text:
ÂN-TÌNH...
Ba năm trôi qua rồi, có lẻ thì phải;
Ông bảo vệ không còn ở đó, người ta đã tiễn đưa ông về hư vô.
Do một lời chỉ bí mật mà em vào được Làng xưa: Yahoo 360Plus!
Khi cánh cửa được mở...hoang đắm trong vùng yên lặng...
Tinh cầu chết, tinh cầu hoá thạch như truyện cổ tích, tinh cầu giờ chỉ còn mình em với những ngôi sao nhấp nháy xa xưa huyền mị, tất cả đều câm. Sự tạo ra và huỷ diệt cũng chính con người kích hoạt nên.
Một bóng trắng với tà váy em phấp phới tung bay bảy màu ngũ sắc thấp thoáng lượn trên chín tầng mây cuốn vào anh, hơi thở phồn sinh và nụ hôn anh còn ướt mềm triền má thắm.
Em thấy ngôi nhà thân yêu của em vẫn nguyên vẹn, từ dấu vân tay, những dấu chấm phẩy như những chiếc lá xoay xoay trong hư ảo. Những lời thì thào yêu dấu của bạn bè, lời nhắn nhủ ân tình của anh rì rào sống lại.
Những comment (nổi) rạng rỡ bình minh, những comment chìm (ẩn) lặng lẽ huyễn ứa từng giọt sương đêm...Em cũng đã yêu anh và qúi mến bạn bè như thế....
Dạo qua nhà hàng xóm, tất cả còn đó, những mảnh hồn vẫn đọng lại trên các mái nhà, óng ánh lân tinh... Có một vài nhà chuyển đi nơi khác, bỏ lại vài lời chào thăm hỏi và lời tạm biệt trên cửa. Còn nhiều nhà chống chọi đến giây phút cuối cùng, khi tiếng chuông đóng cánh cửa làng Yahoo 360 Plus đổ dồn.... bung binh như ngày tận thế.
Chiếc cầu dao cụp xuống…và tất cả tâm/linh/ hồn... nằm lại....những ưu tư, buồn, vui..
Và bất giác, tất cả những thân/xác con người lưu luyến đứng bên ngoài nhìn vào thể vía của mình bị ngắt, như người ta cúp dòng điện sinh học, không thể cách gì cứu nổi.
Các mảnh hồn xôn xao hương khói cuốn vào nhau, cùng nằm lại nơi đây. Trong giờ khai tử, tất cả mọi thù oán đều được giải toả, không ai trách cứ ai, nuối tiếc…
Tàn ác? Hay giải thoát? Không biết? Chuyển đổi? Dù có thế nào, như anh nói : Cái cũ bao giờ cũng vẫn thân thiết hơn nhiều ....sự chung thủy là thế???
-----------------------------------------------
Tháng tư, người ta bảo thế, tháng tư chuyển sang yahoo.blog; Chắc là thật rồi, không phải ngày 1-04: ngày cá nói dối đâu, chắc là lời nói thật đấy!
Nhà mới của ĐHà My:
http://blog.yahoo.com/_3NNNCQBFXYABKAH5SIVMEEXZZM/articles/601314/index
--------------------------------------------------------------------
Còn đây, Ân tình bè bạn dành cho Đặng Hà My Nhiên Sơ
CÓ MỘT " NÀNG THƠ " NHƯ THẾ ...
Kim Kim Hạnh (blogger Hoa Gạo)
Tôi nhớ mãi cái lần đầu gặp em , một cô gái xa lạ chưa hề biết mặt. Đọc mấy bài đầu tiên em viết , tôi thích ngay cái giọng " tưng tửng " hài hước mà lại rất " văn chương" của em. Qua những lần ghé thăm , những dòng comment chia sẻ , em và tôi thực sự đã yêu quí nhau.
Đọc bài thơ " Ba ơi ! " của tôi , em đã xúc động viết những lời chia sẻ trong nước mắt. Em cũng đang xót lòng vì thương cha đang bệnh nặng ở quê nhà . ..Tôi thấy thương quí em hơn bởi ẩn sau những lời " tưng tửng " ấy là một tâm hồn sáng trong , rất nhạy cảm , một nỗi niềm và tình yêu thương mẫu tử sâu lắng ...Tôi luôn trân trọng .
Rồi lần em về nước hẹn gặp tôi lần đầu . Kết thúc giờ cuối của buổi chiều ở trường , tôi vội phóng xe đến điểm hẹn ...
Tôi ngỡ ngàng trước một Hà My xinh đẹp , rạng ngời...lần đầu gặp nhau nhưng chúng tôi đèu có chung cảm giác rất gần gũi và chân tình . Không khách sáo ,em leo lên xe để tôi " đèo " đi đến quán cà phê .Tôi đùa : " bám chắc vào nhé " vì tôi chưa bao giờ " đèo " ai cả ...
Lần gặp thứ hai vào tết năm 2010 tại nhà một " nàng thơ " nữa mà tôi cũng yêu quí và nể phục . Nguyệt Vũ vốn là một nhà kinh tế , đỗ tốt nghiệp xuất sắc ở nước ngoài , một nữ sĩ có nhiều thành công trong sáng tác văn học và ...cũng như HM , tôi quí NV vì em còn là một người vợ yêu chồng , thương con nhất mực . Một cô con dâu hiếu thảo , kính cha mẹ chồng qua những bài viết của em .Thật hiếm những cô con dâu có những lời xót xa và biết ơn sâu sắc với người cha chồng trong những ngày ông trên giường bệnh và ngày ông đi vào cõi vĩnh hằng như NV. ở trong các em tôi học được những phẩm hạnh tuyệt đẹp của một người phụ nữ ...
Rồi Hà My lại về , chị em lại ríu rít đi hội thơ văn miếu . Tôi yêu quí các em vì tâm hồn , phẩm cách và tài năng qua những bài thơ của họ , riêng tôi lại chỉ biết đọc và yêu thơ chứ không có thơ hay được đăng báo ...không biết họ yêu mến tôi vì lẽ gì , chỉ biết các em luôn quấn quýt với tôi và giành cho tôi một tình cảm yêu mến sâu sắc dù tôi ít thời gian vào com . như mọi người khác .
...Một ngày năm ngoái , Hà My nhắn mời tôi đến nhà , em nói chỉ có mấy người thân thiết thôi , tiếc là tôi bận họp đến gần 12 giờ mới xong , nên ko đến được .Sau tôi mới biết đó là ngày " nhà đài " đến làm phóng sự về em với Hà nội , gia đình và bạn bè . Khi em thông báo giờ phát sóng , tôi và nhiều người bạn của tôi đều theo dõi chương trình , vì những người bạn thân thiết của tôi đều biết tôi có mấy cô em khá thân thiết và tài hoa trên mạng ảo ...Họ đều suýt xoa khen em làm tôi " nở cả mặt ".
Có một lần thật đặc biệt , đặc biệt vì không thể ngờ tới . Đầu tháng tư năm ngoái tôi sang châu Âu hai tháng . Trong dự kiến tôi sẽ đi bốn nước . những ngày ở Pháp , tôi cứ gửi hú họa vài lời nhắn cho em , hy vọng nếu có duyên thì chị em sẽ gặp nhau ...và HM đã gọi lại cho tôi , em sắp xếp công việc sang Paris gặp tôi .
Hôm đó tôi được mời đến ăn trưa tại một gia đình việt kiều di cư từ năm 1954 . vì hẹn với HM nên tôi chỉ kịp cụng ly , thử vài món do bà chủ nhà khéo tay đãi khách , rồi cũng bác sĩ Thủy , một b/s nội trú ,thực tập sinh tại Paris . Vợ của em là học trò cũ của trường tôi. Thủy nghe chị kim nói về HM và cũng vì muốn " tháp tùng " tôi ( sợ tôi bị lạc ở ga tàu điện ngầm ) nên cùng tôi đến quận 13 tìm HM.
Ba chúng tôi vào bar uống cà phê, rồi đi tiếp đến cung điện Louvre ..chìm đắm trước những vẻ đẹp kì diẹu ở ngoài và trong cung điện đế vương này cho đến tận chiều tối mới ra về . Nhiều lúc HM thì thầm :" Giá có NV ở đây nhỉ ? "... cả hai chị em đều thấy thật thú vị là ngay ở VN , chúng tôi cũng không thẻ dễ dàng gặp nhau cả ngày như vậy...
Một năm đã trôi qua . Lần gần đây nhất , một ngày mưa rả rích ,em đang ở VN, em nói còn ngày nữa em sẽ " bay " . Từ ngày em về em và tôi đều bận ...gọi taxi mãi không được , tôi đành khoác áo mưa lên xe máy đến Yên phụ với em . Em lại rì rầm , thủ thỉ kể mọi chuyện , lúc cười , lúc trầm tư ...thỉnh thoảng em hỏi mẹ xem bố đã uống thuốc chưa ? và có biến chuyển thế nào ? ...tôi hiểu trong em luôn có cả mọi nỗi niềm, vui, buồn và cả những âu lo , thắc thỏm ...Tôi thường im lặng lắng nghe em , thỉnh thoảng chia sẻ với em những suy nghĩ , cảm xúc của mình về những câu chuyện ấy ...Khi tôi ra về trời vẫn mưa không dứt . cả mấy giờ đồng hồ nào chuyện trò , thăm công trình của em mới xây xong nhưng chưa hoàn thiện , tôi nhận ra thêm một HM đảm đang , tháo vát , hình như em muốn " bê " một ngôi nhà đẹp ở "bên ấy" về Tây hồ HN ..
Gần đây quá bận rộn , tôi ít vào Blog . Một lần vào thăm em đọc bài thơ em viết , một bài thơ thật " bình thường " về thi pháp và thi từ , vậy mà tôi xúc động .em viết trong cảm xúc rưng rưng thương một " người dưng " và tôi khi đọc cũng thấy cay cay nơi khóe mắt . Em nói lòng mình bằng những câu chữ mộc mạc nhất nhưng lại chứa đựng cả một tấm lòng nhân hậu , cao cả lắm . Đúng như một bạn đã comment . : "...Vẫn biết xã hội phân công mỗi người một việc nhưng có sự đồng cảm , chia sẻ , cả sự biết ơn nữa thì không phải ai cũng có..." Tôi vẫn biết Hà My là như thế , ẩn sau cái vẻ xinh đẹp , kiểu cách và " tưng tửng " kia là một người mang nặng chữ " TÌNH " và " NGHĨA ". một tâm hồn thật đẹp và nhạy cảm . Biết yêu thương , biết cho và biết nhận . Một tấm lòng nhân hậu , thân ái lắm ...Tôi xin đăng lại bài thơ " Bình thường " mà sâu lắng ấy như một lời chia tay em , một NÀNG THƠ đẹp như thế ...
Ô SIN
Tặng chị N. (Đặng Hà My 02.2012)
Bốn mươi tuổi như bông hoa chuối đỏ
Cũng chín bừng môi mắt những giấc mơ
Phải xa chồng trong lạnh lẽo chơ vơ
Gom góp tiền gửi nuôi con thơ nhỏ
Họ gọi chị là ô sin?
Nhưng thú thật
Trong tâm tôi ngưỡng mộ chị thật nhiều
Người ta gọi chị là ô sin?
Nhưng nói thật
Trong thâm tâm tôi ơn chị rất nhiều
Giữa mặt đời hình như tôi mắc lỗi
Ơn sinh thành chưa trả được mẹ cha
Mượn tay người từ nơi nẻo rất xa
Nhờ coi sóc giùm tình yêu mẫu tử
Người nhận tiền bồi hồi trong lồng ngực
Giữa thẳm sâu che giấu nỗi ưu tư
Kẻ trao tiền trên khóe mắt bỗng cay
Chợt thở dài cúi đầu
Trong im lặng...
Vòng đời vẫn trôi qua trầm lắng
Tôi ra đi với toan tính bon chen
Chị quay vào với công việc bộn bề
Mong một năm được về quê
Hai lượt
Trời đêm nay ánh trăng khuya loáng mướt
Tôi âm thầm khép chặt những xa hoa
Trời đêm nay tuyết rụng nhòa thềm ướt
Tôi ngậm ngùi chép thơ
Tặng ô sin.
--------------------------------------------------------------------------
VỀ THƠ ĐẶNG HÀ MY (tiến sĩ Hoàng Thị Vinh) nói:
Mình nhớ lại mấy câu thơ của ai đó " Em xinh xắn như bài thơ kín đáo/Anh hằng yêu chắp mãi chẳng nên vần" để bào chữa cho mình: Yêu thơ văn của nàng ấy mà chẳng phân tích nó hay thế nào được. Choáng quá, chưa lại hồn. Một người con gái Hà Nội tài ba, thơ đẹp, tình đẹp đến thế ai mà nắm bắt nổi dù chỉ vài sợi tóc( Tóc nàng đẹp). Khi đăng dần thơ lên mạng mình học Hmy, khi đăng ảnh lên cũng theo Hmy. Trước chẳng ai biết mình trai hay gái. Giờ biết, số lượng người đọc thì tăng lên nhưng để lại lời nhắn rất ít, một số người hợp sóng. Thế cũng rất hạnh phúc. Với lại mình bận một cách không bình thường nên chưa vào đọc bạn blog nhiều. Mình cực kỳ thích những bài thơ về Hồ Tây và 36 phố 5 cửa ô của nàng.
"Mang vàng ngọc châu báu em đổi lấy nỗi buồn đồng đen, để thấy con trâu vàng lạc mẹ lồng từ phương Bắc tìm về cội nguồn lục lạc đền đài gõ phím tịch dương..."- Nhiên sơ em thật cốt cách tinh thần. Yêu quê hương từ máu thịt như máu thịt. Yêu không chịu lẫn vào đâu. Tình yêu chân thanh như cứa thịt da ra là thấy máu. Mình thấy một số người khác thật thông minh khi bày tỏ lòng yêu nước, giữ biển đảo thơ như dậy sóng... Nhưng nàng thông thái, nàng yêu đất nước mình kiêu hãnh và đầy tự hào. Mình thấy cứ bươi thơ nàng ra là thấy Hồ Tây, Hà Nội, hay ngược lại chạy vù vù qua 36 phố, cứ khuấy nước hồ Tây lên hay vạch lá sen hồ ra là thấy nàng…
Nhiên sơ, nhiên sơ... Đóa của mặt trời... Đoá của mặt người... Đoá ơi!
Còn duyên còn nợ, còn ba mươi sáu phố phường đẫm hồn Linh Lang hú gọi năm cửa ô Trấn Vũ.
Em còn nguyên vẹn vùng hương lửa hoá thân trong chiếc trâm bạc rớt trên vùng Biển Ngọc.
Còn đài các
Còn kiêu sa(Kiệu rước mùa sang)
Em gọi mùa thu
Tên là Hà Nội.
Riêng “Thoáng hồn thu thảo1” mình tự hát được. Khi nào gặp off chứng mình cảm nhạc thơ và giọng oanh tạc của mình.
lá níu em vào thu
lụa là níu kéo em về tơ nõn
Hừ.. ứ ư
hồng hồng tuyết tuyết
em về qua phố Hàng Buồm
không mong biển rộng không buồn khơi xa
nghe trong thẳm niệm chiều tà
hồn Linh Lang hiện trên toà tịch dương
hồng hồng tuyết tuyết
ứ ư...
chợt hồn thu thảo
vô thường trong em....
-------------------------------------------------------------------------------
1. Nhà báo Phan Thanh Bình nói:
2. Đọc những vần thơ lạ của Đặng Hà My thấy một nét độc đáo ,mới mẻ ,lạ lẫm không thể trộn lẫn vào đâu được tuy rằng đọc và hiểu được nó đầy đủ thật dức đầu vì thi từ đa nghĩa.Một phong cách thơ hiệnđại,cách tân,mới lạ và đột phá mà thế hệ độc giả hiện nay của chúng ta có thể chưa có nhiều người thực sự thích.Có thể Hà My viết cho thế hệ sau chăng? Những ai thực sự yêu thơ,hiểu thơ chắc từng thốt lên rằng: càng đọc kỹ càng “thấm”và mới nhận ra cái nét đẹp thực sự được ẩn giấu bên trong khi thấu hiểu về nó .Có lẽ vì vậy mà trên các diễn đàn blog Hà My luôn”nóng” có lúc “cháy bùng” vì các comment của các trường phái đối lập nhau.Cảm nhận của mỗi người có thể khác nhau nhưng để đánh giá nó một cách khách quan,công bằng có thể phải tính bằng thế hệ.Tôi tin như vậy,và tôi gọi là”Phong cách thơ Đặng Hà My”còn bạn?
---------------------------------------------------
Blogger Cỏ (ts KHNV)nói :
Lối hành văn bạo, cá tính... Made in HaMy...
Đọc Thơ My chẳng hạn, chỉ sợ vội vàng mà bỏ sót một từ, một chữ nào đó...thôi thì tiếc, thì sợ ko cảm nhận được trọn cái đẹp táo bạo, cái đẹp run rẩy cuốn hút của chất thơ (của chất văn chương, nói chung... của Thơ My)
Ở Truyện ngắn của Đặng Hà My, chưa thấy cái đẹp của chất văn chương đó, chưa thấy những hình ảnh đẹp, những câu văn đẹp... có khả năng chuyển tải một cách... nghệ thuật những thông điệp của truyện ngắn....
------------------------------------------------------------
.Blogger - nhà thơ Phạm Bá Chiểu nói:
Truyện ngắn viết được như Hà My quả đáng khâm phục. Truyện ngắn, theo mình, ăn nhau ở những nút thắt. Truyện Hà My đưa ta từ nút thắt này đến nút thắt khác- đến nghẹt thở vì những ngạc nhiên rồi òa ra đầy lý thú.
Và hơn tất cả, theo mình, đó là cái kết bất ngờ. Thủ pháp kết bất ngờ là đòn tập hậu được các tác giả sử dụng linh hoạt làm truyện ngắn vang hơn- Như tiếng đàn đột ngột dừng lại nhưng âm hưởng còn mãi vọng ngân. Hà My đạt độ siêu khi sử dụng thủ pháp này- Mùi nước hoa hương sen bỗng thức dậy một tiềm thức...thức dậy một kỷ niệm, thức dậy một thời yêu đã qua mà vẫn đó...
Đẹp! Đẹp cả bố cục tổng thể, đẹp cả những ngôn từ hơi ngông nghênh mà trí tuệ...
-----------------------------------
Blogger Hoàng Nhung Media nói: Em mua được tập thơ của chị ở nhà sách Đông Tây rồi. Trải lòng với cuộc đời sẽ thấy được cái '' đa đoan'' trong thơ Đặng Hà My.
--------------------------------------------------------------
Nhà thơ Lê Khánh Mai chia sẻ:
Chị khen thật chứ không chỉ là động viên đâu. Lời khen có mang chút tình nhưng nhiều hơn là do yếu tố nghề nghiệp. Chị quan tâm đến viêc phát hiện, nâng niu những người viết trẻ. Chị thấy em có tố chất của người làm văn chương. Em hãy tin như thế nhé và cứ viết, mặc ai nói hay nói dở. Có viết thì sẽ có trưởng thành...
---------------------------------------------------------------------
Blogger Người Lẩm Cẩm (Vũ Tuấn Anh):
Cả ba nhà thơ trong entry này đều có đặc điểm chung là đang định cư ở nước ngoài nhưng tâm hồn Việt, tình yêu họ dành cho gia đình, bạn bè, quê hương đất nước không hề nhạt phai, và họ đều mượn thơ để làm bạn tâm tình những lúc "một mình" nơi đất khách...
Đặng Hà My và thơ Đặng Hà My khá nổi tiếng, được nhiều người mến mộ trên làng blog 360plus, do vậy có lẽ không cần giới thiệu nhiều về chị và cũng khó mà giới thiệu về thơ chị hay hơn, sâu hơn mọi người đã từng viết..., VTA xin được biểu lộ sự nhất trí cao với nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo khi giới thiệu tập thơ Nhiên Sơ của Đặng Hà My xuất bản quý IV/2011: thơ Đặng Hà My : " Đời mà sang.Buồn mà sáng ". Tôi gặp Đặng Hà My không nhiều nhưng cũng đủ để nhận ra một ĐHM "không đơn giản" chỉ như những gì chị biểu lộ ra bên ngoài. Con người, cuộc sống nội tâm và cuộc đời ĐHM cũng giống thơ của chị đa tầng đa nghĩa, nhiều góc khuất, mâu thuẫn và thống nhất... Chị đã sớm phác họa được một phong cách riêng và một hình ảnh làm mê hoặc nhiều người. Cái điều kỳ diệu ấy đó là sự hòa quyện đặc biệt của "hồn cốt Hà Thành" ngàn năm văn hiến với văn minh và tư duy triết học Đức (nơi chị đang định cư), một "Thị Mầu" thời @... Xin chúc Đặng Hà My mãi Nhiên Sơ và sớm gặp được " chàng Văn Kính" của riêng mình nhé!
Hương Nhài - Một trong những bài thơ tôi thích của ĐHM
Hương nhài lỡ kiếp trời đầy
Vương chiều Yên Phụ dứt day sâm cầm
Tràng An rũ mảnh trăng câm
Rơi tàn phố cổ màu bầm rằm xưa
Lộc vừng thõng độ giao mùa
ứa mắt lá đỏ lạnh lùa heo may
Tiếng chuông Trấn Thủ đã gầy
Canh gà mẻ giấc trúc lay gió hời
Tây hồ sen vẫn mồ côi
Ngón son ngày cũ giờ thôi hái chiều
Phủ Ngài nương chút phiêu diêu
Mượn nhang khói mỏng chỉ thêu cẩm hằng
Ước gì có một mùa sang
Nhả tơ dệt tấm lụa hàng Hà Đông
Giá gương soi cuộc lên đồng
Gọi ngàn năm trước về tòng phu sau..
VŨ TUẤN ANH – NLC
--------------------------------------------------------------------------------------------------
Blogger Cá Gỗ:
.Có truyện cổ tích về một vị vua ôm cả ngàn cung tần mỹ nữ trong tay nhưng cứ sau một đêm ân ái xong là chém. Liệu HM có bao giờ tự tin nghĩ mình như cô gái cuối cùng có tài thuyết phục vị vua khó tính và tàn ác kia chăng?
Mình được tặng một cuốn Nhiên sơ của nhà thơ Đặng Hà My, thực tình mà nói, mình không có năng khiếu thơ văn nên chỉ nhận để mà nhận thôi. Tình cờ có lần rỗi rãi lật mấy trang, chợt giật mình vì thấy toát lên một phong cách thơ mới lạ. Trong hầu hết các bài thơ, tác giả sử dụng ngôn từ, niêm luật theo một cách phóng túng, khoáng đạt, tứ thơ rất độc đáo, thực sự gây ấn tượng mạnh, có sức ám ảnh ngườiđọc. Mình không rõ ĐHM đã trải lòng mình qua bao nhiêu trang viết, bao nhiêu bài thơ, bao nhiêu đề tài, bao nhiêu thể loại tuy vậy để cảm nhận được cái cảm giác mới lạ trong cách viết của HM thì không dễ như đọc những tập thơ của các nhà thơ khác.
“ Chén ngọc không ướm đúng bờ môi người Quân tử. Em đập vỡ chén!
Mang vàng ngọc, châu báu em đổi lấy nỗi buồn đồng đen”
Như nhà thơ, nhạc sỹ Nguyễn Trọng Tạo viết trong lời tựa bìa cuối tập thơ “Hình ảnh Hồ Tây cùng với cánh sen tơ luôn ám ảnh nhiều bài thơ của chị”, cái ám ảnh trải lòng đến mức "Tây Hồ sóng sánh trong huyền mị" trong thơ Hà My gợi cho ta một cảm giác tâm linh, liêu trai, phiêu diêu, mộng mị, có khi như chỉ tâm sự riêng tư với thánh thần…
“Tây Hồ sen vẫn mồ côi
Ngón son ngày cũ giờ thôi hái chiều
Phù Ngài nương chút phiêu diêu
Muộn nhang khói mỏng chỉthêu cẩm hằng”
Thơ ĐHM có những cái nhìn khoáng đạt về con người về cuộc sống, cũng có thể có người cho rằng do chị sống ở trời Tây nên, cách nghĩ cách sống bị ảnh hưởng của văn hóa phương Tây chăng? Người Việt mình xưa nay vẫn bị ảnh hưởng và chi phối bởi văn hóa Á Đông. Tự cổ xưa, tới tận bây giờ, người đời vẫnđịnh kiến nghiệt ngã với những phụ nữ, Tuy vậy trong thơ ĐHM ta thấy ở chị có cái nhìn rất thoáng đạt, không ràng buộc bởi các thuyết giáo và quan điểm phong kiến trong xã hội ngày xưa. Bao nhiêu kỳ vọng về thủy chung, sắt son, chờ đợi của người con gái được người con trai gói chặt trong "muối mặn, gừng cay" nhưng người con gái thì bùng lên mạnh mẽ không chấp nhận cái quan niệm cổ hủ truyền thống mang tính áp đặt đó để rồi "xé vỏ tình rao bán" (Đêm Thái giám).
ĐHM có cái nhìn bi hài đáng thương cho những con người mà theo mình hiểu là cố bằng mọi thứ để đạt được mục đích của mình nhưng đến lúc được hưởng thụ thì lại không còn cái cần để mà hưởng thụ, có cả vấn đề nhạy cảm của xã hội trong đó.
Ngần ngật một đêm Thái giám
Khóc ròng bên vú mỹ nhân
(Đêm Thái giám)
Trong tình yêu, thơ Hà My không thiên về đề tài tình yêu đôi lứa mất mát, dở dang, hoặc khi người ta không có được sự trọn vẹn trong tình cảm đểnêu lên những hoài niệm đẹp vương vấn những nỗi buồn man mác, mà ta nhận thấy ở ĐHM khi yêu, một tình yêu mãnh liệt, cuồng say mà có thể có người sẽ cho rằngđó là sự dung tục hay nhục dục giản đơn. Mình nhớ có lần cũng đã đọc một bài bình của ĐHM viết cho một nhà thơ nữ, tác giả đã bày tỏ: "Tình yêu điểm đỉnh là từ giao lưu, gặp gỡ tâm hồn phát triển, dẫn tới sự gần gũi, tiếp xúc thân thể của đôi tình nhân, đó là nhục dục, để đạt tới tình yêu thăng hoa. Sẽ không có tình yêu hoàn chỉnh nếu chỉ có giao lưu, gặp gỡ tâm hồn mà không gần gũi, tiếp xúc thân thể - tình dục; và ngược lại nếu chỉ có gần gũi, tiếp xúc-tình dục mà không có sự giao lưu, gặp gỡ tâm hồn, thì đó chỉ là sự cưỡng bức, chiếm đoạt thân thể không hơn không kém, dù ở bất cứ hình thức nào. Sự đồng điệu của hai yếu tố ấy bổ sung cho nhau, không thể thiếu trong tình yêu."
“Bờmôi lần tìm bờ môi
vội vàng run rẩy
Trần trụi bản thể một loài sói hoang
ngửi thấy mùi thịt da trong
đói khát điên cuồng
Ôm ấp
Dại khờ
ấn loạn
Bừng bừng một mùa đầy ắp nhục tình”.
(Thảo miên)
Bỡn cợt cả chính những cuộc tình, có lẽ (mạo muội nghĩ)- đó chính là cảm xúc của tác giả đã từng nếm trải, có lẽ; chính chị đã chán chường và khinh miệt?
“ Lột lờ đệm cong thân xác
Oằn những sướng vui
Oằn những sự thật
Dập dình tiếng thở ngắn dài
Cặp mắt đa tình và nụ cười phóng đãng
Chảy lòng thòng …”
(Giường tình)
Với tình yêu mãnh liệt là vậy nhưng rốt cuộc rồi cũng chỉ vậy mà thôi, sau bao cuộc tình, sau bao nhiêu khuôn mặt người, nhân tình thế thái vẫn chỉ có thế, đằng sau những cuộc tình đó ta chợt thấy người con gái như chợt tỉnh cơn say, thảng thốt vì thất vọng "Sao chỉ có thế ta ơi".Kể cả Paris hoa lệ, được mệnh danh là kinh đô ánh sáng của thế giới, chị vẫn cảm thấy như không, có thể nói chị là người không bị choáng ngợp vì vẻbên ngoài, chỉ với vài câu mượn cớ để diễn tả tâm trạng sâu kín mà vẫn không quên gắn hình ảnh "Bờ môi thắm đỏ" rất nữ tính và diễm lệ:
Bờ môi thắm đỏ
Em uống hết rồi
Em ngât ngây rồi
Em lả mềm rồi
Sao chỉ có thế ta ơi?”
(Paris màu rượu chát)
Không biết ngoài đời ĐHM có kiêu sa, khinh bạc đối với đàn ông hay không nhưng trong thơ của chị ta thấy toát lên một chất riêng không lẫn vàođâu mà đọc đến khiến ta cũng thấy chạnh lòng để "ngàn lần thảng thốt".
“Em lẻ một lần ngang qua
Anh có một ngàn lần để nhớ
Em chỉ lẻ một lần vô tình
Anh có cả một ngàn lần thảng thốt”.
(Ngàn lẻ một chuyện tình)
Có thể ĐHM yêu nhiều (he he mình đoán thế) nhưng phải chăng những người đàn ông đến với chị vẫn chưa để lại cho chị đủ một bờ vai tin cậy để cho chị có thể tựa trong suốt cuộc đời này.
Rồi bữa em về thu có lại
Phía trước con đường quá bập bềnh
Bao nhiêu là lá mà gió lẻ
Thổi giữa vô cùng với mông mênh
(Bao nhiêu là lá mà gió lẻ)
hay là
“Tròn ta từ độ cầm tay
Mà sao méo mãi đến ngày tận chung
Đất anh thiếu nửa trùng phùng
Trăng em thiếu nửa vô cùng vì nhau”
(Khuyết đầy)
HMy như muốn níu kéo chút ấm áp của mùa xuân, cái oi ả của mùa hè hay tiết se se, hắt hiu cuối thu vàng mà... "Đóng đông chìm trong đáy hồ tịch mịch. Chốt gió thu khỏi luẩn quẩn vấn vương” (Em sẽ). Có thể chị muốn giấu đi cây cầu mùa thu "để đông ơi thôi đừng đến", cho bờvai người con gái thôi không còn run lên trong cái giá lạnh của những đêm đông,để ngăn lại nỗi buồn, nỗi cô đơn theo "gió xõa vai mềm" đang từng ngày lặng thầm len lỏi làm "Nghẹn dáng em nghiêng" (Sâm cầm viễn xứ).
Xin mượn lời bài Bến Hoàng Hoa mới nhất trên blog HMy để có thểcho rằng HMy như trong cõi tạm khói sương, trong những chuyến bay từ nướcĐức về quê hương:
“Chén trà Bát Bảo ươm khói…
Khói bảo em về như mây
Mây ngỡ em về như khói
Chuyện buồn vui cứ chạy vào đêm „…(Bến Hoàng Hoa)
Rồi kết cục vẫn là rất nhân bản, rất đời, HM đã bộc bạch:
“Trong đời, đã ai có lần mơ ước…
Nhưng mơ chi làm kiếp MỵChâu bi lụy để ngàn năm lông ngỗng bay rạch nát trắng lệ trời?
Thèm chi khả ái Thúy Kiềuđể mấy trăm năm họ Từ phải chết đứng giữa sương gió thanh thiên?
Mà này… cũng đừng mộng ngai vàng hoàng tử rồi một đời phải lộn kiếp lột xác mấy lần hỡi Tấm ơi?„ ( Bến Hoàng Hoa)
Những bài thơ của ĐHM như một cô gái đẹp, kiêu sa lạ lẫm khiến cho bao lữ khách đa tình dù chỉ gặp một lần cũng rất đỗi đam mê.
Cá Gỗ
-----------------------------------------------------------------------------------------------
Nhà bình luận, tiến sĩ Mai Thanh nói về Thơ Đặng Hà My
Thơ Hà My hiện đang được quan tâm của nhiều độc giả yêu thơ với mối cảm tình đặc biệt. Thơ Hà My phong phú về ý tưởng và đa dạng về cách thể hiện.
Về ý tưởng, có thể tạm nêu lên bốn mặt sau đây: Cõi tình yêu; chốn cuộc đời, miền thương nhớ và vùng tự ý thức.
1. Về cõi tình yêu, trước hết, đó là trạng thái yêu mênh mang và cao rộng “ngang tầm vũ trụ”. Thường là khi nói đến tình yêu, Hà My đề cập đến vũ trụ, đến không gian nhiều chiều, thời gian vô tận, bởi tình yêu đối với Hà My là thả lòng hết cả, nên mênh mang, chứ không nhỏ nhoi, chật hẹp; thậm chí, làm lệch xô cả vũ trụ:
Em gấp thời gian thành bước nhảy bốn chiều
Trái đất bẻ cong không gian từ mọi hướng
Chạm vào thân thể anh
Vòng cung định hình xoay ngược
Em hững hờ cơn gió
Thổi tung hết ngàn sao
Nhấp nháy tìm trong đêm
(Bước nhảy thời gian)
Dĩ nhiên, với tình yêu như thế không thể không có yếu tố phồn thực trong thơ Hà My! Xưa nay, yếu tố phồn thực đã tồn tại trong văn chương nói chung và trong thi ca nói riêng, vì thế, là điều tự nhiên khi thơ ca ngày nay có yếu tố này. Ai thành kiến với thơ phồn thực quả là không công bằng! Về yếu tố này, thơ Hà My có tính gợi cảm nhiều hơn là thực cảm; nhà thơ không nói một cách trần trụi, mà chỉ nêu vừa đủ để gợi cho người đọc điều muốn nói, do đó mà thơ Hà My phồn thực, háo hức, thậm chí bạo liệt, chứ không thô tục:
Bờ môi lần tìm bờ môi
vội vàng run rẩy
trần trụi bản thể một loài sói hoang ngửi thấy mùi thịt da trong đói khát điên cuồng.
Ôm ấp
dại khờ ...
(Thảo Miên)
hay:
Đêm nay mình hoá thân
Tan vào nhau
Tan vào giấc mơ
Tan vào thiên đường
Động hoa vàng mở cõi thiên thai…
Tàn đêm
Anh còn đây mùa heo may lắng đọng
Mùa chưa vơi nỗi nhớ
Giờ em con đường tuyết rụng
Hồng hồng
Ửng xước vết chân ai...
(Tự tình)
Đừng tưởng tình yêu trong thơ Hà My chỉ có vậy! Không đâu, cũng nỗi niềm và đắng đót lắm! Trạng thái này thể hiện từ những lời trách móc nhẹ nhàng:
Có một điều em không thể nào biết
Anh một lần đã đủ cho ngàn năm
Em ngàn năm chưa đủ cho một lần
Anh một lần là ngàn lần anh được
Em ngàn lần là ngàn lần em mất
Chỉ đơn giản vậy thôi:
Số một ngàn lẻ một.
(Ngàn lẻ một chuyện tình)
Hơn thế, đi đến cật vấn tình yêu:
Anh giấu gì trong những chiều trống rỗng
Một thảo nguyên xanh hay một trời mây trắng
Giấu vó hoàng hôn
Tung bờm lướt gió
Giấu đám mây hình thiếu phụ
Giấu một nàng tiên...
(Một ngày mây trắng)
Có lẽ “Giường tình” là đỉnh cao của tình yêu thuộc trạng thái này: Buồn bã, chán chường pha màu thất vọng:
Em xoay về bản gốc loài người
cởi bỏ áo quần
rút tung sợi buộc
rũ chăn mền
xếp lại gối đôi
gài viên thuốc lên chiếc giường tình yêu bệnh tật
chiếc giường hàng trăm đôi tình nhân đi qua
lột lờ đệm cong thân xác
oằn những sướng vui
oằn những sự thật
dập dình tiếng thở ngắn dài
cặp mắt đa tình và nụ cười phóng đãng
chảy lòng thòng…
(Giường tình)
Tình yêu trong thơ Hà my bộc lộ đa dạng đến thế, chứ đâu chỉ có tình yêu “bốc lửa” đơn chiều, như có người vẫn nghĩ?
2. Về chốn cuộc đời, trong văn xuôi của Hà My, chốn đó là chàng Hiệp - nghệ sĩ yêu nghề đến điên dại, là người thợ điện khi nghèo thì ăn vận quần áo hở hang đến hài hước, khi trở thành giàu có thì comple – cravat sang trọng, đàng hoàng..., còn ở thơ, trước hết, là hiện thực của không gian gắn liền với đời sống vật chất-tinh thần của nhà thơ, đó là Hà Nội – nơi chôn rau cắt rốn, với những “Tây Hồ nghiêng”, với Tràng An thanh lịch; đó là Sài-gòn dẫu chẳng phải quê hương, chỉ là bất chợt, thế mà:
Một ly cà phê đen
Những khuôn nhìn là lạ
Chợt mưa rồi chợt nắng
Chợt phố chợt mình em
Ngồi mà như hối hả
Đi mà như đang dừng
Cây vẫn mùa xanh lá
Em giữa màu rưng rưng
Chưa nhạt gió heo may
Chưa phai mùa Hà Nội
Đêm Sài Gòn bối rối
Hương nào thảng thốt bay.
(Bất chợt Sài-gòn)
Ngay cả Dortmund –Cộng hòa Liên bang Đức – nơi quê hương thứ hai, cũng lưu giữ trong tâm hồn nhà thơ nỗi niềm nhớ nhung da diết, khi tạm biệt nơi này:
VẮNG
Tạm biệt
Mùa dâng trăng đợi chân về
Bến xưa bóng ngả chớm lề nhân gian
Trời còn hửng sợi gió vàng
Vai nghiêng xõa mái hương nhàn nhạt bay
Phố này mây nhuộm nắng này
Ngày mai vẫy nhẹ bàn tay giã từ
Chao cành táo trĩu riêng tư
Mận sâm sẫm tím chín vừa mắt môi
Dortmund ơi, Dortmund ơi
Mai em đi nhé gửi lời trả vay
Bữa nào trở lại nơi đây
Chắc thu đã chín đong đầy mắt ai!
(VẮNG)
Thật là độc đáo, một bài thơ tạm việt xứ Tây mà lại bằng thể thơ lục bát nhuần nhuyễn, mượt mà Việt Nam đến vậy! Phải chăng, cái độc đáo Hà My thường bộc lộ theo lối “trái khoáy” như vậy chứ!
Cõi tâm linh bảng lảng phải chăng cũng là một chốn cuộc đời của Hà My? Nhà thơ cùng bạn lễ nhập đồng với biết bao giá bóng
Em quay cuồng trong hương khói
Cuồn cuộn cuốn cuồng quay
Thánh hiển linh
Quan Đệ Ngũ - Tuần Tranh- Hoàng Mười - Hoàng Bảy
Thánh Mẫu đài các uy nghi áo vàng áo đỏ
Các Cậu các Cô dỗi hờn như trẻ nhỏ
Tích xưa Cô Chín đánh rơi chén ngọc
Bị Ngọc Hoàng đày xuống trần gian
Hoa gùi trên lưng cong mảnh thân kiều
Lửa uốn lượn vòng tay ngà em múa
Mặt ngợi ngợi thánh thiện nét đài trang...
Em ngoài không gian
Em ảo ảnh lung linh
Ngả nghiêng
Em ném tiền
(Nhập đồng)
Chốn cuộc đời của Hà My còn là không gian văn hóa dân tộc. Quan sát một đám rước kiệu sang mùa, nhà thơ nhìn thấy chất văn hóa dân gian đượm sắc màu Tây Hồ-Hà Nội:
Huyền mị đêm mắt tím
Thăm thẳm Cổ Ngư gió tràn chớp khóe môi đầy
Lồng lộng phương em
Sao trời thả hết sợi tơ xanh nhấp nháy
Vướng buộc đam mê màu cánh sen
E ấp nụ biếc
Nhấp nhô ngọn sóng Phủ Tây Hồ
Đêm vỗ vào đêm
Nhớ tràn vào nhớ...
Câu thơ hạ phàm
Kiệu rước một mùa sang
(Kiệu rước mùa sang)
Còn một chốn cuộc sống kín đáo, đeo đẳng, day dứt Hà My đó là văn chương nói chung và thơ nói riêng! Ở chốn ấy, Hà My thể hiện lòng mến yêu thơ tha thiết, nhưng chưa thật sự bằng lòng với mình qua nhiều bài thơ được đề cập. Song, tập trung nhất là bài “Lệch đỉnh tình yêu” với phụ giải bài thơ rằng: “ Khi những người thân mắng tôi, bảo tôi phải cố gắng rời xa nàng…Tôi đã thử, tôi đã viết về một thể loại khác, tránh không nhắc tới nàng. Vậy mà đêm đêm, nàng vẫn hiện về, tôi căm thù nàng, vì không bao giờ tôi có nàng thật sự, có lúc tưởng đã ôm trọn nàng, nhưng không phải…nàng vẫn xa vời. Tôi đang nói đến nàng Thơ, nàng Thơ không có giới tính, không có khuôn mặt, không có hình dáng…”
Và, nhà thơ viết:
Nàng đã về, đêm
Tôi ôm chặt sợ nàng bay đi mất
Trườn lên người tôi
Như con rắn bạn của Eva,
Lót đỏ cuốn mùi táo chín
Hạt sương rụng cõi địa đàng
Hôn môi tôi, đầm đìa nước mắt,
Hôn môi tôi đầm đìa sự thật
Nàng chẳng khóc vì tôi
Đó, cái chốn cuộc sống của Hà My phong phú vậy đó!
3. Về miền thương mến, trước hết là Mẹ! Trong thơ, Hà My đến với nhiều đối tượng: Khi là với người yêu, khi là với bạn bè thuở ấu thơ, khi là với đồng nghiệp hiện thời..., nhưng, xúc động nhất vẫn là với Mẹ, về Mẹ. Một bài thơ không dài về Mẹ, Hà My nói được những điều cần nói nhất với mẹ. Trước hết, hình ảnh Mẹ sáng ngời tỏa rạng giữ thế gian này:
...
Tất cả những cánh rừng đại ngàn
Tất cả những dòng sông và biển cả
Những cánh đồng ngợp đầy hoa lá
Những phố phường êm ả
Tất cả...
Tất cả...
Bỗng nhạt nhòa
Khi bên Mẹ. Mẹ ơi!
(Mẹ ơi!)
Và tất cả những sức mạnh hữu hình và vô hình không quật ngã con, nhưng chỉ một nếp nhăn trên trán Mẹ đủ cho con ăn năn cả một đời:
Bão tố từ những cánh rừng giật tung lên cành lá
Dòng chảy từ những dòng sông cuộn trào lên thác lũ
Không làm con khiếp sợ
Những cánh đồng tàn tạ
Phủ đầy tuyết trắng
Những con phố lạnh lẽo trong đêm chia ly
Những dối lừa của đầu môi chót lưỡi...
Không làm con buồn
Không làm con băn khoăn
Nhưng..
Một nếp nhăn
Thoáng buồn trên mặt mẹ
Không hài lòng vì con
Đủ cho một đời
Để con ăn năn
Mẹ ơi!
(Mẹ ơi!)
Cùng với “Mẹ ơ!”, Hà My còn có "Thơ tặng Mẹ". Thực chất, đây là lời tâm tình, hơn thế, là lời an ủi Mẹ bắt nguồn từ nỗi buồn của Mẹ, khi Mẹ nghĩ tới con vất vả nơi "bên kia quả địa cầu"; con bị những kẻ chỉ với "giấc mơ tầm thường-cỏn con" muốn làm con ngã gục. Mẹ ơi, "con sinh ra trong mùa trăng khuyết", tiếp xúc đầu tiên với "nữ thần Băng Giá", rồi bao nhiêu chuyện chẳng lành...Bản mệnh con là vậy, nhưng "con không gục ngã, con vẫn yên lành"...Con nói tất cả những điều ấy để “Mẹ đừng lo” cho con! Hà My đã khéo léo sử dụng lời tâm tình-an ủi Mẹ thành tự sự về mình, hơn thế nữa là thái độ của mình trước cuộc đời! Bài thơ với lòng chân thành, dễ cảm nhận gây xúc động rất đáng kể đối với bạn đọc.
Sau Mẹ, miền thương nhớ còn là mảnh đất Hồ Tây, đó là chốn cuộc đời như trên đã nói; đó còn là miền thương nhớ của Hà My: Nào là Hồ Tây với cánh sâm cầm; nào là Đường Yên Phụ với quán cà phê, Đường Cổ Ngư lộng gió giữa hai hồ; rồi nữa, hoa sen lựng hương hồn thu thảo, còn thêm miếu Hai Cô nghi ngút khói hương trầm...(Xem những bài về Hồ Tây).
Thế đó – miền thương nhớ trong Hà My là vậy!
4. Về vùng tự ý thức, đó là nói về ý thức và hành động để Hà My tự khẳng định mình. Dường như nhà thơ có phẩm chất ấy từ khi còn là một đứa trẻ. Hà My kể rằng, khi lên chín mười tuổi, bọn trẻ cùng xóm không dám chơi với, vì coi Hà My như “con yêu tinh” (?). Chắc là nghịch ngợm và bắt nạt bọn trẻ ghê lắm! Từ tự ý thức, đi đến hành động để khẳng định mình có dáng dấp như bà Chúa thơ nôm ở thế kỷ 18 vậy! Rõ rệt, đó là ý thức không thua kém người khác giới, chả thế mà ở bài thơ “Thánh nhập” nghiêm túc là thế, mà nhà thơ đã:
Em ném vào anh
một đồng tiền
Như ném vào con nhái bén
Đang đu mình lên đài sen
Ném tia nhìn vào anh
Thằng đàn ông đã đánh cắp thiên thần của Thánh
Thằng đàn ông đang lom khom nhặt
Nhặt những đồng tiền
Nhặt hài xanh em vứt
Nhặt tàn hoa nát rụng
Nhặt cả tàn hương
Cả tiếng cười khanh khách
Cả cái nhìn khinh bỉ của em
Cúi đầu im lặng...
( Thánh nhập)
Thì ra, Hà My dựa vào Thánh nhập để “hạ bệ” người khác giới vậy đó!
Song, có lẽ, vùng tự ý thức mà nhà thơ đạt tới đỉnh cao là bài thơ “Paris màu rượu chát”. Tất cả hào quang tráng lệ mà người ta ngưỡng mộ, thậm chí đến cả Quân vương mà người ta tôn vinh, đều dưới tầm của cái đẹp và cái tự nhiên nói chung, và cái đẹp của người đàn nói riêng.
Đó là:
Chiều quấn lên tháp Eiffel chiếc váy hời hời
Chiếc váy lơi lơi
Bung tà huyết dụ
Và là:
Giọt nắng trần truồng
Lõa lồ cung điện
Giọt nắng lạnh lùng
Trắng phơi vương miện
Giọt nắng trằn mình
Nhuốm tượng Quân vương
Trong các mặt của ý tưởng thơ, vùng tự ý thức được thể hiện gián tiếp, kín đáo, nhưng là vùng rất có ý nghĩa xã hội như bài thơ vừa dẫn. Tương tự, ở một khía cạnh khác, bài thơ miêu tả về cái mặt người bị lõm cũng rất có ý nghĩa xã hội (Xem bài “Lõm mặt người”). Mong nhà thơ Hà My sẽ có nhiều bài tương tự như vậy.
Ngoài ý tưởng thơ, hình thức thể hiện của thơ Hà My cũng cần thiết được đề cập đôi nét.
-Trước hết, về ý tưởng thơ, Hà My thuộc nhà thơ coi trọng việc làm thơ theo ý người xưa là “thi mạch kỵ lộ”. Quả vậy, nhiều người đọc thơ Hà My nói “cảm thấy hay, nhưng không hiểu hết!”. Nếu chia thơ theo cấp độ cảm nhận đối với số đông bạn đọc, thì có thể thấy như sau: dễ hiểu; hiểu được; khó hiểu; và không hiểu. Thơ dễ hiểu thì đơn giản là dễ hiểu, đến mức như là diễn ca vậy đó; thơ hiểu được là thơ thực sự thơ cho số đông, kể cả người sành thơ và không sành thơ; thơ khó hiểu kén người đọc lắm, số người đọc phần đông là dân sành thơ, nhưng đóthường là thơ hay. Còn thơ không hiểu, thì cổ kim-đông tây chả mấy ai ưa mộ, kể cả độc giả sành thơ nhất! Thơ Hà My thuộc dạng thơ ở cấp độ thứ ba: Thơ khó hiểu và là thơ hay!
-Thứ đến, về thi từ-thi ngữ, rộng ra là hình tượng thơ, Hà My đạt được sự độc đáo đáng kể. Đó là những ngôn từ hiếm gặp, thậm chí mới mẻ như “chiếc váy hời hời”, “chiếc váy lơi lơi” “Chống chếnh bước soi nghiêng”, “chiều nghiêng”, “Gối chăn xô nhau ưng ức”..., nhiều lắm, không sao kể xiết! Những hình tượng thơ đẹp đọc lên thấy ngay cái “vị hay” ngấm vào cảm nhận mà không tự giải thích được vì sao nó hay, thí dụ:
Con dế hát dưới bụi tầm gai
Có một màu trời như khúc du ca của lá
Con dế hát dưới giàn thiên lý
Có một làn hương như khúc du ca của núi đồi
Con dế hát dưới khóm hoa nhài
Có vũ hội trắng và khúc du ca của trăng
(Lời cho dế)
Cũng cần nói thêm về các hình tượng thơ Hà My thường dùng, đó là điệp tầng: Ý tưởng thơ được nhấn nhiều lần, mà ta thường gặp ở nhiều bài thơ của Hà My, thí dụ, “anh dấu gì”, anh dịch chuyển gì”, “anh sẻ chia gì” trong “Một ngày mây trắng”; hoặc ký tưởng: Thơ gửi gắm ý tưởng, thí dụ, bài “Nhập đồng” tưởng chỉ nói chuyện lên đồng với nhiều giá đồng, nhưng còn gửi vào đó thái độ “hạ bệ” đám đàn ông!
- Cuối cùng, là vần điệu. Thơ Hà My phổ biến là thơ tự do, nên được chú ý về điệu! Đáng chú ý là, những bài thơ thuộc dạng điệp tứ (ý tưởng thơ được nhấn lại), thì bài thơ có kết cấu chặt chẽ và thi điệu nhuần và mượt. Thấy thêm rằng, thơ lục bát của Hà My dẫu chưa nhiều, nhưng được thể hiện khá mượt mà, thí dụ:
VẮNG
Tạm biệt
Mùa dâng trăng đợi chân về
Bến xưa bóng ngả chớm lề nhân gian
Trời còn hửng sợi gió vàng
Vai nghiêng xõa mái hương nhàn nhạt bay
Phố này mây nhuộm nắng này
Ngày mai vẫy nhẹ bàn tay giã từ
Chao cành táo trĩu riêng tư
Mận sâm sẫm tím chín vừa mắt môi
Dortmund ơi, Dortmund ơi
Mai em đi nhé gửi lời trả vay
Bữa nào trở lại nơi đây
Chắc thu đã chín đong đầy mắt ai!
Thơ 5 chữ khá chuẩn mực cũng có chỗ đứng khá vững trong thơ Hà My, chẳng hạn:
Sài Gòn bất chợt
Chưa nhạt gió heo may
Chưa phai mùa Hà Nội
Trời Sài Gòn hôi hổi
Chợt òa mưa bóng mây
Cà phê rơi nhanh hơn
Lời nào như cũng vội
Đêm Sài Gòn bối rối
Nhấp nháy bao giọt buồn
Lần đầu hay lần cuối
Những con đường đan chen
Thì thầm hay vẫy gọi
Lạ lùng hay thân quen
Một ly cà phê đen
Những khuôn nhìn là lạ
Chợt mưa rồi chợt nắng
Chợt phố chợt mình em...
Bất chợt, tôi nghĩ, giá như thơ Hà My có thêm nhiều hơn nữa những bài thơ thuộc các thể thơ lục bát , song thất lục bát, thơ 5-6-7 chữ... hẳn là vườn thơ Hà My đậm sắc hơn nữa!
Cần nói gì về sự chưa vừa lòng đối với thơ Hà My? Chỉ có hai điều có tính nhắn nhủ:
Một là, thơ khó hiểu là thơ hay, nhưng Hà My cần biết “cảnh giác” dừng lại trước ranh giới giữa khó hiểu và không hiểu! Khó hiểu là thơ hay, nhưng không hiểu thì làm sao còn cái hay để mà hiểu; hai là, thơ tự do cần có điệu, thậm chí có vần hạn chế! Âm nhạc làm say đắm lòng người vì âm nhạc có giai âm - đó là thế mạnh của nhạc. Thi ca có vần điệu – cũng là thế mạnh riêng của thơ so với các dạng văn chương khác, dại gì mà nhà thơ tự tước bỏ nó đi! Vậy nên, Hà My đừng bỏ quên điệu trong thơ tự do của mình thơ tự do
Đó chỉ là đôi lời lưu ý Hà My – có thể trong quá trình tiếp xúc độc giả, nhà thơ đã tự nhận ra những điều ấy.
Chúc mừng nhà thơ Hà My về thành công đáng kể trong sự nghiệp thi ca của mình. Mong nữ thi nhân tiếp tục xứng đáng hơn nữa trên thi đàn của chúng ta!
Hà Nội, tháng 7-2011
M.T
-----------------------------------------------------------------------------
TIẾN SĨ NGUYỄN KIM HỒNG:
NGHIÊNG XUỐNG TÂY HỒ 1 CỦA ĐẶNG HÀ MY- MỘT NỖI NỖI NIỀM VỀ THIÊN NHIÊN TÂY HỒ
Về thơ Đặng Hà My , một hiện tượng thi ca mới và lạ với sức sáng tạo nghệ thuật đáng trân trọng trên thi đàn hiện nay... Tôi chọn đăng bài viết bình bài thơ TÂY HỒ 1- NGHIÊNG XUỐNG TÂY HỒ 1 đăng ngày 14 tháng 9 năm 2010 của Đặng Hà My lên đầu là những mong để " giải mã nghệ thuật " về một tiếng lòng trong dòng ý thức cảm xúc , liên tưởng NGHIÊNG về thành kính của Đặng Hà My với Tây Hồ - Tràng An quê hương khi chuẩn bị vào Lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long.
Một nét đặc sắc của thơ Đặng Hà My là thơ nói tiếng lòng tha thiết của mình bằng những ẨN TƯỢNG TRỮ TÌNH TRIẾT LUẬN ( ẩn tượng chứ không phải ấn tượng ).
NGHIÊNG XUỐNG TÂY HỒ 1 của Đặng Hà My cũng như các bài thơ khác trước đó của Đặng Hà My như : THẢ ; GƯƠNG ; CHÂN TRẦN TRONG NẮNG HẠ đến NGHIÊNG CHIỀU , rồi NGHIÊNG CHIỀU 2 ; NGHIÊNG CHIỀU 3, dường như có một nét chung đến nay đã định hình trong tư duy thơ của Đặng Hà My là TƯ DUY THƠ BẰNG ẨN TƯỢNG TRỮ TÌNH TRIẾT LUẬN . Ẩn tượng trữ tình là những hình ảnh có tính biểu tượng mang tính sáng tạo riêng, độc đáo của nhà thơ , có giá trị so sánh ngầm , hoặc gợi ra những so sánh liên tưởng gắn với dòng ý thức cảm xúc, liên tưởng - một trường tưởng tượng , cảm nhận , cảm thức riêng sinh động của cá thể nhà thơ, có ý nghĩa trữ tình triết luận để biểu hiện Cái Tôi tâm trạng nhà thơ. Đó là những ẩn tượng trữ tình " Thi tại ngôn ngoại". Với Đặng Hà My, dường như khi hình thành ý thức nghệ thuật trong sáng tác một bài thơ , sau khi tìm ra CÁI TỨ CHỦ ĐẠO , Đặng Hà My rất chú trọng việc khám phá cho được những ẩn tượng trữ tình để gửi gắm những ý tưởng triết luận của mình để neo đậu cái tứ chủ đạo của bài thơ vào đó. Từ đó, Đặng Hà My triển khai rất phóng khoáng DÒNG Ý THỨC CẢM XÚC , LIÊN TƯỎNG chủ đạo của mình qua những hình thức biểu hiện trong thơ với những sáng tạo độc đáo.
Trong Nghiêng Xuống Tây Hồ 1 , Đặng Hà My đã khám phá và sử dụng những ẩn tượng trữ tình triết luận độc đáo , gắn bó, HOÀ với thiên nhiên - môi trường Tràng An . Đó là " sen " , "sâm cầm " , " miếu Hai Cô " và " yêu tinh "! Từ đó mà triển khai cái tứ chủ đạo của bài thơ theo dòng ý thức cảm xúc , liên tưởng của con người cá nhân tự do của mình trong cái không gian nghệ thuật Tây Hồ - Tràng An với thời gian nghệ thuật của riêng mình với thủ pháp phá vỡ các giới hạn tuyến tính truyền thống . . . Những ẩn tượng trữ tình đó đã đưa cảm xúc, liên tưởng về với thời gian và không gian của thời quá khứ hồn nhiên như thiên nhiên của con người Tây Hồ, của thiên nhiên môi trường Tây Hồ trong cái đẹp nguyên sơ hồn nhiên của chính nó .
Với ẩn tượng trữ tình SEN Tây Hồ, bài thơ đã đưa lại cho người đọc những cảm thức liên tưởng về thời gian, về không gian cùng với vẻ đẹp nguyên sơ, tinh khiết của thiên nhiên Tây Hồ trong quá vãng . Con người Tây Hồ - Tràng An trong ký ức vừa như gần, vừa như xa của thời gian ngàn năm lịch sử hiện về sống động với cái đẹp hồn nhiên như thiên nhiên trinh trắng tuổi thơ ngây như đang HOÀ cái đẹp của mình trong cái đẹp cũng hồn nhiên , tinh sạch nguyên sơ của thiên nhiên - môi trường sống của chính mình. Đó là trời - nước Tây Hồ đẹp thanh khiết như Sen trắng và động đạt trong tiếng sâm cầm vỗ cánh xôn xao " oà cuối sóng " :
Sâm cầm vỗ
Tiếng xao oà cuối sóng
Sen nở
Hé trong em
Và
Sen Tây Hồ
Trắng ngần như tay ngọc
Một thời gian và không gian quá khứ của đời người ùa về, ĐỒNG HIỆN trong dòng cảm thức thẩm mỹ về những nét đẹp đã sống ngàn năm Tây Hồ của nhà thơ , gợi cho người đọc những cảm xúc , liên tưởng về cái đẹp của sự hồn nhiên , trinh trắng của người con gái Tây Hồ - Tràng An tuổi trăng tròn. Hình tượng sen trắng và hình tượng " em " trong thơ hoà quyện vào nhau tạo nên một ẩn tượng trữ tình giàu chất triết luận về sự tinh khiết , trong trắng thanh cao của con người trước thiên nhiên của mình.
Cái hồn cốt tinh khiết , thanh cao của thiên nhiên - môi trưòng Tây Hồ của người Tràng An kết tinh trong ẩn tượng trữ tình " Sen " và "Sâm cầm" đã được Đặng Hà My hoà với cái đẹp nguyên khai hồn nhiên, trinh trắng , thướt tha yểu điệu như tiên nữ bên hồ của người thiếu nữ Tây Hồ xứ Tràng An thanh lịch đang nghiêng xuống Tây Hồ soi mình trong làn nước xanh trong như bóng dáng của ngàn năm hiện về :
Sâm cầm vỗ
Tiếng xao oà cuối sóng
Sen chúm chím cười
Sen nở
Hé trong em
Chiều chao theo
Gót ai về Yên Phụ
Gíó xoã vai mềm
Chống chếnh bước soi nghiêng
Sen đẹp cái đẹp tinh khiết , trinh trắng , thanh cao mà gần gũi, thân thuộc , và vẻ đẹp trong trắng, thanh khiết của người thiếu nữ trinh nguyên :
Sen Tây Hồ
Trắng ngần như tay ngọc
là nét đẹp hoà quyện trong cuộc sống trải ngàn năm của người Tây Hồ - Tràng An. Và chứng nhân của lịch sử là miếu Hai Cô ngàn năm còn đó . Trong dòng ý thức cảm xúc , liên tưởng của Đặng Hà My, sự hoà quyện vẻ đẹp của thiên nhiên Tây Hồ với vẻ đẹp của người con gái Tây Hồ trải ngàn năm qua đã lay động , làm cảm động cả chốn u huyền linh thiêng :
Sen Tây Hồ
Trắng ngần như tay ngọc
Em hái ngày rằm
Lên cúng miếu Hai Cô
Nén hương vừa thắp
Đã bùng lên ngọn lửa
Một nét độc đáo trong " Nghiêng xuống Tây Hồ 1" của Đặng Hà My là sự sáng tạo ẩn tượng trữ tình : " Yêu tinh ", có giá trị triết luận sâu sắc . Đó là ẩn tượng trữ tình biểu hiện con người cá nhân tự do trong thiên nhiên của nó . Đó là một ẩn tượng trữ tình mang ý nghĩa đối thoại nhân thế. Đối thoại với thời gian quá khứ khi con người cá nhân tự do không có quyền tự biểu hiện những phẩm chất cá nhân của riêng mình, mình là mình với cá tính tính riêng, tất cả bị đánh " đồng " vào mẫu số chung của số đông. Con người chỉ còn là một mẫu số chung nhạt nhoà. Ai khác lạ, có ý thức cá nhân với cái riêng mình phải là của mình, không giống với số đông, với khuôn mẫu chung thì bị coi là dị biệt, bị xa lánh , lên án . Đặng Hà My đã dùng ẩn tượng trữ tình " yêu tinh " để biểu hiện cái nhìn một thời trong quá vãng về con người cá nhân ... của người Hồ Tây - Tràng An trong trường liên tưởng đồng hiện cảm xúc đau xót về thân phận con người cá nhân trong cái thời duy ý chí với những khuôn mẫu , áp đặt... Tình yêu là phạm trù rất cá nhân , nhưng cũng không còn mang tính riêng , rất riêng của trái tim mỗi con người cá nhân.Nó là thứ tình yêu tuân theo một khuôn mẫu nào đó . Lời tỏ tình không còn biết là chân thật hay giả dối khi nó cũng không còn là tiếng từ trong sâu thẳm của trái tim. Bởi nói lời tỏ tình là " anh đang nói những lời trong phim ". Từ trong gia đình cho đến ngoài xã hội, đến cả cái rất cá nhân là tình yêu , con người cá nhân tự do trong thiên nhiên của nó không được thừa nhận :
...Mẹ nói
Hay giống yêu tinh...
Ngày mới lớn
Lũ trẻ quây quần đầu ngõ
Chẳng chịu chơi cùng
Nói em đáo để
Yêu tinh ....
Cái bữa tan trường
Cầm tay em anh nói
Rất yêu em
Thương nhớ đến trọn đời
Rụt tay
Em ngả ngớn cười
Cười anh đang nói những lời trong phim
Anh cúi đầu giữa màu phượng tím
Lầm bẩm lời buồn
Em ma mãnh
Yêu tinh. . .
Ẩn tượng trữ tình " Yêu tinh " như một sự đối thoại nhân thế của con người cá nhân tự do trong thiên nhiên - môi trường của mình với cuộc đời từ thời quá vãng đến hiện tại . . .
Ở hai khổ thơ cuối, dòng ý thức - cảm xúc - liên tưởng đưa người đọc về trong sự cảm nhận về thời gian và không gian ở thời hiện tại . Ở hai khổ thơ cuối cái tứ " NGHIÊNG " chủ đạo đã kết tinh dòng ý thức - cảm xúc- liên tưởng của bài thơ, và mở ra cho người đọc những cảm xúc - tưởng đồng sáng tạo với nhà thơ.
Năm tháng trôi qua
Em trở về Yên Phụ
Gío vẫn xoã vai mềm
Vẫn chống chếnh chân em
Sen trắng vẫn còn
Miếu Hai Cô vẫn đó
Mà hồn về Bất Bạt rọi trăng tiên
Đó là cảm nhận về thời gian và không gian ở thời hiện tại trong sự giao cảm giữa con người với cảnh vật Tây Hồ. " VẪN " CÒN ĐÓ VỚI THỜI GIAN :
Gío vẫn ...
Vẫn chống chếnh ...
Sen trắng vẫn còn
Miếu Hai Cô vẫn đó
Cái còn vẫn phải còn " Dù năm tháng trôi qua " . Nhưng điều làm cho dòng cảm xúc bỗng nhiên lặng lại xót xa khi dường như thiên nhiên - môi trường Tây Hồ đã thiếu vắng một cái gì đó tối linh thiêng đối với sự sống còn của nó .Cái hồn cốt của cái đẹp tinh khiết , thanh cao, thi vị của Tây Hồ nay đã như thoát xác khỏi Tây Hồ :
Mà hồn về Bất Bạt rọi trăng tiên
Câu thơ để lại trong lòng người đọc một cái gì vừa xa xót , vừa tiếc nuối . . . !
Đặng Hà My có có cách kết thúc bài thơ , dường như kết mà chưa kết . MỘT CÁCH KẾT MÀ MỞ CHO DÒNG Ý THỨC - CẢM XÚC - LIÊN TƯỞNG KHÔNG BAO GIỜ ĐỨT DÒNG CHẢY CỦA NÓ . Cách kết thúc gửi lại một nỗi niềm day dứt xót xa . Nó tạo ra hô ứng đồng sáng tạo trong cảm thức thẩm mỹ của người đọc.
Thắp nén nhang chiều
Vương cánh sâm cầm viễn xứ
Bóng đổ Tây Hồ
NGHẸN DÁNG EM NGHIÊNG . . .
TS. Nguyễn Kim Hồng
Thu 2010
----------------------------------------------------------------------
(Đọc tập thơ NHIÊN SƠ của Đặng Hà My – Nxb Văn Học, 2011
TS TRỊNH QUỐC DŨNG
Mới lần đầu ghé trang nhà blog của chị, đập vào mắt tôi là những bài thơ ngang dọc, không vần vèo, thú thực tôi không có ấn tượng gì đặc biệt (tôi vốn ghét thơ). Chỉ có ấn tượng bởi mấy bức ảnh chân dung trong đó. Nhưng mà lại không thích người, chỉ mê vì cảnh đẹp. Rồi cũng nán lại “đọc tạm” vài bài thơ ở đó. Chẳng thấy hay ho gì cả, cũng… bình thường thôi. Tôi nghĩ vậy và rồi quên đi nhanh chóng…
Thế mà tự dưng sau đó lại đọc được câu này: “Cát nơi ấy/trùng khơi nơi ấy/em mang về/vời vợi chiết vào thơ”. Những câu thơ ám gợi người đọc về biển cả, về trùng dương cát trắng. Một nỗi chia xa, nỗi đớn đau đem chưng cất thành những câu thơ. Thơ như thế ắt hẳn phải mặn và chát lắm.
Không ai biết thơ xuất hiện từ khi nào. Cũng chẳng biết lúc nào thì thơ sẽ không còn tồn tại. Chỉ có một điều này, mà nói như nhà thơ người Mỹ – William Carlos Williams: “Không thể tìm ra các tin tức trong thơ, thế nhưng hàng ngày, con người vẫn chết thê thảm vì họ thiếu những điều chỉ tìm thấy trong thơ”. Nghe sợ quá! Những điều gì ở thơ mà khiến người ta phải chết tức tưởi như vậy?
Từ xa xưa, kinh kỳ là mảnh đất phồn hoa đô hội, bao nhiêu tinh hoa tứ xứ đều về quần tụ tại đây. Đó dĩ nhiên cũng là nơi mà các tài tử văn nhân gặp gỡ và đàm luận. Thế nên, ngày nay chúng ta mới có một hoài cổ của Bà Huyện Thanh Quan, một sắc sảo của Hồ Xuân Hương, một hóm hỉnh của Đoàn Thị Điểm và còn nhiều giai thoại văn chương khác nữa, để giật mình kinh dị trước những con người tài danh này. Đọc thơ chị, tôi cũng gặp cái giật mình đó. Giật mình “của chua sấu rụng sân đình” trong dải áo Thị Mầu, “hồng hồng tuyết tuyết” trầm tĩnh, bác học trong làn điệu ca trù khi người ca nương lạc bước đêm về Quán Thánh, ngỡ ngàng phiêu diêu trong áo lụa Hà Đông. Đến khi trở sáng, tỉnh giấc nồng nàn, tôi bắt gặp “đắm đuối ngơ ngẩn nhìn/rụng mùa ngân xuyến” và “rơi giọt trong veo mùa quyến luyến” mà bóng đêm vô tình lưu lại trong tâm trí.
Đặng Hà My
Nhiều người nhận xét, con gái Hà Thành kiêu sa và đài các. Riêng tôi thì thấy họ thật thông minh và tinh tế. “Em gấp thời gian thành bước nhảy/ bốn chiều/ Trái Đất bẻ cong không gian từ mọi hướng/ Chạm vào thân thể anh/ Vòng cung định hình xoay ngược” là sự thông minh trong tưởng tượng hình ảnh và liên kết các hành động với nhau. “Con đường khuya/ Thả lên môi lời lá rụng/ Lẫn vào tiếng chuông rơi/ Cơn sóng níu bờ trôi…trôi…” là sự tinh tế trong quan sát sự vật và thể hiện cảm xúc của chủ thể. Như thế, nếu họ có kiêu sa hay đài các cũng phải thôi, vì đó là sự tự tin của những người phụ nữ bản lĩnh và biết rõ giá trị của mình. “Em chỉ giản đơn con gái Hà Thành/ Đã biết trắng cùng anh…/ Đã biết xanh cùng anh…/ Đã biết cười cùng anh…”. Vâng, con gái Hà Thành là như thế đó.
Ám ảnh về văn hóa Thăng Long hiển hiện trong rất nhiều bài thơ của chị. Đó cũng là mạch tiếp nối cái giật mình trước sự tài hoa của tiền nhân thuở trước. Một tiếng chuông la đà Trấn Vũ, một bóng chim sâm cầm chao liệng giữa khung trời nhỏ hay chỉ là nỗi e ấp của bông hoa nhài chúm chím trong nắng mai cũng khiến người phụ nữ nhạy cảm này xao động “Phía cành trúc chao nghiêng trái tim em/ đã hóa thành ngọn sóng/ Vỗ tiếng chuông ngân/ Biến thành câu hát” và run rẩy “Hương nhài lỡ kiếp trời đày/ Vương chiều Yên Phụ dứt day sâm cầm”. Nơi đó vẫn còn “Huyền mị đêm mắt tím/ Thăm thẳm Cổ Ngư gió tràn chớp khóe môi đầy” khiến “Cho em được hé cánh sen chiều trong trắng/ Để ngọc ngà non nuốt mãi Tràng An”.
Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo đã từng nhận xét rằng, phái nữ thường mạnh về thơ tình. Quả thật vậy. Trong thơ chị, đậm đặc một khát khao yêu đương bỏng cháy của người phụ nữ Á Đông. Chất men tình này cứ lênh lang, sóng sánh trong từng câu, từng chữ ở mỗi bài thơ. Là người xinh đẹp và thông minh nên chị biết rõ cái cảm giác chênh vênh, mỏng manh của tình yêu sẽ đưa mình đi tới đâu và về đâu. Để từ đó mà thấy được cái nhiên sơ của tình yêu “Từ thoạt kỳ thủy/là muôn đời/âm thanh đầu tiên của loài người: Anh yêu Em!” và ngang trái như mối tình Mỵ Châu “Lông ngỗng bay trinh trắng cả ngàn năm”. Ngay từ thời nguyên thủy, tình yêu có lẽ đã song hành với loài người với nhiều cung bậc tình cảm. Đông Tây kim cổ đã có biết bao nhiêu thiên tình sử thật đẹp và thật buồn. Trong văn học và nghệ thuật, không hiểu sao lâu nay, đề tài tình dục luôn là một chủ đề nhạy cảm và tồn tại một “vùng cấm” bao quanh nó. Do rào cản văn hóa của các dân tộc? Do ý thức thẩm mỹ của người thưởng thức? Hay là do người sáng tác “non tay” nên chưa bộc lộ được hết vẻ đẹp nguyên khôi của nó? Thành ra, vấn đề tình dục vẫn sẽ đi giữa lằn ranh giới – cái đẹp và sự dung tục, giống như “đang trôi trên một dòng nước” ở “hai bờ cuộc sống” (ý thơ Tagore). Thơ chị nhiều lần đề cập đến vấn đề này, dạn dĩ và trực tiếp “Bờ môi lần tìm bờ môi/vội vàng run rẩy/ Trần trụi bản thể một loài sói hoang/ ngửi thấy mùi thịt da trong/ đói khát điên cuồng”. Đôi khi, cái bản thể trần trụi ấy cũng khiến cho ta nhói lòng, vì “cọng măng đắng mang ngâm vào lòng ớt/ cay xé thân em”.
Trong tác phẩm Người bệnh cuối ngày, bác sỹ Lê Đình Phương có một ý tưởng là huyền sử về Lạc Long Quân và mẹ Âu Cơ trăm trứng với cuộc chia con lên rừng xuống biển cũng có thể kiến giải như một cuộc chia ly đầu tiên của người Việt. Đấy có phải định mệnh của dân tộc này không, không ai đoán biết được. Có phải, xuất phát điểm như thế nên nỗi buồn như là một đặc điểm cố hữu của người Việt? Do vậy mà con người trên mảnh đất này thường tìm đến thơ, vốn là người bạn trăm năm của nỗi buồn, để sẻ chia, để trút bầu tâm sự? Tôi chợt nhớ tới nhà thơ Hoàng Cầm, trong một lần trả lời phỏng vấn có nói đại ý rằng tính cách của người Việt rất gần gũi với thơ, trội hẳn lên so với các dân tộc khác. Đó là cách nghĩ, cách sống tình cảm, đặc biệt là sự gần gũi quấn quít nhau, nhường cơm sẻ áo trong khi hoạn nạn, tình cảm bạn bè, bà con làng xóm. Thơ là tấm gương của các tính chất ấy. Với những người xa quê, luôn mang trong mình cảm giác tha hương, điều này càng thể hiện rõ. Những đêm vắng lẻ loi, nhớ những chiếc lá rơi bên dòng sông tím, nghe khúc du ca về một bông hoa gạo, ai đó bất giác “chân trần trong nắng hạ/ Rộp một đời đa đoan/ Má hồng nhan bạc phận/ Hương sắc như mây ngàn” và ngấm ngầm cảm thấy “Câu thơ chết đuối dưới chân cầu… Về đâu?”. Chỉ có loài thi sĩ mới biết xót thương và đa mang như thế.
Vậy là, chúng ta không/khó thể tìm thấy tin tức gì từ những bài thơ. Cũng đúng là không có một loại hình nghệ thuật nào lại khiến cho loài người phải đau đầu nhức óc giống như thơ cả. Nhưng, mặc kệ khen chê của thói đời, một số người vẫn tiếp tục dám sống với đam mê, vì rằng họ muốn trở về với tính bản thiện của mình mà vô tình hay hữu ý, không ít người đã đánh mất nó. Có phải bởi thế mà có biết bao người đã phải “chết thê thảm” vì thiếu những điều chỉ tìm thấy trong thơ?
TQD Germany 12.2011
--------------------------------------------------------------------
THƠ ĐẶNG HÀ MY ( nhà văn NAM DAO GIỚI THIỆU)
Có thể có nhiều hơn ba Đặng Hà My. Nhưng giới thiệu 9 bài thơ, tôi xin khoanh vùng vào ba, và mỗi một Hà My là một ngạc nhiên, ít ra là cho tôi.
Có Đặng Hà My của Hà Nội. Đài các. Kiêu sa. Kiệu rước mùa sang phủ Tây Hồ, trên con đường bóng rợp Cổ Ngư. Có cà phê Yên Phụ, giọt nhỏ tí tách, quên nhớ nôn nao. Có mùa thu, ĐHà My gọi tên là Hà Nội, nơi nàng sinh ra, lớn lên, và dẫu chẳng phải là chim di,nàng vỗ cánh bay đến một chân trời mây gió song song, để:
Có những đêm về nghe tiếng chuông Trấn Vũ/
Vỗ gọi hồn sen / Hương đội sóng lên ngôi....
08.2011
(bài viết dài nên HMy chỉ trích dẫn vài dòng đầu tiên)
--------------------------------------------------------------------------------
Về Thơ Đặng Hà My (nhà thơ nhạc sĩ Nuyễn Trọng Tạo) viết:
NTT: Đặng Hà My sống ở Đức nhưng lòng thì luôn hướng vọng về Hà Nội. Hình ảnh Hồ Tây cùng với sen tơ luôn ám ảnh nhiều bài thơ của chị. Đọc thơ chị như đọc một giấc mơ của thiên nhiên thấp thoáng bờ vai trần thiếu nữ. Nhưng đó chỉ là cánh diều mỏng manh của thân phận cắm sâu vào “nâu chát vùng hồ”. Đời mà sang. Buồn mà sáng. Đó là thơ của “họa mi ngàn năm nơi đỉnh sóng vẫn ngậm nụ thiên đường”…
Hà Nội 09.2011
______________________________________________
Còn những dòng nhắn viết ân tình khác bạn bè dành cho ĐHMy, nhưng trang viết có hạn, HMy sẽ gom lại như những tri ân và tổng hợp khi tái bản Nhiên Sơ. Xin trân trọng cảm ơn!
Blogger Đặng Hà My (yahoo360plus) 28.03.2012
chúc vui vẻ trẻ xinh đẹp
Bài viết hay quá, mời bạn chia sẻ khoảnh khắc tại http://sinhvatcanhvn.net
Chào Bác! Tôi
đã được đọc thơ của Hà My, Nữ Sỹ Hà Thành trên nguoibanduong.net. Tôi
rất khâm phục tài thơ của Nữ Sỹ. Trong Hà M..
Chào Bác! Tôi
đã được đọc thơ của Hà My, Nữ Sỹ Hà Thành trên nguoibanduong.net. Tôi
rất khâm phục tài thơ của Nữ Sỹ. Trong Hà My có một chút của H..
Chào Bác! Tôi đã
được đọc thơ của Hà My, Nữ Sỹ Hà Thành trên nguoibanduong.net. Tôi rất
khâm phục tài thơ của Nữ Sỹ. Trong Hà My có một chút của Hồ Xuân Hương,
Bà Chúa Thơ Nôm, một chút của Bà Huyện Thanh Quan, Hồng Hà Nữ Sỹ và một
tài thơ với ngôn ngữ hiện đại. Tiếc là chưa được đọc phần văn xuôi của
Hà My. Cho nên, bài viết của Bác là một bữa tiệc tinh thần cho tôi hôm
nay. Tôi tâm đắc với Bác ở điểm một của phần"góp ý kiến". Ấy là làm sao
đừng để thơ quá khó hiểu, chỉ thấy hay mà không hiểu thì rồi người đọc
cũng chóng chán. Nói chung, Bác đã làm tôi...sướng! Nói như ngôn ngữ
"ten" bây giờ là...chuẩn men! Xin Bác nhận từ đây lòng biết ơn chân
thành của cá nhân tôi. Tôi sẽ còn phiền Bác nhiều nữa đấy, nếu nhà Bác vẫn rộng cửa. Chúc Bác và đại gia đình sức khỏe và có nhiều cảm hứng!
Trả lời nhận xét này
Mai Thanh Mai Thanh Nhân danh cá nhân và thay mặt Hà My, tôi chân thành cảm ơn Luu!
trái trên cùng máy tính giống như khi mình save file đó) rồi chọn "Lưu
tr..
trái trên cùng máy tính giống như khi mình save file đó) rồi chọn "Lưu
trang dưới dạng" (Save page As) bấm vào đó để lưu trang đang mở. Trang
đó sẽ được lưu lại trong một thư mục của Hà My trong máy tính. Mình sẽ
xem được tất cả những gì trong trang đó của mình. Lần lượt lưu tất cả
các trang còn lại. Mất một ít thời gian nhưng mình còn lại tất cả 3 năm
qua My à. Hôm qua mình làm rồi.

markdown:
[](http://blog.yimg.com/3/1uyeB.17s5_DVzyf_qhDueMbcQwFSqvSDS.Dbr2.QljuVhF8lhsv_A--/0/o/11gc83ToCxJJPUvnCZ38jg.jpg) [](http://blog.yimg.com/3/1uyeB.17s5_DVzyf_qhDueMbcQwFSqvSDS.Dbr2.QljuVhF8lhsv_A--/0/o/11gc83ToCxJJPUvnCZ38jg.jpg)
![ IMGP3756.JPG](http://blog.yimg.com/3/1uyeB.17s5_DVzyf_qhDueMbcQwFSqvSDS.Dbr2.QljuVhF8lhsv_A--/0/l/11gc83ToCxJJPUvnCZ38jg.jpg)
ÂN-TÌNH...
Ba năm trôi qua rồi, có lẻ thì phải;
Ông bảo vệ không còn ở đó, người ta đã tiễn đưa ông về hư vô.
Do một lời chỉ bí mật mà em vào được Làng xưa: Yahoo 360Plus!
Khi cánh cửa được mở...hoang đắm trong vùng yên lặng...
Tinh cầu chết, tinh cầu hoá thạch như truyện cổ tích, tinh cầu giờ chỉ còn mình em với những ngôi sao nhấp nháy xa xưa huyền mị, tất cả đều câm. Sự tạo ra và huỷ diệt cũng chính con người kích hoạt nên.
Một bóng trắng với tà váy em phấp phới tung bay bảy màu ngũ sắc thấp thoáng lượn trên chín tầng mây cuốn vào anh, hơi thở phồn sinh và nụ hôn anh còn ướt mềm triền má thắm.
Em thấy ngôi nhà thân yêu của em vẫn nguyên vẹn, từ dấu vân tay, những dấu chấm phẩy như những chiếc lá xoay xoay trong hư ảo. Những lời thì thào yêu dấu của bạn bè, lời nhắn nhủ ân tình của anh rì rào sống lại.
Những comment (nổi) rạng rỡ bình minh, những comment chìm (ẩn) lặng lẽ huyễn ứa từng giọt sương đêm...Em cũng đã yêu anh và qúi mến bạn bè như thế....
Dạo qua nhà hàng xóm, tất cả còn đó, những mảnh hồn vẫn đọng lại trên các mái nhà, óng ánh lân tinh... Có một vài nhà chuyển đi nơi khác, bỏ lại vài lời chào thăm hỏi và lời tạm biệt trên cửa. Còn nhiều nhà chống chọi đến giây phút cuối cùng, khi tiếng chuông đóng cánh cửa làng Yahoo 360 Plus đổ dồn.... bung binh như ngày tận thế.
Chiếc cầu dao cụp xuống…và tất cả tâm/linh/ hồn... nằm lại....những ưu tư, buồn, vui..
Và bất giác, tất cả những thân/xác con người lưu luyến đứng bên ngoài nhìn vào thể vía của mình bị ngắt, như người ta cúp dòng điện sinh học, không thể cách gì cứu nổi.
Các mảnh hồn xôn xao hương khói cuốn vào nhau, cùng nằm lại nơi đây. Trong giờ khai tử, tất cả mọi thù oán đều được giải toả, không ai trách cứ ai, nuối tiếc…
Tàn ác? Hay giải thoát? Không biết? Chuyển đổi? Dù có thế nào, như anh nói : Cái cũ bao giờ cũng vẫn thân thiết hơn nhiều ....sự chung thủy là thế???
-----------------------------------------------
Tháng tư, người ta bảo thế, tháng tư chuyển sang yahoo.blog; Chắc là thật rồi, không phải ngày 1-04: ngày cá nói dối đâu, chắc là lời nói thật đấy!
Nhà mới của ĐHà My:
[http://blog.yahoo.com/_3NNNCQBFXYABKAH5SIVMEEXZZM/articles/601314/index](http://blog.yahoo.com/_3NNNCQBFXYABKAH5SIVMEEXZZM/articles/601314/index)
--------------------------------------------------------------------
Còn đây, Ân tình bè bạn dành cho Đặng Hà My Nhiên Sơ
CÓ MỘT " NÀNG THƠ " NHƯ THẾ ...
Kim Kim Hạnh (blogger Hoa Gạo)
Tôi nhớ mãi cái lần đầu gặp em , một cô gái xa lạ chưa hề biết mặt. Đọc mấy bài đầu tiên em viết , tôi thích ngay cái giọng " tưng tửng " hài hước mà lại rất " văn chương" của em. Qua những lần ghé thăm , những dòng comment chia sẻ , em và tôi thực sự đã yêu quí nhau.
Đọc bài thơ " Ba ơi ! " của tôi , em đã xúc động viết những lời chia sẻ trong nước mắt. Em cũng đang xót lòng vì thương cha đang bệnh nặng ở quê nhà . ..Tôi thấy thương quí em hơn bởi ẩn sau những lời " tưng tửng " ấy là một tâm hồn sáng trong , rất nhạy cảm , một nỗi niềm và tình yêu thương mẫu tử sâu lắng ...Tôi luôn trân trọng .
Rồi lần em về nước hẹn gặp tôi lần đầu . Kết thúc giờ cuối của buổi chiều ở trường , tôi vội phóng xe đến điểm hẹn ...
Tôi ngỡ ngàng trước một Hà My xinh đẹp , rạng ngời...lần đầu gặp nhau nhưng chúng tôi đèu có chung cảm giác rất gần gũi và chân tình . Không khách sáo ,em leo lên xe để tôi " đèo " đi đến quán cà phê .Tôi đùa : " bám chắc vào nhé " vì tôi chưa bao giờ " đèo " ai cả ...
Lần gặp thứ hai vào tết năm 2010 tại nhà một " nàng thơ " nữa mà tôi cũng yêu quí và nể phục . Nguyệt Vũ vốn là một nhà kinh tế , đỗ tốt nghiệp xuất sắc ở nước ngoài , một nữ sĩ có nhiều thành công trong sáng tác văn học và ...cũng như HM , tôi quí NV vì em còn là một người vợ yêu chồng , thương con nhất mực . Một cô con dâu hiếu thảo , kính cha mẹ chồng qua những bài viết của em .Thật hiếm những cô con dâu có những lời xót xa và biết ơn sâu sắc với người cha chồng trong những ngày ông trên giường bệnh và ngày ông đi vào cõi vĩnh hằng như NV. ở trong các em tôi học được những phẩm hạnh tuyệt đẹp của một người phụ nữ ...
Rồi Hà My lại về , chị em lại ríu rít đi hội thơ văn miếu . Tôi yêu quí các em vì tâm hồn , phẩm cách và tài năng qua những bài thơ của họ , riêng tôi lại chỉ biết đọc và yêu thơ chứ không có thơ hay được đăng báo ...không biết họ yêu mến tôi vì lẽ gì , chỉ biết các em luôn quấn quýt với tôi và giành cho tôi một tình cảm yêu mến sâu sắc dù tôi ít thời gian vào com . như mọi người khác .
...Một ngày năm ngoái , Hà My nhắn mời tôi đến nhà , em nói chỉ có mấy người thân thiết thôi , tiếc là tôi bận họp đến gần 12 giờ mới xong , nên ko đến được .Sau tôi mới biết đó là ngày " nhà đài " đến làm phóng sự về em với Hà nội , gia đình và bạn bè . Khi em thông báo giờ phát sóng , tôi và nhiều người bạn của tôi đều theo dõi chương trình , vì những người bạn thân thiết của tôi đều biết tôi có mấy cô em khá thân thiết và tài hoa trên mạng ảo ...Họ đều suýt xoa khen em làm tôi " nở cả mặt ".
Có một lần thật đặc biệt , đặc biệt vì không thể ngờ tới . Đầu tháng tư năm ngoái tôi sang châu Âu hai tháng . Trong dự kiến tôi sẽ đi bốn nước . những ngày ở Pháp , tôi cứ gửi hú họa vài lời nhắn cho em , hy vọng nếu có duyên thì chị em sẽ gặp nhau ...và HM đã gọi lại cho tôi , em sắp xếp công việc sang Paris gặp tôi .
Hôm đó tôi được mời đến ăn trưa tại một gia đình việt kiều di cư từ năm 1954 . vì hẹn với HM nên tôi chỉ kịp cụng ly , thử vài món do bà chủ nhà khéo tay đãi khách , rồi cũng bác sĩ Thủy , một b/s nội trú ,thực tập sinh tại Paris . Vợ của em là học trò cũ của trường tôi. Thủy nghe chị kim nói về HM và cũng vì muốn " tháp tùng " tôi ( sợ tôi bị lạc ở ga tàu điện ngầm ) nên cùng tôi đến quận 13 tìm HM.
Ba chúng tôi vào bar uống cà phê, rồi đi tiếp đến cung điện Louvre ..chìm đắm trước những vẻ đẹp kì diẹu ở ngoài và trong cung điện đế vương này cho đến tận chiều tối mới ra về . Nhiều lúc HM thì thầm :" Giá có NV ở đây nhỉ ? "... cả hai chị em đều thấy thật thú vị là ngay ở VN , chúng tôi cũng không thẻ dễ dàng gặp nhau cả ngày như vậy...
Một năm đã trôi qua . Lần gần đây nhất , một ngày mưa rả rích ,em đang ở VN, em nói còn ngày nữa em sẽ " bay " . Từ ngày em về em và tôi đều bận ...gọi taxi mãi không được , tôi đành khoác áo mưa lên xe máy đến Yên phụ với em . Em lại rì rầm , thủ thỉ kể mọi chuyện , lúc cười , lúc trầm tư ...thỉnh thoảng em hỏi mẹ xem bố đã uống thuốc chưa ? và có biến chuyển thế nào ? ...tôi hiểu trong em luôn có cả mọi nỗi niềm, vui, buồn và cả những âu lo , thắc thỏm ...Tôi thường im lặng lắng nghe em , thỉnh thoảng chia sẻ với em những suy nghĩ , cảm xúc của mình về những câu chuyện ấy ...Khi tôi ra về trời vẫn mưa không dứt . cả mấy giờ đồng hồ nào chuyện trò , thăm công trình của em mới xây xong nhưng chưa hoàn thiện , tôi nhận ra thêm một HM đảm đang , tháo vát , hình như em muốn " bê " một ngôi nhà đẹp ở "bên ấy" về Tây hồ HN ..
Gần đây quá bận rộn , tôi ít vào Blog . Một lần vào thăm em đọc bài thơ em viết , một bài thơ thật " bình thường " về thi pháp và thi từ , vậy mà tôi xúc động .em viết trong cảm xúc rưng rưng thương một " người dưng " và tôi khi đọc cũng thấy cay cay nơi khóe mắt . Em nói lòng mình bằng những câu chữ mộc mạc nhất nhưng lại chứa đựng cả một tấm lòng nhân hậu , cao cả lắm . Đúng như một bạn đã comment . : "...Vẫn biết xã hội phân công mỗi người một việc nhưng có sự đồng cảm , chia sẻ , cả sự biết ơn nữa thì không phải ai cũng có..." Tôi vẫn biết Hà My là như thế , ẩn sau cái vẻ xinh đẹp , kiểu cách và " tưng tửng " kia là một người mang nặng chữ " TÌNH " và " NGHĨA ". một tâm hồn thật đẹp và nhạy cảm . Biết yêu thương , biết cho và biết nhận . Một tấm lòng nhân hậu , thân ái lắm ...Tôi xin đăng lại bài thơ " Bình thường " mà sâu lắng ấy như một lời chia tay em , một NÀNG THƠ đẹp như thế ...
Ô SIN
Tặng chị N. (Đặng Hà My 02.2012)
Bốn mươi tuổi như bông hoa chuối đỏ
Cũng chín bừng môi mắt những giấc mơ
Phải xa chồng trong lạnh lẽo chơ vơ
Gom góp tiền gửi nuôi con thơ nhỏ
Họ gọi chị là ô sin?
Nhưng thú thật
Trong tâm tôi ngưỡng mộ chị thật nhiều
Người ta gọi chị là ô sin?
Nhưng nói thật
Trong thâm tâm tôi ơn chị rất nhiều
Giữa mặt đời hình như tôi mắc lỗi
Ơn sinh thành chưa trả được mẹ cha
Mượn tay người từ nơi nẻo rất xa
Nhờ coi sóc giùm tình yêu mẫu tử
Người nhận tiền bồi hồi trong lồng ngực
Giữa thẳm sâu che giấu nỗi ưu tư
Kẻ trao tiền trên khóe mắt bỗng cay
Chợt thở dài cúi đầu
Trong im lặng...
Vòng đời vẫn trôi qua trầm lắng
Tôi ra đi với toan tính bon chen
Chị quay vào với công việc bộn bề
Mong một năm được về quê
Hai lượt
Trời đêm nay ánh trăng khuya loáng mướt
Tôi âm thầm khép chặt những xa hoa
Trời đêm nay tuyết rụng nhòa thềm ướt
Tôi ngậm ngùi chép thơ
Tặng ô sin.
--------------------------------------------------------------------------
VỀ THƠ ĐẶNG HÀ MY (tiến sĩ Hoàng Thị Vinh) nói:
Mình nhớ lại mấy câu thơ của ai đó " Em xinh xắn như bài thơ kín đáo/Anh hằng yêu chắp mãi chẳng nên vần" để bào chữa cho mình: Yêu thơ văn của nàng ấy mà chẳng phân tích nó hay thế nào được. Choáng quá, chưa lại hồn. Một người con gái Hà Nội tài ba, thơ đẹp, tình đẹp đến thế ai mà nắm bắt nổi dù chỉ vài sợi tóc( Tóc nàng đẹp). Khi đăng dần thơ lên mạng mình học Hmy, khi đăng ảnh lên cũng theo Hmy. Trước chẳng ai biết mình trai hay gái. Giờ biết, số lượng người đọc thì tăng lên nhưng để lại lời nhắn rất ít, một số người hợp sóng. Thế cũng rất hạnh phúc. Với lại mình bận một cách không bình thường nên chưa vào đọc bạn blog nhiều. Mình cực kỳ thích những bài thơ về Hồ Tây và 36 phố 5 cửa ô của nàng.
"Mang vàng ngọc châu báu em đổi lấy nỗi buồn đồng đen, để thấy con trâu vàng lạc mẹ lồng từ phương Bắc tìm về cội nguồn lục lạc đền đài gõ phím tịch dương..."- Nhiên sơ em thật cốt cách tinh thần. Yêu quê hương từ máu thịt như máu thịt. Yêu không chịu lẫn vào đâu. Tình yêu chân thanh như cứa thịt da ra là thấy máu. Mình thấy một số người khác thật thông minh khi bày tỏ lòng yêu nước, giữ biển đảo thơ như dậy sóng... Nhưng nàng thông thái, nàng yêu đất nước mình kiêu hãnh và đầy tự hào. Mình thấy cứ bươi thơ nàng ra là thấy Hồ Tây, Hà Nội, hay ngược lại chạy vù vù qua 36 phố, cứ khuấy nước hồ Tây lên hay vạch lá sen hồ ra là thấy nàng…
Nhiên sơ, nhiên sơ... Đóa của mặt trời... Đoá của mặt người... Đoá ơi!
Còn duyên còn nợ, còn ba mươi sáu phố phường đẫm hồn Linh Lang hú gọi năm cửa ô Trấn Vũ.
Em còn nguyên vẹn vùng hương lửa hoá thân trong chiếc trâm bạc rớt trên vùng Biển Ngọc.
Còn đài các
Còn kiêu sa(Kiệu rước mùa sang)
Em gọi mùa thu
Tên là Hà Nội.
Riêng “Thoáng hồn thu thảo1” mình tự hát được. Khi nào gặp off chứng mình cảm nhạc thơ và giọng oanh tạc của mình.
lá níu em vào thu
lụa là níu kéo em về tơ nõn
Hừ.. ứ ư
hồng hồng tuyết tuyết
em về qua phố Hàng Buồm
không mong biển rộng không buồn khơi xa
nghe trong thẳm niệm chiều tà
hồn Linh Lang hiện trên toà tịch dương
hồng hồng tuyết tuyết
ứ ư...
chợt hồn thu thảo
vô thường trong em....
-------------------------------------------------------------------------------
1. Nhà báo Phan Thanh Bình nói:
2. Đọc những vần thơ lạ của Đặng Hà My thấy một nét độc đáo ,mới mẻ ,lạ lẫm không thể trộn lẫn vào đâu được tuy rằng đọc và hiểu được nó đầy đủ thật dức đầu vì thi từ đa nghĩa.Một phong cách thơ hiệnđại,cách tân,mới lạ và đột phá mà thế hệ độc giả hiện nay của chúng ta có thể chưa có nhiều người thực sự thích.Có thể Hà My viết cho thế hệ sau chăng? Những ai thực sự yêu thơ,hiểu thơ chắc từng thốt lên rằng: càng đọc kỹ càng “thấm”và mới nhận ra cái nét đẹp thực sự được ẩn giấu bên trong khi thấu hiểu về nó .Có lẽ vì vậy mà trên các diễn đàn blog Hà My luôn”nóng” có lúc “cháy bùng” vì các comment của các trường phái đối lập nhau.Cảm nhận của mỗi người có thể khác nhau nhưng để đánh giá nó một cách khách quan,công bằng có thể phải tính bằng thế hệ.Tôi tin như vậy,và tôi gọi là”Phong cách thơ Đặng Hà My”còn bạn?
---------------------------------------------------
Blogger Cỏ (ts KHNV)nói :
Lối hành văn bạo, cá tính... Made in HaMy...
Đọc Thơ My chẳng hạn, chỉ sợ vội vàng mà bỏ sót một từ, một chữ nào đó...thôi thì tiếc, thì sợ ko cảm nhận được trọn cái đẹp táo bạo, cái đẹp run rẩy cuốn hút của chất thơ (của chất văn chương, nói chung... của Thơ My)
Ở Truyện ngắn của Đặng Hà My, chưa thấy cái đẹp của chất văn chương đó, chưa thấy những hình ảnh đẹp, những câu văn đẹp... có khả năng chuyển tải một cách... nghệ thuật những thông điệp của truyện ngắn....
------------------------------------------------------------
.Blogger - nhà thơ Phạm Bá Chiểu nói:
Truyện ngắn viết được như Hà My quả đáng khâm phục. Truyện ngắn, theo mình, ăn nhau ở những nút thắt. Truyện Hà My đưa ta từ nút thắt này đến nút thắt khác- đến nghẹt thở vì những ngạc nhiên rồi òa ra đầy lý thú.
Và hơn tất cả, theo mình, đó là cái kết bất ngờ. Thủ pháp kết bất ngờ là đòn tập hậu được các tác giả sử dụng linh hoạt làm truyện ngắn vang hơn- Như tiếng đàn đột ngột dừng lại nhưng âm hưởng còn mãi vọng ngân. Hà My đạt độ siêu khi sử dụng thủ pháp này- Mùi nước hoa hương sen bỗng thức dậy một tiềm thức...thức dậy một kỷ niệm, thức dậy một thời yêu đã qua mà vẫn đó...
Đẹp! Đẹp cả bố cục tổng thể, đẹp cả những ngôn từ hơi ngông nghênh mà trí tuệ...
-----------------------------------
Blogger Hoàng Nhung Media nói: Em mua được tập thơ của chị ở nhà sách Đông Tây rồi. Trải lòng với cuộc đời sẽ thấy được cái '' đa đoan'' trong thơ Đặng Hà My.
--------------------------------------------------------------
Nhà thơ Lê Khánh Mai chia sẻ:
Chị khen thật chứ không chỉ là động viên đâu. Lời khen có mang chút tình nhưng nhiều hơn là do yếu tố nghề nghiệp. Chị quan tâm đến viêc phát hiện, nâng niu những người viết trẻ. Chị thấy em có tố chất của người làm văn chương. Em hãy tin như thế nhé và cứ viết, mặc ai nói hay nói dở. Có viết thì sẽ có trưởng thành...
---------------------------------------------------------------------
Blogger Người Lẩm Cẩm (Vũ Tuấn Anh):
Cả ba nhà thơ trong entry này đều có đặc điểm chung là đang định cư ở nước ngoài nhưng tâm hồn Việt, tình yêu họ dành cho gia đình, bạn bè, quê hương đất nước không hề nhạt phai, và họ đều mượn thơ để làm bạn tâm tình những lúc "một mình" nơi đất khách...
Đặng Hà My và thơ Đặng Hà My khá nổi tiếng, được nhiều người mến mộ trên làng blog 360plus, do vậy có lẽ không cần giới thiệu nhiều về chị và cũng khó mà giới thiệu về thơ chị hay hơn, sâu hơn mọi người đã từng viết..., VTA xin được biểu lộ sự nhất trí cao với nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo khi giới thiệu tập thơ Nhiên Sơ của Đặng Hà My xuất bản quý IV/2011: thơ Đặng Hà My : " Đời mà sang.Buồn mà sáng ". Tôi gặp Đặng Hà My không nhiều nhưng cũng đủ để nhận ra một ĐHM "không đơn giản" chỉ như những gì chị biểu lộ ra bên ngoài. Con người, cuộc sống nội tâm và cuộc đời ĐHM cũng giống thơ của chị đa tầng đa nghĩa, nhiều góc khuất, mâu thuẫn và thống nhất... Chị đã sớm phác họa được một phong cách riêng và một hình ảnh làm mê hoặc nhiều người. Cái điều kỳ diệu ấy đó là sự hòa quyện đặc biệt của "hồn cốt Hà Thành" ngàn năm văn hiến với văn minh và tư duy triết học Đức (nơi chị đang định cư), một "Thị Mầu" thời @... Xin chúc Đặng Hà My mãi Nhiên Sơ và sớm gặp được " chàng Văn Kính" của riêng mình nhé!
Hương Nhài - Một trong những bài thơ tôi thích của ĐHM
Hương nhài lỡ kiếp trời đầy
Vương chiều Yên Phụ dứt day sâm cầm
Tràng An rũ mảnh trăng câm
Rơi tàn phố cổ màu bầm rằm xưa
Lộc vừng thõng độ giao mùa
ứa mắt lá đỏ lạnh lùa heo may
Tiếng chuông Trấn Thủ đã gầy
Canh gà mẻ giấc trúc lay gió hời
Tây hồ sen vẫn mồ côi
Ngón son ngày cũ giờ thôi hái chiều
Phủ Ngài nương chút phiêu diêu
Mượn nhang khói mỏng chỉ thêu cẩm hằng
Ước gì có một mùa sang
Nhả tơ dệt tấm lụa hàng Hà Đông
Giá gương soi cuộc lên đồng
Gọi ngàn năm trước về tòng phu sau..
VŨ TUẤN ANH – NLC
--------------------------------------------------------------------------------------------------
Blogger Cá Gỗ:
.Có truyện cổ tích về một vị vua ôm cả ngàn cung tần mỹ nữ trong tay nhưng cứ sau một đêm ân ái xong là chém. Liệu HM có bao giờ tự tin nghĩ mình như cô gái cuối cùng có tài thuyết phục vị vua khó tính và tàn ác kia chăng?
Mình được tặng một cuốn Nhiên sơ của nhà thơ Đặng Hà My, thực tình mà nói, mình không có năng khiếu thơ văn nên chỉ nhận để mà nhận thôi. Tình cờ có lần rỗi rãi lật mấy trang, chợt giật mình vì thấy toát lên một phong cách thơ mới lạ. Trong hầu hết các bài thơ, tác giả sử dụng ngôn từ, niêm luật theo một cách phóng túng, khoáng đạt, tứ thơ rất độc đáo, thực sự gây ấn tượng mạnh, có sức ám ảnh ngườiđọc. Mình không rõ ĐHM đã trải lòng mình qua bao nhiêu trang viết, bao nhiêu bài thơ, bao nhiêu đề tài, bao nhiêu thể loại tuy vậy để cảm nhận được cái cảm giác mới lạ trong cách viết của HM thì không dễ như đọc những tập thơ của các nhà thơ khác.
“ Chén ngọc không ướm đúng bờ môi người Quân tử. Em đập vỡ chén!
Mang vàng ngọc, châu báu em đổi lấy nỗi buồn đồng đen”
Như nhà thơ, nhạc sỹ Nguyễn Trọng Tạo viết trong lời tựa bìa cuối tập thơ “Hình ảnh Hồ Tây cùng với cánh sen tơ luôn ám ảnh nhiều bài thơ của chị”, cái ám ảnh trải lòng đến mức "Tây Hồ sóng sánh trong huyền mị" trong thơ Hà My gợi cho ta một cảm giác tâm linh, liêu trai, phiêu diêu, mộng mị, có khi như chỉ tâm sự riêng tư với thánh thần…
“Tây Hồ sen vẫn mồ côi
Ngón son ngày cũ giờ thôi hái chiều
Phù Ngài nương chút phiêu diêu
Muộn nhang khói mỏng chỉthêu cẩm hằng”
Thơ ĐHM có những cái nhìn khoáng đạt về con người về cuộc sống, cũng có thể có người cho rằng do chị sống ở trời Tây nên, cách nghĩ cách sống bị ảnh hưởng của văn hóa phương Tây chăng? Người Việt mình xưa nay vẫn bị ảnh hưởng và chi phối bởi văn hóa Á Đông. Tự cổ xưa, tới tận bây giờ, người đời vẫnđịnh kiến nghiệt ngã với những phụ nữ, Tuy vậy trong thơ ĐHM ta thấy ở chị có cái nhìn rất thoáng đạt, không ràng buộc bởi các thuyết giáo và quan điểm phong kiến trong xã hội ngày xưa. Bao nhiêu kỳ vọng về thủy chung, sắt son, chờ đợi của người con gái được người con trai gói chặt trong "muối mặn, gừng cay" nhưng người con gái thì bùng lên mạnh mẽ không chấp nhận cái quan niệm cổ hủ truyền thống mang tính áp đặt đó để rồi "xé vỏ tình rao bán" (Đêm Thái giám).
ĐHM có cái nhìn bi hài đáng thương cho những con người mà theo mình hiểu là cố bằng mọi thứ để đạt được mục đích của mình nhưng đến lúc được hưởng thụ thì lại không còn cái cần để mà hưởng thụ, có cả vấn đề nhạy cảm của xã hội trong đó.
Ngần ngật một đêm Thái giám
Khóc ròng bên vú mỹ nhân
(Đêm Thái giám)
Trong tình yêu, thơ Hà My không thiên về đề tài tình yêu đôi lứa mất mát, dở dang, hoặc khi người ta không có được sự trọn vẹn trong tình cảm đểnêu lên những hoài niệm đẹp vương vấn những nỗi buồn man mác, mà ta nhận thấy ở ĐHM khi yêu, một tình yêu mãnh liệt, cuồng say mà có thể có người sẽ cho rằngđó là sự dung tục hay nhục dục giản đơn. Mình nhớ có lần cũng đã đọc một bài bình của ĐHM viết cho một nhà thơ nữ, tác giả đã bày tỏ: "Tình yêu điểm đỉnh là từ giao lưu, gặp gỡ tâm hồn phát triển, dẫn tới sự gần gũi, tiếp xúc thân thể của đôi tình nhân, đó là nhục dục, để đạt tới tình yêu thăng hoa. Sẽ không có tình yêu hoàn chỉnh nếu chỉ có giao lưu, gặp gỡ tâm hồn mà không gần gũi, tiếp xúc thân thể - tình dục; và ngược lại nếu chỉ có gần gũi, tiếp xúc-tình dục mà không có sự giao lưu, gặp gỡ tâm hồn, thì đó chỉ là sự cưỡng bức, chiếm đoạt thân thể không hơn không kém, dù ở bất cứ hình thức nào. Sự đồng điệu của hai yếu tố ấy bổ sung cho nhau, không thể thiếu trong tình yêu."
“Bờmôi lần tìm bờ môi
vội vàng run rẩy
Trần trụi bản thể một loài sói hoang
ngửi thấy mùi thịt da trong
đói khát điên cuồng
Ôm ấp
Dại khờ
ấn loạn
Bừng bừng một mùa đầy ắp nhục tình”.
(Thảo miên)
Bỡn cợt cả chính những cuộc tình, có lẽ (mạo muội nghĩ)- đó chính là cảm xúc của tác giả đã từng nếm trải, có lẽ; chính chị đã chán chường và khinh miệt?
“ Lột lờ đệm cong thân xác
Oằn những sướng vui
Oằn những sự thật
Dập dình tiếng thở ngắn dài
Cặp mắt đa tình và nụ cười phóng đãng
Chảy lòng thòng …”
(Giường tình)
Với tình yêu mãnh liệt là vậy nhưng rốt cuộc rồi cũng chỉ vậy mà thôi, sau bao cuộc tình, sau bao nhiêu khuôn mặt người, nhân tình thế thái vẫn chỉ có thế, đằng sau những cuộc tình đó ta chợt thấy người con gái như chợt tỉnh cơn say, thảng thốt vì thất vọng "Sao chỉ có thế ta ơi".Kể cả Paris hoa lệ, được mệnh danh là kinh đô ánh sáng của thế giới, chị vẫn cảm thấy như không, có thể nói chị là người không bị choáng ngợp vì vẻbên ngoài, chỉ với vài câu mượn cớ để diễn tả tâm trạng sâu kín mà vẫn không quên gắn hình ảnh "Bờ môi thắm đỏ" rất nữ tính và diễm lệ:
Bờ môi thắm đỏ
Em uống hết rồi
Em ngât ngây rồi
Em lả mềm rồi
Sao chỉ có thế ta ơi?”
(Paris màu rượu chát)
Không biết ngoài đời ĐHM có kiêu sa, khinh bạc đối với đàn ông hay không nhưng trong thơ của chị ta thấy toát lên một chất riêng không lẫn vàođâu mà đọc đến khiến ta cũng thấy chạnh lòng để "ngàn lần thảng thốt".
“Em lẻ một lần ngang qua
Anh có một ngàn lần để nhớ
Em chỉ lẻ một lần vô tình
Anh có cả một ngàn lần thảng thốt”.
(Ngàn lẻ một chuyện tình)
Có thể ĐHM yêu nhiều (he he mình đoán thế) nhưng phải chăng những người đàn ông đến với chị vẫn chưa để lại cho chị đủ một bờ vai tin cậy để cho chị có thể tựa trong suốt cuộc đời này.
Rồi bữa em về thu có lại
Phía trước con đường quá bập bềnh
Bao nhiêu là lá mà gió lẻ
Thổi giữa vô cùng với mông mênh
(Bao nhiêu là lá mà gió lẻ)
hay là
“Tròn ta từ độ cầm tay
Mà sao méo mãi đến ngày tận chung
Đất anh thiếu nửa trùng phùng
Trăng em thiếu nửa vô cùng vì nhau”
(Khuyết đầy)
HMy như muốn níu kéo chút ấm áp của mùa xuân, cái oi ả của mùa hè hay tiết se se, hắt hiu cuối thu vàng mà... "Đóng đông chìm trong đáy hồ tịch mịch. Chốt gió thu khỏi luẩn quẩn vấn vương” (Em sẽ). Có thể chị muốn giấu đi cây cầu mùa thu "để đông ơi thôi đừng đến", cho bờvai người con gái thôi không còn run lên trong cái giá lạnh của những đêm đông,để ngăn lại nỗi buồn, nỗi cô đơn theo "gió xõa vai mềm" đang từng ngày lặng thầm len lỏi làm "Nghẹn dáng em nghiêng" (Sâm cầm viễn xứ).
Xin mượn lời bài Bến Hoàng Hoa mới nhất trên blog HMy để có thểcho rằng HMy như trong cõi tạm khói sương, trong những chuyến bay từ nướcĐức về quê hương:
“Chén trà Bát Bảo ươm khói…
Khói bảo em về như mây
Mây ngỡ em về như khói
Chuyện buồn vui cứ chạy vào đêm „…(Bến Hoàng Hoa)
Rồi kết cục vẫn là rất nhân bản, rất đời, HM đã bộc bạch:
“Trong đời, đã ai có lần mơ ước…
Nhưng mơ chi làm kiếp MỵChâu bi lụy để ngàn năm lông ngỗng bay rạch nát trắng lệ trời?
Thèm chi khả ái Thúy Kiềuđể mấy trăm năm họ Từ phải chết đứng giữa sương gió thanh thiên?
Mà này… cũng đừng mộng ngai vàng hoàng tử rồi một đời phải lộn kiếp lột xác mấy lần hỡi Tấm ơi?„ ( Bến Hoàng Hoa)
Những bài thơ của ĐHM như một cô gái đẹp, kiêu sa lạ lẫm khiến cho bao lữ khách đa tình dù chỉ gặp một lần cũng rất đỗi đam mê.
Cá Gỗ
-----------------------------------------------------------------------------------------------
Nhà bình luận, tiến sĩ Mai Thanh nói về Thơ Đặng Hà My
Thơ Hà My hiện đang được quan tâm của nhiều độc giả yêu thơ với mối cảm tình đặc biệt. Thơ Hà My phong phú về ý tưởng và đa dạng về cách thể hiện.
Về ý tưởng, có thể tạm nêu lên bốn mặt sau đây: Cõi tình yêu; chốn cuộc đời, miền thương nhớ và vùng tự ý thức.
1. Về cõi tình yêu, trước hết, đó là trạng thái yêu mênh mang và cao rộng “ngang tầm vũ trụ”. Thường là khi nói đến tình yêu, Hà My đề cập đến vũ trụ, đến không gian nhiều chiều, thời gian vô tận, bởi tình yêu đối với Hà My là thả lòng hết cả, nên mênh mang, chứ không nhỏ nhoi, chật hẹp; thậm chí, làm lệch xô cả vũ trụ:
Em gấp thời gian thành bước nhảy bốn chiều
Trái đất bẻ cong không gian từ mọi hướng
Chạm vào thân thể anh
Vòng cung định hình xoay ngược
Em hững hờ cơn gió
Thổi tung hết ngàn sao
Nhấp nháy tìm trong đêm
(Bước nhảy thời gian)
Dĩ nhiên, với tình yêu như thế không thể không có yếu tố phồn thực trong thơ Hà My! Xưa nay, yếu tố phồn thực đã tồn tại trong văn chương nói chung và trong thi ca nói riêng, vì thế, là điều tự nhiên khi thơ ca ngày nay có yếu tố này. Ai thành kiến với thơ phồn thực quả là không công bằng! Về yếu tố này, thơ Hà My có tính gợi cảm nhiều hơn là thực cảm; nhà thơ không nói một cách trần trụi, mà chỉ nêu vừa đủ để gợi cho người đọc điều muốn nói, do đó mà thơ Hà My phồn thực, háo hức, thậm chí bạo liệt, chứ không thô tục:
Bờ môi lần tìm bờ môi
vội vàng run rẩy
trần trụi bản thể một loài sói hoang ngửi thấy mùi thịt da trong đói khát điên cuồng.
Ôm ấp
dại khờ ...
(Thảo Miên)
hay:
Đêm nay mình hoá thân
Tan vào nhau
Tan vào giấc mơ
Tan vào thiên đường
Động hoa vàng mở cõi thiên thai…
Tàn đêm
Anh còn đây mùa heo may lắng đọng
Mùa chưa vơi nỗi nhớ
Giờ em con đường tuyết rụng
Hồng hồng
Ửng xước vết chân ai...
(Tự tình)
Đừng tưởng tình yêu trong thơ Hà My chỉ có vậy! Không đâu, cũng nỗi niềm và đắng đót lắm! Trạng thái này thể hiện từ những lời trách móc nhẹ nhàng:
Có một điều em không thể nào biết
Anh một lần đã đủ cho ngàn năm
Em ngàn năm chưa đủ cho một lần
Anh một lần là ngàn lần anh được
Em ngàn lần là ngàn lần em mất
Chỉ đơn giản vậy thôi:
Số một ngàn lẻ một.
(Ngàn lẻ một chuyện tình)
Hơn thế, đi đến cật vấn tình yêu:
Anh giấu gì trong những chiều trống rỗng
Một thảo nguyên xanh hay một trời mây trắng
Giấu vó hoàng hôn
Tung bờm lướt gió
Giấu đám mây hình thiếu phụ
Giấu một nàng tiên...
(Một ngày mây trắng)
Có lẽ “Giường tình” là đỉnh cao của tình yêu thuộc trạng thái này: Buồn bã, chán chường pha màu thất vọng:
Em xoay về bản gốc loài người
cởi bỏ áo quần
rút tung sợi buộc
rũ chăn mền
xếp lại gối đôi
gài viên thuốc lên chiếc giường tình yêu bệnh tật
chiếc giường hàng trăm đôi tình nhân đi qua
lột lờ đệm cong thân xác
oằn những sướng vui
oằn những sự thật
dập dình tiếng thở ngắn dài
cặp mắt đa tình và nụ cười phóng đãng
chảy lòng thòng…
(Giường tình)
Tình yêu trong thơ Hà my bộc lộ đa dạng đến thế, chứ đâu chỉ có tình yêu “bốc lửa” đơn chiều, như có người vẫn nghĩ?
2. Về chốn cuộc đời, trong văn xuôi của Hà My, chốn đó là chàng Hiệp - nghệ sĩ yêu nghề đến điên dại, là người thợ điện khi nghèo thì ăn vận quần áo hở hang đến hài hước, khi trở thành giàu có thì comple – cravat sang trọng, đàng hoàng..., còn ở thơ, trước hết, là hiện thực của không gian gắn liền với đời sống vật chất-tinh thần của nhà thơ, đó là Hà Nội – nơi chôn rau cắt rốn, với những “Tây Hồ nghiêng”, với Tràng An thanh lịch; đó là Sài-gòn dẫu chẳng phải quê hương, chỉ là bất chợt, thế mà:
Một ly cà phê đen
Những khuôn nhìn là lạ
Chợt mưa rồi chợt nắng
Chợt phố chợt mình em
Ngồi mà như hối hả
Đi mà như đang dừng
Cây vẫn mùa xanh lá
Em giữa màu rưng rưng
Chưa nhạt gió heo may
Chưa phai mùa Hà Nội
Đêm Sài Gòn bối rối
Hương nào thảng thốt bay.
(Bất chợt Sài-gòn)
Ngay cả Dortmund –Cộng hòa Liên bang Đức – nơi quê hương thứ hai, cũng lưu giữ trong tâm hồn nhà thơ nỗi niềm nhớ nhung da diết, khi tạm biệt nơi này:
VẮNG
Tạm biệt
Mùa dâng trăng đợi chân về
Bến xưa bóng ngả chớm lề nhân gian
Trời còn hửng sợi gió vàng
Vai nghiêng xõa mái hương nhàn nhạt bay
Phố này mây nhuộm nắng này
Ngày mai vẫy nhẹ bàn tay giã từ
Chao cành táo trĩu riêng tư
Mận sâm sẫm tím chín vừa mắt môi
Dortmund ơi, Dortmund ơi
Mai em đi nhé gửi lời trả vay
Bữa nào trở lại nơi đây
Chắc thu đã chín đong đầy mắt ai!
(VẮNG)
Thật là độc đáo, một bài thơ tạm việt xứ Tây mà lại bằng thể thơ lục bát nhuần nhuyễn, mượt mà Việt Nam đến vậy! Phải chăng, cái độc đáo Hà My thường bộc lộ theo lối “trái khoáy” như vậy chứ!
Cõi tâm linh bảng lảng phải chăng cũng là một chốn cuộc đời của Hà My? Nhà thơ cùng bạn lễ nhập đồng với biết bao giá bóng
Em quay cuồng trong hương khói
Cuồn cuộn cuốn cuồng quay
Thánh hiển linh
Quan Đệ Ngũ - Tuần Tranh- Hoàng Mười - Hoàng Bảy
Thánh Mẫu đài các uy nghi áo vàng áo đỏ
Các Cậu các Cô dỗi hờn như trẻ nhỏ
Tích xưa Cô Chín đánh rơi chén ngọc
Bị Ngọc Hoàng đày xuống trần gian
Hoa gùi trên lưng cong mảnh thân kiều
Lửa uốn lượn vòng tay ngà em múa
Mặt ngợi ngợi thánh thiện nét đài trang...
Em ngoài không gian
Em ảo ảnh lung linh
Ngả nghiêng
Em ném tiền
(Nhập đồng)
Chốn cuộc đời của Hà My còn là không gian văn hóa dân tộc. Quan sát một đám rước kiệu sang mùa, nhà thơ nhìn thấy chất văn hóa dân gian đượm sắc màu Tây Hồ-Hà Nội:
Huyền mị đêm mắt tím
Thăm thẳm Cổ Ngư gió tràn chớp khóe môi đầy
Lồng lộng phương em
Sao trời thả hết sợi tơ xanh nhấp nháy
Vướng buộc đam mê màu cánh sen
E ấp nụ biếc
Nhấp nhô ngọn sóng Phủ Tây Hồ
Đêm vỗ vào đêm
Nhớ tràn vào nhớ...
Câu thơ hạ phàm
Kiệu rước một mùa sang
(Kiệu rước mùa sang)
Còn một chốn cuộc sống kín đáo, đeo đẳng, day dứt Hà My đó là văn chương nói chung và thơ nói riêng! Ở chốn ấy, Hà My thể hiện lòng mến yêu thơ tha thiết, nhưng chưa thật sự bằng lòng với mình qua nhiều bài thơ được đề cập. Song, tập trung nhất là bài “Lệch đỉnh tình yêu” với phụ giải bài thơ rằng: “ Khi những người thân mắng tôi, bảo tôi phải cố gắng rời xa nàng…Tôi đã thử, tôi đã viết về một thể loại khác, tránh không nhắc tới nàng. Vậy mà đêm đêm, nàng vẫn hiện về, tôi căm thù nàng, vì không bao giờ tôi có nàng thật sự, có lúc tưởng đã ôm trọn nàng, nhưng không phải…nàng vẫn xa vời. Tôi đang nói đến nàng Thơ, nàng Thơ không có giới tính, không có khuôn mặt, không có hình dáng…”
Và, nhà thơ viết:
Nàng đã về, đêm
Tôi ôm chặt sợ nàng bay đi mất
Trườn lên người tôi
Như con rắn bạn của Eva,
Lót đỏ cuốn mùi táo chín
Hạt sương rụng cõi địa đàng
Hôn môi tôi, đầm đìa nước mắt,
Hôn môi tôi đầm đìa sự thật
Nàng chẳng khóc vì tôi
Đó, cái chốn cuộc sống của Hà My phong phú vậy đó!
3. Về miền thương mến, trước hết là Mẹ! Trong thơ, Hà My đến với nhiều đối tượng: Khi là với người yêu, khi là với bạn bè thuở ấu thơ, khi là với đồng nghiệp hiện thời..., nhưng, xúc động nhất vẫn là với Mẹ, về Mẹ. Một bài thơ không dài về Mẹ, Hà My nói được những điều cần nói nhất với mẹ. Trước hết, hình ảnh Mẹ sáng ngời tỏa rạng giữ thế gian này:
...
Tất cả những cánh rừng đại ngàn
Tất cả những dòng sông và biển cả
Những cánh đồng ngợp đầy hoa lá
Những phố phường êm ả
Tất cả...
Tất cả...
Bỗng nhạt nhòa
Khi bên Mẹ. Mẹ ơi!
(Mẹ ơi!)
Và tất cả những sức mạnh hữu hình và vô hình không quật ngã con, nhưng chỉ một nếp nhăn trên trán Mẹ đủ cho con ăn năn cả một đời:
Bão tố từ những cánh rừng giật tung lên cành lá
Dòng chảy từ những dòng sông cuộn trào lên thác lũ
Không làm con khiếp sợ
Những cánh đồng tàn tạ
Phủ đầy tuyết trắng
Những con phố lạnh lẽo trong đêm chia ly
Những dối lừa của đầu môi chót lưỡi...
Không làm con buồn
Không làm con băn khoăn
Nhưng..
Một nếp nhăn
Thoáng buồn trên mặt mẹ
Không hài lòng vì con
Đủ cho một đời
Để con ăn năn
Mẹ ơi!
(Mẹ ơi!)
Cùng với “Mẹ ơ!”, Hà My còn có "Thơ tặng Mẹ". Thực chất, đây là lời tâm tình, hơn thế, là lời an ủi Mẹ bắt nguồn từ nỗi buồn của Mẹ, khi Mẹ nghĩ tới con vất vả nơi "bên kia quả địa cầu"; con bị những kẻ chỉ với "giấc mơ tầm thường-cỏn con" muốn làm con ngã gục. Mẹ ơi, "con sinh ra trong mùa trăng khuyết", tiếp xúc đầu tiên với "nữ thần Băng Giá", rồi bao nhiêu chuyện chẳng lành...Bản mệnh con là vậy, nhưng "con không gục ngã, con vẫn yên lành"...Con nói tất cả những điều ấy để “Mẹ đừng lo” cho con! Hà My đã khéo léo sử dụng lời tâm tình-an ủi Mẹ thành tự sự về mình, hơn thế nữa là thái độ của mình trước cuộc đời! Bài thơ với lòng chân thành, dễ cảm nhận gây xúc động rất đáng kể đối với bạn đọc.
Sau Mẹ, miền thương nhớ còn là mảnh đất Hồ Tây, đó là chốn cuộc đời như trên đã nói; đó còn là miền thương nhớ của Hà My: Nào là Hồ Tây với cánh sâm cầm; nào là Đường Yên Phụ với quán cà phê, Đường Cổ Ngư lộng gió giữa hai hồ; rồi nữa, hoa sen lựng hương hồn thu thảo, còn thêm miếu Hai Cô nghi ngút khói hương trầm...(Xem những bài về Hồ Tây).
Thế đó – miền thương nhớ trong Hà My là vậy!
4. Về vùng tự ý thức, đó là nói về ý thức và hành động để Hà My tự khẳng định mình. Dường như nhà thơ có phẩm chất ấy từ khi còn là một đứa trẻ. Hà My kể rằng, khi lên chín mười tuổi, bọn trẻ cùng xóm không dám chơi với, vì coi Hà My như “con yêu tinh” (?). Chắc là nghịch ngợm và bắt nạt bọn trẻ ghê lắm! Từ tự ý thức, đi đến hành động để khẳng định mình có dáng dấp như bà Chúa thơ nôm ở thế kỷ 18 vậy! Rõ rệt, đó là ý thức không thua kém người khác giới, chả thế mà ở bài thơ “Thánh nhập” nghiêm túc là thế, mà nhà thơ đã:
Em ném vào anh
một đồng tiền
Như ném vào con nhái bén
Đang đu mình lên đài sen
Ném tia nhìn vào anh
Thằng đàn ông đã đánh cắp thiên thần của Thánh
Thằng đàn ông đang lom khom nhặt
Nhặt những đồng tiền
Nhặt hài xanh em vứt
Nhặt tàn hoa nát rụng
Nhặt cả tàn hương
Cả tiếng cười khanh khách
Cả cái nhìn khinh bỉ của em
Cúi đầu im lặng...
( Thánh nhập)
Thì ra, Hà My dựa vào Thánh nhập để “hạ bệ” người khác giới vậy đó!
Song, có lẽ, vùng tự ý thức mà nhà thơ đạt tới đỉnh cao là bài thơ “Paris màu rượu chát”. Tất cả hào quang tráng lệ mà người ta ngưỡng mộ, thậm chí đến cả Quân vương mà người ta tôn vinh, đều dưới tầm của cái đẹp và cái tự nhiên nói chung, và cái đẹp của người đàn nói riêng.
Đó là:
Chiều quấn lên tháp Eiffel chiếc váy hời hời
Chiếc váy lơi lơi
Bung tà huyết dụ
Và là:
Giọt nắng trần truồng
Lõa lồ cung điện
Giọt nắng lạnh lùng
Trắng phơi vương miện
Giọt nắng trằn mình
Nhuốm tượng Quân vương
Trong các mặt của ý tưởng thơ, vùng tự ý thức được thể hiện gián tiếp, kín đáo, nhưng là vùng rất có ý nghĩa xã hội như bài thơ vừa dẫn. Tương tự, ở một khía cạnh khác, bài thơ miêu tả về cái mặt người bị lõm cũng rất có ý nghĩa xã hội (Xem bài “Lõm mặt người”). Mong nhà thơ Hà My sẽ có nhiều bài tương tự như vậy.
Ngoài ý tưởng thơ, hình thức thể hiện của thơ Hà My cũng cần thiết được đề cập đôi nét.
-Trước hết, về ý tưởng thơ, Hà My thuộc nhà thơ coi trọng việc làm thơ theo ý người xưa là “thi mạch kỵ lộ”. Quả vậy, nhiều người đọc thơ Hà My nói “cảm thấy hay, nhưng không hiểu hết!”. Nếu chia thơ theo cấp độ cảm nhận đối với số đông bạn đọc, thì có thể thấy như sau: dễ hiểu; hiểu được; khó hiểu; và không hiểu. Thơ dễ hiểu thì đơn giản là dễ hiểu, đến mức như là diễn ca vậy đó; thơ hiểu được là thơ thực sự thơ cho số đông, kể cả người sành thơ và không sành thơ; thơ khó hiểu kén người đọc lắm, số người đọc phần đông là dân sành thơ, nhưng đóthường là thơ hay. Còn thơ không hiểu, thì cổ kim-đông tây chả mấy ai ưa mộ, kể cả độc giả sành thơ nhất! Thơ Hà My thuộc dạng thơ ở cấp độ thứ ba: Thơ khó hiểu và là thơ hay!
-Thứ đến, về thi từ-thi ngữ, rộng ra là hình tượng thơ, Hà My đạt được sự độc đáo đáng kể. Đó là những ngôn từ hiếm gặp, thậm chí mới mẻ như “chiếc váy hời hời”, “chiếc váy lơi lơi” “Chống chếnh bước soi nghiêng”, “chiều nghiêng”, “Gối chăn xô nhau ưng ức”..., nhiều lắm, không sao kể xiết! Những hình tượng thơ đẹp đọc lên thấy ngay cái “vị hay” ngấm vào cảm nhận mà không tự giải thích được vì sao nó hay, thí dụ:
Con dế hát dưới bụi tầm gai
Có một màu trời như khúc du ca của lá
Con dế hát dưới giàn thiên lý
Có một làn hương như khúc du ca của núi đồi
Con dế hát dưới khóm hoa nhài
Có vũ hội trắng và khúc du ca của trăng
(Lời cho dế)
Cũng cần nói thêm về các hình tượng thơ Hà My thường dùng, đó là điệp tầng: Ý tưởng thơ được nhấn nhiều lần, mà ta thường gặp ở nhiều bài thơ của Hà My, thí dụ, “anh dấu gì”, anh dịch chuyển gì”, “anh sẻ chia gì” trong “Một ngày mây trắng”; hoặc ký tưởng: Thơ gửi gắm ý tưởng, thí dụ, bài “Nhập đồng” tưởng chỉ nói chuyện lên đồng với nhiều giá đồng, nhưng còn gửi vào đó thái độ “hạ bệ” đám đàn ông!
- Cuối cùng, là vần điệu. Thơ Hà My phổ biến là thơ tự do, nên được chú ý về điệu! Đáng chú ý là, những bài thơ thuộc dạng điệp tứ (ý tưởng thơ được nhấn lại), thì bài thơ có kết cấu chặt chẽ và thi điệu nhuần và mượt. Thấy thêm rằng, thơ lục bát của Hà My dẫu chưa nhiều, nhưng được thể hiện khá mượt mà, thí dụ:
VẮNG
Tạm biệt
Mùa dâng trăng đợi chân về
Bến xưa bóng ngả chớm lề nhân gian
Trời còn hửng sợi gió vàng
Vai nghiêng xõa mái hương nhàn nhạt bay
Phố này mây nhuộm nắng này
Ngày mai vẫy nhẹ bàn tay giã từ
Chao cành táo trĩu riêng tư
Mận sâm sẫm tím chín vừa mắt môi
Dortmund ơi, Dortmund ơi
Mai em đi nhé gửi lời trả vay
Bữa nào trở lại nơi đây
Chắc thu đã chín đong đầy mắt ai!
Thơ 5 chữ khá chuẩn mực cũng có chỗ đứng khá vững trong thơ Hà My, chẳng hạn:
Sài Gòn bất chợt
Chưa nhạt gió heo may
Chưa phai mùa Hà Nội
Trời Sài Gòn hôi hổi
Chợt òa mưa bóng mây
Cà phê rơi nhanh hơn
Lời nào như cũng vội
Đêm Sài Gòn bối rối
Nhấp nháy bao giọt buồn
Lần đầu hay lần cuối
Những con đường đan chen
Thì thầm hay vẫy gọi
Lạ lùng hay thân quen
Một ly cà phê đen
Những khuôn nhìn là lạ
Chợt mưa rồi chợt nắng
Chợt phố chợt mình em...
Bất chợt, tôi nghĩ, giá như thơ Hà My có thêm nhiều hơn nữa những bài thơ thuộc các thể thơ lục bát , song thất lục bát, thơ 5-6-7 chữ... hẳn là vườn thơ Hà My đậm sắc hơn nữa!
Cần nói gì về sự chưa vừa lòng đối với thơ Hà My? Chỉ có hai điều có tính nhắn nhủ:
Một là, thơ khó hiểu là thơ hay, nhưng Hà My cần biết “cảnh giác” dừng lại trước ranh giới giữa khó hiểu và không hiểu! Khó hiểu là thơ hay, nhưng không hiểu thì làm sao còn cái hay để mà hiểu; hai là, thơ tự do cần có điệu, thậm chí có vần hạn chế! Âm nhạc làm say đắm lòng người vì âm nhạc có giai âm - đó là thế mạnh của nhạc. Thi ca có vần điệu – cũng là thế mạnh riêng của thơ so với các dạng văn chương khác, dại gì mà nhà thơ tự tước bỏ nó đi! Vậy nên, Hà My đừng bỏ quên điệu trong thơ tự do của mình thơ tự do
Đó chỉ là đôi lời lưu ý Hà My – có thể trong quá trình tiếp xúc độc giả, nhà thơ đã tự nhận ra những điều ấy.
Chúc mừng nhà thơ Hà My về thành công đáng kể trong sự nghiệp thi ca của mình. Mong nữ thi nhân tiếp tục xứng đáng hơn nữa trên thi đàn của chúng ta!
Hà Nội, tháng 7-2011
M.T
-----------------------------------------------------------------------------
TIẾN SĨ NGUYỄN KIM HỒNG:
NGHIÊNG XUỐNG TÂY HỒ 1 CỦA ĐẶNG HÀ MY- MỘT NỖI NỖI NIỀM VỀ THIÊN NHIÊN TÂY HỒ
Về thơ Đặng Hà My , một hiện tượng thi ca mới và lạ với sức sáng tạo nghệ thuật đáng trân trọng trên thi đàn hiện nay... Tôi chọn đăng bài viết bình bài thơ TÂY HỒ 1- NGHIÊNG XUỐNG TÂY HỒ 1 đăng ngày 14 tháng 9 năm 2010 của Đặng Hà My lên đầu là những mong để " giải mã nghệ thuật " về một tiếng lòng trong dòng ý thức cảm xúc , liên tưởng NGHIÊNG về thành kính của Đặng Hà My với Tây Hồ - Tràng An quê hương khi chuẩn bị vào Lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long.
Một nét đặc sắc của thơ Đặng Hà My là thơ nói tiếng lòng tha thiết của mình bằng những ẨN TƯỢNG TRỮ TÌNH TRIẾT LUẬN ( ẩn tượng chứ không phải ấn tượng ).
NGHIÊNG XUỐNG TÂY HỒ 1 của Đặng Hà My cũng như các bài thơ khác trước đó của Đặng Hà My như : THẢ ; GƯƠNG ; CHÂN TRẦN TRONG NẮNG HẠ đến NGHIÊNG CHIỀU , rồi NGHIÊNG CHIỀU 2 ; NGHIÊNG CHIỀU 3, dường như có một nét chung đến nay đã định hình trong tư duy thơ của Đặng Hà My là TƯ DUY THƠ BẰNG ẨN TƯỢNG TRỮ TÌNH TRIẾT LUẬN . Ẩn tượng trữ tình là những hình ảnh có tính biểu tượng mang tính sáng tạo riêng, độc đáo của nhà thơ , có giá trị so sánh ngầm , hoặc gợi ra những so sánh liên tưởng gắn với dòng ý thức cảm xúc, liên tưởng - một trường tưởng tượng , cảm nhận , cảm thức riêng sinh động của cá thể nhà thơ, có ý nghĩa trữ tình triết luận để biểu hiện Cái Tôi tâm trạng nhà thơ. Đó là những ẩn tượng trữ tình " Thi tại ngôn ngoại". Với Đặng Hà My, dường như khi hình thành ý thức nghệ thuật trong sáng tác một bài thơ , sau khi tìm ra CÁI TỨ CHỦ ĐẠO , Đặng Hà My rất chú trọng việc khám phá cho được những ẩn tượng trữ tình để gửi gắm những ý tưởng triết luận của mình để neo đậu cái tứ chủ đạo của bài thơ vào đó. Từ đó, Đặng Hà My triển khai rất phóng khoáng DÒNG Ý THỨC CẢM XÚC , LIÊN TƯỎNG chủ đạo của mình qua những hình thức biểu hiện trong thơ với những sáng tạo độc đáo.
Trong Nghiêng Xuống Tây Hồ 1 , Đặng Hà My đã khám phá và sử dụng những ẩn tượng trữ tình triết luận độc đáo , gắn bó, HOÀ với thiên nhiên - môi trường Tràng An . Đó là " sen " , "sâm cầm " , " miếu Hai Cô " và " yêu tinh "! Từ đó mà triển khai cái tứ chủ đạo của bài thơ theo dòng ý thức cảm xúc , liên tưởng của con người cá nhân tự do của mình trong cái không gian nghệ thuật Tây Hồ - Tràng An với thời gian nghệ thuật của riêng mình với thủ pháp phá vỡ các giới hạn tuyến tính truyền thống . . . Những ẩn tượng trữ tình đó đã đưa cảm xúc, liên tưởng về với thời gian và không gian của thời quá khứ hồn nhiên như thiên nhiên của con người Tây Hồ, của thiên nhiên môi trường Tây Hồ trong cái đẹp nguyên sơ hồn nhiên của chính nó .
Với ẩn tượng trữ tình SEN Tây Hồ, bài thơ đã đưa lại cho người đọc những cảm thức liên tưởng về thời gian, về không gian cùng với vẻ đẹp nguyên sơ, tinh khiết của thiên nhiên Tây Hồ trong quá vãng . Con người Tây Hồ - Tràng An trong ký ức vừa như gần, vừa như xa của thời gian ngàn năm lịch sử hiện về sống động với cái đẹp hồn nhiên như thiên nhiên trinh trắng tuổi thơ ngây như đang HOÀ cái đẹp của mình trong cái đẹp cũng hồn nhiên , tinh sạch nguyên sơ của thiên nhiên - môi trường sống của chính mình. Đó là trời - nước Tây Hồ đẹp thanh khiết như Sen trắng và động đạt trong tiếng sâm cầm vỗ cánh xôn xao " oà cuối sóng " :
Sâm cầm vỗ
Tiếng xao oà cuối sóng
Sen nở
Hé trong em
Và
Sen Tây Hồ
Trắng ngần như tay ngọc
Một thời gian và không gian quá khứ của đời người ùa về, ĐỒNG HIỆN trong dòng cảm thức thẩm mỹ về những nét đẹp đã sống ngàn năm Tây Hồ của nhà thơ , gợi cho người đọc những cảm xúc , liên tưởng về cái đẹp của sự hồn nhiên , trinh trắng của người con gái Tây Hồ - Tràng An tuổi trăng tròn. Hình tượng sen trắng và hình tượng " em " trong thơ hoà quyện vào nhau tạo nên một ẩn tượng trữ tình giàu chất triết luận về sự tinh khiết , trong trắng thanh cao của con người trước thiên nhiên của mình.
Cái hồn cốt tinh khiết , thanh cao của thiên nhiên - môi trưòng Tây Hồ của người Tràng An kết tinh trong ẩn tượng trữ tình " Sen " và "Sâm cầm" đã được Đặng Hà My hoà với cái đẹp nguyên khai hồn nhiên, trinh trắng , thướt tha yểu điệu như tiên nữ bên hồ của người thiếu nữ Tây Hồ xứ Tràng An thanh lịch đang nghiêng xuống Tây Hồ soi mình trong làn nước xanh trong như bóng dáng của ngàn năm hiện về :
Sâm cầm vỗ
Tiếng xao oà cuối sóng
Sen chúm chím cười
Sen nở
Hé trong em
Chiều chao theo
Gót ai về Yên Phụ
Gíó xoã vai mềm
Chống chếnh bước soi nghiêng
Sen đẹp cái đẹp tinh khiết , trinh trắng , thanh cao mà gần gũi, thân thuộc , và vẻ đẹp trong trắng, thanh khiết của người thiếu nữ trinh nguyên :
Sen Tây Hồ
Trắng ngần như tay ngọc
là nét đẹp hoà quyện trong cuộc sống trải ngàn năm của người Tây Hồ - Tràng An. Và chứng nhân của lịch sử là miếu Hai Cô ngàn năm còn đó . Trong dòng ý thức cảm xúc , liên tưởng của Đặng Hà My, sự hoà quyện vẻ đẹp của thiên nhiên Tây Hồ với vẻ đẹp của người con gái Tây Hồ trải ngàn năm qua đã lay động , làm cảm động cả chốn u huyền linh thiêng :
Sen Tây Hồ
Trắng ngần như tay ngọc
Em hái ngày rằm
Lên cúng miếu Hai Cô
Nén hương vừa thắp
Đã bùng lên ngọn lửa
Một nét độc đáo trong " Nghiêng xuống Tây Hồ 1" của Đặng Hà My là sự sáng tạo ẩn tượng trữ tình : " Yêu tinh ", có giá trị triết luận sâu sắc . Đó là ẩn tượng trữ tình biểu hiện con người cá nhân tự do trong thiên nhiên của nó . Đó là một ẩn tượng trữ tình mang ý nghĩa đối thoại nhân thế. Đối thoại với thời gian quá khứ khi con người cá nhân tự do không có quyền tự biểu hiện những phẩm chất cá nhân của riêng mình, mình là mình với cá tính tính riêng, tất cả bị đánh " đồng " vào mẫu số chung của số đông. Con người chỉ còn là một mẫu số chung nhạt nhoà. Ai khác lạ, có ý thức cá nhân với cái riêng mình phải là của mình, không giống với số đông, với khuôn mẫu chung thì bị coi là dị biệt, bị xa lánh , lên án . Đặng Hà My đã dùng ẩn tượng trữ tình " yêu tinh " để biểu hiện cái nhìn một thời trong quá vãng về con người cá nhân ... của người Hồ Tây - Tràng An trong trường liên tưởng đồng hiện cảm xúc đau xót về thân phận con người cá nhân trong cái thời duy ý chí với những khuôn mẫu , áp đặt... Tình yêu là phạm trù rất cá nhân , nhưng cũng không còn mang tính riêng , rất riêng của trái tim mỗi con người cá nhân.Nó là thứ tình yêu tuân theo một khuôn mẫu nào đó . Lời tỏ tình không còn biết là chân thật hay giả dối khi nó cũng không còn là tiếng từ trong sâu thẳm của trái tim. Bởi nói lời tỏ tình là " anh đang nói những lời trong phim ". Từ trong gia đình cho đến ngoài xã hội, đến cả cái rất cá nhân là tình yêu , con người cá nhân tự do trong thiên nhiên của nó không được thừa nhận :
...Mẹ nói
Hay giống yêu tinh...
Ngày mới lớn
Lũ trẻ quây quần đầu ngõ
Chẳng chịu chơi cùng
Nói em đáo để
Yêu tinh ....
Cái bữa tan trường
Cầm tay em anh nói
Rất yêu em
Thương nhớ đến trọn đời
Rụt tay
Em ngả ngớn cười
Cười anh đang nói những lời trong phim
Anh cúi đầu giữa màu phượng tím
Lầm bẩm lời buồn
Em ma mãnh
Yêu tinh. . .
Ẩn tượng trữ tình " Yêu tinh " như một sự đối thoại nhân thế của con người cá nhân tự do trong thiên nhiên - môi trường của mình với cuộc đời từ thời quá vãng đến hiện tại . . .
Ở hai khổ thơ cuối, dòng ý thức - cảm xúc - liên tưởng đưa người đọc về trong sự cảm nhận về thời gian và không gian ở thời hiện tại . Ở hai khổ thơ cuối cái tứ " NGHIÊNG " chủ đạo đã kết tinh dòng ý thức - cảm xúc- liên tưởng của bài thơ, và mở ra cho người đọc những cảm xúc - tưởng đồng sáng tạo với nhà thơ.
Năm tháng trôi qua
Em trở về Yên Phụ
Gío vẫn xoã vai mềm
Vẫn chống chếnh chân em
Sen trắng vẫn còn
Miếu Hai Cô vẫn đó
Mà hồn về Bất Bạt rọi trăng tiên
Đó là cảm nhận về thời gian và không gian ở thời hiện tại trong sự giao cảm giữa con người với cảnh vật Tây Hồ. " VẪN " CÒN ĐÓ VỚI THỜI GIAN :
Gío vẫn ...
Vẫn chống chếnh ...
Sen trắng vẫn còn
Miếu Hai Cô vẫn đó
Cái còn vẫn phải còn " Dù năm tháng trôi qua " . Nhưng điều làm cho dòng cảm xúc bỗng nhiên lặng lại xót xa khi dường như thiên nhiên - môi trường Tây Hồ đã thiếu vắng một cái gì đó tối linh thiêng đối với sự sống còn của nó .Cái hồn cốt của cái đẹp tinh khiết , thanh cao, thi vị của Tây Hồ nay đã như thoát xác khỏi Tây Hồ :
Mà hồn về Bất Bạt rọi trăng tiên
Câu thơ để lại trong lòng người đọc một cái gì vừa xa xót , vừa tiếc nuối . . . !
Đặng Hà My có có cách kết thúc bài thơ , dường như kết mà chưa kết . MỘT CÁCH KẾT MÀ MỞ CHO DÒNG Ý THỨC - CẢM XÚC - LIÊN TƯỞNG KHÔNG BAO GIỜ ĐỨT DÒNG CHẢY CỦA NÓ . Cách kết thúc gửi lại một nỗi niềm day dứt xót xa . Nó tạo ra hô ứng đồng sáng tạo trong cảm thức thẩm mỹ của người đọc.
Thắp nén nhang chiều
Vương cánh sâm cầm viễn xứ
Bóng đổ Tây Hồ
NGHẸN DÁNG EM NGHIÊNG . . .
TS. Nguyễn Kim Hồng
Thu 2010
----------------------------------------------------------------------
(Đọc tập thơ NHIÊN SƠ của Đặng Hà My – Nxb Văn Học, 2011
TS TRỊNH QUỐC DŨNG
Mới lần đầu ghé trang nhà blog của chị, đập vào mắt tôi là những bài thơ ngang dọc, không vần vèo, thú thực tôi không có ấn tượng gì đặc biệt (tôi vốn ghét thơ). Chỉ có ấn tượng bởi mấy bức ảnh chân dung trong đó. Nhưng mà lại không thích người, chỉ mê vì cảnh đẹp. Rồi cũng nán lại “đọc tạm” vài bài thơ ở đó. Chẳng thấy hay ho gì cả, cũng… bình thường thôi. Tôi nghĩ vậy và rồi quên đi nhanh chóng…
Thế mà tự dưng sau đó lại đọc được câu này: “Cát nơi ấy/trùng khơi nơi ấy/em mang về/vời vợi chiết vào thơ”. Những câu thơ ám gợi người đọc về biển cả, về trùng dương cát trắng. Một nỗi chia xa, nỗi đớn đau đem chưng cất thành những câu thơ. Thơ như thế ắt hẳn phải mặn và chát lắm.
Không ai biết thơ xuất hiện từ khi nào. Cũng chẳng biết lúc nào thì thơ sẽ không còn tồn tại. Chỉ có một điều này, mà nói như nhà thơ người Mỹ – William Carlos Williams: “Không thể tìm ra các tin tức trong thơ, thế nhưng hàng ngày, con người vẫn chết thê thảm vì họ thiếu những điều chỉ tìm thấy trong thơ”. Nghe sợ quá! Những điều gì ở thơ mà khiến người ta phải chết tức tưởi như vậy?
Từ xa xưa, kinh kỳ là mảnh đất phồn hoa đô hội, bao nhiêu tinh hoa tứ xứ đều về quần tụ tại đây. Đó dĩ nhiên cũng là nơi mà các tài tử văn nhân gặp gỡ và đàm luận. Thế nên, ngày nay chúng ta mới có một hoài cổ của Bà Huyện Thanh Quan, một sắc sảo của Hồ Xuân Hương, một hóm hỉnh của Đoàn Thị Điểm và còn nhiều giai thoại văn chương khác nữa, để giật mình kinh dị trước những con người tài danh này. Đọc thơ chị, tôi cũng gặp cái giật mình đó. Giật mình “của chua sấu rụng sân đình” trong dải áo Thị Mầu, “hồng hồng tuyết tuyết” trầm tĩnh, bác học trong làn điệu ca trù khi người ca nương lạc bước đêm về Quán Thánh, ngỡ ngàng phiêu diêu trong áo lụa Hà Đông. Đến khi trở sáng, tỉnh giấc nồng nàn, tôi bắt gặp “đắm đuối ngơ ngẩn nhìn/rụng mùa ngân xuyến” và “rơi giọt trong veo mùa quyến luyến” mà bóng đêm vô tình lưu lại trong tâm trí.
Đặng Hà My
Nhiều người nhận xét, con gái Hà Thành kiêu sa và đài các. Riêng tôi thì thấy họ thật thông minh và tinh tế. “Em gấp thời gian thành bước nhảy/ bốn chiều/ Trái Đất bẻ cong không gian từ mọi hướng/ Chạm vào thân thể anh/ Vòng cung định hình xoay ngược” là sự thông minh trong tưởng tượng hình ảnh và liên kết các hành động với nhau. “Con đường khuya/ Thả lên môi lời lá rụng/ Lẫn vào tiếng chuông rơi/ Cơn sóng níu bờ trôi…trôi…” là sự tinh tế trong quan sát sự vật và thể hiện cảm xúc của chủ thể. Như thế, nếu họ có kiêu sa hay đài các cũng phải thôi, vì đó là sự tự tin của những người phụ nữ bản lĩnh và biết rõ giá trị của mình. “Em chỉ giản đơn con gái Hà Thành/ Đã biết trắng cùng anh…/ Đã biết xanh cùng anh…/ Đã biết cười cùng anh…”. Vâng, con gái Hà Thành là như thế đó.
Ám ảnh về văn hóa Thăng Long hiển hiện trong rất nhiều bài thơ của chị. Đó cũng là mạch tiếp nối cái giật mình trước sự tài hoa của tiền nhân thuở trước. Một tiếng chuông la đà Trấn Vũ, một bóng chim sâm cầm chao liệng giữa khung trời nhỏ hay chỉ là nỗi e ấp của bông hoa nhài chúm chím trong nắng mai cũng khiến người phụ nữ nhạy cảm này xao động “Phía cành trúc chao nghiêng trái tim em/ đã hóa thành ngọn sóng/ Vỗ tiếng chuông ngân/ Biến thành câu hát” và run rẩy “Hương nhài lỡ kiếp trời đày/ Vương chiều Yên Phụ dứt day sâm cầm”. Nơi đó vẫn còn “Huyền mị đêm mắt tím/ Thăm thẳm Cổ Ngư gió tràn chớp khóe môi đầy” khiến “Cho em được hé cánh sen chiều trong trắng/ Để ngọc ngà non nuốt mãi Tràng An”.
Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo đã từng nhận xét rằng, phái nữ thường mạnh về thơ tình. Quả thật vậy. Trong thơ chị, đậm đặc một khát khao yêu đương bỏng cháy của người phụ nữ Á Đông. Chất men tình này cứ lênh lang, sóng sánh trong từng câu, từng chữ ở mỗi bài thơ. Là người xinh đẹp và thông minh nên chị biết rõ cái cảm giác chênh vênh, mỏng manh của tình yêu sẽ đưa mình đi tới đâu và về đâu. Để từ đó mà thấy được cái nhiên sơ của tình yêu “Từ thoạt kỳ thủy/là muôn đời/âm thanh đầu tiên của loài người: Anh yêu Em!” và ngang trái như mối tình Mỵ Châu “Lông ngỗng bay trinh trắng cả ngàn năm”. Ngay từ thời nguyên thủy, tình yêu có lẽ đã song hành với loài người với nhiều cung bậc tình cảm. Đông Tây kim cổ đã có biết bao nhiêu thiên tình sử thật đẹp và thật buồn. Trong văn học và nghệ thuật, không hiểu sao lâu nay, đề tài tình dục luôn là một chủ đề nhạy cảm và tồn tại một “vùng cấm” bao quanh nó. Do rào cản văn hóa của các dân tộc? Do ý thức thẩm mỹ của người thưởng thức? Hay là do người sáng tác “non tay” nên chưa bộc lộ được hết vẻ đẹp nguyên khôi của nó? Thành ra, vấn đề tình dục vẫn sẽ đi giữa lằn ranh giới – cái đẹp và sự dung tục, giống như “đang trôi trên một dòng nước” ở “hai bờ cuộc sống” (ý thơ Tagore). Thơ chị nhiều lần đề cập đến vấn đề này, dạn dĩ và trực tiếp “Bờ môi lần tìm bờ môi/vội vàng run rẩy/ Trần trụi bản thể một loài sói hoang/ ngửi thấy mùi thịt da trong/ đói khát điên cuồng”. Đôi khi, cái bản thể trần trụi ấy cũng khiến cho ta nhói lòng, vì “cọng măng đắng mang ngâm vào lòng ớt/ cay xé thân em”.
Trong tác phẩm Người bệnh cuối ngày, bác sỹ Lê Đình Phương có một ý tưởng là huyền sử về Lạc Long Quân và mẹ Âu Cơ trăm trứng với cuộc chia con lên rừng xuống biển cũng có thể kiến giải như một cuộc chia ly đầu tiên của người Việt. Đấy có phải định mệnh của dân tộc này không, không ai đoán biết được. Có phải, xuất phát điểm như thế nên nỗi buồn như là một đặc điểm cố hữu của người Việt? Do vậy mà con người trên mảnh đất này thường tìm đến thơ, vốn là người bạn trăm năm của nỗi buồn, để sẻ chia, để trút bầu tâm sự? Tôi chợt nhớ tới nhà thơ Hoàng Cầm, trong một lần trả lời phỏng vấn có nói đại ý rằng tính cách của người Việt rất gần gũi với thơ, trội hẳn lên so với các dân tộc khác. Đó là cách nghĩ, cách sống tình cảm, đặc biệt là sự gần gũi quấn quít nhau, nhường cơm sẻ áo trong khi hoạn nạn, tình cảm bạn bè, bà con làng xóm. Thơ là tấm gương của các tính chất ấy. Với những người xa quê, luôn mang trong mình cảm giác tha hương, điều này càng thể hiện rõ. Những đêm vắng lẻ loi, nhớ những chiếc lá rơi bên dòng sông tím, nghe khúc du ca về một bông hoa gạo, ai đó bất giác “chân trần trong nắng hạ/ Rộp một đời đa đoan/ Má hồng nhan bạc phận/ Hương sắc như mây ngàn” và ngấm ngầm cảm thấy “Câu thơ chết đuối dưới chân cầu… Về đâu?”. Chỉ có loài thi sĩ mới biết xót thương và đa mang như thế.
Vậy là, chúng ta không/khó thể tìm thấy tin tức gì từ những bài thơ. Cũng đúng là không có một loại hình nghệ thuật nào lại khiến cho loài người phải đau đầu nhức óc giống như thơ cả. Nhưng, mặc kệ khen chê của thói đời, một số người vẫn tiếp tục dám sống với đam mê, vì rằng họ muốn trở về với tính bản thiện của mình mà vô tình hay hữu ý, không ít người đã đánh mất nó. Có phải bởi thế mà có biết bao người đã phải “chết thê thảm” vì thiếu những điều chỉ tìm thấy trong thơ?
TQD Germany 12.2011
--------------------------------------------------------------------
THƠ ĐẶNG HÀ MY ( nhà văn NAM DAO GIỚI THIỆU)
Có thể có nhiều hơn ba Đặng Hà My. Nhưng giới thiệu 9 bài thơ, tôi xin khoanh vùng vào ba, và mỗi một Hà My là một ngạc nhiên, ít ra là cho tôi.
Có Đặng Hà My của Hà Nội. Đài các. Kiêu sa. Kiệu rước mùa sang phủ Tây Hồ, trên con đường bóng rợp Cổ Ngư. Có cà phê Yên Phụ, giọt nhỏ tí tách, quên nhớ nôn nao. Có mùa thu, ĐHà My gọi tên là Hà Nội, nơi nàng sinh ra, lớn lên, và dẫu chẳng phải là chim di,nàng vỗ cánh bay đến một chân trời mây gió song song, để:
Có những đêm về nghe tiếng chuông Trấn Vũ/
Vỗ gọi hồn sen / Hương đội sóng lên ngôi....
08.2011
(bài viết dài nên HMy chỉ trích dẫn vài dòng đầu tiên)
--------------------------------------------------------------------------------
Về Thơ Đặng Hà My (nhà thơ nhạc sĩ Nuyễn Trọng Tạo) viết:
NTT: Đặng Hà My sống ở Đức nhưng lòng thì luôn hướng vọng về Hà Nội. Hình ảnh Hồ Tây cùng với sen tơ luôn ám ảnh nhiều bài thơ của chị. Đọc thơ chị như đọc một giấc mơ của thiên nhiên thấp thoáng bờ vai trần thiếu nữ. Nhưng đó chỉ là cánh diều mỏng manh của thân phận cắm sâu vào “nâu chát vùng hồ”. Đời mà sang. Buồn mà sáng. Đó là thơ của “họa mi ngàn năm nơi đỉnh sóng vẫn ngậm nụ thiên đường”…
Hà Nội 09.2011
______________________________________________
Còn những dòng nhắn viết ân tình khác bạn bè dành cho ĐHMy, nhưng trang viết có hạn, HMy sẽ gom lại như những tri ân và tổng hợp khi tái bản Nhiên Sơ. Xin trân trọng cảm ơn!
Blogger Đặng Hà My (yahoo360plus) 28.03.2012
[](http://blog.yimg.com/3/1uyeB.17s5_DVzyf_qhDueMbcQwFSqvSDS.Dbr2.QljuVhF8lhsv_A--/1/o/u3G3Ef6G.nE4lMQ90wA23w.jpg) [](http://blog.yimg.com/3/1uyeB.17s5_DVzyf_qhDueMbcQwFSqvSDS.Dbr2.QljuVhF8lhsv_A--/1/o/u3G3Ef6G.nE4lMQ90wA23w.jpg)
![ IMGP3689.JPG](http://blog.yimg.com/3/1uyeB.17s5_DVzyf_qhDueMbcQwFSqvSDS.Dbr2.QljuVhF8lhsv_A--/1/l/u3G3Ef6G.nE4lMQ90wA23w.jpg)
chúc vui vẻ trẻ xinh đẹp
Bài viết hay quá, mời bạn chia sẻ khoảnh khắc tại http://sinhvatcanhvn.net
Chào Bác! Tôi
đã được đọc thơ của Hà My, Nữ Sỹ Hà Thành trên nguoibanduong.net. Tôi
rất khâm phục tài thơ của Nữ Sỹ. Trong Hà M..
Chào Bác! Tôi
đã được đọc thơ của Hà My, Nữ Sỹ Hà Thành trên nguoibanduong.net. Tôi
rất khâm phục tài thơ của Nữ Sỹ. Trong Hà My có một chút của H..
Chào Bác! Tôi đã
được đọc thơ của Hà My, Nữ Sỹ Hà Thành trên nguoibanduong.net. Tôi rất
khâm phục tài thơ của Nữ Sỹ. Trong Hà My có một chút của Hồ Xuân Hương,
Bà Chúa Thơ Nôm, một chút của Bà Huyện Thanh Quan, Hồng Hà Nữ Sỹ và một
tài thơ với ngôn ngữ hiện đại. Tiếc là chưa được đọc phần văn xuôi của
Hà My. Cho nên, bài viết của Bác là một bữa tiệc tinh thần cho tôi hôm
nay. Tôi tâm đắc với Bác ở điểm một của phần"góp ý kiến". Ấy là làm sao
đừng để thơ quá khó hiểu, chỉ thấy hay mà không hiểu thì rồi người đọc
cũng chóng chán. Nói chung, Bác đã làm tôi...sướng! Nói như ngôn ngữ
"ten" bây giờ là...chuẩn men! Xin Bác nhận từ đây lòng biết ơn chân
thành của cá nhân tôi. Tôi sẽ còn phiền Bác nhiều nữa đấy, nếu nhà Bác vẫn rộng cửa. Chúc Bác và đại gia đình sức khỏe và có nhiều cảm hứng!
Trả lời nhận xét này
Mai Thanh Mai Thanh Nhân danh cá nhân và thay mặt Hà My, tôi chân thành cảm ơn Luu!
trái trên cùng máy tính giống như khi mình save file đó) rồi chọn "Lưu
tr..
trái trên cùng máy tính giống như khi mình save file đó) rồi chọn "Lưu
trang dưới dạng" (Save page As) bấm vào đó để lưu trang đang mở. Trang
đó sẽ được lưu lại trong một thư mục của Hà My trong máy tính. Mình sẽ
xem được tất cả những gì trong trang đó của mình. Lần lượt lưu tất cả
các trang còn lại. Mất một ít thời gian nhưng mình còn lại tất cả 3 năm
qua My à. Hôm qua mình làm rồi.