markdown:
This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
TÀI LIỆU PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH THPT
MÔN LỊCH SỬ
DÙNG CHO CÁC CƠ QUAN QUẢN LÍ GIÁO DỤC VÀ GIÁO VIÊN, ÁP DỤNG TỪ NĂM HỌC 2012-2013
**GIÁO ÁN GIẢNG DẠY THEO CHUẨN KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
**
MÔN LỊCH SỬ 12
Lớp 12 Cả năm: 37 tuần (52 tiết) Học kì 1: 19 tuần (35 tiết) Học kì 2: 18 tuần (17 tiết) Học kì I Phần một. lịch sử thế giới hiện đại từ năm 1945 đến năm 2000 Chương I.Sự hình thành trật tự thế giới mới sau chiến tranh thế giới thứ hai (1945-1949) (1 tiết) Bài 1. Sự hình thành trật tự thế giới mới sau Chiến tranh thế giới thứ hai (1945-1949) Chương II. Liên Xô và các nước Đông Âu (1945-1991). Liên bang Nga (1991-2000) (2 tiết) Bài 2. Liên Xô và các nước Đông Âu (1945-1991). Liên bang Nga (1991-2000) Chương III. Các nước á, Phi và Mĩ La-tinh (1945-2000) (4 tiết) Bài 3. Các nước Đông Bắc á Bài 4. Các nước Đông Nam Á và Ấn Độ Bài 5. Các nước châu Phi và Mĩ La-tinh Chương IV. Mĩ, Tây Âu, Nhật Bản (1945-2000) (3 tiết) Bài 6. Nước Mĩ Bài 7. Tây Âu Bài 8. Nhật Bản Chương V. Quan hệ quốc tế (1945-2000) (2 tiết) Bài 9. Quan hệ quốc tế trong và sau thời kì Chiến tranh lạnh Chương VI. Cách mạng khoa học - công nghệ và xu thế toàn cầu hoá (1 tiết) Bài 10. Cách mạng khoa học - công nghệ và xu thế toàn cầu hoá nửa sau thế kỉ XX. Bài 11. Tổng kết lịch sử thế giới hiện đại từ năm 1945 đến năm 2000 (1 tiết) Làm bài kiểm tra viết (1 tiết) Phần hai. lịch sử Việt Nam từ năm 1919 đến năm 2000 Chương I. Việt Nam từ năm 1919 đến năm 1930 (5 tiết) Bài 12. Phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam từ năm 1919 đến năm 1925. Bài 13. Phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam từ năm 1925 đến năm 1930. Chương II. Việt Nam từ năm 1930 đến năm 1945 (6 tiết) Bài 14. Phong trào cách mạng 1930 - 1935. Bài 15. Phong trào dân chủ 1936 - 1939. Bài 16. Phong trào giải phóng dân tộc và Tổng khởi nghĩa tháng Tám (1939 - 1945). Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra đời. Chương III. Việt Nam từ năm 1945 đến năm 1954 (8 tiết) Bài 17. Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà từ sau ngày 2 - 9 - 1945 đến trước ngày 19 - 12 -1946.
Bài 18. Những năm đầu của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp (1946 - 1950). Bài 19. Bước phát triển mới của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp (1951-1953). Bài 20. Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp kết thúc (1953-1954). Làm bài kiểm tra học kì I (1 tiết) Học kì II Chương IV. Việt Nam từ năm 1954 đến năm 1975 (7 tiết) Bài 21. Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu tranh chống đế quốc Mĩ và chính quyền Sài Gòn ở miền Nam (1954 - 1965). Bài 22. Nhân dân hai miền trực tiếp chiến đấu chống đế quốc Mĩ xâm lược. Nhân dân Miền Bắc vừa chiến đấu vừa sản xuất (1965 - 1973). Bài 23. Khôi phục và phát triển kinh tế - xã hội miền ở Bắc, giải phóng hoàn toàn miền Nam (1973-1975) Lịch sử địa phương (2 tiết). Làm bài kiểm tra viết (1 tiết) Chương V. Việt Nam từ năm 1975 đến năm 2000 (4 tiết) Bài 24. Việt Nam trong năm đầu sau thắng lợi của kháng chiến chống Mĩ cứu nước năm 1975. Bài 25. Việt Nam xây dựng chủ nghĩa xã hội và đấu tranh bảo vệ Tổ quốc (1976-1986). Bài 26. Đất nước trên đường đổi mới đi lên CNXH (1986-2000). Tổng kết lịch sử Việt Nam từ năm 1919 đến năm 2000 (1 tiết) Ôn tập, làm bài tập lịch sử (1 tiết) Làm bài kiểm tra học kì II (1 tiết )
**PHẦN MỘT: LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI TỪ NĂM 1945 ĐẾN NĂM 2000
**
CHƯƠNG I – SỰ HÌNH THÀNH TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI (1945 - 1949) Bài 1 – SỰ HÌNH THÀNH TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI (1945 - 1949) I. Mục tiêu Học xong bài này, học sinh cần:
1. Kiến thức - Biết được những nét chính về tình hình thế giới sau Chiến tranh thế giới thứ hai với đặc trưng cơ bản là thế giới chia thành hai phe: tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa, do Mĩ và Liên Xô đứng đầu mỗi phe. - Hiểu rõ vì sao đặc trưng cơ bản nêu trên là nhân tố chủ yếu, chi phối các mối quan hệ quốc tế và nến chính trị thế giới từ sau chiến tranh. 2. Kĩ năng - Biết nhận định, đánh giá những vấn đề lớn của lịch sử thế giới. - Rèn luyện các phương pháp tự học, tự nghiên cứu, khai thác kênh hình,… 3. Thái độ, tư tưởng - Nhận thức được chính từ đặc trưng đó nên ngay sau chiến tranh thế giới thứ hai tình hình thế giới đã diễn ra ngày càng căng thẳng. Quan hệ giữa hai phe trở nên đối dầu quyết liệt. - Hiểu được những chuyển biến khó khăn của nước ta sau Cách mạng tháng Tám và thấy được mối liên hệ mật thiết giữa cách mạng nước ta với tình hình thế giới, với cuộc đấu tranh giữa hai phe trong cuộc Chiến tranh lạnh. II. Một số khái niệm, thuật ngữ lịch sử cơ bản - Trật tự thế giới: Là sự sắp xếp phân bổ và cân bằng quyền lực giữa các cường quốc nhằm duy trì sự ổn định của quan hệ quốc tế. Trật tự thế giới chỉ có tình tương đối do sự so sánh giữa các cương quốc. - Hội nghị Pốtxđam: Hội nghị được tổ chức ở Đức từ ngày 17/7 đến ngày 2/8/1945với sự tham gia của nguyên thủ ba nước Liên Xô – Mĩ – Anh về việc giải giáp quân Nhật ở Đông Dương, về vấn đề Triều Tiên. - Hiến chương: Văn kiện công bố những yêu sách lớn, qui định chung để cùng nhau thực hiện. - Hội đồng bảo an Liên Hợp Quốc: Cơ quan thường trực quan trọng nhất của Liên Hợp Quốc, gồm 5 ủy viên thường trực là Liên Xô (bây giờ là Liên bang Nga), Mĩ, Anh, Pháp và Trung Quốc. Nguyên tắc làm việc của Hội đồng này là các ủy viên thường trực phải nhất trí hay không phủ quyết thì nghị quyết cảu Hội đồng mới có giá trị đem ra thực hiện. - Hội đồng tương trợ kinh tế (SEV): Thành lập ngày 8/1/1948 với sự tham gia của các nước xã hội chủ nghĩa ở châu Âu và sau đó một số nước xã hội chủ nghĩa ở châu Á (trong đó có Viêt Nam ) tham gia Mục đích của SEV là tiếp tục củng cố và hoàn thiện sự hợp tác giữa các nước xã hội chủ nghĩa, thúc đẩy sự tiến bộ về kinh tế, kĩ thuật, giảm dần sự chênh lệch về trình độ phát triển kinh tế. Do sự khủng hoảng và sụp đổ của hệ thống XHCN, năm 1990 các thành viên đã nhất trí giải thể tổ chức này. - Kế hoạch Mácsan: Kế hoạch bành trướng kinh tế do Mácsan đề ra ngày 5/6/1947 dưới danh nghĩa “viện trợ” cho các nước châu Âu khôi phục lại kinh tế sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Thực chất của kế hoạch này là tạo điều kiện cho Mĩ vươn lên hàng đầu, điều
khiển và can thiệp sâu hơn vào công việc nội bộ các nước khác (nước nào nhận viện trợ của Mĩ thì không được quan hệ bới Liên Xô, các nước Đông Âu, cho Mĩ xây dựng căn cứ quân sự trên lãnh thổ của mình,…).. III. Phương tiện dạy học chủ yếu - Bản đồ thế giới hoặc bản đồ châu Âu và châu Á - Máy vi tính kết nối máy chiếu Ghi chú: GV có thể liên hệ với khoa Lịch sử - Trường ĐHSP Hà Nội để khai thác tư liệu hình ảnh trên, hoặc tìm mua đĩa CD - Encatar và cuốn Hướng dẫn sử dụng kênh hình trong SGK Lịch sử lớp 12 THPT (NXB ĐHSP, Hà Nội, 2009). IV. Gợi ý tiến trình và phương pháp tổ chức dạy học 1. Ổn định lớp học 2. Chuẩn bị cho HS nghiên cứu kiến thức mới GV trình bày nêu vấn đề: Chiến tranh thế giới thứ hai sắp kết thúc nhiều vấn đề mang tầm quốc tế được đặt ra như số phận của các nước tham gia phe phát xít, tổ chức lại thế giới sau khi chiến tranh kết thúc và phân chia thành quả giữa các nước thắng trận. Vậy những vấn đề đó sẽ được giải quyết như thế nào? Các em cùng theo dõi bài và tìm câu trả lời. 4. Tổ chức cho HS nghiên cứu kiến thức mới Một số gợi ý: - Bài này, SGK chia thành 3 mục kiến thức, tương ứng với 3 vấn đề quan trọng của thế giới khi Chiến tranh thế giới lần thứ 2 kết thúc. Trong đó, kiến thức cơ bản tập trung ở mục I và mục II nên cần dành nhiều thời gian hơn. - Dạy học bài này, GV có thể khai thác được nhiều hình ảnh liên quan đến thế giới trong đĩa Encatar. Vì vậy, nếu có điều kiện GV nên soạn và tổ chức cho HS học tập trên lớp thông qua bài giảng điện tử.
Chuẩn kiến thức (Kiến thức cần đạt) Hoạt động 1: GV trình bày nêu vấn đề: Khi I. Hội nghị Ianta và thỏa thuận của ba cường Chiến tranh thế giới thứ hai sắp bước vào giai quốc. đoạn kết thúc, phần thắng nghiêng về phe đồng * Bối cảnh lịch sử: minh. Vậy sẽ đặt ra những vấn đề gì cho những nước tham gia sau khi chiến tranh kết thúc? - Chiến tranh thế giới thứ hai sắp kết thúc, phần HS: Nghiên cứu SGK, trao đổi và trả lời: thắng nghiêng về phe các nước Đồng minh, GV: Nhận xét, bổ sung và phân tích ba vấn đề nhiều vấn đề quốc tế cần phải giải quyết " Hội quan trọng khi cuộc chiến tranh kết thúc: số nghị giữa nguyên thủ ba cường quốc Anh, Mĩ, phận của các nước phát xít; sự cần thiết phải có Liên Xô đã họp ở Ianta (4 - 11/2/1945) Hoạt động dạy – học của thầy, trò
một tổ chức quốc tế nhằm giữ gìn hòa bình và an ninh thế giới và việc xác định vị trí đóng quân và phân chia vùng ảnh hưởng giữa các nước thắng trận. GV sử dụng H1- SGK Lịch sử 12, có thể hướng dẫn HS quan sát và đặt câu hỏi: - Những người trong bức hình là ai? - Họ gặp nhau ở đâu và để làm gì? - Những quyết định của họ đã ảnh hưởng đến tình hình thế giới như thế nào? HS: Quan sát hình ảnh, dựa vào SGK để trả lời Hoạt động 2: Để giúp HS hiểu rõ những thỏa thuận của Hội nghị Ianta, GV có thể sử dụng bản đồ thế giới để xác định các vị trí đóng quân và phạm vi ảnh hưởng của các nước, hoặc sử dụng bảng sau đây:
Phạm vi Châu Âu Châu Á Liên Xô Mĩ
* Những quyết định của Hội nghị Ianta: - Tiêu diệt tận gốc phát xít Đức và quân phiệt Nhật Bản, nhanh chóng kết thúc chiến tranh. - Thành lập tổ chức Liên hợp quốc nhằm duy trì hòa bình và an ninh thế giới - Thỏa thuận vị trí đóng quân, giải giáp quân đội phát xít và phân chia phạm vi ảnh hưởng. + Châu Âu: Liên Xô đóng quân ở Đông Đức, Đông Béclin và Đông Âu; Mĩ, Anh, Pháp đóng quân ở Tây Đức, Tây Béclin và Tây Âu + Châu Á: Liên Xô tham gia chống Nhật; giữ nguyên thể trạng Mông Cổ; Liên Xô đóng quân ở vĩ tuyến 38 Bắc bán đảo Triều Tiên; Mĩ đóng quân ở vĩ tuyến 38 Nam bán đảo Triều Tiên * Tác động:
HS: Lắng nghe và ghi chép ý chính
Hình thành một khuôn khổ trật tự thế giới mới sau chiến tranh, được gọi là trật tự hai cực Ianta.
Hoạt động 3: GV nêu câu hỏi để HS suy nghĩ: Những quyết định của Hội nghị Ianta có ảnh hưởng như thế nào đối với thế giới sau này? HS: Suy nghĩ và trả lời GV: Nhận xét và nhấn mạnh những thảo thuận đó về cơ bản đã chia thế giới thành hai phe và do Mĩ, Liên Xô đứng đầu mỗi phe. Hình thành trật tự thế giới mới, trật tự hai cực Ianta HS: Lắng nghe và ghi chép ý chính Hoạt động 1 II. Sự thành lập Liên Hợp Quốc GV yêu cầu HS quan sát Hình 2 trong SGK để * Bối cảnh lịch sử: trả lời câu hỏi: Hội nghị này được tổ chức ở đâu? Có bao nhiêu nước tham gia? Tổ chức Từ ngày 25/4 đến 26/6/1945, tại
Xan
nhằm mục đích gì? Phranxixco (Mĩ) diễn ra Hội nghị quốc tế thành HS: Dựa vào những nội dung đã học ở phần 1 lập tổ chức Liên hợp quốc có sự tham gia của 50 và SGK để trả lời. quốc gia. GV: Nhận xét, trình bày bổ sung và chốt ý. HS: Lắng nghe và ghi bài * Mục đích và nguyên tắc hoạt động: Hoạt động 2: GV giới thiệu về mục đích hoạt Duy trì hòa bình và an ninh thế giới, phát triển động của tổ chức này và phân tích 5 nguyên tắc các mối quan hệ hữu nghị giữa các dân tộc và hoạt động. GV có thể nhấn mạnh: tiến hành hợp tác quốc tế trên cơ sở tôn trọng Liên hợp quốc ra đời trong bối cảnh thế giới quyền tự quyết dân tộc. chia làm hai phe, tổ chức này ra đời như một công cụ nhằm duy trì trật tự thế giới “hai cực” * Nguyên tắc hoạt động: vừa được xác lập, với nhiệm vụ quan trọng nhất là duy trì hòa bìn, an ninh thế giới, ngăn ngừa + Các dân tộc có quyền bình đẳng và quyền tự một cuộc chiến tranh thế giới mới. Vì vậy các quyết. nguyên tắc hoạt động của Liên hợp quốc cũng + Tôn trọng nền độc lập, toàn vẹn lãnh thổ của phản ánh tình thần đó như nguyên tắc giải quyết tất cả các nước. hòa bình các tranh chấp quốc tế, nguyên tắc + Không can thiệp vào công việc nội bộ của chung sống hòa bình và sự nhất trí giữa năm nhau. nước lớn. Nguyên tắc cuối cùng có ý nghĩ thực + Giải quyết các tranh chấp quốc tế bằng biện tiễn rất lớn, nhất là hai cường quốc đứng đầu pháp hòa bình mỗi phe Liên Xô và Mĩ. + Chung sống hòa bình với sự nhất trí lớn của 5 GV nêu câu hỏi: Những mặt tích cực, hạn chế nước lớn: Liên Xô (nay là Liên bang Nga), Mĩ, của nguyên tắc “sự nhất trí giữa 5 nước lớn”? Anh, Pháp, Trung Quốc HS: Theo dõi bài giảng, trả lời câu hỏi và ghi những ý chính. Tiếp đó, GV hướng dẫn HS đọc SGK và tìm * Vai trò của Liên hợp quốc hiểu về tổ chức của Liên hợp quốc, yêu cầu các - Là diễn đàn quốc tế vừa hợp tác, vừa đấu em sơ đồ hóa tổ chức này khi thực hiện bài tập tranh nhằm duy trì hòa bình và an ninh thế giới. về nhà Hoạt động 3 - Giải quyết được nhiều tranh chấp và xung đột GV yêu cầu HS tìm hiểu những tổ chức Liên khu vực, thúc đẩy các mối quan hệ hợp tác hữu hợp quốc đang hoạt động ở Việt Nam như Tổ nghị, nhân đạo, giáo dục, y tế chức phát triển LHQ – UNDP, Quĩ nhi đồng LHQ – Unicef, Tổ chức Giáo dục - Khoa học và Văn hóa LHQ – Unesco..., qua đó HS sẽ rút ra được hoạt động chủ yếu của Liên hợp quốc trong giai đoạn hiện nay như thế nào, nhấn mạnh đến trách nhiệm của Liên hợp quốc trong
việc giải quyết xung đột và vấn đề nhân đạo HS: Thảo luận và ghi chép Hoạt động 3. Sự hình thành hai hệ thống xã hội đối lập GV: Yêu cầu HS đọc SGK, trả lời các câu hỏi: Hội nghị Pốtxđam qui định tình hình nước Đức *Tình hình nước Đức: sau chiến tranh như thế nào? Thỏa thuận đó có - Các nước Mĩ, Anh và Pháp không nghiêm thực hiện được không?Vì sao? Hiện trạng nước chỉnh thực hiện các điều khoản của Hội nghị Đức sau chiến tranh như thế nào? Pốtxđam: thành lập nhà nước Cộng hòa Liên HS: Đọc SGK, suy nghĩ và trả lời câu hỏi bang Đức ở Tây Đức (9/1949). GV: Nhận xét và nhấn mạnh về tình hình nước Đức sau chiến tranh chỉ là một trong những biểu - Liên Xô giúp đỡ nhân dân Đông Đức thành lập hiện của tình trạng hai phe. nước CHDC Đức (10/1049) " Hai nước Đức ra GV trình bày thông báo: Sau chiến tranh, với sự đời với hai chế độ chính trị đối lập nhau. giúp đỡ của Liên Xô các nước ở Đông Âu hình - Châu Âu hình thành hai hệ chính trị - xã hội thành nhà nước dân chủ nhân dân phát triển theo đối lập nhau: TBCN và XHCN " Châu Âu từ con đường XHCN, thành lập Hội đồng tương trợ “đối thoại” chuyển sang “đối đầu”, dẫn đến kinh tế (SEV). Còn ở Tây Âu, Mĩ viện trợ 17 tỉ chiến tranh lạnh giữa hai phe. thông qua kế hoạch Macsan, giúp các nước Tây Âu khôi phục kinh tế và phát triển theo con đường TBCN. HS: Lắng nghe và ghi chép ý chính V. Củng cố, dặn dò 1. Củng cố GV nêu một số câu hỏi và hướng dẫn HS tự củng cố kiến thức: - Sau chiến tranh thế giới thứ hai, trật tự thế giới - Ianta mới được hình thành như thế nào? - Liên hợp quốc được thành lập nhằm mục đích gì? Vai trò của Liên hợp quốc trong việc duy trì hòa bình và an ninh quốc tế? - Tình trạng hai cực, hai phe chi phối đời sống chính trị và quan hệ quốc tế như thế nào? 2. Bài tập về nhà - Ôn lại nội dung bài học dựa theo câu hỏi củng cố kiến thức cuối giờ. - Đọc trước bài 2 và tìm hiểu nội dung các kênh hình trong SGK
LỊCH SỬ 12 THEO CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG MỚI LIÊN HỆ ĐT 0168.921.86.68
Bài 2 – LIÊN XÔ VÀ CÁ NƯỚC ĐÔNG ÂU (1945 -1991) LIÊN BANG NGA (1991 -2000) I. Mục tiêu Học xong bài này, học sinh cần: 1. Kiến thức - Khái quát được công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô từ 1945 -1991 như công cuộc khôi phục kinh tế sau chiến tranh, những thành công trong việc xây dựng cơ sở vật chất kĩ thuật cho CNXH. Đồng thời cũng thấy được quá trình khủng hoảng và tan rã của Liên bang xô viết. - Hiểu được sự ra đời của các nước XHCN ở Đông Âu và quá trình xây dựng CNXH (1950 - những năm 70) và quá trình khủng hoảng, sụp đổ của hệ thống CNXH ở Đông Âu - Trình bày được mối quan hệ hợp tác giữa các nước xã hội chủ nghĩa ở châu Âu và các nước XHCN khác: quan hệ kinh tế, văn hóa, khoa học – kĩ thuật, quan hệ chính trị - quân sự. 2. Kĩ năng - Biết so sánh các những điểm tương đồng về các giai đoạn lịch sử giữa Liên Xô và các nước Đông Âu. - Rèn luyện các kĩ năng phân tích, so sánh, khái quát, phương pháp tự học, sử dụng SGK, khai thác lược đồ lịch sử,… 3. Thái độ, tư tưởng - Học tập tinh thần lao động cần cù, sáng tạo của nhân dân Liên Xô và nhân dân các nước Đông Âu trong công cuộc xây dựng CNXH. - Có thái độ khách quan, khoa học khi phê phán những khuyết điểm sai lầm cảu những người lãnh đạo Đảng, Nhà nước Liên Xô và các nước Đông Âu, từ đó rút ra kinh nghiệm cần thiết cho công cuộc đổi mới của nước ta II. Một số khái niệm, thuật ngữ lịch sử cơ bản - Tổ chức Hiệp ước Vácsava: Thành lập tháng 5/1955, gồm các nước XHCN ở châu Âu lúc bấy giờ là Liên Xô, Ba Lan, Bungari, Hungari, CHDC Đức,... nhằm giúp nhau về các mặt để bảo vệ và xây dựng đất nước, bảo vệ hòa bình thế giới. Sau khi CNXH ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ, tổ chức này cũng bị giải thể. - Cải tổ: tổ chức lại theo những nguyên tắc mới, yêu cầu mới, có nội dung và hình thức khác trước, nhằm là cho xã hội tốt hơn. Trong thực tế nhiều cuộc cải tổ không làm được điều này mà ảnh hưởng xấu đến sự phát triển xã hội như cuộc cải tổ ở Liên Xô. - Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG): Ra đời ngày 21/12/1991, sau khi tổng thống 3 nước Nga, Ucraina, Bêlarút ra tuyên bố chung Liên bang Xô viết không tồn tại nữa và quyết định hình thành lập hình thức liên minh mới. Vì vậy tại thủ đô Anma Ata (Cadắcxtan), 11 nước công hòa trong Liên bang xô viết trước đây kí Hiệp định về giải tán Liên bang Xô viết và thành lập Cộng đồng các quốc gia độc lập – SGN. Các nước SNG một mặt có xu hướng “hướng ngoại” (các nước phương Tây), mặt khác thấy được sự cần thiết để hợp tác với nhau.
- Đa nguyên chính trị: Đây là một khái niệm chính trị có nguồn gốc triết học (đa nguyên luận) được giai cấp tư sản sử dụng từ đầu thế kỉ XVIII để biện luận quan điểm chính trị của mình dựa trên cơ sở tự do cạnh tranh tư bản chủ nghĩa, chủ trương nhiều đảng phái cùng hoạt động trong một nước. Ngày nay chủ nghĩa để quốc dùng thuyết đa nguyên chính trị chống các nước xã hội chủ nghĩa, phong trào công nhân và dân tộc tiến bộ III. Phương tiện dạy học chủ yếu - Lược đồ Liên Xô và lược đồ các nước dân chủ nhân dân Đông Âu sau chiến tranh thế giới hai. - Một số hình ảnh về công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô như tàu vũ trụ Phương Đông, chân dung nhà du hành vũ trụ I. Gagarin, nhà máy điện nguyên tử . Những hình ảnh về “Bức tường Beclin”, lá cờ búa liềm hạ xuống từ điện Kremli, một số hình ảnh nước Nga ngày nay như thủ đô Mátxcơva, chân dung thủ tướng V. Putin, tổng thống S. Mevedep được thiết kế trên phần mềm PowerPoint. - Máy vi tính kết nối máy chiếu Ghi chú: GV có thể liên hệ với khoa Lịch sử - Trường ĐHSP Hà Nội để khai thác tư liệu hình ảnh trên, hoặc tìm mua đĩa CD - Encatar và cuốn Hướng dẫn sử dụng kênh hình trong SGK Lịch sử lớp 12 THPT (NXB ĐHSP, Hà Nội, 2009). IV. Gợi ý tiến trình và phương pháp tổ chức dạy học 1. Ổn định lớp học 2. Kiểm tra bài cũ GV có thể sử dụng câu hỏi sau: - Những quyết định của Hội nghị Ianta và ảnh hưởng những quyết định đó đến tình hình thế giới sau chiến tranh thế giới thứ 2. - Trình bày sự ra đời, mục đích, nguyên tắc hoạt động và vai trò của tổ chức Liên hợp quốc. 3. Chuẩn bị cho HS nghiên cứu kiến thức mới - Liên Xô là một quốc gia đạt được nhiều thành tựu kinh tế, khoa học kĩ thuật đồng thời đóng vai trò quan trọng trong các quan hệ quốc tế sau chiến tranh thế giới thứ 2, đứng đầu “một phe”. Vì thế cần phải thấy được những đóng góp của Liên Xô ở giai đoạn này tránh tư tưởng “phủ nhận”, “lên án”. - Đông Âu ban đầu theo khái niệm địa lí chỉ các nước nằm ở phía đông châu Âu, nhưng từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, khái niệm Đông Âu lại mang yếu tổ chính trị nhằm chỉ khối các ở châu Âu đi theo con đường XHCN dưới ảnh hưởng của Liên Xô đối lập với khối các nước Tây Âu theo con đường TBCN. - GV trình chiếu Lược đồ các nước châu Âu trên màn hình lớn (hoặc treo lược đồ - nếu thực hiện giờ học truyền thống) và xác định vị trí của Liên Xô và các quốc gia ở Đông Âu. - GV đặt câu hỏi nêu vấn đề và dẫn dắt vào bài mới: Vậy sau Chiến tranh thế giới thứ hai, tình hình kinh tế, chính trị và chính sách đối ngoại của Liên Xô và các nước Đông Âu như
thế nào?Vì sao Liên Xô và Đông Âu lại rơi vào tình trạng khủng hoảng và tan rã? Bài học hôm nay sẽ giải đáp những vấn đề này. 4. Tổ chức cho HS nghiên cứu kiến thức mới Một số gợi ý: - Bài này, nội dung kiến thức của SGK dải đều ở 3 mục, các mục đều có nhiều sự kiện lịch sử quan trọng, nhiều vấn đề cần phải làm sáng tỏ. Tùy theo ý tưởng sư phạm, GV có thể soạn theo như SGK hoặc theo từng khu vực Liên Xô và Đông Âu. - Để thiết kế bài giảng trên phần mềm PowerPoint, GV có thể khai thác một số hình ảnh liên quan đến các nước Đông Âu trong đĩa Encatar. Chuẩn kiến thức (Kiến thức cần đạt) Hoạt động : GV nêu câu hỏi: I. Liên Xô từ năm 1945 đến 1991 Sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai, Liên Xô 1. Liên Xô từ 1945 - 1950 gặp phải những khó khăn như thế nào? Nhiệm vụ trước mắt của nhân dân Liên Xô là gì? - Liên Xô chịu nhiều thiệt hại, nặng nề sau Những kết quả đạt được trong giai đoạn này Chiến tranh thế giới thứ hai: 26 triệu người chết, như thế nào? hàng chục nghìn nhà cửa, làng mạc, cơ sở sản HS: Nghiên cứu SGK, trao đổi và trả lời: xuất bị tàn phá,... GV: Nhận xét, bổ sung và phân tích (dựa vào số liệu trong SGK). Cụ thể: - Biện pháp phục hồi: Đề ra kế hoạch 5 năm + Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Liên Xô là nhằm khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương nước đi đầu trong việc chống phát xít, đồng thời chiến tranh (1946 – 1950) và đã hoàn thành cũng là nước chịu nhiều tổn thất nặng nề: hơn thắng lợi trước thời hạn: 26 triệu người chết, hàng chục nghìn thành phố, + Công nghiệp tăng 73% so với mức trước chiến làng mạc, nhà máy bị phá hủy. trang + Nhiệm vụ trước mắt, quan trọng nhất của nhân + Nông nghiệp đạt mức bằng trước chiến tranh dân Liên Xô là khôi phục, hàn gắn vết thương + Khoa học kĩ thuật: năm 1949 Liên Xô chế tạo chiến tranh. thành công bom nguyên tử, phá vỡ thế độc + Liên Xô thực hiện thắng lợi kế hoạch Nhờ quyền về bom nguyên tử của Mĩ đó, đến năm 1950 nền kinh tế về cơ5 năm lần thứ nhất trước thời hạn bản được phục hồi và - Đến 1950, kinh tế Liên Xô được phục hồi và vượt mức so với trước chiến tranh. phát triển . GV: Có thể nhấn mạnh thêm vai trò của nhân 2. Liên Xô từ 1950 đến nửa đầu thập niên 70 dân xô viết đã làm nên thành công của kế hoạch 5 năm ngay sau chiến tranh. HS: Lắng nghe và ghi ý chính - Về kinh tế : Sản lượng công nghiệp đứng thứ 2 trên thế giới (dẫn đầu về công nghiệp vũ trụ và Hoạt động: GV chia lớp học thành 4 nhóm và điện hạt nhân), nông nghiệp tăng trưởng trung Hoạt động dạy – học của thầy, trò
giao nhiệm vụ cụ thể để các em cùng nghiên cứu SGK trong 3 phút trả lời câu hỏi. Nhóm 1: Đặc điểm, tình hình kinh tế Liên Xô trong những năm 1950 – những năm 70. Nhóm 2: Những thành tựu chính trong các lĩnh vực khoa học – kĩ thuật của Liên Xô. Nhóm 3: Đặc điểm, tình hình xã hội Liên Xô trong những năm 1950 – những năm 70.. Nhóm 4: Những nét chính trong chính sách đối ngoại của Liên Xô những năm 1950 – những năm 70. GV - HS: Hết thời gian, GV yêu cầu đại diện từng nhóm trình bày, các nhóm khác lắng nghe và có thể nêu thắc mắc để nhóm trình bày giải thích rõ hơn. GV: Nhận xét phần trình bày của từng nhóm, sau đó trình bày bổ sung và chốt ý GV cần nhấn mạnh: 1). Trong các giai đoạn 1950 – những năm 70, Liên Xô đã hoàn thành các kế hoạch đề ra, sản lượng công nghiệp đứng thứ 2 trên thế giới nhưng dẫn đầu về công nghiệp vũ trụ và điện hạt nhân (dẫn chứng qua câu chuyện về du hành gia I. Gagarin qua đó có thể khơi dậy ở học sinh khả năng sáng tạo, chinh phục đỉnh cao khoa học). 2) Về đối ngoại Liên Xô thực hiện chính sách bảo vệ hòa bình thế giới, ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc và giúp đỡ các nước xã hội chủ nghĩa. Giáo viên có thể liên hệ với sự giúp đỡ đối với Việt Nam trong cuộc chiến tranh bảo vệ tổ quốc. Hoạt động 1: GV hướng dẫn HS tìm hiểu về quá trình khủng hoảng, tan rã của Liên Xô. GV có thể đặt câu hỏi nêu vấn đề tập trung ở một số ý : Cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973 tác động đến Liên Xô như thế nào? Giới lãnh đạo đất nước đã làm gì để đối phó với tác động của nó? Những giải pháp đó thành công hay càng đưa
bình 16%.
- Khoa học – kĩ thuật: Phóng thành công vệ tinh nhân tạo (1957), phóng tàu vũ trụ có người lái vào quĩ đạo (1961) " mở đầu kỉ nguyên chinh phục vũ trụ của con người.
- Về chính trị - xã hội: Tương đối ổn định, công nhân chiếm tỉ lệ cao trong xã hội, trình độ học vấn của người dân cao. - Về đối ngoại: Thực hiện chính sách bảo vệ hòa bình thế giới, ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc và giúp đỡ các nước XHCN.
3. Liên Xô từ năm 70 – 1991 * Bối cảnh lịch sử: - Năm 1973, thế giới lâm vào cuộc khủng hoảng dầu mỏ, tác động đến mọi quốc gia, trong đó có Liên Xô, Đông Âu. - Liên Xô chủ quan, chậm sửa đổi, không thích nghi với tình hình mới; giới lãnh đạo phạm sai lầm, độc đoán thiếu dân chủ, nhân dân bất bình, nền kinh tế giảm sút nghiêm trọng * Công cuộc cải tổ và sự sụp đổ của CNXH ở Liên Xô: - Năm 1985, M. Góocbachốp lên nắm quyền, tiến hành cuộc cải tổ về kinh tế triệt và chính trị - Do sai lầm trong cải tổ (thực hiện đa nguyên,
Liên Xô rơi vào tình trạng khủng hoảng? HS: Dựa vào SGK cùng trao đổi, thảo luận và trả lời các câu hỏi (GV cần lưu ý đến tác động của tình hình thế giới từ năm 1973 và sự phản ứng của các nhà lãnh đạo Liên Xô như thế nào) GV: Nhận xét, trình bày phân tích và chốt ý HS: Lắng nghe và ghi ý chính Hoạt động 2: GV nêu câu hỏi để HS suy nghĩ Để giải quyết với khủng hoảng, Liên Xô đã làm gì? Nội dung cuộc cải tổ và tác động của nó đến Liên Xô. HS: Dựa vào SGK cùng trao đổi, thảo luận và trả lời câu hỏi GV: Bổ sung khái quát nét chính để làm rõ hai vấn đề sai lầm của cải tổ và tác động của nó càng làn cho tình trạng khủng hoảng thêm trầm trọng và dẫn đến sự tan rã của Liên Xô. Cuộc cải tổ sai lầm do việc chuyển sang nền kinh tế thị trường quá vội vã, thiếu sự điều tiết nên gây ra rối loạn, thu nhập quốc dân giảm sút nghiêm trọng. Chính trị xã hội rối ren, việc thực hiện đa nguyên chính trị xuất hiện nhiều đảng đối lập đã làm suy yếu vai trò của Đảng cộng sản, bùng nổ nhiều cuộc đấu tranh, biểu tình, li khai, xung đột sắc tộc. GV tùy vào lượng thời gian trền lớp, có thể giới thiệu về Góocbachốp: Góocbachốp là nhà hoạt động chính trị ở Liên Xô. Năm 1985 khi đang ở cương vị Tổng bí thư Đảng cộng sản Liên Xô, ông cho tiến hành cuộc cải tổ nhưng mắc nhiều sai lầm, làm cho cuộc khủng hoảng ở Liên Xô ngày càng trầm trọng hơn. Sau cuộc đảo chính không thành công 8/1991 của các lực lượng đối lập, ông trở thành Tổng thống Liên Xô. Ngày 25/12/1991 Liên Xô tan rã, Góocbachốp từ chức tổng thống. Hoạt động: GV hướng dẫn học sinh quan sát lược đồ hình 4 – SGK “Các nước dân chủ nhân dân Đông Âu sau chiến tranh thế giới thứ hai”
đa đảng) nên tình hình Liên Xô càng trầm trọng: chính trị xã hội rối loạn, kinh tế sa sút, xuất hiện các lực lượng chống đối Đảng cộng sản. - 8/1991 diễn ra cuộc đảo chính lật đổ Góobachốp, nhưng không thành công. Góocbachop tuyên bố đình chỉ Đảng cộng sản Liên Xô. - Ngày 21/12/1991: 11 nước cộng hòa trong Lên bang xô viết tách ra thành lập Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG). - Ngày 25/12/1991, Lá cờ búa liềm trên nóc điện Kremli bị hạ xuống, đánh dấu sự sụp đổ của CNXH của Liên Xô sau 74 năm tồn tại (1917 – 1991).
II. Đông Âu từ năm 1950 đến năm 1973 1. Sự thành lập các nhà nước dân chủ nhân dân ở Đông Âu
xác định các quốc gia ở Đông Âu và cho biết các quốc gia dân chủ nhân dân ở Đông Âu được thành lập như thế nào? HS: Quan sát lược đồ, kết hợp tìm hiểu SGK để trả lời câu hỏi. GV: Nhận xét và nhấn mạnh với sự giúp đỡ của Liên Xô các chính quyền nhân dân đã được thành lập ở Đông Âu, ban hành các quyền tự do dân chủ, cải thiện và nâng cao đời sống của nhân dân , vai trò của đảng cộng sản ngày càng được củng cố. GV có thể mở rộng thêm khi nói về vai trò của Liên Xô trong quá trình giúp đỡ các nước Đông Âu xây dựng CNXH, như: viện trợ, đào tạo, chuyển giao các thành tựu khoa học kĩ thuật.... HS: Lắng nghe và ghi ý chính
- Nhân cơ hội Hồng quân Liên Xô truy quét phát xít Đức, các nước Đông Âu đã đứng lên giành độc lập, thành lập các nhà nước DCND (gồm 7 nước). - Chính quyền DCND các nước Đông Âu ban hành nhiều quyền tự do dân chủ, cải thiện và nâng cao đời sống của nhân dân,... - Từ những năm 70, các nước Đông Âu bắt tay vào xây dựng CNXH, đạt được nhiều thành tựu về công nghiệp nặng, điện khí hóa toàn quốc,… 2. Quan hệ hợp tác giữa các nước XHCN ở châu Âu
- Về kinh tế: Thành lập Hội đồng tương trợ kinh tế (SEV - tháng 1/1949) để tăng cường sự hợp Hoạt động tác giữa các nước XHCN, thúc đẩy sự tiến bộ về GV: Hướng dẫn HS đọc SGK và nêu ra vấn đề: kinh tế, kĩ thuật, giữa các nước thành viên. Các nước Đông Âu hợp tác với nhau trong những lĩnh vực nào? Tại sao lại phải hợp tác? - Về quân sự: Thành lập Tổ chức hiệp ước Biểu hiện của các mối quan hệ đó? Vai trò của Vacsava (5/1955), góp phần gìn giữ hòa bình, an các tổ chức kinh tế, quân sự ở Đông? ninh thế giới, tạo thế cân bằng “hai cực”. HS: Nghiên cứu SGK để trao đổi và trả lời 3. Sự khủng hoảng của chế độ CNXH ở Đông GV: Nhận xét, bổ sung, phân tích và chốt ý về Âu mục đích ra đời của Khối SEV và Hiệp ước phòng thủ Vacsava, nhấn mạnh đây cũng là một - Cuộc khủng hoảng dầu mỏ 1973 đã tác động biểu hiện của trật tự thế giới hai cực và là cuộc làm cho nền kinh tế Đông Âu rơi vào tình trạng chạy đua giữa hai phe về kinh tế và quân sự trì trệ. trong “chiến tranh lạnh” HS: Theo dõi và ghi ý chính vào vở. - Mặc dù đã có nhiều cố gắng cải thiện tình hình Hoạt động: GV yêu cầu học sinh quan sát H6 – nhưng do mắc phải sai lầm trong thực hiện, lại SGK “Bức tường Beclin bị phá bỏ” nêu vấn đề: chịu ảnh hưởng từ cuộc cải tổ ở Liên Xô nên các Bức tường Beclin được dựng lên để làm gì? Bức nước Đông Âu càng bị khủng hoảng nghiêm tường Beclin biểu hiện như thế nào cho mối trọng. Họ chấp nhận đa nguyên, đa đảng, từ bỏ quan hệ quốc tế lúc bấy giờ?Vì sao người ta lại chế độ CNXH. xóa bỏ nó? Ý nghĩa của sự kiện này đối với nước Đức và quốc tế? - Đến cuối thập niên 90, CNXH ở Đông Âu tan
HS: Nghiên cứu SGK và trả lời GV: Nhận xét, trình bày bổ sung và nhấn mạnh sự kiện “Bức tường Beclin bị phá bỏ” là kết cục của một giai đoạn dài Đông Âu rơi vào khủng hoảng. Do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng dầu mỏ và cuộc cải tổ thất bại ở Liên Xô nên khủng hoảng càng nghiêm trọng hơn. Các nước Đông Âu chấp nhận đa nguyên, đa đảng từ bỏ chủ nghĩa xã hội. CNXH ở Liên Xô và Đông Âu tan rã. HS: Lắng nghe và ghi chép
rã. Tháng 10/1990, nước Đức tái thống nhất. 4. Nguyên nhân tan rã của chế độ CNXH ở Liên Xô, Đông Âu - Sự sai lầm về đường lối lãnh đạo, chủ quan duy ý trí, thực hiện cơ chế tập trung quan liêu bao cấp làm sản xuất trì trệ, xã hội thiếu công bằng.
- Không bắt kịp sự tiến bộ của khoa học – kĩ thuật làn cho sản xuất trì trệ, lạc hậu. - Tiến hành cải tổ mắc nhiều sai lầm. Hoạt động: GV tổ chức cho HS tìm hiểu - Sự chống phá của các thế lực thù địch. nguyên nhân tan rã của CNXH ở Liên Xô và Đông Âu bằng câu hỏi: Những nguyên nhân nào dẫn đến sự tan rã và sụp đổ của CNXH ở Liên Xô và Đông Âu? HS: Nghiên cứu SGK, trao đổi và trả lời GV: Nhận xét, trình bày phân tích và kết luận về 4 nguyên nhân chính dẫn đến sự tan rã của CNXH ở Đông Âu và Liên Xô. Ở đây GV cần lưu ý: Đây chỉ là sự sụp đổ của một mô hình CNXH chứ không phải là sụp đổ của CNXH trên toàn thế giới. Và làm cho học sinh thấy rõ những sai lầm ở Đông Âu và Liên Xô sẽ là những bài học quí báu cho công cuộc cải cách mở cửa, đi lên xây dựng CNXH ở nước ta. Hoạt động: GV chia lớp học thành 2 nhóm và III. Liên bang Nga (1991 -2000) giao nhiệm vụ cụ thể để các em cùng nghiên cứu - Liên bang Nga được kế tục địa vị pháp lí của SGK trong 5 phút, rồi trả lời câu hỏi: Liên Xô ở Liên hợp Quốc và các cơ quan ngoại Nhóm 1: Tìm hiểu tình hình kinh tế Liên bang giao ở nước ngoài. Nga (1991-2000). Nhóm 2: Tình hình chính trị - xã hội và chính - Kinh tế: sách đối ngoại của Liên bang Nga (1991 -2000) trước năm 1996, kinh tế tăng trưởng âm; từ năm GV - HS: Hết thời gian, GV yêu cầu đại diện 1996 nền kinh tế bắt đầu phục hồi (năm 1997 từng nhóm trình bày, các nhóm khác lắng nghe tăng trưởng kinh tế đạt 0.5% đén năm 2000 là và có thể nêu thắc mắc để nhóm trình bày giải 9%). thích rõ hơn. Để tạo không khí học tập và khuyến khích tính - Về chính trị – xã hội:
tích cực của HS, sau khi đại diện từng nhóm trình bày, GV có thể phát cho các nhóm phiếu đánh giá chéo. Đại diện nhóm nào trình bày tốt, GV sẽ thưởng điểm. GV: Nhận xét phần trình bày của từng nhóm, sau đó trình bày bổ sung, hướng dẫn HS quan sát một số kênh hình như ảnh thủ đô Matxcova, chân dung thủ tướng Nga Putin.... Sau cùng, GV chốt ý chính để HS theo dõi và ghi chép (có thể chuẩn bị trên giấy Ao). HS: Tập trung theo dõi, đối chiếu những kết luận của GV với phần trình bày của nhóm mình và ghi ý chính vào vở.
Năm 1993, Nga ban hành Hiến pháp được thông qua với thể chế tổng thống liên bang. Xã hội tương đối ổn định nhưng vấn phải đối mặt với phong trào đòi li khai, tiêu biểu ở Trécxnhia. - Đối ngoại: Thi hành chính sách đối ngoại đa phương: một mặt ngả về phương Tây, mặt khác khôi phục và phát triển các mối quan hệ với Trung Quốc, Asian.
V. Củng cố, dặn dò 1. Củng cố - GV tổ chức cho HS tự củng cố kiến thức ngay tại lớp, nhấn mạnh một số mốc thời gian và sự kiện quan trọng, các vấn đề, khái niệm cơ bản của bài học. - Liên Xô đã đạt được những thành tựu gì trong công cuộc xây dựng CNXH (1950 – những năm 70)? - Công cuộc cải tổ và nguyên nhân tan vỡ của CNXH ở Đông Âu và Liên Xô. - Liên bang Nga đã có những thay đổi như thế nào từ năm 2000? 2. Bài tập về nhà - Ôn lại nội dung bài học dựa theo câu hỏi củng cố kiến thức cuối giờ. - Lập bảng thống kê các sự kiện lịch sử Liên Xô (1950 – những năm 70). - Đọc trước bài 3 để tìm hiểu nội dung câu hỏi và kênh hình trong SGK
LỊCH SỬ 12 THEO CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG MỚI LIÊN HỆ ĐT 0168.921.86.68
LỊCH SỬ 12 THEO CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG MỚI LIÊN HỆ ĐT 0168.921.86.68
LỊCH SỬ 12 THEO CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG MỚI LIÊN HỆ ĐT 0168.921.86.68
LỊCH SỬ 12 THEO CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG MỚI LIÊN HỆ ĐT 0168.921.86.68
LỊCH SỬ 12 THEO CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG MỚI LIÊN HỆ ĐT 0168.921.86.68
LỊCH SỬ 12 THEO CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG MỚI LIÊN HỆ ĐT 0168.921.86.68
LỊCH SỬ 12 THEO CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG MỚI LIÊN HỆ ĐT 0168.921.86.68
LỊCH SỬ 12 THEO CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG MỚI LIÊN HỆ ĐT 0168.921.86.68
LỊCH SỬ 12 THEO CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG MỚI LIÊN HỆ ĐT 0168.921.86.68
LỊCH SỬ 12 THEO CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG MỚI LIÊN HỆ ĐT 0168.921.86.68
LỊCH SỬ 12 THEO CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG MỚI LIÊN HỆ ĐT 0168.921.86.68
LỊCH SỬ 12 THEO CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG MỚI LIÊN HỆ ĐT 0168.921.86.68
LỊCH SỬ 12 THEO CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG MỚI LIÊN HỆ ĐT 0168.921.86.68
LỊCH SỬ 12 THEO CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG MỚI LIÊN HỆ ĐT 0168.921.86.68
LỊCH SỬ 12 THEO CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG MỚI LIÊN HỆ ĐT 0168.921.86.68
This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
We've moved you to where you read on your other device.
Get the full title to continue listening from where you left off, or restart the preview.

Cache-Control: no-cache

Via: 1.1 varnish

X-Page-Type: docview

X-Served-By: cache, cache-iad2147-IAD

X-Cache: MISS from squid05, MISS

Vary: Accept-Encoding, User-Agent


markdown:
# Đại học Quốc gia Kharkiv
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Đại học Quốc gia Karazin Kharkiv|
|Tên bản địa||Харківський національний університет імені Каразіна|
|Thành lập||
|[Public](/w/index.php?title=Public_school&action=edit&redlink=1) [Vil S. Bakirov](/w/index.php?title=Vil_S._Bakirov&action=edit&redlink=1) [Kharkiv](/wiki/Kharkiv), [Ukraina](/wiki/Ukraina) [www.univer.kharkov.ua/](http://www.univer.kharkov.ua/) **Đại học Quốc gia Kharkiv**, cũng được gọi **Đại học Quốc gia Karazin Kharkiv**, ( [tiếng Ukrainia](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Ukrainia&action=edit&redlink=1): Харківський національний університет імені Каразіна) là trường đại học tại [Kharkiv](/wiki/Kharkiv), một trong những trường đại học lớn ở [Ukraina](/wiki/Ukraina) và sớm được thành lập dưới thời [Đế quốc Nga](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nga) và [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4). Trường được thành lập năm [1804](/wiki/1804) nhờ các nỗ lực của [Vasyl Karazin](/w/index.php?title=Vasyl_Karazin&action=edit&redlink=1), (trường được đặt tên theo tên của ông), đã trở thành trường đại học cổ thứ hai của Ukraina sau [Đại học Lviv](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Lviv).
Trong các học giả có liên quan tới trường đại học này có 3 người đoạt
[Giải Nobel](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel): [Ilya Ilyich Mechnikov](/wiki/Ilya_Ilyich_Mechnikov)(Y khoa, 1908) [Lev Davidovich Landau](/wiki/Lev_Davidovich_Landau)(Vật lý, 1962) [Simon Kuznets](/wiki/Simon_Kuznets)(Kinh tế, 1971)
## Tổ chức[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_gia_Kharkiv&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_gia_Kharkiv&action=edit§ion=1)]
Đại học Quốc gia Kharkiv được chia ra thành 16 khoa:
- Trường
[Sinh vật học](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)
- Trường
[Địa chất](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_ch%E1%BA%A5t)và [Địa lý](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_l%C3%BD)
- Trường
[Kinh tế](/wiki/Kinh_t%E1%BA%BF)
- Trường
[Ngoại ngữ](/wiki/Ngo%E1%BA%A1i_ng%E1%BB%AF)
- Trường
[Lịch sử](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD)
- Trường
[Toán học](/wiki/To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc)và [Mechanical Engineering](/w/index.php?title=Mechanical_Engineering&action=edit&redlink=1)
- Trường
[Vật lý Phóng xạ](/w/index.php?title=V%E1%BA%ADt_l%C3%BD_Ph%C3%B3ng_x%E1%BA%A1&action=edit&redlink=1)
- Trường
[Xã hội học](/wiki/X%C3%A3_h%E1%BB%99i_h%E1%BB%8Dc)
- Trường
[Vật lý](/wiki/V%E1%BA%ADt_l%C3%BD)và [Công nghệ](/wiki/C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87)
- Trường
[Vật lý](/wiki/V%E1%BA%ADt_l%C3%BD)
- Trường
[Triết học](/wiki/Tri%E1%BA%BFt_h%E1%BB%8Dc)
- Trường
[Y khoa](/wiki/Y_khoa)cơ bản
- Trường
[Hóa học](/wiki/H%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc)
- Trường
[Đào tạo lại](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A0o_t%E1%BA%A1o_l%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1)chuyên nghiệp
- Trung tâm Giáo dục Sinh viên quốc tế
- Trường
[Tâm lý học](/wiki/T%C3%A2m_l%C3%BD_h%E1%BB%8Dc)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_gia_Kharkiv&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_gia_Kharkiv&action=edit§ion=2)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_gia_Kharkiv&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_gia_Kharkiv&action=edit§ion=3)] [Kharkiv University Website](http://www.univer.kharkov.ua/) **(tiếng Ukraina)** **(tiếng Anh)**
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.02:-77.54:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1066 hit/1, cp1065 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


markdown:
# Đạo luật Magnuson
**Đạo luật Magnuson** hay **Đạo luật hủy bỏ sự ngăn chặn người Trung Hoa năm 1943** là một đạo luật do Dân biểu (sau này là Thượng nghị sĩ) [Warren G. Magnuson](/w/index.php?title=Warren_G._Magnuson&action=edit&redlink=1) của tiểu bang [Washington](/wiki/Washington_(ti%E1%BB%83u_bang)) đề xuất và được ký ban hành ngày 17 tháng 12 năm 1943 ở [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Nội dung đạo luật là về việc cho phép dân Trung Hoa được nhập cư vào Mỹ sau khi [Đạo luật ngăn chặn người Trung Hoa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1o_lu%E1%BA%ADt_ng%C4%83n_ch%E1%BA%B7n_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Trung_Hoa&action=edit&redlink=1) được ban hành năm 1882. Đạo luật này còn cho phép một số dân nhập cư Trung Hoa đang sinh sống tại Hoa Kỳ được phép trở thành công dân nước này. Đạo luật đánh dấu lần đầu tiên kể từ khi [Đạo luật nhập quốc tịch năm 1790](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1o_lu%E1%BA%ADt_nh%E1%BA%ADp_qu%E1%BB%91c_t%E1%BB%8Bch_n%C4%83m_1790&action=edit&redlink=1) quy định rằng bất kỳ người Á châu nào cũng được phép nhập tịch Mỹ. Tuy vây, Đạo luật Magnuson vẫn tiếp tục kéo dài quy định cấm dân Trung Hoa sở hữu tài sản và doanh nghiệp. Tại nhiều tiểu bang, người Mỹ gốc Hoa (gồm cả những người đã là công dân Mỹ) không có quyền sở hữu tài sản cho đến tận khi Đạo luật Magnuson bị bãi bỏ hoàn toàn năm 1965. [[1]](#cite_note-1)
Đạo luật Magnuson được thông qua ngày 17 tháng 12 năm 1943, ngay vào năm mà Trung Hoa Dân quốc trở thành thành viên chính thức trong
[Khối Đồng Minh thời Chiến tranh thế giới thứ hai](/wiki/Kh%E1%BB%91i_%C4%90%E1%BB%93ng_Minh_th%E1%BB%9Di_Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai). Mặc dù nhiều người đánh giá đây là một bước tiến tích cực nhưng đạo luật vẫn giới hạn dân nhập cư Trung Hoa, chỉ cho phép cấp 105 visa nhập cảnh mỗi năm. Hạn mức visa do [Đạo luật nhập cư năm 1924](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1o_lu%E1%BA%ADt_nh%E1%BA%ADp_c%C6%B0_n%C4%83m_1924&action=edit&redlink=1) quy định, theo đó thì xét nhập cư cho dân từ các quốc gia có người nhập cư mang quốc tịch quốc gia đó chiếm 2% dân số Hoa Kỳ năm 1890. Tuy nhiên, con số 105 dành cho dân Trung Hoa thì thấp hơn hẳn mức đó (đúng ra phải là 2.150 visa/năm vì lượng dân Trung Hoa sống ở Hoa Kỳ năm 1890 là 107.488 người ). Cho dù không xét đến phương pháp tính toán thì số dân Trung Hoa được nhập cư cũng không tương xứng khi so sánh với số dân mang quốc tịch và sắc tộc khác. [2] [[3]](#cite_note-3)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1o_lu%E1%BA%ADt_Magnuson&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1o_lu%E1%BA%ADt_Magnuson&action=edit§ion=1)]
|
|![]()
|
|[^](#cite_ref-1) [policy/documents/An%20Unnoticed%20Struggle.pdf](http://www.jacl.org/public) [^](#cite_ref-2) [http://www.udel.edu/readhistory/resources/2005](http://www.udel.edu/readhistory/resources/2005)2006/summer 06/hsu.pdf **Chang, Iris (2003).** [^](#cite_ref-3) *The Chinese in America*. New York: Viking. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-670-03123-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-670-03123-2).

X-Cache: cp1067 miss, cp1065 miss


markdown:
# Danh sách máy bay-X
**Máy bay X** (X-plane) là một loạt các [máy bay](/wiki/M%C3%A1y_bay) và [trực thăng](/wiki/Tr%E1%BB%B1c_th%C4%83ng) thử nghiệm của [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) (và một số [rocket](/wiki/Rocket)) được sử dụng để thử nghiệm và đánh giá các công nghệ và khái niệm khí động học mới. Hầu hết các X-plane được Ủy ban tư vấn hàng không quốc gia (NACA), sau này là Cơ quan không gian và hàng không quốc gia ( [NASA](/wiki/NASA)) vận hành, thông thường sẽ có sự hợp tác với [Không quân Hoa Kỳ](/wiki/Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3). Các cuộc thử nghiệm chính của X-Plane thường diễn ra tại Căn cứ không quân Edwards. [[1]](#cite_note-1)
Một số X-plane được công khai nhưng một số khác, chẳng hạn như X-16 lại được phát triển bí mật.
Chiếc đầu tiên là [2] [Bell X-1](/wiki/Bell_X-1), trở nên nổi tiếng ngay sau khi hoàn thành vào năm 1947, là chiếc máy bay đầu tiên phá vỡ rào cản âm thanh trên độ cao bay thường. Các X-plane sau đó đã hỗ trợ nghiên cứu quan trọng trong vô số lĩnh vực khí động học và kỹ thuật, nhưng chỉ có máy bay tên lửa [[3]](#cite_note-X-1-3) [North American X-15](/wiki/North_American_X-15)vào đầu thập niên 1960 đạt được danh tiếng tương đương với X-1. Các X-plane từ 7 tới 12 thực chất là [tên lửa](/wiki/T%C3%AAn_l%E1%BB%ADa) (được sử dụng để thử nghiệm các động cơ mới), và một số phương tiện không phi công khác (một số điều khiển từ xa, một số là máy bay không người lái hoàn toàn). [[4]](#cite_note-4)
Hầ hết các X-plane không được đưa vào sản xuất toàn diện; nhưng một ngoại lệ là
[Lockheed Martin X-35](/wiki/Lockheed_Martin_X-35), cạnh tranh với [Boeing X-32](/wiki/Boeing_X-32) trong Chương trình máy bay tiêm kích tấn công liên quân, được đưa vào sản xuất với tên chính thức là [F-35](/wiki/F-35_Joint_Strike_Fighter). [[5]](#cite_note-MartinBaker-5)
Không phải tất cả các máy bay thử nghiệm của Hoa Kỳ được định danh là X-plane; một số được định danh bởi
[Hải quân Hoa Kỳ](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A1y_bay_qu%C3%A2n_s%E1%BB%B1_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3_(h%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n)&action=edit&redlink=1) trước năm 1962, trong khi những chiếc khác được định danh theo hãng sản xuất, [6] không được định danh theo mã 'X', [[N 1]](#cite_note-7) hoặc tên mã tuyệt mật. [[N 2]](#cite_note-8) [[N 3]](#cite_note-9)
|Tên||Hãng chế tạo
|
Cơ quan quản lý
|Hình ảnh||Chuyến bay đầu||Mục đích và Ghi chú|
|
|[Bell Aircraft](/w/index.php?title=Bell_Aircraft&action=edit&redlink=1) [USAF](/wiki/USAF), [NACA](/w/index.php?title=NACA&action=edit&redlink=1) ![ Bell X-1 color.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Bell_X-1_color.jpg/100px-Bell_X-1_color.jpg)
![ Bell X-1 color.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Bell_X-1_color.jpg/100px-Bell_X-1_color.jpg)
Máy bay đầu tiên phá vỡ rào cản âm thanh khi đang bay.
Chứng minh khả năng khí động học của các bộ phận cánh mỏng.
[[7]](#cite_note-10) [X-2](/wiki/Bell_X-2)
"Starbuster"
"Starbuster"
USAF
![ X-2 After Drop from B-50 Mothership - GPN-2000-000396.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/X-2_After_Drop_from_B-50_Mothership_-_GPN-2000-000396.jpg/100px-X-2_After_Drop_from_B-50_Mothership_-_GPN-2000-000396.jpg)
![ X-2 After Drop from B-50 Mothership - GPN-2000-000396.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/X-2_After_Drop_from_B-50_Mothership_-_GPN-2000-000396.jpg/100px-X-2_After_Drop_from_B-50_Mothership_-_GPN-2000-000396.jpg)
Máy bay đầu tiên đạt vận tốc Mach 3.
[[8]](#cite_note-11) [X-3](/wiki/X-3_Stiletto)
Stiletto
Stiletto
[Douglas Aircraft](/w/index.php?title=Douglas_Aircraft_Corporation&action=edit&redlink=1)
USAF, NACA
![ Douglas X-3 NASA E-17348.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/32/Douglas_X-3_NASA_E-17348.jpg/100px-Douglas_X-3_NASA_E-17348.jpg)
![ Douglas X-3 NASA E-17348.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/32/Douglas_X-3_NASA_E-17348.jpg/100px-Douglas_X-3_NASA_E-17348.jpg)
[titanium](/wiki/Titanium).
Thử nghiệm bay tốc độ cao trong thời gian dài.
Không đạt được tốc độ theo thiết kế, nhưng cung cấp cái nhìn sâu vào khớp nối quán tính.
[[9]](#cite_note-12) [X-4](/wiki/X-4_Bantam)
Bantam
Bantam
[Northrop](/w/index.php?title=Northrop_Corporation&action=edit&redlink=1)
USAF, NACA
![ Northrop-X4-Bantam.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/Northrop-X4-Bantam.jpg/100px-Northrop-X4-Bantam.jpg)
![ Northrop-X4-Bantam.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/Northrop-X4-Bantam.jpg/100px-Northrop-X4-Bantam.jpg)
[[10]](#cite_note-13) [X-5](/wiki/Bell_X-5)
USAF, NACA
![ Bell-X5-Multiple.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0d/Bell-X5-Multiple.jpg/100px-Bell-X5-Multiple.jpg)
![ Bell-X5-Multiple.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0d/Bell-X5-Multiple.jpg/100px-Bell-X5-Multiple.jpg)
[[11]](#cite_note-14) [X-6](/wiki/Convair_X-6) [Convair](/w/index.php?title=Convair&action=edit&redlink=1)
USAF,
[AEC](/w/index.php?title=%E1%BB%A6y_ban_n%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%AD_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1) ![ NB-36H producing contrails in flight.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/NB-36H_producing_contrails_in_flight.jpg/100px-NB-36H_producing_contrails_in_flight.jpg)
![ NB-36H producing contrails in flight.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/NB-36H_producing_contrails_in_flight.jpg/100px-NB-36H_producing_contrails_in_flight.jpg)
[Convair B-36](/wiki/Convair_B-36)hoán cải để nghiên cứu động cơ hạt nhân cho máy bay; không chế tạo. [NB-36H](/wiki/Convair_B-36)được dùng để thử nghiệm mặt đất. [[12]](#cite_note-15) [X-7](/wiki/Lockheed_X-7)
"Flying Stove Pipe"
"Flying Stove Pipe"
[Lockheed](/w/index.php?title=Lockheed_Corporation&action=edit&redlink=1) [3 quân chủng](/wiki/B%E1%BB%99_qu%E1%BB%91c_ph%C3%B2ng_Hoa_K%E1%BB%B3) ![ X-7 USAF.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ab/X-7_USAF.jpg/100px-X-7_USAF.jpg)
![ X-7 USAF.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ab/X-7_USAF.jpg/100px-X-7_USAF.jpg)
[[13]](#cite_note-16) [X-8](/wiki/Aerojet_General_X-8)
Aerobee
Aerobee
[Aerojet](/w/index.php?title=Aerojet&action=edit&redlink=1)
NACA, USAF, USN
![ AerojetX8.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/AerojetX8.jpg/100px-AerojetX8.jpg)
![ AerojetX8.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/AerojetX8.jpg/100px-AerojetX8.jpg)
[[14]](#cite_note-17) [X-9](/wiki/X-9_Shrike)
Shrike
Shrike
USAF
![ Bell X-9 trailer.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Bell_X-9_trailer.jpg/100px-Bell_X-9_trailer.jpg)
![ Bell X-9 trailer.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Bell_X-9_trailer.jpg/100px-Bell_X-9_trailer.jpg)
Hỗ trợ cho việc phát triển tên lửa
[GAM-63 Rascal](/w/index.php?title=GAM-63_Rascal&action=edit&redlink=1). [[15]](#cite_note-18) [X-10](/wiki/North_American_X-10) [North American Aviation](/w/index.php?title=North_American_Aviation&action=edit&redlink=1)
USAF
![ North American X-10 runway.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/North_American_X-10_runway.jpg/100px-North_American_X-10_runway.jpg)
![ North American X-10 runway.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/North_American_X-10_runway.jpg/100px-North_American_X-10_runway.jpg)
[SM-64 Navajo](/w/index.php?title=SM-64_Navajo&action=edit&redlink=1). [[16]](#cite_note-19) [X-11](/wiki/Convair_X-11)
USAF
![ Convair X-11 launch.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Convair_X-11_launch.jpg/50px-Convair_X-11_launch.jpg)
![ Convair X-11 launch.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Convair_X-11_launch.jpg/50px-Convair_X-11_launch.jpg)
[SM-65 Atlas](/wiki/SM-65_Atlas). [[17]](#cite_note-20) [X-12](/wiki/Convair_X-12)
USAF
![ Convair X-12 launch.JPG](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fe/Convair_X-12_launch.JPG/50px-Convair_X-12_launch.JPG)
[SM-65 Atlas](/wiki/SM-65_Atlas). [[18]](#cite_note-21) [X-13](/wiki/X-13_Vertijet)
Vertijet
Vertijet
[Ryan Aeronautical](/w/index.php?title=Ryan_Aeronautical_Company&action=edit&redlink=1)
USAF, USN
![ Ryan X-13.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Ryan_X-13.jpg/75px-Ryan_X-13.jpg)
![ Ryan X-13.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Ryan_X-13.jpg/75px-Ryan_X-13.jpg)
Thử nghiệm cấu hình cho các chuyến bay VTOL.
[[19]](#cite_note-22) [X-14](/wiki/Bell_X-14)
USAF, NASA
![ Bell X-14 colour ground.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/Bell_X-14_colour_ground.jpg/100px-Bell_X-14_colour_ground.jpg)
![ Bell X-14 colour ground.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/Bell_X-14_colour_ground.jpg/100px-Bell_X-14_colour_ground.jpg)
Kiểm tra cấu hình lực đẩy vector cho chuyến bay VTOL.
[[20]](#cite_note-23) [X-15](/wiki/North_American_X-15)
USAF, NASA
![ X-15 in flight.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/X-15_in_flight.jpg/100px-X-15_in_flight.jpg)
![ X-15 in flight.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/X-15_in_flight.jpg/100px-X-15_in_flight.jpg)
Máy bay siêu thanh đầu tiên do người điều khiển; có khả năng thực hiện các chuyến bay không gian ở độ cao cận quỹ đạo.
[[21]](#cite_note-24) [X-16](/wiki/Bell_X-16)
USAF
[[22]](#cite_note-25)
Định danh "X-16" được sử dụng như câu chuyện trang bìa.
[[23]](#cite_note-26) [X-17](/wiki/Lockheed_X-17)
USAF, USN
![ Lockheed X-17 horizontal.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/Lockheed_X-17_horizontal.jpg/100px-Lockheed_X-17_horizontal.jpg)
![ Lockheed X-17 horizontal.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/Lockheed_X-17_horizontal.jpg/100px-Lockheed_X-17_horizontal.jpg)
[[24]](#cite_note-27) [X-18](/wiki/Hiller_X-18) [Hiller Aircraft](/w/index.php?title=Hiller_Aircraft&action=edit&redlink=1)
USAF, USN
![ Hiller X-18 testplatformLarge.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/Hiller_X-18_testplatformLarge.jpg/100px-Hiller_X-18_testplatformLarge.jpg)
![ Hiller X-18 testplatformLarge.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/Hiller_X-18_testplatformLarge.jpg/100px-Hiller_X-18_testplatformLarge.jpg)
[Cất cánh đường băng ngắn và hạ cánh thẳng đứng](/w/index.php?title=C%E1%BA%A5t_c%C3%A1nh_%C4%91%C6%B0%E1%BB%9Dng_b%C4%83ng_ng%E1%BA%AFn_v%C3%A0_h%E1%BA%A1_c%C3%A1nh_th%E1%BA%B3ng_%C4%91%E1%BB%A9ng&action=edit&redlink=1)(STOVL).
Đánh giá khái niệm tiltwing cho VTOL.
[[25]](#cite_note-28) [X-19](/wiki/Curtiss-Wright_X-19) [Curtiss-Wright](/w/index.php?title=Curtiss-Wright&action=edit&redlink=1)
Tri-service
![ Curtiss-Wright X-19 flying.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f1/Curtiss-Wright_X-19_flying.jpg/100px-Curtiss-Wright_X-19_flying.jpg)
![ Curtiss-Wright X-19 flying.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f1/Curtiss-Wright_X-19_flying.jpg/100px-Curtiss-Wright_X-19_flying.jpg)
[[26]](#cite_note-29)
Định danh XC-143 được sử dụng.
[[27]](#cite_note-30) [X-20](/wiki/X-20_Dyna-Soar)
Dyna-Soar
Dyna-Soar
[Boeing](/wiki/Boeing)
USAF
![ NASA Color Dyna Soar.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/NASA_Color_Dyna_Soar.jpg/100px-NASA_Color_Dyna_Soar.jpg)
![ NASA Color Dyna Soar.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/NASA_Color_Dyna_Soar.jpg/100px-NASA_Color_Dyna_Soar.jpg)
[[28]](#cite_note-31) [X-21](/wiki/Northrop_X-21)
USAF
![ X21A.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/X21A.jpg/100px-X21A.jpg)
![ X21A.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/X21A.jpg/100px-X21A.jpg)
[[29]](#cite_note-32) [X-22](/wiki/Bell_X-22)
3 quân chủng
![ X-22a onground bw.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/X-22a_onground_bw.jpg/100px-X-22a_onground_bw.jpg)
![ X-22a onground bw.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/X-22a_onground_bw.jpg/100px-X-22a_onground_bw.jpg)
[[30]](#cite_note-33) [X-23](/wiki/Martin_Marietta_X-23)
PRIME
PRIME
[Martin Marietta](/w/index.php?title=Martin_Marietta&action=edit&redlink=1)
USAF
![ X23 PRIME.JPG](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/X23_PRIME.JPG/75px-X23_PRIME.JPG)
[[31]](#cite_note-34) *Chú ý: Định danh không bao giờ được sử dụng chính thức.* [[32]](#cite_note-DSMMDS-35) [X-24](/wiki/Martin-Marietta_X-24)
USAF, NASA
![ X24.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/61/X24.jpg/100px-X24.jpg)
![ X24.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/61/X24.jpg/100px-X24.jpg)
![ X24B.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/X24B.jpg/100px-X24B.jpg)
![ X24B.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/X24B.jpg/100px-X24B.jpg)
Thử nghiệm hình dạng khí động học.
[[33]](#cite_note-36) [X-25](/wiki/Bensen_B-8) [Benson](/w/index.php?title=Bensen_Aircraft&action=edit&redlink=1)
USAF
![ X-25.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/29/X-25.jpg/100px-X-25.jpg)
![ X-25.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/29/X-25.jpg/100px-X-25.jpg)
[Autogyro](/w/index.php?title=Autogyro&action=edit&redlink=1)hạng nhẹ cho trường hợp khẩn cấp [[34]](#cite_note-37) [X-26](/wiki/X-26_Frigate)
Frigate
Frigate
[Schweizer](/w/index.php?title=Schweizer_Aircraft_Corporation&action=edit&redlink=1) [DARPA](/w/index.php?title=DARPA&action=edit&redlink=1), [Lục quân Hoa Kỳ](/wiki/L%E1%BB%A5c_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3), USN ![ X-26 sailplane.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/29/X-26_sailplane.jpg/100px-X-26_sailplane.jpg)
![ X-26 sailplane.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/29/X-26_sailplane.jpg/100px-X-26_sailplane.jpg)
![ QT-2PCs in STAAF, RVN Hanger c1968.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1d/QT-2PCs_in_STAAF%2C_RVN_Hanger_c1968.jpg/100px-QT-2PCs_in_STAAF%2C_RVN_Hanger_c1968.jpg)
![ QT-2PCs in STAAF, RVN Hanger c1968.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1d/QT-2PCs_in_STAAF%2C_RVN_Hanger_c1968.jpg/100px-QT-2PCs_in_STAAF%2C_RVN_Hanger_c1968.jpg)
Tàu lượn thử nghiệm
Thử nghiệm máy bay thám sát.
[[35]](#cite_note-38) [X-27](/wiki/Lockheed_CL-1200) ![ X-27 mockup.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/20/X-27_mockup.jpg/75px-X-27_mockup.jpg)
![ X-27 mockup.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/20/X-27_mockup.jpg/75px-X-27_mockup.jpg)
[[36]](#cite_note-39) [X-28](/wiki/Osprey_Osprey_I)
Sea Skimmer
Sea Skimmer
[Osprey Aircraft](/w/index.php?title=George_Pereira&action=edit&redlink=1)
USN
![ X-28 on ground.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/de/X-28_on_ground.jpg/100px-X-28_on_ground.jpg)
![ X-28 on ground.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/de/X-28_on_ground.jpg/100px-X-28_on_ground.jpg)
[[37]](#cite_note-40) [X-29](/wiki/Grumman_X-29) [Grumman](/w/index.php?title=Grumman&action=edit&redlink=1)
DARPA, USAF, NASA
![ Grumman-X29-InFlight.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/91/Grumman-X29-InFlight.jpg/100px-Grumman-X29-InFlight.jpg)
![ Grumman-X29-InFlight.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/91/Grumman-X29-InFlight.jpg/100px-Grumman-X29-InFlight.jpg)
[[38]](#cite_note-41) [X-30](/wiki/Rockwell_X-30)
NASP
NASP
[Rockwell](/w/index.php?title=Rockwell_International&action=edit&redlink=1)
NASA, DARPA, USAF
![ X-30 NASP 2.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/32/X-30_NASP_2.jpg/100px-X-30_NASP_2.jpg)
![ X-30 NASP 2.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/32/X-30_NASP_2.jpg/100px-X-30_NASP_2.jpg)
[[39]](#cite_note-42) [X-31](/wiki/Rockwell-MBB_X-31)
DARPA, USAF,
[BdV](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_qu%E1%BB%91c_ph%C3%B2ng_li%C3%AAn_bang_(%C4%90%E1%BB%A9c)&action=edit&redlink=1) ![ Rockwell-MBB X-31 landing.JPG](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/Rockwell-MBB_X-31_landing.JPG/100px-Rockwell-MBB_X-31_landing.JPG)
Thử nghiệm
[ESTOL](/w/index.php?title=ESTOL&action=edit&redlink=1). [[40]](#cite_note-43) [X-32](/wiki/Boeing_X-32)
USAF, USN,
[RAF](/wiki/Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Ho%C3%A0ng_gia) ![ USAF X32B 250.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/39/USAF_X32B_250.jpg/100px-USAF_X32B_250.jpg)
![ USAF X32B 250.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/39/USAF_X32B_250.jpg/100px-USAF_X32B_250.jpg)
[[41]](#cite_note-44) [X-33](/wiki/Lockheed_Martin_X-33)
Venture Star
Venture Star
[Lockheed Martin](/wiki/Lockheed_Martin)
NASA
![ X-33 Venture Star in Orbit.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3a/X-33_Venture_Star_in_Orbit.jpg/100px-X-33_Venture_Star_in_Orbit.jpg)
![ X-33 Venture Star in Orbit.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3a/X-33_Venture_Star_in_Orbit.jpg/100px-X-33_Venture_Star_in_Orbit.jpg)
[[42]](#cite_note-45) [X-34](/wiki/Orbital_Sciences_X-34) [Orbital Sciences](/w/index.php?title=Orbital_Sciences&action=edit&redlink=1)
NASA
![ Orbital Sciences X34.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/Orbital_Sciences_X34.jpg/100px-Orbital_Sciences_X34.jpg)
![ Orbital Sciences X34.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/Orbital_Sciences_X34.jpg/100px-Orbital_Sciences_X34.jpg)
[[43]](#cite_note-46) [X-35](/wiki/Lockheed_Martin_X-35)
USAF, USN, RAF
![ X-35.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/90/X-35.jpg/100px-X-35.jpg)
![ X-35.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/90/X-35.jpg/100px-X-35.jpg)
[[44]](#cite_note-47) [X-36](/wiki/McDonnell_Douglas_X-36) [McDonnell Douglas](/wiki/McDonnell_Douglas)/ [Boeing](/wiki/Boeing)
NASA
![ Boeing-X36-InFlight.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/14/Boeing-X36-InFlight.jpg/100px-Boeing-X36-InFlight.jpg)
![ Boeing-X36-InFlight.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/14/Boeing-X36-InFlight.jpg/100px-Boeing-X36-InFlight.jpg)
[[45]](#cite_note-48) [X-37](/wiki/Boeing_X-37)
USAF, NASA
![ Boeing X-37B inside payload fairing before launch.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/Boeing_X-37B_inside_payload_fairing_before_launch.jpg/100px-Boeing_X-37B_inside_payload_fairing_before_launch.jpg)
![ Boeing X-37B inside payload fairing before launch.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/Boeing_X-37B_inside_payload_fairing_before_launch.jpg/100px-Boeing_X-37B_inside_payload_fairing_before_launch.jpg)
22 tháng 4, 2010 (bay vào quỹ đạo)
[[46]](#cite_note-49) [X-38](/wiki/NASA_X-38) [Scaled Composites](/w/index.php?title=Scaled_Composites&action=edit&redlink=1)
NASA
![ ISS Crew Return Vehicle.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/ISS_Crew_Return_Vehicle.jpg/100px-ISS_Crew_Return_Vehicle.jpg)
![ ISS Crew Return Vehicle.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/ISS_Crew_Return_Vehicle.jpg/100px-ISS_Crew_Return_Vehicle.jpg)
[[47]](#cite_note-50) [X-39](/wiki/X-39)
USAF
[[48]](#cite_note-51) *Chú ý: Định danh không bao giờ được gán chính thức.* [[32]](#cite_note-DSMMDS-35) [X-40](/wiki/Boeing_X-40)
USAF, NASA
![ Boeing X40A.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/23/Boeing_X40A.jpg/100px-Boeing_X40A.jpg)
![ Boeing X40A.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/23/Boeing_X40A.jpg/100px-Boeing_X40A.jpg)
Mẫu thử X-37.
[[49]](#cite_note-52) [X-41](/wiki/X-41_Common_Aero_Vehicle)
USAF
[[50]](#cite_note-53) [X-42](/wiki/X-42_Pop-Up_Upper_Stage)
USAF
[[51]](#cite_note-54) [X-43](/wiki/NASA_X-43)
Hyper-X
Hyper-X
[Micro Craft](/w/index.php?title=Micro_Craft&action=edit&redlink=1)
NASA
![ X-43 NASA.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/X-43_NASA.jpg/100px-X-43_NASA.jpg)
![ X-43 NASA.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/X-43_NASA.jpg/100px-X-43_NASA.jpg)
[[52]](#cite_note-55) [X-44](/wiki/X-44_MANTA)
MANTA
MANTA
USAF, NASA
[F-22](/wiki/F-22). [[53]](#cite_note-56) [X-45](/wiki/Boeing_X-45)
DARPA, USAF
![ Boeing X-45A UCAV.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/Boeing_X-45A_UCAV.jpg/100px-Boeing_X-45A_UCAV.jpg)
![ Boeing X-45A UCAV.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/Boeing_X-45A_UCAV.jpg/100px-Boeing_X-45A_UCAV.jpg)
![ Airshowfan-dot-com--by-Bernardo-Malfitano--Image2-of-X45C-mockup-at-Nellis-05.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/Airshowfan-dot-com--by-Bernardo-Malfitano--Image2-of-X45C-mockup-at-Nellis-05.jpg/100px-Airshowfan-dot-com--by-Bernardo-Malfitano--Image2-of-X45C-mockup-at-Nellis-05.jpg)
![ Airshowfan-dot-com--by-Bernardo-Malfitano--Image2-of-X45C-mockup-at-Nellis-05.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/Airshowfan-dot-com--by-Bernardo-Malfitano--Image2-of-X45C-mockup-at-Nellis-05.jpg/100px-Airshowfan-dot-com--by-Bernardo-Malfitano--Image2-of-X45C-mockup-at-Nellis-05.jpg)
[[54]](#cite_note-57) [X-46](/wiki/Boeing_X-46)
DARPA, USN
![ X46.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2e/X46.jpg/100px-X46.jpg)
![ X46.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2e/X46.jpg/100px-X46.jpg)
[[55]](#cite_note-58) [X-47A Pegasus](/wiki/X-47A_Pegasus) [X-47B](/wiki/Northrop_Grumman_X-47B) [Northrop Grumman](/w/index.php?title=Northrop_Grumman&action=edit&redlink=1)
DARPA, USN
![ X-47A rollout.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8f/X-47A_rollout.jpg/100px-X-47A_rollout.jpg)
![ X-47A rollout.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8f/X-47A_rollout.jpg/100px-X-47A_rollout.jpg)
[[56]](#cite_note-59) [X-48](/wiki/Boeing_X-48)
NASA
![ ED06-0198-62.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a2/ED06-0198-62.jpg/100px-ED06-0198-62.jpg)
![ ED06-0198-62.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a2/ED06-0198-62.jpg/100px-ED06-0198-62.jpg)
[[57]](#cite_note-60) [X-49](/wiki/Piasecki_X-49)
Speedhawk
Speedhawk
[Piasecki Aircraft](/w/index.php?title=Piasecki_Aircraft&action=edit&redlink=1)
US Army
![ Piasecki X-49-3.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/Piasecki_X-49-3.jpg/100px-Piasecki_X-49-3.jpg)
![ Piasecki X-49-3.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/Piasecki_X-49-3.jpg/100px-Piasecki_X-49-3.jpg)
Thử nghiệm cánh quạt (VTDP).
[[58]](#cite_note-412015-L-61) [X-50](/wiki/Boeing_X-50)
Dragonfly
Dragonfly
DARPA
[100px](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%E1%BA%A3i_l%C3%AAn&wpDestFile=Boeing_X-50A.jpg) [[59]](#cite_note-62) [X-51](/wiki/Boeing_X-51)
Waverider
Waverider
USAF
![ X51waverider.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/X51waverider.jpg/100px-X51waverider.jpg)
![ X51waverider.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/X51waverider.jpg/100px-X51waverider.jpg)
[[60]](#cite_note-63) [[61]](#cite_note-64) [B-52](/wiki/Boeing_B-52_Stratofortress). [[32]](#cite_note-DSMMDS-35) [X-53](/wiki/X-53_Active_Aeroelastic_Wing) [Boeing Phantom Works](/w/index.php?title=Boeing_Phantom_Works&action=edit&redlink=1)
NASA, USAF
![ EC03-0039-1.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/EC03-0039-1.jpg/100px-EC03-0039-1.jpg)
![ EC03-0039-1.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/EC03-0039-1.jpg/100px-EC03-0039-1.jpg)
[[62]](#cite_note-65) [X-54](/wiki/Gulfstream_X-54) [Gulfstream Aerospace](/w/index.php?title=Gulfstream_Aerospace&action=edit&redlink=1)
NASA
[[58]](#cite_note-412015-L-61) [X-55](/wiki/Lockheed_Martin_X-55) [Skunk Works](/w/index.php?title=Skunk_Works&action=edit&redlink=1)
USAF
![ Lockheed Martin X-55 ACCA 001.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Lockheed_Martin_X-55_ACCA_001.jpg/100px-Lockheed_Martin_X-55_ACCA_001.jpg)
![ Lockheed Martin X-55 ACCA 001.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Lockheed_Martin_X-55_ACCA_001.jpg/100px-Lockheed_Martin_X-55_ACCA_001.jpg)
Thử nghiệm khung thân.
[[63]](#cite_note-66) [X-56](/wiki/Lockheed_Martin_X-56) [Skunk Works](/w/index.php?title=Skunk_Works&action=edit&redlink=1)
USAF/NASA
![ Lockheed Martin X-56A.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ca/Lockheed_Martin_X-56A.jpg/100px-Lockheed_Martin_X-56A.jpg)
![ Lockheed Martin X-56A.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ca/Lockheed_Martin_X-56A.jpg/100px-Lockheed_Martin_X-56A.jpg)
[[64]](#cite_note-67)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A1y_bay-X&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A1y_bay-X&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A1y_bay-X&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A1y_bay-X&action=edit§ion=2)]
- Chú thích
**Ví dụ,** [^](#cite_ref-7) [Piasecki PA-97](/w/index.php?title=Piasecki_PA-97&action=edit&redlink=1) **Ví dụ,** [^](#cite_ref-8) [NASA AD-1](/wiki/NASA_AD-1)và [Bell XV-15](/w/index.php?title=Bell_XV-15&action=edit&redlink=1) **Ví dụ,** [^](#cite_ref-9) [Northrop Tacit Blue](/w/index.php?title=Northrop_Tacit_Blue&action=edit&redlink=1)
- Ghi chú
[^](#cite_ref-1) [“X-Planes Experimental Aircraft”](http://www.fas.org/programs/ssp/man/uswpns/air/xplanes/xplanes.html). [Federation of American Scientists](/w/index.php?title=Federation_of_American_Scientists&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2012. **Miller 2001, p. 209** [^](#cite_ref-2) [^](#cite_ref-X-1_3-0) ["First Generation X-1"](http://www.nasa.gov/centers/dryden/news/FactSheets/FS-085-DFRC.html). *NASA Dryden Fact Sheets*. [NASA](/wiki/NASA). Truy cập ngày 8 tháng 5 năm 2010. **Miller 2001** [^](#cite_ref-4) [^](#cite_ref-MartinBaker_5-0) [A history of the Joint Strike Fighter Program](http://www.martin-baker.co.uk/getdoc/d25952ab-5881-4999-8593-6f7f196c8770/a_history_of_the_joint_strike_fighter_programme.aspx), Martin-Baker. Truy cập January 2010 [^](#cite_ref-6) ["D-558-I"](http://www.nasa.gov/centers/dryden/news/FactSheets/FS-036-DFRC.html) *NASA Dryden Fact Sheets*. [NASA](/wiki/NASA). Truy cập ngày 8 tháng 5 năm 2010. **Jenkins, Landis and Miller 2003, pp. 5–7.** [^](#cite_ref-10) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 8.** [^](#cite_ref-11) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 9.** [^](#cite_ref-12) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 10.** [^](#cite_ref-13) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 11.** [^](#cite_ref-14) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 12.** [^](#cite_ref-15) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 13.** [^](#cite_ref-16) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 14.** [^](#cite_ref-17) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 15.** [^](#cite_ref-18) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 16.** [^](#cite_ref-19) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 17.** [^](#cite_ref-20) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 18.** [^](#cite_ref-21) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 19.** [^](#cite_ref-22) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 20.** [^](#cite_ref-23) **Jenkins, Landis and Miller 2003, pp. 21–22.** [^](#cite_ref-24) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 23.** [^](#cite_ref-25) [^](#cite_ref-26) ["X-16"](http://www.globalsecurity.org/military/systems/aircraft/x-16.htm). *globalsecurity.org*, accessed ngày 11 tháng 5 năm 2010. **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 24.** [^](#cite_ref-27) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 25.** [^](#cite_ref-28) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 26.** [^](#cite_ref-29) **Baugher 2007** [^](#cite_ref-30) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 27.** [^](#cite_ref-31) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 28.** [^](#cite_ref-32) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 29.** [^](#cite_ref-33) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 30.** [^](#cite_ref-34)
- ^
**a** **ă** [Parsch 2009, "Missing Designations"](#cite_ref-DSMMDS_35-2) **â** **Jenkins, Landis and Miller 2003, pp. 31–32.** [^](#cite_ref-36) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 33.** [^](#cite_ref-37) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 34.** [^](#cite_ref-38) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 35.** [^](#cite_ref-39) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 36.** [^](#cite_ref-40) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 37.** [^](#cite_ref-41) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 38.** [^](#cite_ref-42) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 39.** [^](#cite_ref-43) **Jenkins, Landis and Miller 2003, pp. 40–41.** [^](#cite_ref-44) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 42.** [^](#cite_ref-45) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 43.** [^](#cite_ref-46) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 44–45.** [^](#cite_ref-47) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 46.** [^](#cite_ref-48) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 47.** [^](#cite_ref-49) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 48.** [^](#cite_ref-50) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 49.** [^](#cite_ref-51) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 50.** [^](#cite_ref-52) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 51.** [^](#cite_ref-53) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 52.** [^](#cite_ref-54) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 53.** [^](#cite_ref-55) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 54.** [^](#cite_ref-56) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 55.** [^](#cite_ref-57) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 56.** [^](#cite_ref-58) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 57.** [^](#cite_ref-59) **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 58.** [^](#cite_ref-60)
- ^
**a** [Parsch 2009, "DOD 4120.15-L"](#cite_ref-412015-L_61-1) **ă** **Jenkins, Landis and Miller 2003, p. 60.** [^](#cite_ref-62) [^](#cite_ref-63) [“X-51 Waverider makes historic hypersonic flight”](http://www.af.mil/news/story.asp?id=123206525). US AIr Force Public Affairs. Ngày 26 tháng 5 năm 2010. Truy cập ngày 27 tháng 5 năm 2010. [^](#cite_ref-64) ["X-51 Scramjet Engine Demonstrator - WaveRider"](http://www.globalsecurity.org/military/systems/aircraft/x-51.htm) *globalsecurity.org*. Truy cập 2010-05-11. **Jordan 2006** [^](#cite_ref-65) **Kaufman 2009** [^](#cite_ref-66) **Norris 2012** [^](#cite_ref-67)
- Tài liệu
[Baugher, Joe](/w/index.php?title=Joe_Baugher&action=edit&redlink=1)(2007). [“Cargo Aircraft Designations”](http://www.joebaugher.com/ustransports/cdesig.html). Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2010.
- Jenkins, Dennis R.; Tony Landis and Jay Miller (tháng 6 năm 2003).
[(NASA Special Publication). Monographs in Aerospace History. No. 31 . Washington, DC: NASA History Office. SP-2003-4531. Truy cập ngày 5 tháng 4 năm 2010.](http://history.nasa.gov/monograph31.pdf) *American X-Vehicles: An Inventory—X-1 to X-50*
- Jordan, Holly (2006).
[“Active Aeroelastic Wing flight research vehicle receives X-53 designation”](http://www.wpafb.af.mil/news/story.asp?id=123035661). Wright-Patterson Air Force Base. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2010.
- Kaufman, Derek (2009).
[“Advanced Composite Cargo Aircraft gets X-plane designation”](http://www.af.mil/news/story.asp?id=123173711). [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)Air Force. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2010.
- Miller, Jay (2001).
*The X-Planes: X-1 to X-45*. Motorbooks International. [ISBN](/wiki/ISBN) [1-85780-109-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-85780-109-1).
- Parsch, Andreas (tháng 11 năm 2009).
[“"Missing" USAF/DOD Aircraft Designations”](http://www.designation-systems.net/usmilav/missing-mds.html). designation-systems.net. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2010.
- Parsch, Andreas (tháng 11 năm 2009).
[“DOD 4120.15-L - Addendum, MDS Designators allocated after ngày 19 tháng 8 năm 1998 (until September 2009)”](http://www.designation-systems.net/usmilav/412015-L(addendum).html). designation-Systems.Net. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2010.
- Norris, Guy (tháng 2 năm 2012).
[“USAF Reveals Latest X-Plane: X-56A”](http://www.aviationweek.com/aw/generic/story_generic.jsp?channel=aerospacedaily&id=news/asd/2012/02/01/02.xml). Aviation Week and Space Technology. Truy cập ngày 11 tháng 2 năm 2012.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A1y_bay-X&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A1y_bay-X&action=edit§ion=3)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|
|
|

X-Cache: cp1068 miss, cp1065 miss


markdown:
# Dendropaemon
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Dendropaemon
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Coleoptera](/wiki/B%E1%BB%8D_c%C3%A1nh_c%E1%BB%A9ng) [Phân bộ](/wiki/Ph%C3%A2n_b%E1%BB%99)( *subordo*) [Polyphaga](/wiki/Polyphaga) [Phân thứ bộ](/wiki/Ph%C3%A2n_th%E1%BB%A9_b%E1%BB%99)( *infraordo*) [Scarabeiformia](/w/index.php?title=Scarabeiformia&action=edit&redlink=1) [Liên họ](/wiki/Li%C3%AAn_h%E1%BB%8D)( *superfamilia*) [Scarabaeoidea](/wiki/Scarabaeoidea) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Scarabaeidae](/wiki/H%E1%BB%8D_B%E1%BB%8D_hung) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) **Dendropaemon** * là một chi Dendropaemon* [bọ cánh cứng](/wiki/B%E1%BB%8D_c%C3%A1nh_c%E1%BB%A9ng)thuộc họ [Scarabaeidae](/wiki/H%E1%BB%8D_B%E1%BB%8D_hung). [[1]](#cite_note-1) [[2]](#cite_note-2)

X-Cache: cp1066 miss, cp1065 miss


markdown:
# Dersau
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Dersau
|
|Huy hiệu |
|Vị trí
|
|Hành chính
|
|[Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) [Bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Schleswig-Holstein](/wiki/Schleswig-Holstein) [Huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Plön](/wiki/Pl%C3%B6n_(huy%E1%BB%87n)) [Amt](/w/index.php?title=Amt&action=edit&redlink=1) [Thị trưởng](/wiki/Burgomaster) [CDU](/wiki/Li%C3%AAn_minh_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_C%C6%A1_%C4%91%E1%BB%91c_%C4%90%E1%BB%A9c)) **Số liệu thống kê cơ bản** [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [Cao độ](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) *(31/12/2006)* [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) **Các thông tin khác** [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Trung_%C3%82u)/ [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_H%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)/ [+2](/wiki/UTC%2B2)) [Biển số xe](/wiki/Bi%E1%BB%83n_s%E1%BB%91_xe) [Mã bưu chính](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c) [Mã vùng](/w/index.php?title=M%C3%A3_v%C3%B9ng_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) [Website](/wiki/Website) [www.amt-grosser-](http://www.amt-grosser-ploener-see.de/)
ploener-see.de
ploener-see.de
**Dersau** là một [đô thị](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) thuộc [huyện Plön](/wiki/Pl%C3%B6n_(huy%E1%BB%87n)), trong [bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Schleswig-Holstein](/wiki/Schleswig-Holstein), nước [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c). Đô thị Dersau có [diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) 7,51 [kilômét vuông](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng), [dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) thời điểm [31 tháng 12](/wiki/31_th%C3%A1ng_12) năm 2006 là 904 người.

X-Cache: cp1065 miss, cp1065 miss