text:
Trong buổi nói chuyện với trên mười ngàn nhà thần kinh học vào ngày 12 tháng 11, năm 2005 tại thủ đô Hoa Thịnh Đốn, ngài Đạt Lai Lạt Ma đã nói về sự cần thiết hợp tác giữa Phật Giáo và Khoa Học như sau:
“Mục tiêu chính yếu sự khảo sát của Phật Giáo về thực tại là nền tảng căn bản của nỗ lực vượt thoát khổ đau và làm cho đời sống loài người được tốt đẹp nên Phật Giáo hướng đến trước hết là khảo cứu tâm thức con người và các chức năng của Tâm. Khi hiểu rõ được tâm thức con người thì chúng ta có thể tìm cách thay đổi ý tưởng, cảm xúc cùng các xu hướng phát sinh ra chúng để giúp chúng ta trở thành một con người tròn vẹn, toàn thiện. Chính trong nội dung đó mà Phật Giáo đã tạo ra sự xếp loại phong phú các trạng thái tâm thức cũng như phương pháp Thiền quán để thanh lọc các loại Tâm riêng biệt. Như vậy, một sự trao đổi chân thành giữa đạo Phật và khoa học hiện đại trong lãnh vực rộng lớn liên hệ đến Tâm con người, từ nhận thức đến cảm xúc để hiểu khả năng thay đổi hiện đã có sẵn trong bộ não con người, vốn rất đáng quan tâm và có nhiều lợi ích. Riêng đối với kinh nghiệm bản thân tôi, tôi cảm nhận được thêm giàu có khi trao đổi ý kiến với các nhà thần kinh học và tâm lý gia về các vấn đề như tánh chất và vai trò của các cảm xúc tích cực và tiêu cực, sự chú tâm, tưởng tượng cũng như tính cách mềm dẽo (thay đổi được) của bộ não.
Sự gặp gỡ giữa khoa thần kinh học hiện đại và phương pháp Thiền quán đạo Phật có thể dẫn đến sự khảo cứu về tác động của những hoạt động có chủ ý nơi những mạch thần kinh trong bộ não, những nơi được xem là rất quan yếu cho những diễn tiến tâm ý liên hệ các phần riêng biệt. Ít nhất mối tương quan gặp gỡ này cũng giúp nêu lên những câu hỏi quan yếu về nhiều lãnh vực chính. Ví dụ, những cá nhân có khả năng cố định (qua Tâm) để điều hòa cảm xúc hay chú ý, như truyền thống đạo Phật chủ trương, hay khả năng điều hành cảm xúc và chú ý này tùy thuộc lớn lao vào sự thay đổi về thái độ và các hệ thống trong bộ não (qua bộ não) liên hệ đến các chức năng này. Một phạm vi mà truyền thống Thiền quán của đạo Phật có thể đóng góp phần quan trọng là phát triển những kỹ thuật để huấn luyện lòng từ bi. Về cách huấn luyện Tâm liên hệ đến điều hành chú ý và cảm xúc, câu hỏi cần thiết phải được nêu lên là mỗi phương pháp thực hành đặc biệt (pháp môn) thì tương ứng với một thời điểm nào đó thì mới đưa đến kết quả, vậy những phương pháp mới có thể tạo ra để đáp ứng với tuổi tác, trình trạng sức khỏe cũng như nhiều yếu tố khác.”
Chúng tôi rất vui mừng khi đọc được những điều nói trên từ bậc Đạo Sư khả kính của thế kỷ 21 này và thấy đó là một khích lệ lớn lao khi biên soạn cuốn Khí Công Tâm Pháp Toàn Tập để gởi tặng Quý Vị đang thực hành phương pháp này. Vì, như ngài Đạt Lai Lạt Ma nói, mỗi thời đại cần có những phương pháp thực hành đáp ứng nhu cầu sức khỏe và hạnh phúc con người liên hệ đến tuổi tác, tình trạng sức khỏe mỗi cá nhân, công ăn việc làm, sinh hoạt gia đình và tương giao xã hội nhưng vẫn chứa đựng tinh hoa của truyền thống Thiền quán trên nhiều ngàn năm để đem đến lợi ích thiết thực và cụ thể.
Quyển sách quý vị đang đọc bao gồm phần lý thuyết và thực hành Thiền Tĩnh Lặng và Thiền Hoạt Động. Trong phần Thiền Hoạt Động, có phần trình bày mỗi động tác khi tập Khí Công Thiếu Lâm, Quân Bình Chân Khí, Vượng Não, Vận Nội Lực, Điều Chỉnh Thân, các thế Yoga và Dưỡng Sinh Tâm Pháp để Quý Vị có thể đối chiếu dễ dàng với đĩa DVD hướng dẫn cách tập luyện hàng ngày. Khi biên soạn sách này, chúng tôi may mắn được đọc các bài khảo cứu của các nhà thần kinh học, nhất là các vị đã hợp tác trong chương trình nghiên cứu với ngài Đạt Lai Lạt Ma trên hơn thập niên qua, về Thiền làm cho bộ não phát triển khả năng an lạc, gia tăng khả năng chú ý, gia tăng hoạt động của hệ miễn nhiễm, làm giảm bớt những cảm xúc buồn rầu cùng các cảm giác đau nhức. Sự phối hợp Thiền Tĩnh Lặng như ngồi Thiền và Thiền Hoạt Động như vận động thể lực, tập Yoga, Taichi, Khí Công, Dưỡng Sinh, đi bộ cùng các hoạt động khác trong ngày với sự chú tâm đưa đến kết quả làm cho đời sống con người trở nên vui tươi, tích cực và khỏe mạnh hơn. Không những vậy, thực hành Thiền đều đặn làm cho vỏ não dày hơn nên bớt được chứng lãng trí, gia tăng khả năng nhận thức, xử dụng ngôn ngữ và chú ý. Ngoài ra, các hoạt động vỏ não trước trán bên trái gia tăng hoạt động, làm dịu bớt những hoạt động ở vùng vỏ não trước trán bên phải, tạo nên một nền tảng cụ thể, vững vàng cho đời sống vui tươi, tích cực và lành mạnh. Những điều nói trên được trình bày chi tiết về các cuộc nghiên cứu thần kinh học hiện nay liên hệ đến Thiền và vận động thể lực với ước mong cung cấp những tin tức cần thiết và tốt đẹp cho người thực hành.
“Mục tiêu chính yếu sự khảo sát của Phật Giáo về thực tại là nền tảng căn bản của nỗ lực vượt thoát khổ đau và làm cho đời sống loài người được tốt đẹp nên Phật Giáo hướng đến trước hết là khảo cứu tâm thức con người và các chức năng của Tâm. Khi hiểu rõ được tâm thức con người thì chúng ta có thể tìm cách thay đổi ý tưởng, cảm xúc cùng các xu hướng phát sinh ra chúng để giúp chúng ta trở thành một con người tròn vẹn, toàn thiện. Chính trong nội dung đó mà Phật Giáo đã tạo ra sự xếp loại phong phú các trạng thái tâm thức cũng như phương pháp Thiền quán để thanh lọc các loại Tâm riêng biệt. Như vậy, một sự trao đổi chân thành giữa đạo Phật và khoa học hiện đại trong lãnh vực rộng lớn liên hệ đến Tâm con người, từ nhận thức đến cảm xúc để hiểu khả năng thay đổi hiện đã có sẵn trong bộ não con người, vốn rất đáng quan tâm và có nhiều lợi ích. Riêng đối với kinh nghiệm bản thân tôi, tôi cảm nhận được thêm giàu có khi trao đổi ý kiến với các nhà thần kinh học và tâm lý gia về các vấn đề như tánh chất và vai trò của các cảm xúc tích cực và tiêu cực, sự chú tâm, tưởng tượng cũng như tính cách mềm dẽo (thay đổi được) của bộ não.
Sự gặp gỡ giữa khoa thần kinh học hiện đại và phương pháp Thiền quán đạo Phật có thể dẫn đến sự khảo cứu về tác động của những hoạt động có chủ ý nơi những mạch thần kinh trong bộ não, những nơi được xem là rất quan yếu cho những diễn tiến tâm ý liên hệ các phần riêng biệt. Ít nhất mối tương quan gặp gỡ này cũng giúp nêu lên những câu hỏi quan yếu về nhiều lãnh vực chính. Ví dụ, những cá nhân có khả năng cố định (qua Tâm) để điều hòa cảm xúc hay chú ý, như truyền thống đạo Phật chủ trương, hay khả năng điều hành cảm xúc và chú ý này tùy thuộc lớn lao vào sự thay đổi về thái độ và các hệ thống trong bộ não (qua bộ não) liên hệ đến các chức năng này. Một phạm vi mà truyền thống Thiền quán của đạo Phật có thể đóng góp phần quan trọng là phát triển những kỹ thuật để huấn luyện lòng từ bi. Về cách huấn luyện Tâm liên hệ đến điều hành chú ý và cảm xúc, câu hỏi cần thiết phải được nêu lên là mỗi phương pháp thực hành đặc biệt (pháp môn) thì tương ứng với một thời điểm nào đó thì mới đưa đến kết quả, vậy những phương pháp mới có thể tạo ra để đáp ứng với tuổi tác, trình trạng sức khỏe cũng như nhiều yếu tố khác.”
Chúng tôi rất vui mừng khi đọc được những điều nói trên từ bậc Đạo Sư khả kính của thế kỷ 21 này và thấy đó là một khích lệ lớn lao khi biên soạn cuốn Khí Công Tâm Pháp Toàn Tập để gởi tặng Quý Vị đang thực hành phương pháp này. Vì, như ngài Đạt Lai Lạt Ma nói, mỗi thời đại cần có những phương pháp thực hành đáp ứng nhu cầu sức khỏe và hạnh phúc con người liên hệ đến tuổi tác, tình trạng sức khỏe mỗi cá nhân, công ăn việc làm, sinh hoạt gia đình và tương giao xã hội nhưng vẫn chứa đựng tinh hoa của truyền thống Thiền quán trên nhiều ngàn năm để đem đến lợi ích thiết thực và cụ thể.
Quyển sách quý vị đang đọc bao gồm phần lý thuyết và thực hành Thiền Tĩnh Lặng và Thiền Hoạt Động. Trong phần Thiền Hoạt Động, có phần trình bày mỗi động tác khi tập Khí Công Thiếu Lâm, Quân Bình Chân Khí, Vượng Não, Vận Nội Lực, Điều Chỉnh Thân, các thế Yoga và Dưỡng Sinh Tâm Pháp để Quý Vị có thể đối chiếu dễ dàng với đĩa DVD hướng dẫn cách tập luyện hàng ngày. Khi biên soạn sách này, chúng tôi may mắn được đọc các bài khảo cứu của các nhà thần kinh học, nhất là các vị đã hợp tác trong chương trình nghiên cứu với ngài Đạt Lai Lạt Ma trên hơn thập niên qua, về Thiền làm cho bộ não phát triển khả năng an lạc, gia tăng khả năng chú ý, gia tăng hoạt động của hệ miễn nhiễm, làm giảm bớt những cảm xúc buồn rầu cùng các cảm giác đau nhức. Sự phối hợp Thiền Tĩnh Lặng như ngồi Thiền và Thiền Hoạt Động như vận động thể lực, tập Yoga, Taichi, Khí Công, Dưỡng Sinh, đi bộ cùng các hoạt động khác trong ngày với sự chú tâm đưa đến kết quả làm cho đời sống con người trở nên vui tươi, tích cực và khỏe mạnh hơn. Không những vậy, thực hành Thiền đều đặn làm cho vỏ não dày hơn nên bớt được chứng lãng trí, gia tăng khả năng nhận thức, xử dụng ngôn ngữ và chú ý. Ngoài ra, các hoạt động vỏ não trước trán bên trái gia tăng hoạt động, làm dịu bớt những hoạt động ở vùng vỏ não trước trán bên phải, tạo nên một nền tảng cụ thể, vững vàng cho đời sống vui tươi, tích cực và lành mạnh. Những điều nói trên được trình bày chi tiết về các cuộc nghiên cứu thần kinh học hiện nay liên hệ đến Thiền và vận động thể lực với ước mong cung cấp những tin tức cần thiết và tốt đẹp cho người thực hành.

markdown:
![ http://www.thuvienso.info ](https://lh5.googleusercontent.com/-lDMA9AVzsIU/TzcbuSYAkRI/AAAAAAAAuas/NOAjg4V3Kdg/image002.jpg)
*Trong buổi nói chuyện với trên mười ngàn nhà thần kinh học vào ngày 12 tháng 11, năm 2005 tại thủ đô Hoa Thịnh Đốn, ngài Đạt Lai Lạt Ma đã nói về sự cần thiết hợp tác giữa Phật Giáo và Khoa Học như sau:*
“Mục tiêu chính yếu sự khảo sát của Phật Giáo về thực tại là nền tảng căn bản của nỗ lực vượt thoát khổ đau và làm cho đời sống loài người được tốt đẹp nên Phật Giáo hướng đến trước hết là khảo cứu tâm thức con người và các chức năng của Tâm. Khi hiểu rõ được tâm thức con người thì chúng ta có thể tìm cách thay đổi ý tưởng, cảm xúc cùng các xu hướng phát sinh ra chúng để giúp chúng ta trở thành một con người tròn vẹn, toàn thiện. Chính trong nội dung đó mà Phật Giáo đã tạo ra sự xếp loại phong phú các trạng thái tâm thức cũng như phương pháp Thiền quán để thanh lọc các loại Tâm riêng biệt. Như vậy, một sự trao đổi chân thành giữa đạo Phật và khoa học hiện đại trong lãnh vực rộng lớn liên hệ đến Tâm con người, từ nhận thức đến cảm xúc để hiểu khả năng thay đổi hiện đã có sẵn trong bộ não con người, vốn rất đáng quan tâm và có nhiều lợi ích. Riêng đối với kinh nghiệm bản thân tôi, tôi cảm nhận được thêm giàu có khi trao đổi ý kiến với các nhà thần kinh học và tâm lý gia về các vấn đề như tánh chất và vai trò của các cảm xúc tích cực và tiêu cực, sự chú tâm, tưởng tượng cũng như tính cách mềm dẽo (thay đổi được) của bộ não.
Sự gặp gỡ giữa khoa thần kinh học hiện đại và phương pháp Thiền quán đạo Phật có thể dẫn đến sự khảo cứu về tác động của những hoạt động có chủ ý nơi những mạch thần kinh trong bộ não, những nơi được xem là rất quan yếu cho những diễn tiến tâm ý liên hệ các phần riêng biệt. Ít nhất mối tương quan gặp gỡ này cũng giúp nêu lên những câu hỏi quan yếu về nhiều lãnh vực chính. Ví dụ, những cá nhân có khả năng cố định (qua Tâm) để điều hòa cảm xúc hay chú ý, như truyền thống đạo Phật chủ trương, hay khả năng điều hành cảm xúc và chú ý này tùy thuộc lớn lao vào sự thay đổi về thái độ và các hệ thống trong bộ não (qua bộ não) liên hệ đến các chức năng này. Một phạm vi mà truyền thống Thiền quán của đạo Phật có thể đóng góp phần quan trọng là phát triển những kỹ thuật để huấn luyện lòng từ bi. Về cách huấn luyện Tâm liên hệ đến điều hành chú ý và cảm xúc, câu hỏi cần thiết phải được nêu lên là mỗi phương pháp thực hành đặc biệt (pháp môn) thì tương ứng với một thời điểm nào đó thì mới đưa đến kết quả, vậy những phương pháp mới có thể tạo ra để đáp ứng với tuổi tác, trình trạng sức khỏe cũng như nhiều yếu tố khác.”
Chúng tôi rất vui mừng khi đọc được những điều nói trên từ bậc Đạo Sư khả kính của thế kỷ 21 này và thấy đó là một khích lệ lớn lao khi biên soạn cuốn Khí Công Tâm Pháp Toàn Tập để gởi tặng Quý Vị đang thực hành phương pháp này. Vì, như ngài Đạt Lai Lạt Ma nói, mỗi thời đại cần có những phương pháp thực hành đáp ứng nhu cầu sức khỏe và hạnh phúc con người liên hệ đến tuổi tác, tình trạng sức khỏe mỗi cá nhân, công ăn việc làm, sinh hoạt gia đình và tương giao xã hội nhưng vẫn chứa đựng tinh hoa của truyền thống Thiền quán trên nhiều ngàn năm để đem đến lợi ích thiết thực và cụ thể.
Quyển sách quý vị đang đọc bao gồm phần lý thuyết và thực hành Thiền Tĩnh Lặng và Thiền Hoạt Động. Trong phần Thiền Hoạt Động, có phần trình bày mỗi động tác khi tập Khí Công Thiếu Lâm, Quân Bình Chân Khí, Vượng Não, Vận Nội Lực, Điều Chỉnh Thân, các thế Yoga và Dưỡng Sinh Tâm Pháp để Quý Vị có thể đối chiếu dễ dàng với đĩa DVD hướng dẫn cách tập luyện hàng ngày. Khi biên soạn sách này, chúng tôi may mắn được đọc các bài khảo cứu của các nhà thần kinh học, nhất là các vị đã hợp tác trong chương trình nghiên cứu với ngài Đạt Lai Lạt Ma trên hơn thập niên qua, về Thiền làm cho bộ não phát triển khả năng an lạc, gia tăng khả năng chú ý, gia tăng hoạt động của hệ miễn nhiễm, làm giảm bớt những cảm xúc buồn rầu cùng các cảm giác đau nhức. Sự phối hợp Thiền Tĩnh Lặng như ngồi Thiền và Thiền Hoạt Động như vận động thể lực, tập Yoga, Taichi, Khí Công, Dưỡng Sinh, đi bộ cùng các hoạt động khác trong ngày với sự chú tâm đưa đến kết quả làm cho đời sống con người trở nên vui tươi, tích cực và khỏe mạnh hơn. Không những vậy, thực hành Thiền đều đặn làm cho vỏ não dày hơn nên bớt được chứng lãng trí, gia tăng khả năng nhận thức, xử dụng ngôn ngữ và chú ý. Ngoài ra, các hoạt động vỏ não trước trán bên trái gia tăng hoạt động, làm dịu bớt những hoạt động ở vùng vỏ não trước trán bên phải, tạo nên một nền tảng cụ thể, vững vàng cho đời sống vui tươi, tích cực và lành mạnh. Những điều nói trên được trình bày chi tiết về các cuộc nghiên cứu thần kinh học hiện nay liên hệ đến Thiền và vận động thể lực với ước mong cung cấp những tin tức cần thiết và tốt đẹp cho người thực hành.

X-ac: 1.dca _dca

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Link: <http://wp.me/p25GQr-HO>; rel=shortlink

Vary: Cookie


text:
J43XQBdpc7hDQtgb.0
Hỗ trợ cho Windows XP đã kết thúc
Microsoft đã kết thúc hỗ trợ dành cho Windows XP vào ngày 8 tháng 4 năm 2014. Thay đổi này đã ảnh hưởng đến các bản cập nhật phần mềm và tùy chọn bảo mật của bạn. Tìm hiểu ý nghĩa của điều này với bạn và cách thực hiện để luôn được bảo vệ.
ID Bài viết: 306187 - Xem lại Lần cuối: 08/27/2011 21:21:00 - Bản sửa đổi: 2.0

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

Pragma: no-cache

Cache-Control: max-age=0, no-cache, private

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Đặng Tiểu Bình
Đặng Tiểu Bình (giản thể: 邓小平; phồn thể: 鄧小平; bính âm: Dèng Xiǎopíng; 22 tháng 8, 1904 - 19 tháng 2, 1997) có tên khai sinh là Đặng Tiên Thánh, khi đi học mới đổi là Đặng Hi Hiền (邓希贤), là một lãnh tụ của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Tên gọi Đặng Tiểu Bình được ông dùng từ năm 1927, sau khi Tưởng Giới Thạch đàn áp phong trào cách mạng Cộng sản tại Thượng Hải[cần dẫn nguồn].
Tuy rằng ông chưa bao giờ có chức vụ nguyên thủ quốc gia hay đứng đầu chính phủ nhưng ông là người đã cầm quyền trên thực tế (lãnh tụ) tại Trung Quốc trong suốt những năm cuối thập niên 1970 đến đầu thập niên 1990. Ông từng giữ qua các chức vụ: Phó Chủ tịch Đảng, Tổng thư ký Trung ương Thư ký Xứ Đảng Cộng sản Trung Quốc (còn gọi là Tổng thư ký Ban Bí thư Trung ương), Phó Thủ tướng Quốc vụ viện, Tổng tham mưu trưởng Quân đội Giải phóng nhân dân Trung Quốc, Chủ tịch Ủy ban toàn quốc Hội nghị Hiệp thương chính trị nhân dân Trung Quốc.Đặc biệt là Chủ tịch Ủy ban Cố vấn Trung ương Đảng và Chủ tịch Quân ủy Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc. Với vai trò là lãnh tụ tối cao của đất nước, ông đã khởi xướng công cuộc cải cách nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa theo hướng "chủ nghĩa xã hội mang màu sắc Trung Quốc", có công thu hồi Hồng Kông và Ma Cao với chính sách "một nước hai chế độ".
Mục lục
Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]
Thời niên thiếu[sửa | sửa mã nguồn]
Ông sinh tại thôn Bài Phường, xã Hiệp Hưng, huyện Quảng An, phía đông tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc, và là con trai ông Đặng Thiệu Xương (tự Văn Minh), một địa chủ khá giả và là hội viên của một hội nhóm hoạt động bí mật nhằm khích động lật đổ triều đình quân chủ, [1] và bà Đàm Thị, vợ thứ hai. Bà vợ đầu không có con, bà thứ hai (Đàm Thị) sinh được một gái đầu và 3 trai: Đặng Tiên Liệt, Đặng Tiểu Bình, Đặng Khẩn, Đặng Thục Bình. Bà thứ ba sinh được một trai, bà thứ tư (Hạ Bá Căn) sinh được 2 trai, 3 gái. Mẹ đẻ Đặng Tiểu Bình mất sớm, nên sau này ông đã mời mẹ kế Hạ Bá Căn từ quê lên thủ đô sống chung cùng gia đình ông.
Sau khi vào học trung học tại huyện nhà, cha Đặng Tiểu Bình đã xin cho Đặng Tiểu Bình theo học Trường dự bị cần công kiệm học Trùng Khánh để chuẩn bị xuất dương sang Pháp. Ngày 7 tháng 9 năm 1920, sau khi được Tổng lãnh sự Pháp tại Trùng Khánh trực tiếp sát hạch, Hi Hiền cùng 79 bạn khác lên tàu thủy đi Marseille. Ông đã học ở Pháp, giống như những nhà cách mạng có tiếng khác của Châu Á như Hồ Chí Minh và Chu Ân Lai. Tại đây ông đã đi theo học thuyết Marx-Lenin, gia nhập Đoàn Thanh niên Cộng sản năm 1922 và Đảng Cộng sản Trung Quốc năm 1924.
Sang Nga[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 1926, Đặng Tiểu Bình rời Paris sang Nga học trường Đại học Tôn Trung Sơn Moscow. Ông cùng học với Tưởng Kinh Quốc.
Ông về nước đúng lúc đang diễn ra chiến tranh Bắc phạt. Ông làm ủy viên chính trị trong quân đoàn của Phùng Ngọc Tường, tham gia Bắc phạt. Sau khi bị Phùng Ngọc Tường cho giải ngũ, ông đi Tây An rồi Hán Khẩu, tiếp tục hoạt động cách mạng.
Năm 1938, lúc ông chỉ huy kháng Nhật ở Thái Hàng Sơn thì cha ông bị thổ phỉ chặt đầu.
Những năm tiếp theo[sửa | sửa mã nguồn]
Sau giải phóng, ông làm Bí thư thứ nhất Cục Tây Nam Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Phó Chủ tịch Quân ủy Tây Nam, Chính ủy Quân khu Tây Nam (đóng trụ sở tại Trùng Khánh), kiêm thành viên Chính phủ Nhân dân Trung ương.
Tháng 7 năm 1952, ông được cử làm Phó Tổng lí (Phó Thủ tướng) Chính vụ viện (sau đổi là Quốc vụ viện), kiêm Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính-kinh tế. Năm 1955, ông cùng Lâm Bưu được bầu làm ủy viên Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc. Năm 1956, ông vào Ban Thường vụ Bộ Chính trị, làm Tổng Bí thư Ban bí thư Trung ương, đứng cuối cùng (thứ 6) trong Ban Thường vụ, sau Mao Trạch Đông (Chủ tịch Đảng), Lưu Thiếu Kì, Chu Ân Lai, Chu Đức và Trần Vân (đều là Phó Chủ tịch Đảng).
Năm 1966, trong Cách mạng văn hóa, Đặng Tiểu Bình bị phê phán nặng nề là "tên số hai trong Đảng đi theo chủ nghĩa tư bản", rồi bị cách tuột hết mọi chức vụ. Từ năm 1969 đến năm 1972, hai vợ chồng ông bị đưa về Giang Tây, con cái đều bị đưa đi cải tạo ở các tỉnh khác.
Ngày 20 tháng 3 năm 1973, ông rời Giang Tây, quay trở lại Trung Nam Hải (Bắc Kinh), sau khi được phục hồi công tác. Ông được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng, rồi Phó Chủ tịch Đảng. Về mặt chính quyền, ông trở lại cương vị Phó Thủ tướng, rồi Phó Thủ tướng thứ nhất. Khi Chu Ân Lai lâm bệnh nặng, ông chủ trì công việc của Quốc vụ viện.
Năm 1976, sau khi Chu Ân Lai mất, thế lực chống đối viện cớ ông có tư tưởng phản cách mạng và tác động đến Mao Trạch Đông, vì vậy ông lại bị Mao Trạch Đông cách hết các chức vụ, chỉ còn danh hiệu đảng viên và hộ khẩu Bắc Kinh. Ông là người phát động phong trào biểu tình ủng hộ cố thủ tướng Chu Ân Lai ngày 5 tháng 4 năm 1976.
Sau khi nhóm người được gọi là "bè lũ bốn tên" bị lật đổ, Đặng Tiểu Bình được khôi phục tất cả các chức vụ (1978): Phó Chủ tịch Đảng, Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương, Phó Thủ tướng, Tổng Tham mưu trưởng Quân giải phóng. Từ đây, ông bắt đầu đưa Trung Quốc bước vào kỉ nguyên cải cách mở cửa.
Sau khi trở lại chính trường, năm 1978 Đặng Tiểu Bình tung ra chương trình ‘Bốn hiện đại hóa’ và lại để cho dân dán ‘Đại tự báo’ nhưng lần này là để tố cáo những đau khổ do Cách mạng Văn hóa gây ra.
Năm 1979, Đặng Tiểu Bình thăm Mỹ nhằm bình thường hoá quan hệ hai nước. Ngay sau đó ông chỉ đạo "dạy cho Việt Nam một bài học" trong chiến tranh biên giới Việt-Trung 1979 mà kéo dài cho tới 1990 (xem Xung đột Việt–Trung 1979–90), vì Việt Nam đã đưa quân dánh đuổi chế độ Pol Pot ở Kampuchia, một đồng minh của Trung Quốc.[2]. Nó cũng nằm trong chính sách Đặng Tiểu Bình theo đuổi nhằm ngăn chặn ảnh hưởng của Liên Xô ở Đông Nam Á. Suốt một thời gian dài sau đó, chính sách bao vây kinh tế và pháo kích biên giới của Đặng Tiểu Bình đã gây nhiều khó khăn cho Việt Nam.[3]
Sự kiện Thiên An Môn[sửa | sửa mã nguồn]
Vào năm 1989, Sự kiện Thiên An Môn diễn ra, đây là cuộc biểu tình đòi dân chủ của các sinh viên Trung Quốc. Đặng Tiểu Bình theo phe ủng hộ sự thay đổi trong nền kinh tế Trung Quốc, cùng với một số đồng minh như Triệu Tử Dương. Không có một báo cáo chính xác về vai trò của Đặng Tiểu Bình trong cuộc biểu tình, dù có một số người tin rằng ông ta đã tham gia vào việc ra lệnh đàn áp sinh viên bằng xe tăng. Sau cuộc thảm sát Thiên An Môn Đặng Tiểu Bình lui khỏi chính trường nhưng vẫn đóng một vai trò quan trọng ở Trung Quốc. Đặng Tiểu Bình qua đời năm 1997.
Niên biểu[sửa | sửa mã nguồn]
- Ngày 22/8/1904: Đặng Tiểu Bình (tên khai sinh là Đặng Tiên Thánh, khi đi học mới đổi thành Đặng Hy Hiền) sinh tại thôn Bài Phường, huyện Quảng An, phía tây nam tỉnh Tứ Xuyên. Ông là con trai cả của một cảnh sát trưởng ở huyện.
- Năm 1920: Mới 16 tuổi, Đặng Hy Hiền đã rời Tứ Xuyên để lên Thượng Hải, từ đó đón tàu sang Pháp để học. Trong thời gian học tập tại Pháp, Đặng Tiểu Bình làm rất nhiều nghề chân tay để kiếm tiền trang trải sinh hoạt, từ công nhân nhà máy sản xuất vũ khí, bồi bàn, thu vé trên xe lửa và lắp ráp ủng cao su.
- Tháng 6/1922: Đặng Tiểu Bình gia nhập đảng Cộng sản của Thanh niên Trung Quốc tại châu Âu. Một năm sau, ông được bầu làm chủ tịch liên đoàn. Với một tư duy rất thực tế, Đặng đã tìm cách tăng gấp đôi số lượng bản tin của đảng này và phân phát rộng rãi.
- Năm 1924: Gia nhập đảng Cộng sản Trung Quốc tại Pháp.
- Năm 1926: Sang Moscow để học và sau đó trở về Trung Quốc.
- Năm 1927: Sau khi Tưởng Giới Thạch đàn án phong trào cách mạng tại Thượng Hải, Đặng Hy Hiền đổi tên thành Đặng Tiểu Bình.
- Tháng 1/1928: Đặng Tiểu Bình kết hôn với người vợ đầu là Trương Tích Viên.
- Năm 1930: Trương Tích Viên chết sau một ca đẻ non đứa bé gái của hai người.
- Năm 1931: Đặng Tiểu Bình bắt đầu cùng Mao Trạch Đông thành lập căn cứ của Hồng Quân tại tỉnh Giang Tây.
- Năm 1932: Đặng Tiểu Bình kết hôn với Kim Duy Ánh, người vợ thứ hai của ông.
- Năm 1933: Tháng 10, Tưởng Giới Thạch phái 1 triệu quân tấn công căn cứ của Mao Trạch Đông tại tỉnh Giang Tây. Lúc này, trong nội bộ đảng Cộng sản Trung Quốc có nảy sinh một số mâu thuẫn. Cùng với Mao, Đặng Tiểu Bình bị khai trừ khỏi ban lãnh đạo đảng. Trước tình cảnh này, người vợ thứ hai đã yêu cầu ly dị Đặng để kết hôn với người khác.
- Năm 1939: Đặng Tiểu Bình kết hôn với người vợ thứ 3 là Trác Lâm. Bà sinh cho ông 3 người con gái và 2 con trai.
- Năm 1945: Đặng Tiểu Bình chỉ huy sư đoàn 129 xuống khu vực miền trung Trung Quốc, buộc lực lượng Quốc Dân Đảng rút chạy.
- Năm 1948: Tham gia chỉ huy chiến dịch Hoài Hải, mở rộng mặt trận sang bên kia sông Dương Tử.
- Năm 1950: Mao Trạch Đông trở thành người lãnh đạo Trung Quốc. Đặng Tiểu Bình được giao nhiệm vụ tại Tây Tạng.
- Năm 1952: Ông trở về Bắc Kinh và được bổ nhiệm giữ chức Phó Thủ tướng.
- Năm 1956: Đặng Tiểu Bình trở thành Ủy viên thường vụ Bộ Chính trị, kiêm Tổng Bí thư Ban Bí thư.
- Năm 1957: Đặng Tiểu Bình tháp tùng Mao Trạch Đông trong chuyến thăm Moscow.
- Năm 1960: Sau 2 năm thực hiện chính sách "Đại nhảy vọt", nền kinh tế Trung Quốc rơi vào khủng hoảng. Chủ tịch Lưu Thiếu Kỳ cùng Đặng Tiểu Bình đưa ra đề xuất cải cách kinh tế. Trong chuyến đi Quảng Châu, Đặng đã đưa ra quan điểm thực tế của mình về việc cứu đói cho dân bằng bất cứ giá nào.
- Năm 1966: Tháng 5, Mao Trạch Đông chỉ thị tiến hành cuộc Đại cách mạng văn hoá. Lần thứ hai trong cuộc đời chính trị của mình, Đặng Tiểu Bình bị khai trừ vì mâu thuẫn trong nội bộ đảng Cộng sản và những tư tưởng thực tế của ông trong cải cách kinh tế. Đặng Tiểu Bình bị buộc phải đội mũ tai lừa diễu hành trên phố, sau đó bị đưa về nông thôn để làm việc tại xưởng máy kéo. (Trong lúc này Lưu Thiếu Kỳ bị giam lỏng).
- Năm 1968: Con trai cả của Đặng Tiểu Bình là Đặng Phác Phương đang học đại học Bắc Kinh bị những sinh viên cực đoan cùng trường trùm đầu và khống chế cho tới khi bị ngã khỏi cửa sổ tầng 4. Kể từ tai nạn đó, Đặng Phác Phương trở thành người tàn phế.
- Năm 1969-1972: Hai vợ chồng Đặng Tiểu Bình bị đưa về Giang Tây. Tại đây, hai người đã phải nỗ lực giúp con trai phục hồi, song không thành công.
- Năm 1973: Tháng 8, Mao Trạch Động cho phép Đặng Tiểu Bình quay trở lại Bắc Kinh để giúp ông kiểm tra mức độ ảnh hưởng của Quân đội Giải phóng Nhân dân. Đặng Tiểu Bình tiếp tục giữ chức Phó Thủ tướng và trong vòng 2 năm sau đó, ông giúp Chu Ân Lai thực hiện "4 Hiện đại hoá".
- Năm 1976: Tháng 4, lần thứ 3, Đặng Tiểu Bình lại bị khai trừ sau khi chỉ trích cuộc Cách mạng Văn hóa. Ngày 9/9, Mao Trạch Đông từ trần, Hoa Quốc Phong là người thay thế.
- Năm 1977: Ngày 22/7, Đặng Tiểu Bình được phục chức Phó Thủ tướng, vị trí giúp ông có đủ quyền lực cần thiết để tiếp tục những ý tưởng cải cách kinh tế của mình.
- Năm 1978: Đặng Tiểu Bình nêu kế hoạch cải cách kinh tế trước phiên họp toàn thể đảng Cộng sản Trung Quốc, đánh dấu sự mở đầu của chính sách "mở cửa".
- Năm 1979: Thăm Mỹ nhằm bình thường hoá quan hệ hai nước.
- Năm 1980: Bè lũ bốn tên do Giang Thanh cầm đầu bị xét xử. Giang Thanh lãnh án tử hình. Lúc này, Thâm Quyến đã trở thành đặc khu kinh tế đầu tiên tại Trung Quốc, bước đầu chứng minh sự đúng đắn của cuộc cải cách kinh tế do Đặng Tiểu Bình đề xuất.
- Năm 1987: Thôi giữ các chức vụ trong chính phủ, trừ vị trí của ông trong quân đội.
- Năm 1990: Chính thức thôi giữ các chức vụ cuối cùng.
- Năm 1994: Lần cuối cùng xuất hiện trước công chúng trong lễ mừng Tết Nguyên đán.
- Ngày 19/2/1997: Đặng Tiểu Bình từ trần lúc 9h08' tối.
Gia đình[sửa | sửa mã nguồn]
Cha mẹ[sửa | sửa mã nguồn]
Người vợ[sửa | sửa mã nguồn]
Người vợ thứ 3 của ông là Trác Lâm, có 5 con.
Những người con[sửa | sửa mã nguồn]
- Đặng Lâm (trưởng nữ)
- Đặng Phác Phương (con thứ nhưng là trưởng nam)
- Đặng Nam (nữ)
- Đặng Dung (nữ)
- Đặng Chất Phương (nam).
Những câu nói[sửa | sửa mã nguồn]
Câu nói có tầm ảnh hưởng nhất của ông là:
Câu nói của Đặng Tiểu Bình được nhiều người biết đến là:
Tháng 12 năm 1978 trong chuyến thăm các nước Đông Nam Á, chỉ vài tháng trước cuộc chiến với Việt Nam, ông nói một câu được Trung Quốc truyền hình trực tiếp:
Sách viết về Đặng Tiểu Bình[sửa | sửa mã nguồn]
- "Đặng Tiểu Bình – một trí tuệ siêu việt." do Nhà xuất bản Lao động ấn hành năm 2003, tái bản 2015.[6]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Một góc nhìn khác về vai trò lịch sử của Đặng Tiểu Bình, nghiencuuquocte
- ^ Đặng Tiểu Bình với Việt Nam , BBC, 23.08.2014
- ^ Đặng Tiểu Bình và Thiên An Môn, BBC, 28.05.2004
- ^ Cuộc sống của những người thân trong gia đình Đặng Tiểu Bình
- ^ “Nhớ lại đêm 17 tháng 2 năm 1979”. BBC tiếng Việt.
- ^ Vì sao VN in sách ca ngợi Đặng Tiểu Bình?, bbc, 6 tháng 3 2016

markdown:
# Đặng Tiểu Bình
|Đặng Tiểu Bình
|
邓小平
|
|![]()
[Trần Vân](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_V%C3%A2n) [Bạc Nhất Ba](/wiki/B%E1%BA%A1c_Nh%E1%BA%A5t_Ba) [Hứa Thế Hữu](/wiki/H%E1%BB%A9a_Th%E1%BA%BF_H%E1%BB%AFu) [Đàm Chấn Lâm](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A0m_Ch%E1%BA%A5n_L%C3%A2m&action=edit&redlink=1) [Lý Duy Hán](/w/index.php?title=L%C3%BD_Duy_H%C3%A1n&action=edit&redlink=1) [Hoa Quốc Phong](/wiki/Hoa_Qu%E1%BB%91c_Phong) [Giang Trạch Dân](/wiki/Giang_Tr%E1%BA%A1ch_D%C3%A2n) [Diệp Kiếm Anh](/wiki/Di%E1%BB%87p_Ki%E1%BA%BFm_Anh) [Triệu Tử Dương](/wiki/Tri%E1%BB%87u_T%E1%BB%AD_D%C6%B0%C6%A1ng) [Dương Thượng Côn](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_C%C3%B4n) [Lưu Thiếu Kỳ](/wiki/L%C6%B0u_Thi%E1%BA%BFu_K%E1%BB%B3)(Chủ tịch Ủy ban Quốc phòng,năm 1968) [Giang Trạch Dân](/wiki/Giang_Tr%E1%BA%A1ch_D%C3%A2n) [Diệp Kiếm Anh](/wiki/Di%E1%BB%87p_Ki%E1%BA%BFm_Anh) [Triệu Tử Dương](/wiki/Tri%E1%BB%87u_T%E1%BB%AD_D%C6%B0%C6%A1ng) [Dương Thượng Côn](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_C%C3%B4n) [Chu Ân Lai](/wiki/Chu_%C3%82n_Lai) [Đặng Dĩnh Siêu](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7ng_D%C4%A9nh_Si%C3%AAu) [Ô Lan Phu](/w/index.php?title=%C3%94_Lan_Phu&action=edit&redlink=1) [Vi Quốc Thanh](/w/index.php?title=Vi_Qu%E1%BB%91c_Thanh&action=edit&redlink=1) [Bành Trùng](/w/index.php?title=B%C3%A0nh_Tr%C3%B9ng&action=edit&redlink=1) [Triệu Tử Dương](/wiki/Tri%E1%BB%87u_T%E1%BB%AD_D%C6%B0%C6%A1ng) [Tổng Tham mưu trưởng](/wiki/T%E1%BA%ADp_tin:China_Emblem_PLA.svg) ![ China Emblem PLA.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/34/China_Emblem_PLA.svg/25px-China_Emblem_PLA.svg.png)
![ China Emblem PLA.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/34/China_Emblem_PLA.svg/25px-China_Emblem_PLA.svg.png)
[Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc](/wiki/Qu%C3%A2n_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Qu%E1%BB%91c)
17/7/1977-2/3/1980
[Hoàng Vĩnh Thăng](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_V%C4%A9nh_Th%C4%83ng&action=edit&redlink=1) [Dương Đắc Chí](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%E1%BA%AFc_Ch%C3%AD) [Ngũ Tu Quyền](/w/index.php?title=Ng%C5%A9_Tu_Quy%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1) [Vương Tranh](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_Tranh&action=edit&redlink=1) [Trì Hạo Điền](/wiki/Tr%C3%AC_H%E1%BA%A1o_%C4%90i%E1%BB%81n)
2/1973－4/1976
8/1977－9/1980
[Tổng lý](/wiki/Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_Qu%E1%BB%91c_v%E1%BB%A5_vi%E1%BB%87n_Trung_Qu%E1%BB%91c) [Chu Ân Lai](/wiki/Chu_%C3%82n_Lai)→ [Hoa Quốc Phong](/wiki/Hoa_Qu%E1%BB%91c_Phong)
19/8/1977－12/9/1982
[Chủ tịch](/wiki/Ch%E1%BB%A7_t%E1%BB%8Bch_%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Trung_Qu%E1%BB%91c) [Mao Trạch Đông](/wiki/Mao_Tr%E1%BA%A1ch_%C4%90%C3%B4ng)→ [Hoa Quốc Phong](/wiki/Hoa_Qu%E1%BB%91c_Phong)→ [Hồ Diệu Bang](/wiki/H%E1%BB%93_Di%E1%BB%87u_Bang) ![ Danghui.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/Danghui.svg/20px-Danghui.svg.png)
![ Danghui.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/Danghui.svg/20px-Danghui.svg.png)
[Đảng Cộng sản Trung Quốc](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Trung_Qu%E1%BB%91c) [Alma mater](/wiki/Alma_mater) [Đại học Trung Sơn Moscow](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_T%C3%B4n_Trung_S%C6%A1n_Moskva)
Chủ nghĩa Cộng sản
[kết hôn](/wiki/H%C3%B4n_nh%C3%A2n)1928–1929)
Kim Duy Ánh (
[kết hôn](/wiki/H%C3%B4n_nh%C3%A2n)1931–1933)
Trác Lâm (
[kết hôn](/wiki/H%C3%B4n_nh%C3%A2n)1939–1997)
Đặng Phác Phương (1944-)
Đặng Nam (1945-)
Đặng Dung (1950-)
Đặng Chất Phương (1952-)
**Đặng Tiểu Bình** ( [giản thể](/wiki/Gi%E1%BA%A3n_th%E1%BB%83): 邓小平; [phồn thể](/wiki/Ph%E1%BB%93n_th%E1%BB%83): 鄧小平; [bính âm](/w/index.php?title=B%C3%ADnh_%C3%A2m_H%C3%A1n_Ng%E1%BB%AF&action=edit&redlink=1): *Dèng Xiǎopíng*; [22 tháng 8](/wiki/22_th%C3%A1ng_8), [1904](/wiki/1904) - [19 tháng 2](/wiki/19_th%C3%A1ng_2), [1997](/wiki/1997)) có tên khai sinh là **Đặng Tiên Thánh**, khi đi học mới đổi là **Đặng Hi Hiền** (邓希贤), là một lãnh tụ của [Đảng Cộng sản Trung Quốc](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Trung_Qu%E1%BB%91c). Tên gọi Đặng Tiểu Bình được ông dùng từ năm 1927, sau khi [Tưởng Giới Thạch](/wiki/T%C6%B0%E1%BB%9Fng_Gi%E1%BB%9Bi_Th%E1%BA%A1ch) đàn áp phong trào cách mạng Cộng sản tại [Thượng Hải](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_H%E1%BA%A3i) [. [cần dẫn nguồn](/wiki/Wikipedia:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c)]
Tuy rằng ông chưa bao giờ có chức vụ nguyên thủ quốc gia hay đứng đầu chính phủ nhưng ông là người đã cầm quyền
* (lãnh tụ) tại Trung Quốc trong suốt những năm cuối thập niên 1970 đến đầu thập niên 1990. Ông từng giữ qua các chức vụ: Phó Chủ tịch Đảng, trên thực tế* [Tổng thư ký Trung ương Thư ký Xứ Đảng Cộng sản Trung Quốc](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_th%C6%B0_k%C3%BD_Trung_%C6%B0%C6%A1ng_Th%C6%B0_k%C3%BD_X%E1%BB%A9_%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1)(còn gọi là Tổng thư ký Ban Bí thư Trung ương), Phó Thủ tướng Quốc vụ viện, Tổng tham mưu trưởng Quân đội Giải phóng nhân dân Trung Quốc, Chủ tịch Ủy ban toàn quốc Hội nghị Hiệp thương chính trị nhân dân Trung Quốc.Đặc biệt là Chủ tịch Ủy ban Cố vấn Trung ương Đảng và Chủ tịch Quân ủy Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc. Với vai trò là lãnh tụ tối cao của đất nước, ông đã khởi xướng công cuộc cải cách nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa theo hướng " [chủ nghĩa xã hội mang màu sắc Trung Quốc](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_x%C3%A3_h%E1%BB%99i_mang_m%C3%A0u_s%E1%BA%AFc_Trung_Qu%E1%BB%91c)", có công thu hồi [Hồng Kông](/wiki/H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng)và [Ma Cao](/wiki/Ma_Cao)với chính sách "một nước hai chế độ".
## Mục lục
## Tiểu sử[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&action=edit§ion=1)]
### Thời niên thiếu[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&action=edit§ion=2)]
Ông sinh tại thôn Bài Phường, xã Hiệp Hưng, huyện
[Quảng An](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_An), phía đông tỉnh [Tứ Xuyên](/wiki/T%E1%BB%A9_Xuy%C3%AAn), [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), và là con trai ông Đặng Thiệu Xương (tự Văn Minh), một địa chủ khá giả và là hội viên của một hội nhóm hoạt động bí mật nhằm khích động lật đổ triều đình quân chủ, và bà Đàm Thị, vợ thứ hai. Bà vợ đầu không có con, bà thứ hai (Đàm Thị) sinh được một gái đầu và 3 trai: Đặng Tiên Liệt, Đặng Tiểu Bình, Đặng Khẩn, Đặng Thục Bình. Bà thứ ba sinh được một trai, bà thứ tư (Hạ Bá Căn) sinh được 2 trai, 3 gái. Mẹ đẻ Đặng Tiểu Bình mất sớm, nên sau này ông đã mời mẹ kế Hạ Bá Căn từ quê lên thủ đô sống chung cùng gia đình ông. [1]
Sau khi vào học trung học tại huyện nhà, cha Đặng Tiểu Bình đã xin cho Đặng Tiểu Bình theo học Trường dự bị cần công kiệm học
[Trùng Khánh](/wiki/Tr%C3%B9ng_Kh%C3%A1nh) để chuẩn bị xuất dương sang [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p). Ngày 7 tháng 9 năm 1920, sau khi được Tổng lãnh sự Pháp tại Trùng Khánh trực tiếp sát hạch, Hi Hiền cùng 79 bạn khác lên tàu thủy đi [Marseille](/wiki/Marseille). Ông đã học ở [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p), giống như những nhà cách mạng có tiếng khác của [Châu Á](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81) như [Hồ Chí Minh](/wiki/H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh) và [Chu Ân Lai](/wiki/Chu_%C3%82n_Lai). Tại đây ông đã đi theo [học thuyết Marx-Lenin](/wiki/H%E1%BB%8Dc_thuy%E1%BA%BFt_Marx-Lenin), gia nhập Đoàn Thanh niên Cộng sản năm 1922 và Đảng Cộng sản Trung Quốc năm 1924.
### Sang Nga[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&action=edit§ion=3)]
Năm 1926, Đặng Tiểu Bình rời Paris sang Nga học trường
[Đại học Tôn Trung Sơn Moscow](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_T%C3%B4n_Trung_S%C6%A1n_Moscow). Ông cùng học với [Tưởng Kinh Quốc](/wiki/T%C6%B0%E1%BB%9Fng_Kinh_Qu%E1%BB%91c).
Ông về nước đúng lúc đang diễn ra chiến tranh Bắc phạt. Ông làm ủy viên chính trị trong quân đoàn của
[Phùng Ngọc Tường](/wiki/Ph%C3%B9ng_Ng%E1%BB%8Dc_T%C6%B0%E1%BB%9Dng), tham gia Bắc phạt. Sau khi bị Phùng Ngọc Tường cho giải ngũ, ông đi [Tây An](/wiki/T%C3%A2y_An) rồi [Hán Khẩu](/wiki/H%C3%A1n_Kh%E1%BA%A9u), tiếp tục hoạt động cách mạng.
Năm 1938, lúc ông chỉ huy kháng Nhật ở
[Thái Hàng Sơn](/w/index.php?title=Th%C3%A1i_H%C3%A0ng_S%C6%A1n&action=edit&redlink=1) thì cha ông bị thổ phỉ chặt đầu.
### Những năm tiếp theo[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&action=edit§ion=4)]
Sau giải phóng, ông làm Bí thư thứ nhất Cục Tây Nam Trung ương
[Đảng Cộng sản Trung Quốc](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Trung_Qu%E1%BB%91c), Phó Chủ tịch Quân ủy Tây Nam, Chính ủy Quân khu Tây Nam (đóng trụ sở tại Trùng Khánh), kiêm thành viên Chính phủ Nhân dân Trung ương.
Tháng 7 năm 1952, ông được cử làm Phó Tổng lí (Phó Thủ tướng) Chính vụ viện (sau đổi là Quốc vụ viện), kiêm Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính-kinh tế. Năm 1955, ông cùng
[Lâm Bưu](/wiki/L%C3%A2m_B%C6%B0u) được bầu làm ủy viên Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc. Năm 1956, ông vào Ban Thường vụ Bộ Chính trị, làm [Tổng Bí thư Ban bí thư Trung ương](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_B%C3%AD_th%C6%B0_Ban_b%C3%AD_th%C6%B0_Trung_%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1), đứng cuối cùng (thứ 6) trong Ban Thường vụ, sau [Mao Trạch Đông](/wiki/Mao_Tr%E1%BA%A1ch_%C4%90%C3%B4ng) (Chủ tịch Đảng), [Lưu Thiếu Kì](/wiki/L%C6%B0u_Thi%E1%BA%BFu_K%C3%AC), [Chu Ân Lai](/wiki/Chu_%C3%82n_Lai), [Chu Đức](/wiki/Chu_%C4%90%E1%BB%A9c) và [Trần Vân](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_V%C3%A2n) (đều là Phó Chủ tịch Đảng).
Năm 1966, trong
[Cách mạng văn hóa](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_v%C4%83n_h%C3%B3a), Đặng Tiểu Bình bị phê phán nặng nề là "tên số hai trong Đảng đi theo chủ nghĩa tư bản", rồi bị cách tuột hết mọi chức vụ. Từ năm 1969 đến năm 1972, hai vợ chồng ông bị đưa về [Giang Tây](/wiki/Giang_T%C3%A2y), con cái đều bị đưa đi cải tạo ở các tỉnh khác.
Ngày 20 tháng 3 năm 1973, ông rời
[Giang Tây](/wiki/Giang_T%C3%A2y), quay trở lại Trung Nam Hải ( [Bắc Kinh](/wiki/B%E1%BA%AFc_Kinh)), sau khi được phục hồi công tác. Ông được bầu vào [Ban Chấp hành Trung ương Đảng](/w/index.php?title=Ban_Ch%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_Trung_%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%E1%BA%A3ng&action=edit&redlink=1), rồi Phó Chủ tịch Đảng. Về mặt chính quyền, ông trở lại cương vị Phó Thủ tướng, rồi Phó Thủ tướng thứ nhất. Khi Chu Ân Lai lâm bệnh nặng, ông chủ trì công việc của Quốc vụ viện.
Năm 1976, sau khi Chu Ân Lai mất, thế lực chống đối viện cớ ông có tư tưởng phản cách mạng và tác động đến Mao Trạch Đông, vì vậy ông lại bị Mao Trạch Đông cách hết các chức vụ, chỉ còn danh hiệu đảng viên và hộ khẩu Bắc Kinh. Ông là người phát động
[phong trào biểu tình](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_m%C3%B9ng_5_th%C3%A1ng_4) ủng hộ cố thủ tướng Chu Ân Lai ngày 5 tháng 4 năm 1976.
Sau khi nhóm người được gọi là "
[bè lũ bốn tên](/wiki/B%C3%A8_l%C5%A9_b%E1%BB%91n_t%C3%AAn)" bị lật đổ, Đặng Tiểu Bình được khôi phục tất cả các chức vụ (1978): Phó Chủ tịch Đảng, Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương, Phó Thủ tướng, Tổng Tham mưu trưởng Quân giải phóng. Từ đây, ông bắt đầu đưa Trung Quốc bước vào kỉ nguyên cải cách mở cửa.
Sau khi trở lại chính trường, năm 1978 Đặng Tiểu Bình tung ra chương trình ‘Bốn hiện đại hóa’ và lại để cho dân dán ‘Đại tự báo’ nhưng lần này là để tố cáo những đau khổ do Cách mạng Văn hóa gây ra.
Năm 1979, Đặng Tiểu Bình thăm Mỹ nhằm bình thường hoá quan hệ hai nước. Ngay sau đó ông chỉ đạo "dạy cho Việt Nam một bài học" trong
[chiến tranh biên giới Việt-Trung](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_bi%C3%AAn_gi%E1%BB%9Bi_Vi%E1%BB%87t-Trung) 1979 mà kéo dài cho tới 1990 (xem [Xung đột Việt–Trung 1979–90](/wiki/Xung_%C4%91%E1%BB%99t_Vi%E1%BB%87t%E2%80%93Trung_1979%E2%80%9390)), vì Việt Nam đã đưa quân dánh đuổi chế độ [Pol Pot](/wiki/Pol_Pot) ở [Kampuchia](/wiki/Kampuchia), một đồng minh của Trung Quốc. . Nó cũng nằm trong chính sách Đặng Tiểu Bình theo đuổi nhằm ngăn chặn ảnh hưởng của Liên Xô ở Đông Nam Á. Suốt một thời gian dài sau đó, chính sách bao vây kinh tế và pháo kích biên giới của Đặng Tiểu Bình đã gây nhiều khó khăn cho Việt Nam. [2] [[3]](#cite_note-3)
### Sự kiện Thiên An Môn[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&action=edit§ion=5)]
Vào năm 1989,
[Sự kiện Thiên An Môn](/wiki/S%E1%BB%B1_ki%E1%BB%87n_Thi%C3%AAn_An_M%C3%B4n) diễn ra, đây là cuộc biểu tình đòi dân chủ của các sinh viên Trung Quốc. Đặng Tiểu Bình theo phe ủng hộ sự thay đổi trong nền kinh tế Trung Quốc, cùng với một số đồng minh như Triệu Tử Dương. Không có một báo cáo chính xác về vai trò của Đặng Tiểu Bình trong cuộc biểu tình, dù có một số người tin rằng ông ta đã tham gia vào việc ra lệnh đàn áp sinh viên bằng xe tăng. Sau cuộc thảm sát Thiên An Môn Đặng Tiểu Bình lui khỏi chính trường nhưng vẫn đóng một vai trò quan trọng ở Trung Quốc. Đặng Tiểu Bình qua đời năm 1997.
## Niên biểu[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&action=edit§ion=6)]
- Ngày 22/8/1904: Đặng Tiểu Bình (tên khai sinh là Đặng Tiên Thánh, khi đi học mới đổi thành Đặng Hy Hiền) sinh tại thôn Bài Phường, huyện Quảng An, phía tây nam tỉnh Tứ Xuyên. Ông là con trai cả của một cảnh sát trưởng ở huyện.
- Năm 1920: Mới 16 tuổi, Đặng Hy Hiền đã rời Tứ Xuyên để lên Thượng Hải, từ đó đón tàu sang Pháp để học. Trong thời gian học tập tại Pháp, Đặng Tiểu Bình làm rất nhiều nghề chân tay để kiếm tiền trang trải sinh hoạt, từ công nhân nhà máy sản xuất vũ khí, bồi bàn, thu vé trên xe lửa và lắp ráp ủng cao su.
- Tháng 6/1922: Đặng Tiểu Bình gia nhập đảng Cộng sản của Thanh niên Trung Quốc tại châu Âu. Một năm sau, ông được bầu làm chủ tịch liên đoàn. Với một tư duy rất thực tế, Đặng đã tìm cách tăng gấp đôi số lượng bản tin của đảng này và phân phát rộng rãi.
- Năm 1924: Gia nhập đảng Cộng sản Trung Quốc tại
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p).
- Năm 1926: Sang Moscow để học và sau đó trở về Trung Quốc.
- Năm 1927: Sau khi
[Tưởng Giới Thạch](/wiki/T%C6%B0%E1%BB%9Fng_Gi%E1%BB%9Bi_Th%E1%BA%A1ch)đàn án phong trào cách mạng tại Thượng Hải, Đặng Hy Hiền đổi tên thành Đặng Tiểu Bình.
- Tháng 1/1928: Đặng Tiểu Bình kết hôn với người vợ đầu là Trương Tích Viên.
- Năm 1930: Trương Tích Viên chết sau một ca đẻ non đứa bé gái của hai người.
- Năm 1931: Đặng Tiểu Bình bắt đầu cùng Mao Trạch Đông thành lập căn cứ của Hồng Quân tại tỉnh Giang Tây.
- Năm 1932: Đặng Tiểu Bình kết hôn với Kim Duy Ánh, người vợ thứ hai của ông.
- Năm 1933: Tháng 10, Tưởng Giới Thạch phái 1 triệu quân tấn công căn cứ của
[Mao Trạch Đông](/wiki/Mao_Tr%E1%BA%A1ch_%C4%90%C3%B4ng)tại tỉnh Giang Tây. Lúc này, trong nội bộ đảng Cộng sản Trung Quốc có nảy sinh một số mâu thuẫn. Cùng với Mao, Đặng Tiểu Bình bị khai trừ khỏi ban lãnh đạo đảng. Trước tình cảnh này, người vợ thứ hai đã yêu cầu ly dị Đặng để kết hôn với người khác.
- Năm 1939: Đặng Tiểu Bình kết hôn với người vợ thứ 3 là Trác Lâm. Bà sinh cho ông 3 người con gái và 2 con trai.
- Năm 1945: Đặng Tiểu Bình chỉ huy sư đoàn 129 xuống khu vực miền trung Trung Quốc, buộc lực lượng Quốc Dân Đảng rút chạy.
- Năm 1948: Tham gia chỉ huy chiến dịch Hoài Hải, mở rộng mặt trận sang bên kia sông Dương Tử.
- Năm 1950: Mao Trạch Đông trở thành người lãnh đạo Trung Quốc. Đặng Tiểu Bình được giao nhiệm vụ tại Tây Tạng.
- Năm 1952: Ông trở về Bắc Kinh và được bổ nhiệm giữ chức Phó Thủ tướng.
- Năm 1956: Đặng Tiểu Bình trở thành Ủy viên thường vụ Bộ Chính trị, kiêm Tổng Bí thư Ban Bí thư.
- Năm 1957: Đặng Tiểu Bình tháp tùng Mao Trạch Đông trong chuyến thăm Moscow.
- Năm 1960: Sau 2 năm thực hiện chính sách "Đại nhảy vọt", nền kinh tế Trung Quốc rơi vào khủng hoảng. Chủ tịch Lưu Thiếu Kỳ cùng Đặng Tiểu Bình đưa ra đề xuất cải cách kinh tế. Trong chuyến đi Quảng Châu, Đặng đã đưa ra quan điểm thực tế của mình về việc cứu đói cho dân bằng bất cứ giá nào.
- Năm 1966: Tháng 5, Mao Trạch Đông chỉ thị tiến hành cuộc Đại cách mạng văn hoá. Lần thứ hai trong cuộc đời chính trị của mình, Đặng Tiểu Bình bị khai trừ vì mâu thuẫn trong nội bộ đảng Cộng sản và những tư tưởng thực tế của ông trong cải cách kinh tế. Đặng Tiểu Bình bị buộc phải đội mũ tai lừa diễu hành trên phố, sau đó bị đưa về nông thôn để làm việc tại xưởng máy kéo. (Trong lúc này Lưu Thiếu Kỳ bị giam lỏng).
- Năm 1968: Con trai cả của Đặng Tiểu Bình là Đặng Phác Phương đang học đại học Bắc Kinh bị những sinh viên cực đoan cùng trường trùm đầu và khống chế cho tới khi bị ngã khỏi cửa sổ tầng 4. Kể từ tai nạn đó, Đặng Phác Phương trở thành người tàn phế.
- Năm 1969-1972: Hai vợ chồng Đặng Tiểu Bình bị đưa về Giang Tây. Tại đây, hai người đã phải nỗ lực giúp con trai phục hồi, song không thành công.
- Năm 1973: Tháng 8, Mao Trạch Động cho phép Đặng Tiểu Bình quay trở lại Bắc Kinh để giúp ông kiểm tra mức độ ảnh hưởng của Quân đội Giải phóng Nhân dân. Đặng Tiểu Bình tiếp tục giữ chức Phó Thủ tướng và trong vòng 2 năm sau đó, ông giúp Chu Ân Lai thực hiện "4 Hiện đại hoá".
- Năm 1976: Tháng 4, lần thứ 3, Đặng Tiểu Bình lại bị khai trừ sau khi chỉ trích cuộc Cách mạng Văn hóa. Ngày 9/9, Mao Trạch Đông từ trần, Hoa Quốc Phong là người thay thế.
- Năm 1977: Ngày 22/7, Đặng Tiểu Bình được phục chức Phó Thủ tướng, vị trí giúp ông có đủ quyền lực cần thiết để tiếp tục những ý tưởng cải cách kinh tế của mình.
- Năm 1978: Đặng Tiểu Bình nêu kế hoạch cải cách kinh tế trước phiên họp toàn thể đảng Cộng sản Trung Quốc, đánh dấu sự mở đầu của chính sách "mở cửa".
- Năm 1979: Thăm Mỹ nhằm bình thường hoá quan hệ hai nước.
- Năm 1980: Bè lũ bốn tên do Giang Thanh cầm đầu bị xét xử. Giang Thanh lãnh án tử hình. Lúc này, Thâm Quyến đã trở thành đặc khu kinh tế đầu tiên tại Trung Quốc, bước đầu chứng minh sự đúng đắn của cuộc cải cách kinh tế do Đặng Tiểu Bình đề xuất.
- Năm 1987: Thôi giữ các chức vụ trong chính phủ, trừ vị trí của ông trong quân đội.
- Năm 1990: Chính thức thôi giữ các chức vụ cuối cùng.
- Năm 1994: Lần cuối cùng xuất hiện trước công chúng trong lễ mừng Tết Nguyên đán.
- Ngày 19/2/1997: Đặng Tiểu Bình từ trần lúc 9h08' tối.
## Gia đình[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&action=edit§ion=7)]
### Cha mẹ[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&action=edit§ion=8)]
### Người vợ[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&action=edit§ion=9)]
Người vợ thứ 3 của ông là Trác Lâm, có 5 con.
### Những người con[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&action=edit§ion=10)]
- Đặng Lâm (trưởng nữ)
- Đặng Phác Phương (con thứ nhưng là trưởng nam)
- Đặng Nam (nữ)
- Đặng Dung (nữ)
- Đặng Chất Phương (nam).
## Những câu nói[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&action=edit§ion=11)]
Câu nói có tầm ảnh hưởng nhất của ông là:
|“||
|. |”|
Câu nói của Đặng Tiểu Bình được nhiều người biết đến là:
|“||
|Mèo đen hay mèo trắng không quan trọng miễn là nó bắt được chuột. |”|
Tháng 12 năm 1978 trong chuyến thăm các nước
[Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81), chỉ vài tháng trước [cuộc chiến với Việt Nam](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_bi%C3%AAn_gi%E1%BB%9Bi_Vi%E1%BB%87t-Trung,_1979), ông nói một câu được [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) truyền hình trực tiếp:
|“||
|Việt Nam là côn đồ, phải dạy cho Việt Nam bài học . |”|
## Sách viết về Đặng Tiểu Bình[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&action=edit§ion=12)]
- "Đặng Tiểu Bình – một trí tuệ siêu việt." do Nhà xuất bản Lao động ấn hành năm 2003, tái bản 2015.
[[6]](#cite_note-6)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&action=edit§ion=13)] [^](#cite_ref-1) [Một góc nhìn khác về vai trò lịch sử của Đặng Tiểu Bình](http://nghiencuuquocte.org/2015/08/04/vai-tro-lich-su-dang-tieu-binh/#more-9614), nghiencuuquocte [^](#cite_ref-2) [Đặng Tiểu Bình với Việt Nam](http://www.bbc.com/vietnamese/vietnam/2014/08/140822_dang_tieu_binh_nguyen_trong_vinh), BBC, 23.08.2014 [^](#cite_ref-3) [Đặng Tiểu Bình và Thiên An Môn](http://www.bbc.co.uk/vietnamese/regionalnews/story/2004/05/040528_dengxiaoping.shtml), BBC, 28.05.2004 [^](#cite_ref-4) [Cuộc sống của những người thân trong gia đình Đặng Tiểu Bình](http://vietbao.vn/The-gioi/Cuoc-song-cua-nhung-nguoi-than-trong-gia-dinh-Dang-Tieu-Binh/65076663/421/) [^](#cite_ref-5) [“Nhớ lại đêm 17 tháng 2 năm 1979”](http://www.bbc.co.uk/vietnamese/indepth/story/2009/02/090216_duongdanhdy.shtml). BBC tiếng Việt. [^](#cite_ref-6) [Vì sao VN in sách ca ngợi Đặng Tiểu Bình?](http://www.bbc.com/vietnamese/forum/2016/03/160306_havanthinh_dengxiaoping_book), bbc, 6 tháng 3 2016
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh&action=edit§ion=14)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Selected works of Deng Xiaoping](http://english.peopledaily.com.cn/dengxp/) [Tiểu sử](http://www.vnn.vn/thegioi/hoso/2004/08/228653/) [Mười cảnh báo của Đặng Tiểu Bình về Trung Quốc](http://www.tienphongonline.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=41224&ChannelID=5) [Đặng Tiểu Bình và Thiên An Môn](http://www.bbc.co.uk/vietnamese/regionalnews/story/2004/05/040528_dengxiaoping.shtml) [Tầm Nhìn về "Tương Lai" qua Bộ Phim Đặng Tiểu Bình | Trung Quốc Không Kiểm Duyệt](https://www.youtube.com/watch?v=lyaxT8sucQI)
|
|
|
|

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.02:-77.54:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1068 miss, cp1065 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


text:
(5398) 1989 AK1
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(5398) 1989 AK1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, ngày 13 tháng 1, 1989.
(5398) 1989 AK1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, ngày 13 tháng 1, 1989.

markdown:
# (5398) 1989 AK
1
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**(5398) 1989 AK 1** là một [tiểu hành tinh](/wiki/Ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh) [vành đai chính](/wiki/V%C3%A0nh_%C4%91ai_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh). Nó được phát hiện bởi [Seiji Ueda](/w/index.php?title=Seiji_Ueda&action=edit&redlink=1)và [Hiroshi Kaneda](/w/index.php?title=Hiroshi_Kaneda&action=edit&redlink=1)ở [Kushiro, Hokkaidō](/wiki/Kushiro,_Hokkaid%C5%8D), ngày 13 tháng 1, 1989.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=(5398)_1989_AK1&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=(5398)_1989_AK1&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=(5398)_1989_AK1&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=(5398)_1989_AK1&action=edit§ion=2)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=(5398)_1989_AK1&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=(5398)_1989_AK1&action=edit§ion=3)]
|
|
|
|
|Danh sách/danh mục
|


text:
Assab
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Assab (hay Aseb, tên cổ Avalites, Ge'ez ዓሳብ ʿAsab) là thành phố cảng thủ phủ của Nam Biển Đỏ, Eritrea ở bờ biển tây Biển Đỏ. Năm 1989, dân số thành phố này là 39.600 người. Thành phố Assab có một nhà máy lọc dầu bị đóng cửa trong đợt khủng hoảng kinh tế năm 1997. Gần thành phố này có thành phố cổ Arsinoe. Thành phố có các bãi biển, cuộc sống về đêm sôi động. Thành phố có Sân bay quốc tế Assab.

markdown:
# Assab
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Assab
|
ዓሳብ
ʿAsab
|Tọa độ:
|[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) ![ Flag of Eritrea.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/29/Flag_of_Eritrea.svg/25px-Flag_of_Eritrea.svg.png)
![ Flag of Eritrea.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/29/Flag_of_Eritrea.svg/25px-Flag_of_Eritrea.svg.png)
[Eritrea](/wiki/Eritrea) [Vùng](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Eritrea&action=edit&redlink=1) [Nam Biển Đỏ](/w/index.php?title=Nam_Bi%E1%BB%83n_%C4%90%E1%BB%8F&action=edit&redlink=1) [Huyện](/w/index.php?title=Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_Eritrea&action=edit&redlink=1) [Huyện Nam Denkalya](/w/index.php?title=Huy%E1%BB%87n_Nam_Denkalya&action=edit&redlink=1) **Assab** (hay **Aseb**, tên cổ **Avalites**, [Ge'ez](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3ng_ch%E1%BB%AF_c%C3%A1i_Ge%27ez&action=edit&redlink=1) ዓሳብ *ʿAsab*) là thành phố cảng thủ phủ của [Nam Biển Đỏ](/w/index.php?title=Nam_Bi%E1%BB%83n_%C4%90%E1%BB%8F&action=edit&redlink=1), [Eritrea](/wiki/Eritrea) ở bờ biển tây [Biển Đỏ](/wiki/Bi%E1%BB%83n_%C4%90%E1%BB%8F). Năm 1989, dân số thành phố này là 39.600 người. Thành phố Assab có một [nhà máy lọc dầu](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_m%C3%A1y_l%E1%BB%8Dc_d%E1%BA%A7u&action=edit&redlink=1) bị đóng cửa trong đợt khủng hoảng kinh tế năm 1997. Gần thành phố này có thành phố cổ [Arsinoe](/w/index.php?title=Arsinoe_(Aethiopia)&action=edit&redlink=1). Thành phố có các bãi biển, cuộc sống về đêm sôi động. Thành phố có [Sân bay quốc tế Assab](/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Assab).

X-Cache: cp1052 miss, cp1065 miss


text:
Bloemfontein
Bloemfontein là thành phố ở Nam Phi, thủ đô tư pháp của quốc gia này, đồng thời là thủ phủ của tỉnh Free State. Tên gọi thành phố này có nghĩa là "đài phun nước," là nơi có cảnh thiên nhiên đẹp. Đây là một trung tâm giao thông với nhiều tuyến đường sắt, có sân bay kết nối nhiều thành phố khác ở châu Phi và Nam Phi. Xung quanh Bloemfontein là các vùng nông trang, khai khoáng. Công nghiệp chính của thành phố Bloemfontein gồm: ngành xe lửa, luyện kim, chế biến thực phẩm, đồ gỗ, thủy tinh. Tòa đại hình tối cao Nam Phi nằm ở đây. Thành phố này có Đại học Orange Free State thành lập năm 1855 và nhiều trường đại học khác. Bloemfontein được lập năm 1846 và là thủ đô của nước cộng hòa Afrikaner republic có tên là Orange Free State. Năm 1909, đây là nơi đàm phán cuối cùng giữa người Anh và người Africaner dẫn đến việc thành lập Liên hiệp Nam Phi vào năm sau.
Khí hậu[sửa | sửa mã nguồn]
Phương tiện liên quan tới Bloemfontein tại Wikimedia Commons
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Bloemfontein Climate Normals 1961−1990”. National Oceanic and Atmospheric Administration. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2013.
- ^ “Climate data for Bloemfontein”. South African Weather Service. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 3 năm 2012. Truy cập ngày 7 tháng 3 năm 2010.

markdown:
# Bloemfontein
|Bloemfontein|
|— City —|
|
|![]()
[hoa hồng](/wiki/Hoa_h%E1%BB%93ng) [29°06′N 26°13′Đ / 29,1°N 26,217°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Bloemfontein¶ms=29_06_S_26_13_E_type:city(369568)_region:ZA) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/Flag_of_South_Africa.svg/23px-Flag_of_South_Africa.svg.png)
[South Africa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nam_Phi) [Province](/w/index.php?title=Provinces_of_South_Africa&action=edit&redlink=1) [Free State](/wiki/Free_State) [District municipality](/w/index.php?title=District_municipality_(South_Africa)&action=edit&redlink=1) [Motheo](/w/index.php?title=Motheo_District_Municipality&action=edit&redlink=1) [Local municipality](/w/index.php?title=Local_municipality_(South_Africa)&action=edit&redlink=1) [Mangaung](/w/index.php?title=Mangaung_Local_Municipality&action=edit&redlink=1) [Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [SAST](/w/index.php?title=South_Africa_Standard_Time&action=edit&redlink=1)( [UTC+2](/wiki/UTC%2B2)) [Mã điện thoại](/w/index.php?title=M%C3%A3_%C4%91i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) **Bloemfontein** là thành phố ở [Nam Phi](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nam_Phi), thủ đô tư pháp của quốc gia này, đồng thời là thủ phủ của [tỉnh Free State](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_Free_State&action=edit&redlink=1). Tên gọi thành phố này có nghĩa là "đài phun nước," là nơi có cảnh thiên nhiên đẹp. Đây là một trung tâm giao thông với nhiều tuyến đường sắt, có sân bay kết nối nhiều thành phố khác ở châu Phi và Nam Phi. Xung quanh Bloemfontein là các vùng nông trang, khai khoáng. Công nghiệp chính của thành phố Bloemfontein gồm: ngành xe lửa, luyện kim, chế biến thực phẩm, đồ gỗ, thủy tinh. Tòa đại hình tối cao Nam Phi nằm ở đây. Thành phố này có [Đại học Orange Free State](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Orange_Free_State&action=edit&redlink=1) thành lập năm [1855](/wiki/1855) và nhiều trường đại học khác. Bloemfontein được lập năm [1846](/wiki/1846) và là thủ đô của nước cộng hòa Afrikaner republic có tên là [Orange Free State](/wiki/Orange_Free_State). Năm 1909, đây là nơi đàm phán cuối cùng giữa người Anh và [người Africaner](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Africaner&action=edit&redlink=1) dẫn đến việc thành lập Liên hiệp Nam Phi vào năm sau.
## Khí hậu[
[sửa](/w/index.php?title=Bloemfontein&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Bloemfontein&action=edit§ion=1)]
|Dữ liệu khí hậu của Bloemfontein (1961−1990)|
|Tháng||1||2||3||4||5||6||7||8||9||10||11||12||Năm|
|Cao kỉ lục °C (°F)||39.3||38.9||34.7||33.3||29.5||24.5||24.1||28.6||33.6||34.8||36.6||37.7||39,3|
|Trung bình cao °C (°F)||30.8||28.8||26.9||23.1||20.1||16.8||17.4||20.0||24.0||26.1||28.1||30.1||24,4|
|Trung bình ngày, °C (°F)||22.8||21.4||19.2||14.9||10.7||6.9||7.2||10.1||14.6||17.5||19.9||21.9||15,6|
|Trung bình thấp, °C (°F)||15.3||14.7||12.4||7.7||2.5||−1.5||−1.9||0.5||5.2||9.1||11.7||13.8||7,5|
|Thấp kỉ lục, °C (°F)||5.6||4.3||0.8||−2.6||−8.7||−9.1||−9.6||−9.7||−6.7||−2.9||−0.1||3.3||−9,7|
|
|
(3.27)
(4.37)
(2.83)
(2.2)
(0.67)
(0.47)
(0.31)
(0.59)
(0.94)
(1.69)
(2.28)
(2.36)
(22,01)
[độ ẩm](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_%E1%BA%A9m_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%E1%BB%91i) *Nguồn #1: NOAA* [[1]](#cite_note-NOAA-1) *Nguồn #2: South African Weather Service* [[2]](#cite_note-saws-climstats-2)
Phương tiện liên quan tới
[Bloemfontein](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Bloemfontein) tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Bloemfontein&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Bloemfontein&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-NOAA_1-0) [“Bloemfontein Climate Normals 1961−1990”](ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/RA-I/UA/68442.TXT). National Oceanic and Atmospheric Administration. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-saws-climstats_2-0) [“Climate data for Bloemfontein”](http://web.archive.org/web/20120315025056/http://old.weathersa.co.za/Climat/Climstats/BloemfonteinStats.jsp). South African Weather Service. [Bản gốc](http://old.weathersa.co.za/Climat/Climstats/BloemfonteinStats.jsp)lưu trữ ngày 4 tháng 3 năm 2012. Truy cập ngày 7 tháng 3 năm 2010.

X-Cache: cp1066 miss, cp1065 miss


text:
Castle Rock, Colorado
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Castle Rock, Colorado là một thành phố thuộc quận trong tiểu bang Colorado, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích km2, dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.
Castle Rock, Colorado là một thành phố thuộc quận trong tiểu bang Colorado, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích km2, dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

markdown:
# Castle Rock, Colorado
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**Castle Rock, Colorado** là một thành phố thuộc [quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) trong [tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Colorado](/wiki/Colorado), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Thành phố có diện tích km2, dân số theo điều tra năm 2000 của [Cục điều tra dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3) là người. **Castle Rock, Colorado** là một thành phố thuộc [quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) trong [tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Colorado](/wiki/Colorado), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Thành phố có diện tích km2, dân số theo điều tra năm 2000 của [Cục điều tra dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3) là người.
|
|


text:
Procavia capensis
Procavia capensis là một trong bốn loài chuột còn sống của bộ Hyracoidea, và loài duy nhất còn sống của chi Procavia. Nó có trọng lượng khoảng gần 4 kg, bên ngoài giống chuột lang nhà với tai và đuôi ngắn. Loài này được tìm thấy khắp châu Phi và Trung Đông trong môi trường sống với các khe đá để thoát khỏi các kẻ thù. Chúng thường sống trong các nhóm của 10-80 cá thể, và đi kiếm ăn theo nhóm. Hành vi của họ nổi bật nhất là việc sử dụng lính gác: một hoặc nhiều cá thể đứng ở trên một điểm thuận lợi và báo động bằng tiếng kêu khi thấy loài săn mồi.
Chúng hoạt động nhiều nhất vào buổi sáng và buổi tối, mặc dù mô hình hoạt động của chúng thay đổi đáng kể với mùa và khí hậu. Loài này có thân dài đến 50 cm (20 in) và cân nặng khoảng 4 kg (8,8 lb), và một chút dị hình giới tính; con đực nặng hơn khoảng 10% so với con cái. Bộ lông dày và màu nâu xám dù màu lông khác nhau nhiều theo môi trường sinh sống.[4]
Loài này hiện diện ở châu Phi hạ Sahara, ngoài trừ lưu vực Congo và Madagascar. Một phân loài lớn hơn với lông dài hơn có nhiều ở A larger, longer-haired subspecies có nhiều trong các trầm tích băng ở vùng núi cao của núi Kenya [cần dẫn nguồn]. Phân bố tiếp tục vào miền Bắc Algeria, Libya và Ai Cập, Trung Đông, với quần thể ở Israel, Jordan, Syria, bán đảo Ả Rập và đông Thổ Nhĩ Kỳ.[5] Kẻ săn mồi của loài này là báo, rắn hổ mang Ai Cập, Bitis arietans, caracal, chó hoang, và đại bàng.[6] Đại bàng Verreaux đặc biệt là loài chuyên săn loài này.[7][8]
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Mammal Species of the World”. Truy cập 7 tháng 10 năm 2015.
- ^ Barry, R., Bloomer, P., Hoeck, H. & Shoshani, H. (2008). Procavia capensis. 2008 IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2008. Truy cập ngày ngày 29 tháng 12 năm 2008.
- ^ Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Procavia”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
- ^ Bothma J.d.P. (1966) Color Variation in Hyracoidea from Southern Africa. Journal of Mammalogy 47: 687–693.
- ^ Olds, N., Shoshani, J. (1982). “Procavia capensis”. Mammalian Species 171: 1–7.
- ^ Turner, M. I. M., and R. M. Watson. 1965. An introductory study on the ecology of hyrax (Dendrohyrax brucei and Procavia johnstoni) in the Serengeti National Park. E. African Wildl. J., 3:49-60.
- ^ Estes, Richard D. (1999). The Safari Companion. Chelsea Green Publishing Company. ISBN 1-890132-44-6.
- ^ Mike, Unwin (2003). Southern African Wildlife. Bradt Travel Guides. ISBN 1-84162-060-2.

markdown:
*Procavia capensis*
|Procavia capensis
|
|
|[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Mammalia](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Hyracoidea](/wiki/Hyracoidea) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Procaviidae](/wiki/Procaviidae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) **Procavia** [Storr](/w/index.php?title=Gottlieb_Conrad_Christian_Storr&action=edit&redlink=1), 1780 [[3]](#cite_note-msw3.2-3) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **P. capensis** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Procavia capensis*
(
[Pallas](/wiki/Peter_Simon_Pallas), 1766) ![ Phạm vi phân bố](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Rock_Hyrax_area.png/280px-Rock_Hyrax_area.png)
![ Phạm vi phân bố](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Rock_Hyrax_area.png/280px-Rock_Hyrax_area.png)
[Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/T%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)) *Euhyrax*Gray, 1868; *Hyrax*Hermann, 1783; *Procauia*Storr, 1780. **Procavia capensis** là một trong bốn loài chuột còn sống của [bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) [Hyracoidea](/wiki/Hyracoidea), và loài duy nhất còn sống của chi *Procavia*. Nó có trọng lượng khoảng gần 4 kg, bên ngoài giống [chuột lang nhà](/wiki/Chu%E1%BB%99t_lang_nh%C3%A0) với tai và đuôi ngắn. Loài này được tìm thấy khắp châu Phi và Trung Đông trong môi trường sống với các khe đá để thoát khỏi các kẻ thù. Chúng thường sống trong các nhóm của 10-80 cá thể, và đi kiếm ăn theo nhóm. Hành vi của họ nổi bật nhất là việc sử dụng lính gác: một hoặc nhiều cá thể đứng ở trên một điểm thuận lợi và báo động bằng tiếng kêu khi thấy loài săn mồi.
Chúng hoạt động nhiều nhất vào buổi sáng và buổi tối, mặc dù mô hình hoạt động của chúng thay đổi đáng kể với mùa và khí hậu. Loài này có thân dài đến 50 cm (20 in) và cân nặng khoảng 4 kg (8,8 lb), và một chút
[dị hình giới tính](/wiki/D%E1%BB%8B_h%C3%ACnh_gi%E1%BB%9Bi_t%C3%ADnh); con đực nặng hơn khoảng 10% so với con cái. Bộ lông dày và màu nâu xám dù màu lông khác nhau nhiều theo môi trường sinh sống. [[4]](#cite_note-4)
Loài này hiện diện ở
[châu Phi hạ Sahara](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi_h%E1%BA%A1_Sahara), ngoài trừ [lưu vực Congo](/w/index.php?title=L%C6%B0u_v%E1%BB%B1c_Congo&action=edit&redlink=1) và [Madagascar](/wiki/Madagascar). Một phân loài lớn hơn với lông dài hơn có nhiều ở A larger, longer-haired subspecies có nhiều trong các [trầm tích](/wiki/Tr%E1%BA%A7m_t%C3%ADch) băng ở vùng núi cao của [núi Kenya](/wiki/N%C3%BAi_Kenya) [. Phân bố tiếp tục vào miền Bắc [cần dẫn nguồn](/wiki/Wikipedia:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c)] [Algeria](/wiki/Alg%C3%A9rie), [Libya](/wiki/Libya)và [Ai Cập](/wiki/Ai_C%E1%BA%ADp), [Trung Đông](/wiki/Trung_%C4%90%C3%B4ng), với quần thể ở [Israel](/wiki/Israel), [Jordan](/wiki/Jordan), [Syria](/wiki/Syria), [bán đảo Ả Rập](/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp)và đông [Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3). Kẻ săn mồi của loài này là báo, [[5]](#cite_note-Olds-5) [rắn hổ mang Ai Cập](/wiki/R%E1%BA%AFn_h%E1%BB%95_mang_Ai_C%E1%BA%ADp), [Bitis arietans](/wiki/Bitis_arietans), [caracal](/wiki/Caracal), [chó hoang](/wiki/Ch%C3%B3_hoang_ch%C3%A2u_Phi), và [đại bàng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_b%C3%A0ng). [[6]](#cite_note-6) [Đại bàng Verreaux](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_b%C3%A0ng_Verreaux&action=edit&redlink=1)đặc biệt là loài chuyên săn loài này. [[7]](#cite_note-estes-7) [[8]](#cite_note-unwin-8)
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Procavia_capensis&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Procavia_capensis&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Procavia_capensis&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Procavia_capensis&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-1) [“Mammal Species of the World”](http://www.bucknell.edu/msw3/browse.asp?s=y&id=11400040). Truy cập 7 tháng 10 năm 2015. **Barry, R., Bloomer, P., Hoeck, H. & Shoshani, H. (2008).** [^](#cite_ref-iucn_2-0) [.](http://www.iucnredlist.org/details/41766) *Procavia capensis* *2008*. [IUCN Red List of Threatened Species](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F) [IUCN](/wiki/IUCN)2008. Truy cập ngày ngày 29 tháng 12 năm 2008. **Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “** [^](#cite_ref-msw3.2_3-0) *Procavia*”. [. Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang).](http://www.bucknell.edu/msw3/browse.asp?id=11400039) *Mammal Species of the World* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-8018-8221-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-8018-8221-0). [OCLC](/wiki/OCLC) [62265494](//www.worldcat.org/oclc/62265494). **Bothma J.d.P. (1966)** [^](#cite_ref-4) *Color Variation in Hyracoidea from Southern Africa*. Journal of Mammalogy 47: 687–693. **Olds, N., Shoshani, J. (1982). “Procavia capensis”.** [^](#cite_ref-Olds_5-0) *Mammalian Species* **171**: 1–7. **Turner, M. I. M., and R. M. Watson. 1965. An introductory study on the ecology of hyrax (** [^](#cite_ref-6) *Dendrohyrax brucei*and *Procavia johnstoni*) in the Serengeti National Park. *E. African Wildl. J.*, 3:49-60. **Estes, Richard D. (1999).** [^](#cite_ref-estes_7-0) *The Safari Companion*. Chelsea Green Publishing Company. [ISBN](/wiki/ISBN) [1-890132-44-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-890132-44-6). **Mike, Unwin (2003).** [^](#cite_ref-unwin_8-0) *Southern African Wildlife*. Bradt Travel Guides. [ISBN](/wiki/ISBN) [1-84162-060-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-84162-060-2).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Procavia_capensis&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Procavia_capensis&action=edit§ion=3)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|![]()
|
| có thông tin sinh học về
|
|

X-Cache: cp1053 miss, cp1065 miss


text:
Turdoides bicolor
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Turdoides bicolor là một loài chim trong họ Leiothrichidae.[1]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.

markdown:
*Turdoides bicolor*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Turdoides bicolor
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Passeriformes](/wiki/B%E1%BB%99_S%E1%BA%BB) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Leiothrichidae](/wiki/Leiothrichidae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Turdoides](/wiki/Turdoides) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **T. bicolor** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Turdoides bicolor* * là một loài Turdoides bicolor* [chim](/wiki/Chim)trong họ [Leiothrichidae](/wiki/Leiothrichidae). [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Turdoides_bicolor&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Turdoides_bicolor&action=edit§ion=1)] **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-1) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.