text:
Nghiên cứu đề tài “Khảo sát một số mô hình nhà kính, nhà màng tại thành phố Đà Lạt - tỉnh Lâm Đồng"
Chia sẻ: Cao Thị Thanh Huyền Huyền Kem | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:53
lượt xem 184
download
Nghiên cứu đề tài “Khảo sát một số mô hình nhà kính, nhà màng tại thành phố Đà Lạt - tỉnh Lâm Đồng"
Đây là bài viết về đề tài nhà kính, nhà màng; khảo sát các mô hình nhà che phủ tại thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng tại thời điểm đầu năm 2010. Từ đó đi đến đề nghị một mô hình nhà che phủ phù hợp với điều kiện kinh tế và tự nhiên trên địa bàn thành phố.
Bình luận(0) Đăng nhập để gửi bình luận!
Nội dung Text: Nghiên cứu đề tài “Khảo sát một số mô hình nhà kính, nhà màng tại thành phố Đà Lạt - tỉnh Lâm Đồng"
- 1 MỤC LỤC CHƯƠNG I: MỞ ĐẦU....................................................................................trang 1 1.1. Đặt vấn đề.................................................................................................trang 1 1.2. Mục đích đề tài..........................................................................................trang 3 1.3. Yêu cầu thực hiện đề tài...........................................................................trang 3 CHƯƠNG II: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU........................trang 4 2.1. Thiết kế và tình hình sử dụng nhà che phủ nông nghiệp trên thế giới...trang 4 2.1.1. Nhà kính tại Israel...................................................................................trang 4 2.1.2. Nhà kính tại một số quốc gia khác.........................................................trang 5 2.2. Thiết kế và tình hình sử dụng nhà che phủ nông nghiệp tại Việt Nam..trang 7 2.2.1. Tại Hà Nội và khu vực phía Bắc...........................................................trang 7 2.2.2. Tại thành phố Hồ Chí Minh và khu vực phía Nam..............................trang 10 2.2.3. Thiết kế và tình hình sử dụng nhà che phủ tại Lâm Đồng.................trang 12 Đối với tình hình sử dụng nhà che phủ tại Đà Lạt............................trang 14 2.3. Điều kiện tự nhiên và những yêu cầu sinh thái của một số cây trồng trong nhà che phủ tại thành phố Đà Lạt – Lâm Đồng...................................................trang 18 2.3.1. Tìm hiểu điều kiện tự nhiên của thành phố Đà Lạt...........................trang 18 2.3.2. Yêu cầu điều kiện ngoại cảnh của một số cây trồng trong nhà kính, nhà màng tại Đà Lạt – Lâm Đồng........................................................................trang 19 2.3.2.1. Cây bắp cải........................................................................................trang 19 2.3.2.2. Cây cà chua.........................................................................................trang 21 2.3.2.3. Cây hoa cúc.........................................................................................trang 23 2.3.2.4. Cây hoa hồng......................................................................................trang 23 CHƯƠNG III: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .........................................................................................................................trang 26
- 2 3.1. Thời gian và địa điểm nghiên cứu...........................................................trang 26 3.1.1. Thời gian nghiên cứu............................................................................trang 26 3.1.2. Địa điểm nghiên cứu.............................................................................trang 26 3.2. Đối tượng nghiên cứu..............................................................................trang 26 3.3. Nội dung nghiên cứu................................................................................trang 26 3.4. Phương pháp nghiên cứu.........................................................................trang 27 CHƯƠNG IV: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU....................................................trang 28 4.1. Kết quả khảo sát......................................................................................trang 28 4.1.1. Nhà kính, nhà màng của các hộ nông dân sản xuất kinh doanh nhỏ...trang 28 4.1.1.1. Nhà kính kiểu mái vòm dạng cung tròn.............................................trang 28 4.1.1.2. Nhà kính, nhà màng dạng mái nghiêng nhiều lớp.............................trang 29 4.1.1.3. Nhà kính, nhà màng kiểu hình chữ A................................................trang 30 4.1.2. Nhà kính, nhà màng của các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh........trang 32 4.1.2.1. Nhà kính, nhà màng của Công ty Cổ phần Công nghệ sinh học Rừng Hoa Đà Lạt..............................................................................................................trang 32 4.1.2.2. Nhà kính của Công ty Dalat Hasfarm.................................................trang 33 4.1.2.3. Nhà kính của Công ty TNHH liên doanh Organik – Đà Lạt.............trang 35 4.1.3. Nhà kính, nhà màng của các viện nghiên cứu, trường học.................trang 38 4.1.3.1. Nhà kính của Trung tâm ứng dụng Công nghệ và Kỹ thuật nông nghiệp Lâm Đồng........................................................................................................trang 38 4.1.3.2. Nhà kính của Khoa Nông Lâm – Trường Đại Học Đà Lạt..............trang 38 4.2. Đề xuất....................................................................................................trang 41 4.2.1. Các yêu cầu cần thiết về nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng và độ thông thoáng trong nhà kính..................................................................................................trang 41 4.2.2. Đề xuât cấu trúc của một nhà che phủ tốt..........................................trang 43 CHƯƠNG V: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.................................................trang 45
- 3 5.1. Kết luận...................................................................................................trang 45 5.2. Kiến nghị..................................................................................................trang 46 TÀI LIỆU THAM KHẢO
- 4 CHƯƠNG I MỞ ĐẦU 1.1. Đặt vấn đề Với những yêu cầu về ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, đặc biệt tự động hoá quá trình sản xuất đang là vấn đề bức bách nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp, giảm công lao động, tiết kiệm năng lượng, hạ giá thành sản phẩm, tăng cường sức cạnh tranh nội địa cũng như trên thị trường thế giới thì việc áp dụng sản xuất Nông nghiệp công nghệ cao là điều cần thiết. Nhà kính là một hệ thống cơ sở rất hữu ích và quan trọng trong việc sản xuất nông nghiệp theo hướng nông nghiệp công nghệ cao. Đặc biệt là ở các nước có điều kiện môi trường bất thuận (Như Hà Lan và vùng Bắc Âu), hay những quốc gia có điều kiện tự nhiện khó khăn (như Israel). Đây là những nước nổi tiếng với sự phát triển nông nghiệp vượt trội về cả số lượng và chất lượng; cây trồng sinh trưởng và phát triển rất tốt trong nhà kính với điều kiện được điều khiển tự động như: nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng… hay cả chế độ tưới nước và hàm lượng các chất khí có hại và có lợi cho cây trồng. Nhà kính có vai trò rất quan trọng trong việc sản xuất rau, hoa cho năng suất hiệu quả kinh tế cao, sản phẩm đạt được tiêu chuẩn xuất khẩu và có thể sản xuất theo kiểu công nghiệp. Nhà kính cho phép kiểm soát đầy đủ và chặt chẽ hầu hết các thông số quá trình sản xuất, kể cả việc sử dụng tối ưu đất canh tác và sản lượng cây trồng trong thời vụ, do nhà kính đáp ứng được yêu cầu cho sự sinh trưởng phát triển tốt nhất của cây trồng (như nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm, khí carbonic, khí oxy…) và kiểm soát được sâu bệnh hại cho cây. Hiện nay ở các nước phát triển trên thế giới như Hà lan, Ixrel, Nhật bản, Pháp, Mỹ và Trung quốc...đã và đang phát triển ứng dụng rất rộng rãi các mô hình nhà kính trồng rau, hoa quy mô tăng nhanh trong các năm gần đây, các nhà kính tuơng đối hiện đại có các dạng cấu trúc và kết cấu khác nhau phù hợp với điều kiện khí hậu, kinh tế mỗi nước. Ở Việt nam một số nơi như Trung tâm nghiên cứu Rau quả Hà nội, HasFasrm-Đà lạt,… đã nhập các mẫu nhà kính của Pháp, Israel.... Các yêu cầu khi tính toán thiết kế nhà kính là phải đảm bảo kiểm soát tối ưu các yếu tố khí hậu
- 5 môi trường trong nhà kính để cây trồng (rau, hoa) sinh trưởng và phát triển tốt nhất. Với hơn 70% dân số làm nông nghiệp, đối với Việt Nam ngành nông nghiệp là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn. Đi cùng với sự phát triển của thế giới, nhà kính (hay đúng hơn là Nông nghiệp công nghệ cao) đã bắt đầu xuất hiện ở nước ta từ những năm cuối thế kỷ XX đầu thế kỷ XXI. Và cho đến ngày nay, việc sản xuất rau sạch và các loại hoa cao cấp bằng công nghệ cao đã trở nên phổ biến ở nước ta, đặc biệt ở Đà Lạt nói riêng và Lâm Đồng nói chung – vùng sản xuất rau và hoa trọng điểm của cả nước. Rau sạch được sản xuất trong các nhà lưới, nhà kính mà ở đó các yếu tố môi trường được điều chỉnh phù hợp, đồng thời ngăn côn trùng xâm nhập, tạo điều kiện tối ưu cho cây trồng và vì thế mà tất yếu đạt được năng suất cao và phẩm chất tuyệt hảo. So với canh tác truyền thống, hệ thống chăm sóc cây trồng theo mô hình nhà kính hiện đại thực sự đã mang lại nhiều lợi ích như: tiết kiệm đến 1/3 công lao động, năng suất tăng gấp 10 - 15 lần; cây trồng đảm bảo tuyệt đối sạch và quan trọng là người chủ đầu tư có thể tính được chính xác sản lượng thu hoạch mà không bị các yếu tố rủi ro như điều kiện khí hậu, ảnh hưởng của dịch bệnh…. Vấn đề chính để có thể phát triển các mô hình này ở nước ta là phải hạ giá thành đầu tư và cải tiến kỹ thuật phù hợp với yêu cầu canh tác cũng như điều kiện tự nhiên ở Việt Nam. Hiện nay, tại Đà Lạt (Lâm Đồng) có rất nhiều loại nhà lưới, nhà kính khác nhau với muôn hình, muôn vẻ về kích thước và hình dạng. Có những dạng cấu trúc nhà che phủ chi phí ban đầu không cao nhưng nó cũng tỉ lệ thuận với tuổi thọ, nhưng có những dạng cấu trúc chi phí cho đầu tư ban đầu cao nhưng tuổi thọ của nó cũng tương đối dài. Người nông dân, các doanh nghiệp sản xuất nông nghiệp thì cần một dạng nhà che phủ mà chi phí đầu thấp hơn, tuổi thọ kéo dài hơn và đặc biệt là đáp ứng được các yêu cầu của điều kiện khí hậu, tập quán canh tác và phù hợp với mỗi loại cây trồng. Từ những vấn đề cần thiết như đã trình bày ở trên cùng với sự giúp đỡ của thầy hướng dẫn cũng như Công ty Cổ phần Công nghệ sinh học Rừng Hoa Đà Lạt và Công ty Oganik tôi đã tiến hành thực hiện đề tài “ Khảo sát một số mô hình
- 6 nhà kính, nhà màng tại thành phố Đà Lạt - tỉnh Lâm Đồngt ” nhằm khảo sát các dạng nhà che phủ nông nghiệp hiện đang được sử dụng tại thành phố Đà Lạt, so sánh các đặc điểm cấu trúc chi tiết nhằm đưa ra đề nghị một cấu trúc nhà che phủ kết hợp tối đa các ưu điểm, hạn chế các nhược điểm để phủ hợp cho điều kiện kinh tế - xã hội, điều kiện tự nhiên cũng như tập quán canh tác của nông dân địa phương. 1.2. Mục đích đề tài - Đánh giá, nhận xét những đặc điểm cơ bản về cấu trúc chi tiết của các dạng nhà kính, nhà màng hiện đang được sử dụng tại thành phố Đà Lạt; bao gồm cả nhà kính, nhà màng của các hộ nông dân sản xuất kinh doanh nhỏ, các doanh nghiệp và các viện nghiên cứu, trường học. - So sánh ưu điểm, nhược điểm của những cấu trúc chi tiết trong các dạng nhà che phủ được khảo sát để đi đến đề xuất một cấu trúc nhà che phủ phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội, điều kiện tự nhiên và tập quán canh tác của nông dân tại thành phố Đà Lạt. 1.3. Yêu cầu thực hiện đề tài - Khảo sát các dạng nhà che phủ hiện đang được sử dụng tại thành phố Đà Lạt. - Tìm hiểu, điều tra những đặc điểm của các dạng nhà che phủ đang được sử dụng tại các viện nghiên cứu, trường học; tại các doanh nghiệp và nhà che phủ của các hộ nông dân trên địa bàn thành phố Đà Lạt.
- 7 CHƯƠNG II TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2.1. Thiết kế và tình hình sử dụng nhà che phủ nông nghiệp trên thế giới 2.1.1. Nhà kính tại Israel Nhà kính sử dụng để trồng cây trong nông nghiệp đã tăng trưởng nhanh trong những năm gần đây cả về số lượng và chất lượng. Bởi vì các đầu tư và kinh doanh trong lĩnh vực này đã quan tâm rất nhiều đến việc xây dựng và bảo trì nhà kính, chúng được sử dụng rộng rãi cho các loại cây trồng có giá trị gia tăng cao. Phát triển nhà kính đặc biệt phù hợp với trang trại gia đình nhỏ, nơi có khó khăn về đất đai và nước. Ví dụ như trung bình có thể thu được là 300 tấn cà chua được trồng/ha/mùa, lợi nhuận cao gấp bốn lần so với thu nhập ở các lĩnh vực khác với mức đầu tư tương tự. Nhà kính ở Israel chủ yếu được sử dụng cho trồng hoa, rau, cây cảnh và gia vị. Gần đây, các thí nghiệm đã được thực hiện để điều tra tính khả thi của trồng cây ăn quả được trồng trong nhà kính như xuân đào, đào, nho và chuối cho mục đích thương mại, chủ yếu là để xuất khẩu. Cấu trúc nhà kính Cấu trúc của các nhà kính là một hệ thống vững chắc và có đủ độ bền để phòng trường hợp bị phá hủy bởi gió mạnh. Đó là hệ thống nhà kính đã được cải tiến theo công nghệ cao mà hiện nay đang sử dụng tại Israel. Đặc biệt hệ thống màn cửa và hệ thống thông gió trên mái nhà, ngoài ra lớp lưới tự động di chuyển theo sự phản ứng với ánh sáng mặt trời. Các nhà kính mới là có chiều cao hơn, đạt đến độ cao 5 mét, điều này giúp cho việc thông gió tốt hơn. Nó cũng cho phép cho các nhà che phủ sử dụng lưới mắt cáo như nhà kính trồng cà chua và dưa chuột. Những tiêu chuẩn của các hệ thống nhà kính Israel là có thể chịu được sức gió lên đến 150km/h, và cho đến nay các nhà kính thực sự đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe này đã được xuất khẩu sang nhiều nước có điều kiện khí hậu khắc nghiệt.
- 8 Kiểm soát khí hậu thông minh Công nghệ phát triển ở Israel cho phép làm mát nhà kính bằng cách làm mát ngày và làm nóng ban đêm với một lượng tối thiểu năng lượng. Điều này được thực hiện thông qua một hệ thống vòi sen phun thống nhất kích thước giọt và được cài đặt ở một đầu của nhà kính với thiết kế rất thông minh. Suốt quá trình trong ngày, những giọt hấp thụ sức nóng dư thừa từ nhà kính và lưu giữ nó cho đến khi ban đêm, khi nhiệt được phát tán. Phương pháp này đặc biệt hữu ích cho cây cảnh, đòi hỏi một mức độ cao của độ ẩm và sự thay đổi nhiệt độ nhỏ. Các nhà kính điều khiển bằng máy vi tính Phần cứng máy tính và phần mềm đã được phát triển ở Israel, cho phép điều khiển tự động của nước tưới trong nhà kính cũng như bón phân và duy trì hệ thống khí hậu. Phát triển phần mềm liên lạc chặt chẽ với người nhằm duy trì sự phát triển mới nhất trong các hệ thống nông nghiệp và để cung cấp hiệu quả cao nhất các giải pháp tiên tiến. [12] 2.1.2. Nhà kính tại một số quốc gia khác Tại Keny: Kenya là một quốc gia thuộc miền Đông châu Phi đã bắt đầu sản xuất cà chua trong nhà kính nhằm nâng cao hy vọng rằng các loại rau phổ biến sẽ trở nên có sẵn trong suốt cả năm với giá cả phải chăng. Trong hệ thống mới được phát triển bởi Chương trình phát triển trồng trọt Kenya (KHDP) có sự tham gia của nhà cung cấp đầu vào nông nghiệp Seminis Seeds và Osho Hóa chất công nghiệp. Theo KHDP, dự án cà chua nhà kính, một trong những hoạt động của chương trình là hỗ trợ để giúp tăng thu nhập của hộ gia đình nông thôn, nguồn vay mượn là từ Israel - nơi mà nước này đã phát triển ngành nông nghiệp rất tốt và chuyên nghiệp trong điều kiện khan kiếm đất và nước. Nếu dự án này được phát triển rộng rãi thì Kenya có thể bắt đầu thưởng thức cà chua quanh năm, mà hiện đang bị làm hư hại trong mùa ẩm ướt. Theo Peter Randa, người quản lý tiếp thị và dự án cố vấn kỹ thuật, cây trồng trong các nhà
- 9 kính có nhiều thuận lợi, trong đó có khả năng sản xuất số lượng lớn trên một mảnh đất nhỏ và liên tục thu hoạch. [19] Chỉ mất một thời gian ngắn hơn hai tháng cho việc sản xuất cà chua trong nhà kính, trong khi phải mất tối thiểu là ba tháng khi sản xuất cà chua ngoài trời. Do kiểm soát được thủy lợi và nhiệt độ, sản lượng cà chua liên tục tăng qua các vụ. Một cây ban đầu thu hoạch chỉ được khoảng 15kg sau đó thì có thể thu hoạch lên đến 60kg. Dây leo cà chua trồng trong nhà kính được hỗ trợ bằng dây và cọc có thể lớn đến 50m chiều cao. Nếu chăm sóc tốt thì năng suất cà chua trồng trong nhà kính có thể lên đến 25.000 tấn cho mỗi lô đất trong một năm. Cà chua nói chung là rất dễ mắc bệnh đòi hỏi phải sử dụng rất nhiều thuốc bảo vệ thực vật như thuốc trừ sâu, thuốc trừ bệnh. Nhưng khi trồng cà chua trong nhà kính với việc vệ sinh tốt và hệ thống lưới chống côn trùng, vì vậy hầu hết các bệnh nhiễm trùng thông thường không dễ dàng xâm nhập. Ngoài ra có thể hạn chế được sự xâm nhập của côn trùng và dịch hại khác cũng như sự phát triển của cỏ dại. Như vậy, ngoài việc tiết kiệm rất lớn về hóa chất bảo vệ thực vật, trong đó chiếm một phần rất lớn của chi phí sản xuất, lao động ít hơn là trồng cà chua ngoài nhà kính. Đồng thời cũng hạn chế sự tiếp xúc với chất độc hóa học giúp bảo vệ môi trường. [14] Tại Hoa Kỳ: Sở Nông nghiệp Hoa Kỳ đưa ra dự án 135 với 38 nhà nghiên cứu đầu năm 2006 nhằm xác minh việc trồng rau, hoa trong các nhà lưới nhà kính công nghệ cao, điều khiển tự động đạt được hiệu quả cao vì giảm sử dụng thuốc trừ sâu, lưu giữ chất dinh dưỡng thiết yếu trong đất, mở rộng mùa trồng và sản lượng ngày càng tăng. Ngoài ra, vào mùa đông giá lạnh khi nhiệt độ bên ngoài lạnh thì nhiệt độ bên trong nhà kính vẫn được duy trì ổn định cho cây sinh trưởng và phát triển tốt. Vì vậy mùa đông ở đây còn còn bị hiếm rau, hoa như những năm trước nữa. Nông dân ở đây còn cho biết, năm ngoái mưa nhiều quá, gió mạnh và mưa đá làm cho một số loại cây trồng không được thu hoạch. Tại Anh: Vào tháng 08/2010, tại tiểu bang Kent ở miền Nam nước Anh, nơi có số ngày nắng trong năm nhiều hơn 17% so với nơi khác, sẽ hoàn thành việc xây dựng
- 10 Thanet Earth - tổ hợp khổng lồ gồm 7 nhà kính trồng rau (mỗi nhà rộng cỡ 10 sân bóng đá) trên diện tích gần 91 ha. Khi hoàn thành, trong tổ hợp nhà kính này sẽ trồng gần 1,3 triệu cây và những người làm việc trong đó phải đeo những chiếc kính bảo hộ đặc biệt vì bên trong nhà kính rất sáng. Để có được ánh sáng tối đa, những cấu trúc kim loại ở đây đều được sơn trắng và sàn nhà thì được phủ bằng lớp phản quang. Lượng ánh sáng được giữ bên trong nhà nhờ tường và mái nhà được che sáng. Các điều kiện bên trong nhà kính được kiểm soát bởi những chiếc máy tính dành riêng cho công trình này. Có 7 cái hồ chứa nước mưa, sau khi được xử lý sẽ cung cấp nước cho nông trang, dung lượng mỗi hồ 189 triệu lít. Việc cung cấp nhiệt cho nhà kính là do 7 nhà máy điện đảm trách, chính là những nhà máy cung cấp điện cho một nửa thành phố Thanet gần đó. Việc trồng trọt trong những nhà kính lớn như thế đã từng có ở Hà Lan, Canada, Mỹ, còn ở Anh đây là lần đầu tiên. Hai năm nữa, Thanet Earth sẽ đi vào hoạt động và việc tổ chức sản xuất tại tổ hợp này do Tập đoàn Fresca Group, một nhà nhập khẩu lớn của Anh thực hiện. Theo tính toán chi li của những người Anh thì từ tháng 2 đến tháng 10, mỗi tuần tổ hợp này sẽ thu hoạch gần 560 ngàn quả ớt, 700 ngàn quả dưa chuột, 2,5 triệu quả cà chua. Công trình này sẽ làm tăng 15% sản lượng thu hoạch rau hằng năm tại Anh. [20] 2.2. Thiết kế và tình hình sử dụng nhà che phủ nông nghiệp ở Việt Nam 2.2.1. Tại Hà Nội và khu vực phía Bắc Cùng với sự phát triển của thế giới, nghành Nông nghiệp nước ta hiện nay cũng đã có những chuyển biến rõ rệt trong thời gian gần đây. Chúng ta đã áp dụng cơ giới hoá Nông nghiệp, điều này đã làm cho nền nông nghiệp của chúng ta phát triển một cách mạnh mẽ, không những đáp ứng cho nhu cầu lương thực, thực phẩm trong nước mà còn xuất khẩu với một lượng lớn. Bên cạnh việc cơ giới hoá
- 11 Nông nghiệp thì ngày nay nền Nông nghiệp nước ta đã có những đột phá mới khi áp dụng công nghệ cao vào sản xuất. Tại Hà Nội: Trung tâm kỹ thuật rau quả Hà Nội đã xây dựng và đưa vào sử dụng khu nông nghiệp công nghệ cao đầu tiên tại Hà Nội nhằm tiếp cận và ứng dụng công nghệ khoa học tiên tiến của thế giới để sản xuất và cung ứng cho thị trường những nông sản chất lượng cao. Được đầu tư số vốn 24 tỷ đồng, trong đó một nửa do ngân sách thành phố cấp, một nửa là của các doanh nghiệp, khu nông nghiệp công nghệ cao có một trung tâm thực nghiệm rộng 16ha gồm hệ thống nhà kính trồng hoa, trồng rau và nhà điều khiển vi tính cùng một hệ thống xử lý nước hiện đại. [16] Hiện ở trung tâm có một số chuyên gia Isreal trực tiếp hướng dẫn, chuyển giao công nghệ cho 80 công nhân lao động kỹ thuật. Nhờ được trang bị hiện đại như hệ thống xử lý nước xung quanh, hệ thống tưới tiêu, thông gió, hàng năm trung tâm có khả năng cung cấp cho thị trường Hà Nội khoảng 360 tấn rau sạch, 6-7 triệu bông hoa các loại. Đặc biệt trung tâm đã nhân giống thành công các loại ớt cho năng suất từ 200-300 tấn/ha/năm; dưa chuột năng suất từ 250-300 tấn/ha/năm và cà chua năng suất 300-400 tấn/ha/năm. Sau khi nghiên cứu thành công mô hình trồng rau, hoa chất lượng cao bằng công nghệ nhà lưới, nhà kính cho khu vực miền Bắc, từ tháng 9- 2003 Viện Nghiên cứu rau quả trung ương đã bắt đầu sản xuất thử nghiệm tại xã Đình Bảng (Từ Sơn, Bắc Ninh). Kết quả vụ thu hoạch đầu tiên cho thấy, công nghệ này đã đem lại giá trị kinh tế rất cao, với rau có thể đạt 300- 900 triệu đồng/ha/năm, còn với hoa cao nhất có thể đạt tới... 1,2 tỷ đồng/ha/năm. Lần đầu tiên một mô hình trồng rau quả trong nhà kính với sự hỗ trợ của máy tính trong hầu hết các công đoạn tưới tiêu, chăm sóc đã được áp dụng tại Hà nội. Người trồng cây có thể thiết đặt giờ tưới nước đối với từng khu vực cây trồng, hay yêu cầu hệ thống bón phân cho một nhóm cây theo ngày, theo tuần, theo tháng.
- 12 Trong giai đoạn đầu, trung tâm mới thí điểm trồng cà chua bi, cà chua quả to, ớt ngọt, hoa hồng và hoa lan. Ngoài hoa, các loại rau, quả đều là giống F1 của Israel, có thể trồng và thu hoạch tối đa trong vòng 11 tháng (trong khi đó các loại cà chua hữu hạn ở VN chỉ có thể trồng trong tối đa là 5 tháng) và năng suất cao hơn nhiều. Dưa chuột chỉ trồng sau 21 ngày cho thu hoạch (bình thường là 3 tháng). Với mỗi loại cây chỉ cần trồng 1 lần và cho thu hoạch kéo dài quanh năm với năng suất trung bình của các loại quả như ớt, dưa chuột, tăng gấp 15- 20 lần (điều kiện trồng bình thường chỉ 20-30 tấn/ha), riêng hoa hồng đạt mật độ hàng trăm bông/m2. [15] Khu nông nghiệp công nghệ cao này dự tính hàng năm sẽ cung cấp 2,6 triệu cây giống, hoa, quả có chất lượng cao; 4,35 tấn hạt giống rau đầu dòng cho sản xuất nông nghiệp ở ngoại thành Hà Nội, 360 tấn rau thương phẩm sạch, 7 triệu bông hoa các loại. Theo ông Tảo, kế hoạch phát triển của khu nông nghiệp công nghệ cao trong thời gian tới là tập trung sản xuất các giống cây trồng mà thị trường đang có nhu cầu lớn như: cải bắp, súp lơ, đậu xanh, dâu tây, bưởi Diễn, cam Canh, hoa ly Hà Lan, cúc, cẩm chướng, lan hồ điệp... Đồng thời, tư vấn về quy hoạch và thiết kế vườn hoa, quả cho những đơn vị khác, thậm chí kinh doanh dịch vụ sinh thái, thu hút khách du lịch tới thăm quan... Tại Thái Nguyên: Nhằm đáp ứng nhu cầu nghiên cứu và học tập của các cán bộ nghiên cứu khoa học và sinh viên, tháng 12/2009 một nhà kính hiện đại nhất được lắp ráp cho Đại học Nông lâm Thái Nguyên do nguồn vốn tín dụng ưu đãi (ODA) của Chính phủ Italia tài trợ. Nhà kính bao gồm 2 phòng thí nghiệm hoá sinh và lý sinh, nằm độc lập trên diện tích 187m2, có tổng trị giá 1.251.844 euro thuộc dự án “Tăng cường năng lực nghiên cứu và đào tạo cho trường Đại học Nông Lâm thuộc Đại học Thái Nguyên ”. Nhà kính có chức năng nghiên cứu nhân giống cây trồng ở giai đoạn vườn ươm sau khi tạo phôi trong phòng kín và những phân tích về sinh lý, sinh hoá, đồng thời tăng cường khả năng sản xuất các giống cây rau quả để phân phát cho nông dân thông qua các dịch vụ khuyến nông. Nhờ máy móc hiện đại và cấu trúc khoa học, hệ thống nhà kính tự động tạo ra được môi trường, hoàn cảnh như tự nhiên
- 13 với các nhân tố ánh sáng, nhiệt độ, ẩm độ, khí CO2, hàm lượng phân bón… Đặc biệt, trong môi trường vô khuẩn, cho phép tạo những cây giống sạch bệnh. [11] Tại Hải Phòng: Dự án nông nghiệp công nghệ cao được thực hiện tại xã Mỹ Đức huyện An Lão với tổng đầu tư 22,5 tỷ đồng. Cơ quản chủ trì là Trung tâm phát triển Lâm nghiệp Hải Phòng. Khu nông - lâm nghiệp công nghệ cao Hải Phòng đã xây dựng các khu chức năng như: khu bảo tồn cây ăn quả đầu dòng và vườn ươm cây giống; khu sản xuất giá thể; khu nhà nuôi cấy mô tế bào, khu nhà kính, khu nhà lưới sản xuất rau an toàn chất lượng cao; khu nhà lưới sản xuất cây cảnh. Hiện nay, các khu nhà lưới, nhà kính sản xuất rau và hoa đã hoạt động và cho sản phẩm được 2 - 3 vụ. Năng suất cà chua, dưa chuột đạt 200 - 250 tấn/ha/năm, hoa hồng cũng đạt 200 - 300 bông/m2. [17] 2.2.2. ại thành phố Hồ Chí Minh và khu vực phía Nam T Ngày 18/03/2005, Sở Nông nghiệp và PTNT TP.HCM phối hợp với Công ty S.Lahat và Cty cổ phần Xuất nhập khẩu Bảo Trân tổ chức Hội thảo giới thiệu về nhà kính đồng bộ của Israel và chuyển giao công nghệ trồng trọt trong nhà kính. Ông Shaul Gilan, Tổng giám đốc kỹ thuật hãng Netafim-Israel khu vực Châu Á Thái Bình Dương giới thiệu các dự án nhà kính đã thực hiện ở khu vực Châu Á Thái Bình Dương gồm các cấu hình, cấu trúc, thiết bị tưới, thiết bị điều khiển đi kèm nhà kính, công nghệ trồng trọt trong nhà kính của Isarel Nhà kính tại Israel chủ yếu dùng cho trồng hoa rau, cây cảnh và cây thuốc. Hiện tại Israel đang thử nghiệm khảo sát tính khả thi của việc trồng các loại cây ăn quả trong nhà kính như: cây xuân đào, đào, sơn tra, nho và chuối cho mục đích thương mại chủ yếu cho xuất khẩu. Cấu trúc các nhà kính tiên tiến ngày nay được dùng phổ biến ở Israel. Nhà bao gồm các loại rèm và cửa che nắng và hệ thống lưới cắt nắng có thể vận hành tự động tuỳ thuộc vào ánh sáng mặt trời. Các nhà kính kiểu mới có chiều cao hơn, đạt tới hơn 5m kể từ sàn nhà, giúp thông gió tự nhiên tốt hơn cũng như cho phép lắp thêm các phụ kiện như lưới cắt nắng và các màn nhiệt. Nhà cũng cho phép lắp đặt hệ thống treo đỡ cây như với cà chua, dưa chuột và một số loại cây khác.
- 14 TP.HCM là một trong những “cái nôi” nông nghiệp công nghệ cao (NNCNC) của cả nước nên những năm gần đây thu hút rất nhiều nhà đầu tư vào lĩnh vực này. Khu NNCNC nằm ở phía Tây Bắc TP.HCM, thuộc huyện Củ Chi, có tổng diện tích 88,17 ha. Tại thời điểm năm 2003 khu NNCNC có những khu nhà lưới, nhà kính (nhà màng) hoành tráng vừa mọc lên; đồng thời các khu nhà mới cũng đang được các nhà đầu tư khẩn trương lắp ráp, các hệ thống đường điện, giao thông “nội đồng” được gấp rút hoàn thành để sớm đưa vào sử dụng. Bên cạnh đó, những khu đất trồng các loại rau, củ, quả thử nghiệm bằng công nghệ cao của các đơn vị đầu tư đều đang phát triển tốt. Khu nhà kính có thể tự động đóng mở mái che mỗi khi thừa, thiếu ánh sáng hay độ ẩm, điều này sẽ giúp cho cây trồng luôn đảm bảo điều kiện phát triển tốt nhất để cho năng suất cao và chất lượng rau, hoa quả được đảm bảo tương đối sạch. Tại cuộc hội thảo, các thành viên dự họp đã đưa ra nhiều câu hỏi tìm hiểu về nhà kính, để lựa chọn mô hình nhà kính phù hợp cho TPHCM cần có nhiều kinh nghiệm và xem xét đến các yếu tố, cụ thể như điều kiện khí hậu, giá trị đầu tư … (được biết giá trị đầu tư cho nhà kính khá lớn 30-50 USD/1m2 nhà kính, tuy nhiên khung nhà kính có thể sử dụng từ 20-30 năm, mái lợp sử dụng từ 3-5 năm) nhằm phục vụ cho học tập tại trường. Tại Quảng Ngãi: Sáng 20/04/2009, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Ngãi phối hợp với trường Đại học Nông lâm TP HCM tổ chức Hội thảo báo cáo đề tài khoa học và công nghệ cấp tỉnh: “Nghiên cứu thiết kế chế tạo và thử nghiệm mô hình hệ thống nhà lưới, nhà kính phục vụ canh tác nông nghiệp công nghệ cao tại Quảng Ngãi”. Qua kinh nghiệm đầu tư nhà lưới, nhà kính phục vụ sản xuất rau sạch và cây cảnh giá trị cao từ các tỉnh trong nước như Hà Nội, Hải Phòng, Lâm Đồng; mặc dù giá thành đầu tư thiết bị nhập nội rất cao nhưng được sử dụng hữu ích trong canh tác các loại hoa, rau cao cấp và có thể mang lại lợi nhuận cao. Việc xây dựng mô hình hệ thống nhà lưới, nhà kính với giá thành rẻ, tiện ích cao phục vụ sản xuất rau sạch, các loại cây cảnh giá trị cao, đặc biệt để thử
- 15 nghiệm giống là rất cần thiết, cấp bách đáp ứng nhu cầu của sản xuất nông nghiệp tỉnh Quảng Ngãi và phù hợp với chủ trương của nhà nước về canh tác nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Với nguồn kinh phí Khoa học công nghệ tỉnh (598 triệu đồng), Trường Đại học Nông lâm TP HCM đã tiến hành thực hiện đề tài “Nghiên cứu thiết kế chế tạo và thử nghiệm mô hình hệ thống nhà lưới, nhà kính phục vụ canh tác nông nghiệp công nghệ cao tại Quảng Ngãi” trong thời gian 20 tháng (từ tháng 07/02/2007- 03/2009). [21] TS. Nguyễn Văn Hùng - Trường Đại học Nông lâm TP HCM, chủ nhiệm đề tài cho biết, Hệ thống thiết bị được chế tạo tại trường Đại học Nông lâm TP HCM và lắp đặt tại Khu thực nghiệm và tập huấn nghề cho nông dân của Trạm Khuyến nông Bình Sơn; có diện tích sử dụng 300 mét vuông; cơ quan chủ trì đề tài đã tiến hành thử nghiệm hệ thống, hoàn chỉnh phần cơ khí và điều khiển. Trồng thử nghiệm một số giống hoa như Mokara, Lily và ớt ngọt. Hiện giông hoa lily đã cho hoa đạt yêu cầu, giống ớt ngọt F1 Sunny cho trái đang vào giai đoạn thu hoạch. TS. Nguyễn Văn Hùng cho biết thêm, với modun 1.000 m2, theo thiết kế trên, Trường Đại học Nông lâm TP HCM sẽ lắp ráp cho các đơn vị, cá nhân có nhu cầu khoảng 500.000 đồng/m2 (tương đương 500 triệu đồng/1000 m2). 2.2.3. Thiết kế và tình hình sử dụng nhà che phủ nông nghiệp tại tỉnh Lâm Đồng Lâm Đồng là một trong những tỉnh đầu tiên của cả nước từng được ghi nhận về ứng dụng nhà lưới, nhà kính trong sản xuất nông nghiệp. Từ đầu năm 2004 đã khởi động chương trình trọng điểm trong đó có chương trình phát triển trồng rau và các loại cây cảnh có hiệu quả kinh tế cao trong nhà lưới, nhà kính. [5] Nhà kính, nhà lưới đang được ngành Nông Nghiệp – Phát Triển Nông Thôn (NN-PTNT) Lâm Đồng xác định như là bước đột phá trong sản xuất nông nghiệp công nghệ cao (NNCNC). Ngoài việc điều tiết nhiệt độ, ánh sáng.., nhà lưới, nhà kính còn có tác dụng cao trong phòng chống sâu bệnh để cây trồng phát triển cả về năng suất và chất lượng, quay nhanh vòng sử dụng và hạn chế rửa trôi đất.
- 16 Các cơ quan quản lý nghành đã xác nhận hiệu quả đầu tư, hiệu quả sản xuất, tín dụng cho phát triển nhà lưới, nhà kính và các mô hình nhà lưới, nhà kính thích hợp với điều kiện khí hậu thổ nhưỡng của từng địa phương. Đây là những điều kiện “tiên quyết” để diện tích nhà lưới, nhà kính trong sản xuất NNCNC được nhân rộng. Theo số liệu của Phòng Trồng trọt (Sở NN - PTNT), do có hiệu quả cao, nông dân vùng sản xuất rau hoa như Đà Lạt, Đơn Dương, Đức Trọng… đã mạnh dạn đầu tư xây dựng nhà lưới, nhà kính không chỉ trong vùng quy hoạch rau hoa NNCNC của tỉnh. Nhờ vậy, ở thời điểm hiện tại, toàn tỉnh đã có khoảng 240 ha rau, 707 ha hoa, 0.5 ha dâu tây và 32 ha vườn ươm cây giống được trồng trong 1.000 ha nhà kính và 123.3 ha hoa, 114.5 ha rau… được trồng trong 242 ha nhà lưới. Hầu hết diện tích nhà kính, nhà lưới này đều được đầu tư công nghệ tưới phun. So sánh hiệu quả sản xuất cho thấy, năm 2008 vừa qua, nếu doanh thu sản xuất rau hoa trong nhà kính, nhà lưới đạt từ 500 – 1,000 triệu đồng/ ha, thì sản xuất rau hoa ngoài trời chỉ đạt dưới 150 triệu đồng/ ha. Do các loại giống rau hoa cũng như khí hậu, đất đai và khả năng đầu tư của nông dân ở những vùng sản xuất rau hoa chính của tỉnh là Đà Lạt, Lạc Dương và Đức Trọng, Đơn Dương nên cấu trúc nhà lưới, nhà kính ở các địa bàn đang có sự khác biệt: nhà kính mái chữ A, nhà kính mái dạng vòm, nhà kính một mái nghiêng, nhà kính vòm ngoại nhập (khung sắt) và nhà lưới mái bằng trụ cao. Qua khảo sát tại các địa bàn, Sở NN - PTNT cho rằng, ở Đà Lạt - Lạc Dương mô hình nhà kính độc lập hoặc liên tục có mái vòm hoặc chữ A chiều cao đỉnh mái từ 4 - 5 mét (đối với vùng có gió thì làm mái chữ A có ưu thế hơn), chiều rộng 5 mét (nếu làm bằng tre) và từ 8 - 10 mét (nếu làm bằng sắt) xung quanh lợp ni lông (hoặc lưới ruồi) sẽ giảm được chi phí đầu tư và có hiệu quả cao nhất. Còn tại Đức Trong và Đơn Dương, do không gian còn thoáng, chiều cao nhà lưới, nhà kính nên làm thấp hơn ở Đà Lạt, Lạc Dương và nên làm nhà mái chữ A. Khi xây dựng nhà kính, nhà lưới, nông dân cần đặc biệt lưu ý tới các yếu tố địa hình, hướng và tốc độ gió cũng như khả năng đầu tư vốn. Từ hiệu quả đầu tư nhà kính, nhà lưới và hiệu quả sản xuất rau hoa NNCNC trong nhà lưới, nhà kính, Sở NN - PTNT và Ủy ban nhân dân (UBND) các huyện Đức Trọng, Đơn Dương, Lạc Dương và thành phố Đà Lạt đã xác định từ 2004 tới cuối năm 2010 sẽ đầu tư thêm 530 ha nhà kính nhà lưới với tổng đầu tư
- 17 169,2 tỷ đồng (nhà kính 148,4 tỷ, nhà lưới 6,4 tỷ và hệ thống tưới phun tự động 14,4 tỷ đồng), và khoảng 3.500-4.000 hộ nông dân có nhu cầu vay vốn (bình quân 50 triệu đồng/ hộ). Đây là lượng vốn đầu tư rất lớn so với khả năng của nông dân; do vậy, tại hội thảo, các bên tham gia đã thống nhất “ Tạo nguồn vốn vay cho nông dân với lãi suất vay hợp lý, thời gian vay dài để các hộ nông dân, cơ sở sản xuất, chế biến rau hoa có thể nhập thiết bị, công nghệ, thiết bị hiện đại phát triển lĩnh vực NNCN cao bằng nhà lưới, nhà kính”. Ngoài hỗ trợ lãi suất 4%/năm cho các cá nhân, tổ chức vay vốn sản xuất rau hoa NNCNC theo nội dung Quyết định 131/QĐ - TTg ngày 23/1/2009 của Thủ tướng Chính phủ, Sở NN-PTNT đã chính thức đề nghị UBND tỉnh hỗ trợ thêm 1% lãi suất/năm cho các doanh nghiệp trong thời gian 8 tháng, hỗ trợ 2% lãi suất/năm trong 2 năm 2009-2010 đối với các hộ và cơ sở sản xuất trong các khu quy hoạch NNCNC của tỉnh; ngoài vay vốn có thế chấp tài sản, các hộ và cơ sở cần vay vốn có thể vay tín chấp từ các ngân hàng (hồ sơ vay vốn phải có xác nhận của chính quyền địa phương và Phòng NN - PTNT cấp huyện). Trên 10%( tương ứng 1.235 ha) diện tích rau hoa của tỉnh được sản xuất trong nhà lưới, nhà kính và khoảng 2.000 cần ha cây trồng khác được sản xuất theo quy trình NNCNC đã góp phần quan trọng đưa hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp của tỉnh năm 2008 đạt trên 45 triệu đồng/ha/năm - tăng 28% so với năm 2007. Với định hướng mở rộng diện tích nhà kính, nhà màng và việc thực hiện chính sách tín dụng cho nông dân vay vốn làm nhà kính nhà màng, Chương trình NNCNC sẽ có bước đột phá trong các năm tới. Đối với tình hình sử dụng nhà che phủ tại Đà Lạt. Tình hình sản xuất rau hoa tại Đà Lạt (1996-2005) Năm Diện tích Sản lượng Diện tích gieo Sản lượng gieo trồng rau (tấn) trồng (tấn) (ha) hoa cắt cành (ha) 1996 3.902 82.448 174 26 1997 4.819 102.670 242 38 1998 4.984 107.041 253 46 1999 5.231 118.450 286 58 2000 5.520 143.520 453 113
- 18 2001 7.810 187.400 508 147 2002 7.638 183.300 630 183 2003 8.490 203.800 788 228 2004 8.723 209.400 930 270 2005 8.521 219.000 1.063 308 [Nguồn: Địa chí Đà Lạt, 2005] Các công ty Dalat Hasfarm Agrivina, Bonnie Farm, Rừng Hoa Đà Lạt, Langbiang Farm đã tạo một bước ngoặt trong nghề trồng hoa ở Đà Lạt. Công ty Dalat Hasfarm Agrivina của Hà Lan bắt đầu hoạt động tại Đà Lạt từ năm 1994. Năm 2005 công ty đã có 34 ha đất sản xuất hoa cắt cành tại phường 8 (25 ha) và Xuân Thọ (9 ha). Với 30 ha nhà kính, công ty đang sản xuất các loại hoa cúc, hoa hồng, cẩm chướng, đồng tiền,… Thị trường tiêu thụ chủ yếu là Nhật Bản. Công ty Bonnie Farm của Đài Loan đóng trên địa bàn xã Xuân Trường, cung cấp giống hoa, trồng và xuất khẩu hoa anh thảo (cyclamen), lily, cúc, … sang Đài Loan và Nhật Bản. Công ty Cổ phần Công nghệ Sinh học Rừng Hoa Đà Lạt liên kết với nông dân để sản xuất và xuất khẩu hoa arum, cúc, hồng, lily,… sang Nhật Bản, Indonesia, Bỉ. Công ty TNHH Lang Biang Farm là một đơn vị doanh nghiệp tư nhân, đã thực hiện đầu tư vào lĩnh vực giống hoa, cung cấp dịch vụ, vật tư ngành hoa. Trên lĩnh vực sản xuất rau quả các loại đã có nhiều công ty sản xuất rau hình thành tại Đà Lạt: Công ty Nông sản Thực phẩm Lâm Đồng, Công ty TNHH Đồng Vàng (Golden Garden), Công ty TNHH Kim Bằng, Công ty TNHH Bio- Organics, Công ty Rau Nhà Xanh,… Bên cạnh đó còn có một số doanh nghiệp tư nhân hoạt động trên lĩnh vực xuất khẩu rau cải Đà Lạt sang Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc như Doanh nghiệp tư nhân Khánh Cát, Công ty TNHH Mai Nguyên,… với sản lượng xuất khẩu hàng năm đạt đến 15.000 tấn. [7] Từ năm 2001, sản xuất nông nghiệp Đà Lạt chuyển dịch theo hướng sản xuất nông sản chất lượng cao, phù hợp với xu thế hội nhập kinh tế với các vùng, miền trong nước và các nước trong khu vực; được xác định là một thế mạnh để tạo việc làm cho lao động nông nghiệp; đồng thời kết hợp chặt chẽ giữa phát triển
- 19 nông nghiệp với tôn tạo và làm đẹp cảnh quan, môi trường, góp phần phát triển du lịch của thành phố Đà Lạt. Chất lượng sản phẩm ngày càng được nâng lên, mức độ tồn dư các dư lượng độc hại trong sản phẩm rau thấp hơn ngưỡng cho phép nhiều lần. Giai đoạn 2001-2005 là giai đoạn nông nghiệp Đà Lạt bắt đầu có những sự thay đổi. Sản xuất nông nghiệp phát triển theo định hướng ứng dụng công nghệ cao trên các vùng nông nghiệp của Đà Lạt đã hình thành những mô hình kinh tế nông nghiệp có hiệu quả. Các chương trình, dự án đầu tư hỗ trợ phát triển kinh tế nông nghiệp được đầu tư trực tiếp vào nông hộ đã góp phần kích thích sản xuất phát triển. [7] Qua những số liệu như trên ta nhận thấy sự phát triển đi lên của nền nông nghiệp Đà Lạt qua từng năm, đặc biệt là từ những năm 1995 trở lại đây, khi mà nền nông nghiệp công nghệ cao bắt đầu xâm nhập vào. Diện tích nhà che phủ nông nghiệp tăng nhanh tỉ lệ thuận với sự phát triển đi lên cả về số lượng và chất lượng của sản phẩm nông nghiệp. Đà Lạt không chỉ là thành phố nông nghiệp - thành phố vườn mà còn là thành phố của du lịch du lịch - với gần 10.000 ha đất nông nghiệp, trong đó có trên dưới 3.941 ha chuyên trồng rau hoa từ 3-4 vụ/năm, mỗi năm cung ứng cho thị trường trong và ngoài nước từ 180-200 ngàn tấn rau và 440 triệu cành hoa thương phẩm. Để nâng cao giá trị của nông sản và đẩy mạnh xuất khẩu, những năm gần đây, ngành nông nghiệp và nhà vườn Đà Lạt đang mạnh dạn đầu tư cơ sở vật chất, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thâm canh các loại cây có ưu thế cạnh tranh cao của thành phố như rau hoa, chè và cà phê. Thống kê của Trung tâm Nông nghiệp Đà Lạt, tới thời điểm hiện nay thành phố đã có 800 ha nhà kính và 50 ha nhà lưới; từ 35-40% diện tích đất nông nghiệp được tưới nước tự động, trong đó có 700 ha rau hoa đã được tưới phun mưa. Nông sản được sản xuất trong nhà kính, nhà lưới đem lại hiệu quả rõ nét về mặt năng suất cũng như chất lượng sản phẩm. Nhu cầu ứng dụng nhà kính, nhà lưới vào sản xuất nông nghiệp công nghệ cao là thiết thực với tiềm năng phát triển của sản phẩm sạch và an toàn. Nhìn chung nhà lưới, nhà kính tại các địa
- 20 phương tỉnh Lâm Đồng còn mang tính tự phát, thiếu căn cứ khoa học, chưa thực sự tạo hiệu quả do đầu tư nhà lưới nhà kính mang lại. Trong xu thế phát triển của nền kinh tế, nông nghiệp công nghệ cao được xem là sự lựa chọn tất yếu của các cấp lãnh đạo và nông dân Lâm Đồng. Sản xuất hoa cao cấp và rau sạch đã trở thành thương hiệu làm nên niềm tự hào của nền nông nghiệp tỉnh nhà trong cả nước.Trong thời điểm hiện nay thu nhập rau hoa đạt trung bình trên 300 triệu/1 ha/ năm và có điển hình đạt được 1.5 đến 2 tỷ/1ha trồng trọt. Thành phẩm của nông nghiệp công nghệ cao là sự tổng hòa của rất nhiều tiến bộ khoa học công nghệ mới được ứng dụng vào quá trình sản xuất như công nghệ giống, trang thiết bị hạ tầng cơ sở, quy trình chăm sóc, quản lý dịch bệnh…Trong đó công nghệ nhà lưới, nhà kính là công nghệ tiên quyết để sản xuất nông sản sạch, ktiếp cận được những ngưỡng sản phẩm chất lượng cao, tăng cường sức cạnh tranh cho sản phẩm.Tại ba vùng sản xuất rau hoa trọng điểm của tỉnh là Đà Lạt, Đơn Dương, Đức Trọng, nhà kính nhà lưới đã trở thành một nét đặc thù sản xuất nông nghiệp của tỉnh nhà và đang được triển khai ở nhiều địa phương khác. Qua khảo sát thực tế những vùng trồng rau hoa tại Lâm Đồng, từ trước đến nay đa phần nông dân Lâm Đồng tự thiết kế dựa vào kinh nghiệm của những người đi trước, cấu trúc tương đối đơn giản, vật liệu truyền thống là tre hoàn toàn hoặc tre kết hợp với sắt, giá thành trung bình khoảng 70 - 80 triệu đồng/01 sào, mức giá tương đối phù hợp với khả năng đầu tư của bà con nông dân. Nhưng nhược điểm phổ biến dễ thấy là kết cấu thiếu bền, chịu lực kém, không chịu được mưa, gió lớn, các tiêu chí về kỹ thuật như độ thông thoáng, độ chiếu sáng, ẩm độ, nhiệt độ chưa được tính toán một cách khoa học để hạn chế các tác nhân gây hại cũng như đảm bảo sự phát triển tối ưu cho cây trồng. Từ nhu cầu cấp thiết của thực tế sản xuất, việc lựa chọn công nghệ và thiết kế các mẫu nhà lưới nhà màng phù hợp với một số cây trồng chính trong điều kiện thời tiết khí hậu của các tiểu vùng sinh thái Đà Lạt, Đơn Dương, Đức Trọng và phù hợp với khả năng tiếp thu ứng dụng của nông dân là một việc làm có ý nghĩa thiết thực. Đề tài “Nghiên cứu công nghệ và thiết kế, chế tạo nhà lưới, nhà kính phù hợp với các vùng sinh thái tại Đà Lạt, Đơn Dương, Đức Trọng tỉnh Lâm Đồng” do PGS. TS Bùi Văn Miên chủ trì cùng nhóm tác giả là các chuyên gia đầu ngành của Trường
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
MỘT SỐ MÔ HÌNH KHUYẾN NÔNG CÓ HIỆU QUẢ CẦN NHÂN RỘNG
7 p | 187 | 53
-
GIỚI THIỆU MỘT SỐ MÔ HÌNH CHUYỂN ĐỔI CƠ CẤU CANH TÁC TRÊN ĐẤT 3 VỤ LÚA
7 p | 141 | 51
-
Kỹ Thuật Nuôi Dê Trung Tâm Nghiên Cứu Dê Và Thỏ Sơn Tây
7 p | 191 | 50
-
Một số bệnh trên heo
0 p | 102 | 41
-
MỘT SỐ MÔ HÌNH CHUYỂN ĐỔI CƠ CẤU CANH TÁC TRÊN ĐẤT 3 VỤ LÚA
6 p | 146 | 35
-
HÓA CHẤT BẢO VỆ THỰC VẬT CỦA NGƯỜI DÂN TRỒNG RAU
19 p | 75 | 25
-
NGHIÊN CỨU NHÂN GIỐNG IN VITRO MỘT SỐ DÒNG CÀ PHÊ VỐI (Coffea canephora) CHỌN LỌC THÔNG QUA MÔ SẸO VÀ PHÁT SINH PHÔI SOMA
5 p | 69 | 21
-
Kỷ yếu 50 năm nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ (1956 - 2006)
160 p | 27 | 9
-
Đề tài:Nghiên cứu một số đặc điểm sinh học của đàn lợn rừng Thái Lan nhập nội và lợn rừng Việt Nam
9 p | 33 | 7
-
Nghiên cứu ảnh hưởng của tổ hợp phân bón đến sinh trưởng, phát triển của giống sắn KM414 tại Tuyên Quang
5 p | 13 | 4
-
Sổ tay khuyến nông tháng 8 năm 2013
16 p | 15 | 3
-
Đề tài: Hệ số tiêu hóa axitamin hồi tràng biểu kiến và tiêu chuẩn của một số loại thức ăn dùng chủ yếu cho lợn ở Việt Nam
9 p | 30 | 3
-
Bài viết: Đánh giá hiệu lực vacxin cúm H5N1 (chủng NIBRG14) trên một số clade lưu hành ở Việt Nam năm 2011và phân tích đặc tính di truyền của virut H5N1 clade 2.3.2.1b
11 p | 16 | 2
-
Một số kết quả nghiên cứu sâu, bệnh hại ngô và áp dụng quản lý cây ngô tổng hợp tại xã Chiềng Pằn, huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La
8 p | 6 | 1
-
Để tối ưu mô hình "cánh đồng mẫu lớn"
4 p | 1 | 0
-
Bài giảng Phương pháp nghiên cứu cây trồng - Chương 1: Thống kê mô tả - Các tham số thống kê
18 p | 0 | 0
-
Nghiên cứu mức bón lân đối với giống lạc l14 trên đất cát pha trong vụ Xuân năm 2014 ở Hưng Đông, thành phố Vinh
6 p | 1 | 0

markdown:
# Nghiên cứu đề tài “Khảo sát một số mô hình nhà kính, nhà màng tại thành phố Đà Lạt - tỉnh Lâm Đồng"
Chia sẻ: Cao Thị Thanh Huyền Huyền Kem | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:53
lượt xem 184
download
![](http://image.tlvnimg.com/document/thumbnail/2010/20100518/huyen10787/80x100/de_tai_tn_ks_mot_so_mo_hinh_nha_kinh_nha_mang_tai_tp_da_lat_lam_dong_4274.jpg)
##
Nghiên cứu đề tài “Khảo sát một số mô hình nhà kính, nhà màng tại thành phố Đà Lạt - tỉnh Lâm Đồng"
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](images/down16x21.png)
Đây là bài viết về đề tài nhà kính, nhà màng; khảo sát các mô hình nhà che phủ tại thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng tại thời điểm đầu năm 2010. Từ đó đi đến đề nghị một mô hình nhà che phủ phù hợp với điều kiện kinh tế và tự nhiên trên địa bàn thành phố.
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
##
Nội dung Text: Nghiên cứu đề tài “Khảo sát một số mô hình nhà kính, nhà màng tại thành phố Đà Lạt - tỉnh Lâm Đồng"
- 1 MỤC LỤC CHƯƠNG I: MỞ ĐẦU....................................................................................trang 1 1.1. Đặt vấn đề.................................................................................................trang 1 1.2. Mục đích đề tài..........................................................................................trang 3 1.3. Yêu cầu thực hiện đề tài...........................................................................trang 3 CHƯƠNG II: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU........................trang 4 2.1. Thiết kế và tình hình sử dụng nhà che phủ nông nghiệp trên thế giới...trang 4 2.1.1. Nhà kính tại Israel...................................................................................trang 4 2.1.2. Nhà kính tại một số quốc gia khác.........................................................trang 5 2.2. Thiết kế và tình hình sử dụng nhà che phủ nông nghiệp tại Việt Nam..trang 7 2.2.1. Tại Hà Nội và khu vực phía Bắc...........................................................trang 7 2.2.2. Tại thành phố Hồ Chí Minh và khu vực phía Nam..............................trang 10 2.2.3. Thiết kế và tình hình sử dụng nhà che phủ tại Lâm Đồng.................trang 12 Đối với tình hình sử dụng nhà che phủ tại Đà Lạt............................trang 14 2.3. Điều kiện tự nhiên và những yêu cầu sinh thái của một số cây trồng trong nhà che phủ tại thành phố Đà Lạt – Lâm Đồng...................................................trang 18 2.3.1. Tìm hiểu điều kiện tự nhiên của thành phố Đà Lạt...........................trang 18 2.3.2. Yêu cầu điều kiện ngoại cảnh của một số cây trồng trong nhà kính, nhà màng tại Đà Lạt – Lâm Đồng........................................................................trang 19 2.3.2.1. Cây bắp cải........................................................................................trang 19 2.3.2.2. Cây cà chua.........................................................................................trang 21 2.3.2.3. Cây hoa cúc.........................................................................................trang 23 2.3.2.4. Cây hoa hồng......................................................................................trang 23 CHƯƠNG III: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .........................................................................................................................trang 26
- 2 3.1. Thời gian và địa điểm nghiên cứu...........................................................trang 26 3.1.1. Thời gian nghiên cứu............................................................................trang 26 3.1.2. Địa điểm nghiên cứu.............................................................................trang 26 3.2. Đối tượng nghiên cứu..............................................................................trang 26 3.3. Nội dung nghiên cứu................................................................................trang 26 3.4. Phương pháp nghiên cứu.........................................................................trang 27 CHƯƠNG IV: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU....................................................trang 28 4.1. Kết quả khảo sát......................................................................................trang 28 4.1.1. Nhà kính, nhà màng của các hộ nông dân sản xuất kinh doanh nhỏ...trang 28 4.1.1.1. Nhà kính kiểu mái vòm dạng cung tròn.............................................trang 28 4.1.1.2. Nhà kính, nhà màng dạng mái nghiêng nhiều lớp.............................trang 29 4.1.1.3. Nhà kính, nhà màng kiểu hình chữ A................................................trang 30 4.1.2. Nhà kính, nhà màng của các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh........trang 32 4.1.2.1. Nhà kính, nhà màng của Công ty Cổ phần Công nghệ sinh học Rừng Hoa Đà Lạt..............................................................................................................trang 32 4.1.2.2. Nhà kính của Công ty Dalat Hasfarm.................................................trang 33 4.1.2.3. Nhà kính của Công ty TNHH liên doanh Organik – Đà Lạt.............trang 35 4.1.3. Nhà kính, nhà màng của các viện nghiên cứu, trường học.................trang 38 4.1.3.1. Nhà kính của Trung tâm ứng dụng Công nghệ và Kỹ thuật nông nghiệp Lâm Đồng........................................................................................................trang 38 4.1.3.2. Nhà kính của Khoa Nông Lâm – Trường Đại Học Đà Lạt..............trang 38 4.2. Đề xuất....................................................................................................trang 41 4.2.1. Các yêu cầu cần thiết về nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng và độ thông thoáng trong nhà kính..................................................................................................trang 41 4.2.2. Đề xuât cấu trúc của một nhà che phủ tốt..........................................trang 43 CHƯƠNG V: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.................................................trang 45
- 3 5.1. Kết luận...................................................................................................trang 45 5.2. Kiến nghị..................................................................................................trang 46 TÀI LIỆU THAM KHẢO
- 4 CHƯƠNG I MỞ ĐẦU 1.1. Đặt vấn đề Với những yêu cầu về ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, đặc biệt tự động hoá quá trình sản xuất đang là vấn đề bức bách nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp, giảm công lao động, tiết kiệm năng lượng, hạ giá thành sản phẩm, tăng cường sức cạnh tranh nội địa cũng như trên thị trường thế giới thì việc áp dụng sản xuất Nông nghiệp công nghệ cao là điều cần thiết. Nhà kính là một hệ thống cơ sở rất hữu ích và quan trọng trong việc sản xuất nông nghiệp theo hướng nông nghiệp công nghệ cao. Đặc biệt là ở các nước có điều kiện môi trường bất thuận (Như Hà Lan và vùng Bắc Âu), hay những quốc gia có điều kiện tự nhiện khó khăn (như Israel). Đây là những nước nổi tiếng với sự phát triển nông nghiệp vượt trội về cả số lượng và chất lượng; cây trồng sinh trưởng và phát triển rất tốt trong nhà kính với điều kiện được điều khiển tự động như: nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng… hay cả chế độ tưới nước và hàm lượng các chất khí có hại và có lợi cho cây trồng. Nhà kính có vai trò rất quan trọng trong việc sản xuất rau, hoa cho năng suất hiệu quả kinh tế cao, sản phẩm đạt được tiêu chuẩn xuất khẩu và có thể sản xuất theo kiểu công nghiệp. Nhà kính cho phép kiểm soát đầy đủ và chặt chẽ hầu hết các thông số quá trình sản xuất, kể cả việc sử dụng tối ưu đất canh tác và sản lượng cây trồng trong thời vụ, do nhà kính đáp ứng được yêu cầu cho sự sinh trưởng phát triển tốt nhất của cây trồng (như nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm, khí carbonic, khí oxy…) và kiểm soát được sâu bệnh hại cho cây. Hiện nay ở các nước phát triển trên thế giới như Hà lan, Ixrel, Nhật bản, Pháp, Mỹ và Trung quốc...đã và đang phát triển ứng dụng rất rộng rãi các mô hình nhà kính trồng rau, hoa quy mô tăng nhanh trong các năm gần đây, các nhà kính tuơng đối hiện đại có các dạng cấu trúc và kết cấu khác nhau phù hợp với điều kiện khí hậu, kinh tế mỗi nước. Ở Việt nam một số nơi như Trung tâm nghiên cứu Rau quả Hà nội, HasFasrm-Đà lạt,… đã nhập các mẫu nhà kính của Pháp, Israel.... Các yêu cầu khi tính toán thiết kế nhà kính là phải đảm bảo kiểm soát tối ưu các yếu tố khí hậu
- 5 môi trường trong nhà kính để cây trồng (rau, hoa) sinh trưởng và phát triển tốt nhất. Với hơn 70% dân số làm nông nghiệp, đối với Việt Nam ngành nông nghiệp là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn. Đi cùng với sự phát triển của thế giới, nhà kính (hay đúng hơn là Nông nghiệp công nghệ cao) đã bắt đầu xuất hiện ở nước ta từ những năm cuối thế kỷ XX đầu thế kỷ XXI. Và cho đến ngày nay, việc sản xuất rau sạch và các loại hoa cao cấp bằng công nghệ cao đã trở nên phổ biến ở nước ta, đặc biệt ở Đà Lạt nói riêng và Lâm Đồng nói chung – vùng sản xuất rau và hoa trọng điểm của cả nước. Rau sạch được sản xuất trong các nhà lưới, nhà kính mà ở đó các yếu tố môi trường được điều chỉnh phù hợp, đồng thời ngăn côn trùng xâm nhập, tạo điều kiện tối ưu cho cây trồng và vì thế mà tất yếu đạt được năng suất cao và phẩm chất tuyệt hảo. So với canh tác truyền thống, hệ thống chăm sóc cây trồng theo mô hình nhà kính hiện đại thực sự đã mang lại nhiều lợi ích như: tiết kiệm đến 1/3 công lao động, năng suất tăng gấp 10 - 15 lần; cây trồng đảm bảo tuyệt đối sạch và quan trọng là người chủ đầu tư có thể tính được chính xác sản lượng thu hoạch mà không bị các yếu tố rủi ro như điều kiện khí hậu, ảnh hưởng của dịch bệnh…. Vấn đề chính để có thể phát triển các mô hình này ở nước ta là phải hạ giá thành đầu tư và cải tiến kỹ thuật phù hợp với yêu cầu canh tác cũng như điều kiện tự nhiên ở Việt Nam. Hiện nay, tại Đà Lạt (Lâm Đồng) có rất nhiều loại nhà lưới, nhà kính khác nhau với muôn hình, muôn vẻ về kích thước và hình dạng. Có những dạng cấu trúc nhà che phủ chi phí ban đầu không cao nhưng nó cũng tỉ lệ thuận với tuổi thọ, nhưng có những dạng cấu trúc chi phí cho đầu tư ban đầu cao nhưng tuổi thọ của nó cũng tương đối dài. Người nông dân, các doanh nghiệp sản xuất nông nghiệp thì cần một dạng nhà che phủ mà chi phí đầu thấp hơn, tuổi thọ kéo dài hơn và đặc biệt là đáp ứng được các yêu cầu của điều kiện khí hậu, tập quán canh tác và phù hợp với mỗi loại cây trồng. Từ những vấn đề cần thiết như đã trình bày ở trên cùng với sự giúp đỡ của thầy hướng dẫn cũng như Công ty Cổ phần Công nghệ sinh học Rừng Hoa Đà Lạt và Công ty Oganik tôi đã tiến hành thực hiện đề tài “ Khảo sát một số mô hình
- 6 nhà kính, nhà màng tại thành phố Đà Lạt - tỉnh Lâm Đồngt ” nhằm khảo sát các dạng nhà che phủ nông nghiệp hiện đang được sử dụng tại thành phố Đà Lạt, so sánh các đặc điểm cấu trúc chi tiết nhằm đưa ra đề nghị một cấu trúc nhà che phủ kết hợp tối đa các ưu điểm, hạn chế các nhược điểm để phủ hợp cho điều kiện kinh tế - xã hội, điều kiện tự nhiên cũng như tập quán canh tác của nông dân địa phương. 1.2. Mục đích đề tài - Đánh giá, nhận xét những đặc điểm cơ bản về cấu trúc chi tiết của các dạng nhà kính, nhà màng hiện đang được sử dụng tại thành phố Đà Lạt; bao gồm cả nhà kính, nhà màng của các hộ nông dân sản xuất kinh doanh nhỏ, các doanh nghiệp và các viện nghiên cứu, trường học. - So sánh ưu điểm, nhược điểm của những cấu trúc chi tiết trong các dạng nhà che phủ được khảo sát để đi đến đề xuất một cấu trúc nhà che phủ phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội, điều kiện tự nhiên và tập quán canh tác của nông dân tại thành phố Đà Lạt. 1.3. Yêu cầu thực hiện đề tài - Khảo sát các dạng nhà che phủ hiện đang được sử dụng tại thành phố Đà Lạt. - Tìm hiểu, điều tra những đặc điểm của các dạng nhà che phủ đang được sử dụng tại các viện nghiên cứu, trường học; tại các doanh nghiệp và nhà che phủ của các hộ nông dân trên địa bàn thành phố Đà Lạt.
- 7 CHƯƠNG II TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2.1. Thiết kế và tình hình sử dụng nhà che phủ nông nghiệp trên thế giới 2.1.1. Nhà kính tại Israel Nhà kính sử dụng để trồng cây trong nông nghiệp đã tăng trưởng nhanh trong những năm gần đây cả về số lượng và chất lượng. Bởi vì các đầu tư và kinh doanh trong lĩnh vực này đã quan tâm rất nhiều đến việc xây dựng và bảo trì nhà kính, chúng được sử dụng rộng rãi cho các loại cây trồng có giá trị gia tăng cao. Phát triển nhà kính đặc biệt phù hợp với trang trại gia đình nhỏ, nơi có khó khăn về đất đai và nước. Ví dụ như trung bình có thể thu được là 300 tấn cà chua được trồng/ha/mùa, lợi nhuận cao gấp bốn lần so với thu nhập ở các lĩnh vực khác với mức đầu tư tương tự. Nhà kính ở Israel chủ yếu được sử dụng cho trồng hoa, rau, cây cảnh và gia vị. Gần đây, các thí nghiệm đã được thực hiện để điều tra tính khả thi của trồng cây ăn quả được trồng trong nhà kính như xuân đào, đào, nho và chuối cho mục đích thương mại, chủ yếu là để xuất khẩu. Cấu trúc nhà kính Cấu trúc của các nhà kính là một hệ thống vững chắc và có đủ độ bền để phòng trường hợp bị phá hủy bởi gió mạnh. Đó là hệ thống nhà kính đã được cải tiến theo công nghệ cao mà hiện nay đang sử dụng tại Israel. Đặc biệt hệ thống màn cửa và hệ thống thông gió trên mái nhà, ngoài ra lớp lưới tự động di chuyển theo sự phản ứng với ánh sáng mặt trời. Các nhà kính mới là có chiều cao hơn, đạt đến độ cao 5 mét, điều này giúp cho việc thông gió tốt hơn. Nó cũng cho phép cho các nhà che phủ sử dụng lưới mắt cáo như nhà kính trồng cà chua và dưa chuột. Những tiêu chuẩn của các hệ thống nhà kính Israel là có thể chịu được sức gió lên đến 150km/h, và cho đến nay các nhà kính thực sự đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe này đã được xuất khẩu sang nhiều nước có điều kiện khí hậu khắc nghiệt.
- 8 Kiểm soát khí hậu thông minh Công nghệ phát triển ở Israel cho phép làm mát nhà kính bằng cách làm mát ngày và làm nóng ban đêm với một lượng tối thiểu năng lượng. Điều này được thực hiện thông qua một hệ thống vòi sen phun thống nhất kích thước giọt và được cài đặt ở một đầu của nhà kính với thiết kế rất thông minh. Suốt quá trình trong ngày, những giọt hấp thụ sức nóng dư thừa từ nhà kính và lưu giữ nó cho đến khi ban đêm, khi nhiệt được phát tán. Phương pháp này đặc biệt hữu ích cho cây cảnh, đòi hỏi một mức độ cao của độ ẩm và sự thay đổi nhiệt độ nhỏ. Các nhà kính điều khiển bằng máy vi tính Phần cứng máy tính và phần mềm đã được phát triển ở Israel, cho phép điều khiển tự động của nước tưới trong nhà kính cũng như bón phân và duy trì hệ thống khí hậu. Phát triển phần mềm liên lạc chặt chẽ với người nhằm duy trì sự phát triển mới nhất trong các hệ thống nông nghiệp và để cung cấp hiệu quả cao nhất các giải pháp tiên tiến. [12] 2.1.2. Nhà kính tại một số quốc gia khác Tại Keny: Kenya là một quốc gia thuộc miền Đông châu Phi đã bắt đầu sản xuất cà chua trong nhà kính nhằm nâng cao hy vọng rằng các loại rau phổ biến sẽ trở nên có sẵn trong suốt cả năm với giá cả phải chăng. Trong hệ thống mới được phát triển bởi Chương trình phát triển trồng trọt Kenya (KHDP) có sự tham gia của nhà cung cấp đầu vào nông nghiệp Seminis Seeds và Osho Hóa chất công nghiệp. Theo KHDP, dự án cà chua nhà kính, một trong những hoạt động của chương trình là hỗ trợ để giúp tăng thu nhập của hộ gia đình nông thôn, nguồn vay mượn là từ Israel - nơi mà nước này đã phát triển ngành nông nghiệp rất tốt và chuyên nghiệp trong điều kiện khan kiếm đất và nước. Nếu dự án này được phát triển rộng rãi thì Kenya có thể bắt đầu thưởng thức cà chua quanh năm, mà hiện đang bị làm hư hại trong mùa ẩm ướt. Theo Peter Randa, người quản lý tiếp thị và dự án cố vấn kỹ thuật, cây trồng trong các nhà
- 9 kính có nhiều thuận lợi, trong đó có khả năng sản xuất số lượng lớn trên một mảnh đất nhỏ và liên tục thu hoạch. [19] Chỉ mất một thời gian ngắn hơn hai tháng cho việc sản xuất cà chua trong nhà kính, trong khi phải mất tối thiểu là ba tháng khi sản xuất cà chua ngoài trời. Do kiểm soát được thủy lợi và nhiệt độ, sản lượng cà chua liên tục tăng qua các vụ. Một cây ban đầu thu hoạch chỉ được khoảng 15kg sau đó thì có thể thu hoạch lên đến 60kg. Dây leo cà chua trồng trong nhà kính được hỗ trợ bằng dây và cọc có thể lớn đến 50m chiều cao. Nếu chăm sóc tốt thì năng suất cà chua trồng trong nhà kính có thể lên đến 25.000 tấn cho mỗi lô đất trong một năm. Cà chua nói chung là rất dễ mắc bệnh đòi hỏi phải sử dụng rất nhiều thuốc bảo vệ thực vật như thuốc trừ sâu, thuốc trừ bệnh. Nhưng khi trồng cà chua trong nhà kính với việc vệ sinh tốt và hệ thống lưới chống côn trùng, vì vậy hầu hết các bệnh nhiễm trùng thông thường không dễ dàng xâm nhập. Ngoài ra có thể hạn chế được sự xâm nhập của côn trùng và dịch hại khác cũng như sự phát triển của cỏ dại. Như vậy, ngoài việc tiết kiệm rất lớn về hóa chất bảo vệ thực vật, trong đó chiếm một phần rất lớn của chi phí sản xuất, lao động ít hơn là trồng cà chua ngoài nhà kính. Đồng thời cũng hạn chế sự tiếp xúc với chất độc hóa học giúp bảo vệ môi trường. [14] Tại Hoa Kỳ: Sở Nông nghiệp Hoa Kỳ đưa ra dự án 135 với 38 nhà nghiên cứu đầu năm 2006 nhằm xác minh việc trồng rau, hoa trong các nhà lưới nhà kính công nghệ cao, điều khiển tự động đạt được hiệu quả cao vì giảm sử dụng thuốc trừ sâu, lưu giữ chất dinh dưỡng thiết yếu trong đất, mở rộng mùa trồng và sản lượng ngày càng tăng. Ngoài ra, vào mùa đông giá lạnh khi nhiệt độ bên ngoài lạnh thì nhiệt độ bên trong nhà kính vẫn được duy trì ổn định cho cây sinh trưởng và phát triển tốt. Vì vậy mùa đông ở đây còn còn bị hiếm rau, hoa như những năm trước nữa. Nông dân ở đây còn cho biết, năm ngoái mưa nhiều quá, gió mạnh và mưa đá làm cho một số loại cây trồng không được thu hoạch. Tại Anh: Vào tháng 08/2010, tại tiểu bang Kent ở miền Nam nước Anh, nơi có số ngày nắng trong năm nhiều hơn 17% so với nơi khác, sẽ hoàn thành việc xây dựng
- 10 Thanet Earth - tổ hợp khổng lồ gồm 7 nhà kính trồng rau (mỗi nhà rộng cỡ 10 sân bóng đá) trên diện tích gần 91 ha. Khi hoàn thành, trong tổ hợp nhà kính này sẽ trồng gần 1,3 triệu cây và những người làm việc trong đó phải đeo những chiếc kính bảo hộ đặc biệt vì bên trong nhà kính rất sáng. Để có được ánh sáng tối đa, những cấu trúc kim loại ở đây đều được sơn trắng và sàn nhà thì được phủ bằng lớp phản quang. Lượng ánh sáng được giữ bên trong nhà nhờ tường và mái nhà được che sáng. Các điều kiện bên trong nhà kính được kiểm soát bởi những chiếc máy tính dành riêng cho công trình này. Có 7 cái hồ chứa nước mưa, sau khi được xử lý sẽ cung cấp nước cho nông trang, dung lượng mỗi hồ 189 triệu lít. Việc cung cấp nhiệt cho nhà kính là do 7 nhà máy điện đảm trách, chính là những nhà máy cung cấp điện cho một nửa thành phố Thanet gần đó. Việc trồng trọt trong những nhà kính lớn như thế đã từng có ở Hà Lan, Canada, Mỹ, còn ở Anh đây là lần đầu tiên. Hai năm nữa, Thanet Earth sẽ đi vào hoạt động và việc tổ chức sản xuất tại tổ hợp này do Tập đoàn Fresca Group, một nhà nhập khẩu lớn của Anh thực hiện. Theo tính toán chi li của những người Anh thì từ tháng 2 đến tháng 10, mỗi tuần tổ hợp này sẽ thu hoạch gần 560 ngàn quả ớt, 700 ngàn quả dưa chuột, 2,5 triệu quả cà chua. Công trình này sẽ làm tăng 15% sản lượng thu hoạch rau hằng năm tại Anh. [20] 2.2. Thiết kế và tình hình sử dụng nhà che phủ nông nghiệp ở Việt Nam 2.2.1. Tại Hà Nội và khu vực phía Bắc Cùng với sự phát triển của thế giới, nghành Nông nghiệp nước ta hiện nay cũng đã có những chuyển biến rõ rệt trong thời gian gần đây. Chúng ta đã áp dụng cơ giới hoá Nông nghiệp, điều này đã làm cho nền nông nghiệp của chúng ta phát triển một cách mạnh mẽ, không những đáp ứng cho nhu cầu lương thực, thực phẩm trong nước mà còn xuất khẩu với một lượng lớn. Bên cạnh việc cơ giới hoá
- 11 Nông nghiệp thì ngày nay nền Nông nghiệp nước ta đã có những đột phá mới khi áp dụng công nghệ cao vào sản xuất. Tại Hà Nội: Trung tâm kỹ thuật rau quả Hà Nội đã xây dựng và đưa vào sử dụng khu nông nghiệp công nghệ cao đầu tiên tại Hà Nội nhằm tiếp cận và ứng dụng công nghệ khoa học tiên tiến của thế giới để sản xuất và cung ứng cho thị trường những nông sản chất lượng cao. Được đầu tư số vốn 24 tỷ đồng, trong đó một nửa do ngân sách thành phố cấp, một nửa là của các doanh nghiệp, khu nông nghiệp công nghệ cao có một trung tâm thực nghiệm rộng 16ha gồm hệ thống nhà kính trồng hoa, trồng rau và nhà điều khiển vi tính cùng một hệ thống xử lý nước hiện đại. [16] Hiện ở trung tâm có một số chuyên gia Isreal trực tiếp hướng dẫn, chuyển giao công nghệ cho 80 công nhân lao động kỹ thuật. Nhờ được trang bị hiện đại như hệ thống xử lý nước xung quanh, hệ thống tưới tiêu, thông gió, hàng năm trung tâm có khả năng cung cấp cho thị trường Hà Nội khoảng 360 tấn rau sạch, 6-7 triệu bông hoa các loại. Đặc biệt trung tâm đã nhân giống thành công các loại ớt cho năng suất từ 200-300 tấn/ha/năm; dưa chuột năng suất từ 250-300 tấn/ha/năm và cà chua năng suất 300-400 tấn/ha/năm. Sau khi nghiên cứu thành công mô hình trồng rau, hoa chất lượng cao bằng công nghệ nhà lưới, nhà kính cho khu vực miền Bắc, từ tháng 9- 2003 Viện Nghiên cứu rau quả trung ương đã bắt đầu sản xuất thử nghiệm tại xã Đình Bảng (Từ Sơn, Bắc Ninh). Kết quả vụ thu hoạch đầu tiên cho thấy, công nghệ này đã đem lại giá trị kinh tế rất cao, với rau có thể đạt 300- 900 triệu đồng/ha/năm, còn với hoa cao nhất có thể đạt tới... 1,2 tỷ đồng/ha/năm. Lần đầu tiên một mô hình trồng rau quả trong nhà kính với sự hỗ trợ của máy tính trong hầu hết các công đoạn tưới tiêu, chăm sóc đã được áp dụng tại Hà nội. Người trồng cây có thể thiết đặt giờ tưới nước đối với từng khu vực cây trồng, hay yêu cầu hệ thống bón phân cho một nhóm cây theo ngày, theo tuần, theo tháng.
- 12 Trong giai đoạn đầu, trung tâm mới thí điểm trồng cà chua bi, cà chua quả to, ớt ngọt, hoa hồng và hoa lan. Ngoài hoa, các loại rau, quả đều là giống F1 của Israel, có thể trồng và thu hoạch tối đa trong vòng 11 tháng (trong khi đó các loại cà chua hữu hạn ở VN chỉ có thể trồng trong tối đa là 5 tháng) và năng suất cao hơn nhiều. Dưa chuột chỉ trồng sau 21 ngày cho thu hoạch (bình thường là 3 tháng). Với mỗi loại cây chỉ cần trồng 1 lần và cho thu hoạch kéo dài quanh năm với năng suất trung bình của các loại quả như ớt, dưa chuột, tăng gấp 15- 20 lần (điều kiện trồng bình thường chỉ 20-30 tấn/ha), riêng hoa hồng đạt mật độ hàng trăm bông/m2. [15] Khu nông nghiệp công nghệ cao này dự tính hàng năm sẽ cung cấp 2,6 triệu cây giống, hoa, quả có chất lượng cao; 4,35 tấn hạt giống rau đầu dòng cho sản xuất nông nghiệp ở ngoại thành Hà Nội, 360 tấn rau thương phẩm sạch, 7 triệu bông hoa các loại. Theo ông Tảo, kế hoạch phát triển của khu nông nghiệp công nghệ cao trong thời gian tới là tập trung sản xuất các giống cây trồng mà thị trường đang có nhu cầu lớn như: cải bắp, súp lơ, đậu xanh, dâu tây, bưởi Diễn, cam Canh, hoa ly Hà Lan, cúc, cẩm chướng, lan hồ điệp... Đồng thời, tư vấn về quy hoạch và thiết kế vườn hoa, quả cho những đơn vị khác, thậm chí kinh doanh dịch vụ sinh thái, thu hút khách du lịch tới thăm quan... Tại Thái Nguyên: Nhằm đáp ứng nhu cầu nghiên cứu và học tập của các cán bộ nghiên cứu khoa học và sinh viên, tháng 12/2009 một nhà kính hiện đại nhất được lắp ráp cho Đại học Nông lâm Thái Nguyên do nguồn vốn tín dụng ưu đãi (ODA) của Chính phủ Italia tài trợ. Nhà kính bao gồm 2 phòng thí nghiệm hoá sinh và lý sinh, nằm độc lập trên diện tích 187m2, có tổng trị giá 1.251.844 euro thuộc dự án “Tăng cường năng lực nghiên cứu và đào tạo cho trường Đại học Nông Lâm thuộc Đại học Thái Nguyên ”. Nhà kính có chức năng nghiên cứu nhân giống cây trồng ở giai đoạn vườn ươm sau khi tạo phôi trong phòng kín và những phân tích về sinh lý, sinh hoá, đồng thời tăng cường khả năng sản xuất các giống cây rau quả để phân phát cho nông dân thông qua các dịch vụ khuyến nông. Nhờ máy móc hiện đại và cấu trúc khoa học, hệ thống nhà kính tự động tạo ra được môi trường, hoàn cảnh như tự nhiên
- 13 với các nhân tố ánh sáng, nhiệt độ, ẩm độ, khí CO2, hàm lượng phân bón… Đặc biệt, trong môi trường vô khuẩn, cho phép tạo những cây giống sạch bệnh. [11] Tại Hải Phòng: Dự án nông nghiệp công nghệ cao được thực hiện tại xã Mỹ Đức huyện An Lão với tổng đầu tư 22,5 tỷ đồng. Cơ quản chủ trì là Trung tâm phát triển Lâm nghiệp Hải Phòng. Khu nông - lâm nghiệp công nghệ cao Hải Phòng đã xây dựng các khu chức năng như: khu bảo tồn cây ăn quả đầu dòng và vườn ươm cây giống; khu sản xuất giá thể; khu nhà nuôi cấy mô tế bào, khu nhà kính, khu nhà lưới sản xuất rau an toàn chất lượng cao; khu nhà lưới sản xuất cây cảnh. Hiện nay, các khu nhà lưới, nhà kính sản xuất rau và hoa đã hoạt động và cho sản phẩm được 2 - 3 vụ. Năng suất cà chua, dưa chuột đạt 200 - 250 tấn/ha/năm, hoa hồng cũng đạt 200 - 300 bông/m2. [17] 2.2.2. ại thành phố Hồ Chí Minh và khu vực phía Nam T Ngày 18/03/2005, Sở Nông nghiệp và PTNT TP.HCM phối hợp với Công ty S.Lahat và Cty cổ phần Xuất nhập khẩu Bảo Trân tổ chức Hội thảo giới thiệu về nhà kính đồng bộ của Israel và chuyển giao công nghệ trồng trọt trong nhà kính. Ông Shaul Gilan, Tổng giám đốc kỹ thuật hãng Netafim-Israel khu vực Châu Á Thái Bình Dương giới thiệu các dự án nhà kính đã thực hiện ở khu vực Châu Á Thái Bình Dương gồm các cấu hình, cấu trúc, thiết bị tưới, thiết bị điều khiển đi kèm nhà kính, công nghệ trồng trọt trong nhà kính của Isarel Nhà kính tại Israel chủ yếu dùng cho trồng hoa rau, cây cảnh và cây thuốc. Hiện tại Israel đang thử nghiệm khảo sát tính khả thi của việc trồng các loại cây ăn quả trong nhà kính như: cây xuân đào, đào, sơn tra, nho và chuối cho mục đích thương mại chủ yếu cho xuất khẩu. Cấu trúc các nhà kính tiên tiến ngày nay được dùng phổ biến ở Israel. Nhà bao gồm các loại rèm và cửa che nắng và hệ thống lưới cắt nắng có thể vận hành tự động tuỳ thuộc vào ánh sáng mặt trời. Các nhà kính kiểu mới có chiều cao hơn, đạt tới hơn 5m kể từ sàn nhà, giúp thông gió tự nhiên tốt hơn cũng như cho phép lắp thêm các phụ kiện như lưới cắt nắng và các màn nhiệt. Nhà cũng cho phép lắp đặt hệ thống treo đỡ cây như với cà chua, dưa chuột và một số loại cây khác.
- 14 TP.HCM là một trong những “cái nôi” nông nghiệp công nghệ cao (NNCNC) của cả nước nên những năm gần đây thu hút rất nhiều nhà đầu tư vào lĩnh vực này. Khu NNCNC nằm ở phía Tây Bắc TP.HCM, thuộc huyện Củ Chi, có tổng diện tích 88,17 ha. Tại thời điểm năm 2003 khu NNCNC có những khu nhà lưới, nhà kính (nhà màng) hoành tráng vừa mọc lên; đồng thời các khu nhà mới cũng đang được các nhà đầu tư khẩn trương lắp ráp, các hệ thống đường điện, giao thông “nội đồng” được gấp rút hoàn thành để sớm đưa vào sử dụng. Bên cạnh đó, những khu đất trồng các loại rau, củ, quả thử nghiệm bằng công nghệ cao của các đơn vị đầu tư đều đang phát triển tốt. Khu nhà kính có thể tự động đóng mở mái che mỗi khi thừa, thiếu ánh sáng hay độ ẩm, điều này sẽ giúp cho cây trồng luôn đảm bảo điều kiện phát triển tốt nhất để cho năng suất cao và chất lượng rau, hoa quả được đảm bảo tương đối sạch. Tại cuộc hội thảo, các thành viên dự họp đã đưa ra nhiều câu hỏi tìm hiểu về nhà kính, để lựa chọn mô hình nhà kính phù hợp cho TPHCM cần có nhiều kinh nghiệm và xem xét đến các yếu tố, cụ thể như điều kiện khí hậu, giá trị đầu tư … (được biết giá trị đầu tư cho nhà kính khá lớn 30-50 USD/1m2 nhà kính, tuy nhiên khung nhà kính có thể sử dụng từ 20-30 năm, mái lợp sử dụng từ 3-5 năm) nhằm phục vụ cho học tập tại trường. Tại Quảng Ngãi: Sáng 20/04/2009, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Ngãi phối hợp với trường Đại học Nông lâm TP HCM tổ chức Hội thảo báo cáo đề tài khoa học và công nghệ cấp tỉnh: “Nghiên cứu thiết kế chế tạo và thử nghiệm mô hình hệ thống nhà lưới, nhà kính phục vụ canh tác nông nghiệp công nghệ cao tại Quảng Ngãi”. Qua kinh nghiệm đầu tư nhà lưới, nhà kính phục vụ sản xuất rau sạch và cây cảnh giá trị cao từ các tỉnh trong nước như Hà Nội, Hải Phòng, Lâm Đồng; mặc dù giá thành đầu tư thiết bị nhập nội rất cao nhưng được sử dụng hữu ích trong canh tác các loại hoa, rau cao cấp và có thể mang lại lợi nhuận cao. Việc xây dựng mô hình hệ thống nhà lưới, nhà kính với giá thành rẻ, tiện ích cao phục vụ sản xuất rau sạch, các loại cây cảnh giá trị cao, đặc biệt để thử
- 15 nghiệm giống là rất cần thiết, cấp bách đáp ứng nhu cầu của sản xuất nông nghiệp tỉnh Quảng Ngãi và phù hợp với chủ trương của nhà nước về canh tác nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Với nguồn kinh phí Khoa học công nghệ tỉnh (598 triệu đồng), Trường Đại học Nông lâm TP HCM đã tiến hành thực hiện đề tài “Nghiên cứu thiết kế chế tạo và thử nghiệm mô hình hệ thống nhà lưới, nhà kính phục vụ canh tác nông nghiệp công nghệ cao tại Quảng Ngãi” trong thời gian 20 tháng (từ tháng 07/02/2007- 03/2009). [21] TS. Nguyễn Văn Hùng - Trường Đại học Nông lâm TP HCM, chủ nhiệm đề tài cho biết, Hệ thống thiết bị được chế tạo tại trường Đại học Nông lâm TP HCM và lắp đặt tại Khu thực nghiệm và tập huấn nghề cho nông dân của Trạm Khuyến nông Bình Sơn; có diện tích sử dụng 300 mét vuông; cơ quan chủ trì đề tài đã tiến hành thử nghiệm hệ thống, hoàn chỉnh phần cơ khí và điều khiển. Trồng thử nghiệm một số giống hoa như Mokara, Lily và ớt ngọt. Hiện giông hoa lily đã cho hoa đạt yêu cầu, giống ớt ngọt F1 Sunny cho trái đang vào giai đoạn thu hoạch. TS. Nguyễn Văn Hùng cho biết thêm, với modun 1.000 m2, theo thiết kế trên, Trường Đại học Nông lâm TP HCM sẽ lắp ráp cho các đơn vị, cá nhân có nhu cầu khoảng 500.000 đồng/m2 (tương đương 500 triệu đồng/1000 m2). 2.2.3. Thiết kế và tình hình sử dụng nhà che phủ nông nghiệp tại tỉnh Lâm Đồng Lâm Đồng là một trong những tỉnh đầu tiên của cả nước từng được ghi nhận về ứng dụng nhà lưới, nhà kính trong sản xuất nông nghiệp. Từ đầu năm 2004 đã khởi động chương trình trọng điểm trong đó có chương trình phát triển trồng rau và các loại cây cảnh có hiệu quả kinh tế cao trong nhà lưới, nhà kính. [5] Nhà kính, nhà lưới đang được ngành Nông Nghiệp – Phát Triển Nông Thôn (NN-PTNT) Lâm Đồng xác định như là bước đột phá trong sản xuất nông nghiệp công nghệ cao (NNCNC). Ngoài việc điều tiết nhiệt độ, ánh sáng.., nhà lưới, nhà kính còn có tác dụng cao trong phòng chống sâu bệnh để cây trồng phát triển cả về năng suất và chất lượng, quay nhanh vòng sử dụng và hạn chế rửa trôi đất.
- 16 Các cơ quan quản lý nghành đã xác nhận hiệu quả đầu tư, hiệu quả sản xuất, tín dụng cho phát triển nhà lưới, nhà kính và các mô hình nhà lưới, nhà kính thích hợp với điều kiện khí hậu thổ nhưỡng của từng địa phương. Đây là những điều kiện “tiên quyết” để diện tích nhà lưới, nhà kính trong sản xuất NNCNC được nhân rộng. Theo số liệu của Phòng Trồng trọt (Sở NN - PTNT), do có hiệu quả cao, nông dân vùng sản xuất rau hoa như Đà Lạt, Đơn Dương, Đức Trọng… đã mạnh dạn đầu tư xây dựng nhà lưới, nhà kính không chỉ trong vùng quy hoạch rau hoa NNCNC của tỉnh. Nhờ vậy, ở thời điểm hiện tại, toàn tỉnh đã có khoảng 240 ha rau, 707 ha hoa, 0.5 ha dâu tây và 32 ha vườn ươm cây giống được trồng trong 1.000 ha nhà kính và 123.3 ha hoa, 114.5 ha rau… được trồng trong 242 ha nhà lưới. Hầu hết diện tích nhà kính, nhà lưới này đều được đầu tư công nghệ tưới phun. So sánh hiệu quả sản xuất cho thấy, năm 2008 vừa qua, nếu doanh thu sản xuất rau hoa trong nhà kính, nhà lưới đạt từ 500 – 1,000 triệu đồng/ ha, thì sản xuất rau hoa ngoài trời chỉ đạt dưới 150 triệu đồng/ ha. Do các loại giống rau hoa cũng như khí hậu, đất đai và khả năng đầu tư của nông dân ở những vùng sản xuất rau hoa chính của tỉnh là Đà Lạt, Lạc Dương và Đức Trọng, Đơn Dương nên cấu trúc nhà lưới, nhà kính ở các địa bàn đang có sự khác biệt: nhà kính mái chữ A, nhà kính mái dạng vòm, nhà kính một mái nghiêng, nhà kính vòm ngoại nhập (khung sắt) và nhà lưới mái bằng trụ cao. Qua khảo sát tại các địa bàn, Sở NN - PTNT cho rằng, ở Đà Lạt - Lạc Dương mô hình nhà kính độc lập hoặc liên tục có mái vòm hoặc chữ A chiều cao đỉnh mái từ 4 - 5 mét (đối với vùng có gió thì làm mái chữ A có ưu thế hơn), chiều rộng 5 mét (nếu làm bằng tre) và từ 8 - 10 mét (nếu làm bằng sắt) xung quanh lợp ni lông (hoặc lưới ruồi) sẽ giảm được chi phí đầu tư và có hiệu quả cao nhất. Còn tại Đức Trong và Đơn Dương, do không gian còn thoáng, chiều cao nhà lưới, nhà kính nên làm thấp hơn ở Đà Lạt, Lạc Dương và nên làm nhà mái chữ A. Khi xây dựng nhà kính, nhà lưới, nông dân cần đặc biệt lưu ý tới các yếu tố địa hình, hướng và tốc độ gió cũng như khả năng đầu tư vốn. Từ hiệu quả đầu tư nhà kính, nhà lưới và hiệu quả sản xuất rau hoa NNCNC trong nhà lưới, nhà kính, Sở NN - PTNT và Ủy ban nhân dân (UBND) các huyện Đức Trọng, Đơn Dương, Lạc Dương và thành phố Đà Lạt đã xác định từ 2004 tới cuối năm 2010 sẽ đầu tư thêm 530 ha nhà kính nhà lưới với tổng đầu tư
- 17 169,2 tỷ đồng (nhà kính 148,4 tỷ, nhà lưới 6,4 tỷ và hệ thống tưới phun tự động 14,4 tỷ đồng), và khoảng 3.500-4.000 hộ nông dân có nhu cầu vay vốn (bình quân 50 triệu đồng/ hộ). Đây là lượng vốn đầu tư rất lớn so với khả năng của nông dân; do vậy, tại hội thảo, các bên tham gia đã thống nhất “ Tạo nguồn vốn vay cho nông dân với lãi suất vay hợp lý, thời gian vay dài để các hộ nông dân, cơ sở sản xuất, chế biến rau hoa có thể nhập thiết bị, công nghệ, thiết bị hiện đại phát triển lĩnh vực NNCN cao bằng nhà lưới, nhà kính”. Ngoài hỗ trợ lãi suất 4%/năm cho các cá nhân, tổ chức vay vốn sản xuất rau hoa NNCNC theo nội dung Quyết định 131/QĐ - TTg ngày 23/1/2009 của Thủ tướng Chính phủ, Sở NN-PTNT đã chính thức đề nghị UBND tỉnh hỗ trợ thêm 1% lãi suất/năm cho các doanh nghiệp trong thời gian 8 tháng, hỗ trợ 2% lãi suất/năm trong 2 năm 2009-2010 đối với các hộ và cơ sở sản xuất trong các khu quy hoạch NNCNC của tỉnh; ngoài vay vốn có thế chấp tài sản, các hộ và cơ sở cần vay vốn có thể vay tín chấp từ các ngân hàng (hồ sơ vay vốn phải có xác nhận của chính quyền địa phương và Phòng NN - PTNT cấp huyện). Trên 10%( tương ứng 1.235 ha) diện tích rau hoa của tỉnh được sản xuất trong nhà lưới, nhà kính và khoảng 2.000 cần ha cây trồng khác được sản xuất theo quy trình NNCNC đã góp phần quan trọng đưa hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp của tỉnh năm 2008 đạt trên 45 triệu đồng/ha/năm - tăng 28% so với năm 2007. Với định hướng mở rộng diện tích nhà kính, nhà màng và việc thực hiện chính sách tín dụng cho nông dân vay vốn làm nhà kính nhà màng, Chương trình NNCNC sẽ có bước đột phá trong các năm tới. Đối với tình hình sử dụng nhà che phủ tại Đà Lạt. Tình hình sản xuất rau hoa tại Đà Lạt (1996-2005) Năm Diện tích Sản lượng Diện tích gieo Sản lượng gieo trồng rau (tấn) trồng (tấn) (ha) hoa cắt cành (ha) 1996 3.902 82.448 174 26 1997 4.819 102.670 242 38 1998 4.984 107.041 253 46 1999 5.231 118.450 286 58 2000 5.520 143.520 453 113
- 18 2001 7.810 187.400 508 147 2002 7.638 183.300 630 183 2003 8.490 203.800 788 228 2004 8.723 209.400 930 270 2005 8.521 219.000 1.063 308 [Nguồn: Địa chí Đà Lạt, 2005] Các công ty Dalat Hasfarm Agrivina, Bonnie Farm, Rừng Hoa Đà Lạt, Langbiang Farm đã tạo một bước ngoặt trong nghề trồng hoa ở Đà Lạt. Công ty Dalat Hasfarm Agrivina của Hà Lan bắt đầu hoạt động tại Đà Lạt từ năm 1994. Năm 2005 công ty đã có 34 ha đất sản xuất hoa cắt cành tại phường 8 (25 ha) và Xuân Thọ (9 ha). Với 30 ha nhà kính, công ty đang sản xuất các loại hoa cúc, hoa hồng, cẩm chướng, đồng tiền,… Thị trường tiêu thụ chủ yếu là Nhật Bản. Công ty Bonnie Farm của Đài Loan đóng trên địa bàn xã Xuân Trường, cung cấp giống hoa, trồng và xuất khẩu hoa anh thảo (cyclamen), lily, cúc, … sang Đài Loan và Nhật Bản. Công ty Cổ phần Công nghệ Sinh học Rừng Hoa Đà Lạt liên kết với nông dân để sản xuất và xuất khẩu hoa arum, cúc, hồng, lily,… sang Nhật Bản, Indonesia, Bỉ. Công ty TNHH Lang Biang Farm là một đơn vị doanh nghiệp tư nhân, đã thực hiện đầu tư vào lĩnh vực giống hoa, cung cấp dịch vụ, vật tư ngành hoa. Trên lĩnh vực sản xuất rau quả các loại đã có nhiều công ty sản xuất rau hình thành tại Đà Lạt: Công ty Nông sản Thực phẩm Lâm Đồng, Công ty TNHH Đồng Vàng (Golden Garden), Công ty TNHH Kim Bằng, Công ty TNHH Bio- Organics, Công ty Rau Nhà Xanh,… Bên cạnh đó còn có một số doanh nghiệp tư nhân hoạt động trên lĩnh vực xuất khẩu rau cải Đà Lạt sang Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc như Doanh nghiệp tư nhân Khánh Cát, Công ty TNHH Mai Nguyên,… với sản lượng xuất khẩu hàng năm đạt đến 15.000 tấn. [7] Từ năm 2001, sản xuất nông nghiệp Đà Lạt chuyển dịch theo hướng sản xuất nông sản chất lượng cao, phù hợp với xu thế hội nhập kinh tế với các vùng, miền trong nước và các nước trong khu vực; được xác định là một thế mạnh để tạo việc làm cho lao động nông nghiệp; đồng thời kết hợp chặt chẽ giữa phát triển
- 19 nông nghiệp với tôn tạo và làm đẹp cảnh quan, môi trường, góp phần phát triển du lịch của thành phố Đà Lạt. Chất lượng sản phẩm ngày càng được nâng lên, mức độ tồn dư các dư lượng độc hại trong sản phẩm rau thấp hơn ngưỡng cho phép nhiều lần. Giai đoạn 2001-2005 là giai đoạn nông nghiệp Đà Lạt bắt đầu có những sự thay đổi. Sản xuất nông nghiệp phát triển theo định hướng ứng dụng công nghệ cao trên các vùng nông nghiệp của Đà Lạt đã hình thành những mô hình kinh tế nông nghiệp có hiệu quả. Các chương trình, dự án đầu tư hỗ trợ phát triển kinh tế nông nghiệp được đầu tư trực tiếp vào nông hộ đã góp phần kích thích sản xuất phát triển. [7] Qua những số liệu như trên ta nhận thấy sự phát triển đi lên của nền nông nghiệp Đà Lạt qua từng năm, đặc biệt là từ những năm 1995 trở lại đây, khi mà nền nông nghiệp công nghệ cao bắt đầu xâm nhập vào. Diện tích nhà che phủ nông nghiệp tăng nhanh tỉ lệ thuận với sự phát triển đi lên cả về số lượng và chất lượng của sản phẩm nông nghiệp. Đà Lạt không chỉ là thành phố nông nghiệp - thành phố vườn mà còn là thành phố của du lịch du lịch - với gần 10.000 ha đất nông nghiệp, trong đó có trên dưới 3.941 ha chuyên trồng rau hoa từ 3-4 vụ/năm, mỗi năm cung ứng cho thị trường trong và ngoài nước từ 180-200 ngàn tấn rau và 440 triệu cành hoa thương phẩm. Để nâng cao giá trị của nông sản và đẩy mạnh xuất khẩu, những năm gần đây, ngành nông nghiệp và nhà vườn Đà Lạt đang mạnh dạn đầu tư cơ sở vật chất, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thâm canh các loại cây có ưu thế cạnh tranh cao của thành phố như rau hoa, chè và cà phê. Thống kê của Trung tâm Nông nghiệp Đà Lạt, tới thời điểm hiện nay thành phố đã có 800 ha nhà kính và 50 ha nhà lưới; từ 35-40% diện tích đất nông nghiệp được tưới nước tự động, trong đó có 700 ha rau hoa đã được tưới phun mưa. Nông sản được sản xuất trong nhà kính, nhà lưới đem lại hiệu quả rõ nét về mặt năng suất cũng như chất lượng sản phẩm. Nhu cầu ứng dụng nhà kính, nhà lưới vào sản xuất nông nghiệp công nghệ cao là thiết thực với tiềm năng phát triển của sản phẩm sạch và an toàn. Nhìn chung nhà lưới, nhà kính tại các địa
- 20 phương tỉnh Lâm Đồng còn mang tính tự phát, thiếu căn cứ khoa học, chưa thực sự tạo hiệu quả do đầu tư nhà lưới nhà kính mang lại. Trong xu thế phát triển của nền kinh tế, nông nghiệp công nghệ cao được xem là sự lựa chọn tất yếu của các cấp lãnh đạo và nông dân Lâm Đồng. Sản xuất hoa cao cấp và rau sạch đã trở thành thương hiệu làm nên niềm tự hào của nền nông nghiệp tỉnh nhà trong cả nước.Trong thời điểm hiện nay thu nhập rau hoa đạt trung bình trên 300 triệu/1 ha/ năm và có điển hình đạt được 1.5 đến 2 tỷ/1ha trồng trọt. Thành phẩm của nông nghiệp công nghệ cao là sự tổng hòa của rất nhiều tiến bộ khoa học công nghệ mới được ứng dụng vào quá trình sản xuất như công nghệ giống, trang thiết bị hạ tầng cơ sở, quy trình chăm sóc, quản lý dịch bệnh…Trong đó công nghệ nhà lưới, nhà kính là công nghệ tiên quyết để sản xuất nông sản sạch, ktiếp cận được những ngưỡng sản phẩm chất lượng cao, tăng cường sức cạnh tranh cho sản phẩm.Tại ba vùng sản xuất rau hoa trọng điểm của tỉnh là Đà Lạt, Đơn Dương, Đức Trọng, nhà kính nhà lưới đã trở thành một nét đặc thù sản xuất nông nghiệp của tỉnh nhà và đang được triển khai ở nhiều địa phương khác. Qua khảo sát thực tế những vùng trồng rau hoa tại Lâm Đồng, từ trước đến nay đa phần nông dân Lâm Đồng tự thiết kế dựa vào kinh nghiệm của những người đi trước, cấu trúc tương đối đơn giản, vật liệu truyền thống là tre hoàn toàn hoặc tre kết hợp với sắt, giá thành trung bình khoảng 70 - 80 triệu đồng/01 sào, mức giá tương đối phù hợp với khả năng đầu tư của bà con nông dân. Nhưng nhược điểm phổ biến dễ thấy là kết cấu thiếu bền, chịu lực kém, không chịu được mưa, gió lớn, các tiêu chí về kỹ thuật như độ thông thoáng, độ chiếu sáng, ẩm độ, nhiệt độ chưa được tính toán một cách khoa học để hạn chế các tác nhân gây hại cũng như đảm bảo sự phát triển tối ưu cho cây trồng. Từ nhu cầu cấp thiết của thực tế sản xuất, việc lựa chọn công nghệ và thiết kế các mẫu nhà lưới nhà màng phù hợp với một số cây trồng chính trong điều kiện thời tiết khí hậu của các tiểu vùng sinh thái Đà Lạt, Đơn Dương, Đức Trọng và phù hợp với khả năng tiếp thu ứng dụng của nông dân là một việc làm có ý nghĩa thiết thực. Đề tài “Nghiên cứu công nghệ và thiết kế, chế tạo nhà lưới, nhà kính phù hợp với các vùng sinh thái tại Đà Lạt, Đơn Dương, Đức Trọng tỉnh Lâm Đồng” do PGS. TS Bùi Văn Miên chủ trì cùng nhóm tác giả là các chuyên gia đầu ngành của Trường
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
MỘT SỐ MÔ HÌNH KHUYẾN NÔNG CÓ HIỆU QUẢ CẦN NHÂN RỘNG
7 p |
187 |
53
-
GIỚI THIỆU MỘT SỐ MÔ HÌNH CHUYỂN ĐỔI CƠ CẤU CANH TÁC TRÊN ĐẤT 3 VỤ LÚA
7 p |
141 |
51
-
Kỹ Thuật Nuôi Dê Trung Tâm Nghiên Cứu Dê Và Thỏ Sơn Tây
7 p |
191 |
50
-
Một số bệnh trên heo
0 p |
102 |
41
-
MỘT SỐ MÔ HÌNH CHUYỂN ĐỔI CƠ CẤU CANH TÁC TRÊN ĐẤT 3 VỤ LÚA
6 p |
146 |
35
-
HÓA CHẤT BẢO VỆ THỰC VẬT CỦA NGƯỜI DÂN TRỒNG RAU
19 p |
75 |
25
-
NGHIÊN CỨU NHÂN GIỐNG IN VITRO MỘT SỐ DÒNG CÀ PHÊ VỐI (Coffea canephora) CHỌN LỌC THÔNG QUA MÔ SẸO VÀ PHÁT SINH PHÔI SOMA
5 p |
69 |
21
-
Kỷ yếu 50 năm nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ (1956 - 2006)
160 p |
27 |
9
-
Đề tài:Nghiên cứu một số đặc điểm sinh học của đàn lợn rừng Thái Lan nhập nội và lợn rừng Việt Nam
9 p |
33 |
7
-
Nghiên cứu ảnh hưởng của tổ hợp phân bón đến sinh trưởng, phát triển của giống sắn KM414 tại Tuyên Quang
5 p |
13 |
4
-
Sổ tay khuyến nông tháng 8 năm 2013
16 p |
15 |
3
-
Đề tài: Hệ số tiêu hóa axitamin hồi tràng biểu kiến và tiêu chuẩn của một số loại thức ăn dùng chủ yếu cho lợn ở Việt Nam
9 p |
30 |
3
-
Bài viết: Đánh giá hiệu lực vacxin cúm H5N1 (chủng NIBRG14) trên một số clade lưu hành ở Việt Nam năm 2011và phân tích đặc tính di truyền của virut H5N1 clade 2.3.2.1b
11 p |
16 |
2
-
Một số kết quả nghiên cứu sâu, bệnh hại ngô và áp dụng quản lý cây ngô tổng hợp tại xã Chiềng Pằn, huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La
8 p |
6 |
1
-
Để tối ưu mô hình "cánh đồng mẫu lớn"
4 p |
1 |
0
-
Bài giảng Phương pháp nghiên cứu cây trồng - Chương 1: Thống kê mô tả - Các tham số thống kê
18 p |
0 |
0
-
Nghiên cứu mức bón lân đối với giống lạc l14 trên đất cát pha trong vụ Xuân năm 2014 ở Hưng Đông, thành phố Vinh
6 p |
1 |
0

Set-Cookie: TLDEVNamespace=3jvbcobdcutijqhbrdpgg4ht56; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly