tháng 7 năm 1954 bị bom Pháp đánh trúng. Nhà thờ chỉ còn lại ít đồ thờ tự. Sau năm 1954 nhà thờ được xây dựng lại nhưng chỉ còn lại nhà hạ điện. Từ năm 1965 lại nay được tu sửa nhiều, nhưng vẫn giữ nguyên hình dáng và kích thước như cũ”. (tr. 89, sđd).<o:p></o:p>

Chẳng lẽ ông Đinh Sỹ Hồng không biết... là ngày 20-7-1954 Pháp và Việt Minh đã ký Hiệp định Genève (Thụy Sĩ) chấm dứt chiến tranh, chia đôi VN. Thời gian này chúng tôi còn ở Hà Tĩnh cho tới năm 1957, không hề nghe nói có vụ dội bom nào ở làng Tiên Điền. Nhiều tháng trước tháng 7 năm 1954 máy bay Pháp đã không còn các phi vụ oanh kích nữa.<o:p></o:p>

Thứ tư: Trong chuyến hành hương về quê cha đất tổ, tận mắt nhìn thấy cơ ngơi khu tưởng niệm Nguyễn Du, chúng tôi lại chợt nhớ tới một chi tiết trong bài viết của tác giả Lê Đức Dục khi ghé thăm khu mộ Nguyễn Du năm 2000, tác giả Lê Đức Dục viết: “Bất chợt nhớ mười năm về trước (1990), khi nhà thơ Vương Trọng ghé về viếng Cụ, nhìn nấm cỏ sè sè như muôn ngàn vạn nấm cỏ cõi thế, đã ngậm ngùi:<o:p></o:p>

“Tưởng rằng phận bạc Đạm Tiên<o:p></o:p>

Ai hay cụ Nguyễn Tiên Điền nằm đây”<o:p></o:p>

Từ cuộc CCRĐ (1954-55), sau khi những đền miếu và năm gian nhà thư tịch dòng họ Nguyễn Tiên Điền bị thiêu hủy, mộ Nguyễn Du chỉ là “sè sè nấm đất bên đàng”, mãi cho tới năm 1993, một Việt kiều ở Mỹ về thăm, tặng 25 ngàn Mỹ kim, huyện Nghi Xuân và con cháu mới xây tường thành bao quanh, dựng bia, mở đường vào mộ, tương đối khang trang như khi chúng tôi nhìn thấy tận mắt.. (Chi tiết này do cô hướng dẫn viên du lịch kể cho chúng tôi nghe, có ghi âm và ghi ảnh).<o:p></o:p>

Nhưng trong khu quần thể lưu niệm không hề thấy có một ghi chép nào về danh tính và khoản tiền vị mạnh thường quân kia hiến tặng. Vẫn là một sự lập lờ đánh lận sự thật. Nếu không có khoản tiền hiến tặng ấy, liệu đến năm 2000, khi tác giả Lê Đức Dục từ Quảng Trị về thăm mộ Nguyễn Du; hay năm 2009, khi chúng tôi từ Mỹ, Úc về Nghi Xuân, Hà Tĩnh, đã có khu lưu niệm này chưa? <o:p></o:p>

Ngày đó, cho tới nay, chúng tôi vẫn còm tâm trạng mênh mang buồn, như khi dạo xem trong khu nhà lưu niệm. Trên kệ, rải rác mấy quyển sách chữ Nho hay chữ Nôm, mấy tấm liễn treo lạc lõng trên tường, cũng như ngoài khu vườn, một vài căn nhà cổ, mấy bức tượng cổ bằng xi măng còn sót lại sau những đợt truy bức, tàn phá, dựng rải rác, lưa thưa... <o:p></o:p>

Một gia tài văn hóa đồ sộ của dòng họ Nguyễn Tiên Điền, của dân tộc VN và của nhân loại nói chung, không bao giờ tìm lại được.<o:p></o:p>

Chúng tôi ra về, xe lăn qua khỏi cổng, ngoái nhìn lại, tâm tư chùng xuống. Và khi thực hiện số báo này, nhìn lại chặng đường một quá khứ 250 năm, mà thương thân phận nàng Kiều và hết lòng ngưỡng mộ, thương cảm Tố Như - một thiên tài lỗi lạc của văn học nước nhà. <o:p></o:p>

Số báo này là một đáp đền rất nhỏ bé của tập thể văn thi hữu hải ngoại, các tác giả và ban biên tập tạp chí Nguồn.<o:p></o:p>

Xin dâng lên anh linh thi hào Tố Như tấm lòng thành của thế hệ hậu bối, cách Người 250 năm để “hồi đáp” tâm sự người-muôn-năm-cũ đã bày tỏ từ 200 năm trước:<o:p></o:p>

“Bất tri tam bách dư niên hậu<o:p></o:p>

Thiên hạ hà nhân khấp Tố Như”.<o:p></o:p>

Song Nhị <o:p></o:p>

Song Nhihttp://www.blogger.com/profile/10387926035188855850noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2905169084200050393.post-18212266157412334472017-02-09T20:52:00.001-08:002017-02-09T20:52:43.947-08:00HOA "CHIẾN TRANH"

CAO MỴ NHÂN

Quý vị trong đại tộc Ka Ki thuộc Quân Lực VNCH, đều đã từng nhìn thấy một loài Hoa... nở về đêm , nhưng không phải là hoa tình yêu của nhạc sĩ Mạnh Phát, mà là "Hoa chiến tranh" do đại tộc KaKi buộc phải vun trồng. Về phương diện mỹ thuật, thì loài hoa ấy cũng "đẹp, và... lạ nữa", không cần úp mở, quý vị cũng biết ngay đó là những đóa "hoả châu".<o:p></o:p>

 "Hoa Chiến tranh" rất bền bỉ với gió sương, không bị ảnh hưởng về thời tiết đã đành, mà còn không bị ảnh hưởng bởi thòi gian và không gian nữa. Là bởi vì những bông "Hoa Chiến tranh" ấy, được kết nụ, khai hoa từ... khoáng vật là kim loại, lụa tơ nylon... chứ không từ loài thực vật cỏ cây cành lá... Hoa còn chiếu sáng long lanh trên bầu trời rực rỡ... suốt canh thâu, cho dẫu có trăng sao thơ mộng, hoa cũng làm lơ, vì hoa đang... thi hành công vụ, là phải làm đêm sáng như ngày, để huynh đệ chi binh thấy đường, đánh giặc.<o:p></o:p>

"Hoa Chiến tranh" luôn nở mãn khai, và nó siêu đẳng hơn mọi hoa thực vật, là không cho bất cứ ai tới gần, để không xẩy ra bất trắc, giữ cho lính bạn ở trận địa điều quân, thanh toán tới tên địch cuối cùng Ngó "Hoa Chiến tranh", tôi không dám xài chữ "ngắm", ấy vì tôi sợ có vị lại tưởng rằng tôi mê loài hoa "vô cảm" đó quá, thì thật khổ cho cả hoa lẫn tôi. Nên, tôi có bổn phận phải thưa riêng với quý vị, là "Hoa Chiến tranh" có 2 điểm hơn hẳn các thứ hoa bình thường: Hoa rất nhiệt tình, chứ không phải vô cảm, vì khi đã nở mãn khai, tức là nở lớn, để có thể tỏa ánh sáng của "Hoa đăng" cho lính bạn thấy rõ tình cảm nồng nàn của "Trái Sáng", tức đóa hoả châu đã kết quả .Hoa rất chia xẻ vui buồn, lo âu, tức giận... cùng "quan với quân lên đường" soi tỏ cho "đoàn ngựa xe cuối cùng" để đánh thắng giặc thù .<o:p></o:p>

Hầu hết mặt trận nào xẩy tới khi đêm, có cả rừng hoả châu trên trời, thì an lòng lính hơn. Thêm vào đó, sa trường nổi sóng tiến quân, trong bom rơi đạn nổ của phi pháo yểm trợ, thì chao ôi, hào quang chiến thắng, chính là Hoa đăng đan kín bầu trời... Vẫn còn soi tỏ mặt người trong đêm, "Hoa Chiến tranh" từng đoá lặng lờ rơi xuống, đoá ở ven sông, đoá trên sườn núi, đoá giữa cánh đồng, đoá trong khe suối...
Ôi những đoá hoa đẹp bão bùng sắc lửa, một thời nào chưa xa lắm, mà sao đã sớm đi vào huyền thoại, khi đại mộng dở dang. Những người lính nơi biên cương, trấn thủ lưu đồn miệt mù năm tháng, bỗng thấy ánh hoả châu xa, thoáng "một mình thì thầm. .. đã gặp một nụ hoa nở về đêm". "Hoa Chiến tranh" không chỉ nở về đêm, đôi khi trái <o:p></o:p>

sáng còn soi tỏ cho trận địa giữa ban ngày. Thủa trước 30-4 -1975, một lần tôi phải tới quận Hiếu Đức để thăm trường tiểu học Hiếu Đức, bỗng nghe tiếng máy bay quần thảo trên trời, tiếp theo là đạn nổ như pháo giao xuân, thầy hiệu trưởng hỏi tôi vẻ nhẫn nhịn:
"đánh trên Đại Lộc rồi, chị có sợ không?"Hiếu Đức và Đại Lộc là 2 quận tiếp giáp của tiểu khu Quảng <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Nam</st1:place></st1:country-region>. Nên ra sân trường Hiếu Đức, ngó lên hướng Đại Lộc, súng giao tranh đang nổ giữa ban ngày... Tôi hỏi thầy Tôn Thất Sang, hiệu trưởng là: "đã thấy trận mạc như thế bao giờ chưa? "Thầy giáo hiệu trưởng trả lời: "phía đó bị hoài."
Giữa núi đồi làng mạc mầu xanh xa xa đó, một mâm lửa khổng lồ, hiệu trưởng làm bộ nghe ngóng, đoạn nói: "không lâu đâu, chút nữa hoả châu lên, là chúng nó tắc họng ngay".

<o:p></o:p>

Tôi ngạc nhiên quá, hỏi thăm tiếp: "tại sao phải có hoả châu, đang giữa ban ngày mà?"
Thầy giáo cười rất ý nhị: "đôi khi phải có hoả châu ban ngày, chúng mới sợ". Ý nói Việt Cộng luôn sợ sự toàn vẹn của ta, đánh giặc với cả cõi lòng chiến trận, khả năng tiếp vận rất cần thiết, cho dẫu có dư thừa như hoả châu bay giữa thanh thiên bạch nhật chẳng hạn.

<o:p></o:p>

Đêm giao thừa Tết Mậu Thân ở Đà Nẵng, trong lúc nhà nhà còn đang mở cửa, bàn cúng tống cựu nghinh tân đang đèn hương thơm ngát, cùng với tiếng pháo chào xuân.
Thì... Hoả Châu bay đầy trời hướng Nam thành phố, bên kia sông Cẩm Lệ, tức làng thôn Cẩm Tú, sát chân Ngũ Hoành Sơn, thường gọi là núi Non Nước, chúng tôi chưa kịp biết chuyện gì, thì điện thoại reo từ Bộ Tư Lệnh Q Đ I/ QKI kêu gọi tất cả các trưởng phòng, ban và đơn vị trưởng về đơn vị ứng chiến. Cũng chưa kịp hỏi thêm "truyền tin", giọng nói thân quen của thiếu tá Nguyễn Văn Ban, chỉ huy trưởng Tổng Hành Dinh Bộ Tư Lệnh tiếp một câu mà lúc nào cũng sẵn sàng nói với tôi: "riêng cô Mỵ, sớm mai hãy tới".<o:p></o:p>

"Hoa Chiến Tranh" cứ nở trong vườn tâm tư, với bạt ngàn sắc hoàng kim trên vạt cỏ bồ công anh hoang dại, đã nhuộm vàng dĩ vãng tôi, như tuổi xuân lãng đãng... xa rồi ...

 CAO MỴ NHÂN<o:p></o:p>

Song Nhihttp://www.blogger.com/profile/10387926035188855850noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2905169084200050393.post-1948987152889731792017-02-09T20:04:00.001-08:002017-02-09T20:08:31.607-08:00MIỀN NAM ĐỆ NHẤT VÀ ĐỆ NHỊ CỘNG HÒA

Khi tái bản lần thứ ba cuốn Nửa Thế Kỷ Việt <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>, tôi viết thêm một chương về một thể chế đã tồn tại suốt 20 năm, một giai đoạn ngắn ngủi so với chiều dài lịch sử dân tộc. Tuy nhiên, giai đoạn lịch sử hai mươi năm (1955 -1975) ấy, nếu đem so sánh, cân nhắc trong thời kỳ lịch sử Việt Nam cận đại khi đất nuớc phân tranh hai miền Nam Bắc, tình tự dân tộc phân hóa vì ý thức hệ Quốc Cộng,
hai mươi năm đệ nhất và đệ nhị Cộng Hòa, người dân miền Nam được hít thở không khí tự do, được hưởng các quyền căn bản theo đúng quy ước nhân quyền của Liên Hiệp Quốc; ngược lại người dân miền Bắc phải sống dưới chế độ cộng sản độc tài hà khắc, bị tước đoạt mọi quyền tự do tối thiểu của một công dân. <o:p></o:p>

Tôi lớn lên qua tuổi thiếu niên, từng chứng kiến và là nạn nhân những vụ đàn áp hà khắc dưới chế độ cộng sản, vượt biên, chạy trốn con người, trốn khỏi quê huơng bản quán sau CCRĐ. Từ trước và sau năm 1954 tôi đã từng chứng kiến, tại miền Bắc, CS tuyên truyền đầu độc người dân bằng những luận điệu xảo trá hoang đường rằng, dưới sự cai trị của Ngô Đình Diệm, miền Nam là một địa ngục. Người miền Bắc di cư vào <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place> phải giết con nhỏ lấy thịt làm giò lụa bán để kiếm sống. CS trưng bày trong phòng học, tuyên truyền đầu độc những đầu óc non dại bằng những tấm bích chương vẽ hình một quái vật mình chó, đầu người, mặt Diệm. <o:p></o:p>

Tôi mang ấn tượng đó sang Lào. Khi đến nhà một người Việt, chủ nhân lò bánh mì duy nhất trong tỉnh, nhìn thấy ảnh TT Diệm treo trang trọng trên bức tường phòng khách, tôi đứng lặng người, như vừa tỉnh một cơn mê. Từ đó, dù chưa biết gì về SG, chưa biết gì về miền <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>, về chế độ, lòng tôi rộn rã về một cuộc đời mới. Và tôi mơ ước được sớm trở về miền <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>.<o:p></o:p>

Tháng Tư năm 1960 rời Lào về Sài Gòn, tôi thực sự đuợc sống một thời hăm hở, tự do bay nhảy, học hành và thành đạt. Trong khi, tôi không bao giờ quên được tuổi thơ hãi hùng lúc sống ở quê nhà, nhất là từ cuộc CCRĐ. Tôi lại nhớ nằm lòng những gì bố tôi kể lại những quãng đời ông sống dưới chính thể quân chủ nhà Nguyễn, dưới thời thực dân Pháp đô hộ, và thời trai trẻ là đảng viên đảng CS Đông dương, bí thư chi bộ thời kỳ Xô Viết Nghệ Tĩnh. Những lần với gậy tầm vông, cùng các đồng chí đột kích đồn Tây, cõng đồng đội bị thương chạy thoát, máu dính đầy tay chân, đầu cổ, về nhà đúng lúc mẹ tôi chuyển bụng sinh anh cả tôi. <o:p></o:p>

Một sự việc tôi không thể quên, bố tôi kể những lần theo các “đồng chí” cấp trên về, kéo đến từng nhà “có máu mặt”, có của, bắt trói treo lên xà nhà, quấn dẻ thấm dầu hôi vào gót chân khổ chủ để khảo của, bắt đưa vàng bạc “hiến tặng” cho “tổ chức”. Người khổ chủ cuối trong lần khảo của ấy là chính bà nội tôi. Bố tôi sửng sốt, lý luận, van xin, bà nội tôi mới thoát nạn. Từ tấm mặt nạ đó rớt xuống, lộ rõ bộ mặt “tổ chức” gian tà độc ác, bố tôi dần dần rút lui và ly khai khỏi đảng. <o:p></o:p>

Trong khi đó, một ông “quan Tây” từ huyện đi ngang qua làng tôi thấy một cây cầu mới làm, có một thanh ván bìa gỗ lim bắc ngang qua, viên quan người Pháp liền triệu tập Lý Trưởng và các viên chức hào cựu trong xã lại truy hỏi tấm gỗ lim ấy lấy từ đâu? Ai khai thác gỗ qúy trong rừng? Có giấy phép của Thủy lâm không? Chuyện Tây thực dân bảo vệ rừng cho xứ <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Annam</st1:country-region></st1:place>đô hộ, so với các chế độ về sau quả là… chuyện lạ!<o:p></o:p>

Những gì bố tôi kể tôi nghe; những gì tôi tận mắt chứng kiến, những gì tôi và gia đình tôi trực tiếp hứng chịu qua các chính sách thuế nông nghiệp, truy tô, đấu tố, xử tử, khủng bố, giam cầm… tất cả như thẩm nhập vào tâm trí để tôi xác quyết Miền Nam, với hai chế độ Đệ Nhất và Đệ Nhị Cộng Hòa là vùng đất hứa cho những ai được sống ngoài vòng kìm tỏa sau bức màn sắt, dưới chế độ độc tài toàn trị của đảng CSVN. <o:p></o:p>

QUỐC GIA VIỆT <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">NAM</st1:place></st1:country-region><o:p></o:p>

<st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">
</st1:place></st1:country-region>

Sau “100 năm nô lệ giặc Tây”, từ năm 1948 Việt Nam là một quốc gia quân chủ lập hiếnthuộc Liên hiệp Pháp, tuyên bố chủ quyền toàn bộ lãnh thổ, Thủ đô đặt tại Sài Gòn, Quốc trưởng là cựu hoàng Bảo Đại. Tồn tại từ đó cho đến năm 1955. <o:p></o:p>

Tháng 6/1954, sau thất bại trận Điện Biên Phủ, Pháp đã ký tắt một hiệp ước dự định trao trả độc lập cho Quốc gia Việt <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>. Một tháng sau, Hiệp định Geneve ký kết ngày 20-7 chia đôi Việt <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>. Theo các điều khoản của Hiệp định này, chính quyền và các lực lượng quân sự của Liên Hiệp Pháp, bao gồm Quốc gia Việt Nam tiếp thu lãnh thổ từ vĩ tuyến 17 trở xuống. <o:p></o:p>

Toàn bộ các đơn vị quân đội Pháp triệt thoái khỏi miền <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place> về nuớc.<o:p></o:p>

Các lực lượng Cộng sản ở miền <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place> tập kết ra miền Bắc. Quân đội Việt Minh tiếp thu Hà Nội. Miền Bắc đặt dưới sự cai trị của chế độ độc đảng CSVN, tiến hành cuộc chiến thôn tính miền <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place> từ thập niên 60. <o:p></o:p>

ĐỆ NHẤT CỘNG HÒA<o:p></o:p>

Sau Hiệp định Geneve 20-7-1954, Ông Ngô Đình Diệm về nước, nhận lãnh một gia tài miền <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>tan hoang vì chiến tranh, một xã hội băng hoại với những “thập loại sứ quân” từ Bảy Viễn, Ba Cụt đến Kim Chung, Đại Thế Giới, Bình Khang. Mỗi lãnh chúa chia nhau chiếm hữu từng vùng lãnh thổ, hoạt động thổ phỉ ngoài vòng pháp luật. Ông Diệm vừa dẹp loạn an dân, đưa giang sơn về một mối; vừa lo định cư cho gần một triệu đồng bào di cư từ Miền Bắc. <o:p></o:p>

Giai đoạn những năm đầu của đệ nhất cộng hòa, Chính trị ổn định, Xã hội nề nếp, Văn Hóa, Giáo dục quy củ và thăng tiến ngoạn mục. <o:p></o:p>

Nhưng rồi xáo trộn đã liên tiếp xẩy ra chỉ vì những kẻ “nội thù”, những chính khách sa lông, những chính trị gia nửa mùa, những lãnh tụ đảng phái tham lam quyền lực mù quáng, không viễn kiến, thiếu tầm nhìn về hiểm họa cộng sản, về một tình thế chính trị bất ổn. <o:p></o:p>

Trong khi miền Nam đang lúc vừa xây dựng vừa kiện toàn một xã hội và thể chế ổn định để đối đầu với hiểm họa cộng sản đã chiếm nửa nước, thì đảng phái lại kéo quân đi lập chiến khu Ba Lòng chống chế độ, chống phá những nổ lực cấp thiết cho sự tồn tại và phát triển của miền Nam. Một lòng thì yên ổn. Hai lòng, từ ly thân đến ly dị…, thử hỏi “Ba Lòng” làm sao có thể tồn tại? <o:p></o:p>

Ngày 20 tháng 12 năm 1960, CS thành lập “Mặt Trận Dân Tộc Giải phóng miền Nam”, trước đó một tháng, ngày 11-11-1960 Trần Đình Lan, Vương văn Đông cấu kết các phần tử phản loạn làm đảo chánh, ném bom Dinh Độc Lập. Chế độ mặc dầu vẫn đứng vững, tiếp tục cuộc chiến đấu chống CS xâm lăng, nhưng cuộc đảo chính là một “quả đấm thôi sơn”.<o:p></o:p>

Năm 1963, mượn cớ “chế độ đàn áp Phật Giáo”, CS và đám cơ hội đã dấy động những cuộc biểu tình liên tục, ngày càng quy mô “ác liệt”, với những cuộc đình công bãi thị, những vụ tự thiêu (*), tác động vào lương tâm các chính phủ và nhiều người, trong và ngoài nước.  <o:p></o:p>

Đến đây ly nước lạnh đã tràn. Mặc dù đoàn điều tra Liên Hiệp Quốc đã đưa ra kết luận không có tình trạng đàn áp Phật giáo và kỳ thị tôn giáo tại miền Nam VN, Mỹ và CSVN không hẹn mà thành kẻ đồng lõa, trong âm mưu lật đổ chế độ của T.T Ngô Đình Diệm. Cuộc đảo chính do Mỹ sắp đặt với sự kích động, cổ vũ của CS thông qua Phật giáo Ấn Quang.<o:p></o:p>

Dư luận cho rằng, lý do sụp đổ của nền Đệ Nhất Cộng Hoà là do chính sách “gia đình trị” và việc đàn áp Phật Giáo của chính quyền T.T Diệm. Nhưng nguyên nhân sâu xa của cuộc chính biến lịch sử nầy, như những gì người ta nhìn thấy lúc bấy giờ, như kết kuận của phái đoàn điều tra LHQ và theo như những tài liệu của Mỹ được giải mật, cùng hồi ký của những người tham gia cuộc đảo chánh, thì nguyên nhân căn bản khiến Mỹ muốn loại bỏ Tổng Thống Ngô Đình Diệm, là vì T.T Diệm không đồng ý cho Hoa Kỳ đổ quân Mỹ ào ạt vào miền Nam Việt Nam, theo chủ trương của các chính khách diều hâu tại Hoa Thịnh Đốn. <o:p></o:p>

Sư sụp đổ của nền Đệ Nhất Cộng Hòa là khởi đầu một đường trượt liên tục suốt hơn mười năm, dẫn tới sự sụp đổ của Miền Nam Việt <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>. Ngày nay, nhiều chiến lược gia và các nhà nhận định thời cuộc cho rằng có ba nguyên nhân chính đưa tới thảm họa 30.4.1975: <o:p></o:p>

- Một là việc Lật đổ Chánh Quyền T.T Ngô Đình Diệm, và việc bãi bỏ quốc sách Ấp Chiến Lược.<o:p></o:p>

- Hai là việc Mỹ áp lực VNCH giải thể Qũy Tiết Kiệm Quân Đội, một cơ cấu tài chánh, có thể mỗi thập niên tích lũy cho Ngân Quỹ của QL/VNCH tối thiểu 12 tỷ đồng (không kể khoản tiền lời sản sinh). Sự kiện này làm hụt hẫng niềm tin của quân nhân các cấp trước một việc làm mờ ám và táo bạo. Cùng lúc, Tín Nghĩa Ngân Hàng cũng bị giải thể và dân biểu Nguyễn Tấn Đời bị bắt giam. <o:p></o:p>

- Ba là việc Mỹ phủi tay trước trách nhiệm can thiệp vào cuộc chiến ngay từ đầu, vừa bó tay QL/VNCH, vừa tạo nên một tâm lý hoang mang tiêu cực trong nhân dân và quân đội miền <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>. Cuối cùng là cuộc triệt thoái một cách hỗn loạn và bi thảm khỏi Cao Nguyên vào tháng 3/1975.<o:p></o:p>

(*) Hiện nay trên các trang mạng xã hội và trong nhiều tài liệu, đã trưng hình ảnh, bằng chứng chiếc xe chở HT Thích Quảng Đức đến góc đường Phan Đình Phùng - Lê Văn Duyệt (nay là Nguyễn Đình Chiểu - CM tháng Tám) là xe của ông Tôn Thất Hối, (bố vợ NS Trần Quang Thuận) và người rưới xăng lên đầu, mình và châm lửa đốt HT Thích Quảng Đức là Nguyễn Công Hoan, dân biểu VNCH, một VC nằm vùng.<o:p></o:p>

Ngày đó tôi được chứng kiến tại chỗ, từ phút đầu tiên HT Thích Quảng Đức tự thiêu.<o:p></o:p>

 <o:p></o:p>

Được một người quen, GS Nguyễn Hưng Nhân báo cho biết, sáng sớm hôm đó tôi cỡi chiếc xe Velo Solex vừa đến góc đường, đoàn tăng ni cũng đã từ hướng ngã tư đường Cao Thắng Phan Đình Phùng (Ng. đình Chiểu) hướng tới Lê Văn Duyệt (CMT8). Đoàn rẽ trái vào khoảng trống góc đường LVD - PĐP, trước sứ quán Cambodge, đối diện là garage sửa xe hơi, một bên là cây xăng Caltex. Tôi đứng bên cây xăng nhìn sang, chỉ cách mặt đường khoảng 4-5 mét. <o:p></o:p>

Lúc đó tôi thấy một vị sư được dìu xuống xe, có người dẫn đi mấy buớc, vị sư ngồi xuống thế tọa thiền. Xung quanh người ta tự động dàn thành một vòng tròn, số đông tăng ni, xen lẫn là những cảnh sát mặc cảnh phục màu trắng đứng xem kẽ. Khi lửa bốc cháy, nhiều bà Phật tử sụp xuống lạy, khóc la. Nhưng tuyệt nhiên không có một người nào, kể cả cảnh sát xông ra cứu chữa. Tôi cau mày đứng nhìn cho đến khi HT. Thích Quảng Đức ngả người lật ngửa ra trên nền xi măng, tôi dắt xe chạy về nhà, kể câu chuyện với bố mẹ tôi. Lúc đó tôi có nhìn thấy nhưng không biết người đổ xăng châm lửa là ai. Và sự việc xẩy ra quá nhanh khiến tôi không kịp suy nghĩ và ghi nhận.<o:p></o:p>

Sau đảo chánh, Ông Nguyễn Hưng Nhân có tặng tôi một ấn bản tài liệu, ghi lại toàn bộ hình ảnh (màu) cùng bài viết về cuộc tự thiêu. Tập sách khổ lớn (bằng 1/2 khổ nhật báo). Ngày sang Mỹ tôi để lại cho ông anh cả tôi, nay không biết còn hay mất.<o:p></o:p>

Trước nay đã có nhiều bài viết phân tích, nhận định về biến cố trọng đại này. Ký giả David Halberstam từng đặt dấu chấm hỏi: Làm thế nào để Thích quảng Đức có thể tự thiêu đến chết mà không hề cử động cơ bắp? (How was Thich Quang Duc able to burn himself to death without moving a muscle?).<o:p></o:p>

Ngày nay mọi việc đã rõ trắng đen, tại thành Hồ, CS đã dựng tượng tướng Dương Văn Minh và Hoà Thượng Thích Quảng Đức (tục danh Lâm Văn Túc), xác nhận là người của CS và tôn vinh họ là những người có công với cộng sản.<o:p></o:p>

**<o:p></o:p>

Lại một lần nữa, một số tướng lãnh làm cuộc đảo chánh ngày 1-11- 1963, kết liễu sinh mệnh hai anh em TT Ngô Đình Diệm và ông cố vấn Ngô đình Nhu, kết liễu nền đệ Nhất Cộng Hòa. Theo LS Trương Phú Thứ, “Thực chất cuộc đảo chính là cuộc tạo phản, nhằm thỏa mãn thú tính của một số cá nhân tham vọng bè phái, và nhất là phục vụ quyền lợi và đòi hỏi của ngoại bang. Cuộc đảo chính đã tạo ra hỗn loạn triền miên trong sinh hoạt chính trị ở miền Nam, gây chia rẽ trầm trọng giữa các thành phần dân chúng, ngay cả trong quân đội…”.<o:p></o:p>

Tổng thống Hoa Kỳ Lyndon Johnson đã gọi bọn tướng lãnh ấy là lũ côn đồ "A Goddamn Bunch Of Thugs". Tháng 5 năm 1961, ông Johnson đã từng đưa ra nhận định: “Tổng Thống Ngô Đình Diệm là Winston Churchill của Đông Nam Á”. Sau cuộc đảo chính 1-11-1963, Phó TT Johnson nói: “Tôi đã bảo đừng đảo chánh”. “Chúng ta đã giết Tổng Thống Diệm để tạo thêm bất ổn chính trị không lường”.<o:p></o:p>

Lịch sử là một cuộc tái diễn không ngừng (“L’histoire est perpétuel recommencement”). Lịch sử sẽ soi rọi quá khứ để người hôm nay và ngày sau không bước vào vết xe cũ. Sự thật đã được phơi bày, lịch sử phải được phân minh. <o:p></o:p>

Để bạn đọc hôm nay và hậu thế không phải mù mờ suy đoán, xin ghi lại dưới đây những dữ kiện trong các hồ sơ tối mật của Mỹ đã được bạch hóa vào năm 1998, trong đó có "Bản ký tự” từ một cuốn băng giải mật được thu tiếng tại tòa Bạch Ốc vào chiều ngày Thứ Hai 04 tháng 11, 1963 (hơn một ngày sau khi anh em ông Diệm bị giết), cuốn băng hiện được lưu trữ tại Thư Viện Tổng Thống Kennedy ở Boston, nội dung: <o:p></o:p>

 <o:p></o:p>

Tổng Thống John Kennedy đã nhận ông là người có can dự ngay từ đầu về kế hoạch đảo chánh và nói rõ những ai là “tòng phạm”. Qua nguyên văn lời TT Kennedy được thu băng kéo dài 5 phút, kể cả gần 2 phút nói chuyện với con": <o:p></o:p>

1./- "Cuộc đảo chánh đã xẩy ra tại Sài Gòn vào cuối tuần. Nó là tột đỉnh của cuộc thảo luận trong ba tháng về một cuộc đảo chánh, một cuộc thảo luận đã gây chia rẽ trong chính quyền ở đây và ở Sài Gòn".<o:p></o:p>

2./- "Tôi cảm thấy chúng ta phải gánh vác rất nhiều trách nhiệm vì nó đã khởi sự bằng điện văn (mang số 243 được gửi vào cuối tháng Tám, chính xác là vào hồi 9 giờ 36 phút tối thứ Bảy, 24 tháng 8, 1963, từ Bộ Ngoại Giao Mỹ ở, cho Đại sứ Lodge ở Sài Gòn) của chúng ta gửi vào đầu tháng Tám trong đó chúng ta gợi ý cuộc đảo chánh".<o:p></o:p>

3./- "Theo nhận định của tôi điện văn đó đã được thảo quá tệ, đáng lẽ nó không bao giờ được gửi đi vào một ngày Thứ Bảy. Đáng lẽ tôi đã không nên chấp thuận nó mà không qua một cuộc thảo luận bàn tròn để qua đó McNamara và <st1:place w:st="on"><st1:city w:st="on">Taylor</st1:city></st1:place>có thể trình bầy quan điểm của họ. Trong khi chúng ta đã sửa lại tầm mức của nó trong các điện văn sau đấy, chính điện văn đầu tiên ấy đã khuyến khích Lodge theo chiều hướng ông ta đã muốn tiến tới. Tướng Paul Harkins tiếp tục chống đối cuộc đảo chánh trên căn bản là nỗ lực quân sự đang tiến hành tốt đẹp".<o:p></o:p>

4./- "Tôi đã bị sốc về cái chết của Diệm và Nhu. Tôi đã gặp Diệm với Thẩm Phán Tối Cao Douglas nhiều năm trước. Ông đã là người có cá tính ngoại hạng và trong khi ông trở thành khó khăn với ta vào những tháng vừa rồi nhưng trong khoảng mười năm qua ông đã giữ vững nước ông để duy trì được nền đôc lập dưới những nghịch cảnh rất khó khăn".<o:p></o:p>

5./- "Cách mà ông đã bị giết thật là kinh khủng. Vấn đề bây giờ là liệu các tướng có thể đoàn kết với nhau để cùng xây dựng một chính quyền ổn định hay là Sài Gòn sẽ bắt đầu, công luận tại Sài Gòn, trí thức, sinh viên, vân vân sẽ chỉ trích chính quyền này như là áp bức và phi dân chủ trong một tương lai không xa”.<o:p></o:p>

6./- TT Kennedy thông báo (theo tác gỉa Đinh Từ Thức):<o:p></o:p>

6/a. Phe chống đảo chánh gồm: "Tướng Maxwell Taylor, Bộ Trưởng Tư Pháp Robert Kennedy, Bộ Trưởng Quốc Phòng Robert McNamara, Tổng Giám Đốc CIA John McCone".<o:p></o:p>

6/b. Phe ủng hộ đảo chánh: "Bộ Ngoại Giao, dẫn đầu bởi Averell Harriman, George Ball, Michael Forestal, Roger Hilsman.<o:p></o:p>

6/c. Michael Forrestal chỉ là một thứ thiên lôi chỉ đâu đánh đó của Averell Harriman.<o:p></o:p>

7./- Harriman đã có biệt danh “cá sấu”. Tại bàn hội nghị, mắt ông ta lúc nào cũng lim dim như mắt cá sấu nằm bên bờ kinh lạch, lâu lâu “táp” một cái, con mồi khó thoát.<o:p></o:p>

8./- Bobby Kennedy đã tặng ông ta một con cá sấu nhỏ bằng vàng, và nhân viên ông ta tặng một con bằng bạc, coi như kỷ vật “từ các nạn nhân”. Cá sấu Harriman đợi hơn một năm, táp được anh em Cố TT Ngô Đình Diệm.<o:p></o:p>

[Listening In: The Secret White House Recordings of John F. Kennedy, The Kennedy Library Foundation; Foreword by Caroline Kennedy and Introduction and Annotations by Ted Widmer. Copyright 2012 The John F. Kennedy Library Foundation, Inc. Published by Hyperion. [Theo tác giả Đinh Từ Thức (DCVonline)] <o:p></o:p>

Ý Kiến Của Đảng Cộng Hòa Mỹ về cuộc đảo chính 1-11-1963<o:p></o:p>

1./- Loại bỏ ông Diệm đã không đoàn kết được dân chúng sau lưng các tướng lãnh, như là <st1:place w:st="on"><st1:state w:st="on">Washington</st1:state></st1:place>đã hy vọng. Mặc đầu New York Times đã ca tụng đảo chánh như là một cơ hội đẩy lui cộng sản trên khắp các nẻo đường Đông Nam Á, nhưng sự thật trái ngược đã diễn ra.<o:p></o:p>

2./- Cuộc đảo chánh đã phá hủy kiến trúc được xây dựng trong hàng chục năm, để lại một nhóm tướng lãnh tranh quyền thiếu kinh nghiệm hay hậu thuẫn chính trị.<o:p></o:p>

3.- Chỉ trong năm 1964, đã diễn ra bảy lần thay đổi chính quyền. Không có lần nào theo đường lối dân chủ, và tất cả đều là kết quả của một cuộc đảo chánh, dưới hình thức này hay hình thức khác. Những người kế nhiệm ông Diệm thiếu uy tín của một lãnh tụ quốc gia, hay hình ảnh đáng kính nể của một ông quan, đã không biết làm cách nào khác hơn là đẩy cuộc chiến vào tay Hoa Kỳ. "Do đó, Việc Mỹ tham chiến ở Việt Nam không phải là nguyên nhân, mà là hậu quả của cuộc đảo chánh 1-11, 1963". [Theo Henry Kissinger trong Diplomacy (Trích tác giả Đinh Từ Thức, Hồng Lĩnh ghi lại)]<o:p></o:p>

ĐỆ NHị CỘNG HÒA 1967-1975<o:p></o:p>

Sau ngày 1-11-63, khi nền đệ nhất Cộng Hòa chấm dứt, một loạt biến cố chính trị tranh giành quyền lực giữa các phe phái và giới tướng lãnh diễn ra. Tháng 1 năm 1964 tướng Nguyễn Khánh đảo chính lật đổ “Hội đồng quân nhân cách mạng” lên nắm quyền. Một chính phủ dân sự được thành lập với ông Phan Khắc Sửu làm quốc trưởng và ông Phan Huy Quát làm thủ tướng trong một hoàn cảnh phức tạp: tranh chấp giữa các đảng phái, các tôn giáo, chiến tranh ngày một gia tăng, Mỹ ào ạt đổ quân vào Việt <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>để ngăn chặn làn sóng đỏ. Phan Khắc Sửu - Phan Huy Quát, trong một tình thế như vậy không điều hành được chính phủ, từ chức, trao quyền lại cho các tướng lãnh. <o:p></o:p>

Ngày 16-8-1964, tướng Khánh ban hành Hiến chương Vũng Tàu, tự phong Quốc Trưởng, Thủ tướng, Tổng tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng QL/VNCH. <o:p></o:p>

Tháng 2-1965 hai tướng Thiệu Kỳ cùng hội đồng tướng lãnh buộc tướng Khánh xuất ngoại sống lưu vong.<o:p></o:p>

Ngày 19 tháng 6-1965 hai tướng Thiệu, Kỳ được quân đội đưa lên lãnh đạo đất nước. <o:p></o:p>

Cấu trúc của nền Hành chánh gồm hai cơ cấu: Uỷ ban Lãnh đạo Quốc gia, và Uỷ Ban Hành Pháp Trung Ương. Chủ tịch Uỷ ban Lãnh đạo Quốc gia là tướng Nguyễn Văn Thiệu; Chủ tịch Uỷ Ban Hành Pháp Trung Ương là tướng Nguyễn Cao Kỳ. Ủy ban Lãnh đạo Quốc gia mở cuộc bầu cử Quốc hội lập hiến vào ngày 3 tháng 9. 1965. 118 đại biểu đắc cử gồm nhiều thành phần. Ngày 1 tháng 4 năm 1967 Quốc Hội tuyên cáo bản Hiến pháp Đệ nhị Cộng hòa Việt Nam. Hiến pháp này là cơ sở pháp lý của Việt Nam Cộng hòa cho đến 30 tháng 4 năm 1975. <o:p></o:p>

Hiến pháp 1967 theo mô hình của nhà nước Hoa Kỳ, xác lập cơ cấu tổ chức chính quyền Việt Nam Cộng hòa rất hoàn chỉnh. Hiến pháp Việt Nam Cộng hòa đã thể hiện khá đầy đủ tinh thần của chủ nghĩa hợp hiến.<o:p></o:p>

Năm 1971, cuộc Tổng Tuyển cử thứ nhì của Đệ nhị Cộng hòa. Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu tái đắc cử nhiệm kỳ thứ hai.<o:p></o:p>

Hiệp định Paris ngày 11 tháng 1-1973, ký kết giữa bốn bên tham chiến (Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Hoa Kỳ, Cộng hòa Miền Nam Việt Nam và Việt Nam Cộng hòa), quân đội Hoa Kỳ rút khỏi Việt Nam. Việt Nam Cộng hòa phản đối một số điều khoản trong hiệp định, nhưng phía Mỹ quyết định dứt khoát rút quân, từ bỏ cuộc <o:p></o:p>

chiến, đã gây áp lực chính phủ Việt Nam Cộng hòa chấp nhận ký kết hiệp định.<o:p></o:p>

(https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a)<o:p></o:p>

Sau khi Hoa Kỳ rút lui, CS Hà Nội mở các mặt trận quy mô tấn công vào miền <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>. Ngày 30-4-1975, Sài gòn thất thủ, cuộc chiến 20 năm chấm dứt. Toàn cõi Việt <st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region> lọt vào ách thống trị của tập đoàn độc đảng cộng sản Việt <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>.<o:p></o:p>

**<o:p></o:p>

Đúng như nhận định (3) của Đảng Cộng Hòa Mỹ về cuộc đảo chính 1-11-1963, những người làm đảo chánh, kế nhiệm TT Ngô Đình Diệm không có quá trình kinh nghiệm chính trường, làm sao có uy tín của một lãnh tụ quốc gia, làm gì có hình ảnh đáng kính nể của một ông quan. <o:p></o:p>

Mười lăm năm có mặt ở miền Nam, dưới hai thời đệ nhất và đệ nhị cộng hòa, kể cả gần mười năm trong nhà tù cộng sản sau 75, qua những gì nghe thấy, qua những cọ xát ở ngoài xã hội và trong tù, tôi có thể đưa ra nhận xét, một số tướng lãnh, chính khách, một số lãnh tụ (tôi không vơ đũa cả nắm) không có kinh nghiệm với cộng sản và thiếu lý tưởng kiên định trung thành với cuộc chiến đấu chống cộng, là kẻ cơ hội, thiếu tài năng, nên đã không cáng đáng được trách nhiệm trước đại cuộc, phải trao công việc điều hành cuộc chiến vào tay người Mỹ, để kết cục 10 năm sau người Mỹ phủi tay, phản bội đồng minh, trói tay quân đội miền Nam, trao lãnh thổ VNCH với hơn ba mươi triệu người dân miền Nam cho Cộng sản. <o:p></o:p>

Tôi đồng thuận với ý kiến từ dư luận cho rằng “miền <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>VNCH thua CS là phải”.<o:p></o:p>

Những người có ý kiến này không phải họ cho rằng CS tài ba đảm lược, mà nhận xét chung VNCH thua vì hai hai yếu tố: <o:p></o:p>

1 Thứ nhất.- VNCH theo thế chế tự do dân chủ. Tôn trọng và bảo vệ các quyền căn bản của người dân. VNCH “Đem đại nghĩa để thắng hung tàn/ Lấy chí nhân mà thay cường bạo”. Trong khi cộng sản chủ trương ngược lại, đem hung tàn thay cho chính nghĩa/ Lấy cường bạo thay cho lòng nhân. VNCH chủ trương bảo vệ tài sản sinh mệnh người dân,<o:p></o:p>

trong khi cộng sản sẵn sàng moi gan, mổ ruột bất cứ người nào mà họ nghi ngại, không ưa; hoặc không làm vừa long họ. CS chủ trương khủng bố, uy hiếp để răn đe, buộc mọi người phải tuân theo họ.<o:p></o:p>

T.T. Ngô Đình Diệm chết cũng vì “Đem đại nghĩa để thắng hung tàn”. Trong cuộc đảo chính 1-11-63, Khi Thiếu tá Duệ, Tham Mưu Trưởng Liên đoàn Phòng vệ Phủ Tổng Thống xin Ông Diệm cho đem đại đội thuộc Lữ đoàn liên quân phòng vệ phủ T.T lên Bộ Tổng Tham Mưu bắt nhóm đảo chính, T.T Diệm nói: “Không được. Hãy dành lực lượng và võ khí để đánh Cộng sản. Người nhà không nên tàn sát lẫn nhau. Quân đội để đi đánh CS chứ quân đội đi đánh quân đội à”. <o:p></o:p>

Vị Thiếu tá nói, “thưa T.T không bắt họ thì mình chịu chết sao”. Ông Diệm nói lại: “Chết thì đã sao”. Và TT Diệm đã chết vì lòng nhân, vì đại nghĩa.<o:p></o:p>

(Hai Cuộc Đảo Chánh, Phạm Văn Hưởng, Nguồn số 53, tháng 1/2012 trang 121”<o:p></o:p>

2.- Thứ hai, đảng CSVN có một hệ thống kết nạp và kiểm soát nhân sự rất chặt chẽ. Từ bộ phận đầu não, bộ chính trị và ban bí thư, đến các nhân sự cấp dưới không cần kiến thức và tri thức mà chỉ cần niềm tin vào đảng (dù đúng hay sai), lòng trung thành tuyệt đối và sự hy sinh quên mình. Thêm vào đó là chính sách tuyên truyền nhồi sọ, tẩy não để người cán bộ, đảng viên khi đã gia nhập hàng ngũ, họ trở thành giáo điều, trở thành những con ngựa bị bịt mắt, chỉ còn con đường đi tới theo lằn roi của tên xà ích chính trị bộ.<o:p></o:p>

<o:p></o:p>

Trong khi miền Nam VNCH hoàn toàn không có những điều kiện căn bản như trên áp dụng cho nhân sự các cơ cấu chính quyền, dân cử và đảng phái. Hàng ngũ công chức dân chính lỏng lẻo. Quân đội VNCH có tổ chức chặt chẽ, trên dưới có kỷ luật, nhưng một số cấp chỉ huy không đủ kiến thức và năng lực, thậm chí năng lực yếu kém, không có kinh nghiệm xương máu với CS, không ý thức được hiểm họa CS, “xem cuộc chiến như tai trời ách nước” (Nguyễn Bắc Sơn), xem con đường binh nghiệp là con đường tiến thân, thậm chí dùng chức tước địa vị để tranh thủ tư lợi. (Tướng bán gạo, bán, thuốc tây cho VC, tá dùng cả đoàn xe còi hụ để buôn lậu, dân biểu ăn cắp tượng Chàm, v.v..). <o:p></o:p>

Thử hỏi có không? Lý tưởng, ý chí chiến đấu và hy sinh quên mình?.<o:p></o:p>

Bên cạnh đó, lãnh tụ và nhân sự các cấp lãnh đạo đảng phái cũng không phải là những đảng viên trung kiên, không đặt cương lĩnh của đảng trên quyền lợi riêng tư, tự ái cá nhân, thiếu đức hy sinh quên mình cho đại nghĩa…<o:p></o:p>

Phần đông cựu tù nhân chính trị HO cảm thấy thất vọng trong những năm tháng chung đụng, cọ xát với đủ thành phần, chiến hữu, đồng đội của mình qua các trại tù cải tạo, khi chứng kiến một số quan “tai to mặt lớn”, những quan chức tiếng tăm một thời, những mai vàng, mai bạc ngày nào lấp lánh quyền uy, giờ đây trong bộ quần áo tù, đã lộ rõ bản chất của một con người, rất người... tư cách bệ rạc. Những người này không chỉ co rúm thủ thân, mà còn biểu lộ tư cách khúm núm, sợ hãi, tâng bốc kẻ giam nhốt mình, khẩn cầu những ân huệ vật chất nhỏ nhặt tầm thường. Con số này chỉ là thiểu số, nhưng là “con sâu làm rầu nồi canh”.<o:p></o:p>

Một ít lãnh tụ đảng phái danh tiếng, từng là Nghị sĩ, là Bộ trưởng Thông Tin vào tù làm ăng-ten “báo cáo cán bộ”, tuy chẳng có ai chết vì bị rình rập báo cáo ấy, nhưng danh dự hàng ngũ Quốc Gia và tập thể tù cải tạo bị xúc phạm, hoen ố dưới con mắt của đám cán binh CS. <o:p></o:p>

Trường hợp nhà văn Nhất Linh Nguyễn Tường Tam, một nhà trí thức, một nhà cách mạng, nhưng vì thành kiến với chế độ của T.T Ngô Đình Diệm, ông đã không nhìn ra hậu quả của việc đánh sập chế độ, phá bỏ thế ổn định, gây nên tình trạng hỗn loạn chính trị, xáo trộn đời sống xã hội, tạo lợi thế cho Cộng sảïn về mặt quân sự. Nhà cách mạng Nguyễn Tường Tam vô tình hay cố ý không nhận chân kẻ thù chính là cộng sản, không phải là chế độ đệ Nhất Cộng Hoà. Ông đi tìm cái chết (sau một cái trát hầu tòa), phủi tay trước trách nhiệm đối với 30 triệu người dân miền Nam lúc ấy, thay vì ông đi tìm một giải pháp và cùng chung vai gánh vác trách nhiệm. Đó là một cái chết mà ngôn ngữ đường phố gọi là lãng nhách, vô ích, không cần thiết cho đại sự.<o:p></o:p>

Hiện tượng nhức nhối phổ biến nhất ở bất cứ trại tù cải tạo nào, ngoài những người làm ăng-ten là đám "tự quản" đội trưởng, tổ trưởng trong tù. Họ là những chiến hữu, là những đồng đội, là những người bạn ngoài đời, nhưng vào tù, một số ảo tưởng được về sớm, được ban phát ân huệ, được hơn miếng khẩu phần, đã quay lưng trở mặt với tập thể, hợp tác với quản giáo, cai tù hành hạ anh em đồng đội của mình. Con số này khá đông. Vụ Bùi Đình Thi là một điển hình.<o:p></o:p>

Trên đây là những chi tiết, những mảnh vụn, những viên sỏi, những vết đen trong toàn bộ 20 năm sinh hoạt chính trị tồn tại của hai chế độ cộng Hòa Miền Nam VN, tiếp theo là những thể hiện cá nhân con người khoảng 20 năm sau 1975 trong các nhà tù Cộng sản. <o:p></o:p>

Để tránh phiến diện trong bức tranh toàn cảnh phải nêu lên một số con người và hiện tượng tiêu cực, nhưng điều chung quyết khẳng định: thể chế dân chủ miền Nam VNCH là một thể chế được xây dựng trên căn bản phân quyền, tự do dân chủ, lấy nhân bản làm phuơng châm cho một nền hành pháp, lập pháp và tư pháp, xứng đáng đứng ngang hàng với các quốc gia dân chủ tiến bộ của thế giới tự do. <o:p></o:p>

Những mảnh vụn, những vết đen trong các xáo trộn chính trị và con người... phần nào chứng minh chế độ dân chủ miền <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place> khác với chế độ độc tài tàn bạo cộng sản.<o:p></o:p>

CHƯƠNG VI<o:p></o:p>

<o:p></o:p>

MIỀN <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">NAM</st1:country-region></st1:place><o:p></o:p>

ĐẤT LÀNH BẾN ĐẬU<o:p></o:p>

NHỮNG KẺ LIỀU MẠNG<o:p></o:p>

ĐI TÌM TỰ DO<o:p></o:p>

Những năm từ xa xưa đến trước thời kỳ CCRĐ thỉnh thoảng vẫn có những người Việt vượt biên sang Lào tỵ nạn chính trị, hoặc ra đi vì đời sống quá cơ cực. Một số chạy sang Lào từ thời kỳ phong trào Văn Thân tan rã, bị Pháp truy lùng, sau đó họ trở về. Năm 1945 một số khá đông sang Lào trong nạn đói năm Ất dậu. <o:p></o:p>

Từ sau năm 1945, khi chủ nghĩa Phát-xít bị đánh bại, chủ nghĩa Cộng Sản bành trướng, Nga sáp nhập các quốc gia Đông Âu vào Liên Bang Sô Viết và Mao Trạch Đông đánh bại Quốc Dân Đảng thống trị lục địa Trung Hoa, Chiến tranh Việt Pháp kết thúc, Việt Nam chia hai miền Nam Bắc / Quốc Cộng, nhân loại từng chứng kiến nhiều cuộc đào tẩu vượt thoát từ các nuớc cộng sản sang tìm đất sống bên Thế giới Tự do. <o:p></o:p>

Tại Việt <st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region>, với chính sách tuyên truyền đầy mánh khóe và thủ đoạn, nhưng người dân sống sau bức màn sắt của chế độ cộng sản đã tìm đủ cách, liều mạng chạy vào miền <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place> bằng mọi ngả, vượt biên sang Lào, thuyền nhân vượt biển, bơi qua sông Bến Hải…, tìm đến vùng đất Tự do.<o:p></o:p>

Sau Hiệp định Geneve, hơn một triệu người dân miền Bắc ồ ạt xuống “tàu há mồm” di cư vào <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>. Nguời dân Đông Đức vượt bức tường Bá Linh trốn sang Tây Đức. Lịch sử nhân loại chưa hề đuợc chứng kiến hay đón tiếp một làn sóng người dân bên vùng lãnh thổ tự do trốn sang vùng đất cộng sản cai trị.<o:p></o:p>

Năm 1957 khi gia đình tôi sang Lào, số người Việt ở Lào đa số thuộc hai thành phần, tỵ nạn kinh tế và tỵ nạn chính trị. Trong các năm 1957, 58 và 59 có nhiều đợt người Việt vượt biên tỵ nạn Cộng Sản, sau cuộc CCRĐ và sau vụ nhà cầm quyền CS bắt bớ đàn áp “Nhân Văn - Giai Phẩm”. Hầu hết những người chạy trốn CS đến Lào là đàn ông, đều xuất xứ từ các tỉnh Hà Tĩnh, Nghệ An và Thanh Hóa. Chặng tạm trú đầu tiên là thị xã Thakhek. Số người vượt biên đa số là thanh niên, thỉnh thoảng có một hai phụ nữ độc thân. <o:p></o:p>

Có một cặp vợ chồng tên là Hoàng Quy, khi vượt biên sang đến biên giới, người chồng bị lính VM bắt, người vợ chạy thoát, sống một thời gian ở Lào, sau về miền <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>lập gia đình. Mấy năm sau người chồng tình nguyện gia nhập Biệt Kích ra Bắc, để lại hai đứa con trai cho vợ nuôi. Bà lại “góa bụa”, lại tái giá. Sau hơn 21 năm người BK ở tù về, con không nhận ra bố, vợ đã ôm cầm thuyền khác.<o:p></o:p>

Gia đình tôi là “thành phần” Việt kiều vượt biên sau CCRĐ, cư ngụ tại khu phố của thị xã Thakhek, nên hầu hết người vượt biên đến sau đều tìm tới thăm. Về sau có những người trở thành thân thiết với bố mẹ tôi và gia đình tôi.<o:p></o:p>

- Anh Thái Khắc Chương là một trong những Sinh Viên, gốc Thanh Hóa vượt biên sau vụ Nhân Văn, Giai phẩm. Hồi đó tôi đã được đọc những tờ báo này do anh mang theo. Thái Khắc Chương về Sài Gòn, anh lên Đà Lạt vào đại học. Nhiều lần anh viết thư khuyên tôi về gấp để vào trường học tiếp. <o:p></o:p>

Tôi về Sài Gòn không liên lạc được với anh. Những ngày SG lên cơn sốt trước ngày 30 tháng tư, 75 tôi đọc được trong hồ sơ an ninh số ký giả được Mỹ bốc đi có Thái Khắc Chương. Không biết có sự trùng tên không.<o:p></o:p>

Một toán vượt biên khác có bốn người, về Sài Gòn vẫn còn có liên hệ thân quen với gia đình tôi. Một người là Lê Bá Hòa, học hết Tú Tài toàn phần, lấy em gái tôi, nhập ngũ khóa 19 Sĩ Quan Trừ bị Thủ Đức. Một người em họ của Hòa là Lê Bá Phùng, làm công chức, từng là Trưởng Ty Dân vận Chiêu hồi Đà Lạt, Kiến Phong. Một người khác cùng toán vượt biên này là Hồng Xuân Trí. <o:p></o:p>

HỒNG XUÂN TRÍ GIÁN ĐIỆP Hay<o:p></o:p>

BÁC SĨ RIÊNG CỦA TỔNG THỐNG THIỆU?<o:p></o:p>

Trong số những người vượt biên, Hồng Xuân Trí là người có những biểu hiện bất thường. Lúc còn ở trại giam Hà Tĩnh, Lê Bá Hòa và Lê Bá Phùng cùng một người nữa đang bị giam về tội vượt biên, Hồng Xuân Trí được công an đem vào giam chung buồng. Trí cho biết bị bắt trên đường trốn sang Lào. Trí đề nghị, anh có một chiếc xe đạp tốt, đắt tiền, đồng ý bán chiếc xe đạp lấy tiền tổ chức cùng vượt biên. Mấy tháng sau được thả, ba người tổ chức thuê người dẫn đường thực hiện cuộc trốn thoát qua biên giới do tiền bán chiếc xe đạp. Chuyến vượt biên đến Lào thành công. Họ được Lãnh Sự quán VNCH tại Paksé làm thủ tục đưa về Sài Gòn.<o:p></o:p>

Những người vượt biên qua Lào hay bơi qua sông Bến Hải, hoặc vào miền Nam từ những ngả khác, vào khoảng giữa năm 1961 đều được mời vào “Trung Tâm Tiếp Đón Đồng Bào Vượt Tuyến” tại khu vực vườn cao su Bình Triệu (Gần cầu Bình Lợi) ăn ở một tháng do công quỹ đài thọ để làm giấy tờ, thu thập khả năng, trình độ và nguyện vọng, ngỏ hầu được giúp đỡ thiết thực. Đó là mặt nổi. Mặt chìm của công tác là để điều tra cặn kẽ lý lịch, thẩm định về mặt an ninh, đề phòng cán bộ CS len lỏi.<o:p></o:p>

Sau cuộc quy tụ đón tiếp này, bố tôi được Bộ Ngoại Giao tuyển dụng làm việc tại Lãnh sự quán VNCH tại Paksé (Trung Lào).<o:p></o:p>

Riêng Hồng Xuân Trí, sau khi ra khỏi Trung Tâm Tiếp Đón, vào tu tại chùa Phước Hòa, đường Phan Đình Phùng. Thỉnh thoảng Trí cỡi chiếc xe gắn máy Mobilette từ Chùa ghé thăm gia đình tôi. Anh vẫn gọi bố mẹ tôi là thầy mẹ và xưng con. Có lần anh ngỏ ý muốn làm rể gia đình tôi. <o:p></o:p>

Sau cuộc đảo chính TT Ngô Đình Diệm, Trí không qua lại gia đình tôi nhiều năm, cho tới giữa nhiệm kỳ đầu của TT Nguyễn Văn Thiệu, một hôm bất ngờ Trí đến nhà tôi bằng một chiếc xe Toyota, người lái xe là một Cảnh sát thường phục. Trí mang theo hai chai rượu bổ biếu bố mẹ tôi. Trên chai có nhãn in Ronéo ghi: “Rượu bổ dành riêng cho Tổng Thống VNCH do BS Hồng Xuân Trí bào chế”. Trí cho biết anh là BS riêng của Tổng Thống Thiệu.<o:p></o:p>

Trí đến nhà tôi, đi lại vài lần, sau đó Hồng Xuân Trí lại bặt tin lâu, cho tới sau cuộc tổng công kích đợt 2 của CS vào Sài Gòn, tháng 5/68 Tết Mậu Thân, một hôm tôi đọc được mẩu nhắn tin trên nhật báo Trắng Đen: <o:p></o:p>

“Nhắn tin Bà xxx... địa chỉ xxx quận 5 Sài Gòn (tôi không nhớ chi tiết) BS Hồng Xuân Trí đã từ trần. Ai là thân nhân của BS Trí xin liên lạc với Bệnh viện Chợ Rẫy để làm thủ tục mai táng”.<o:p></o:p>

Tôi báo tin này cho Lê Bá Hòa và Lê Bá Phùng (Lúc bấy giờ Phùng đang là Trưởng Ty DVCH) liên lạc với địa chỉ ghi trên mẩu nhắn tin. Các anh tìm đến địa chỉ, một người phụ nữ cho biết bà là vợ chưa cưới của Hồng Xuân Trí. Trong những ngày có chiến sự, Trí đi vắng, khi Trí về nhà thì đã bị cảm sốt khó chịu, có một người tìm đến chích cho Trí một mũi thuốc, sau đó chở vào bệnh viện thì bệnh nhân tắt thở. <o:p></o:p>

Dư luận những người từng quen biết với Hồng Xuân Trí cho rằng Trí bị thủ tiêu vì “con bài” đã bị lộ hoặc do bị nghi ngờ đã biến chất. Cho đến nay chưa ai biết đích xác về con người này.<o:p></o:p>

ĐỖ CƠ TIẾU ĐỖ XUÂN QUY<o:p></o:p>

LÁI XE TÔNG QUA CẦU HIỀN LƯƠNG<o:p></o:p>

Khoảng năm 1960 có hai người lái một chiếc xe vận tải từ phía Bắc lao tới tông sập rào cản giữa cầu Hiền Lương trên sông Bến Hải chạy thoát sang bờ phía <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>tìm tự do. Lính CS gác bên kia cầu có bắn theo mấy loạt đạn nhưng xe và người vượt thoát an toàn. Báo chí miền <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place> rầm rộ loan tải tin vui và chào mừng hai chiến sĩ tự do. <o:p></o:p>

Hai thanh niên dũng cảm này là các anh Đỗ Cơ Tiếu và Đỗ Xuân Quy (anh em con chú con bác). Hai anh có một người chú ruột, Đỗ (...) Thư, di cư từ năm 1954. Cả hai anh đều tham dự một tháng họp mặt tại “Trung tâm tiếp đón” ở Bình Triệu nên quen thân gia đình tôi. Ngày đó tôi đang đi học nên được miễn có mặt tại trung tâm. Về sau hai anh Tiếu và Quy thường lui tới thăm gia đình tôi. Quy ngỏ ý muốn cưới em gái tôi nhưng không thành. Hai anh được chính phủ thưởng một số hiện kim và tạo công ăn việc làm. Chiếc xe vận tải anh Tiếu sở hữu, bù một khoản tiền cho anh Quy mua một chiếc xe Jeep. Anh Tiếu chạy xe chở hàng liên tỉnh. Anh Quy cùng với ông chú khai thác gỗ tại Bình Tuy. Trong một lần lái xe đi làm, bị mìn VC gài ở ven đường xe cháy, Quy chết tại chỗ. Anh Tiếu lấy vợ có nhà ở Cam Ranh. Trong những ngày cuối tháng Tư lộn xộn, Anh Tiếu có ghé đến nhà tôi ở Sài Gòn thăm hỏi chốc lát rồi chia tay đến nay.<o:p></o:p>

NGUYỄN VĂN LONG<o:p></o:p>

BƠI QUA SÔNG BẾN HẢI<o:p></o:p>

Con người liều mạng, đem cái chết để đổi lấy sự sống ở vùng Tự do là một bộ đội thuộc đơn vị canh gác phía bắc cầu Hiền Lương bên kia sông Bến Hải. Anh bộ đội dũng cảm này có tên là Nguyễn Văn Long, người xứ Nghệ. Gặp nhau tại Trung Tâm Bình Triệu, anh Long sau đó trở thành bạn thân với ông anh kế tôi. Cũng thường qua lại gia đình tôi từ năm 1961 đến 1975, tôi có dịp trò chuyện nhiều với anh. Anh Long cho biết, sau nhiều đêm ngày suy nghĩ, chấp nhận hậu quả và quyết định, một buổi tối đến phiên gác của anh, anh ra đầu cầu lội xuống khỏi bờ cắm đầu bơi sang bờ phía <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>.<o:p></o:p>

Sau tết Mậu Thân, Long gia nhập quân đội VNCH, rời Quang Trung ra đơn vị Truyền tin. Năm 1985, tôi ra khỏi tù cải tạo, anh đến thăm tôi, nói cười “hồ hởi”! Chức vụ của anh trong chế độ mới là Đội trưởng đội Hợp tác xã xe Ba-gác quận Bình Thạnh. Nói chuyện với anh, nghe anh đổi giọng xoay chiều, tôi im lặng, thông cảm, không lấy làm phiền trách.<o:p></o:p>

Song Nhihttp://www.blogger.com/profile/10387926035188855850noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2905169084200050393.post-32310442368118466722017-02-04T17:50:00.000-08:002017-02-04T17:51:58.447-08:00
THÔNG CÁO<o:p></o:p>

Giải Truyện Ngắn tạp chí Nguồn 2017<o:p></o:p>

Ban Điều Hành CSTV Cội Nguồn và Ban Biên Tập tạp chí Nguồn, sau khi thảo luận đã quyết định thực hiện truyển tập và giải truyện ngắn tạp chí Nguồn với các chi tiết như sau:<o:p></o:p>

1. Một Tuyển tập truyện ngắn sẽ được tuyển chọn những truyện đã đăng trên tạp chí Nguồn từ số 1 (4/2004) đến số 61 (4/2017), mỗi số Nguồn chỉ chọn một truyện trong số những truyện trong cùng số báo. Như vậy sẽ có 61 truyện cho tuyển tập. <o:p></o:p>

2. Truyện sẽ do ban biên tập lựa chọn.<o:p></o:p>

3. Một Ban Giám Khảo sẽ được mời để duyệt xét 61 truyện trong tuyển tập để trao giải cho ba truyện ngắn xuất sắc: Giải Nhất. Giải Nhì và Giải Ba.<o:p></o:p>

4. Tuyển tập sẽ được in thành sách, phát hành vào dịp kỷ niệm 22 năm Cội Nguồn và 13 năm tạp chí Nguồn vào tháng 10/2017, tại San Jose, California.<o:p></o:p>

5. Lễ công bố và trao giải sẽ được thông báo tới các tác giả và độc giả trên các hệ thông truyền thông báo chí vào một thời điểm thuận tiện.<o:p></o:p>

<st1:city w:st="on"><st1:place w:st="on">San Jose</st1:place></st1:city>, 2/2/2017<o:p></o:p>

TM Ban Điều Hành Cội Nguồn<o:p></o:p>

Song Nhị/ Lê Văn Hải<o:p></o:p>

Song Nhihttp://www.blogger.com/profile/10387926035188855850noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2905169084200050393.post-19339699738751219462017-02-04T17:48:00.000-08:002017-02-04T17:48:09.645-08:00Nhân Đọc Một Cụm Email

MỘT<o:p></o:p>

Sáng nay tôi nhận một email của nhà văn Trần Kiêm Đoàn gửi cho tôi có ý thông báo và ngầm nhắn tôi đọc ý kiến của mấy vị xưng là Phật tử thông thái và cao trọng hơn tất cả các tầng lớp Phật Tử khác. Nếu ai đó nói ra sự thật mà không vừa ý họ thì người đó không phải là Phật tử, tệ hơn nữa là những “đầu óc suy đồi và nông cạn”, là loại “văn dốt vũ nhát”, là “lừa thầy phản đạo, không có lương tri v.v..”.
<o:p></o:p>

Trong cụm email tôi nhận được, tôi đọc kỹ và cũng “tâm đắc” với giọng văn của tất cả các vị. Những cụm từ văn vẻ hằn học trong ngoặc kép trên đây tôi trích từ thư “meo” của một người ký tên là Nguyên Minh, “tự nhận” sinh năm 1941, HO sang Mỹ năm 1990, từng là huynh trưởng gia đình Phật tử (không rõ ở miền Trung hay <st1:place w:st="on">Saigon</st1:place>). <o:p></o:p>

Nếu tôi cũng viết “ông Nguyên Minh tự nhận là huynh trưởng Phật tử trước khi nhận ngũ QL/VNCH, sang Mỹ theo diện HO... là láo khoét” thì ông Nguyên Minh nghĩ sao khi ông cho rằng tôi tự nhận là sinh viên Van Hạnh và chứng kiến vụ TQĐ tự thiêu là láo khoét? Nhưng tôi không bao giờ dựng đứng điều mình không hay biết, không nghe thấy, lật ngược sự thậät để lên án người khác, vì tôi cũng như hầu hết lớp trẻ miền Nam trước 75 lớn lên được dạy dỗ trong một gia đình nề neap và trong một nền giáo dục nhân bản lễ giáo. <o:p></o:p>

Tôi từng ghê tởm bọn bần cố nông dựng chuyện vu cáo để đấu tố địa chủ trong CCRĐ mà tôi từng chứng kiến và gia đình bố mẹ tôi là nạn nhân. Chắc ông Nguyên Minh lại cho là tôi “phét lác”, mời ông tìm đọc cuốn Nửa Thế Kỷ Việt Nam của tôi, Cội Nguồn XB, công ty amazon vừa tái bản lần thứ ba. <o:p></o:p>

Vụ HT. TQĐ tự thiêu tại góc đường Lê Văn Duyệt-Phan Đình Phùng SAG, nơi cách chùa Xá Lợi khoảng 500 mét, cách nhà tôi chưa tới một cây số. Hình ảnh từng sự việc xẩy ra còn rõ mồn một trong tâm trí tôi cho tới khi HT Quảng Đức ngã người ra phía sau, tôi bỏ về. Người rưới xăng lên từ cổ xuống vai HT Quảng Đức là Dân biểu Nguyễn Công Hoan hình ảnh rành rành ra đó, cứ phối kiểm. Ông Nguyễn Công Hoan vài năm trước share phòng tại nhà một người tôi quen ở đường số 10 <st1:city w:st="on"><st1:place w:st="on">San Jose</st1:place></st1:city>, khi tôi hay tin đến tìm gặp thì chủ nhà cho biết ông ấy đã dọn đi từ hơn một tháng trước. Tôi lấy làm tiếc không được “diện kiến” một nhân vật lịch sử. <o:p></o:p>

Ông Nguyên Minh có biết đại học Vạn Hạnh nắm ở đâu không? Ông có biết cơ sở cũng như các vị viện trưởng, khoa trưởng là ai không? Ông có biết lớp SV khóa học đầu tiên của VH là những ai? Học tại chùa nào trước khi trường sở xây cất và dọn về không? Ông Nguyên Minh có biết trong các buổi họp mặt cựu SV, các bạn SV Vạn Hạnh vẫn chào huynh trưởng, vì tôi học cách xa các bạn nhiều khóa khác. <o:p></o:p>

Ông Nguyên Minh không nói tên thật nên với tôi và độc giả thì cho đây là một thư nặc danh. Thay vì liên lạc nó chuyện với nhau tìm hiểu sự thật, thì lại viết bài “để dọn đường đập thẳng vào sào huyệt của song Nhị”. Ôi, ghê quá, nhưng không sao, xin mời ông Nguyên Minh, người tự nhận là một huynh trưởng Phật Tử, một người con Phật cứ đem theo đám bộ hạ đến văn phòng Cội Nguồn và tòa soạn Nguồn tại San Jose là “sào huyệt” của chúng tôi mà đập. <o:p></o:p>

 Thư “meo” thứ hai ghi rõ xuất xứ là Phe Bach/ Bach Văn Khỏe <tamthuongdinh@gmail.com>. Nội dung có tính trung dung và nhân hậu thể hiện một nhân cách trí thức, không lên án, không bênh vực, lời lẽ đằm thắm và “thẳng thắn, xây dựng” như chữ ông dùng trong thư.<o:p></o:p>

Xin cảm ơn nhà văn Trần Kiêm Đoàn, một bạn văn từ gần 20 năm qua mà tôi luôn qúy mến, đã cho tôi được đọc để có cơ hội bày tỏ đôi lời cùng quý vị.<o:p></o:p>

HAI.<o:p></o:p>

Biến Cố 1963 - Sự Thật Đã Thuộc Về Lịch Sử Chưa?<o:p></o:p>

Nhân đọc cụm email với lời lẽ hằn học với tác giả bài viết “Miền Nam – Đệ Nhất Và Đệ Nhị Cộng Hòa” đang là bản thảo cho tuyển tập Nhân Văn, phổ biến trên diễn đàn việt thức www.vietthuc.org, tôi muốn ôn lại một đôi điều mắt thấy tai nghe khi chính mình là “chứng nhân” từng chứng kiến những ngày xáo trộn đưa tới biến cố 1-11-1963 chấm dứt nền Đệ Nhất Cộng Hòa Miền Nam Việt Nam. Những gì tôi viết ra đây chỉ là những vụn vặt lịch sử mắt thấy tai nghe. Nhưng tất cả là sự thật. Mà theo nhà văn Diên Nghị: “Viết lên sự thật và dám nói sự thật, không dễ dàng, đơn giản, nếu thiếu lý tưởng, ý chí và chẳng bao giờ dám vượt qua chính mình. Sự thật, tiếng gọi từ lương tri người cầm bút – Nếu anh không dám nói sự thật, thì sự thật vẫn đeo đuổi anh và đòi hỏi anh phải thực hiện. Nếu lịch sử hôm nay chưa nói hết sự thật, thì thế hệ tiếp theo sẽ nắm tay lịch sử và chỉ cho bằng được ngày mai...”.<o:p></o:p>

**<o:p></o:p>

Năm 1963 tôi dành hết thì giờ chuẩn bị cho năm sau vào đại học nên không đi chơi và cũng ít quan tâm đến những chuyện khác, ngoài việc học thi. Nhưng tình hình chính trị xã hội tại Saigon nói riêng và khắp miền <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>nói chung bấy giờ tác động rất mạnh vào tâm lý và suy nghĩ của quần chúng. Tôi không còn khép mình bên bàn học mà đã có những buổi trong tuần đến chùa nghe thuyết pháp, đi xem những cuộc biểu tình ngoài đường phố. Tôi nói đi xem, chứ chưa bao giờ tôi tham gia vào một cuộc biểu tình nào trong thời gian biến động đó.<o:p></o:p>

Tôi - hình như có vẻ đã mê những buổi thuyết pháp của Đại đức Thich Giác Đức. Phải nói thầy Thích Giác Đức là một diễn giả xuất sắc nhất thời đó. Số người đến nghe thầy “thuyết pháp” đứng ngồi đông nghẹt khuôn viên chùa Xá Lợi. Nhà tôi ở đường Nguyễn Thông, rất gần chùa này nên gia đình tôi, có mẹ tôi và ông anh kế tôi không một buổi sáng nào là không đến chùa dự các khóa lễ và nghe thuyết pháp. Riêng tôi mỗi tuần lễ đi tới đó ba bốn lần, mỗi lần vài tiếng đồng hồ là nhiều. Tôi đến để xem, để nghe và để cảm nhận những gì đằng sau đó. Cái “đằng sau” mà tôi thấy lúc ấy là có những người Mỹ ra vào từ hậu liêu nhà chùa. Họ đi ra đi vào công khai, không có người Việt nào đi kèm với họ. Nhưng họ làm gì nói gì với ai sau bức những tường ấy thì không ai biết.<o:p></o:p>

Mỗi lần đến chùa Xá Lợi xem, nghe xong, về nhà tôi viết tóm tắt lại những gì nghe, thấy vào một cuốn nhật ký kèm theo ít dòng cảm tưởng của mình.. Cảm tưởng của tôi lúc đó thường ghi lại những gì sau mỗi lần đến chùa nghe thấy, cùng mối băn khoăn của tâm trạng bất an về hiểm họa cộng sản và tương lai bất định của miền <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>. <o:p></o:p>

Phần nhiều thời gian tôi dành đến chùa là để nghe thầy Giác Đức thuyết pháp. Thầy Giác Đức sau 63 là giáo sư thỉnh giảng tại đại học Van Hạnh, nhưng tôi học bên phân khoa Văn học và Khoa học Nhân văn nên không gặp thầy. Sang Mỹ, tôi có người cháu dạy cùng trường trung học với thầy Giác Đức, nhờ đó có hạnh duyên quen biết và được liên lạc với thầy trong mấy năm giữa thập niên 90, thế kỷ trước. Tôi có điện thoại nói chuyện với thầy. Năm thầy sang <st1:city w:st="on"><st1:place w:st="on">San Jose</st1:place></st1:city> dự đại hội Phật Giáo tại chùa An Lạc, thầy gọi tôi. Không hiểu sao lần đó tôi không đến thăm thầy. Tôi ân hận mãi. <o:p></o:p>

Có một chi tiết thú vị thầy nói với tôi là thầy chịu một phần trách nhiệm trong việc giết chết Tổng thống Ngô Đình Diệm và bào huynh Ngô Đình Nhu. Thầy cho tôi biết (nguyên văn): “Hằng năm đến ngày mồng Hai tháng Mười Một tôi bảo nhà tôi soạn một mâm cơm cúng cụ Diệm và ông Nhu” (thầy đã xuất tự, và lập gia đình).<o:p></o:p>

Thầy Giác Đức bây giờ là một cư sĩ định cư ở miền Đông Hoa Kỳ. Thầy còn đó, một chứng nhân có thẩâm quyền nhất, có thể cho chúng ta nhiều ẩn khuất lịch sử về biến cố 1/11/1963. <o:p></o:p>

 Song Nhị<o:p></o:p>

<st1:city w:st="on"><st1:place w:st="on">San Jose</st1:place></st1:city>, 3 Feb. 2017<o:p></o:p>

Song Nhihttp://www.blogger.com/profile/10387926035188855850noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2905169084200050393.post-71443737565181676572017-01-13T14:54:00.001-08:002017-01-13T14:57:37.110-08:00Thơ Phan Thị Ngôn Ngữ

Bài thơ “Tuổi Thơ Con là Chỗ Ngoại Nằm” là một trong những “tuyệt tác” của Ngôn Ngữ. Mỗi dòng thơ là mỗi hàng kỷ vật cổ kính lộng lẫy chưng bày trong ngôi nhà thừa tự của các danh gia thế phiệt ngày xưa. Những lọ sơn, thỏi mực tàu, những giấy điều giấy bổi, những nghiên mực, những ngọn bút lông… những câu thơ Lục Vân Tiên, những câu Kiều lẩy; những thơ Lý Bạch, Thôi Hạo, Đỗ Phủ thời Thịnh Đường, với giọng ngâm nga dìu dặt của ông ngoại cho đến ngõ trúc vườn cau đã thấm vào tâm hồn nhà thơ suốt thời thơ ấu:

TUỔI THƠ CON LÀ CHỖ NGOẠI NẰM

Từ khi rời quê ra phố chợ

Có đôi lần con trở về thăm

Tuổi thơ con là chỗ ngoại nằm

Chiếc chõng tre kê đầu hiên vắng

Chiếc võng gai mấy mùa mưa nắng

Mỗi trưa ngồi – con nhổ tóc sâu

Trong tiếng gù gù của lũ chim câu

Ngoại dắt con qua từng trang Kiều lẩy.

Câu Lục Vân Tiên như mái dầm mái đẩy

Giọng ngoại chèo lúc nhặt lúc khoan

Để hồn con là cánh vụ quay tròn,

Rồi ngủ rụng trên vai còm của ngoại.

Bên bộ ván đã bao đời chìm nổi

Những lọ sơn – những thỏi mực tàu

Những tờ giấy điều, giấy bổi vàng thau

Cũng úa ố theo tuổi già của ngoại

Vết mực loang đọng trong lòng nghiên tối,

Ngọn bút tà nên cũng chẳng buồn chăm

Tuổi thơ con là chỗ ngoại nằm

Có thời Xuân Thu đi về qua trang sách

Có thủa Thịnh Đường vang vang trên vách

Dốc bầu thơ Lý Bạch ngửa nghiêng sầu

Trong con – ngoại là ngõ trúc ngọn cau

Là bóng hạc trên mái đình rêu phủ

Là chiếc nôi êm ru hồn con ngủ

Giữa vòng tay quê không bến không bờ…

Phan Thi Ngôn Ngữ

(Trích thi phẩm Vọng Khúc của PTNN)
Song Nhihttp://www.blogger.com/profile/10387926035188855850noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2905169084200050393.post-75011684539536771582017-01-10T21:01:00.001-08:002017-01-11T08:36:11.332-08:00VI KHUÊ - GIỌT LỆ... TA ĐI... MỘT GIA TÀI VĂN HỌC

Song Nhị

Mỗi khoảnh khắc của thời gian, mỗi giai đoạn của cuộc sống, mỗi một đời người rồi sẽ qua đi. Tất cả những rộn rã, tất bật của hôm qua, hôm nay cứ trôi theo dòng năm tháng, xô giạt về cuối mỗi cuộc hành trình của kiếp nhân sinh. Nhưng dòng chảy tháng năm kia thì hun hút, bất tận. Từ một căn duyên nào đó, người ta gặp nhau, thêm một mối dây liên hệ, một tương quan trong suy nghĩ, tương đồng hay dị biệt, tâm giao hay đối nghịch về mặt tư duy và tâm chất... thì phương diện sinh hoạt cấu trúc tinh thần của loài người vẫn hiện diện và liên tục tiếp diễn như một sự đòi hỏi bắt buộc. Mọi vận dụng lao động trí não của mỗi cá thể văn nghệ sĩ chân chính đều là sự đóng góp cho nhu cầu và tài sản tinh thần chung của nhân loại.

Về phương diện văn học, mối liên hệ giữa tác giả với tác giả; và giữa tác giả với tác phẩm là một tương quan phản ánh thân thế và thời đại mà một ngày kia là tư liệu. Đối với một tác giả đã đi vào đại chúng, mối tương quan giữa tác giả và tác phẩm văn học là những tài liệu để soi rọi lại con người, tác phẩm và thời đại cho công việc khảo cứu, phê bình về sau. Tư liệu đó đôi khi chỉ là những chi tiết tản mạn nhưng lại hữu dụng khi nó phản ánh một góc cạnh của quan niệm, tư duy, tình cảm của tác giả, nhân vật và bóng dáng thời đại trong tác phẩm.<o:p></o:p>

Tên tuổi của nhà văn, nhà thơ Vi Khuê đã rất quen thuộc với độc giả trong và ngoài nước, nhất là độc giả hải ngoại từ sau 1975.<o:p></o:p>

Viết về Vi Khuê, nhiều người đã làm công việc đó. Nhận diện vóc dáng tài năng của một người cầm bút tầm cỡ là điều tôi không có ý định. Nhưng như một thôi thúc tình cờ khi tôi nhận được những tác phẩm do tác giả - từ Washington D.C gửi tặng. Tôi đã ngồi “ôm món quà văn nghệ” lần lượt đọc từng tác phẩm Thơ/Văn của Vi Khuê. “Giọt Lệ” là một trong 71 tập thơ dự thi giải Văn Học Nghệ Thuật VNCH năm 1971 mà thi sĩ Vũ Hoàng Chương, một trong những giám khảo, hai năm sau đọc lại đã đưa ra kết luận: “Đây là một thi phẩm giá trị”. <o:p></o:p>

Rồi hai thi phẩm “Cát Vàng” và “Tặng Phẩm Tình Yêu” của thập niên 80s tại hải ngoại đã từng được các “danh gia” cầm bút hết lời khen ngợi. Tôi e dè khi viết đôi dòng thay lời cảm tạ tấm thịnh tình của tác giả. Tôi không biết khi đọc bài viết, bà sẽ nghĩ thế nào về một người tương đối hãy còn xa lạ như tôi. Sau ba tập thơ, tôi lại đọc văn Vi Khuê. “Vẫn Chờ Xe Thổ Mộ”, tập truyện ngắn xb năm 1993, khi anh em H.O chúng tôi bắt đầu lục tục sang Mỹ. Hết “Vẫn Chờ Xe Thổ Mộ”, tôi đọc tiếp “Những Ngày Ở <st1:state w:st="on"><st1:place w:st="on">Virginia</st1:place></st1:state>” và “Ngựa Hồng Trên Đồi Cỏ”. Đọc xong một loạt tác phẩm ấy, tôi cảm nhận được nét tài hoa phong phú của Vi Khuê và sự đóng góp lớn lao của bà cho Văn Học nước nhà nói chung, và văn học hải ngoại nói riêng. <o:p></o:p>

Sau lần bà đến Cali dự lễ “49 Ngày tưởng niệm phu quân - Nhà báo Chử Bá Anh” tại Hội Quán Việt Nam, và rời San Jose trở về Hoa Thịnh Đốn, các thân hữu trong Cơ sở Thi Văn Cội Nguồn và Diễn đàn văn học nghệ thuật<o:p></o:p>

“Đất Đứng” quyết định thực hiện một số đặc biệt về Vi Khuê. Nhà văn Nhật Thịnh, Chủ biên “Đất Đứng” đề nghị tôi viết một bài về chủ đề này. Đắn đo nhưng rồi tôi viết.<o:p></o:p>

Qua nhiều lần tiếp xúc với chị qua điện thoại và những lần gặp gỡ khác, tôi thấy ở Vi Khuê không phải chỉ có “chất thơ đài các và thâm trầm” như nhận xét của nhà văn Nguyễn Mộng Giác, mà nét nữ lưu đài các, vẻ thông minh trầm mặc còn thể hiện rõ ở phong cách của bà.<o:p></o:p>

Vi Khuê đã có ba tập truyện và bốn tập thơ xuất bản. Thơ Vi Khuê là cả một kho tàng ngôn ngữ quý phái, sắc sảo, thâm trầm, mới mẻ trong ý tưởng diễn đạt mà gần gũi với tâm hồn, thiết tha với tâm sự của thế nhân.<o:p></o:p>

Năm 1994, khi tôi phụ trách biên tập tuyển tập thơ “Gởûi Người Dưới Trăng”, nhận được tám bài thơ Vi Khuê góp vào tuyển tập, tôi đã khựng lại khi đọc các bài “Mai Mốt Tôi Về”, “Gởi Hồn Theo Sách” và “Chúng Ta Đi Ngàn Dặm Sẽ Quay Về”. Lời thơ, ý thơ như quyện lấy tâm hồn người đọc, nhấn chìm cả hiện tại vào cái dĩ vãng tang thương nhức nhối của mỗi con người trong cảnh đời lưu lạc, sau cơn hồng thủy bảy mươi lăm.<o:p></o:p>

Có lẽ không phải riêng tôi mà người đọc thơ, yêu thơ đều thấy tâm sự mình ở đó, hoặc là, đều nhận thấy đã có Vi Khuê thổ lộ tâm sự thay mình. Trong “Mai Mốt Tôi Về”, thấy gì trên chiếc cầu cũ dòng sông xưa. Mơ về thuở mười tám đôi mươi của mình mà thương xót, tội nghiệp những mái đầu mười tám đôi mươi đã chít khăn sô từ mùa ly loạn.<o:p></o:p>

Tất cả những ấn tượng từ một tương lai lùi dần về dĩ vãng đã được gói gọn trong bốn câu thơ mở đầu. Để rồi từ đó biết bao ấn tượng lan man kết thành một chuỗi dài khổ đau của cả một dân tộc. Nỗi khổ đau kia cho đến cuối đời tóc đã bạc, “Đá cũng còn cau mặt”...<o:p></o:p>

Bằng một khổ thơ chuyển nhập với lối dùng điệp tự độc đáo, tác giả kéo tiềm thức trở về với nổi trôi bất hạnh của mấy thế hệ con người:<o:p></o:p>

Thì thế thì thôi, thì lận đận<o:p></o:p>

Thì long đong, thì đã lênh đênh<o:p></o:p>

Thì như ai đó ngoài mưa lạnh<o:p></o:p>

Chìm nổi theo con sóng gập ghềnh<o:p></o:p>

Tôi đọc tiếp “Chúng Ta Đi Ngàn Dặm Sẽ Quay Về”. Quay về, sau những xa lạ, bâng khuâng, ngọt ngào khách sáo, vu vơ, giả dối, gạt lừa, khủng bố... là một thực tại của quê hương nghèo nàn, xiêu vẹo. Cuộc sống bần cùng xơ xác. Mượn hình ảnh em bé mồ côi cúi gặm chút xương gà moi lên từ túi rác ni-lông để nhắn nhủ với mọi người. Lời tự thú hay một quy trách:<o:p></o:p>

Chúng ta sẽ trao em lời tự thú<o:p></o:p>

Là người dân Nước Mới Hai Trăm Năm<o:p></o:p>

Để em hiểu: Bốn Ngàn Năm Lịch Sử<o:p></o:p>

Phải thay đời. Cho bớt nỗi long đong.<o:p></o:p>

Có phải thơ Vi Khuê là một hiện tượng “lên đồng” như chính tác giả đã thổ lộ khi phát biểu tại Hội quán Việt <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place> chiều ngày 4. 5. 96. Hôm đó nữ nghệ sĩ Kiều Loan chọn bài “Tống Biệt Hành” trong tập “Hoa Bướm Vườn Thơ Tôi” để ngâm. Do cẩn thận, Kiều Loan trao tập thơ cho tôi và tỏ ý nhờ tôi chọn một bài để cô trình bày. Đọc lướt qua một lượt, tôi dừng lại ở bài “Tống Biệt Hành”.<o:p></o:p>

Tôi hỏi: “Cô đọc bài này rồi chứ?” Kiều Loan đáp: “KL đã chọn bài này. Anh thấy thế nào? Được chứ ”. <o:p></o:p>

Trong ý nghĩ trước đó tôi đã muốn cô ngâm “Tống Biệt Hành”. Sau đó MC đã giới thiệu: “Nữ nghệ sĩ Kiều Loan ngâm bài “Tống Biệt Hành” của Vi Khuê viết để tiễn biệt phu quân của chị.”<o:p></o:p>

Bởi có câu của MC “để tiễn biệt phu quân của chị.” tác giả đã phải đăng đàn cải chính. Trong khi phát biểu với cử tọa, Vi Khuê nói rằng: “Làm thơ, có khi người ta như lên đồng; viết theo tiếng vọng từ tiềm thức, từ vô thức, từ một cõi xa xăm nào đó, mà chính mình không hiểu rõ!”. <o:p></o:p>

Như vậy ngôn ngữ của Vi Khuê trong “Tống Biệt Hành” là ngôn ngữ lên đồng. Đó là hiện tượng xuất thần. Mà ý tứ, ngôn ngữ xuất thần thì hẳn nhiên bài thơ đã đạt đến tuyệt đích của cảm xúc và rung động.<o:p></o:p>

Xuân Diệu cũng đã từng nói rằng: “Thơ là ngôn ngữ đặc biệt của thi nhân. Chỉ có người thơ mới có được thứ ngôn ngữ riêng biệt ấy”.<o:p></o:p>

Tác giả Vi Khuê cũng cho biết bà viết “Tống Biệt Hành” theo gợi ý của nhà văn Võ Phiếân. Theo đó, Võ Phiến đề nghị mỗi người làm thơ nên viết một bài theo ý “Tống Biệt Hành” của Thâm Tâm. Nhưng theo như phát biểu hôm đó, Vi Khuê đã viết “Tống Biệt Hành” theo cảm xúc và ngôn ngữ riêng của mình. “Như thế để bài thơ không là những... bản dịch”.<o:p></o:p>

 <o:p></o:p>

TỐNG BIỆT HÀNH CỦA THÂM TÂM <o:p></o:p>

VÀ VI KHUÊ<o:p></o:p>

Cách đây hơn nửa thế kỷ Thâm Tâm đã tiễn một người đi trong “Tống Biệt Hành” của ông. Tiễn người đi mà tác giả nghe lòng dậy sóng. Người đi trong tâm sự mênh mang, trong hoàng hôn đáy mắt. Con đường đời nhỏ hẹp. Sự nghiệp còn ngoài tầm tay. Chí lớn đã quyết đành. Công chưa thành, danh chưa toại, “ba năm, mẹ già cũng đừng mong”. Và:<o:p></o:p>

Người đi, ừ nhỉ, người đi thực<o:p></o:p>

Mẹ thà như chiếc lá bay<o:p></o:p>

Chị thà như là hạt bụi<o:p></o:p>

Em thà coi như hơi rượu say<o:p></o:p>

“Tống Biệt Hành” của Thâm Tâm đã là nguồn cảm hứng cho nhiều thế hệ thi nhân. Tôi đã được đọc một số ít bài “âm vọng” từ “Tống Biệt Hành”. Và tôi cũng đã viết bài “Di Tản Hành” tháng Tư 1975. Nhưng phải chờ đến “Tống Biệt Hành” của Vi Khuê, tôi mới tìm được ở tác giả này, một nhân vật thứ hai đầy tính chất triết lý nhập thế, dấn thân của một tráng sĩ Đông phương hay của một lãng nhân Phù Tang thời phong kiến, tay không đi tìm nghiệp lớn.<o:p></o:p>

Vi Khuê đã dựng lên một đối tượng ngang bằng vai vế để nhắn nhủ, để khích lệ người ly khách. Dù Người đi về phương nào chưa chắc được, nhưng Người cứ đi. Cuộc tiễn đưa nào mà không mang ý ngậm ngùi, cảm xúc. Người ly khách trong “Tống Biệt Hành” của Vi Khuê có rượu, có trăng, có lệ tràn và một thoáng môi cười của người đưa tiễn. Rượu sẽ nói lời vĩnh biệt. Rừng không gió, trời không mây, vườn ngự không hoa và có cái gì đó không dằn được những cảm xúc trắc ẩn từ cõi lòng để kẻ ở phải thảng thốt nói với người đi:<o:p></o:p>

Ta tiễn Ngươi mà,<o:p></o:p>

Ta tiễn Ngươi!<o:p></o:p>

TA VỀ VÀ TA ĐI<o:p></o:p>

“TA VỀ” của Tô Thùy Yên để vĩnh biệt mười lần ba trăm sáu mươi lăm thiên thu, hóa thân làm vượn cổ của thời đại văn minh rừng rú. “Ta Về” để nhìn thấy những đổi thay bạo ngược. “Ta Về” với ảo giác một thoáng mừng vui xôn xao tưởng tượng. “Ta Về” như chiếc lá rơi về cội. Rưới một chứt rượu hồng mong giải oan cho cuộc biển dâu nhưng oan nghiệt ấy không những không giải được mà còn chất chồng thắt buộc. <o:p></o:p>

“Ta Về” để ngao ngán trước cảnh đời hoang phế, để vỗ về nhen nhúm gầy dựng lại những thứ thân quen, cửa ngõ, giàn hoa, bức tường... mà cũng là để nhen nhúm niềm hy vọng, niềm tin cho cuộc hồi sinh.<o:p></o:p>

“TA ĐI” của Vi Khuê để từ biệt nước non, từ biệt mẹ già, từ biệt dĩ vãng thân yêu, từ biệt nhưng lại cố níu kéo mọi thứ để mang theo, từ bông cỏ may đến dòng sông ửng nắng, hàng dây kẽm gai của giai cấp “tố khổ tố giàu trăm thứ tố”.<o:p></o:p>

“Ta Đi” của Vi Khuê, bài thơ tác giả ghi là “Vọng âm bài “Ta Về” của Tô Thùy Yên:<o:p></o:p>

* Ta về như sợi tơ trời nắng<o:p></o:p>

Chấp chới trời buồn với nắng hanh<o:p></o:p>

Ai gọi ai đi ngoài cõi vắng<o:p></o:p>

Dừng chân nghe quặn thắt tâm can.<o:p></o:p>

(Tô Thùy Yên)<o:p></o:p>

* Ta đi, như thể chim lìa tổ<o:p></o:p>

Như lá lìa cành tự tối nay<o:p></o:p>

Một tiếng tiễn đưa là tiếng sét<o:p></o:p>

Oan khiên là cuộc chiến tranh này.<o:p></o:p>

(Vi Khuê)<o:p></o:p>

“Ta Về”, về để nhìn thấy một cảnh đời đổi thay, phế hoang, ngao ngán. “Ta Đi”, đi để bỏ cảnh đời thay ngựa giữa dòng, để bỏ cảnh đời phế hoang, ngao ngán ấy. Hai hành trình ngược chiều nhưng lại đồng quy, đọng lại ở một đáy sâu tình tự. Đó là tình cảm thiêng liêng ràng buộc của con người Việt <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Nam</st1:place></st1:country-region> với đất nước quê hương: “Ta Về”, về để cởi lốt con vượn cổ, trở lại chốn cũ nơi xưa, nơi đã nửa đời thân yêu gắn bó.<o:p></o:p>

“Ta Đi”, người đi “vẫy chào non nước mộng”, vẫy chào “ngày xuân chưa kịp ước”. Vẫy chào một dĩ vãng chinh chiến, hận thù. Vẫy chào “năm mươi năm quyện câu hò Huế”.<o:p></o:p>

“Ta Đi” và ta đã đến. Đến bến bờ lộng lẫy hoa đăng như trong thần thoại nghìn đêm lẻ. Thế mà “Đến nơi... chưa phải là nơi đến”. Hy vọng ao ước không phải chốn này. Cả một dĩ vãng và tình cảm trĩu nặng sau lưng. Nơi đến, giờ đây lại là hành trình ngược lại. Ở đó mới thực sự là chỗ yên lành ao ước:<o:p></o:p>

Ta đi. Ta đến. Ta về chứ<o:p></o:p>

Đi. Đến. Về! Ôi! đất nước mình!<o:p></o:p>

Những dấu chấm và chấm than kia là những ấn tượng xoáy vào tâm can người đọc, cũng như hình ảnh người đi “bước ngập ngừng theo gió”, “Thả ống quần cho dính cỏ may” đã gieo một ấn tượng thật mãnh liệt. Đó là cách sử dụng ngôn ngữ để diễn đạt tâm cảm một cách rất tài tình của tác giả Vi Khuê.<o:p></o:p>

Các tác phẩm Văn của Vi Khuê đã xuất bản nhiều người đã viết giới thiệu, phẩm bình. Tôi chú ý bài điểm sách – “Nữ sĩ Vi Khuê” của tác giả Tống Diên Tô Dương Hà trong “Hoa Bướm Vườn Thơ Tôi”. Một phần, tôi muốn biết anh viết những gì khi đọc Vi Khuê. Phần khác vì anh là bạn thân, cùng làm việc ở một cơ quan với tôi trước 1975. Sau 75 cùng ở tù chung trại, chung phòng từ <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>ra Bắc. Tôi ít được đọc bài viết của anh, mặc dù biết anh là thứ nam của nhà văn Bình Nguyên Lộc. Vì thế khi gặp bài này tôi đọc… hơi kỹ.<o:p></o:p>

Theo tôi, nếu độc giả muốn biết “Vẫn Chờ Xe Thổ Mộ” là tập truyện có nội dung thế nào, muốn tìm hiểu giá trị văn chương của tác phẩm thì xin để người điểm sách đọc cho nghe tình tiết mỗi cốt truyện, dẫn đi từ một quán Tàu ở Los Angeles về tới Sài Gòn thăm Dịch vụ khóc mướn quốc doanh.<o:p></o:p>

Và cuối cùng nghe anh kết luận: “Tất cả truyện của bà đều như thế cả: hấp dẫn, sống động, tuyệt vời”. Theo tôi bài viết của Tống Diên Tô Dương Hà cũng tinh tế, sắc bén và lôi cuốn như chính tác phẩm mà anh giới thiệu. (20. 8. 96)<o:p></o:p>

2.<o:p></o:p>

Đã gần 14 năm kể từ ngày hạnh ngộ giữa chúng tôi - những người trót đeo đẳng nghiệp thơ văn. Dần dà sau đó Vi Khuê tham gia các sinh họat Cội Nguồn, rồi là thành viên và trong Ban Biên tập tạp chí Nguồn. Thời gian sau này do tuổi tác và sức khỏe bà ít đến <st1:place w:st="on"><st1:city w:st="on">San Jose</st1:city></st1:place>, nhưng Vi Khuê vẫn thường gọi điện thoại và thư từ thăm hỏi anh em trong sinh họat Cội Nguồn. Hiện bà vẫn viết cho tờ Kỷ Nguyên Mới tại vùng Hoa Thịnh Đốn. Bà thường nhắc lại kỷ niệm mà “Rất nhớ tiếc những ngày sơ kiến giữa chúng ta. Thật đậm đà, trân trọng”. Và “Xin anh chuyển lời thăm và cảm tạ những ai thường nhắc đến ‘người đi không trở lại này’ (Thư 22 July 09).<o:p></o:p>

Chúng tôi còn hẹn nhau một lần hội ngộ tại <st1:place w:st="on"><st1:city w:st="on">Cali</st1:city></st1:place>.<o:p></o:p>

Năm 1994, một năm sau ngày tới Mỹ, Thi Đàn Lạc Việt tổ chức Giải Thi Thơ, Vi Khuê là một trong các giám khảo được mời. Nhà thơ Dương Huệ Anh, Chủ tịch thi đàn này kêu gọi tôi, gần như là nài nỉ tôi góp thơ dự thi, nên tôi gửi mấy bài đáp lễ. Sau đó Vi Khuê điện thoại nói với tôi: “Đáng ra anh không nên gửi bài dự thi vì thơ anh còn hay hơn thơ những người chủ trương treo giải…” Từ đó bà thường xuyên đăng thơ tôi trên Phụ Nữ Diễn Đàn. <o:p></o:p>

Ngày 13 tháng 11 năm 2010, tôi từ California sang vùng thủ đô Washington D.C. ra mắt quyển “Nửa Thế Kỷ Việt Nam”, chị (*) và cháu Nhất Anh có đến tham dự. Tiếc là tôi không có nhiều ngày ở lại để đến nhà thăm chị. Từ sau đó khi có những việc vui buồn tôi vẫn gọi thăm, nhưng dần dà sức khỏe chị yếu, chúng tôi vắng tin nhau, nhưng “cách mặt mà không xa lòng”. Các thân hữu nhóm Cội Nguồn vẫn luôn nhắc nhở Vi Khuê với tình cảm trân trọng. <o:p></o:p>

(Hiệu chính, 12 – 2013).<o:p></o:p>

(*) Nhiều lần Vi Khuê nhắc tôi gọi “Chị” cho thân mật.<o:p></o:p>
Song Nhihttp://www.blogger.com/profile/10387926035188855850noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2905169084200050393.post-66468198975044054122017-01-09T20:35:00.001-08:002017-01-09T20:36:01.654-08:00TUYỂN TẬP 50 NĂM CẦM BÚT - 1. CHƯƠNG DẪN NHẬP - VÀI MẨU CHUYỆN RỜI

MỘT. <o:p></o:p>

Nhà thơ Hà Thượng Nhân trong bài tựa cho tập thơ Tiếng Hờn Chiến Mã của tôi, ông viết:<o:p></o:p>

“... Mỗi con người, nhất là những người cầm bút đều có ít nhiều kỷ niệm đáng trân trọng. Viết chính là để “trang trải nỗi lòng”. Con người vốn là một con vật xã hội. Chúng ta ai cũng cần bạn bè, cần chia sẻ nỗi ước mong, biến cái khoảnh khắc hết sức phù du và hữu hạn là cuộc đời thành một cái gì trường cửu.<o:p></o:p>

 “Thơ đối với Song Nhị, như một cái nghiệp. Mười chín, hai mươi tuổi đã làm thơ. Từ đó cho đến bây giờ, do một sự ngẫu nhiên lạ lùng, dù ở học đường, dù trong quân ngũ, ở đâu công việc của Song Nhị cũng gắn liền với báo chí, văn chương...”
<o:p></o:p>

**<o:p></o:p>

Năm mươi năm sau, kể từ ngày tôi thực sự dính dáng vào nghiệp viết lách, nhìn lại, quả đúng như tiền bối Hà Thượng Nhân đã nói. <o:p></o:p>

Như một nghiệp dĩ, năm 1965, tại giảng đường Đại học Vạn Hạnh, tôi được đề cử làm Trưởng Ban Báo chí Tổng Hội Sinh Viên. Mấy tháng sau tôi được giao Chủ biên đặc san Xuân Văn Khoa Vạn Hạnh với sự góp mặt của Sinh viên và các giáo sư của trường. Năm 1966, tôi được đề cử làm Chủ bút Bán nguyệt san Hướng Đi SV Vạn Hạnh.<o:p></o:p>

Tiếp đến, năm 1968 làm chủ bút đặc san Máu Lửa. Năm 1969 vào quân trường tôi được mời vào Ban Báo Chí/ Biên tập viên Nguyệt san Bộ Binh. Ra trường, biệt phái về cơ quan dân sự, tôi đang làm việc tại Sở TB Quốc Ngoại, hơn nửa năm sau được điều về Sở An Ninh Nội Chính để chuẩn bị công việc ấn hành một tờ nhật báo của chính quyền - nhật báo Quật Cường. <o:p></o:p>

Định mệnh đẩy đưa từng bước như thế, tôi chẳng bao giờ nghĩ đến, hay có dự tính. <o:p></o:p>

Trước ngày khởi sự công tác cho tờ báo này, chúng tôi có một buổi họp mặt trong một bữa cơm trưa tại nhà khách cơ quan, do Thiếu Tướng Nguyễn Khắc Bình khoản đãi. Thực khách gồm một số nhân sự trong cơ quan và các ký giả nhóm “Nồi Niêu Soong Chảo” (*) gồm Anh Quân, Trịnh Viết Thành và Hoàng An. <o:p></o:p>

Trong bữa cơm, tướng Bình nói rõ mục đích “bữa cơm thân mật” và chỉ thị “nhờ cậy” chúng tôi đảm trách một tờ nhật báo. Tướng Bình cho biết, tờ báo được ấn hành dưới hình thức báo tư nhân, vốn do cổ đông đóng góp, có sự hỗ trợ tài chánh của Phủ Tổng Thống. Giám đốc Trị Sự là chủ nhân nhà thuốc tây Vườn Xoài (đường Trương Minh Giảng/ Lê Văn Sỹ), không là một giới chức dân chính hay quân đội. <o:p></o:p>

Việc đặt tên cho tờ báo, có nhiều tên được đề nghị, Tướng Bình chọn Quật Cường, và chắc là vị tướng có đệ trình, thỉnh ý Tổng thống.<o:p></o:p>

Tôi được cắt cử làm việc với ký giả Anh Quân tại một phòng, thuê trên tầng lầu thứ tư khách sạn Mỹ Lệ (đường Gia Long, nay là Lý Tự Trọng, <st1:place w:st="on">Saigon</st1:place>). Trong hai tháng, hai người chúng tôi phải hoàn tất manchette tờ báo, trình bày hình thức và các tiết mục trên trang nhất. Chọn lọc và phân bố các tiết mục cho 23 trang trong (số ra mắt có 24 trang). Phần chính của manchette, quan trọng ở kiểu chữ và màu của tên tờ báo, phải mướn họa sĩ vẽ. Bản vẽ và bản kẽm hoàn tất, trình thượng cấp, được chấp nhận. Tòa soạn đã có một bộ phận thuê mướn và thiết trí phòng ốc làm việc cho ban biên tập, cũng trên đường Gia Long, gần ngã Sáu SG. Tôi cùng vài ba viên chức cơ quan được cử ra làm việc tại tòa soạn cùng với các ký giả Anh Quân, Trịnh Viết Thành, Hoàng An và phóng viên Đường Thiên Lý (bên nhật báo Chính Luận).<o:p></o:p>

Hai tháng sau, tôi được điều về cơ quan nhận Chủ Sự phòng Báo Chí, thay thế Trung tá Châu Quan Sỹ. Ông Sỹ thuyên chuyển đi đâu tôi không rõ. Nghe nói ông có bà con với bà Thiệu. Trước khi rời phòng Báo Chí, ông được truy tặng một Chương Mỹ Bội Tinh của Tổng Thống. <o:p></o:p>

Cuối tháng 3-75, tôi và Nguyễn Việt Chước, anh bạn cùng khóa Sĩ Quan Thủ Đức biệt phái về Phủ, nhận Nghị định thăng cấp Chánh Sự Vụ, theo ngạch hành chánh, thay vì lên Đại úy, phải do Tổng Thống ký, phải chờ đợi và khó khăn. Trước đó Bộ Tổng Tham Mưu đã có thông tư quy định những sĩ quan biệt phái về hành chánh phải dừng lại ở cấp bậc Trung úy. Nghị định thăng cấp này (và riêng tôi cũng có một Chương Mỹ Bội Tinh) sẽ công bố vào ngày 5 -5 - 75, ngày thành lập Phủ Đặc Ủy, nhưng vào ngày đó tất cả chúng tôi thay vì nhận nghị định thăng thưởng thì phải đến trình diện Việt Cộng.<o:p></o:p>

HAI<o:p></o:p>

Trở lại chuyện về lại cơ quan nhận coi phòng Báo Chí, tôi thật sự không bằng lòng, không vui, khi phải rời tòa soạn. Ông Giám đốc biết ý, ông kêu tôi ra hành lang tầng Một của Phủ, ông quàng vai tôi, nói lời khuyến dụ nhẹ nhàng: “chúng tôi biết các anh đã chọn nghề dạy học, nhưng nhu cầu cấp trên đang cần các anh. Các sếp cần các anh làm việc. Anh nào muốn đi dạy có thể lấy giờ dạy thêm”.<o:p></o:p>

Sở dĩ ông Giám đốc đưa ra việc dạy học của chúng tôi, vì ngay những tuần lễ đầu biệt phái về cơ quan, chúng tôi có ba người là giáo chức, Nguyễn Việt Chước, Phạm Hữu Đàm và tôi, đã yêu cầu được trả về Bộ Giáo Dục. <o:p></o:p>

Cảm kích trước lời nói và cử chỉ của ông Giám đốc, có quyền hành thực sự như một Thứ trưởng An ninh, tôi vui vẻ về phòng làm việc. Tôi nói, “có quyền hành thực sự như một Thứ trưởng An ninh”, vì là một Trưởng Ban như các Trưởng ban khác, nhưng chỉ ông Trưởng Ban A10 có tài xế, xe riêng, có một Trung úy Cảnh sát thường phục, một Trung sĩ Biệt Động quân là body guard, xe Jeep và xe Honda moto hộ tống khi đi công tác vào ban đêm. Có những lần mười một, mười hai giờ đêm, ông phone về cơ quan bảo tôi gọi về nhà ông cho bà vợ ông biết, “Ông đi công tác, đêm nay về trễ”. <o:p></o:p>

Một dạo có tin ông sẽ sang Bộ Nội Vụ làm Thứ trưởng và có người xầm xì nói, tôi sẽ là chánh văn phòng của ông. Đó chỉ là tin hành lang. Có những việc tưởng như thật nhưng... “nghe qua rồi bỏ”. Một lần, vào khoảng sau 11 giờ đêm, ông Trưởng ban cho tùy phái đến nhà gõ cửa, gọi tôi vào gặp ông. Đến nơi ông hỏi tôi –Trước đây anh ở Lào mấy năm? Anh nói được tiếng Lào phải không? Nếu anh sang Lào công tác dài hạn có gì trở ngại không? Ông còn nói thêm: Anh mới cưới vợ, chắc xa nhà cũng nhớ? Nhưng mỗi năm được về phép một hai lần, mỗi lần hai tuần lễ. Tôi chợt bất ngờ, hơi bối rối. Điều tôi nghĩ đến đầu tiên là phải bỏ ngang mấy lớp tôi đang dạy ở Phan Sào <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>. Nhưng tôi đáp mà không suy nghĩ: “Chắc không có gì trở ngại. Tôi hỏi ý nhà tôi rồi sẽ trả lời”. <o:p></o:p>

Câu chuyện chỉ bằng ấy, nhưng phải vào cơ quan trình diện lúc nửa đêm. Tôi tưởng như sắp sửa thu xếp hành lý đến nơi, nhưng một tuần rồi hai tuần, một tháng rồi hai tháng trôi qua trong “im lặng dễ sợ”. Sau đó có tin anh Lê Quang Pháp ở nha TB Quốc Ngoại đã “trúng tuyển”. Tôi thật sự lấy làm vui vì được ở nhà và tiếp tục đến với các lớp học tôi đang phụ trách.<o:p></o:p>

Chúng tôi đi dạy học là do “khẩu lệnh” cho phép của ông Trưởng Ban. Hơn một tháng, sau khi được gợi ý, tôi đến trường Trung học Phan Sào Nam, nơi tôi đã dạy học ở đó từ niên khóa 1966 - 1967, gặp ông Giám Học và được nhà trường chia cho thời khóa biểu dạy 10 giờ mỗi tháng. <o:p></o:p>

Về sau số giờ tôi phụ trách tăng lên gấp hai lần. Tôi tiếp tục “nghiệp dư” này cho tới tháng 4-75. Nguyễn Việt Chước về dạy ở Trung học Lê Bảo Tịnh, Phạm hữu Đàm về dạy trường Anh ngữ Nguyễn Ngọc Linh.<o:p></o:p>

Sở dĩ chúng tôi được phép và yên tâm đi dạy học, vì giờ làm việc của chúng tôi không cố định trong 8 giờ hành chánh. Có những ngày tan sở, tôi được lệnh ”ở lại có việc”. Có khi ra quán Bà Cả Đọi, trên đại lộ Nguyễn Huệ ăn cơm, rồi trở vào làm việc đến mười hai giờ đêm, một giờ sáng. Những lần có “biến”, tôi được chỉ thị ở lại suốt đêm (như lần bắt DB Nguyễn Tấn Đời, lần bắt ông Nguyễn Văn Ngân, Phụ tá Tổng Thống hay lần bắt Huỳnh Văn Trọng v.v.). Năm 1973, sau hiệp định Paris, phái đoàn Quốc Hội Mỹ đến Sài Gòn thẩm định tình hình để... cúp 300 triệu Mỹ kim viện trợ, tôi phải thường trực 24 giờ nhiều đêm. Những giờ “over time” này không được trả lương phụ trội. <o:p></o:p>

BA<o:p></o:p>

**<o:p></o:p>

Trước khi rời tòa soạn tôi đã nhận phụ trách mục THƠ và mục Chuyện Phiếm. Sau đó tờ báo mở thêm trang Dịch Thuật, Văn Hóa Xã Hội, thù lao 100 ngàn cho trang báo, mỗi người 25 ngàn, trong khi lương Trung úy với phụ cấp chức vụ, phụ cấp đắt đỏ tôi chỉ lãnh hơn 32 ngàn/tháng. Anh chủ nhiệm mời tôi, bốn người chia nhau viết. Sau mấy tháng vừa viết báo, vừa dạy học, vừa làm việc tại cơ quan, tôi dần dần thấm mệt, bèn xin anh chủ nhiệm tìm người thay thế tôi trong trang dịch thuật và mục Chuyện Phiếm. Anh chủ nhiệm nói với tôi rằng, khi tôi rời tòa soạn là đã xa nhau, có khi một hai tháng không gặp lại. Trang báo là nơi để anh em hàng tuần gặp nhau (nộp bài và lãnh lương, ra quán ngồi “lai rai” với nhau. Ngày nào kẹt quá anh ấy sẽ viết giùm tôi. Nể bạn, tôi tiếp tục cố gắng cho đến ngày tòa soạn bị... giải phóng.<o:p></o:p>

Quật Cường là tờ báo của chính quyền, nhưng không có Tổng Biên Tập quyền hành ghê gớm như báo Nhân Dân của Hà Nội. Cũng có một “Giám đốc chính trị” ở cách xa tòa soạn, quyền hành trên chủ bút, cử một “phụ tá chính trị” ngồi ở tòa báo làm việc với Ban Biên tập. Cùng là anh em với nhau nên rất thoải mái. Tôi nói “Giám đốc chính trị”, nhưng thật ra không hề có danh xưng này và chỉ vài ba người trong tòa soạn biết có “nhân vật” này thôi. Khi có một vấn đề thời sự nóng bỏng nào đó, chính quyền cần lên tiếng, thỉnh thoảng nhân vật này kêu tôi viết bài xã luận cho tờ báo. Chẳng hạn khi chính phủ VNCH tố cáo Hoàng thân Sihanouk cho Hà Nội sử dụng lãnh thổ Cambode chuyển quân và vũ khí vào miền Nam VN, Sihanouk chối và còn tố ngược VNCH xâm phạm chủ quyền Cambode, Tổng Thống Charlles de Gaulle và thủ tướng Pháp Pompidou lên tiếng bênh vực Cambode, tôi được yêu cầu viết một bài xã luận cho đề tài này. Môt lần khác, TT Nguyễn Văn Thiệu trên đường từ Hoa Kỳ về ghé châu Âu, muốn yết kiến thủ tướng Đức nhưng ông Willy Brandt không tiếp, tôi lại được chỉ định viết bài xã luận “có thái độ” với thủ tướng Đức Willy Brandt. <o:p></o:p>

Mục chuyện phiếm khiến tôi mất nhiều thì giờ và nhức đầu hơn cả, vì mỗi tuần lễ phải có một đề tài cho một bài trên trang báo cuối tuần. Đề tài cạn, sức viết chẳng dồi dào bao nhiêu, thì giờ kín khít. <o:p></o:p>

Niên học 1971-72 thể lệ thi Tú Tài thay đổi, bãi bỏ lối thi concours, “kiểu Pháp”, áp dụng từ năm 1955-56, chuyển sang thi Test kiểu Mỹ, a, b, c khoanh. Tôi vớ đề tài này viết liền ba kỳ “Than ôi Tú Tài”! Trước đó các kỳ thi Tú Tài I và Tú Tài II, còn gọi là Tú Tài Toàn Phần thật là căng. Thí sinh vừa thi vừa run. Có đậu Tú Tài I (lớp đệ Nhị) mới được lên lớp Đệ Nhất, có đậu Tú Tài II mới được vào đại học. Rớt Tú Tài Một đi Trung sĩ, đậu Tú Tài Một đi Sĩ Quan. Dân gian ngày đó có câu ca dao: “Rớt Tú Tài anh đi Trung Sĩ/ Em ở nhà lấy Mỹ nuôi con”.<o:p></o:p>

Ngày đó đậu thi viết Tú tài II xong còn phải qua cửa ải thi vấn đáp. Thi vấn đáp, mặc sức Giám Khảo muốn hỏi gì thì hỏi. Khi vui, trông mặt thí sinh dễ coi thì cho đậu, trả lời câu được, câu mất, lại trông “khó ưa” thì... “em về thi lại kỳ sau”, kỳ sau “ao” nữa thì vào Thủ Đức, thế nào cũng ra trường, mang lon Chuẩn Úy, rồi Thiếu Úy, rồi biết đâu lên vù vù, xui xẻo, đến số thì... “Tổ Quốc Ghi Ơn”! <o:p></o:p>

Thi theo kiểu Mỹ a, b, c khoanh, nếu có học, có “gạo bài” thì trong ba câu có một câu đúng, dễ dàng cho thí sinh nhận biết. Chẳng phải làm nguyên một bài luận văn dài, giải một bài toán kèm theo chín mười câu hỏi nữa. Mà có khi, đề thi là những câu đố, thử sức thông minh của học sinh chứ không phải kiểm tra học lực. Ngày tôi thi Tú Tài II ban Toán, phòng tôi chỉ có 5/35 thí sinh trúng tuyển. Đó là lý do tôi “bất mãn” với concours và “phân bì” với a,b,c khoanh. Nhưng rồi chính tôi cũng đã soạn đề thi Tú Tài I a,b,c cho học sinh lớp luyện thi tôi phụ trách. <o:p></o:p>

Một trong số 5/35 thí sinh trúng tuyển nói trên là bạn học cùng lớp với tôi, kết quả “oanh liệt” đúng như tên cha mẹ anh đặt cho: Liêu Sanh Oanh Liệt, đậu hạng ưu, được học bổng du học Hoa Kỳ, sau là Giáo Sư tại đại học Havard. Cuối tháng Tư/ 75 anh về Sài Gòn đưa mẹ và em gái di tản thì bị kẹt lại, bị bắt đi tù, vì ở Mỹ về “phải là CIA”. Người bạn dạy cùng Phan Sào <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place> với tôi, không bị đi cải tạo cho tôi biết Liêu Sanh Oanh Liệt chết trong tù !! <o:p></o:p>

**<o:p></o:p>

Sau mục “Than ôi Tú Tài”, tôi men sang đề tài thời sự đang rất sôi nổi trên làng báo và trong dư luận lúc đó, khi BS Hà Thúc Nhơn tử thủ tại bệnh viện Nha Trang chống tham nhũng, và BS Phạm Văn Lương tuyệt thực trước thềm tòa nhà Quốc Hội đòi điều tra tham nhũng, tôi viết hai bài phiếm “Tham Nhũng, Ông Ở Đâu?”, đưa ra tòa soạn trao cho người “phụ tá chính trị”. Anh này cầm lên thấy cái tựa hơi… lạ, đọc khoảng nửa trang thì nhìn tôi ra vẻ ngạc nhiên, cất triếng hỏi: - Anh viết bài này cho ai? Cho báo nào? Anh muốn tôi và anh cùng đi ra khỏi đây à. Tôi nói, cả làng báo đang ầm lên chuyện này. Mình không có tiếng nói chẳng hóa ra đồng lõa. Vả lại, chuyện phiếm thôi mà! Tôi có kể tội ai đâu. Anh ta dịu giọng thân mật, “thôi bỏ đi”, rồi kêu tôi ra quán uống cà phê, tôi từ chối vì phải vào cơ quan.<o:p></o:p>

Ngày BS Lương tuyệt thực, lại chính anh “phụ tá chính trị” này tại Quật Cường gợi ý, chắc không phải là đùa, rủ tôi và anh chủ nhiệm, ba người cùng ra tuyệt thực hỗ trợ BS Phạm Văn Lương. Bàn đi tính lại, đưa ra cái giá phải trả (cho việc làm bốc đồng bậy bạ ấy) cả ba im lặng giải tán. <o:p></o:p>

Rất may, ngày đó tuổi trẻ bồng bột, nhưng không quá nông nổi, nếu không hậu quả sẽ là, giá thấp nhất, ra vùng giới tuyến ôm súng canh chừng Việt cộng, hoặc ra trước vành móng ngựa Tòa Án Quân Sự Biệt Khu Thủ đô… <o:p></o:p>

Thật ra, ngày đó chúng tôi không thấy “ông tham nhũng” ở đâu cả. Thỉnh thoảng gặp một anh tài xế xe Lam giúi mấy chục bạc vào tay một Cảnh sát kiểm soát lưu thông, tuy khó chịu, tôi nghĩ “làm thế ấy thì mất lòng dân lắm”, nhưng lại nghĩ là chuyện nhỏ và thông cảm, họ túng thiếu. <o:p></o:p>

Bốn mươi năm sau, nhìn hiện trạng tham nhũng có hệ thống, thành quốc sách của đảng CSVN thì phải khẳng định chế độ VNCH quá trong sạch.<o:p></o:p>

**<o:p></o:p>

BỐN<o:p></o:p>

Tôi không nhớ chính xác năm tháng khi tôi làm bài thơ đầu tiên vào năm nào, nhưng có thể vào thời mười lăm, mười sáu, khi bắt đầu biết liếc trộm những cô nữ sinh cùng lớp và khi tan trường về đã biết lẽo đẽo theo sau, dù hãy còn rất nhút nhát. Những bài thơ làm lúc ấy, bây giờ nếu còn, đọc lại chắc ngây ngô lắm.<o:p></o:p>

Năm 1960 - 61, tôi đã có thơ đăng báo tường. Thơ vào độ tuổi lúc bấy giờ là thơ tình. Tình yêu học trò, đầy chất lãng mạn. Tình yêu như hạt sương lơ lửng trên những đài hoa, “thánh thiện” thanh khiết. Chỉ một cái tình cờ chạm tay là hai luồng âm dương giao thoa xúc cảm, tựa hồ như chạm khẽ vào một sợi giây đàn. Năm 1964 - 65 tôi đã có thơ gởi đăng ở nhiều báo… Từ năm 1967 đến năm 1974 tôi đã có ba tập thơ viết, in… để mà chơi. <o:p></o:p>

Có hai bài thơ tình sớm nhất tôi còn giữ được, bài “Lời Cảm Tạ Một Tình Yêu”, sáng tác năm 1962 cho một “mối tình” học trò, một thời mơ mộng. Năm năm sau tôi làm bài thơ thứ hai cho “cuộc tình” ấy, bài “Chạnh Niềm Yêu Dấu”. Bài thơ này đã được Nhạc sĩ Võ Tá Hân phổ nhạc trong một album phát hành ở <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Singapore</st1:country-region></st1:place>vào năm 1997 hay 98... <o:p></o:p>

Tôi sẽ in hai bài thơ này vào chương sáng tác như để cắm vài bông hoa, thêm chút tươi mát giữa một cánh đồng không mấy bóng râm trong tuyển tập này. Hai bài thơ có âm điệu buồn như hai câu thơ tiếng Anh diễn tả:<o:p></o:p>

Love is a garden full of flowers <o:p></o:p>

Nobody enters without falling his tears!<o:p></o:p>

Trường Tình là cánh đồng hoa<o:p></o:p>

Ai đi qua đó chẳng sa lệ sầu! <o:p></o:p>

Sau cuộc đổi đời, tôi cùng đoàn quân rã ngũ lê thân qua các trại tù cải tạo, trả nợ quỷ thần từ Nam Ra Bắc. Trong tám năm lao động khổ sai, cái chết luôn luôn rập rình đó, tôi vẫn bám lấy ngòi bút “làm thơ chui”, giấu diếm, cất giữ trong đầu. Nhờ đó, ra khỏi tù, ra hải ngoại tôi in tập thơ “Tiếng Hờn Chiến Mã” 1996, tái bản năm 2002, với hai thi phẩm khác: “Về Lối Đi Xưa” 1999 và “Tiếng Hót Loài Chim Di” 2003. <o:p></o:p>

Sang Mỹ chưa được bao lâu, tôi sinh hoạt với Thi Đàn Lạc Việt của nhà thơ Dương Huệ Anh, biên tập, viết tựa tuyển tập “Một Phía Trời Thơ” 1995, cộng tác với tờ Dân Ta bên Texas, làm chủ bút tờ Độc Lập ở bang Georgia. Gửi bài và cộng tác với các báo Chánh Đạo của GS Nguyên Trung, Việt Nam nhật báo, Sài Gòn Nhỏ, rồi cộng tác lâu dài với Thời Báo, trang Văn Học Nghệ Thuật Cội Nguồn của nhà báo Vũ Bình Nghi ở California từ năm 1998 đến 2015, khi tờ báo tự đình bản; đồng thời sinh hoạt với CSTV Cội Nguồn và tạp chí Nguồn cho tới hôm nay.<o:p></o:p>

NĂM.<o:p></o:p>

ĐẶT TÊN ĐỨA CON TINH THẦN<o:p></o:p>

Đặt tựa cho một bài viết, đặt tên cho một tác phẩm, có khi cũng là một điều trăn trở. Tập Bút Ký Tự Truyện Nửa Thế Kỷ Việt <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>khi đến tay bạn đọc, có mấy nhận xét về tựa đề quyển sách. Một cựu Luật sư/ nhà văn, khi nhận quyển sách tôi ký tặng, ông buột miệng: “Nửa Thế Kỷ Việt <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Nam</st1:place></st1:country-region> mà chỉ có bằng này thôi à”! Nhưng sau khi đọc, trong một bài nhận định tác phẩm, ông đã nêu ra một số ý kiến tích cực: “Nửa Thế kỷ Việt Nam” của tác giả Song Nhị rõ rệt là một đóng góp rất giá trị cho những ai muốn tìm hiểu về cái thời đại nhiễu nhương của dân tộc chúng ta trong suốt nửa thế kỷ qua.... tác giả đã cống hiến cho bạn đọc một tác phẩm biên soạn rất công phu, gọn gàng chu đáo, mà lại hết sức trung thực…”. <o:p></o:p>

Và một nhà thơ, thân hữu lâu năm trong sinh hoạt Cội Nguồn, sau khi nhận được quyển sách tôi gửi tặng đã viết thư gửi cho tôi qua bưu điện, với nhận xét (khi chưa đọc) mà cho rằng cái tựa “rộng lớn quá, to tát quá …”, nhưng sau khi đọc một hai chương đầu, nhà thơ này đã viết cho tôi ý kiến nhận định: <o:p></o:p>

“… Chương đoạn này như tôi đã nói, chỉ mới là phần dạo đầu của một nhạc khúc đại bi thiết của “Nửa Thế Kỷ Việt Nam” đã hấp dẫn đến vậy, trung thực đến vậy, còn nói chi đến toàn bộ tác phẩm... Tôi tin chắc đây là một pho tài liệu hiếm, quý, có giá trị vĩnh cửu sẽ giúp các nhà viết sử và và các thế hệ mai hậu thật nhiều…”.<o:p></o:p>

Tôi suy nghĩ và dè dặt khi đặt tên cho quyển sách này: “Năm Mươi Năm Cầm Bút”, tựa đề có “rộng lớn quá, to tát quá…” không?. <o:p></o:p>

Đặt tựa cho một tác phẩm, có những tác giả căn cứ vào nội dung, hay dựa vào một sự kiện, một biến cố đáng nhớ – Nhã Ca/ Giải Khăn Sô Cho Huế. Có tác giả lấy một giai đoạn lịch sử làm dấu mốc: “Bên giòng Lịch Sử” 1940-1965/ LM Cao Văn Luận. Có tác giả nhằm bày tỏ tâm tư của chính mình: Nguyễn Mạnh Côn/ “Đem Tâm Tình Viết Lịch Sử”. Cố thi sĩ Vũ Hoàng Chương đặt tựa cho một tập hồi ức: “Ta Đã Làm Chi Đời Ta” v.v…<o:p></o:p>

Năm 2010, trên một tấm poster do một nhóm Sinh viên đại học San Francisco thực hiện, nhằm quảng bá cho buổi RMS quyển Nửa Thế Kỷ Việt Nam tại San Jose, có ghi dòng chữ: “Celebrating 45 years of Song Nhi’s Writing Career”. Chính chi tiết này đã là cảm hứng cho tôi lấy tựa đề “Năm Mươi Năm Cầm Bút”. <o:p></o:p>

Tôi nghĩ, cầm bút cũng như người nông dân cầm cày, người thợ nề cầm bai, người họa sĩ cầm cọ, tất cả để nói lên công việc làm của mỗi ngành nghề.<o:p></o:p>

Cầm bút là việc làm của một nhà văn. Thực ra, khi viết, tôi không có ý nghĩ viết để trở thành nhà văn, hay để được người ta gọi mình như thế. Tôi không sống bằng nghề viết văn. Tôi viết văn, làm thơ như một nhu cầu tiêu khiển, do sự thôi thúc từ những sự việc luẩn quẩn trải qua trong đời, muốn được nói ra, viết ra. <o:p></o:p>

Trong tác phẩm này có những bài viết từ năm 1965 còn tìm lại được. Phần lớn bài viết trước năm 1975, sau cuộc biển dâu 30 tháng Tư đã hoàn toàn bị thất lạc. <o:p></o:p>

Tôi không muốn và cũng không thể kể ra hết được quá trình viết lách từ năm 1965 đến nay. Ngoài ba tập thơ trước năm 1975, với ba tập thơ tại hải ngoại và ba tác phẩm: Lưu Dân Thi Thoại (biên khảo, viết chung với nhà văn Diên Nghị), quyển Nửa Thế Kỷ Việt Nam và mới đây là quyển Lời Rao Giảng Của Thơ… thì đây là quyển văn thứ tư, gồm những bài tôi gom góp được in thành sách như một tặng phẩm tinh thần cho… chính mình và cho những độc giả yêu mến văn chương chữ nghĩa.<o:p></o:p>

Nội dung tác phẩm này là ký ức và kỷ niệm, cho nên, trước khi đi vào các chương đoạn, tôi quyết định mở đầu với những bài trao đổi, qua các cuộc phỏng vấn lien quan đến những tham dự của chính mình trên những chặng đường đi qua. Trước nhất là bài phỏng vấn của Sinh Viên Julie Hoài Hương Phạm về chiến tranh Việt <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place> cho luận án sử học của cô. Julie Phạm sau khi tốt nghiệp là GS Sử học tại đại học <st1:place w:st="on"><st1:city w:st="on">Berkeley</st1:city></st1:place>.<o:p></o:p>

Nhân đây tôi xin cáo lỗi với các văn nghệ sĩ từng dành cho tôi những cuộc bút vấn và phỏng vấn thu âm, mà nay không còn lưu giữ được để ghi lại: Bài trả lời phỏng vấn của Nhà văn Diệu Tần trên Việt Nam Nhật báo năm 1996, hai chương trình giới thiệu thơ Song Nhị Tiếng Hờn Chiến Mã và Về Lối Đi Xưa trên đài VOA năm 2004, và các cuộc phỏng vấn của Radio VN Hải Ngoại, đài phát thanh Việt Nam, Texas, những cuộc phỏng vấn của SBTN, của hệ thống Quê Hương Media, San Jose. <o:p></o:p>

Có 78 kỳ đọc truyện, giới thiệu tác phẩm Nửa Thế Kỷ Việt <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Nam</st1:place></st1:country-region> do cô Đoan Trang, Giám đốc hệ thống truyền thông (TV/Radio) Quê Hương đọc là tài liệu quý tôi còn lưu giữ. Nhân đây xin được gởi lời cảm ơn tới cô Đoan Trang… <o:p></o:p>

Sau cùng, khi nhớ lại biến cố tai ương 30- 4- 1975, sau một cuộc đổi đời thê thảm, tàn bạo ập xuống thân phận hàng triệu con người, trong số có mình, không thể ngờ 40 năm sau tôi còn hiện diện bên cạnh ấn phẩm văn chương này. Đó là điều tôi lấy làm hài lòng với số mệnh, sau những chặng đời, cho một lần để sống và cho một lần để chết.<o:p></o:p>

Song Nhị/ 8-2015<o:p></o:p>

------------- <o:p></o:p>

(*) Nhóm “Nồi Niêu Soong Chảo” một thời làm nổi đình nổi đám trên nhật báo Hòa Bình của LM Trần Du, tại Sài Gòn, Năm 1972 được móc nối về cộng tác với báo chính quyền.<o:p></o:p>

***<o:p></o:p>

Song Nhihttp://www.blogger.com/profile/10387926035188855850noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2905169084200050393.post-91183039060292049272017-01-09T20:27:00.000-08:002017-01-09T20:27:44.663-08:00Thơ Chọn Lọc THƠ Hùng Vĩnh Phước

Xa Xót Tháng Tư<o:p></o:p>

Mặt trời trốn sau chân núi<o:p></o:p>

Tôi trốn nỗi buồn sau câu thơ<o:p></o:p>

Xa xót trốn sau tháng tư<o:p></o:p>

Con số bốn mươi hững hờ dễ ghét!<o:p></o:p>

Thời gian trôi qua không thèm biết<o:p></o:p>

Tang thương phủ dày quê hương <o:p></o:p>

Khi không, làm người bỏ cuộc<o:p></o:p>

Từng nhát cô đơn chém xuống hồn mình.<o:p></o:p>

Tháng tư lắng lòng tưởng niệm<o:p></o:p>

Mùi hương thời cũ thơm đưa...<o:p></o:p>

Mong sao lần này lần cuối<o:p></o:p>

Tháng tư xa xót đủ rồi!<o:p></o:p>

Hùng Vĩnh Phước<o:p></o:p>

Lảo Đảo Tháng Ba - thơ Hùng Vĩnh Phước<o:p></o:p>

Tháng ba một mình chạy trên đồi ký ức<o:p></o:p>

không gió không mây không một sắc màu<o:p></o:p>

cứ chạy mãi những vòng vô vọng<o:p></o:p>

như kiếm tìm mà chẳng biết kiếm tìm chi<o:p></o:p>

Mọi thứ đi qua, ngày tháng đi qua<o:p></o:p>

giật mình thấy tháng ba lảo đảo<o:p></o:p>

Ban Mê Thuột mất đi từ dạo nảo dạo nào<o:p></o:p>

khi người-anh-em-làm-giặc quay về gây khổ<o:p></o:p>

Tôi từ buổi sáng ấy ra đi<o:p></o:p>

xuôi ngược mãi vẫn không quay về được<o:p></o:p>

tháng ba rồi tháng tư<o:p></o:p>

ôi những tháng làm buồn đau đất nước<o:p></o:p>

có đứa bạn đi tù<o:p></o:p>

có đứa bon chen đội nón cối dép râu<o:p></o:p>

cố nhuộm hoài mà vẫn ló tim đen<o:p></o:p>

dù có khoác trăm nghìn màu chói đỏ!<o:p></o:p>

Bốn mươi năm trôi qua<o:p></o:p>

chưa làm được điều gì như mơ ước<o:p></o:p>

trôi dạt dật dờ, bỏ xứ vô nam, rồi giã từ đất nước<o:p></o:p>

hôm nay quay lại nhìn<o:p></o:p>

thì đã hết tháng ba<o:p></o:p>

tôi đã đi xa, xa nước xa nhà<o:p></o:p>

xa tất cả chỉ gần kề đau xót<o:p></o:p>

những dối trá điêu ngoa làm cuộc đời tan nát<o:p></o:p>

mà thời gian cứ vô tình cứa cứa trái tim tôi.<o:p></o:p>

Hùng Vĩnh Phước<o:p></o:p>

Song Nhihttp://www.blogger.com/profile/10387926035188855850noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2905169084200050393.post-27382448578262316812017-01-09T19:31:00.001-08:002017-01-09T19:31:27.860-08:00THƠ CUNG DIỄM

Niềm Đau Không Nói Đươc<o:p></o:p>

Niềm đau không nói được<o:p></o:p>

Sài Gòn, Sài Gòn ơi<o:p></o:p>

Cơ trời hay vận nước<o:p></o:p>

Tháng Tư buồn Ba mươi!<o:p></o:p>

Phải đâu là Hạng Tịch<o:p></o:p>

Với niềm đau Ô giang<o:p></o:p>

Nỉ non không tiếng địch<o:p></o:p>

Cớ sao quân tan hàng ?<o:p></o:p>

Không là thành Cai Hạ<o:p></o:p>

Sao chồn vó Ô truy<o:p></o:p>

Cho tan vàng nát đá<o:p></o:p>

Ngơ ngác bóng quân kỳ!
<o:p></o:p>

Niềm đau không nói được<o:p></o:p>

Hòn ngọc Viễn đông ơi<o:p></o:p>

Cơ trời hay vận nước<o:p></o:p>

Ta đã mất em rồi!<o:p></o:p>

Cung Diễm<o:p></o:p>

NHỚ<o:p></o:p>

Tiễn biệt từ cay chén rượu nồng<o:p></o:p>

Lòng vương một nỗi nhớ mông lung<o:p></o:p>

Quê hương vạn dặm trời xa cách<o:p></o:p>

Mà nhớ chao ôi nhớ lạ lùng!<o:p></o:p>

Nhớ nắng đầu Xuân mưa tháng Hạ<o:p></o:p>

Trăng mùa Thu sáng rét khi Đông<o:p></o:p>

Tháng Giêng sân trước vàng hoa cải<o:p></o:p>

Cho dập dìu bay những cánh ong<o:p></o:p>

Mưa nắng bốn mùa thơm luống rạ<o:p></o:p>

Đường cày vẫn giữ nghiệp cha ông<o:p></o:p>

Rập rờn trải biếc dâu xanh bãi<o:p></o:p>

Ngan ngát gây hương lúa ngập đồng<o:p></o:p>

Nắng nhạt chiều nghiêng phai nắng lụa<o:p></o:p>

Hiên nhà vàng nõn nén tơ hong<o:p></o:p>

Thương người con gái hong tơ ấy<o:p></o:p>

Để mối tơ vương rối cả lòng<o:p></o:p>

Bao mối chờ mong bao mối đợi<o:p></o:p>

Mối nào cho lụa đẹp trên khung<o:p></o:p>

Sông Thu thổn thức đôi bờ sóng<o:p></o:p>

Thương nhớ riêng chi kẻ cuối dòng!<o:p></o:p>

Ngày nhạt chiều nghiêng phai nắng lụa<o:p></o:p>

Nhớ ơi là nhớ, nhớ mênh mông!<o:p></o:p>

Cung Diễm<o:p></o:p>
Song Nhihttp://www.blogger.com/profile/10387926035188855850noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2905169084200050393.post-83815935358681508832017-01-06T17:50:00.002-08:002017-01-07T19:56:09.203-08:00NÓI CHUYỆN VỚI THƠ

Bài 1: THƠ VẦN VÀ THƠ KHÔNG VẦN

(Đôi điều về bài viết của ký giả Lâm Văn Sang trên tờ VTimes số 31)<o:p></o:p>

 SONG NHỊ<o:p></o:p>

Ông Lâm văn Sang là một ký giả được nhiều người tại <st1:city style="font-family: Tahoma; font-size: 11pt;" w:st="on"><st1:place w:st="on">San Jose</st1:place></st1:city> biết đến qua mục “Sổ Tay Cộng Đồng” trên tuần báo Việt Mercury do ông Trần Đệ làm chủ nhiệm. Việt Mercury đình bản, Ông Trần Đệ mới đây ra tờ VTimes đứng tên Chủ nhiệm, ông Lâm Văn Sang Tổng Thư ký, giữ tiếp mục “Sổ tay cộng đồng” trên VTimes.

Do cách viết của một cây bút có khi rất thẳng thắn, nên trước đây ông LVS từng gặp phản ứng của nhiều độc giả và một vài nhóm khi họ không vừa lòng với bài báo. Cái chuyện không vừa lòng này xẩy đến với Ông LVS nhiều lần, nhưng cũng là chuyện thường tình đối với một nhà báo trước dư luân của số đông.

Bài viết của Ông LVS mà tôi đề cập ở đây có tựa đề: “Màu xanh trong thơ siêu thực Hải Phương”.<o:p></o:p>

Tôi lấy làm ngạc nhiên, buộc phải suy nghĩ và nói ra đây khi đọc đến đoạn ông LVS viết: “<st1:city w:st="on"><st1:place w:st="on">San Jose</st1:place></st1:city> từ lâu nay đã trở thành một xí nghiệp thơ, sản xuất ra những vần điệu nghiêm chỉnh đóng thành tập”.<o:p></o:p>

Thì ra dưới mắt người ký giả này chỉ có loại thơ siêu thực, thơ không vần, thơ cách tân mới đáng gọi là thơ. Vì vậy ông đã không tiếc lời, tiếc chữ ca tụng sự tâm đắc của ông với loại thơ siêu thực như sau: <o:p></o:p>

“Không phải mọi thứ được in ra đều là tuyệt phẩm”, ..Từ lâu lắm tôi mới được đọc một tập thơ như CƠTGBBNEC của Hải Phương”.<o:p></o:p>

Hẳn bạn đọc và những người làm thơ, yêu thơ đã từng (hơn một lần) đọc một, hai, ba bài thơ siêu thực, thơ cách tân, thơ dung tục và đã cảm nhận được “cái hay, cái đẹp” của nó như thế nào so với loại thơ vần trong Truyện Kiều, trong Cung oán Ngâm khúc, trong thơ của Vũ Hoàng Chương, của Xuân Diệu và những nhà thơ sau này như Duy Năng, Tô Thùy Yên... <o:p></o:p>

Lâu nay người ta đã bàn luận nhiều đến Thơ Vần và thơ không vần, một đề tài đã “xưa như trái đất”, nhưng xem ra vẫn luôn luôn mới, bởi bộ môn Thơ là một phần của đời sống tinh thần trong sinh họat văn học nghệ thuật của nhân loại. Ở Pháp vào thời vua Louis 14 đã có những thi đàn do các nhà quý tộc lập ra để giới trí thức lịch duyệt, được nhà vua nể trọng họp nhau nghe thơ, bàn luận về thơ và để đánh giá mà thừa nhận danh xưng thi sĩ cho những người xứng đáng. Ở Trung Hoa, vào thời thịnh Đường, nhiều nhà thơ không chấp nhận những ràng buộc của Khổng giáo như Đào Tiềm, Lý Bạch, Đỗ Phủ, Bạch Cư Dị, Mạnh Hạo Nhiên... nhưng đã để lại hàng ngàn bài thơ cho gia tài văn học Trung Quốc. Đó là loại thơ vần mà văn học Việt <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Nam</st1:place></st1:country-region>coi như kế thừa đã mấy nghìn năm. Chúng ta không bao giờ chấp nhận sự “kế thừa” này, vì vậy Thơ Đường đã bị trào lưu thơ Mới đẩy lùi vào bóng mờ của dĩ vãng. Hoài Thanh đã gọi đó là “một cuộc cách mạng thi ca (đã nhóm dậy vào tháng 3 -1932) ”. <o:p></o:p>

Văn học, thi ca cũng như khoa học luôn luôn đòi hỏi con người đi tìm cái mới, cái hay, cái hoàn mỹ, hoàn thiện hơn. <o:p></o:p>

Người ta thấy sự thay thế vị trí của thơ - từ cũ sang mới - sau thời kỳ Tự Lực Văn Đoàn cho đến thời kỳ văn học miền Nam (1954-1975), nhưng dù là cũ hay mới thì thơ vẫn là thơ vần, với đầy đủ tính nghiêm chỉnh của vần điệu, của nhạc tính, của thi tứ và thi ngữ.<o:p></o:p>

Thời kỳ thăng hoa của thơ Việt có lẽ phải kể là vào thời kỳ này với Thi Văn Tao Đàn, với các giải thơ toàn quốc. Ngay cả một số nhà thơ ở miền Bắc sau thời kỳ thơ mới như Hoàng Cầm với Bên Kia sông Đuống, Hữu Loan với Màu Tím Hoa Sim, và các nhà thơ khác trong Nhân Văn, Giai Phẩm đều là những nhà thơ mới, đều có làm những bài thơ phá thể, thơ tự do nhưng nhạc tính và vần điệu vẫn rất hoàn chỉnh, vẫn có thể đọc, có thể ngâm để mà cảm nhận, mà thưởng thức.<o:p></o:p>

Cùng lúc với Thơ Mới chiếm lĩnh vị trí trong thơ Việt, thơ mới “giành được quyền sống”; thơ cũ “mất quyền sống” trong làng thơ, cũng là lúc có những người phỏng theo thơ Pháp làm thơ tự do, thơ phá thể, thơ không vần, nhưng không phổ biến nhiều, không lớn lên được, và không thể tồn tại. Mãi đến sau năm 1954, sau cuộc di cư của gần một triệu người từ Bắc vào Nam, Thanh Tâm Tuyền là người chủ trương khuynh hướng sáng tác thơ tự do, được nhóm Sáng Tạo hưởng ứng và cổ vũ. Từ đó cho tới nay, sau hơn nửa thế kỷ thơ tự do của Thanh Tâm Tuyền vẫn là của Thanh Tâm Tuyền, chưa bao giờ nhân rộng ra thành một trường phái có tác phẩm hẳn hòi. Người ta thừa nhận cái công của Thanh Tâm Tuyền hô hào cho khuynh hướng thơ tự do, nhưng không ai thừa nhận cái thành công của khuynh hướng này.<o:p></o:p>

Nhà thơ Hà thượng Nhân, một nhà thơ kỳ cựu trong làng thơ miền Nam, thường được anh em trong giới gọi đùa là Hà Chưởng môn (trong phim kiếm hiệp) có lần cho chúng tôi biết, trong một lần ông được mời vào Ban giám khảo chấm thi một giải thơ toàn quốc (VNCH), khi biết trong số các tác giả được đề nghị có Thanh Tâm Tuyền, ông đã nói với Vũ Hoàng Chương và Cao Tiêu xin từ chối vào Ban Giám Khảo. Ông Hà thượng Nhân vẫn thường nói với chúng tôi: “Ai bảo Thanh Tâm Tuyền là nhà thơ, là thi sĩ, dù ông ta là một người có kiến thức, có tài...” <o:p></o:p>

Trở lại với bài viết của Ông Lâm Văn Sang trên VTimes số 31, quả thật tôi không hiểu được lý do gì đã gây nên cái cảm giác “bất an” cho tác giả bài báo, khi ông viết: <o:p></o:p>

“Những người làm thơ khác ở <st1:city w:st="on"><st1:place w:st="on">San Jose</st1:place></st1:city> (và một phần khác ở hải ngoại, những người có dịp ghé qua thành phố này ra mắt sách của họ), những thi tập khác (cá nhân hay tập thể) vẫn tạo cho tôi cảm giác bất an”.<o:p></o:p>

Chúng ta biết ở hải ngoại và cả trong nước hiện nay thơ đã lạm phát đến mức báo động, nhưng thực ra chẳng hề hấn gì. Ít năm trước thời kỳ thơ mới, tờ “Đông Pháp” ở Hà Nội mở cuộc thi thơ đã có đến 1.500 người dự thi. Hồi đó Hoài Thanh đã tự hỏi: “nước ta có bao nhiêu thi sĩ? 40 ngàn hay 400 ngàn? và ông cho biết 4.000 người có thơ đăng báo, in sách nhưng có chừng 40 người có thơ đưa vào “Thi Nhân Việt <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Nam</st1:place></st1:country-region>”. Số 4.000 hay 40 ngàn hay 400 ngàn người làm thơ thời đó đến nay không ai biết tên tuổi họ (ngoại trừ một số trong “Thi nhân Việt <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Nam</st1:place></st1:country-region>”). Và trong con số 40 người đó cho tới nay cũng chỉ một số ít người đi vào văn học, đếm được đầu ngón tay, được người đời nhắc đến. <o:p></o:p>

Sự sàng lọc, đào thải của thời gian và công luận, của người đọc là một “cán cân công lý” vô tư nhất. <o:p></o:p>

Tiếp đến, ông LVS viết: “Chúng ta vẫn tự hào một cách chung chung về chuyện đã mang cả sinh hoạt văn hóa (văn học nghệ thuật) của miền <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Nam</st1:place></st1:country-region>ra hải ngoại và từ đó đã tiếp tục phát triển sinh họat này. Tin tưởng như thế và tiếp tục bịt mắt mình, chúng ta đã đi một đoạn đường khá dài, hơn 30 năm.”<o:p></o:p>

Không rõ ông LVS đã có hay sẽ có chương trình, đề án nào cho sinh hoạt và việc nối dài của VHNT miền <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Nam</st1:place></st1:country-region>ở hải ngoại? Và ông LVS cũng dư biết tất cả mọi sinh hoạt chính trị, văn nghệ, văn chương học thuật ở hải ngoại đều là những hoạt động tự phát của từng nhóm, từng hội đoàn, tùy theo khả năng và tấm lòng của họ đối với nghĩa lớn của cộng đồng, của dân tộc, mà phần lớn đều cùng một hoàn cảnh là lực bất tòng tâm. Người đọc bài viết của Ông LVS dù vô tư đến mấy cũng cảm thấy bị xúc phạm, khi mình bị gán ghép cho hành vi “tự bịt mắt” với thái độ “tự hào chung chung”.<o:p></o:p>

Có phải tác giả bài báo cho rằng “Tự bịt mắt mình” nghĩa là mù quáng, là không nhìn về phía trước mà đi tới, dù phía trước đó là cái gì, là nơi chốn nào. Cứ đi tới, đừng nhìn lại quá khứ, vứt bỏ hết quá khứ, dù quá khứ đó như thế nào. Trong khi người sáng tác lại rất cần chất liệu của quá khứ để viết, để suy gẫm và để rút tỉa làm bài học cho chính mình và cho người đi sau. Tôi tin trong chúng ta không ai tán thành việc tiếc nuối quá khứ, khóc than dĩ vãng. Không ai chủ trương hằn học hận thù với quá khứ, nhưng nhất định không ai có thể quên được quá khứ. Quá khứ chính là vốn sống của hiện tại, là bài học lớn và là kinh nghiệm cho hướng đi trong tương lai. <o:p></o:p>

Một đoạn khác trong bài báo:<o:p></o:p>

“Đọc thơ ở đây, người ta sẽ kinh hoàng chợt nhận ra thế giới thơ từ 1975 cho đến trước đó, năm 1954, đã bị xóa trắng một cách oan uổng.”<o:p></o:p>

Thật tình, tôi không hiểu ý của tác giả bài báo muốn nói gì về nhận định này.<o:p></o:p>

“Thế giới thơ từ 1975 cho đến trước đó, năm 1954” mà ông LVS nói đến là thế giới những gì? Theo sự hiểu biết thô thiển của tôi thì “thế giới thơ” từ năm 1954 đến 1975 là một “thế giới” thơ của hai ba thế hệ người làm thơ Bắc (di cư) <st1:place w:st="on"><st1:city w:st="on">Trung</st1:city>, <st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>, phong phú và đa dạng cả về nội dung tư tưởng đến hình thức. Nói đến “thế giới thơ” miền Nam là nói đến Thi Văn Tao đàn, đến các giải thi thơ toàn quốc, đến các thi văn đoàn và không thể không nói đến những tên tuổi như Quách Tấn và Á Nam Trần Tuấn Khải (thơ Đường), Vũ Hoàng Chương, Đinh Hùng, Tạ Ký, Bùi Giáng, Tô Thùy Yên, Hà Thượng Nhân, Trần Tuấn Kiệt, Trần Dạ Từ, Nhã Ca, Diên Nghị, Hoàng Lộc, Tuệ Nga, Quỳ Hương... Thơ tự do có Thanh Tâm Tuyền, Trần Thanh Hiệp... Sau 75 “thế giới thơ” đó đã bị chế độ XHCN với văn hóa Mac-xit xóa trắng một cách không thương tiếc ở trong nước. Vũ Hoàng Chương ra khỏi tù, mấy ngày sau qua đời. Tạ Ký chết bụi chết bờ, Hồ Điệp chết trên đường vượt biên. Tác phẩm của họ bị cho là sản phẩm văn hóa đồi trụy, bị cấm đọc, cấm lưu truyền, cấm lưu trữ... Đó mới chính là sự xóa trắng đáng kinh hoàng, chứ ở hải ngoại người ta vẫn trân trọng, vẫn đọc và vẫn kế tục trong sáng tác, trong lưu hành, phổ biến.<o:p></o:p>

Có phải cái “xóa trắng” mà tác giả bài báo muốn nói là từ sau 75, ra hải ngoại, và riêng tại San Jose không ai nối nghiệp Thanh Tâm Tuyền, không phát động trào lưu sáng tác thơ văn xuôi, thơ tự do, thơ không vần? Có phải vì nghĩ vậy mà ông LVS giáng bút một cách rất chủ quan và mỉa mai rằng:<o:p></o:p>

“San Jose từ lâu nay đã trở thành một xí nghiệp thơ, sản xuất ra những vần điệu nghiêm chỉnh đóng thành tập”.<o:p></o:p>

Một ý niệm rất đơn giản mà phổ quát đã có từ xa xưa là khi nói đến thơ là nói đến vần điệu. Từ xưa nay, một câu nói, một đoạn viết mà không có vần có điệu thì không ai gọi là thơ.<o:p></o:p>

Tuân Tử trong thiên Nho Hiệu đã phân biệt Thi (là thơ) với Thư (là văn xuôi). Với sự phân định rạch ròi đó, trong văn học cổ Trung Hoa có hai bộ sách - Kinh Thi và Kinh Thư. <o:p></o:p>

Một số người ngày nay hoặc do không phân biệt được, hoặc do quá dễ dãi, thường nói “viết thơ cho gia đình”, “đi lấy thơ ở bưu điện”, thay vì nói viết thư, đi lấy thư... nhưng một người hiểu biết bình thường không ai lầm lẫn giữa thư và thơ; giữa văn xuôi và văn vần.<o:p></o:p>

Như một nguyên tắc bất di bất dịch, từ lâu đời: thơ không phải/ và không thể là văn xuôi; thư không phải/ và không thể là văn vần. Nay khuynh hướng thơ cách tân, thơ siêu thực, thơ dung tục muốn làm một cuộc “cách mạng” thi ca bằng cách tạo ra một loại thơ tối nghĩa, không vần, không điệu, một mớ chữ nghĩa xà bần, thanh ít tục nhiều nhằm biểu lộ hoặc để thỏa mãn tính lập dị, khoa trương kiến thức, đem chữ nghĩa ra thách đố người đọc, mà có khi chính người làm ra bài thơ đó cũng không hiểu mình muốn nói gì. <o:p></o:p>

Bạch Cư Dị của Trung Hoa cách đây hơn 1.100 năm lúc làm xong một bài thơ, đọc cho người vú già nghe rồi hỏi “Có hiểu không?”. Nếu đáp “hiểu” thì ông mới chép lại (bằng không thì vứt bỏ). <o:p></o:p>

Xin tác gải bài báo và quý vị nhà thơ cách tân trước khi đạp đổ cái cũ (thơ vần) hãy từ trong cái cũ bước ra, ít nữa phải là một người đã từng sành sỏi thơ vần và hãy chỉ ra cho mọi người biết và hiểu được cái hay cái dở của cái vần và cái không vần. <o:p></o:p>

Lâu nay Ông LVS vẫn cổ vũ cho thơ “tân hình thức” gồm có thơ không vần, hay là thơ văn xuôi, thơ dung tục và thơ siêu thực. <o:p></o:p>

Trích dẫn lời nói của nhà văn Ba Lan Witold Gombrowicz “văn chương không phải là một xí nghiệp, cũng không phải là một sản phẩm xí nghiệp”, nhưng ông lại nói “Không phải mọi thứ được in ra đều là tuyệt phẩm”, và trước đó ông viết: “Từ lâu lắm tôi mới được đọc một tập thơ như CƠTGBBNEC của Hải Phương”. <o:p></o:p>

Ý kiến này của tác giả bài báo cho tôi cảm tưởng tập thơ của Hải Phương không là tuyệt phẩm thì cũng là một thi tập vượt lên trên tất cả những tập thơ khác, “từ lâu lắm”.<o:p></o:p>

Tôi hoàn toàn không có ác cảm nào với cá nhân các “nhà thơ cách tân, siêu thực”, cũng mong quý vị thực hiện thành công cuộc cách mạng thi ca này chậm lắm là vào cuối thế kỷ 21. Riêng loại thơ dung tục thì xung quanh tôi rất nhiều người tỏ ra ngại ngùng khi liếc mắt tới loại thơ trần truồng giả hiệu này. Dư luận chung cho rằng cũng chỉ vì muốn mua chút danh bằng tính lập dị, không giống ai, một số người đã tạo ra một loại “dâm thư” qua thơ, một cách bệnh hoạn. Tôi gọi đó là loại thơ trần truồng giả hiệu, bởi vì tôi tin một cách chắc chắn rằng quý vị “nhà thơ dung tục” ấy chỉ bày biện chữ nghĩa trần truồng lên giấy, nhưng không bao giờ dám bày nhưng thứ đó trước mặt cha mẹ, con cái, thân nhân, người quen kẻ lạ... Chỉ khi nào quý vị ấy lột hết mọi thứ ..., ngồi ăn cơm chung với gia đình hay ngồi tiếp khách như quý vị đã viết ra trên giấy thì bấy giờ loại thơ kia mới có “cầu chứng” (với tác giả của nó).<o:p></o:p>

Thử hỏi nếu gia tài thi ca Việt Nam từ Cung Oán Ngâm khúc, rồi Chinh Phụ ngâm đến Truyện Kiều, sang tới thi ca thế kỷ 19 cho đến tận thời kỳ thơ Mới của Tự Lực văn đoàn và “thế giới thơ miền Nam” mà tất tất đều là “thơ cách tân”, thơ “tân hình thức”, thơ siêu thực thì văn học Việt Nam ngày nay sẽ ra sao? Và nếu hôm nay thơ siêu thực thay thế toàn bộ thơ “vần điệu nghiêm chỉnh” thì các thế hệ sau này làm thế nào để tìm hiểu, nghiên cứu, học hỏi? Hay đến lúc bấy giờ tất cả mọi người đều đã trở thành những “siêu nhân”, có thể đọc và hiểu được thứ ngôn ngữ thần chú, huyền bí, hiểm hóc ấy! Giả dụ vị khai quốc công thần Lý Thường Kiệt làm bốn câu tứ tuyệt “Nam quốc sơn hà Nam đế cư...” bằng loại thơ cách tân siêu thực thì đã có được tác dụng gì với lòng dân, với triều đình nhà Hán, và còn tồn tại đến ngày nay không? <o:p></o:p>

Thật là quá đáng, trong khi tác giả bài báo hết lời tán tụng đối với tập thơ “siêu thực” có tên “cám ơn tháng giêng biêng biếc ngực em cười” của Hải Phương thì ông lại nặng lời đay nghiến những người làm thơ ở San José: “Nhiều người khác ở đây (San Jose) cũng móc gan ruột ra tuyên bố tương tự như một nhãn hiệu cầu chứng cho những gì phát xuất từ 1954 cho đến 1975 mới là chính hiệu”. <o:p></o:p>

Tôi cư ngụ tại San Jose đã mười lăm năm nay, từng theo dõi mọi sinh hoạt thơ văn trong vùng nhưng chưa bao giờ nghe ai “móc gan ruột ra” tuyên bố như vậy “để làm cầu chứng” như ông LVS gán ghép. <o:p></o:p>

Ông LVS không những đã mâu thuẫn với chính mình mà còn có lời lẽ thiếu tôn trọng người khác qua đoạn văn trên và đoạn văn trích dẫn dưới đây:<o:p></o:p>

“Kế thừa là chuyện dễ nói hơn dễ làm trong văn chương nhắm mắt và bịt mắt. Thế giới thơ ở <st1:city w:st="on">San Jose</st1:city> đã không tiếp nối trào lưu sáng tác thơ đa dạng ở miền <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Nam</st1:place></st1:country-region> trước 1975. Đọc thơ ở đây, người ta sẽ kinh hoàng chợt nhận ra thế giới thơ từ 1975 cho đến trước đó, năm 1954, đã bị xóa trắng một cách oan uổng.”<o:p></o:p>

Xin tác giả bài báo chỉ dạy cho làng thơ <st1:city w:st="on"><st1:place w:st="on">San Jose</st1:place></st1:city>biết thế nào là văn chương mở mắt.<o:p></o:p>

Phải chăng văn chương mở mắt là loại văn chương siêu thực, cách tân, dung tục mà ông LVS tâm đắc khi ông hết lời tán tụng tập thơ CƠTGBBNEMC”, khi ông đưa ra kết luận: <o:p></o:p>

“Hải Phương đang làm sống lại ngôn ngữ thơ Việt <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Nam</st1:place></st1:country-region> qua CƠTGBBNEC”. Một nhà thơ nữ nói với người viết: “đọc thơ HP, đọc câu này của LVS ngẩn ngơ hết biết”.<o:p></o:p>

Không ai có quyền bắt buộc một người khác thích cái này hay không thích cái kia. Một bức tranh đối người này cho là đẹp, người kia phê bình là xấu. Một bài thơ người này khen hay, người khác chê dở; một thiếu nữ đi ngang qua, người này khen là đẹp, duyên dáng, người kia cho là “thường”.<o:p></o:p>

Người ta có thể vì một lý do nào đó mà ưa thích và ca ngợi một cô gái làng chơi, không ai cấm cản và chê trách điều đó; Nhưng tuyệt nhiên, không thể vì vậy mà quay sang nặng lời chê bai, lên án một cô gái nhà lành. <o:p></o:p>

Môt người có thể là “fan” của loại vũ sexy show, topless; nhưng không thể quay lại chê bai, tẩy chay loại vũ truyền thống dân tộc.<o:p></o:p>

Cũng vậy, qúy vị có thể cảm khoái với loại tranh lập thể, trừu tượng, nhưng xin đừng quay sang chỉ trích trường phái “cổ điển” mà cho rằng (ví dụ): “San Jose lâu nay đã trở thành một xí nghiệp tranh vẽ, được lắp ráp cảnh trí với chân dung nghiêm chỉnh, dùng sơn màu và cọ đưa lên khung vải...”. Như thế có ổn không?<o:p></o:p>

Theo tôi, ranh giới giữa các trường phái nghệ thuật cũng như giữa thơ siêu thực và thơ vần có hai dạng thái rõ rệt.<o:p></o:p>

Song Nhị, <o:p></o:p>

Song Nhihttp://www.blogger.com/profile/10387926035188855850noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2905169084200050393.post-51018818807617832172017-01-04T11:17:00.000-08:002017-01-09T11:14:37.501-08:00MÙA XUÂN THẮP SÁNG KHOẢNH LÒNG TÔI

"Hoa đào năm ngoái..."Song Nhị

Vẫn cứ bốn mùa Xuân Hạ Thu Ðông

Mưa với nắng giao duyên trời với đấtHạo khí âm dương hòa xung vạn vậtChuyện rất xưa vẫn cứ mới từng ngày

Lại một mùa ào ạt lá vàng bay

gió vi vúthàng cây imnhánh trơbuồnbất động
Mưa lất phất trên thảm đồi nâu thẫmTrong chân thân mạch nhựa chuyển luân hồiMùa đông trầm miên trở giấc tinh khôiMầm sinh hóa luân lưu vần xoay vũ trụCây. cỏ. lá. hoa. lộc non hé nụlại tuần hoàn trời đất mởvào xuân

chuyện lòng vòng như thế triệu nghìn năm

như cõi sống quẩn quanh

Hạnh phúc

Khổ đauNhục VinhSốngChết

Ðã mấy thời gian

đã mấy kiếp đờiqua vòng sinh diệtsao cõi nhân gian vẫn lắm chuyệnđau buồn!?

Vẫn cứ bốn mùa...

Thiên hạ lại mừng xuânHoa lại nở và loài chim ríu rítSao ngoài kia loài người đang chém giếtSao khoảnh lòng tôi nặng trĩu u-huyềnChờ đến bao giờ bắt đầu lại kỷ nguyênHoa nhân áithắm nồng tâm nhân loại?
Chờ đến bao giờtừ bốn phương

đàn chim di tìm lại

mùa xuân quê hương rộn rã đầu đời?

Có những hẹn hò

thắp sáng khoảnh lòng tôi...

song nhị
Song Nhihttp://www.blogger.com/profile/10387926035188855850noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2905169084200050393.post-73832811046672317362017-01-02T19:39:00.002-08:002017-01-02T19:39:42.922-08:00THƠ TRIỀU NGHI

Hoa Vàng Thung Lũng Vàng Chưa

Mình về ăn Tết tháng Hai<o:p></o:p>

Hẹn rằng Tết muộn đợi ai cũng về<o:p></o:p>

Tháng Hai trăng sáng vườn chè<o:p></o:p>

Nắng qua vườn ổi buồn nghe độc hành<o:p></o:p>

Mình về hương cốm hương chanh<o:p></o:p>

Lòng sao khát vọng trời xanh cõi người<o:p></o:p>

Xuân này đôi đứa đôi nơi<o:p></o:p>

Thương con sóng vỗ thương lời biển ca<o:p></o:p>

Hỏi thăm Diên Khánh, Khánh Hòa<o:p></o:p>

Vàng cây cải có phôi pha sắc cờ<o:p></o:p>

Phù sa con nước đỏ lờ<o:p></o:p>

Hồn tôi cải úa màu cờ vàng xưa
<o:p></o:p>

Hoa vàng thung lũng vàng chưa?<o:p></o:p>

Còn ai ngóng đợi sắc xưa mầu cờ<o:p></o:p>

Mình về như một giấc mơ<o:p></o:p>

Mùa xuân đơn lẻ bên bờ quê hương.<o:p></o:p>

triều nghi<o:p></o:p>

**

Bèo Mây<o:p></o:p>

Người trả ta những ngày thân ái cũ<o:p></o:p>

Như mùa xuân đã nhạt nét trang đài<o:p></o:p>

Giờ còn nay hạ buồn ru giấc ngủ<o:p></o:p>

Và điệu thu ca khóc thuở đông tàn<o:p></o:p>

Người tặng ta khúc nhạc sầu héo hắt<o:p></o:p>

“Tất cả là em xin trả cho em”<o:p></o:p>

Người có biết đâu tình trong ngoảnh mặt<o:p></o:p>

Hồ lệ riêng ta khôn cạn nỗi niềm<o:p></o:p>

Ta viết lời thơ thay lời tạ lỗi<o:p></o:p>

Rằng hạ thần đắc tội với Quân Vương<o:p></o:p>

Ta với người là bèo mây trôi nổi<o:p></o:p>

Thì tiếc làm chi giấc mộng hoang đường<o:p></o:p>

Trả lại cho người ngày xưa thân ái<o:p></o:p>

Là hành trang cho một đoạn đời nhau<o:p></o:p>

Vì đường ta đi buồn hơn cỏ dại<o:p></o:p>

Giọt lệ trao người liệm cuộc tình đau<o:p></o:p>

Khép cửa giùm ta căn lầu dĩ vãng<o:p></o:p>

Và luyến lưu xưa xin hãy xóa nhòa<o:p></o:p>

Rồi thời gian sẽ tìm vào quean lãng<o:p></o:p>

Hai nhánh sông rời đành mãi chia xa./<o:p></o:p>

Triều Nghi<o:p></o:p>
Song Nhihttp://www.blogger.com/profile/10387926035188855850noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2905169084200050393.post-21275771915337221602017-01-02T16:17:00.002-08:002017-01-02T16:17:42.600-08:00NHẠC SĨ PHẠM TUYÊN - NGƯỜI CON THứ CHÍN CủA PHẠM QUỲNH

Nguyễn Liệu

Tục ngữ Việt nam nói “Nên khôn từ thuở lên ba”, nhạc sĩ Phạm Tuyên lên ba có khôn không thì không biết, nhưng đến lúc mười lăm mười sáu tuổi thì chứng tỏ Phạm Tuyên là người chí ngu, chí dại, rồi từ đó dấn thân vào hết sai lầm này đến sai lầm khác và mãi đến nay tới tuổi 80 có lẽ là lần dại cuối cùng rồi giả từ cuộc sống.<o:p></o:p>

Cuộc khởi nghĩa 1945, Việt minh tức Việt cộng cướp chánh quyền lập tức giết Phạm Quỳnh, một học giả số một của Việt <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>. Bốn học giả nổi tiếng của Việt Nam lúc bấy giờ là Phạm Quỳnh, Nguyễn văn Vĩnh, Nguyễn văn Tố và Phạm duy Tốn. Người đời thường nói tắt ông Quỳnh ông Vĩnh ông Tố ông Tốn. Có thể nói tóm tắt Phạm Quỳnh là một nhà văn nhà báo một chánh khách …. lĩnh vực nào cũng nổi tiếng. Điểm son của đời ông là ông luôn luôn tranh đấu đòi hỏi với thực dân Pháp để được nền giáo dục thuần tuý Việt <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>. Chánh quyền thực dân Pháp phải nhường dần dần từ bậc sơ học yếu lược, tức ba năm đầu tiên của chương trình giáo dục.
 <o:p></o:p>

Phạm Quỳnh là người Việt nam duy nhất và sớm nhất diễn thuyết nhiều lần nhiều địa điểm ở nước Pháp về truyện Kiều của Nguyễn Du để ông chứng tỏ cho thế giới thấy rằng người Việt Nam có một nền văn hóa rất có giá trị và ông luôn luôn tự hào về truyện Kiều và cho rằng nó hay hơn giá trị hơn những cuốn truyện bằng thơ của nước Pháp mà đương thời loài người ngưỡng mộ. Khó mà nói cho hết cái thiên tài của Phạm Quỳnh, nội một việc ông làm tờ tạp chí Nam Phong bằng ba thứ tiếng Pháp chữ Việt chữ Hán và chiêu tập được bộ biên tập lỗi lạc mãi tới ngày nay 70 năm sau chưa có tập chí nào có thể sánh kịp ( mấy ông chủ báo xin đừng nóng xem kỹ lại thử tờ báo của mình hơn tờ Nam Phong chỗ nào).<o:p></o:p>

Phạm Quỳnh (đứng giữa) chủ bút báo Nam Phong (1917-1932)<o:p></o:p>

Nhưng cuộc đời của Phạm Quỳnh có một điều rất tiếc có thể là một sai lầm là ra làm việc chánh quyền, tức làm Thượng Thư cho vua Bảo Đại. Điều này làm cho nhiều nhà văn bất mãn vì tiếc một thiên tài văn học đi lạc đường nên tờ Ngày Nay của ông Nhất Linh cực lực phản đối Phạm Quỳnh. Những bức tranh hài hước vẽ Phạm Quỳnh thường xuất hiện trên báo chí.<o:p></o:p>

Nhưng tại sao Hồ chí Minh lại giết một nhà văn hóa lỗi lạc Phạm Quỳnh ?<o:p></o:p>

- Thứ nhất, Phạm Quỳnh là người có tài, Hồ chí Minh đã từng nghe tiếng và khiếp sợ, biết không thể dùng được Phạm Quỳnh thì phải giết Phạm Quỳnh. “Không thể dùng được thì phải giết” đó là ý kiến của quân sư Phạm Tăng khuyên Hạng Võ đối với Hàn Tín. Nhưng Hạng Võ là bậc đại nhân không phải là kẻ ti tiện nên không giết Hàn Tín. Hồ chí Minh có lẽ khi đọc truyện Hán Sở tranh hùng chê Hạng Võ là người không biết ti tiện không biết cái lợi của bọn tiểu nhân ganh tị, của bọn không có lương tâm. Chính khách Việt nam sợ cụ Hồ điểm đó, vì các môn sở trường của bọn tiểu nhân đê tiện cụ rất rành. Một việc cụ đi Tết tướng Lữ Hán của Tàu còn lưu truyền đời đời kiếp kiếp.<o:p></o:p>

- Thứ hai cụ Hồ biết Phạm Quỳnh là một học giả, một người có tên trong hàn lâm viện Pháp quốc, một người thấm nhuần tư tưởng tự do dân chủ cuả người Pháp. Mà tự do dân chủ là kẻ thù số một của chủ nghĩa cộng sản, nhất là loại cộng sản ngu dốt sắt máu, chỉ biết giết chứ không biết thuyết phục lôi kéo.<o:p></o:p>

- Phạm Quỳnh lúc bấy giờ là một chánh khách người Việt <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>được thế giới nhất là nước Pháp biết nhiều nhất có thế lực nhất. (một điểm này đủ bị ông Hồ giết vì ganh tị vì quá sợ).

- Tên tuổi uy tín về văn học của Phạm Quỳnh quá lớn, giới trẻ sinh viên học sinh lớp trí thức Việt nam và cả Pháp rất phục, cho nên phải chết dưới tay Hồ chí Minh.<o:p></o:p>

Bốn lý do trên là bản cáo trạng tử hình của Phạm Quỳnh. Nhưng khi ký giả nhất là ký giả người Pháp, vì khi Phạm Quỳnh bị chém đầu, người trí thức Pháp rất tiếc và cho chánh quyền Việt Nam làm một việc mọi rợ dã man, hỏi thì cụ Hồ chối leo lẻo đổ tội cho chánh quyền địa phương Huế. Cũng như hỏi tại sao giết Khái Hưng? Tại sao giết Tạ thu Thâu? thì trả lời Khái Hưng bị đạn lạc và Tạ thu Thâu do bọn cộng sản Quảng Ngãi ngu dốt làm bậy.<o:p></o:p>

Nhưng Phạm Quỳnh chết không thê thảm như cuộc sống của đứa con thứ 9 là Phạm Tuyên. Lên mười lăm mười sáu tuổi lại là con Phạm Quỳnh phải có giòng máu thông minh, lại ở kinh đô trong cuộc sống trí thức, không ngờ nghệch như bọn thiếu nhi nhà quê như bọn tôi, thế mà Phạm Tuyên không thương xót cho thân phụ phải bị chết chém, đáng lẽ theo thường tình bỏ nhà trốn đến vùng Pháp chiếm đóng ngay tại thành phố Huế, lại ngu dại chạy theo Việt Minh bọn đã giết cha mình. Bọn cộng sản lợi dụng Phạm Tuyên để tuyên truyền tính chất vô tư của chúng, cha có tội cha chịu, con có tài phải nâng đỡ phải trọng dụng. Cậu bé Tuyên vừa u mê vừa hèn nhát và ít thương cha nên bị dụ dỗ suốt cuộc đời.<o:p></o:p>

Khi còn nhỏ tôi học trong trường vừa là cái lò cộng sản, trường Lê Khiết, nên tôi có chứng kiến những cuộc học tập chánh trị và những cuộc “chỉnh huấn”, cho nên tôi dám quả quyết, ít nhất, tôi nói ít nhất không dưới 100 lần, Phạm Tuyên từ năm 1945 đến 1975, ba mươi năm “đời ta có đảng”, trong các cuộc học tập các cuộc chỉnh huấn trong một hội trường nhỏ hoặc trong bãi sân vận động lớn có dân chúng chứng kiến, người thanh niên tiến bộ Phạm Tuyên đứng lên tố cáo tội ác của tên “Việt gian” Phạm Quỳnh. Nhất là những năm phong trào đấu tố cha mẹ dữ dội dưới thời Trường Chinh cầm đầu đảng. Một thành tích đáng kể của ông bí thư thứ nhất này mà ông rất hãnh diện là ông, chính ông đã tố bà mẹ ông đến tắt thở trong cuộc đấu tố. Bây giờ bọn viết sử không dám viết nhưng dân chúng không thể nào quên được và hình ảnh con tố cha tố mẹ của cộng sản không bao giờ phai nhòa trong đầu óc loài người.<o:p></o:p>

Phạm Tuyên có khiếu âm nhạc, lại có tài làm nhạc xu nịnh bợ hót các lãnh tụ nhất là Hồ chí Minh. Đến năm 1975 Hồ chí Minh đã chết rồi mà nhạc sĩ Phạm Tuyên vẫn viết bài ca tụng tiếc rẻ cụ Hồ, người đã giết cha mình. Không biết trong lịch sử Đông Tây kim cổ có nhân vật nào súc vật ti tiện đến độ làm nhạc ca tụng kẻ trực tiếp giết cha như nhạc sĩ Phạm Tuyên ca tụng Hồ chí Minh? Riêng sử Tàu, chính sử, dã sử, cả một rừng sử sách, không có nhân vật nào làm nhạc ca tụng kẻ giết cha mình như Phạm Tuyên. Tôi bảo thê thảm là chỗ đó.

Chưa hết, đến tuổi gần đất xa trời rồi mà Phạm Tuyên, một nghịch tử, vẫn không tha cho Phạm Quỳnh. Đến bây giờ đã đến lúc người ngu nhất cũng phân biệt được chó và người, không còn bị tuyên truyền bưng bít đầu độc như trước kia, thế mà Phạm Tuyên còn điên rồ cầu mong bọn chánh quyền xóa tội và phục hồi danh dự lại cho Phạm Quỳnh. Phạm Tuyên mong ước tên Phạm Quỳnh được ghi vào danh sách những người làm lợi cho cộng sản chứ không làm hại cho cộng sản như khi giết Phạm Quỳnh.!<o:p></o:p>

Phạm Tuyên nên nhớ rằng Phạm Quỳnh bị Hồ chí Minh chém là một điều đau buồn chẳng những cho gia đình mà cho cả dân chúng trong nước cũng như ngoài nước, nhưng để đổi lại, cái danh của Phạm Quỳnh càng lên cao và trường cửu với dân tộc. Hơn nữa sự nghiệp lớn của Phạm Quỳnh như tôi đã nói là sự nghiệp văn học, điều này dù ai có lưu manh có dèm pha cố hủy hoại, cố xoá bỏ cũng không thể làm được, nếu làm được thì Việt cộng đã làm rồi. Đã nhiều lần Việt cộng cố hủy hoại công trình văn hóa của nhóm Tự lực văn đoàn của văn hào Nhất Linh, nhưng dân chúng không hủy hoại nên việc làm của cộng sản thất bại và cuối cùng cũng phải công nhận giá trị của nhóm văn học xuất sắc này. Còn ít năm nữa Phạm Tuyên đừng tiếp tục hạ nhục thân phụ bằng cách xin xỏ bọn cộng sản khôi phục lại “danh dự” cho Phạm Quỳnh. Bởi vì cộng sản không đem lại danh dự cho ai hết chỉ có phá hủy danh dự của con người mà thôi. Thực sự chỉ có dân chúng, và cũng chỉ có dân chúng, mới bảo vệ danh dự của con người, Phạm Tuyên phải biết điều đó chứ !.<o:p></o:p>

Ngày nay Phạm Tuyên hãy nhìn lại 13 bộ mặt lãnh đạo trong bộ chánh trị có bộ mặt nào đọc một bài báo của Phạm Quỳnh chưa? Có người nào có đủ tư cách nói đến cái tên Phạm Quỳnh. Sự thật tâm trí của đám lãnh đạo cộng sản Việt mam hiện nay quá bận tâm về việc vơ vét của cải và lo đường rút lui thế nào cho an toàn, chứ thì giờ đâu lưu ý tới ông già lẩm cẩm Phạm Tuyên.

Nguyễn Liệu<o:p></o:p>

Song Nhihttp://www.blogger.com/profile/10387926035188855850noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2905169084200050393.post-28671768791289778792017-01-01T10:02:00.001-08:002017-01-02T13:47:55.290-08:00Những Ngày Tình Đầy Trên Xứ Kangaroo

 SONG NHỊ

Chiếc phi cơ Boeing 747 rời phi trường quốc tế San Francisco của xứ Cờ Hoa đáp xuống phi trường quốc tế Sydney sau 14 giờ 30 phút bay. Chúng tôi có một tiếng rưỡi đồng hồ để chuyển sang chuyến bay quốc nội, bay về thành phố <st1:city style="font-family: arial; font-size: 10.5pt;" w:st="on"><st1:place w:st="on">Brisbane</st1:place></st1:city>. Trong hơn một giờ rưỡi đó mọi người phải hối hả lấy hành lý, đến trạm check-in rồi lên xe bus sang khu “Domestic Transfer”, xuống xe bus, vào trong khu check-in đủ kịp bước lên máy bay, vì vậy những người khách lạ như chúng tôi không ai được nhìn tường tận xem phi trường Sydney lớn đến cỡ nào.

Từ Sydney bay về <st1:city w:st="on"><st1:place w:st="on">Brisbane</st1:place></st1:city>mất 1 giờ 30 phút. <st1:city w:st="on">Brisbane</st1:city> là thành phố chính của tiểu bang <st1:place w:st="on"><st1:state w:st="on">Queensland</st1:state></st1:place>, tiểu bang lớn thứ nhì sau tiểu bang Tây Úc, nằm về phía Đông Bắc châu lục này. Từ nhiều năm trước tôi cứ tưởng tượng <st1:city w:st="on">Brisbane</st1:city>là một thành phố nhỏ ẩn mình sau <st1:place w:st="on"><st1:city w:st="on">Sydney</st1:city></st1:place>, Melbourn. Đến tận nơi rồi tôi mới xóa được cái “ấn tượng” mà chẳng hiểu tại sao tôi lại nghĩ ra như vậy.

<o:p></o:p>
<st1:placename w:st="on">CẦU</st1:placename> <st1:placename w:st="on">STORY</st1:placename><st1:placename w:st="on">BRIDGE</st1:placename> VÀ <st1:place w:st="on"><st1:placename w:st="on">BRISBANE</st1:placename> <st1:placetype w:st="on">RIVER</st1:placetype></st1:place><o:p></o:p>

<st1:place w:st="on"><st1:city w:st="on">Brisbane</st1:city></st1:place> đất rộng, người thưa, cảnh đẹp. Quà tặng của thiên nhiên là con sông <st1:place w:st="on"><st1:placename w:st="on">Brisbane</st1:placename> <st1:placetype w:st="on">River</st1:placetype></st1:place> chảy từ Tây sang Đông, chạy dài hàng trăm cây số. Hai bên bờ sông là những tòa cao ốc soi mình bóng nước. Hành lang hai bên bờ được thiết kế rộng bằng hai “lane” của xa lộ với những “hành lang” và bậc thềm lên xuống mỹ thuật, ở những trạm bến phà (ferry). Phía nam con sông, South Bank, cảnh trí thơ mộng, phố xá rất đẹp, tiện nghi giải trí nhiều. Có một vùng “biển nhân tạo” rộng, chứa nước mặn như ngoài biển lớn, làm bãi tắm công cộng dành cho mọi người.<o:p></o:p>

Biển lớn của <st1:place w:st="on"><st1:city w:st="on">Brisbane</st1:city></st1:place>nằm về phía đông. Thành phố biển của <st1:place w:st="on"><st1:city w:st="on">Brisbane</st1:city></st1:place>là Gold Coast. Ở đây có nhiều tòa cao ốc sừng sững ngó ra đại dương. Bãi tắm dài và rộng hơn nhiều lần bãi tắm Vũng Tàu. Nước biển nơi đây ấm nên bãi tắm lúc nào cũng đông đúc người. Chúng tôi tới đây thời gian không đủ để tắm và thưởng ngoạn hết những cảnh đẹp của đất trời. Rời bãi biển thơ mộng, Tuyết Mai - đứa cháu gái mới ngày nào chân ướt chân ráo đến “làm dâu” xứ người nay đã hội nhập chững chạc, lái xe đưa cậu mợ đi tìm... kangaroo.<o:p></o:p>

<o:p></o:p>

Gần Gold Coast là sở thú Wild Life. Nơi đây có nhiều loại thú nhưng du khách từ xa tới đặc biệt “ưu ái” Kangaroo và Kuala, hai loại thú biểu trưng của Lục địa mênh mông này. Nước Úc có trên 20 triệu con Kangaroo, phần lớn sống hoang dã trong các rừng thưa, bụi rậm và trên các thảo nguyên. Người ta bắt kangaroo về thuần hóa như gia súc cho các sở thú và khu du lịch. Loài thú này sinh sản nhanh và tiêu thụ hết phần lớn cỏ dành cho cừu và ngựa, vì vậy không những không bị cấm mà người ta được khuyến khích bắt kangaroo ăn thịt. Thịt Kangaroo không ngon hơn thịt bò, nhưng là sản phẩm lạ nên được xuất khẩu. Người bản xứ thích thịt cừu hơn thịt Kagaroo.<o:p></o:p>

Trong khu Wild Life chúng tôi tới không có nhiều loại thú như trong các sở thú, mà đúng như tên gọi là một khu dành cho thú hoang. Có những con cá sấu dài 6 thước. Một đàn đà điểu (ostrich) sống chung với Kangaroo. Puala hình như được “ưu đãi hơn” hơn, có một khu rừng nhân tạo rộng dành riêng cho giống thú này. Puala ăn lá bạch đàn, ôm thân cây ngủ mỗi ngày hơn 2 phần ba thời gian, chỉ thức chừng vài ba tiếng đồng hồ. Khách đến thăm may mắn mới gặp được Puala mở mắt nhìn mình. <o:p></o:p>

Ở Úc còn nhiều di tích của mẫu quốc từ trước thời nữ hoàng Victoria, như dưới mặt nền tòa nhà thuế quan của Bribane, cạnh bờ sông là một nhà tù bằng đá và xi măng, song sắt kiên cố còn được giữ lại y nguyên, chứng tích một thời người Anh cai trị. Tại Anh có một thành phố tên là Castle khi người Anh đến chiếm Úc đã thêm chữ New vào đặt tên cho thành phố: <st1:city w:st="on"><st1:place w:st="on">Newcastle</st1:place></st1:city> – Lâu đài mới – Người Việt tỵ nạn chúng ta không phải là mẫu quốc của Mỹ nhưng lại thích có cái tên Little Sài Gòn.<o:p></o:p>

Tiếp cuộc du hành, sau ba ngày ở <st1:city w:st="on">Brisbane</st1:city>, chúng tôi bay đến <st1:city w:st="on">Newcastle</st1:city> ở phía <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Nam</st1:place></st1:country-region>. <st1:city w:st="on">Newcastle</st1:city> nằm giữa <st1:city w:st="on">Brisbane</st1:city>và <st1:place w:st="on"><st1:city w:st="on">Sydney</st1:city></st1:place>. Trước nay chúng ta it nghe nói đến tên thành phố này, một thành phố cũng nằm ven biển và giàu tài nguyên. Ở đây có mỏ than Muswellbrook Coal, lớn vào hàng đầu thế giới. Chúng tôi có đứa cháu (Kim Nguyen) là kỹ sư kế hoạch (Senior Project Engineer) trong ban Điều hành và Quản trị của Công ty nên mới có cơ hội viếng thăm. Ngoài mỏ than, <st1:city w:st="on"><st1:place w:st="on">Newcastle</st1:place></st1:city>còn có những “cánh đồng nho” và các nhà sản xuất rượu nho. Chúng tôi đi suốt một ngày chưa xem hết các cơ ngơi này.<o:p></o:p>

Rời Newcastle đến <st1:place w:st="on"><st1:city w:st="on">Sydney</st1:city></st1:place>, một quãng đường dài 200 cây số bằng xe hơi, do đứa cháu lái, chúng tôi được thưởng ngoạn nhiều cảnh thú lạ, đẹp mắt.<o:p></o:p>

SYDNEY VÀ OPERA HOUSE

<st1:city w:st="on">
</st1:city>

<st1:city w:st="on">Sydney</st1:city> – thành phố lớn nhất và là trung tâm thương mãi của cả nước, như Sài Gòn của Việt <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>. Nói đến nước Úc là nói đến <st1:city w:st="on">Sydney</st1:city> và nói đến <st1:city w:st="on">Sydney</st1:city> là nói đến Opera House, đến cây cầu dài một nhịp bắc qua hải cảng <st1:place w:st="on"><st1:placename w:st="on">Sydney</st1:placename> <st1:placename w:st="on">Harbour</st1:placename></st1:place>. Opera House, tòa nhà nhạc viện còn được gọi dưới cái tên nôm na là Nhà Con Sò. Đây là một tòa cao ốc to cao sừng sững, đến gần mới thấy cái lớn lao, vĩ đại và vẻ đẹp của công trình nghệ thuật độc đáo có một không hai này. Những ai đến Úc, đến Sydney không thể không dành thời gian thưởng ngoạn công trình nghệ thuật toát ra từ một tâm hồn lãng mạn, thơ mộng đầy tính sáng tạo của một kiến trúc sư trẻ - Joern Utzon, người vẽ đồ án này khi ông vừa 38 tuổi.

Sau một ngày đến sờ tận tay, nhìn tận mắt từng góc cạnh, từng chi tiết của tòa nhà nghệ thuật Opera House, buổi tối hôm sau trở về nhà với gia đình người thân, mở TV xem, bản tin vedette mở đầu: “Utzon dies at 90 having never set eyes on his masterpiece” (Utzon tạ thế ở tuổi 90, chưa bao giờ nhìn tận mắt kiệt tác của mình). Và bản tin chi tiết tiếp theo: “Joern Oberg Utzon, Architect. Born, Hellebaek, Demark, April 1918. Died <st1:city w:st="on"><st1:place w:st="on">Copenhagen</st1:place></st1:city>, November 29, aged 90”. (Joern Oberg Utzon, Kiến trúc sư, sinh tại Hellebaek, Đan Mạch tháng 4-1918. Mất tại Copenhaen ngày 29 tháng 11, thọ 90 tuổi). <o:p></o:p>

Buổi sáng tại tòa nhà Con sò trên hải cảng <st1:place w:st="on"><st1:placename w:st="on">Sydney</st1:placename> <st1:placename w:st="on">Harbour</st1:placename></st1:place>, chúng tôi đã chụp một tấm hình ghi lại tên tác giả kiệt tác của ông nên khi nghe và nhìn tên người kiến trúc sư Utzon chúng tôi nhận ra ngay, trong giây lát tôi cảm thấy sững sờ. Thât là một ngẫu nhiên hiếm hoi khi chúng tôi được chứng kiến một “giây phút lịch sử, con người và sự việc” mà cả thế giới quan tâm.<o:p></o:p>

Báo chí tại các thành phố ở Úc ngày hôm sau đồng loạt đăng tin Utzon từ trần và thuật lại lai lịch Nhạc viện Opera House, theo đó kế hoạch xây dựng nhạc viện Sydney Opera House bắt đầu từ cuối thập niên 1940. Năm 1954, Thủ Hiến bang New <st1:place w:st="on">South Wlales</st1:place> kêu gọi các kiến trúc sư vẽ kiểu tạêng cho công trình này. Tháng 9 năm 1955 một cuộc thi vẽ kiểu được phát động, kết quả có 233 bản vẽ từ 32 quốc gia đệ trình. Năm 1957 bản đồ án thắng giải được công bố cho kiến trúc sư Utzon, người Đan Mạch. Cùng năm đó, Jorn Utzon đến Sydney để giám sát đồ án xây dựng. Năm 1959 công trình xây dựng bắt đầu. Mặt ngoài các “vỏ sò” được xây dựng giữa năm 1963 tới năm 1967. Phần trong xây tiếp từ năm 1967 đến năm 1973.<o:p></o:p>

Do có sự bất đồng giữa tác giả công trình với Bộ Trưởng đặc trách công ích <o:p></o:p>

(Public Work), Utzon bỏ việc trở về quê hương Đan Mạch, sống cho tới ngày qua đời. Công trình dang dở sau đó được người con trai của ông, Jan Utzon cũng là kiến trúc sư tiếp tục hoàn tất. Cuối cùng Opera House được Nữ Hoàng Elizabeth Đệ Nhị chính thức cắt băng khánh thành vào ngày 20 tháng 10 năm 1973, với phí tổn xây dựng 120 triệu đô Úc.<o:p></o:p>

Thủ tướng Úc, ông Kevin Rudd gọi Jorn Utzon là một thiên tài, một người đã biến đổi nước Úc, đã đem đến niềm hãnh diện cho người dân Úc. Kevin Rudd nói: “Tòa nhà là biểu tượng của thế giới, là biểu tượng của Úc châu đối với toàn thế giới, phần lớn là thuộc về con người vĩ đại này. Utzon là người con của Đan Mạch, nhưng về phương diện tinh thần Utzon cũng là người con của nước Úc”. <o:p></o:p>

Còn nữa, còn rất nhiều lời ca tụng con người vĩ đại và tòa kiến trúc kiệt tác Opera House từ những nhân vật ở Úc và khắp nơi trên thế giới mà chúng tôi đọc được trên báo chí Úc trong những ngày vui chơi ở đó. <o:p></o:p>

Hải cảng <st1:place w:st="on"><st1:placename w:st="on">Sydney</st1:placename> <st1:placename w:st="on">Harbour</st1:placename></st1:place> rộng lớn, chúng tôi ngồi du thuyền đi ngắm cảnh mấy tiếng đồng hồ. Du khách được hướng dẫn đến xem từng địa danh nổi tiếng vòng quanh hải cảng, một địa điểm mà chúng tôi để ý là giữa một thiên nhiên bát ngát, dưới bầu trời tự do, con người như những cánh chim tha hồ bay lượn thì một đảo nhỏ giữa lòng hải cảng này là một nhà tù, khách có thể ghé vào thăm viếng. <o:p></o:p>

THỔ DÂN ABORIGINAL<o:p></o:p>

Thổ dân ở Úc có tên gọi là Aboriginal. Tổ tiên của họ từ Đông Nam Á đến châu đại lục này bằng thuyền vào thời kỳ Băng Hà cuối cùng, ít nhất 50 nghìn năm trước. Khi châu Âu được khám phá và thiết lập thì ở châu Úc đã có tới một triệu thổ dân Aboriginal, sinh sống bằng nghề săn bắn và gặt hái. Thổ dân Aboriginal có 300 bộ tộc, nói 250 ngôn ngữ và 700 thổ ngữ. <o:p></o:p>

Vào thế kỷ thứ 17, khi các nhà thám hiểm người Anh đi thuyền đến Úc tuyên bố miền duyên hải phía đông là của Anh quốc, một tiền đồn được dựng lên để giam giữ người nô lệ. Năm 1788 người Anh đã chở đến hải cảng <st1:place w:st="on"><st1:city w:st="on">Sydney</st1:city></st1:place> 1,500 người, một nửa trong số này là tù nhân. Năm 1868 khi chuyến tàu chở tù cuối cùng đến Úc đã có 160 ngàn đàn ông và phụ nữ là tù nhân.<o:p></o:p>

Trong khi người định cư tự do bắt đầu đổ xô tới Úc đầu những năm của thập niên 1790, đời sống của tù nhân càng thêm khắc nghiệt. Phụ nữ đông hơn gấp năm lần so với nam giới, thường xuyên bị đe dọa hãm hiếp. Đàn ông phạm tội lần thứ hai như ăn cắp vặt đều bị hành hạ dã man. Người thổ dân bị lớp di dân mới xua đuổi, mất nơi cư trú và phương tiện sinh sống, càng cơ cực hơn. Việc tước đoạt quyền sở hữu đất đai, bệnh tật và chết chóc vì bệnh tật đã làm sụp đổ cuộc sinh tồn truyền thống của thổ dân. Nhưng rồi đã đến lúc nước Úc thức tỉnh, sau khi giành được độc lập từ tay người Anh. Năm 1967 toàn dân Úc bỏ phiếu áp đảo chấp thuận cho chính quyền liên bang ban hành những luật lệ dành cho dân Úc gốc Aboriginal, đưa thổ dân vào những cuộc điều tra dân số trong tương lai. <o:p></o:p>

Trên bến cảng <st1:place w:st="on"><st1:city w:st="on">Sydney</st1:city></st1:place>chúng tôi gặp mấy người thổ dân Aboriginal nghệ sĩ vỉa hè. Họ vui vẻ mời chúng tôi chụp chung hình rất thân thiện.<o:p></o:p>

Tài liệu không nói rõ hiện nay thổ dân Aboriginal có tất cả bao nhiêu người. <o:p></o:p>

Đó chuyện dưới nước, còn chuyện trên bờ... trung tâm thị tứ thành phố <st1:place w:st="on"><st1:city w:st="on">Sydney</st1:city></st1:place>là những tòa cao ốc 15, 20, 30 tầng lầu. Chúng tôi ngủ ba đêm trên tầng 12 ở <o:p></o:p>

một khách sạn 22 tầng lầu trung tâm thành phố. Từ tầng 12 nhìn xung quanh cảnh trí thật đẹp mắt. Nhưng để nhìn toàn cảnh <st1:place w:st="on"><st1:city w:st="on">Sydney</st1:city></st1:place> thì phải lên ngồi trên Tower Restaurant. “Ngọn tháp” này cũng tương tự như “Tháp quán rượu” ở <st1:place w:st="on"><st1:city w:st="on">San Francisco</st1:city></st1:place>. Khách ngồi một chỗ, tòa nhà xoay vòng 360 độ để khách nhìn ngắm quang cảnh toàn thành phố.<o:p></o:p>

Tháp Tower Restaurant<o:p></o:p>

Chúng tôi ngồi trên Tower Restaurant khoảng ba tiếng đồng hồ, restaurant là quán ăn buffer một tầng trong bốn tầng lầu. Thực đơn phổ biến ngoài những món như beefsteak, hải sản, còn có những món đặc sản của Úc như thịt cừu, bào ngư sống... Bia rượu có đủ thứ. Bia nhập chỉ có Heineken, còn nữa là bia nội địa. Bia Úc tùy theo khẩu vị mà chọn. Phổ biến chúng tôi uống Crow hoặc Hansen. <o:p></o:p>

“Người Úc là dân bia rượu”, đó là nhận xét của một người bạn mà chúng tôi gặp ở quán Tuppy dưới khách sạn Quest tại <st1:city w:st="on"><st1:place w:st="on">Brisbane</st1:place></st1:city>, khi chúng tôi ngồi nhìn sang một quán rượu đối diện. Ở đó mỗi ngày người ta tấp nập như mở hội, có đủ mặt nam nữ quây quần quanh những bàn bia rượu hàng tiếng đồng hồ từ chiều tới khuya. <o:p></o:p>

Nước Úc, Ngoài Kangaroo, Opera House, cây cầu một nhịp trên Sydney Harbour, cầu Story Bridge, dòng sông Brisbane River, Tower Restaurant thường là hình ảnh quảng cáo cho kỹ nghệ du lịch. Ngồi trên Tower Restaurant cứ mỗi đoạn ngắm nhìn thành phố Sydney về đêm lại giáp một nơi “service food”, cho tới khi đầy bụng lúc nào không biết, thì cũng là lúc cần trở về khách sạn nghỉ ngơi sau một ngày đi bộ “exercise” khắp các nẻo đường thành phố. Đường phố <st1:place w:st="on"><st1:city w:st="on">Sydney</st1:city></st1:place> khi nào cũng đầy người tấp nập. Họ đi shopping, đi dạo ngắm, đến sở và đi làm về. Điểm đặc biệt ở <st1:place w:st="on"><st1:city w:st="on">Sydney</st1:city></st1:place> đường phố xe bus và taxi chiếm lĩnh địa hạt chuyên chở công cộng. Xe bus hàng 20, 30 chiếc nối đuôi nhau tấp lề đón khách; Taxi chiếc này tiếp chiếc kia liên tục trên tuyến đường. Xe tư nhân có lẽ chỉ khoảng một nửa của lượng xe trên đường phố. <o:p></o:p>

Tại Thành phố <st1:city w:st="on"><st1:place w:st="on">Sydney</st1:place></st1:city>chúng tôi có ý tìm một nhà hàng hay một nhà sách Việt nam nhưng không thấy. Có một quán phở, chủ nhân là một phụ nữ trung niên người Hoa Chợ Lớn, vượt biên năm 1978. Phần đông người làm cho các nhà hàng, quán ăn Việt ở Úc là “dân du học” đến từ VN.<o:p></o:p>

Rời Sydney chúng tôi mang theo nhiều ấn tượng về một thành phố văn minh hiện đại.<o:p></o:p>

**<o:p></o:p>

Chuyến bay từ <st1:city w:st="on">Sydney</st1:city> về thành thành phố Melbourn ở cực <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Nam</st1:place></st1:country-region>mất hai giờ. Nhìn từ trên máy bay, Melbourn rộng lớn mênh mông. Khi dạo phố mới thấy đây là một thành phố có nhiều nét cổ kính hơn <st1:city w:st="on">Sydney</st1:city>và <st1:place w:st="on"><st1:city w:st="on">Brisbane</st1:city></st1:place>. Đặc điểm của Melbourn là xe điện. Xe điện hình như là phương tiện chuyên chở công cộng duy nhất của thành phố này. Xe điện chạy giữa tim đường, hai bên là lanes dành cho xe hơi, xe ngựa. Xe ngựa không nhiều vì đã bị cấm hành nghề, rồi do khiếu nại, chính quyền hỏi ý dân qua một cuộc trưng cầu dân ý. Kết quả người dân đồng ý bỏ lệnh cấm đối với một nghề kiếm sống lương thiện. Để dung hòa, xe ngựa được chạy trong thành phố những ngày cuối tuần để tránh nạn kẹt xe. Kẹt xe ở Úc cũng không thua gì traffic jam ở Mỹ. <o:p></o:p>

Melbourn có một loại xe điện công cộng (Free City Circle Tram) chạy vòng quanh thành phố, dành cho du khách hay bất cứ ai muốn sử dụng để rong chơi, hoàn toàn miễn phí. Chúng tôi lên xe dạo một vòng quanh thành phố và xuống xe dừng lại ở hải cảng <st1:place w:st="on"><st1:placename w:st="on">Victoria</st1:placename> <st1:placename w:st="on">Harbour</st1:placename></st1:place>. Ngoài hải cảng <st1:placename w:st="on">Victoria</st1:placename> <st1:placename w:st="on">Harbour</st1:placename>, Melbourn còn có dòng sông <st1:place w:st="on"><st1:placename w:st="on">Yarra</st1:placename> <st1:placetype w:st="on">River</st1:placetype></st1:place> nổi tiếng. <st1:place w:st="on"><st1:placename w:st="on">Victoria</st1:placename> <st1:placename w:st="on">Harbour</st1:placename></st1:place> là một hải cảng lớn, có địa hình giống như Vũng Tàu. Cảng cũng là một “vũng” lớn mênh mông, thông với biển là một ngõ ra vào nhỏ hẹp so với “vũng”. Từ đó mà có nhóm chữ “thuyền ra cửa biển”. <st1:placename w:st="on">Victoria</st1:placename> <st1:placename w:st="on">Harbour</st1:placename>không có những công trình đồ sộ tiếng tăm như <st1:place w:st="on"><st1:placename w:st="on">Sydney</st1:placename> <st1:placename w:st="on">Harbour</st1:placename></st1:place>nên ở đây bình lặng với các phố xá, ngân hàng, cao ốc...<o:p></o:p>

Melbourn là thành phố “hợp chủng”, nơi hội tụ đủ mọi sắc dân trên toàn thế giới. Nhiều tiệm ăn của người Hy Lạp. Nhiều tiêm buôn của gốc Trung đông. Tất cả các quầy bán hạt dẻ trên các hè phố Melbourn đều là các cô gái Ấn Độ. Hạt dẻ đóng sẵn trong từng bịch ny-lông, còn nóng, thơm bùi, mua vài bịch vừa đi dạo vừa nhâm nhi trong cơn gió chiều mùa hè phơn phớt lạnh thật là thú vị.<o:p></o:p>

Chúng tôi khó khăn lắm mới đón được taxi đến khu phố Việt, vào tiệm phở Litlle Sài Gòn. Các tiếp viên đều là những em SV du học. Có em giọng “Bắc kỳ” đặc sệt, chúng tôi hỏi thăm thì được trả lời “Cháu sinh và lớn lên ở đây”. Phở ở đây ngon và món cơm thit nướng cũng rất “bắt miệng”. Một quán phở khác có tên “Dũng Tân Định”, món phở như là một “tổng hợp” giữa ba thứ phở, hủ tíu, bánh canh, nhưng dẫu sao vẫn hơn hẳn tiẹâm mì Beijing trong khu phố Tàu bên cạnh. Tiệm này gốc gác từ Trung cộng, món ăn cỡ bếp tập thể của “công xã nhân dân”, dù đói bụng nhưng nuốt khó trôi. <o:p></o:p>

Rời phở Litlle Sài Gòn, chúng tôi vào một Super Market. Nữ chủ nhân là một phụ nữ Việt trạc tuổi dưới 50. Hàng hóa trong chợ cũng không thiếu một thứ gì. Rau quả tươi như vừa hái từ vườn, tôm cá tươi sống, không có loại ướp đá như chợ bên Mỹ. Là một vùng có khí hậu bán nhiệt đới, rau và hoa quả rất tươi, hương vị đậm đà. Trái cây như xoài, ổi… ngọt và thơm.<o:p></o:p>

Ở <st1:place w:st="on"><st1:city w:st="on">Sydney</st1:city></st1:place>và Melbourn đều có những khu phố Tàu, kiểu như ở san Francisco, cũng sầm uất lắm. Cũng có chùa Tàu, khu “Văn Hóa Tàu” (Chinese Culture), dù chỉ có một số ít biểu tượng.<o:p></o:p>

“Tha hương ngộ cố tri” là một trong ba cái… “sướng” (*) của người xưa, nhưng lần này là một ngoại lệ khi chúng tôi được đón tiếp thân tình bởi những người mà chưa hề gặp nhau trước đó. Ở Melbourn, người “xa lạ” đầu tiên chúng tôi gặp là Quốc Oai và Diễm Trang - con trai và con dâu của nhà văn Thanh Thương Hoàng, một trong những “anh cả” của tạp chí Nguồn. Hai cô cậu gọi phone đến chúng tôi nhiều lần rồi một buổi tối mời chúng tôi đi ăn. Chúng tôi đến một Restaurant khá sang trọng, chủ nhân là người Hoa nhưng thực khách hầu như toàn là người Úc. Chúng tôi phải sắp hàng chờ. Món ăn ở đây ngon, đặc biệt món thịt cá sấu xào. <o:p></o:p>

Chúng tôi cảm thấy vui tươi và như trẻ lại khi chuyện trò với vợ chồng Q.Oai và Diễm. Chúng tôi tìm thấy ở cô cậu sự gần gũi chân tình và hiếu khách. Nếu thời tiết không báo hiệu có mưa bão thì chúng tôi đã được cô cậu chở đi thăm một hang động cách xa thành phố khoảng hơn 300km, được mô tả là rất đẹp, hơn cả động Phong Nha ở Quảng Bình. Q.Oai vượt biên lúc tuổi “teen” hiện làm việc cho công ty cổ phần lớn nhất của Úc, Diễm Trang là Y tá đã hơn mười năm và ý định sẽ chuyển ngành trong vài ba năm nữa để “enjoy” cuộc đời. Nghề Y tá lương cao nhưng vất vả và kẹt thì giờ quá.<o:p></o:p>

Chúng tôi có dịp gặp hai anh Phùng Mai và Phương Duy trong nhóm “Hội Bảo Vệ TKTT”. Cuộc gặp gỡ, trò chuyện thân tình, mặc dù anh Phùng Mai có nhắc lại “trong vụ RMS Viết Từ Hang Đá có lúc tôi đã nặng lời vì hiểu lầm”. Trong Phùng Mai có một sức lực tinh thần, năm 75 mới lên sáu và vượt biên sang Úc. <o:p></o:p>

Sau bốn ngày rong chơi với Melbourn, chúng tôi bay về lại Brisbane nghỉ ngơi thêm vài ba ngày trước khi trở về Mỹ. Trong bữa cơm từ giã tại một Restaurant Việt ở Brisbane, chúng tôi được gặp ông bà Bùi Trọng Cường, chủ tịch cộng đồng Việt ở thành phố này. Ông Bà Bùi Trọng Cường là hai bác sĩ Việt hành nghề đầu tiên và sớm nhất tại Úc từ năm 1977. Trong nhiều năm qua BS Cường là một khuôn mặt chính trị tiếng tăm ở Úc. Ông dành hầu hết thời gian cho sinh hoạt phục vụ cộng đồng, cho công cuộc đấu tranh vì lý tưởng dân chủ nhân quyền của dân tộc.<o:p></o:p>

Nhân dịp này BS Cường tặng chúng tôi một trang tem in hình Lê Thị Công Nhân giá 50 cent của bưu điện Úc và hai tác phẩm: (1) “Nhị Kiều Nước Nam”, tác giả Bảo Giang. Uc Châu xb 2008. (2)“Hai Truyện Tù – Two Prison Life Stories” của Nguyễn Chí Thiện. Sách in ở Mỹ. Một món quà đặc biệt khác cả hai ông bà BS tặng chúng tôi là vòng dây in những lá cờ vàng ba sọc đỏ – biểu tượng căn cước của người Việt tỵ nạn.<o:p></o:p>

Rời nước Úc với tất cả cảm tình lưu luyến, đất nước, con người, đồng hương và thân thuộc. <o:p></o:p>

Xin cảm ơn nước Úc. Cảm ơn những gặp gỡ tiếp đón thân tình. Cảm ơn những đứa cháu hồn nhiên thân thiết, sinh trưởng ở xứ người, thành đạt mà tâm hồn vẫn rất Việt <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>.<o:p></o:p>

Sau hết và hơn hết cảm ơn vợ chồng cô em gái út – Trần Thị Kim Vân – đã dành hết tình cảm ruột thịt cùng các tiện nghi cao nhất cho anh chị.<o:p></o:p>

Tôi ngẫm lại mới thấm thía tại sao người xưa gọi con trai út và con gái út là Quý nam và Quý nữ.<o:p></o:p>

SongNh<o:p></o:p>ị

Song Nhihttp://www.blogger.com/profile/10387926035188855850noreply@blogger.com0

Server: blogger-renderd

Cache-Control: public, must-revalidate, proxy-revalidate, max-age=1

Content-Type: application/atom+xml; charset=UTF-8