text:
Đức Hòa
Đức Hòa là một huyện thuộc tỉ nh Long An. Đức Hoà là địa bàn phát h iện hàng loạt di chỉ khảo cổ học của tỉnh như: Cái Tháp, Gò Chàm, Bình Tả, An Sơn....là những địa điểm tham quan du lịch và tìm hiểu lịch sử rất bổ ích. Huyện có vị trí khá thuận lợi khi nằm liền kề Thành phố Hồ Chí Minh, từ trung tâm huyện đến trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 30 km gần hơn rất nhiều so với đến trung tâm tỉnh Long An, Đức Hòa là thị xã trong tương lai với Trung tâm là Hậu Nghĩa, Hòa Khánh, Đức Hòa[2].thị xã đức hoà mới sẻ bao gổm toàn bộ diện tích hiện hữu với ba thị trấn là ba phừơng và sẻ thanh lập thêm một số phừơng mới như hoà khánh,sò đo,đức lập,bình tiền,..
Mục lục
Vị trí địa lý[sửa | sửa mã nguồn]
Đức Hoà là một tỉnh Long An, có diện tích tự nhiên là 42.169 ha, dân số 178.350 người[3]. Huyện Đức Hoà có ranh giới với các đơn vị hành chính như sau:
-
-
- Phía Bắc giáp huyện Trảng Bàng tỉnh Tây Ninh và huyện Củ Chi, huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh
- Phía Đông Nam giáp huyện Bình Chánh, TP. HCM.
- Phía Tây giáp huyện Đức Huệ.
- Phía Tây Nam giáp huyện Bến Lức.
-
Từ Đức Hoà có thể liên hệ thuận lợi với các thị trấn của Thành phố Hồ Chí Minh nằm trên quốc lộ 22 và quốc lộ 1 (thị trấn Củ Chi, thị trấn Hóc Môn, thị trấn An Lạc) và các thị trấn của các quận tiếp giáp với huyện Đức Hoà. Tỉnh lộ 8 còn là trục giao thông quan trọng nối với quốc lộ 22 tạp thành trục giao thông liên hệ trực tiếp giữa Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ[3].
Điều kiện tự nhiên[sửa | sửa mã nguồn]
Địa hình[sửa | sửa mã nguồn]
Là vùng đất tương đối bằng phẳng, độ cao bình quân 1- 2m, cao nhất là khu vực Lộc Giang +8m, thấp nhất là kênh Xáng Lớn + 0,6 m, độ cao dốc thoai thoải theo hướng Đông Bắc đến Tây nam.
Đất đai[sửa | sửa mã nguồn]
Đất được chia thành 3 nhóm chính[3]:
-
-
- Nhóm đất phèn (Sn): phân bố dọc theo sông Vàm Cỏ Đông và kênh Thái Mỹ, tổng diện tích 1.179,5 ha, chiếm 29%.
-
-
-
- Nhóm đất xám (X): Nằm ở vùng trung tâm huyện, dọc theo tỉnh lộ 10, kéo dài từ Lộc Giang đến thị trấn Đức Hoà, diện tích khoảng 19.930,7 ha, chiếm 48%.
-
-
-
- Nhóm đất phù sa bồi (P/s): Tổng diện tích là 9.376,8 ha, chiếm 23%.
-
Tổng diện tích đất tự nhiên của huyện là 42.169 ha trong đó đất nông nghiệp chiếm 80,42%, đất lâm nghiệp chiếm 2,68%, đất ở 3,03%, đất chuyên dùng 7,88%, đất chưa sử dụng 10,59%.
Nhìn chung, tài nguyên đất của huyện Đức Hoà có nhiều điều kiện cho phát triển công nghiệp, nguồn đất chưa sử dụng còn nhiều, địa hình tương đối bằng phẳng, thuận tiện cho việc san lấp mặt bằng và xây dựng cơ sở hạ tầng. Là địa bàn tiếp giáp với TP. HCM, điều kiện đất đai rất thuận lợi cho phát triển trang trại.
Khí hậu[sửa | sửa mã nguồn]
Huyện Đức Hoà chịu ảnh hưởng của khí hậu gió mùa, mưa nhiều, với lượng mưa trung bình hàng năm là 1.805 mmm, nhiệt độ trung bình là 27,7 0 C. Nguồn nước cung cấp cho sản xuất nông nghiệp chủ yếu là sông Vàm Cỏ Đông và nhờ vào nguồn nước xả của hồ Dầu Tiếng.
Nhìn chung, khí hậu của huyện Đức Hoà có những thuận lợi cơ bản so với nhiều địa phương khác, độ chiếu sáng, độ ẩm cao, thuận lợi cho phát triển nhiều loại cây trồng, ít bị ảnh hưởng của thiên tại. Nguồn nước ngầm chủ yếu cung cấp cho sinh hoạt của nhân dân, đặc biệt là dân cư các khu vực đô thị.
Dân số[sửa | sửa mã nguồn]
Tính đến năm 2012 huyện Đức Hoà có 227.563 người, gồm dân tộc kinh là chính, trong đó nữ 116.660 người chiến 51.2% dân số toàn huyện. Số người trong độ tuổi lao động là 80.258 người, chiếm 45% dân số. Mật độ dân số toàn huyện là 476,0 km 2 /người, cao nhất là thị trấn Đức Hoà, thị trấn Hậu Nghĩa, thị trấn Hiệp Hoà. Dân số sống tại các thị trấn trong huyện là 31.033 người, chiếm 17,4% dân số toàn huyện, trong đó lực lượng lao động là 13.965 người, chiếm 45% dân số đô thị[3].
Tỷ lệ tăng dân số tự nhiên giảm từ 2,45% năm 1991 xuống còn 1,6% năm 1997, là đơn vị có tỷ lệ tăng dân số tự nhiên thấp so với mức trung bình của toàn tỉnh.
Là huyện tiếp giáp TP. HCM song chất lượng nguồn nhân lực chưa được nâng cao, phần lớn lực lượng lao động chưa được đào tào qua trường lớp, lao động giản đơn vẫn giữ vai trò chính trong các hoạt động kinh tế của huyện.
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Đức Hoà là quận của tỉnh Chợ Lớn từ năm 1913, gồm 2 tổng: Cầu An Thượng với 6 làng, Cầu An Hạ với 5 làng. Ngày 04 tháng 02 năm 1947, huyện được điều chỉnh còn tổng Cầu An Hạ với 5 làng cũ, thêm làng Đức Lập tách từ tổng Cầu An Thượng[2].
Sau năm 1956, quận thuộc tỉnh Long An, gồm 2 tổng: Cầu An Thượng với 9 xã, Cầu An Hạ với 4 xã. Ngày 05 tháng 10 năm 1961, quận thuộc tỉnh Hậu Nghĩa, gồm tổng Cầu An Thượng với 5 xã và tổng Cầu An Hạ với 4 xã[2].
Sau 30 tháng 04 năm 1975, Đức Hoà là huyện của tỉnh Long An, gồm thị trấn Hậu Nghĩa, Thị trấn Đức Hòa và 10 xã: Lộc Giang, Tân Phú, Tân Mỹ, Hựu Thạnh, Đức Hoà, Hoà Khánh, Mỹ Hạnh, Đức Lập, An Ninh, Hiệp Hoà[2].
Ngày 24 tháng 07 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 128-CP[4], điều chỉnh địa giới hành chánh của huyện như sau:
-
-
- Chia xã Đức Hoà thành ba xã lấy tên là xã Đức Hòa Thượng, xã Đức Hòa Hạ và xã Đức Hòa Đông.
-
-
-
- Chia xã Hoà Khánh thành ba xã lấy tên là xã Hòa Khánh Đông, xã Hòa Khánh Tây và xã Hòa Khánh Nam.
-
-
-
- Chia xã Mỹ Hạnh thành hai xã lấy tên là xã Mỹ Hạnh Bắc và xã Mỹ Hạnh Nam.
-
-
-
- Chia xã Đức Lập thành hai xã lấy tên là xã Đức Lập Thượng và xã Đức Lập Hạ.
-
-
-
- Chia xã An Ninh thành hai xã lấy tên là xã An Ninh Đông và xã An Ninh Tây.
-
Sau khi điều chỉnh, huyện Đức Hoà có thị trấn Hậu Nghĩa, thị trấn Đức Hòa, thị trấn Hiệp Hòa và 17 xã là[2]: Lộc Giang, An Ninh Đông, An Ninh Tây, Tân Mỹ, Hiệp Hòa, Tân Phú, Hòa Khánh Tây, Hoà Khánh Đông, Hoà Khánh Nam, Đức Lập Thượng, Đức Lập Hạ, Đức Hoà Thượng, Đức Hoà Đông, Đức Hoà Hạ, Mỹ Hạnh Bắc, Mỹ Hạnh Nam, Hựu Thạnh.
Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]
Nằm ở vị trí tiếp giáp với nhiều huyện ngoại thành của Thành phố Hồ Chí Minh, Đức Hoà có nhiều thuận lợi trong việc thu hút đầu tư, giao lưu kinh tế[2]. Với điều kiện đó, trong tương lai, Đức Hoà sẽ là trọng điểm phát triển công nghiệp của tỉnh Long An, là địa phương đi đầu trong việc phát triển các khu công nhiệp thu hút đầu tư từ bên ngoài. Trong quy hoạch phát triển kinh tế, huyện chú trọng đầu tư phát triển toàn diện các lĩnh vực công nghiệp, thương mại - dịch vụ, dân cư - đô thị và nông nghiệp; trong đó, công nghiệp làm nền tảng. Ưu tiên thu hút đầu tư cho ngành Công nghiệp, thương mại - dịch vụ ở các khu, cụm công nghiệp đã quy hoạch, chú ý đến các ngành nghề nhiều lao động; đồng thời tạo thuận lợi để phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ không gây ô nhiễm đan xen trong cụm tuyến dân cư.
Tính đến cuối năm 2008, trên địa bàn huyện Đức Hòa có 4 khu công nghiệp (KCN) bao gồm:
-
-
- KCN Đức Hòa 1-Hạnh Phúc.
- KCN Đức Hòa II (Xuyên Á).
- KCN Đức Hòa III.
- KCN dân cư dịch vụ Tân Đức và nhiều cụm công nghiệp.
-
Hầu hết các khu, cụm công nghiệp của huyện đều tập trung ở vùng trọng điểm bao gồm 11 xã, thị trấn với tổng diện tích khoảng 18.000 ha[2].
Giao thông vận tải[sửa | sửa mã nguồn]
Hệ thống các tỉnh lộ 822, 823, 824, 825 là những tuyến giao thông huyết mạch nối với quốc lộ 1A và đường Xuyên Á. Những năm gần đây, huyện có xu hướng phát triển mạnh ngành công nghiệp, làm thay đổi bộ mặt nông thôn, dự kiến lên thị xã Đức Hòa vào năm 2014[2]. Tuyến đừơng n2 qua đức hoà nối với các tỉnh vùng đồng tháp mừơi và tphcm góp phần thúc đẩy giao thông liên lạc.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Thông tin hành chính Huyện Đức Hòa, Theo trang thông tin điện tử Huyện Đức Hòa.
- ^ a ă â b c d đ e “Lịch sử của huyện Đức Hòa”. theo website tỉnh Long An. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2012.
- ^ a ă â b “Vị trí địa lý của huyện Đức Hòa”. theo website Tỉnh Long An. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2012.
- ^ Quyết định 128-CP điều chỉnh địa giới xã thị trấn thuộc tỉnh Long An

markdown:
# Đức Hòa
[Đức Hòa, Long An](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a,_Long_An&redirect=no)) [Đức Hòa (định hướng)](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)).
|Đức Hòa|
|
|**Tọa độ**: [10°53′4″B 106°23′58″Đ / 10,88444°B 106,39944°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a¶ms=10_53_04_N_106_23_58_E_region:VN_type:adm2nd) [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [10°53′4″B 106°23′58″Đ / 10,88444°B 106,39944°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a¶ms=10_53_04_N_106_23_58_E_region:VN_type:adm2nd) 2 [[1]](#cite_note-.C4.91thla-1) 2 [Kinh](/wiki/Kinh), [hoa](/wiki/Hoa)
|Vị trí Đức Hòa trên bản đồ Việt Nam|
|
|![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/22px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) [Đồng bằng sông Cửu Long](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_s%C3%B4ng_C%E1%BB%ADu_Long) [Long An](/wiki/Long_An) [Thị trấn Hậu Nghĩa](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n_H%E1%BA%ADu_Ngh%C4%A9a), Huyện Đức Hòa, [Long An](/wiki/Long_An) [www.longan.gov.vn](http://www.longan.gov.vn/Pages/Huyen-Duc-Hoa.aspx) **Đức Hòa** là một [huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n) thuộc tỉ nh [Long An](/wiki/Long_An). Đức Hoà là địa bàn phát h iện hàng loạt di chỉ khảo cổ học của tỉnh như: [Cái Tháp](/w/index.php?title=C%C3%A1i_Th%C3%A1p&action=edit&redlink=1), [Gò Chàm](/w/index.php?title=G%C3%B2_Ch%C3%A0m&action=edit&redlink=1), [Bình Tả](/w/index.php?title=B%C3%ACnh_T%E1%BA%A3&action=edit&redlink=1), [An Sơn](/wiki/An_S%C6%A1n)....là những địa điểm tham quan du lịch và tìm hiểu lịch sử rất bổ ích. Huyện có vị trí khá thuận lợi khi nằm liền kề [Thành phố Hồ Chí Minh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh), từ trung tâm huyện đến trung tâm [Thành phố Hồ Chí Minh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh) khoảng 30 km gần hơn rất nhiều so với đến trung tâm tỉnh Long An, Đức Hòa là thị xã trong tương lai với Trung tâm là Hậu Nghĩa, Hòa Khánh, Đức Hòa .thị xã đức hoà mới sẻ bao gổm toàn bộ diện tích hiện hữu với ba thị trấn là ba phừơng và sẻ thanh lập thêm một số phừơng mới như hoà khánh,sò đo,đức lập,bình tiền,.. [2]
## Mục lục
## Vị trí địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a&action=edit§ion=1)]
Đức Hoà là một tỉnh
[Long An](/wiki/Long_An), có diện tích tự nhiên là 42.169 ha, dân số 178.350 người . Huyện Đức Hoà có ranh giới với các đơn vị hành chính như sau: [3]
-
-
- Phía Bắc giáp huyện
[Trảng Bàng](/wiki/Tr%E1%BA%A3ng_B%C3%A0ng)tỉnh [Tây Ninh](/wiki/T%C3%A2y_Ninh)và huyện [Củ Chi](/wiki/C%E1%BB%A7_Chi,_Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh), huyện [Hóc Môn](/wiki/H%C3%B3c_M%C3%B4n,_Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh), [Thành phố Hồ Chí Minh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh)
- Phía Đông Nam giáp huyện
[Bình Chánh](/wiki/B%C3%ACnh_Ch%C3%A1nh), [TP. HCM](/wiki/TP._HCM).
- Phía Tây giáp huyện
[Đức Huệ](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_Hu%E1%BB%87,_Long_An).
- Phía Tây Nam giáp huyện
[Bến Lức](/wiki/B%E1%BA%BFn_L%E1%BB%A9c,_Long_An).
- Phía Bắc giáp huyện
-
Từ Đức Hoà có thể liên hệ thuận lợi với các thị trấn của
[Thành phố Hồ Chí Minh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh) nằm trên [quốc lộ 22](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_22) và [quốc lộ 1](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_1) ( [thị trấn Củ Chi](/wiki/C%E1%BB%A7_Chi_(th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n)), [thị trấn Hóc Môn](/wiki/H%C3%B3c_M%C3%B4n_(th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n)), [thị trấn An Lạc](/wiki/An_L%E1%BA%A1c_(th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n))) và các thị trấn của các quận tiếp giáp với huyện Đức Hoà. Tỉnh lộ 8 còn là trục giao thông quan trọng nối với [quốc lộ 22](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_22) tạp thành trục giao thông liên hệ trực tiếp giữa [Đông Nam Bộ](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_B%E1%BB%99) và [Tây Nam Bộ](/wiki/T%C3%A2y_Nam_B%E1%BB%99) . [3]
## Điều kiện tự nhiên[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a&action=edit§ion=2)]
### Địa hình[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a&action=edit§ion=3)]
Là vùng đất tương đối bằng phẳng, độ cao bình quân 1- 2m, cao nhất là khu vực Lộc Giang +8m, thấp nhất là kênh Xáng Lớn + 0,6 m, độ cao dốc thoai thoải theo hướng Đông Bắc đến Tây nam.
### Đất đai[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a&action=edit§ion=4)]
Đất được chia thành 3 nhóm chính
: [3]
-
-
- Nhóm đất phèn (Sn): phân bố dọc theo sông Vàm Cỏ Đông và kênh Thái Mỹ, tổng diện tích 1.179,5 ha, chiếm 29%.
-
-
-
- Nhóm đất xám (X): Nằm ở vùng trung tâm huyện, dọc theo tỉnh lộ 10, kéo dài từ Lộc Giang đến
[thị trấn Đức Hoà](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a_(th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n)), diện tích khoảng 19.930,7 ha, chiếm 48%.
- Nhóm đất xám (X): Nằm ở vùng trung tâm huyện, dọc theo tỉnh lộ 10, kéo dài từ Lộc Giang đến
-
-
-
- Nhóm đất phù sa bồi (P/s): Tổng diện tích là 9.376,8 ha, chiếm 23%.
-
Tổng diện tích đất tự nhiên của huyện là 42.169 ha trong đó đất nông nghiệp chiếm 80,42%, đất lâm nghiệp chiếm 2,68%, đất ở 3,03%, đất chuyên dùng 7,88%, đất chưa sử dụng 10,59%.
Nhìn chung, tài nguyên đất của huyện Đức Hoà có nhiều điều kiện cho phát triển công nghiệp, nguồn đất chưa sử dụng còn nhiều, địa hình tương đối bằng phẳng, thuận tiện cho việc san lấp mặt bằng và xây dựng cơ sở hạ tầng. Là địa bàn tiếp giáp với
[TP. HCM](/wiki/TP._HCM), điều kiện đất đai rất thuận lợi cho phát triển trang trại.
### Khí hậu[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a&action=edit§ion=5)]
Huyện Đức Hoà chịu ảnh hưởng của khí hậu gió mùa, mưa nhiều, với lượng mưa trung bình hàng năm là 1.805 mmm, nhiệt độ trung bình là 27,7 0 C. Nguồn nước cung cấp cho sản xuất nông nghiệp chủ yếu là sông Vàm Cỏ Đông và nhờ vào nguồn nước xả của
[hồ Dầu Tiếng](/wiki/H%E1%BB%93_D%E1%BA%A7u_Ti%E1%BA%BFng).
Nhìn chung, khí hậu của huyện Đức Hoà có những thuận lợi cơ bản so với nhiều địa phương khác, độ chiếu sáng, độ ẩm cao, thuận lợi cho phát triển nhiều loại cây trồng, ít bị ảnh hưởng của thiên tại. Nguồn nước ngầm chủ yếu cung cấp cho sinh hoạt của nhân dân, đặc biệt là dân cư các khu vực đô thị.
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a&action=edit§ion=6)]
Tính đến năm 2012 huyện Đức Hoà có 227.563 người, gồm dân tộc kinh là chính, trong đó nữ 116.660 người chiến 51.2% dân số toàn huyện. Số người trong độ tuổi lao động là 80.258 người, chiếm 45% dân số. Mật độ dân số toàn huyện là 476,0 km 2 /người, cao nhất là
[thị trấn Đức Hoà](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a_(th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n)), [thị trấn Hậu Nghĩa](/wiki/H%E1%BA%ADu_Ngh%C4%A9a_(th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n)), [thị trấn Hiệp Hoà](/wiki/Hi%E1%BB%87p_H%C3%B2a_(th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n)). Dân số sống tại các thị trấn trong huyện là 31.033 người, chiếm 17,4% dân số toàn huyện, trong đó lực lượng lao động là 13.965 người, chiếm 45% dân số đô thị . [3]
Tỷ lệ tăng dân số tự nhiên giảm từ 2,45% năm 1991 xuống còn 1,6% năm 1997, là đơn vị có tỷ lệ tăng dân số tự nhiên thấp so với mức trung bình của toàn tỉnh.
Là huyện tiếp giáp
[TP. HCM](/wiki/TP._HCM) song chất lượng nguồn nhân lực chưa được nâng cao, phần lớn lực lượng lao động chưa được đào tào qua trường lớp, lao động giản đơn vẫn giữ vai trò chính trong các hoạt động kinh tế của huyện.
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a&action=edit§ion=7)]
Đức Hoà là quận của tỉnh Chợ Lớn từ năm 1913, gồm 2 tổng: Cầu An Thượng với 6 làng, Cầu An Hạ với 5 làng. Ngày 04 tháng 02 năm 1947, huyện được điều chỉnh còn tổng
[Cầu An Hạ](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_An_H%E1%BA%A1&action=edit&redlink=1) với 5 làng cũ, thêm làng Đức Lập tách từ tổng [Cầu An Thượng](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_An_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng&action=edit&redlink=1) . [2]
Sau năm 1956, quận thuộc tỉnh
[Long An](/wiki/Long_An), gồm 2 tổng: [Cầu An Thượng](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_An_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng&action=edit&redlink=1) với 9 xã, [Cầu An Hạ](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_An_H%E1%BA%A1&action=edit&redlink=1) với 4 xã. Ngày 05 tháng 10 năm 1961, quận thuộc tỉnh [Hậu Nghĩa](/wiki/H%E1%BA%ADu_Ngh%C4%A9a), gồm tổng [Cầu An Thượng](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_An_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng&action=edit&redlink=1) với 5 xã và tổng [Cầu An Hạ](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_An_H%E1%BA%A1&action=edit&redlink=1) với 4 xã . [2] **Sau 30 tháng 04 năm 1975**, Đức Hoà là huyện của tỉnh [Long An](/wiki/Long_An), gồm [thị trấn Hậu Nghĩa](/wiki/H%E1%BA%ADu_Ngh%C4%A9a_(th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n)), [Thị trấn Đức Hòa](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n_%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a) và 10 xã: [Lộc Giang](/wiki/L%E1%BB%99c_Giang), [Tân Phú](/wiki/T%C3%A2n_Ph%C3%BA,_%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a), [Tân Mỹ](/wiki/T%C3%A2n_M%E1%BB%B9,_%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a), [Hựu Thạnh](/wiki/H%E1%BB%B1u_Th%E1%BA%A1nh), [Đức Hoà](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a_(th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n)), [Hoà Khánh](/wiki/H%C3%B2a_Kh%C3%A1nh), [Mỹ Hạnh](/wiki/M%E1%BB%B9_H%E1%BA%A1nh), [Đức Lập](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_L%E1%BA%ADp), [An Ninh](/wiki/An_Ninh), [Hiệp Hoà](/wiki/Hi%E1%BB%87p_H%C3%B2a) . [2]
Ngày 24 tháng 07 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 128-CP
, điều chỉnh địa giới hành chánh của huyện như sau: [4]
-
-
- Chia xã Đức Hoà thành ba xã lấy tên là xã
[Đức Hòa Thượng](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng), xã [Đức Hòa Hạ](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a_H%E1%BA%A1)và xã [Đức Hòa Đông](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a_%C4%90%C3%B4ng).
- Chia xã Đức Hoà thành ba xã lấy tên là xã
-
-
-
- Chia xã Hoà Khánh thành ba xã lấy tên là xã
[Hòa Khánh Đông](/wiki/H%C3%B2a_Kh%C3%A1nh_%C4%90%C3%B4ng,_%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a), xã [Hòa Khánh Tây](/wiki/H%C3%B2a_Kh%C3%A1nh_T%C3%A2y)và xã [Hòa Khánh Nam](/wiki/H%C3%B2a_Kh%C3%A1nh_Nam,_%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a).
- Chia xã Hoà Khánh thành ba xã lấy tên là xã
-
-
-
- Chia xã Mỹ Hạnh thành hai xã lấy tên là xã
[Mỹ Hạnh Bắc](/wiki/M%E1%BB%B9_H%E1%BA%A1nh_B%E1%BA%AFc)và xã [Mỹ Hạnh Nam](/wiki/M%E1%BB%B9_H%E1%BA%A1nh_Nam).
- Chia xã Mỹ Hạnh thành hai xã lấy tên là xã
-
-
-
- Chia xã Đức Lập thành hai xã lấy tên là xã
[Đức Lập Thượng](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_L%E1%BA%ADp_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng)và xã [Đức Lập Hạ](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_L%E1%BA%ADp_H%E1%BA%A1).
- Chia xã Đức Lập thành hai xã lấy tên là xã
-
-
-
- Chia xã An Ninh thành hai xã lấy tên là xã
[An Ninh Đông](/wiki/An_Ninh_%C4%90%C3%B4ng)và xã [An Ninh Tây](/wiki/An_Ninh_T%C3%A2y).
- Chia xã An Ninh thành hai xã lấy tên là xã
-
Sau khi điều chỉnh, huyện Đức Hoà có
[thị trấn Hậu Nghĩa](/wiki/H%E1%BA%ADu_Ngh%C4%A9a_(th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n)), [thị trấn Đức Hòa](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a_(th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n)), [thị trấn Hiệp Hòa](/wiki/Hi%E1%BB%87p_H%C3%B2a_(th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n)) và 17 xã là : [2] [Lộc Giang](/wiki/L%E1%BB%99c_Giang), [An Ninh Đông](/wiki/An_Ninh_%C4%90%C3%B4ng), [An Ninh Tây](/wiki/An_Ninh_T%C3%A2y), [Tân Mỹ](/wiki/T%C3%A2n_M%E1%BB%B9,_%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a), [Hiệp Hòa](/wiki/Hi%E1%BB%87p_H%C3%B2a,_%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a), [Tân Phú](/wiki/T%C3%A2n_Ph%C3%BA,_%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a), [Hòa Khánh Tây](/wiki/H%C3%B2a_Kh%C3%A1nh_T%C3%A2y,_%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a), [Hoà Khánh Đông](/wiki/H%C3%B2a_Kh%C3%A1nh_%C4%90%C3%B4ng,_%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a), [Hoà Khánh Nam](/wiki/H%C3%B2a_Kh%C3%A1nh_Nam,_%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a), [Đức Lập Thượng](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_L%E1%BA%ADp_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng), [Đức Lập Hạ](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_L%E1%BA%ADp_H%E1%BA%A1), [Đức Hoà Thượng](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng), [Đức Hoà Đông](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a_%C4%90%C3%B4ng), [Đức Hoà Hạ](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a_H%E1%BA%A1), [Mỹ Hạnh Bắc](/wiki/M%E1%BB%B9_H%E1%BA%A1nh_B%E1%BA%AFc), [Mỹ Hạnh Nam](/wiki/M%E1%BB%B9_H%E1%BA%A1nh_Nam), [Hựu Thạnh](/wiki/H%E1%BB%B1u_Th%E1%BA%A1nh).
## Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a&action=edit§ion=8)]
Nằm ở vị trí tiếp giáp với nhiều huyện ngoại thành của
[Thành phố Hồ Chí Minh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh), Đức Hoà có nhiều thuận lợi trong việc thu hút đầu tư, giao lưu kinh tế . Với điều kiện đó, trong tương lai, Đức Hoà sẽ là trọng điểm phát triển công nghiệp của tỉnh [2] [Long An](/wiki/Long_An), là địa phương đi đầu trong việc phát triển các khu công nhiệp thu hút đầu tư từ bên ngoài. Trong quy hoạch phát triển kinh tế, huyện chú trọng đầu tư phát triển toàn diện các lĩnh vực [công nghiệp](/wiki/C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p), [thương mại](/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i)- [dịch vụ](/wiki/D%E1%BB%8Bch_v%E1%BB%A5), [dân cư](/w/index.php?title=D%C3%A2n_c%C6%B0&action=edit&redlink=1)- [đô thị](/wiki/%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B)và [nông nghiệp](/wiki/N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p); trong đó, công nghiệp làm nền tảng. Ưu tiên thu hút đầu tư cho ngành [Công nghiệp](/wiki/C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p), [thương mại](/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i)- [dịch vụ](/wiki/D%E1%BB%8Bch_v%E1%BB%A5)ở các khu, cụm công nghiệp đã quy hoạch, chú ý đến các ngành nghề nhiều lao động; đồng thời tạo thuận lợi để phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ không gây ô nhiễm đan xen trong cụm tuyến dân cư.
Tính đến cuối năm 2008, trên địa bàn huyện Đức Hòa có 4 khu công nghiệp (KCN) bao gồm:
-
-
- KCN Đức Hòa 1-Hạnh Phúc.
- KCN Đức Hòa II (Xuyên Á).
- KCN Đức Hòa III.
- KCN dân cư dịch vụ Tân Đức và nhiều cụm công nghiệp.
-
Hầu hết các khu, cụm công nghiệp của huyện đều tập trung ở vùng trọng điểm bao gồm 11 xã, thị trấn với tổng diện tích khoảng 18.000 ha
. [2]
## Giao thông vận tải[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a&action=edit§ion=9)]
Hệ thống các tỉnh lộ 822, 823, 824, 825 là những tuyến giao thông huyết mạch nối với quốc lộ 1A và đường Xuyên Á. Những năm gần đây, huyện có xu hướng phát triển mạnh ngành công nghiệp, làm thay đổi bộ mặt nông thôn, dự kiến lên thị xã Đức Hòa vào năm 2014
. Tuyến đừơng n2 qua đức hoà nối với các tỉnh vùng đồng tháp mừơi và tphcm góp phần thúc đẩy giao thông liên lạc. [2]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%A9c_H%C3%B2a&action=edit§ion=10)] [^](#cite_ref-.C4.91thla_1-0) [Thông tin hành chính Huyện Đức Hòa](http://www.longan.gov.vn/Pages/Huyen-Duc-Hoa.aspx), Theo trang thông tin điện tử Huyện Đức Hòa.
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** **d** **đ** **e** [“Lịch sử của huyện Đức Hòa”](http://www.vietgle.vn/trithucviet/detail.aspx?key=huy%E1%BB%87n+%C4%90%E1%BB%A9c+Ho%C3%A0&type=A0). theo website tỉnh Long An. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2012.
- ^
**a** **ă** **â** **b** [“Vị trí địa lý của huyện Đức Hòa”](http://www.longan.gov.vn/Pages/Huyen-Duc-Hoa.aspx). theo website Tỉnh Long An. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2012. [^](#cite_ref-4) [Quyết định 128-CP điều chỉnh địa giới xã thị trấn thuộc tỉnh Long An](http://phapluat.tienphong.vn/archive/Quyet-dinh/Quyet-dinh-128-CP-dieu-chinh-dia-gioi-xa-thi-tran-thuoc-tinh-Long-An-vb57672t17.aspx)
|
|
Quận: Huyện: (thành phố) · (thành phố) · (thành phố) · (thành phố) ·

Content-language: vi

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1053 miss (0), cp4016 miss (0), cp4017 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
722 Frieda
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
722 Frieda
722 Frieda là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được Johann Palisa phát hiện ngày 18.10.1911 ở Viên, và được đặt theo tên Frieda, con gái của nhà thiên văn học người Áo Karl Hillebrand[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
- Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

markdown:
# 722 Frieda
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**722 Frieda**
|Tên|
|
|Tên |Frieda|
|
|Tên chỉ định |1911 NA|
|Phát hiện|
|
|Người phát hiện |
|**Ngày phát hiện** **Nơi phát hiện** [Viên](/wiki/Vi%C3%AAn) [KNTV](/wiki/K%E1%BB%B7_nguy%C3%AAn_(thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc))18 tháng 8 năm 2005 ( [ngJ](/wiki/Ng%C3%A0y_Julius)2453600.5) [Độ lệch tâm](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_l%E1%BB%87ch_t%C3%A2m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) *(e)* [Bán trục lớn](/wiki/B%C3%A1n_tr%E1%BB%A5c_l%E1%BB%9Bn) *(a)* [ĐVTV](/wiki/%C4%90%C6%A1n_v%E1%BB%8B_thi%C3%AAn_v%C4%83n) [Cận điểm quỹ đạo](/wiki/C%E1%BB%A7ng_%C4%91i%E1%BB%83m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o#C.E1.BA.ADn_.C4.91i.E1.BB.83m_qu.E1.BB.B9_.C4.91.E1.BA.A1o) *(q)* [ĐVTV](/wiki/%C4%90%C6%A1n_v%E1%BB%8B_thi%C3%AAn_v%C4%83n) [Viễn điểm quỹ đạo](/wiki/C%E1%BB%A7ng_%C4%91i%E1%BB%83m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o#Vi.E1.BB.85n_.C4.91i.E1.BB.83m_qu.E1.BB.B9_.C4.91.E1.BA.A1o) *(Q)* [ĐVTV](/wiki/%C4%90%C6%A1n_v%E1%BB%8B_thi%C3%AAn_v%C4%83n) [Chu kỳ quỹ đạo](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) *(P)* [NJ](/wiki/N%C4%83m_Julius_(thi%C3%AAn_v%C4%83n)) [Độ nghiêng quỹ đạo](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_nghi%C3%AAng_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) *(i)* [Kinh độ](/wiki/Kinh_%C4%91%E1%BB%99_c%E1%BB%A7a_%C4%91i%E1%BB%83m_n%C3%BAt_l%C3%AAn) *(Ω)* [Acgumen](/wiki/Acgumen_c%E1%BB%A7a_c%E1%BA%ADn_%C4%91i%E1%BB%83m) *(ω)* [Độ bất thường trung bình](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_b%E1%BA%A5t_th%C6%B0%E1%BB%9Dng_trung_b%C3%ACnh) *(M)* **722 Frieda** là một [tiểu hành tinh](/wiki/Ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh) ở [vành đai chính](/wiki/V%C3%A0nh_%C4%91ai_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh). Nó được [Johann Palisa](/w/index.php?title=Johann_Palisa&action=edit&redlink=1) phát hiện ngày 18.10.1911 ở [Viên](/wiki/Vi%C3%AAn), và được đặt theo tên Frieda, con gái của nhà [thiên văn học](/wiki/Thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc) người [Áo](/wiki/%C3%81o) [Karl Hillebrand](/w/index.php?title=Karl_Hillebrand&action=edit&redlink=1) [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=722_Frieda&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=722_Frieda&action=edit§ion=1)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=722_Frieda&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=722_Frieda&action=edit§ion=2)] [Orbital simulation](http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=722;orb=1)from JPL (Java) / [Ephemeris](http://ssd.jpl.nasa.gov/horizons.cgi?find_body=1&body_group=sb&sstr=722) [Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets](http://cfa-www.harvard.edu/iau/lists/NumberedMPs.txt)
|
|
|
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-Encoding: gzip

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

X-Cache: cp1053 miss (0), cp4018 miss (0), cp4010 frontend miss (0)


text:
Khói
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Khói là tập hợp các khí và các hạt chất lỏng hoặc chất rắn lơ lửng trong không khí[1] sinh ra khi một nguyên liệu bị đốt cháy hoặc chưng khô, kèm theo đó là một lượng không khí bị cuốn theo và trộn lẫn vào các phần tử đó. Thường thì nó là sản phẩm phụ không mong muốn của sự cháy (trong bếp lò, đèn dầu, nến, lò sưởi), mặt khác nó cũng có tác dụng phòng trừ sâu bọ, truyền tin, chế biến thức ăn (hun khói), hút thuốc (thuốc lá, thuốc lào,...) hoặc sử dụng trong quân sự.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Smoke Production and Properties - SFPE Handbook of Fire Protection Engineering

markdown:
# Khói
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**Khói** là tập hợp các [khí](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_kh%C3%AD) và các hạt [chất lỏng](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_l%E1%BB%8Fng) hoặc [chất rắn](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_r%E1%BA%AFn) lơ lửng trong không khí sinh ra khi một nguyên liệu bị đốt [1] [cháy](/wiki/L%E1%BB%ADa)hoặc [chưng khô](/wiki/Ch%C6%B0ng_kh%C3%B4), kèm theo đó là một lượng [không khí](/wiki/Kh%C3%AD_quy%E1%BB%83n_Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t)bị cuốn theo và trộn lẫn vào các phần tử đó. Thường thì nó là [sản phẩm phụ](/w/index.php?title=S%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_ph%E1%BB%A5&action=edit&redlink=1)không mong muốn của [sự cháy](/wiki/L%E1%BB%ADa)(trong [bếp lò](/wiki/B%E1%BA%BFp_l%C3%B2), [đèn dầu](/wiki/%C4%90%C3%A8n_d%E1%BA%A7u), [nến](/wiki/N%E1%BA%BFn), [lò sưởi](/wiki/L%C3%B2_s%C6%B0%E1%BB%9Fi)), mặt khác nó cũng có tác dụng phòng trừ sâu bọ, truyền tin, chế biến thức ăn ( [hun khói](/wiki/X%C3%B4ng_kh%C3%B3i)), [hút thuốc](/wiki/H%C3%BAt_thu%E1%BB%91c)( [thuốc lá](/wiki/Thu%E1%BB%91c_l%C3%A1), [thuốc lào](/wiki/Thu%E1%BB%91c_l%C3%A0o),...) hoặc sử dụng trong quân sự.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Kh%C3%B3i&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kh%C3%B3i&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [- SFPE Handbook of Fire Protection Engineering](http://www.fire.nist.gov/bfrlpubs/fire95/PDF/f95126.pdf) *Smoke Production and Properties*

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1068 hit (1), cp1055 frontend miss (0)


text:
Puschwitz
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tọa độ: 51°15′0″B 14°18′0″Đ / 51,25°B 14,3°Đ
Puschwitz, in tiếng Sorbia Bóšicy, là một đô thị ở huyện Bautzen, in Sachsen, Đức. Đô thị Puschwitz có diện tích 11,74 kilômét vuông, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 973 người.
Đô thị này có các làng sau:
- Guhra (Hora)
- Jeßnitz (Jaseńca)
- Lauske (Łusč)
- Neu-Jeßnitz (Nowa Jaseńca)
- Neu-Lauske (Nowy Łusč)
- Neu-Puschwitz (Nowe Bóšicy)
- Puschwitz (Bóšicy)
- Wetro (Wětrow)

markdown:
# Puschwitz
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [51°15′0″B 14°18′0″Đ / 51,25°B 14,3°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Puschwitz¶ms=51_15_00_N_14_18_00_E_type:city(973)_region:DE-SN)
|
|Puschwitz
Bóšicy
|
|Huy hiệu |
|Vị trí
|
|![]()
**Hành chính** [Quốc gia](/w/index.php?title=C%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_tr%C3%AAn_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi&action=edit&redlink=1) [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) [Bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Sachsen](/wiki/Sachsen) [Vùng hành chính](/wiki/Regierungsbezirk) [Dresden](/wiki/Dresden) [Huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Bautzen](/wiki/Bautzen_(huy%E1%BB%87n)) [Cộng đồng hành chánh](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_h%C3%A0nh_ch%C3%A1nh&action=edit&redlink=1) **Phân chia Địa phương** [Thị trưởng](/wiki/Burgomaster) **Số liệu thống kê cơ bản** [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [Cao độ](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) *(31/12/2007)* [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) **Các thông tin khác** [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Trung_%C3%82u)/ [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_H%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)/ [+2](/wiki/UTC%2B2)) [Biển số xe](/w/index.php?title=Bi%E1%BB%83n_s%E1%BB%91_xe_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) [Mã bưu chính](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c) [Mã vùng](/w/index.php?title=M%C3%A3_v%C3%B9ng_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) **Puschwitz**, in [tiếng Sorbia](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Sorbia&action=edit&redlink=1) **Bóšicy**, là một đô thị ở [huyện Bautzen](/wiki/Bautzen_(huy%E1%BB%87n)), in [Sachsen](/wiki/Sachsen), [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c). Đô thị Puschwitz có [diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) 11,74 [kilômét vuông](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng), [dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) thời điểm ngày [31 tháng 12](/wiki/31_th%C3%A1ng_12) năm [2006](/wiki/2006) là 973 người.
Đô thị này có các làng sau:
- Guhra (Hora)
- Jeßnitz (Jaseńca)
- Lauske (Łusč)
- Neu-Jeßnitz (Nowa Jaseńca)
- Neu-Lauske (Nowy Łusč)
- Neu-Puschwitz (Nowe Bóšicy)
- Puschwitz (Bóšicy)
- Wetro (Wětrow)
|
|
|
|![]()

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1067 frontend miss (0)


text:
Sân bay Bol
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Sân bay Bol hay Sân bay Brač (IATA: BWK, ICAO: LDSB) là một sân bay ở đảo Brač, gần thị xã Bol của Croatia. Sân bay này chủ yếu phục vụ các chuyến bay thuê bao từ khắp châu Âu trong mùa Hè. Các hãng hoạt động ở đây và mùa Hè là Croatia Airlines, Austrian Airlines và Private Wings Flugcharter. Phần lớn tuyến bay là giữa Brač và các thành phố Áo.
Các hãng hàng không và tuyến bay[sửa | sửa mã nguồn]
- Croatia Airlines (Zagreb)

markdown:
# Sân bay Bol
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Sân bay Bol|
|Sân bay Brač
|
Zračno pristanište Brač/Brač I
|
|![]()
|
|BWK [Mã ICAO](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_D%C3%A2n_d%E1%BB%A5ng_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) **LDSB** [Brač](/w/index.php?title=Bra%C4%8D&action=edit&redlink=1), [Croatia](/wiki/Croatia) [m](/wiki/M%C3%A9t)(1.776 [ft](/wiki/Foot)) [43°17′9″B 016°40′47″Đ / 43,28583°B 16,67972°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=S%C3%A2n_bay_Bol¶ms=43_17_09_N_016_40_47_E_type:airport)
|Hướng||Chiều dài||Bề mặt|
|
|[ft](/wiki/Foot) [nhựa đường](/wiki/Nh%E1%BB%B1a_%C4%91%C6%B0%E1%BB%9Dng) [www.airport-brac.hr](http://www.airport-brac.hr) **Sân bay Bol** hay **Sân bay Brač** ( [IATA](/wiki/M%C3%A3_s%C3%A2n_bay_IATA): **BWK**, [ICAO](/wiki/M%C3%A3_s%C3%A2n_bay_ICAO): **LDSB**) là một sân bay ở đảo [Brač](/w/index.php?title=Bra%C4%8D&action=edit&redlink=1), gần thị xã [Bol](/w/index.php?title=Bol,_Croatia&action=edit&redlink=1) của [Croatia](/wiki/Croatia). Sân bay này chủ yếu phục vụ các chuyến bay thuê bao từ khắp [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u) trong mùa Hè. Các hãng hoạt động ở đây và mùa Hè là [Croatia Airlines](/wiki/Croatia_Airlines), [Austrian Airlines](/wiki/Austrian_Airlines) và [Private Wings Flugcharter](/w/index.php?title=Private_Wings_Flugcharter&action=edit&redlink=1). Phần lớn tuyến bay là giữa Brač và các thành phố [Áo](/wiki/%C3%81o).
## Các hãng hàng không và tuyến bay[
[sửa](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_Bol&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_Bol&action=edit§ion=1)] [Croatia Airlines](/wiki/Croatia_Airlines)(Zagreb)

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1055 frontend miss (0)


text:
Sông Tân Điếm
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tân Điếm (tiếng Trung: 新店溪, Tân Điếm khê) là một dòng sông tại miền bắc Đài Loan. Đây là một trong ba phụ lưu lớn của sông Đạm Thủy và có chiều dài 81 km, diện tích lưu vực là 921 km². Phụ lưu chính của sông Tân Điếm là sông Bắc Thế chảy từ Oanh Tử Lĩnh thuộc khu Song Khê, Tân Bắc. có độ cao 700 mét[1] Sông là ranh giới tự nhiên giữa Đài Bắc và Tân Bắc trước khi hợp dòng cùng sông Đại Hán để tạo thành sông Đạm Thủy. Sông Tân Điếm có nguồn nước dồi dào và cũng là sông cung cấp tời 97% nước sạch cho đại đô thị Đài Bắc. Trên dòng sông có đập Phỉ Thúy ở đông nam Đài Bắc để hình thành hồ dự trữ nước.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ 楊萬全，認識淡水河流域的水文，台灣水文論文集，2000年5月，第524頁

markdown:
# Sông Tân Điếm
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Tân Điếm khê
|
新店溪
|
||Yingzi Mountain Range|
|
|Các quốc gia lưu vực |
|![]()
|
|Chiều dài |81 kilômét (50 mi)|
|
|Độ cao nguồn |700 mét (2.300 ft)|
|
|Diện tích lưu vực |921 kilômetre vuông (356 sq mi)|**Tân Điếm** ( [tiếng Trung](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung): 新店溪, *Tân Điếm khê*) là một dòng sông tại miền bắc [Đài Loan](/wiki/%C4%90%C3%A0i_Loan). Đây là một trong ba phụ lưu lớn của [sông Đạm Thủy](/wiki/S%C3%B4ng_%C4%90%E1%BA%A1m_Th%E1%BB%A7y) và có chiều dài 81 km, diện tích lưu vực là 921 km². Phụ lưu chính của sông Tân Điếm là sông Bắc Thế chảy từ Oanh Tử Lĩnh thuộc khu [Song Khê, Tân Bắc](/wiki/Song_Kh%C3%AA,_T%C3%A2n_B%E1%BA%AFc). có độ cao 700 mét Sông là ranh giới tự nhiên giữa [1] [Đài Bắc](/wiki/%C4%90%C3%A0i_B%E1%BA%AFc)và [Tân Bắc](/wiki/T%C3%A2n_B%E1%BA%AFc)trước khi hợp dòng cùng [sông Đại Hán](/wiki/S%C3%B4ng_%C4%90%E1%BA%A1i_H%C3%A1n)để tạo thành [sông Đạm Thủy](/wiki/S%C3%B4ng_%C4%90%E1%BA%A1m_Th%E1%BB%A7y). Sông Tân Điếm có nguồn nước dồi dào và cũng là sông cung cấp tời 97% nước sạch cho đại đô thị Đài Bắc. Trên dòng sông có đập Phỉ Thúy ở đông nam Đài Bắc để hình thành hồ dự trữ nước.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_T%C3%A2n_%C4%90i%E1%BA%BFm&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_T%C3%A2n_%C4%90i%E1%BA%BFm&action=edit§ion=1)] **楊萬全，認識淡水河流域的水文，台灣水文論文集，2000年5月，第524頁** [^](#cite_ref-.E6.A5.8A.E8.90.AC_1-0)

X-Cache: cp1052 miss (0), cp4008 hit (1), cp4018 frontend miss (0)


text:
Tenochtitlan
Tenōchtitlān (tiếng Nahuatl cổ điển: Tenōchtitlān [tenoː tʃtitɬaː n]) hay còn được biết trong tiếng Tây Ban Nha là México-Tenochtitlan là một altepetl (thành bang) của người Nahua nằm trên một hòn đảo giữa hồ Texcoco, trong thung lũng México. Được thành lập vào năm 1325, Tenochtitlan trở thành kinh đô của đế chế Aztec đang phát triển trong thế kỷ 15,[1] cho đến khi bị người Tây Ban Nha chinh phục năm 1521. Lúc cao điểm, đây là thành phố lớn nhất châu Mỹ thời Tiền Colombo. Sau khi bị chinh phục, gần như toàn bộ thành phố bị người Tây Ban Nha phá hủy và nó trở thành một cabecera của Phó vương quốc Tân Tây Ban Nha, và ngày nay các di tích của Tenōchtitlān vẫn còn thấy được ở trong trung tâm thành phố México.
Địa danh này bắt nguồn từ tiếng Nahuatl tetl [tetɬ] (có nghĩa là "đá") và nōchtli ['noːtʃtɬi] ("lê gai") hợp lại có thể hiểu là "Giữa những quả lê gai [ngày càng nhiều] trên đá". Tenochtitlan là một trong hai altepetl (thành bang) nằm trên địa phận thành phố México ngày nay; thành bang kia là Tlatelolco.
Mục lục
Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]
Diện tích của Tenochtitlan ước tính vào khoảng 8 đến 13,5 km2 (3,1 đến 5,2 sq mi), nằm ở phía tây của Hồ Texcoco.
Tại thời điểm chinh phục củaTây Ban Nha, thành phố Mexico bao gồm hai thành phố Tenochtitlan và Tlatelolco cùng một lúc. Kể từ đó, thành phố kéo dài từ bắc xuống nam từ biên giới phía bắc của Tlatelolco vào đầm lầy mà theo thời gian đã được dần dần biến mất về phía Tây.
Thành phố đã được nối với đất liền bằng những con đường đắp cao dẫn đầu ở phía bắc, phía nam và phía tây của thành phố. Những đường đắp cao bị cắt ngang bởi những cây cầu cho phép ca nô và phương tiện giao thông khác để vượt qua một cách tự do. Các cây cầu có thể được kéo đi nếu cần thiết để bảo vệ thành phố. Các thành phố chính nó đã được xen kẽ với một loạt các kênh rạch, do đó tất cả dân cư ở mọi nơi trong thành phố có thể di chuyển hoặc là đi bộ hoặc thông qua xuồng.
Hồ Texcoco là hồ lớn nhất trong năm hồ nối liền với nhau. Kể từ khi nó được hình thành trong một lưu vực, hồ Texcoco là một hồ nước lợ. Trong suốt triều đại của Hoàng đế Moctezuma, "đê Nezahualcoyotl " đã được xây dựng. Ước tính có chiều dài là 12 đến 16 km (7,5 đến 9,9 mi), con đê đã được hoàn thành vào khoảng năm 1453, các đê giữ nước ngọt từ các đợt mưa xuân ở các vùng nước xung quanh Tenochtitlan và lưu giữ các vùng nước lợ ngoài đê, về phía đông.
Hai đôi cống dẫn nước, với chiều dài hơn 4 km (2,5 mi) được làm bằng đất nung,[2] cung cấp nước ngọt cho thành phố từ một con suối tại Chapultepec. Nước ngọt được sử dụng chủ yếu để làm sạch và tắm rửa. Đối với nước uống, nước từ núi được ưa chuộng. Hầu hết người dân ở đây đều thích tắm hai lần một ngày; riêng Moctezuma đã được cho là tắm bốn lần mỗi ngày. Xà phòng của họ làm từ những rễ cây được gọi là copalxocotl (Saponaria americana);[3]. Còn để làm sạch quần áo, họ sử dụng rễ cây metl (Agave americana). Tương tự như một phòng tắm xông hơi, nó vẫn được sử dụng ở miền Nam Mexico. Điều này cũng phổ biến ở các nền văn hóa Trung Mỹ khác.
Quy hoạch thành phố[sửa | sửa mã nguồn]
Thành phố được phân chia thành bốn khu vực hoặc campan, từng campan được chia về 20 huyện ( calpulli s, Nahuatlcalpōlli), và mỗi calpulli đã đi qua đường phố hoặc tlaxilcalli. Có ba con đường chính đi qua thành phố, từng dẫn đến một trong ba causeways vào đất liền; Bernal Díaz del Castillo báo cáo rằng chúng đủ rộng cho mười con ngựa. Các "calpullis' đã được phân chia bởi các kênh dùng cho giao thông vận tải, và có những cây cầu gỗ được lấy đi vào ban đêm.
Chợ[sửa | sửa mã nguồn]
Mỗi calpulli đều có riêng tiyanquiztli (chợ), nhưng cũng có một chợ chính ở Tlatelolco - thành phố anh em của thành phố Tenochtitlan. Cortés ước tính nó đã gấp đôi kích thước của thành phố Sevilla với khoảng 60.000 người kinh doanh hàng ngày, Bernardino de Sahagún đưa một ước tính bảo thủ nhiều hơn từ 20.000 vào ngày thường và 40.000 vào ngày lễ. Ngoài ra còn có các chợ đặc biệt ở trung tâm các thành phố khác ở México.
Công trình trong thành phố[sửa | sửa mã nguồn]
Ở trung tâm của thành phố là những tòa nhà công cộng, đền thờ và trường học. Bên trong một hình vuông có tường bao quanh. Cách bức tường khoảng ba trăm mét là trung tâm nghi lễ. Có khoảng 45 tòa nhà công cộng bao gồm: Đền Templo Mayor, đền thờ thần Quetzalcoatl, các tlachtli (sân chơi đá bóng), các tzompantli (các bức tường có gắn đầu lâu), Đền Mặt trời, các bục dùng để tế thần, và một số đền thờ nhỏ. Bên ngoài là cung điện của Moctezuma với 100 phòng, mỗi phòng đều có phòng tắm riêng, dành cho lãnh chúa và sứ giả của các nước đồng minh và những người chinh phục. Nằm gần đó là cuicalli hoặc nhà hát, và các calmecac (trường học).
Thành phố đã có một sự đối xứng tuyệt vời. Tất cả các công trình xây dựng phải được sự chấp thuận của calmimilocatl - một viên chức phụ trách việc quy hoạch thành phố.
Cung điện của Moctezuma II[sửa | sửa mã nguồn]
Cung điện của Moctezuma II có hai vườn thú, một cho chim săn mồi và một cho các loài chim khác, bò sát và động vật có vú. Khoảng 300 người đã được dành riêng cho việc chăm sóc các loài động vật. Ngoài ra còn có một vườn thực vật và một hồ cá. Hồ cá có mười ao nước muối và mười ao nước ngọt, có chứa cá, thủy cầm. Những nơi như thế này cũng tồn tại trong Texcoco, Chapultepec, Huaxtepec (bây giờ gọi là Oaxtepec) và Texcotzingo.
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Tenochtitlan là thành phố thủ đô của nền văn minh Mexica, bao gồm những người Mexica, được thành lập vào năm 1325. Quốc giáo của nền văn minh Mexica đang chờ đợi việc một lời tiên tri cổ xưa được thực hiện: các bộ lạc lang thang sẽ tìm thấy được miền đất hứa dành cho một thành phố lớn, ở nơi được báo hiệu bởi một con Đại bàng ăn một con rắn trong khi đang đậu trên đỉnh một cây xương rồng. Người Aztec nhìn thấy điều này sau đó tại một hòn đảo đầm lầy nhỏ trên hồ Texcoco và họ đã cho thành lập thành phố tại đây,[5] điều mà bây giờ đã trở thành bất tử trên Quốc huy của Mexico và trên lá cờ Mexico. Không bị ngăn cản bởi địa hình không thuận lợi, họ lên kế hoạch cho việc xây dựng thành phố bằng cách sử dụng hệ thống chinampa (đặt tên sai là "khu vườn nổi") dành cho nông nghiệp và để khô và mở rộng đảo.
Một nền văn hóa phát triển mạnh mẽ phát triển, và các nền văn minh Mexica đã thống trị bộ tộc khác trên khắp Mexico. Hòn đảo tự nhiên nhỏ được mở rộng dần dần và khiến Tenochtitlan trở thành thành phố lớn nhất và mạnh nhất ở Trung Mỹ. Các tuyến đường thương mại được phát triển để mang hàng hóa từ những nơi xa như Vịnh Mexico, Thái Bình Dương và có lẽ ngay cả đế chế Inca.[6]
Sau khi một cơn lũ quét qua hồ Texcoco, thành phố được xây dựng lại dưới sự cai trị của Hoàng đế Ahuitzotl bằng một phong cách mà làm cho nó một trở thành một trong nhưng nơi đẹp nhất và vĩ đại nhất chưa từng có ở Trung Mỹ.
Khi Conquistador Hernán Cortés người Tây Ban Nha đến Tenochtitlan vào 08 tháng 11 năm 1519. Tại thời điểm này người ta tin rằng thành phố là một trong những lớn nhất trên thế giới, khi so với châu Âu, chỉ có Paris, Venezia và Constantinopolis lớn hơn. Trong một bức thư gửi Quốc vương Tây Ban Nha, Cortés đã ví Tenochtitlan như Sevilla hay Córdoba. Binh lính của Cortes đã kinh ngạc khi nhìn thấy thành phố lộng lẫy và nhiều người tự hỏi mình là họ đang mơ hay đang tỉnh.[7]
Ước tỉnh phổ biến nhất về dân số của thành phố là hơn 200.000 người. Một trong số ít các cuộc điều tra toàn diện giáo dục của thành phố Trung Mỹ và quy mô thị trấn đưa ra con số 212.500 trên diện tích 13,5 km2 (5,2 sq mi)[Chuyển đổi: Số không hợp lệ],[8] mặc dù một số nguồn tin phổ biến đưa ra con số cao như 350.000.[9] Các con số này đã đủ đưa Tenochtitlan và danh sách các thành phố lớn nhất thế giới vào thời đó.[10]
Sau khi bị chinh phục[sửa | sửa mã nguồn]
Cortés sau đó đã tự tay chỉ đạo việc phá hủy hệ thống và san bằng thành phố và cho xây dựng lại nó,[11] được chia thành hai khu đối lập, khu vực trung tâm được sử dụng bởi người Tây Ban Nha (gọi là traza). Phần người Bản địa bên ngoài, bây giờ gọi là San Juan Tenochtitlan, tiếp tục bị chi phối bởi giới tinh hoa bản địa trước đó và được chia thành các phân khu như trước.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Tenochtitlán, la capital azteca”. www.historiang.com. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2011.
- ^ Cortés, H.
- ^ Aguilar-Moreno, Manuel (2006). Handbook to life in the Aztec world. Infobase Publishing. tr. 368. ISBN 978-0-8160-5673-6. Truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2010.
- ^ Bernal Diaz Del Castillo, "The Discovery And Conquest Of Mexico 1517 1521", Edited by Genaro Garcia, Translated with an Introduction and Notes?, pp 269–, A. P. MAUDSLAY, first pub 1928 [1]
- ^ Rosemary Radford Ruether, Goddesses And The Divine Feminine: A Western Religious History, tr. 199, ISBN 9780520231467
- ^ Blainey, G. A Very Short History of the World, 2007
- ^ Butterworth, Douglas; Chance, John K. (1981). Latin American urbanization. CUP Archive. tr. 2. ISBN 978-0-521-28175-1.
- ^ Smith (2005),tr. 411
- ^ Stannard, D. (1992)
- ^ John P. McKay, Bennett D. Hill, John Buckler, Roger B. Beck, Clare Haru Crowston, Patricia Buckley Ebrey, Merry E. Wiesner-Hanks (2010). A History of World Societies, Combined Volume. Macmillan. tr. 281.
- ^ "The Colonial Spanish-American City: Urban Life in the Age of Atlantic Capitalism", Jay Kinsbruner, University of Texas Press, 2005, trang 20, ISBN 0-292-70668-5
Tài liệu tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Cortés, Hernán (1969). Five Letters of Cortés to the Emperor. Morris J.Baynard (ed. and trans.).
- Díaz del Castillo, Bernal (1963) [1632]. The Conquest of New Spain. Penguin Classics. J. M. Cohen (trans.) (ấn bản 6). Harmondsworth, England: Penguin Books. ISBN 0-14-044123-9. OCLC 162351797.
- Smith, Michael E. (May năm 2005). “City Size in Late Post-Classic Mesoamerica” (PDF). Journal of Urban History (Beverley Hills, CA: SAGE Publications) 31 (4): 403–434. doi:10.1177/0096144204274396. OCLC 1798556. Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2008.
- Soustelle, Jacques (1984). La vida cotidiana de los aztecas en visperas de la conquista. Mexico City: Fondo de Cultura Economica. (tiếng Tây Ban Nha)
- Stannard, David E. (1992). American Holocaust: Columbus and the conquest of the New World.
- Walker, Charles (1980). Wonders of the Ancient World.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

markdown:
# Tenochtitlan
[Tenōchtitlān](/w/index.php?title=Ten%C5%8Dchtitl%C4%81n&redirect=no))
|
|Cảnh báo: Giá trị không được liệt kê cho "
|
|
Tenochtitlan Thời đại lịch sử |Tiền Columbus
|| - Khởi đầu năm
||1325
|| - Người Tây Ban Nha xâm lược
||1521
|**Tenōchtitlān** ( [tiếng Nahuatl cổ điển](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Nahuatl_c%E1%BB%95_%C4%91i%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1): *Tenōchtitlān* [tenoː tʃtitɬaː n]) hay còn được biết trong [tiếng Tây Ban Nha](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_T%C3%A2y_Ban_Nha) là **México-Tenochtitlan** là một *altepetl* ( [thành bang](/wiki/Th%C3%A0nh_bang)) của người Nahua nằm trên một hòn đảo giữa [hồ Texcoco](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Texcoco&action=edit&redlink=1), trong [thung lũng México](/w/index.php?title=Thung_l%C5%A9ng_M%C3%A9xico&action=edit&redlink=1). Được thành lập vào năm 1325, Tenochtitlan trở thành kinh đô của [đế chế Aztec](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_ch%E1%BA%BF_Aztec) đang phát triển trong thế kỷ 15, cho đến khi bị người Tây Ban Nha chinh phục năm 1521. Lúc cao điểm, đây là thành phố lớn nhất [1] [châu Mỹ](/wiki/Ch%C3%A2u_M%E1%BB%B9)thời [Tiền Colombo](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_Colombo&action=edit&redlink=1). Sau khi bị chinh phục, gần như toàn bộ thành phố bị người Tây Ban Nha phá hủy và nó trở thành một *cabecera*của Phó vương quốc [Tân Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2n_T%C3%A2y_Ban_Nha), và ngày nay các di tích của Tenōchtitlān vẫn còn thấy được ở trong trung tâm [thành phố México](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_M%C3%A9xico).
Địa danh này bắt nguồn từ tiếng Nahuatl
*tetl* [[tetɬ]](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%A3_gi%C3%BAp:IPA_cho_ti%E1%BA%BFng_Nahuatl&action=edit&redlink=1) (có nghĩa là "đá") và *nōchtli* [['noːtʃtɬi]](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%A3_gi%C3%BAp:IPA_cho_ti%E1%BA%BFng_Nahuatl&action=edit&redlink=1) (" [lê gai](/w/index.php?title=L%C3%AA_gai&action=edit&redlink=1)") hợp lại có thể hiểu là "Giữa những quả lê gai [ngày càng nhiều] trên đá". Tenochtitlan là một trong hai *altepetl* (thành bang) nằm trên địa phận thành phố México ngày nay; thành bang kia là [Tlatelolco](/w/index.php?title=Tlatelolco&action=edit&redlink=1).
## Mục lục
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Tenochtitlan&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenochtitlan&action=edit§ion=1)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Tenochtitlan.jpg/260px-Tenochtitlan.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Tenochtitlan.jpg/260px-Tenochtitlan.jpg)
[Texcoco](/w/index.php?title=Texcoco&action=edit&redlink=1). Tenochtitlan là phần phía nam của đảo chính (theo đường màu đỏ). Phía bắc là [Tlatelolco](/w/index.php?title=Tlatelolco&action=edit&redlink=1).
Diện tích của Tenochtitlan ước tính vào khoảng 8 đến 13,5 km
2 (3,1 đến 5,2 sq mi), nằm ở phía tây của [Hồ Texcoco](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Texcoco&action=edit&redlink=1).
Tại thời điểm chinh phục của
[Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha), thành phố Mexico bao gồm hai thành phố Tenochtitlan và Tlatelolco cùng một lúc. Kể từ đó, thành phố kéo dài từ bắc xuống nam từ biên giới phía bắc của Tlatelolco vào đầm lầy mà theo thời gian đã được dần dần biến mất về phía Tây.
Thành phố đã được nối với đất liền bằng những con đường đắp cao dẫn đầu ở phía bắc, phía nam và phía tây của thành phố. Những đường đắp cao bị cắt ngang bởi những cây cầu cho phép ca nô và phương tiện
[giao thông](/wiki/Giao_th%C3%B4ng) khác để vượt qua một cách tự do. Các [cây cầu](/wiki/C%E1%BA%A7u_(giao_th%C3%B4ng)) có thể được kéo đi nếu cần thiết để bảo vệ thành phố. Các thành phố chính nó đã được xen kẽ với một loạt các [kênh rạch](/w/index.php?title=K%C3%AAnh_r%E1%BA%A1ch&action=edit&redlink=1), do đó tất cả dân cư ở mọi nơi trong thành phố có thể di chuyển hoặc là đi bộ hoặc thông qua xuồng.
Hồ Texcoco là hồ lớn nhất trong năm hồ nối liền với nhau. Kể từ khi nó được hình thành trong một lưu vực, hồ Texcoco là một hồ
[nước lợ](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc_l%E1%BB%A3). Trong suốt [triều đại](/wiki/Tri%E1%BB%81u_%C4%91%E1%BA%A1i) của Hoàng đế [Moctezuma](/w/index.php?title=Moctezuma&action=edit&redlink=1), " [đê](/wiki/%C4%90%C3%AA) Nezahualcoyotl " đã được xây dựng. Ước tính có chiều dài là 12 đến 16 km (7,5 đến 9,9 mi), con đê đã được hoàn thành vào khoảng năm 1453, các đê giữ nước ngọt từ các đợt mưa xuân ở các vùng nước xung quanh Tenochtitlan và lưu giữ các vùng nước lợ ngoài đê, về phía đông.
Hai đôi cống dẫn nước, với chiều dài hơn 4 km (2,5 mi) được làm bằng đất nung,
cung cấp nước ngọt cho thành phố từ một con suối tại Chapultepec. Nước ngọt được sử dụng chủ yếu để làm sạch và tắm rửa. Đối với nước uống, nước từ núi được ưa chuộng. Hầu hết người dân ở đây đều thích tắm hai lần một ngày; riêng Moctezuma đã được cho là tắm bốn lần mỗi ngày. Xà phòng của họ làm từ những rễ cây được gọi là [2] *copalxocotl*( *Saponaria americana*); . Còn để làm sạch quần áo, họ sử dụng rễ cây [[3]](#cite_note-3) *metl*( *Agave americana*). Tương tự như một phòng tắm xông hơi, nó vẫn được sử dụng ở miền Nam Mexico. Điều này cũng phổ biến ở các nền văn hóa Trung Mỹ khác.
## Quy hoạch thành phố[
[sửa](/w/index.php?title=Tenochtitlan&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenochtitlan&action=edit§ion=2)]
|“||
|Khi chúng tôi nhìn thấy nhiều thành phố và làng được xây dựng trên mặt nước và các thị trấn lớn khác trên cạn, chúng tôi rất ngạc nhiên và cho rằng nó như là có bùa phép (...) về dấu hiệu của các tòa tháp lớn và các tòa nhà trên mặt nước, và tất cả được xây dựng từ đá. Một số binh sĩ của chúng tôi thậm chí hỏi rằng, liệu những điều mà họ đã thấy được không phải là một giấc mơ? (...) Tôi không biết làm thế nào để mô tả nó, nhìn thấy sự vật như chúng ta đã làm điều đó đã chưa bao giờ được nghe hoặc thấy trước đây, thậm chí chưa từng mơ ước đến. |”|
|
|
—
Thành phố được phân chia thành bốn khu vực hoặc
*campan*, từng *campan* được chia về 20 huyện ( *, calpulli s* [Nahuatl](/wiki/Nahuatl) *calpōlli*), và mỗi *calpulli*đã đi qua đường phố hoặc *tlaxilcalli*. Có ba con đường chính đi qua thành phố, từng dẫn đến một trong ba *causeways*vào đất liền; [Bernal Díaz del Castillo](/w/index.php?title=Bernal_D%C3%ADaz_del_Castillo&action=edit&redlink=1)báo cáo rằng chúng đủ rộng cho mười con [ngựa](/wiki/Ng%E1%BB%B1a). Các "calpullis' đã được phân chia bởi các [kênh](/wiki/K%C3%AAnh)dùng cho [giao thông vận tải](/w/index.php?title=Giao_th%C3%B4ng_v%E1%BA%ADn_t%E1%BA%A3i&action=edit&redlink=1), và có những [cây cầu gỗ](/w/index.php?title=C%C3%A2y_c%E1%BA%A7u_g%E1%BB%97&action=edit&redlink=1)được lấy đi vào ban đêm.
### Chợ[
[sửa](/w/index.php?title=Tenochtitlan&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenochtitlan&action=edit§ion=3)]
Mỗi
*calpulli* đều có riêng *tiyanquiztli* (chợ), nhưng cũng có một chợ chính ở [Tlatelolco](/w/index.php?title=Tlatelolco&action=edit&redlink=1) - thành phố anh em của thành phố Tenochtitlan. [Cortés](/w/index.php?title=Cort%C3%A9s&action=edit&redlink=1) ước tính nó đã gấp đôi kích thước của [thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91) [Sevilla](/wiki/Sevilla) với khoảng 60.000 người kinh doanh hàng ngày, [Bernardino de Sahagún](/w/index.php?title=Bernardino_de_Sahag%C3%BAn&action=edit&redlink=1) đưa một ước tính bảo thủ nhiều hơn từ 20.000 vào ngày thường và 40.000 vào ngày lễ. Ngoài ra còn có các chợ đặc biệt ở trung tâm các thành phố khác ở [México](/wiki/M%C3%A9xico).
### Công trình trong thành phố[
[sửa](/w/index.php?title=Tenochtitlan&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenochtitlan&action=edit§ion=4)]
Ở trung tâm của thành phố là những tòa nhà công cộng, đền thờ và trường học. Bên trong một hình vuông có tường bao quanh. Cách bức tường khoảng ba trăm mét là trung tâm nghi lễ. Có khoảng 45
[tòa nhà](/wiki/T%C3%B2a_nh%C3%A0) công cộng bao gồm: Đền [Templo Mayor](/w/index.php?title=Templo_Mayor&action=edit&redlink=1), đền thờ thần [Quetzalcoatl](/w/index.php?title=Quetzalcoatl&action=edit&redlink=1), các **tlachtli** (sân chơi đá bóng), các **tzompantli** (các bức tường có gắn [đầu lâu](/wiki/%C4%90%E1%BA%A7u_l%C3%A2u)), Đền Mặt trời, các bục dùng để tế thần, và một số đền thờ nhỏ. Bên ngoài là [cung điện](/wiki/Cung_%C4%91i%E1%BB%87n) của [Moctezuma](/w/index.php?title=Moctezuma&action=edit&redlink=1) với 100 phòng, mỗi phòng đều có phòng tắm riêng, dành cho lãnh chúa và sứ giả của các nước đồng minh và những người chinh phục. Nằm gần đó là **cuicalli** hoặc nhà hát, và các **calmecac** (trường học).
Thành phố đã có một sự đối xứng tuyệt vời. Tất cả các công trình xây dựng phải được sự chấp thuận của
*calmimilocatl* - một viên chức phụ trách việc quy hoạch thành phố.
### Cung điện của Moctezuma II[
[sửa](/w/index.php?title=Tenochtitlan&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenochtitlan&action=edit§ion=5)]
Cung điện của
[Moctezuma II](/wiki/Moctezuma_II) có hai vườn thú, một cho [chim săn mồi](/wiki/Chim_s%C4%83n_m%E1%BB%93i) và một cho các loài chim khác, [bò sát](/wiki/B%C3%B2_s%C3%A1t) và [động vật có vú](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_v%C3%BA). Khoảng 300 người đã được dành riêng cho việc chăm sóc các loài động vật. Ngoài ra còn có một vườn thực vật và một hồ cá. Hồ cá có mười ao nước muối và mười ao nước ngọt, có chứa cá, [thủy cầm](/wiki/Th%E1%BB%A7y_c%E1%BA%A7m). Những nơi như thế này cũng tồn tại trong [Texcoco](/w/index.php?title=Texcoco&action=edit&redlink=1), [Chapultepec](/wiki/Chapultepec), Huaxtepec (bây giờ gọi là [Oaxtepec](/w/index.php?title=Oaxtepec&action=edit&redlink=1)) và [Texcotzingo](/w/index.php?title=Texcotzingo&action=edit&redlink=1).
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Tenochtitlan&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenochtitlan&action=edit§ion=6)]
Tenochtitlan là thành phố thủ đô của nền văn minh
*Mexica*, bao gồm những người Mexica, được thành lập vào năm 1325. Quốc giáo của nền văn minh Mexica đang chờ đợi việc một lời tiên tri cổ xưa được thực hiện: các bộ lạc lang thang sẽ tìm thấy được miền đất hứa dành cho một thành phố lớn, ở nơi được báo hiệu bởi một con Đại bàng ăn một con rắn trong khi đang đậu trên đỉnh một cây xương rồng. Người Aztec nhìn thấy điều này sau đó tại một hòn đảo đầm lầy nhỏ trên hồ Texcoco và họ đã cho thành lập thành phố tại đây, điều mà bây giờ đã trở thành bất tử trên Quốc huy của Mexico và trên lá cờ Mexico. Không bị ngăn cản bởi địa hình không thuận lợi, họ lên kế hoạch cho việc xây dựng thành phố bằng cách sử dụng hệ thống [5] *chinampa*(đặt tên sai là "khu vườn nổi") dành cho nông nghiệp và để khô và mở rộng đảo.
Một nền văn hóa phát triển mạnh mẽ phát triển, và các nền văn minh Mexica đã thống trị bộ tộc khác trên khắp Mexico. Hòn đảo tự nhiên nhỏ được mở rộng dần dần và khiến Tenochtitlan trở thành thành phố lớn nhất và mạnh nhất ở Trung Mỹ. Các tuyến đường thương mại được phát triển để mang hàng hóa từ những nơi xa như
[Vịnh Mexico](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_Mexico), [Thái Bình Dương](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng) và có lẽ ngay cả [đế chế Inca](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_ch%E1%BA%BF_Inca). [[6]](#cite_note-6)
Sau khi một cơn lũ quét qua hồ Texcoco, thành phố được xây dựng lại dưới sự cai trị của Hoàng đế Ahuitzotl bằng một phong cách mà làm cho nó một trở thành một trong nhưng nơi đẹp nhất và vĩ đại nhất chưa từng có ở Trung Mỹ.
Khi
[Conquistador](/wiki/Conquistador) [Hernán Cortés](/wiki/Hern%C3%A1n_Cort%C3%A9s) người Tây Ban Nha đến Tenochtitlan vào 08 tháng 11 năm 1519. Tại thời điểm này người ta tin rằng thành phố là một trong những lớn nhất trên thế giới, khi so với châu Âu, chỉ có [Paris](/wiki/Paris), [Venezia](/wiki/Venezia) và [Constantinopolis](/wiki/Constantinopolis) lớn hơn. Trong một bức thư gửi Quốc vương Tây Ban Nha, Cortés đã ví Tenochtitlan như [Sevilla](/wiki/Sevilla) hay [Córdoba](/wiki/C%C3%B3rdoba). Binh lính của Cortes đã kinh ngạc khi nhìn thấy thành phố lộng lẫy và nhiều người tự hỏi mình là họ đang mơ hay đang tỉnh. [[7]](#cite_note-7)
Ước tỉnh phổ biến nhất về dân số của thành phố là hơn 200.000 người. Một trong số ít các cuộc điều tra toàn diện giáo dục của thành phố Trung Mỹ và quy mô thị trấn đưa ra con số 212.500 trên diện tích 13,5 km
2 (5,2 sq mi) , mặc dù một số nguồn tin phổ biến đưa ra con số cao như 350.000. [8] Các con số này đã đủ đưa Tenochtitlan và danh sách các thành phố lớn nhất thế giới vào thời đó. [[9]](#cite_note-9) [[10]](#cite_note-10)
### Sau khi bị chinh phục[
[sửa](/w/index.php?title=Tenochtitlan&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenochtitlan&action=edit§ion=7)]
Cortés sau đó đã tự tay chỉ đạo việc phá hủy hệ thống và san bằng thành phố và cho xây dựng lại nó,
được chia thành hai khu đối lập, khu vực trung tâm được sử dụng bởi người Tây Ban Nha (gọi là [11] *traza*). Phần người Bản địa bên ngoài, bây giờ gọi là *San Juan Tenochtitlan*, tiếp tục bị chi phối bởi giới tinh hoa bản địa trước đó và được chia thành các phân khu như trước.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Tenochtitlan&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenochtitlan&action=edit§ion=8)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Tenochtitlan&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenochtitlan&action=edit§ion=9)] [^](#cite_ref-tenochtitlan_capital_1-0) [“Tenochtitlán, la capital azteca”](http://www.historiang.com/articulo.jsp?id=1606479). *www.historiang.com*. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2011. **Cortés, H.** [^](#cite_ref-2) **Aguilar-Moreno, Manuel (2006).** [^](#cite_ref-3) [.](http://books.google.com/books?id=iT5cww4rQdoC&pg=PA368) *Handbook to life in the Aztec world* [Infobase Publishing](/w/index.php?title=Infobase_Publishing&action=edit&redlink=1). tr. 368. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-8160-5673-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-8160-5673-6). Truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2010. **Bernal Diaz Del Castillo, "The Discovery And Conquest Of Mexico 1517 1521", Edited by Genaro Garcia, Translated with an Introduction and Notes?, pp 269–, A. P. MAUDSLAY, first pub 1928** [^](#cite_ref-4) [[1]](http://www.archive.org/stream/bernaldiazdelcas002605mbp/bernaldiazdelcas002605mbp_djvu.txt) **Rosemary Radford Ruether,** [^](#cite_ref-5) *Goddesses And The Divine Feminine: A Western Religious History*, tr. 199, [ISBN 9780520231467](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780520231467) **Blainey, G. A Very Short History of the World, 2007** [^](#cite_ref-6) **Butterworth, Douglas; Chance, John K. (1981).** [^](#cite_ref-7) [. CUP Archive. tr. 2.](http://books.google.com/books?id=8wA4AAAAIAAJ&pg=PA2) *Latin American urbanization* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-521-28175-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-521-28175-1). **Smith (2005),tr. 411** [^](#cite_ref-8) **Stannard, D. (1992)** [^](#cite_ref-9) **John P. McKay, Bennett D. Hill, John Buckler, Roger B. Beck, Clare Haru Crowston, Patricia Buckley Ebrey, Merry E. Wiesner-Hanks (2010).** [^](#cite_ref-10) [. Macmillan. tr. 281.](http://books.google.com/books?id=l5-lO-jOxlgC&pg=PA281&dq=tenochtitlan+population+paris&hl=en&sa=X&ei=m5GiUeL8PMOCiALNs4Bo&ved=0CE0Q6AEwBg#v=onepage&q=tenochtitlan%20population%20paris&f=false) *A History of World Societies, Combined Volume* **"The Colonial Spanish-American City: Urban Life in the Age of Atlantic Capitalism",** [^](#cite_ref-11) [Jay Kinsbruner](/w/index.php?title=Jay_Kinsbruner&action=edit&redlink=1), University of Texas Press, 2005, trang 20, [ISBN 0-292-70668-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0292706685)
## Tài liệu tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Tenochtitlan&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenochtitlan&action=edit§ion=10)] [Cortés, Hernán](/wiki/Hern%C3%A1n_Cort%C3%A9s)(1969). *Five Letters of Cortés to the Emperor*. Morris J.Baynard (ed. and trans.). [Díaz del Castillo, Bernal](/w/index.php?title=Bernal_D%C3%ADaz_del_Castillo&action=edit&redlink=1)(1963) [1632]. *. Penguin Classics.* [The Conquest of New Spain](/w/index.php?title=Historia_verdadera_de_la_conquista_de_la_Nueva_Espa%C3%B1a&action=edit&redlink=1) [J. M. Cohen](/w/index.php?title=J._M._Cohen&action=edit&redlink=1)(trans.) (ấn bản 6). Harmondsworth, England: [Penguin Books](/wiki/Penguin_Books). [ISBN](/wiki/ISBN) [0-14-044123-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-14-044123-9). [OCLC](/wiki/OCLC) [162351797](//www.worldcat.org/oclc/162351797). [Smith, Michael E.](/w/index.php?title=Michael_E._Smith&action=edit&redlink=1)(May năm 2005). [“City Size in Late Post-Classic Mesoamerica”](http://www.public.asu.edu/%7Emesmith9/1-CompleteSet/MES-05-CitySize.pdf)( *Journal of Urban History*(Beverley Hills, CA: [SAGE Publications](/w/index.php?title=SAGE_Publications&action=edit&redlink=1)) **31**(4): 403–434. [doi](/wiki/DOI): [10.1177/0096144204274396](http://dx.doi.org/10.1177%2F0096144204274396). [OCLC](/wiki/OCLC) [1798556](//www.worldcat.org/oclc/1798556). Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2008. [Soustelle, Jacques](/w/index.php?title=Jacques_Soustelle&action=edit&redlink=1)(1984). *La vida cotidiana de los aztecas en visperas de la conquista*. Mexico City: [Fondo de Cultura Economica](/w/index.php?title=Fondo_de_Cultura_Economica&action=edit&redlink=1). **(tiếng Tây Ban Nha)** [Stannard, David E.](/w/index.php?title=David_Stannard&action=edit&redlink=1)(1992). *American Holocaust: Columbus and the conquest of the New World*.
- Walker, Charles (1980).
*Wonders of the Ancient World*.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Tenochtitlan&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tenochtitlan&action=edit§ion=11)]
|
|![]()
[Tenochtitlan](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Tenochtitlan?uselang=vi)

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


text:
Thể loại:Mất 1890
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Thể loại này liệt kê những người qua đời năm 1890. Xem thêm những người sinh năm 1890.
Các trang trong thể loại “Mất 1890”
17 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 17 trang.
Thể loại này liệt kê những người qua đời năm 1890. Xem thêm những người sinh năm 1890.
17 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 17 trang.

markdown:
# Thể loại:Mất 1890
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|**1890**– [1891](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1891)– [1892](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1892)– [1893](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1893)– [1894](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1894) [1895](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1895)– [1896](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1896)– [1897](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1897)– [1898](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1898)– [1899](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1899)
Thể loại này liệt kê những
**người qua đời năm 1890**. Xem thêm [những người sinh năm 1890](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1890). **Về đầu trang** [A](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1890&from=A) [B](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1890&from=B) [C](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1890&from=C) [D](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1890&from=D) [E](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1890&from=E) [F](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1890&from=F) [G](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1890&from=G) [H](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1890&from=H) [I](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1890&from=I) [J](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1890&from=J) [K](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1890&from=K) [L](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1890&from=L) [M](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1890&from=M) [N](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1890&from=N) [O](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1890&from=O) [P](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1890&from=P) [Q](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1890&from=Q) [R](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1890&from=R) [S](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1890&from=S) [T](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1890&from=T) [U](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1890&from=U) [V](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1890&from=V) [W](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1890&from=W) [X](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1890&from=X) [Y](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1890&from=Y) [Z](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1890&from=Z)
|
|![]()
[Mất 1890](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:1890_deaths?uselang=vi)
## Các trang trong thể loại “Mất 1890”
17 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 17 trang.
|
|
## B
## C
## F
## G
|
|
## J
## K
## M
## N
|
|
## N tiếp
## P
## R
## S
## W

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1066 frontend miss (0)