text:
Thư Viện Hoa Sen
Mục Đích
Tự Điển Phật Học
Tự Điển Đa Ngôn Ngữ và Công Cụ Dịch
Index Tác giả
Kinh
Giới Thiệu Kinh
Kinh Pali
Kinh Sanskrit/Hán Tạng
Giảng Giải Kinh
Luật
Luận
Pháp Luận
Phật Học
Phật Học Cơ Bản
Phật Học Vấn Đáp
Duy Thức Học
Tánh Không
Phật Học Ứng Dụng
Tịnh Độ
Trợ Niệm Vãng Sanh
Ban Hộ Niệm Vãng Sanh
Thiền
Thiền Đại Thừa
Thiền Nguyên Thủy
Thiền Tổ Sư
Thiền và Thở
Ngữ lục
Kim Cang Thừa
Kim Cang Thừa
Truyền Thừa Drukpa
ĐPV Gyalwang Drukpa XII khai thị
THƯ VIỆN E BOOKS
.EPUB
.PRC / MOBI
.PDF (CHUNG)
.PDF (Kindle 3)
EBOOK ĐỊNH DẠNG 3D
Ebook của TS Nhất Hạnh
Ebook của HT. Thanh Từ
TIN TU HỌC
Danh Mục Khác
Sử Phật Giáo
Văn Hóa Phật Giáo
Văn Học Phật Giáo
Nguyễn Du
Phật Giáo Thế Giới
Phật Giáo Việt Nam
Vua Trần Nhân Tông
PGVN 1963-1975
Bồ Tát Quảng Đức
HT. Thích Đôn Hậu
HT. Thích Minh Châu
HT. Thích Trí Tịnh
Bát Nhã Làng Mai
Chuyên Đề
Quán Thế Âm Bồ Tát
Tuyển Tập Phật Đản
Lễ Phật Đản Liên Hiệp Quốc Vesak
Tuyển Tập Vu Lan
Tuyển Tập Thành Đạo
Tuyển Tập Xuân
Di Tích Phật Giáo
Nghi Thức
Khoa Học
Kinh Tế Chính Trị
Gíao Dục Hoằng Pháp
Học Viện Phật Giáo
Môi Trường Sinh Thái
Nữ Giới
Sự Kiện
Hôn Nhân
Cư Sĩ Phật Giáo
HỘ PHÁP
Các Vấn Đề Khác
Hiện Tượng Thích Thông Lạc
Hiện Tượng Duy Tuệ
Tôn Giáo/Triết Học
Tôn Giáo Bạn
Krishnamurti
Truyện Phật Giáo
Trần Kiêm Đoàn
Huỳnh Trung Chánh
Vĩnh Hữu
Vĩnh Hảo
Các Tác Giả Khác
Tuỳ Bút/Ký Sự
Truyện Cổ Phật Giáo
Thơ-Nhạc-Pháp Âm
Tụng Kinh
Giảng Kinh
Thuyết Pháp
Phát Thanh
Video HD
Đọc sách
Thơ
Nhạc Phật Giáo
Xây Chùa Đúc Tượng
Dinh Dưỡng Chay
Các Món Chay
Sức Khỏe-Sống-Chết-Tái Sinh
Từ Thiện Xã Hội
Du Lịch Hành Hương
Chùa Việt Nam
Phật Pháp Tuổi Trẻ
Nguyệt San Giác Ngộ
Tạp chí Văn Hóa Phật Giáo
Các Tạp Chí Phật Giáo Khác
Luận Văn Tốt Nghiệp/Tham Luận Hội Thảo
Cuộc Sống
Danh sách chùa
Trang nhà
›
Luận
Trước
Sau
Các
Quan Điểm
Của các
Bộ Phái
Thuộc
Đại Chúng Bộ
24/11/2016
4:01 CH
(Xem: 900)
Dị bộ tông luân luận
Nguyên Do Phát Khới
Sự Phân Chia Bộ Phái
Các Quan Điểm Của các Bộ Phái Thuộc Đại Chúng Bộ
Các Quan Điểm Của các Bộ Phái Thuộc Thượng Tọa Bộ
Bảng Đối Chiếu Luận Điểm Các Bộ Phái
DỊ BỘ TÔNG LUÂN LUẬN
:
Bồ-tát
Thế Hữu
tạo
Tam Tạng pháp sư
Huyền Tráng dịch chữ Hán
Nguyên Tuấn dịch và chú thích
Các
Quan Điểm
Của các
Bộ Phái
Thuộc
Đại Chúng Bộ
a. Các
quan điểm
căn bản
[1] của
Đại chúng bộ
,
Nhất thuyết bộ
,
Thuyết xuất thế bộ
và Kê-dận bộ
Các
quan điểm
căn bản
của
Đại chúng bộ
,
Nhất thuyết bộ
,
Thuyết xuất thế bộ
, Kê-dận bộ đồng cho rằng:
1) Chư
Phật Thế Tôn
đều là những bậc siêu
xuất thế gian
.
2) Tất cả các
đức Như Lai
không còn
hữu lậu
.
3)
Lời nói
của chư
Như Lai
đều là
chuyển pháp luân
.
4)
Đức Phật
dùng một
âm thanh
nói tất cả pháp.[2]
5) Tất cả những
lời nói
của
Thế Tôn
đều
như thật
nghĩa.
6)
Sắc thân
của
Như Lai
không có
giới hạn
.
7) Oai lực của
Như Lai
cũng không có
giới hạn
.
8)
Thọ lượng
của
Như Lai
cũng không có
giới hạn
.
9) Chư Phật
hóa độ
các loài
hữu tình
khiến sanh lòng
tịnh tín
nhưng các Ngài không có tâm
chán ngán
hoặc
thỏa mãn
.
10)
Đức Phật
không có ngủ và
nằm mộng
[3].
11)
Như Lai
vấn đáp
không
cần phải
đợi
suy nghĩ
.
12)
Đức Phật
không bao giờ nói về danh, cú, văn vì Ngài luôn ở trong định,
tuy nhiên
các loài
hữu tình
cho rằng Ngài có nói danh, cú, văn liền sanh tâm
vui vẻ
phấn khởi.[4]
13) Chư Phật trong một
sát na
tâm
liễu tri
tất cả các pháp.
14) Chư Phật trong một
sát na
tâm
tương ưng
với
bát nhã
biết được tất cả các pháp.
15)
Lậu tận trí
và
vô sanh trí
[5] của
Phật Thế Tôn
thường luôn
hiện hữu
(tùy chuyển)
cho đến
lúc Niết-bàn.
16) Tất cả các vị Bồ-tát khi
nhập thai
đều
không chấp
thọ các
trạng thái
: Yết lạt lam, Át-bộ-đàm, Bế-thi và Kiện-nam[6] của
thai nhi
làm tự thể.
17) Tất cả Bồ-tát khi vào thai mẹ đều
hiện hình
voi trắng.[7]
18) Tất cả Bồ-tát
xuất thai
đều bằng hông bên phải.[8]
19) Tất cả Bồ-tát đều không có khởi
tư tưởng
tham dục
,
tư tưởng
sân hận
,
tư tưởng
ác hại.
20) Bồ-tát vì muốn
lợi ích
cho
hữu tình
, nguyện sanh vào
ác thú
liền
như ý
thọ sanh.
21) Trong một
sát na
tâm dùng trí
Hiện quán biên
[9] biết khắp tất cả các tướng
sai biệt
của
Tứ đế
.
22) Năm thức của thân gồm
nhãn thức
,
nhĩ thức
,
tỷ thức
,
thiệt thức
,
thân thức
có
nhiễm ô
và lìa
nhiễm ô
.[10]
23) Ở cõi Sắc và
Vô sắc
mỗi thân đều đủ sáu thức.
24)
Thể chất
của năm
sắc căn
là khối thịt nên mắt không thấy sắc, tai chẳng nghe tiếng, mũi chẳng ngửi mùi, lưỡi chẳng nếm mùi, thân không biết sự xúc chạm.
25) Ở
Đẳng dẫn
vị[11] vẫn phát ra
ngôn ngữ
,
vẫn có
tâm
điều phục
, có
tác ý
thanh tịnh
.[12]
26)
Mọi việc
làm điều đã
hoàn tất
,[13] không còn chấp chứa một pháp nào.
27) Các vị Dự-lưu có thể thấu rõ
tự tánh
của tâm và
tâm sở
.
28) Có vị A-la-hán vẫn còn bị người khác dẫn dụ, vẫn còn
vô tri
, tâm còn
hoài nghi
, lại nhờ người khác được
ngộ đạo
và nhờ vào tiếng (khổ) mà
thánh đạo
phát khởi
.
29) Khổ có thể dẫn dắt vào
thánh đạo
.
30) Tiếng khổ có thể trợ giúp (
ngộ đạo
).
31)
Trí tuệ
làm
gia hạnh
có
thể diệt
trừ được các khổ, cũng có khả năng đưa đến
an lạc
.[14]
32) Khổ (thọ) cũng là
thức ăn
.
33) Địa thứ 8 cũng được trụ
lâu dài
.[15]
34)
Cho đến
Tánh địa
pháp[16] có thể nói vẫn còn
thối chuyển
.
35) Dự-lưu còn có
thối chuyển
.
36) Bậc A-la-hán thì
không thối chuyển
.
37) Không có
chánh kiến
thế gian
.
38) Không có
tín căn
thế gian
.
39) Cũng không có pháp
vô ký
.
40) Khi nhập Chánh tánh
ly sanh
mới có thể nói là đoạn trừ tất cả các
kiết sử
.[17]
41) Các vị Dự-lưu vẫn còn tạo
nghiệp ác
chỉ trừ tội
vô gián
.[18]
42) Các kinh của
đức Phật
thuyết đều là
liễu nghĩa
.
43)
Pháp vô vi
gồm có
9 loại: 1)
trạch diệt
, 2)
phi trạch diệt
, 3)
hư không
, 4)
không vô biên xứ
, 5)
thức vô biên xứ
, 6)
Vô sở hữu xứ
, 7)
Phi tưởng phi phi tưởng xứ
, 8)
Duyên khởi
chi tánh (12
chi phần
duyên khởi
), 9)
Thánh đạo
chi tánh (tám
chi phần
thánh đạo
).
44)
Tâm tánh
vốn
thanh tịnh
nhưng vì bị
tạp nhiễm
bởi
khách trần phiền não
nên mới nói
bất tịnh
.
45)
Tùy miên
chẳng phải tâm, chẳng phải
tâm sở
, cũng không có đối tượng (
sở duyên
).[19]
46)
Tùy miên
khác với
triền phược
,[20]
triền phược
khác với
tùy miên
. Cho nên mới nói
tùy miên
không
tương ưng
với tâm mà
triền phược
lại
tương ưng
với tâm.
47)
Quá khứ
và
vị lai
không có thật thể .
48) Tất cả các
pháp xứ
[21] không phải là cái được biết, không phải là cái được
nhận thức
suy lường, cũng không phải là cái
thông đạt
.
49) Cũng không có
thân trung hữu
(ấm).[22]
50) Các
quả vị
Dự-lưu cũng
đạt được
tĩnh lự
.[23]
Những điều trên đây là những các
quan điểm
căn bản
.
b.
Quan điểm
dị biệt của
Đại chúng bộ
,
Nhất thuyết bộ
,
Thuyết xuất thế bộ
và
Kê dận bộ
Còn
quan điểm
dị biệt của bốn bộ này thì cho rằng:
1) Như
Thánh đế
có các tướng
sai biệt
, cũng như thế,
Hiện quán
[24] đều có các tướng
sai biệt
.
2) Có một số
pháp tự
sanh khởi
, có một số pháp do cái khác làm ra, có một số pháp do cả hai cùng làm ra, lại có một số pháp do các
duyên sanh
ra.
3) Trong cùng một thời điểm có thể có hai tâm cùng
sanh khởi
.
4)
Thánh đạo
và
phiền não
đều cùng hiện khởi.[25]
5) Nghiệp và quả Dị-thục đều
cùng lúc
chuyển biến
.
6)
Chủng tử
chính là hạt mầm.[26]
7) 4 đại và 6
sắc căn
có
chuyển biến
(thay đổi) nhưng tâm và
tâm sở
không
chuyển biến
.[27]
8) Tâm bao
trùm khắp
cả thân.
9) Tâm
tùy theo
căn và cảnh mà có sự co giãn (
mở rộng
và thu hẹp).[28]
Những điều trên đây là các
quan điểm
dị biệt của bốn
bộ phái
, và cứ
tiếp nối
như thế (các
bộ phái
) đã tạo ra
vô lượng
sai biệt
.
c. Các
quan điểm
căn bản
của
Đa Văn bộ
Các
quan điểm
căn bảncủa
Đa văn bộ
cho rằng:
1) Năm
âm thanh
của
đức Phật
gồm:
Vô thường
, Khổ, Không,
Vô ngã
và Niết-bàn-tịch-tĩnh là những
giáo lý
siêu
xuất thế gian
vì năm
âm thanh
này có khả năng chỉ ra
con đường
giải thoát
; Còn những
âm thanh
khác của
Như Lai
là những
giáo lý
thế gian
.
2) Có vị A-la-hán bị người khác dẫn dụ, cũng còn
vô tri
, tâm còn
hoài nghi
, lại nhờ người khác được
ngộ đạo
và
thánh đạo
nhờ vào tiếng (khổ) mà
phát khởi
.
Ngoài ra
, những luận điểm khác phần nhiều đồng với
thuyết Nhất thiết hữu bộ
.
d. Các
quan điểm
căn bản
của
Thuyết giả bộ
Các
quan điểm
căn bảncủa
Thuyết giả bộ
cho rằng:
1)
Khổ không
phải là Uẩn.
2)
Mười hai xứ
không phải
thật hữu
.
3) Các hành xoay vần
đối đãi
hòa hợp
nên giả gọi là khổ mà không có
sĩ phu
dụng.[29]
4) Không có cái chết
phi thời
(bất đắc kỳ tử) mà tất cả do nghiệp đời trước mà có.
5) Nghiệp
tăng trưởng
làm nhân nên quả Dị-thục
chuyển đổi
.
6)
Chứng đắc
Thánh đạo
là nhờ vào
phước đức
chứ không thể nhờ vào sự
tu tập
.
7)
Thánh đạo
cũng không thể bị hư hoại.
Ngoài ra
những
vấn đề
khác phần nhiều đồng với luận điểm của
Đại chúng bộ
.
e. Các
quan điểm
căn bản
của
Chế đa
sơn, Tây sơn trụ, Bắc sơn trụ
Các
quan điểm
căn bảncủa ba
bộ phái
Chế đa sơn bộ
,
Tây sơn trụ bộ
và
Bắc sơn trụ bộ
cho rằng:
1) Bồ-tát vẫn chưa
thoát khỏi
ác đạo
.[30]
2)
Cung kính
cúng dường
tháp miếu
không được
phước báo
to lớn.
3) Bậc A-la-hán còn bị người khác
dụ dẫn
, cũng còn
vô tri
, v.v…
Năm điều này cùng với những
vấn đề
khác phần nhiều đồng với
luận thuyết
của
Đại chúng bộ
.
________________________________________
[1] Thuật ký (X53n0844): Gọi
Quan điểm
căn bản
(gốc) (本宗同義)có nghĩa là khi mới bắt đầu
tranh luận
thành lập
giáo nghĩa
thì cả bốn bộ:
Đại chúng
,
nhất thuyết bộ
, Thuyết
nhất thiết
bộ và
Kê dận bộ
đều đồng nhất
quan điểm
với nhau
nên mới gọi là
Quan điểm
căn bản
. Thế nhưng, sau khi đã hình thành những
bộ phái
riêng biệt thì trong mỗi
tông phái
lại
thành lập
những
giáo nghĩa
riêng, mà
giáo nghĩa
ấy lại
trái với
những
quan niệm
ban đầu
của nó khi nó mới
thành lập
(
trái với
những
quan niệm
ban đầu
để từ đó nó có mặt) nên mới gọi là
quan niệm
dị biệt 末宗異義.Cũng giống như
Đa văn bộ
được phát sinh từ
Đại chúng bộ
, thì ngay khi mới
thành lập
những
quan điểm
đó được gọi
quan điểm
căn bản
, còn sau khi đã hình thành
bộ phái
riêng biệt mà có những
quan điểm
được được đưa ra
trái với
quan điểm
ban đầu
thì gọi là
quan điểm
dị biệt.
Đối chiếu
Quan điểm
căn bản
(本宗同義) với hai bản dịch của
Chân đế
thì (Đ.2032): 根本見 hay bản (Đ.2033): 義本 đều có nghĩa là
quan điểm
gốc,
ban đầu
; Vàquan niệm dị biệt (末宗異義)với (Đ.2032): 中間見 và (Đ.2033):異義 thì đồng có nghĩa là
quan điểm
về sau hay
quan điểm
khác biệt [ với
quan điểm
ban đầu
].
Thông qua ba cách dịch trên nên ở đây bớt đi phần “đồng nghĩa” và “dị nghĩa” ở trong nguyên bản và dịch gọn lại “quan điểm căn bản” và “quan điểm dị biệt”
trong suốt
bộ luận này để cho
dễ hiểu
. Và ta sẽ thấy rằng “quan điểm căn bản” và “Quan điểm dị biệt” đều chỉ chung cho một
tông phái
nhưng căn cứ trên
thời gian
và
tính chất
khác biệt của hai
quan điểm
trước và sau rồi đặt tên chứ không phải chỉ sự khác biệt và đồng nhất giữa chi phái với
bộ phái
gốc.
[2]
Âm thanh
đây chính là
Phạm âm
. Theo Thuật ký thì
đức Phật
trãi qua
vô lượng kiếp
tu hành
,
công đức
và oai lực của Ngài không thể nghĩ bàn. Ngài dùng một
âm thanh
, nói ra một danh từ nào đó thì
chúng sanh
tùy theo
chủng loại của mình liền tự nhận hiểu mà
chấm dứt
được các thứ
trần lao
phiền não
. Luận Đại Tỳ-bà-sa, 79 có nói:
“Phật dùng một tiếng mà nói pháp,
Chúng sanh
theo loại đều được hiểu,
Đều bảo
Thế tôn
dùng tiếng mình, Chỉ vì mình mà nói các nghĩa”.
Hữu bộ
thì
không chấp
nhận như thế, nghĩa là theo họ,
đức Phật
không thể dùng một
âm thanh
mà
thuyết pháp
, xem luận điểm thứ 61 của
Hữu bộ
ở sau.
[3] Do
tâm tán loạn
nên mới có
buồn ngủ
; do có
vọng tưởng
,
ái dục
và các
tư tâm
sở nên mộng mị mới khởi lên.
Đức Phật
luôn an trụ trong định nên không
cần phải
ngủ. Ngài cũng đã
chấm dứt
các
vọng tưởng
và
ái dục
nên không còn mộng mị. Tát-bà-đa cho rằng
đức Phật
có ngủ nhưng không
nằm mộng
, hoặc có
bộ phái
khác cho rằng
đức Phật
có cả ngủ và
nằm mộng
,
vì vậy
nên ở đây mới nói
đức Phật
không ngủ và không mộng mị.
[4] Luận Câu-xá, 2, 47a-b, nói rằng:
danh thân 名身
(namakaya),
cú thân 句身
(padakàya),
văn thân
文身 (vyanjana) là tổng thuyết (hợp thể) của
ý tưởng
, chương cú và âm tiết. Trong đó,
danh thân
chỉ các danh từ như sắc (rùpa), thanh (sabda), v.v…
cú thân
chỉ thành cú hay mệnh đề như: “ôi, các hành là vô thường”.
Văn thân
là chỉ cho các âm tiết như các nguyên âm và phụ âm: a, à, i, ì, k, p, t,…
Chư
Phật tâm
thường tại định nên không
cần phải
dụng công
tư duy
để nói những lời lẽ, câu cú và
văn chương
bóng bẩy thông thường, mà tất cả những lời
thuyết pháp
hoàn toàn
do sự
nhậm vận
tuyên thuyết
. Chính sự
nhậm vận
ấy nên
lời nói
của các Ngài lúc nào cũng
thù thắng
,
sáng tỏ
và mượt mà, sắc sảo, do đó mà nếu ai được nghe qua đều sanh tâm
hoan hỷ
,
vui thích
mà dõng mãnh
phát tâm
tu tập
.
[5]
Lậu tận trí
盡智(Àsrava-ksaya jnàna) hay còn gọi là
Lậu tận trí chứng minh
là trí biết chắc
như thật
và chứng được lý
Tứ đế
, đoạn
trừ phiền não
hữu lậu
trong
tam giới
,
xa lìa
sự
trói buộc
của
sinh tử
ngay trong
hiện tại
nên gọi là
Lậu tận trí
; còn
Vô sanh trí
無生智(Anutpàda jnàna) là trí biết rõ tất cả các pháp
vô sinh
. Tức là
trí huệ
cứu cánh
vô lậu
, đối với
Tứ đế
đã thấy rõ và chứng đạt lại
diệt trừ
hết
phiền não
,
xa lìa
sự
sinh diệt
biến hóa
, đoạn hết 3 loại
lậu hoặc
Dục, Hữu và
Vô minh
mà không còn
sinh khởi
các loại
kết phược
tùy miên
ở trong tương lai nên gọi là
Vô sinh trí
.
[6] Đây là 4 trong 5 năm giai đoạn (
Thai nội ngũ vị
, còn gọi là Kiết thai
ngũ vị
) của một
thai nhi
.
Phật giáo
chia
thời gian
266 ngày (38 tuần) của một
thai nhi
từ khi thụ thai
cho đến
lúc sinh ra làm 5 giai đoạn, theo thứ lớp như sau:1) Yết-lạt-lam 羯刺藍(S: Kalala), còn gọi là Ca-la-la, Yết-la-lam, Hán dịch: ngưng hoạt, tạp uế, là
thời gian
tuần đầu tiên sau khi thụ thai. 2) Át-bộ-đàm 頞部曇(S: Arbuda), còn gọi là A-bộ-đàm, Hán dịch: Pháp, là
thời gian
tuần thứ hai. 3) Bế-thi 閉尸(S: Pesi), còn gọi là Tế-thi, Tì-thi, Hán dịch: ngưng kiết, nhục đoạn, là
thời gian
tuần thứ ba. 4) Kiện-nam 鍵南(S: Ghana), còn gọi là Kiện-nam, Yết-nam, Hán dịch: ngưng hậu, ngạnh nhục, là
thời gian
tuần thứ tư. 5) Bát-la-xa-khư 撥羅奢厶(S: Prasakha), Hán dịch:
chi tiết
, chi chi, là giai đoạn từ tuần thứ 5
cho đến
tuần thứ 38, tức đến ngày sinh (trong giai đoạn này tay chân bắt đầu hình thành và hài nhi có đầy đủ
hình hài
của một
con người
).
Đối lại với 5 giai đoạn nằm trong thai là 5 giai đoạn ở ngoài thai (
thai ngoại ngũ vị
), gồm: 1) Anh hài: là
thời gian
từ khi sinh ra đến 6 tuổi. 2)
Đồng tử
: từ 7 đến 15 tuổi. 3)
Thiếu niên
: từ 16 đến 30 tuổi. 4) Trung niên: từ 31 đến 40 tuổi. 5) Lão niên: từ 41 tuổi trở lên
cho đến
lúc chết.
[7]
Hiện hình
voi trắng là biểu trưng cho sự nhu hòa, thuần thiện, có đại oai lực mà không hiếu chiến, hung bạo. Các loài khác như
sư tử
tuy có oai lực mạnh mẽ nhưng
tính khí
hung bạo và hiếu sát nên Bồ-tát không hiện.
[8] Sinh ra bằng hông là
biểu thị
Trung đạo
. Người sinh ra từ đầu là người có
phước báo
rộng lớn, còn những hạng người do
nghiệp báo
thấp kém
thì sinh ra theo
cách thông
thường của người
phụ nữ
. Bồ-tát
xuất trần
, không bám chấp vào bên nào cho nên
thị hiện
sinh ra bên hông,
biểu thị
Trung đạo
. Lại nữa, sinh ra bằng hông là vượt khỏi mọi sự
ô nhiễm
thường tình như chịu sự ô uế trong thai mẹ, xuất tinh dịch và khổ đau lúc sinh v.v… còn bên phải là biểu trưng cho tướng
cát tường
, vì theo
Ấn Độ
, bên phải lúc nào cũng là
điềm lành
nên
Bồ tát
thị hiện
như thế.
[9]
Hiện quán biên
現觀邊 (S: Abhi-samayàntika) Chữ Biên có nghĩa là sau.
Hiện quán biên
là
loại trí
sinh khởi
ngay sau khi
Kiến đạo
mà chỉ trong một
sát na
có thể thấy rõ các tướng
sai biệt
của
Tứ đế
(Ngay khi
kiến đạo
cũng có thể trong một
sát na
khởi lên
Hiện quán
trí và biết về
Tứ đế
nhưng chỉ là
tổng tướng
mà thôi vì chỉ mới
đoạn hoặc
mà chưa có chánh
phân biệt
).
Hữu bộ
và Đại tỳ-bà-sa luận cho
Hiện quán biên
là
loại trí
sinh khởi
sau
ba loại Khổ
, Tập, Diệt trong 16
Hiện quán
.
[10] Các Thức
ô nhiễm
thì
dễ hiểu
, còn “lìa nhiễm ô” là ở giai vị
Gia hành
, khi
kiến đạo
thì
Thánh đạo
khởi lên ngay đó lìa
ô nhiễm
. Chỉ lìa
ô nhiễm
chứ không phải
chấm dứt
hoàn toàn
. Cũng có thể nói là thể của 5 thức thông với
vô lậu
nên gọi là lìa
nhiễm ô
.
[11]
Đẳng dẫn
等引, hay
Thắng định
là phiên âm từ chữ Samàhita (Tam-ma-hí-đa). Tên của một loại định. Khi
nhập định
, cái tính của tâm
chuyên chú
, thì gọi là
Đẳng dẫn
. Đẳng cũng là sự an hòa
bình đẳng
của
thân tâm
. Người tu định, nhờ vào
định lực
mà dẫn sinh ra nên gọi là
Đẳng dẫn
.
Theo
Câu-Xá luận
quang ký
6 (Đại 41, 124 trung) cho rằng
Đẳng dẫn
có mặt ở trong cả định, gồm
hữu tâm
và
vô tâm
. Phần nhiều có trong định
hữu tâm
mà không có mặt trong “Tán”.
Gồm có
3 nghĩa: 1)
Xa lìa
hôn trầm
,
trạo cử
; 2) Có khả năng dẫn khởi ra
thân tâm
bình đẳng
; 3) Dẫn phát ra
phương tiện
bình đẳng
.
Thành Duy Thức Luận
Thuật Ký, 6 cũng cho rằng
Đẳng dẫn
ngoài việc ở trong định
hữu tâm
và
vô tâm
thì còn lấy
công đức
của 5 uẩn
hữu lậu
và
vô lậu
làm
thể tính
nên
phạm vi
của
Đẳng dẫn
rộng lớn hơn so với từ Đẳng chí.
[12]
Khuy Cơ
chú là “tránh tác ý” (諍作意)chứ không phải là
tác ý
thanh tịnh
(tịnh
tác ý
) rồi
giải thích
: các cảnh (đối tượng)
loạn động
thật là
phức tạp
và khó
điều phục
nên gọi là Tránh, tránh có nghĩa là
lỗi lầm
vậy.
[13] Chỉ cho
quả vị
A-la-hán.
[14] Chỉ có
trí tuệ
làm
gia hạnh
mới có
thể diệt
trừ các khổ và thú hướng đến Niết-bàn còn Giới và
Định không
có khả năng làm
gia hạnh
diệt trừ
các khổ như
trí tuệ
.
[15] Theo
Khuy Cơ
(Thuật ký, X53n0844) thì Địa thứ 8 (第八地), là
quả vị
Dự-lưu hướng. Nếu tính từ lấy
quả vị
A-la-hán làm một tính trở lui
cho đến
Tu-đà-hoàn hướng thì thành thứ 8.
Hành giả
ở
quả vị
này có thể
trải qua
các
trạng thái
thiền định
, nhập và
xuất quán
,
đoạn diệt
các chướng hoặc ở trong định v.v chỉ trong một
thời gian
ngắn. Như
câu chuyện
trưởng giả
Cấp cô độc
dâng
thức ăn
. Ta cũng có thể dịch là “Địa thứ 8 còn phải
trải qua thời gian lâu
dài”
ý muốn
nói Tu-đà-hoàn còn phải trãi qua 7 lần
sanh tử
nữa mới
đoạn diệt
sạch
phiền não
chứng quả
A-la-hán.
Theo 10 địa của
Thanh văn
thì địa thứ 8 cũng là
quả vị
Tư-đà-hàm (Sakrd- Àgàmin), khác với
Bất động địa
, là địa thứ 8 trong mười địa của hàng Bồ-tát.
Theo bản
Thập Bát
Bộ luận cũng của
Chân Đế
dịch (Đ.2032) tuy không nói Địa thứ 8 là
quả vị
nào nhưng lại cho rằng Địa thứ 8 cũng còn
thối chuyển
(第八退).
Kết hợp
với ba luận điểm ở sau, ta sẽ có một chuỗi 4 luận điểm thống nhất
với nhau
đồng nói đến sự
thối chuyển
hay không của các
quả vị
Thanh văn thừa
. Ta có thể dịch lại như sau: “Địa thứ 8 còn
thối chuyển
,
cho đến
Tánh địa
pháp có thể nói là vẫn còn thối chuyển”. Xin
giải thích
dài dòng ra đây để
mọi người
cùng
tham khảo
.
[16]
Tánh địa
pháp 性地法 chính là
Thế đệ nhất pháp
. Tỳ-bà-sa q.3 nói cho rằng từ
sơ phát tâm
cho đến
Thế đệ nhất pháp
vẫn còn
thối chuyển
, bởi
Thế đệ nhất pháp
là do nhiều niệm
phát khởi
liên tục
nên có cả
thối chuyển
và
không thối chuyển
.
Sơ quả
có lúc còn
thối chuyển
, mà ở đây khẳng định là
thối chuyển
nên trụ
Tánh địa
pháp này là chưa đạt tới
Sơ quả
.
[17] - Chánh tánh
ly sanh
(正性離生)còn gọi là Thánh tánh
ly sanh
,
Chân Đế
dịch là
Chánh định
(正定),tên khác của
Kiến đạo
, nghĩa là khi tu đến giai vị
Kiến đạo
thì
hành giả
đạt được
chính tính Niết-bàn, tất cả
phiền não
đều dứt sạch,
xa lìa
hẳn sự
sinh khởi
của
phiền não
.
Theo luận Đại-tỳ-bà-sa 3, Sinh là tên khác của
phiền não hoặc
do
thiện căn
chưa
thành thục
có thể khiến
chúng sanh
luân hồi sanh tử
còn Chánh tánh tức là Niết-bàn (
thánh đạo
). Niết-bàn hay
vô lậu trí
có thể khiến
chúng sanh
thoát ly
sanh tử
nên gọi Chánh tánh
ly sanh
.
-
Kiết sử
結使 (Bandhana) là chỉ cho những
phiền não
có khả năng
trói buộc
chúng sanh
vào cảnh mê, khiến
cho không
thể
thoát khỏi
cái khổ
sinh tử
.
Bao gồm
chín thứ: Tham, Sân, Si, Mạn, Nghi,
Ác Kiến
, Thủ, Tật và San.
Kiết sử
cùng
một thể
với
Phiền não
, nghĩa là
trói buộc
, chỉ khác tên gọi mà thôi.
[18]
Vô gián
無間(Ànantarya) nghĩa là không ngừng nghỉ, là nghiệp do
phạm tội
ngũ nghịch
(giết cha, giết mẹ, giết A-la-hán, làm thân Phật ra máu,
phá hòa hợp tăng
) gây ra khiến phải chịu quả khổ
địa ngục vô gián
.
Chữ
vô gián
có hai loại: một là
Vô gián ngục
, nghĩa là người
phạm tội
ngũ nghịch
sẽ bị đọa vào
địa ngục
ngày đêm chịu muôn thứ tội khổ khác không bao giờ
chấm dứt
nên gọi là
Vô gián ngục
; hai là
Vô gián nghiệp
, nghĩa là người tạo tội cực ác sẽ
chiêu cảm
lấy
nghiệp quả
khổ đau trong
địa ngục
không hề
gián đoạn
nên gọi là
Vô gián nghiệp
. Tên gọi tuy khác nhưng
tính chất
đều chỉ cho sự
thọ tội
khổ không
gián đoạn
.
[19]
Tùy miên
隨眠 (S: Anúsaya, P: Anusaya) hay
Tùy miên
phiền não
(隨眠煩惱)là
phiền não
đưa
con người
vào
trạng thái
mờ mịt
nặng nề,
hoạt động
của nó nhỏ nhiệm khó biết, cùng đối cảnh và tâm,
tâm sở
tương ưng
ảnh hưởng
lẫn nhau mà thêm lớn mạnh nên gọi Tùy tăng; bởi nó
trói buộc
con người
nên gọi là tùy phược. có 6 thứ: tham, sân, mạn,
vô minh
,
ác kiến
và nghi. Đây là sáu món
tùy miên
hay còn gọi là sáu món
căn bản phiền não
. Trong đó tham chia làm 2:
Dục tham
và
Hữu tham
thành 7 món
tùy miên
; kiến lại chia thành 5 thứ:
thân kiến
,
biên kiến
,
tà kiến
,
kiến thủ
và
giới cấm thủ
, thành 10 món
Tùy miên
.
Ngoài ra
, mười món này thêm những phần nhỏ nhiệm
vi tế
, tạo thành 98 món
tùy miên
.
Thuật ký (X53n0844):
Tùy miên
không phải là tâm có nghĩa là khi ở
Vô tâm vị
(lúc
tâm không
sinh khởi
) mà có các
thiện pháp
khởi lên thì vẫn gọi là
phàm phu
, bởi do
tùy miên
lúc nào cũng có mặt nơi thân, nên nói
tùy miên
không phải là tâm;
tùy miên
cũng không phải là
tâm sở
bởi vì nếu là
tâm sở
thì khi ở
Vô tâm vị
thì người ấy phải là
thánh nhân
vì không còn
phiền não
, nhưng như trên đã nói là ở
Vô tâm vị
vẫn là
phàm phu
nên
tùy miên
không phải
tâm sở
.
Tùy miên
không có đối tượng: vì
tùy miên
chẳng phải là tâm,
tâm sở
nên cũng không có đối tượng, nếu có đối tượng thì chính
tùy miên
là
tâm sở
rồi.
[20]
Triền phược
纏縛(Paryavasthàna) còn gọi là đảo khởi
phiền não
(倒起煩惱). Là sự
trói buộc
làm
chướng ngại
sự
tu thiện
và
giác ngộ
giải thoát
. Nếu nói rộng thì chỉ cho tất cả
triền phược
trói buộc
chúng sanh
trong
sanh tử
nơi
ba cõi
, nếu nói gọn lại thì có 3 triền, 8 triền, 10 triền
cho đến
500 triền.
Kinh bộ
gọi
chủng tử
phiền não
(ở giai đoạn
tiềm ẩn
) là
tùy miên
;
trái lại
, gọi sự
hiện hành
của
phiền não
(ở giai đoạn
hiển lộ
) là triền.
[21]
Pháp xứ
法處 hay
Pháp nhập
(dhamrànyatanae), là một trong 12 xứ, chỉ chung cho tất cả
cảnh giới
mà
ý thức
nương tựa vào đó. Nếu
phối hợp
với 5 uẩn thì
Pháp xứ
chính là thọ, tưởng và hành, gồm thâu 64 pháp là 46
tâm sở
, 14
bất tương ưng hành
,
vô biểu sắc
và 3
vô vi
.
[22]
Trung hữu
中有(Antara-Bhava), còn gọi là
Trung ấm
, trung uẩn…, là
thức thân
của
chúng sanh
trong khoảng
thời gian
từ khi chết
cho đến
khi thọ sanh một thân mới khác. Luận Câu-xá, 10 ghi: “Trung hữu là
thời kỳ
trong một nháy mắt sau khi thân trước vừa chết (
tử hữu
)
cho đến
trước một
sát na
thụ
sanh thân
sau (
sinh hữu
).
Trung hữu
thân này chính là sự
tồn tại
của “thức thân”, là
hóa sinh
thân do ý sanh ra, chẳng phải do các
ngoại duyên
như tinh
huyết… tạo thành, nên còn gọi là
ý sinh thân
(S. manomayakaya).
[23]
Tĩnh lự
靜慮 là cách dịch mới của chữ Dhyàna (thiền-na), còn cách dịch cũ là
Tư duy tu
, giống với từ
Thiền định
. Tâm
chuyên chú
vào một cảnh
nhất định
và chỉ cần
suy nghĩ
về cảnh đó nên gọi là
Tĩnh lự
. Đó chính là
tính chất
của tâm ở
Sắc giới
, không phải cái tâm ở
Dục giới
.
Xa lìa
phiền não
ở cõi Dục thì mới
chứng đắc
thiền định
.
Tư duy tu
là cái nói đến cái nhân; nhân
nhất tâm
nên
chứng đắc
thiền định
. Còn
Tĩnh lự
là nói về cái thể; Thể của thiền là
tịch tĩnh
mà cũng có cả cái dụng thẩm lự nên gọi là
Tĩnh lự
.
[24]
Hiện quán 現觀
(S, P: Abhisamaya), cũng còn gọi là
Thánh đế hiện quán
. Theo tông Câu-xá,
hành giả
ở giai
đoạn Kiến
đạo dùng trí
vô lậu
quán cảnh
Tứ đế
gọi là
Thánh đế hiện quán
. Cũng trong luận Câu-xá, 23 có nói: Dùng
trí tuệ
hữu lậu
,
vô lậu
quán chiếu
cảnh
hiện tiền
một cách
rõ ràng
khiến cho
trí tuệ
ấy không
thoái chuyển
gọi là
Hiện quán
. Còn theo luận
Duy Thức
thì có 6 loại: Tư
hiện quán
,
Tín hiện quán
, Giới
hiện quán
,
Hiện quán
trí đế hiện quán
,
Hiện quán biên
trí đế hiện quán
và
Cứu cánh
hiện quán
.
Đại chúng bộ
vì cho rằng trong một
sát na
, tâm có
thể hiện
quán
Tứ đế
nên mới chủ trương “Đốn hiện quán”; còn
Hữu bộ
cho rằng
hiện quán
Tứ thánh đế
theo thứ tự 16
sát na
tâm
sanh diệt
sinh ra 8 nhẫn 8 trí (16 tâm
kiến đạo
) nên gọi là Tâm
hiện quán
.
[25] Thuật ký (X53n0844):
học thuyết
căn bản
cho rằng
Tùy miên
có tự thể riêng biệt nên khi
Thánh đạo
hiện khởi thì chúng không cùng
hiện hữu
trong một niệm
. Còn ở đây lại cho rằng
Tùy miên
luôn luôn hằng hữu nên khi
Thánh đạo
hiện khởi thì cả hai cùng có mặt, vì thế mới nói
phiền não
với
thánh đạo
cùng hiện khởi vì
phiền não
và tức là
tùy miên
vậy.
[26] Các
tông phái
khác cho rằng khi
chủng tử
diệt thì hạt mầm mới
sanh khởi
,
tuy nhiên
ở đây lại cho rằng các sắc khi hình thành liền có sự
sanh diệt
cho nên ngay nơi thể của
chủng tử
đã
chuyển biến
thành mầm chứ chẳng phải đợi đến khi
chủng tử
hoại diệt
mới có mầm
sanh khởi
.
[27] Thuật ký (X53n0844):Các pháp có
hiện hữu
thì có
sanh diệt
,
tuy nhiên
bốn đại
chủng và sáu
sắc căn
từ khi hình thành đến khi
hoại diệt
cần phải
trãi qua
thời gian
lâu dài
nên mới có sự
chuyển biến
, thay đổi giống như từ sữa
chuyển đổi
thành váng sữa, từ váng sữa thành đề hồ…; còn tâm và
tâm sở
sanh diệt
trong từng
sát na
nên không có sự chuyển tiếp từ trước ra sau như các sắc.
[28] Thức
phát khởi
nhờ nương vào các căn (
sở y
=
nơi nương tựa
) và cảnh (
sở duyên
= đối tượng). Tuy
nương nhờ
nhưng chúng không bị
ràng buộc
bởi một cảnh hay căn nào cố định nào trước đó mà chúng luôn thay đổi
tùy theo
căn và đối tượng. Nếu cảnh (đối tượng) rộng lớn thì cái thức phải
mở rộng
theo đối tượng đó nên gọi là “duỗi” (thư); ngược lại nếu là đối tượng nhỏ thì thức liền thu hẹp lại nên gọi là “co” (quyện).
[29]
Sĩ phu
dụng 士夫用(S: Purusakara-phala) hay còn gọi là
sĩ dụng quả
,
sĩ phu
quả… là quả do nhân
Câu hữu
và
Đồng loại
đưa đến, do
sức mạnh
của nó nên gọi là
Sĩ phu
dụng.
Luận Thành Duy Thức
8 (Đai 31, 42 trung) ghi: “sĩ dụng, nghĩa là
tác giả
(sĩ) mượn các công cụ làm ra sự nghiệp”.
Thành Duy Thức Luận
Thuật ký 8, cho rằng Sĩ dụng có
hai nghĩa
: Nói về người là nói đến cái lực nương vào sức của
con người
(sĩ) mà hình thành như nông phu đối với lúa gạo.. và Nói đến pháp là các pháp hình thành nhờ vào công cụ như thương buôn nhờ vào buôn bán, nông phu nhờ vào cấy lúa… quả này chỉ chung cho tất cả
pháp hữu vi
.
Ở đây cho rằng
sở dĩ
khổ có mặt là do sự tương tác qua lại (giao thoa) của hành và pháp, mà không có sự
tác động
của
con người
. Ngay như khi
chúng ta
bị người khác đánh đập,
la mắng
v.v… cũng là do các hành
đối đãi
chứ không phải có
con người
tạo ra cái khổ ấy.
[30] Bồ-tát nếu chưa
đạt đến
Nhẫn vị
thì chưa
thoát khỏi
phàm phu
bởi chưa
đạt đến
quả vị
đó thì chưa đoạn sạch các
phiền não
vi tế
nên chưa có khả năng
thoát khỏi
những
lỗi lầm
và
phiền não
trói buộc
. Do đó, vị Bồ-tát này
cần phải
sanh trở vào
cảnh giới
phàm phu
để
tu tập
nên mới nói Bồ-tát chưa
thoát khỏi
ác đạo
.
Trước
Sau
In Trang
Tạo bài viết
1
2
3
Trang sau
Trang cuối
A Tỳ Đàm
01/06/2014
(Xem: 9270)
Pháp Hiền
A Tỳ Đàm
03/09/2014
(Xem: 8540)
Giác Nguyên
A Tỳ Đạt Ma Pháp Uẩn Túc Luận
03/01/2018
(Xem: 3196)
Thích Tịnh Hạnh
Abhidhamma là gì?
05/07/2014
(Xem: 14691)
Minh Đức Triều Tâm Ảnh
A-tì-đạt-ma Câu-xá Luận I Dịch Theo Bản Sanskrit Tuệ Sỹ
11/08/2010
(Xem: 31479)
Thích Tuệ Sỹ
Bát Nhã Đăng Luận - Thanh Biện Bhàvaviveka - Trích Dịch: Cao Dao
21/07/2010
(Xem: 19979)
Thanh Biện
,
Cao Dao
Bổ Đề Tâm Ly Tướng Luận
20/07/2010
(Xem: 17042)
Long Thọ Bồ Tát
,
Thích Tâm Châu
Bửu Tạng Luận
05/05/2010
(Xem: 59139)
Thích Duy Lực
Cẩm Nang Nghiên Cứu Abhidhamma
01/06/2014
(Xem: 6578)
Pháp Triều
Cấu Trúc Bất Thực (Trích dịch bản Skt. Madhyāntavibhāga kārikāḥ)
21/11/2015
(Xem: 4168)
Phước Nguyên
Chân Như Quan Của Phật Giáo - Kimura Taiken - Thích Quảng Độ
19/07/2010
(Xem: 18681)
Cu Xá Luận Tụng Lược Thích I - Thế Thân Bồ Tát – Thích Phước Viên
19/07/2010
(Xem: 20659)
Dị bộ tông luân luận
24/11/2016
(Xem: 2845)
Thích Nguyên Tuấn
Dị bộ tông luân luận
24/11/2016
(Xem: 3161)
Dị tông luận
15/08/2016
(Xem: 2202)
Thích Trí Quang
Du Già Sư Địa Luận Thích
10/10/2010
(Xem: 10721)
Thích Tâm Châu
Đại Cương Về Luận Câu Xá - Hòa Thượng Thích Thiện Siêu
18/07/2010
(Xem: 24216)
Thích Thiện Siêu
Đại Cương Về Triết Học Trung Quán
18/07/2010
(Xem: 50483)
Thích Viên Lý
Đại Thừa Khởi Tín Luận
09/07/2010
(Xem: 121236)
Thích Nhật Từ
Đại Thừa Khởi Tín Luận - Ngài Mã Minh Bồ Tát Tạo Luận - Sa Môn Thích Thiện Hoa Lược Dịch Và Lược Giải
09/07/2010
(Xem: 28233)
Đại Thừa Khởi Tín Luận - Tác Giả: Mã Minh - Dịch & Giải: Chân Hiền Tâm
08/07/2010
(Xem: 24870)
Mã Minh Bồ Tát
,
Chân Hiền Tâm
Đại Thừa Khởi Tín Luận Bồ Tát Mã Minh - Cao Hữu Đính Việt Dịch
09/07/2010
(Xem: 22011)
Đại Thừa Luận Khởi Tín - Thích Trí Quang Dịch Giải
09/07/2010
(Xem: 20359)
Đại Thừa Phật Giáo Tư Tưởng Luận
18/07/2010
(Xem: 106569)
Thích Quảng Độ
Đại Thừa Tập Bồ Tát Học Luận
10/10/2010
(Xem: 20938)
Thích Như Điển
Đại Thừa Tuyệt Đối Luận Thích Duy Lực
08/07/2010
(Xem: 28377)
Đại Thừa Và Sự Liên Hệ Với Tiểu Thừa
11/07/2010
(Xem: 97273)
Thích Minh Châu
,
Nalinaksha Dutt
Đại Trí Độ Luận - Mục Lục Tổng Quát - Bồ Tát Long Thọ - Thích Thiện Siêu
17/07/2010
(Xem: 20010)
Đại Trí Độ Luận Tập I - Bồ Tát Long Thọ - Dịch Việt: Thích Thiện Siêu
11/07/2010
(Xem: 40453)
Đại Trí Độ Luận Tập Ii - Bồ Tát Long Thọ - Dịch Việt: Thích Thiện Siêu
17/07/2010
(Xem: 22347)
Đại Trí Độ Luận Tập Iii - Bồ Tát Long Thọ - Dịch Việt: Thích Thiện Siêu
17/07/2010
(Xem: 19665)
Đại Trí Độ Luận Tập Iv - Bồ Tát Long Thọ - Dịch Việt: Thích Thiện Siêu
17/07/2010
(Xem: 20840)
Đại Trí Độ Luận Tập V - Bồ Tát Long Thọ - Dịch Việt: Thích Thiện Siêu
17/07/2010
(Xem: 17407)
Đèn soi nẻo giác và luận giải
24/11/2016
(Xem: 5361)
Atisha
,
Thích Nữ Trí Hải
,
Richard Sherburne
Đi Vào Bản Nguyện Dược Sư
31/10/2016
(Xem: 2906)
Phước Nguyên
Đính Chính Về Chữ Evaṃ mayāśrutaṃ - Như Thị Ngã Văn
01/07/2015
(Xem: 5065)
Phước Nguyên
Đối Hướng Niết-Bàn Và Đối Quán Thánh Đế Theo A-Tỳ-Đạt-Ma Câu-Xá
28/06/2015
(Xem: 3216)
Phước Nguyên
Đừng tàn hại sự sống
29/05/2016
(Xem: 2787)
Phước Nguyên
Giáo Tài A Tỳ Đàm
01/08/2014
(Xem: 4439)
Giác Nguyên
Giới Thiệu Bộ Phân Tích Đạo (Patisambhidamagga) Của Ngài Xá Lợi Phất
19/10/2010
(Xem: 61731)
Indacanda
Giới Thiệu Luận A Tỳ Đạt Ma Đại Tỳ Bà Sa
15/09/2014
(Xem: 7423)
Nguyên Hiển
,
Nguyên Huệ
Giới Thiệu Thuận Quyết Trạch Phần Từ A-tỳ-đạt-ma Câu-xá Đến Thành Duy Thức Luận
06/06/2015
(Xem: 4886)
Huyền Thoại Duy Ma Cật
27/03/2015
(Xem: 13622)
Thích Tuệ Sỹ
Khái Luận về Visaṃyogaphala - Ly Hệ Quả
11/07/2015
(Xem: 3691)
Phước Nguyên
Khởi Tín Luận
08/11/2016
(Xem: 2263)
Thích Trí Minh
Kinh Na Tiên Tỳ Kheo, Cao Hữu Đính
16/05/2010
(Xem: 104837)
Kinh Sự Thật Của Bậc Thánh
24/07/2016
(Xem: 2628)
Phước Nguyên
Kinh Tỳ Kheo Na Tiên, Thiện Nhựt
16/05/2010
(Xem: 93719)
Kinh Tỳ-kheo Na-tiên, Đoàn Trung Còn - Nguyễn Minh Tiến
16/05/2010
(Xem: 88212)
Nguyễn Minh Tiến
,
Đoàn Trung Còn
Luận Biện Trung Biên
04/09/2016
(Xem: 2302)
Quảng Minh
1
2
3
Trang sau
Trang cuối
Pháp Luận
Phật Học
Phật Học Cơ Bản
Phật Học Vấn Đáp
Duy Thức Học
Tánh Không
Phật Học Ứng Dụng
Lời Tiền Nhân
Lời Đức Phật
(Xem: 95487)
Lời Đức Phật..
(Xem: 33249)
Đức Đạt Lai Lạt Ma
(Xem: 64688)
Thư Pháp
(Xem: 36650)
Ngày Lễ Phật Giáo
(Xem: 123954)
TIN TỨC
Hàn Quốc: Hội thảo về lịch sử Phật giáo
Hạnh Chơn
,
Quảng Tín
Hội thảo do khoa Phật học phối hợp với Viện lịch sử Phật giáo Hàn Quốc thuộc Trường Đại học Dongguk (Đông Quốc, Hàn Quốc) đồng tổ chức vào chiều ngày 5-4.
Đọc thêm
Chính thức phát động cuộc thi “ăn chay hạnh phúc” lần thứ 2
Ngọc Mai
Cuộc thi “Ăn chay an lạc” mong muốn mọi người được ăn chay đúng cách. Bởi trên thực tế, có một nhóm người ăn chay nhưng vẫn chưa có sức khoẻ tốt, thậm chí bị béo phì.. là do ăn nhiều sản phẩm từ bột mì trắng như bánh ngọt, bánh, kẹo, nước ngọt, đồ uống đóng chai. Khi tiêu thụ những thực phẩm này dù là chay nhưng vẫn chưa đúng cách. Ăn chay đúng cần biết kết hợp nhiều rau xanh và vitamin từ thực phẩm khác.
Đọc thêm
Khóa tu học Phật Pháp Bắc Mỹ lần thứ 8
Thích Thông Hải
Khóa Tu Học Phật Pháp Bắc Mỹ Lần Thứ 8 năm 2018 sẽ do Thiền Viện Chân Không - Hawaii đảm nhiệm việc tổ chức, địa điểm và thời gian được sắp xếp như sau: - Địa điểm: ALA MOANA HOTEL - 410 Atkinson Drive, Honolulu, Hawaii 96814 - Thời gian: Từ Thứ Ba đến Thứ Hai, ngày 11-17 tháng 9 năm 2018.
Đọc thêm
HỘI NHẬP / GHI DANH
Tên thành viên
Mật mã
Quên mật mã ?
|
Ghi danh
Hội nhập với
Hội nhập qua Google
Hội nhập qua Facebook
Hội nhập qua Twitter
Hội nhập qua Windows Live
Hội nhập qua Paypal
Hội nhập qua Linkedin
Hội nhập qua Amazon
Hội nhập qua Yahoo
Copyright © 2018
thuvienhoasen.org
All rights reserved

Set-Cookie: fn.gzip=2;expires=Thu, 20 Apr 2028 01:15:04 GMT;path=/


text:
Nhà Nước Tận Thu & Nhân Dân Tận Diệt
Tỉ lệ thuế và phí dân VN phải chịu đóng/GDP cao từ 1,5 đến 3 lần các nước trong khu vực là để nuôi tới 3 bộ máy chồng chéo chéo chức năng, nhiệm vụ với nhau: đảng cộng sản, chính phủ, các tổ chức đoàn thể, chính trị xã hội trong Mặt trận tổ quốc từ TW tới địa phương.
Mai tôi ra đi chắc Cambodia mưa …
Mưa thì mưa chắc tôi không bước vội
Nhưng chậm thế nào cũng phải xa nhau ..
Tui cũng thơ thẩn vài câu cho ông Nguyên Sa vui lòng (nơi chín suối) chớ chuyến này “xa nhau” luôn cũng được, cũng không có gì đáng tiếc. Sau hai mùa nắng (như đổ lửa) và hai mùa mưa (như thác đổ) tui đã ớn cái xứ Chùa Tháp này tới tận ngón chân út của mình rồi.
Từ phòng đợi của phi trường Pochentong, nhìn Nam Vang ảm đạm trong bầu trời xám xịt (nói thiệt) tôi cũng cảm thấy có hơi ái ngại nhưng tiếc thương hay vương vấn thì không. Nhất định là không.
– Adieu Phnom Penh!
Tôi vừa thầm thì lời từ giã xong thì một cậu nhỏ bán báo (bất ngờ) xuất hiện, miệng liếng thoắng:
– The Cambodia Daily! The Cambodia Daily! The Cambodia Daily!
Còn báo chí mẹ rượt gì vào giây phút giã từ này nữa, cha nội? Nói “vĩnh biệt” rồi là kể như hết chuyện. Từ nay, đường ai nấy đi; tiền ai nấy xài; hồn ai nấy giữ. Bận lòng chi nữa lúc chia phôi ?
Đã định lắc đầu nhưng cái tựa bản tin nơi trang nhất (“Hun Sen Announces Broad Cuts of Petty Taxes”) khiến tôi đổi ý:
“The country’s lower class will receive a series of tax breaks starting in 2016, Prime Minister Hun Sen announced Thursday, with tariffs on motorbikes, tuk-tuks and farm machinery to be waived, along with fees at stalls in state-owned markets. “From next year onward, the road tax for motorbikes, tuk-tuks and agricultural machinery such as tractors, tillers and boats will no longer be charged,” he said. “It will be cut off.”
“Từ năm tới, xe gắn máy, xe tuk-tuk, xe máy cầy, ghe thuyền sẽ không phải chịu thuế nữa,” ổng nói vậy đó. “Sẽ bỏ luôn.”
Trời, sao cái thằng cha Thủ Tướng Hunsen này bảnh dữ vậy cà? Tôi chưa bao giờ nghe ông Phạm Văn Đồng, Võ Văn Kiệt, Phan Văn Khải “tuyên bố” một câu ngon lành (bằng một phần ngàn) cỡ đó. Và qua tới “trào” ông Nguyễn Tấn Dũng thì chuyện thuế phí khiến cho cả nước đều muốn “trào máu họng” luôn:
NLĐ: Phí chồng phí.
VOV: Ra ngõ gặp trạm thu phí.
MTG: Kỷ lục khó phá: Gần 10 cây số có 5 trạm thu phí.
VOVGT: Bức xúc thu phí, tài xế dàn xe chặn huyết mạch Tây Bắc.
TTO: Lệ phí đăng ký mới ôtô tại TP.HCM tăng lên 11 triệu đồng/xe, gấp 5,5 lần so với trước.
BVSC: Vận tải biển – Đang khó khăn lại còn tăng phí.
TTO: Hầm chưa xong đã thu phí: hàng triệu lượt xe khi đi qua đèo Cả phải chấp nhận đóng một khoản phí đường bộ hết sức vô lý khi hầm đường bộ đèo Cả chưa đưa vào khai thác.
BAB: Tăng phí công chứng các loại hợp đồng.
ĐSPL: Hà Nội tăng phí trông giữ xe đạp, xe máy, ô tô bắt đầu từ tháng 9.
VOV: Tăng phí tham quan các di tích lịch sử cố đô Huế.
V.J.T : Phí tham quan Vịnh Hạ Long sắp tăng gấp đôi.
Riêng chuyện “tăng phí tham quan” khiến tôi nhớ đến sự phẫn nộ của dân bản địa, ở khu du lịch Đambri. Ông K’Vếu, một người K’Ho gần 70 tuổi, đến từ huyện Bảo Lâm trút bầu tâm sự:
Ngọn thác Đambri hùng vĩ này đã ngàn đời nay thuộc về tổ tiên chúng tôi, thuộc về cha ông chúng tôi, thuộc về chúng tôi. Vùng đất Đambri xinh đẹp này đã ngàn đời nay là của chung các tộc người K’Ho, Châu Mạ. Trước đây, chúng tôi tự do vào ra Đambri, tự do hẹn hò ở Đambri, tự do tổ chức các ngày lễ ở đây, tự do đốt lửa rồi nhảy múa ca hát và uống rượu cần ở đây….
Thật đau xót và cay đắng. Họ đột ngột xuất hiện, và xây dựng lên ở Đambri này một khu du lịch mà không hỏi chúng tôi lấy một tiếng, không xin phép tổ tiên chúng tôi, ông cha chúng tôi và dĩ nhiên là cả chúng tôi nữa. Giờ đây, chúng tôi chỉ là những vị khách xa lạ trên mảnh đất đã từng rất thân quen và gắn bó với chúng tôi. Và, buồn đau thay, chúng tôi phải mua vé để chiêm ngưỡng và tận hưởng những vẻ đẹp đã từng thuộc về chúng tôi. Chúng tôi mất và họ được. Mất mát của chúng tôi quá lớn... (“Nỗi Buồn Đambri” – Tâm Don).
Tác giả bài báo thượng dẫn cũng cho độc giả biết thêm đôi chút kinh nghiệm của ông, về chuyện thu phí, khi đi du lịch ở nước ngoài:
Quần thể di sản văn hóa của nhân loại Angkor ở tỉnh Seam Reap, Cambodia là một quần thể di tích có một không hai trên thế giới. Chính quyền vương quốc Cambodia đã giao quyền bảo quản và khai thác quần thể di sản này cho một công ty tư nhân có ông chủ là một người Cambodia gốc Việt.
Vé vào tham quan quần thể di sản này rất cao. Nhưng điều lạ lùng là, trước cổng mua vé luôn có tấm bảng có dòng chữ: MIỄN PHÍ CHO NGƯỜI CAMBODIA. Người hướng dẫn viên du lịch người Cambodia gốc Việt giải thích cho những du khách Việt Nam: Miễn phí vé cho người Cambodia là một điều hoàn toàn đúng, hoàn toàn hợp tình thấu lý. Quần thể di sản Angkor là di sản của đất nước Cambodia, là thành tựu chung của người Cambodia...
Những người dân Châu Mạ, K’Ho – hy vọng – sẽ bớt “buồn đau” phần nào nếu biết rằng chuyện “tận thu” không chỉ xẩy ra ở Đambri. Đây là chủ trương xuyên suốt của Nhà Nước từ tuốt miền ngược xuống đến miền xuôi, không sót một nơi nào.
Báo Người Lao Động, số ra ngày 11 tháng 8 năm 2015, kêu Trời:
“Đừng ‘siết’ nữa, dân khổ lắm rồi! Dự thảo với hơn 1.000 loại phí và lệ phí về nông nghiệp vừa được trình lấy ý kiến của Quốc hội làm cho bất cứ ai cũng phải giật mình. Nếu cứ mạnh tay thu phí như thế này thì người dân sẽ kiệt quệ và chẳng mấy lúc chẳng còn gì để thu.”
Theo nguyên văn lời của chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan thì chế độ hiện hành đã chuyển hướng từ “tận thu” sang “tận diệt.” Cách nói của bà khiến tôi liên tưởng đến chhuyện bắt cá (bằng điện) rất phổ biến hiện nay của người dân Việt. Họ kích điện bằng tay trong những cánh đồng hoặc sông rạch nhỏ, hay bằng ghe có hai gọng lưới trên những dòng sông lớn.
Dù giữa Biển Hồ hay trong những sông rạch lớn/nhỏ đan xen khắp xứ, tôi không hề thấy kiểu bắt cá “tân kỳ” như thế ở đất Chùa Tháp. Người Khmer không kiếm sống bằng cách tận diệt nguồn cá, và hủy hoại môi sinh. Chính phủ ở đất nước này cũng biết khoan sức dân nên không chủ trương tận thu thuế má.
Ngày 23 tháng 10 vừa qua, Hunsen đã tuyên bố cắt những khoản thuế lặt vặt đánh vào xe gắn máy, xe tuk-tuk, xe máy cầy, ghe thuyền…
Ở Cambodia, ít nhiều, dân chúng (cũng như những kẻ đang nắm quyền) vẫn còn đặt niềm tin vào tương lai của chế độ và đất nước. Niềm tin này, rõ ràng, không có ở Việt Nam.
Cách đây chưa lâu, tôi nghe nhà báo Huy Đức bầy tỏ nỗi băn khoăn: “Bao giờ bằng được Campuchia?” Câu hỏi của ông e sẽ không có lời giải đáp vì dân Việt không chung hướng đi với toàn thể nhân loại.
Việt Nam hiện có khuynh hướng bước lùi. Giới lãnh đạo đang hối hả vơ vét hay ra sức tận thu, và dân chúng thì cố sức tận diệt (bất chấp sự hủy hoại môi sinh) để đáp ứng nhu cầu bức thíết cho cuộc sống hàng ngày.
Tình trạng đất nước, tuy thế, vẫn chưa lấy gì đáng lo cho lắm – theo ý kiến của TS Vũ Minh Khương:
“Khó khăn trong quyết định của mỗi người chúng ta hôm nay không phải là làm cách gì để đất nước tiến lên mà là làm gì để chúng ta không lùi tiếp nữa, bởi đường lùi của chúng ta còn rộng rãi thênh thang lắm.”
“Ông cha chúng ta để lại cho chúng ta đất đai ở vị thế đẹp và nhiều tài nguyên quý giá. Thế giới lại thương cảm chúng ta đã trải qua những cuộc chiến tranh khốc liệt. Thế hệ chúng ta chỉ cần cho nhượng thuê đất trong các dự án đầu tư dễ dãi, bán tài nguyên, và vay nợ quốc tế cũng đủ sống xênh xang được 20-30 năm nữa. Ta nhượng đất của ông cha làm sân golf và dân ta sẽ không thể đói nhờ nghề nhặt bóng và đánh giày…”
Tôi thực sự tán thưởng sự lạc quan của T/S Vũ Minh Khương, dù tự thâm tâm vẫn lo ngại rằng người Việt khó mà “sống xênh xang được được 20-30 năm nữa” – nếu vẫn tiếp tục phải chịu đựng cảnh một cổ ba tròng, và tình trạng tận thu cũng như tận diệt không chấm dứt nay mai.
Tưởng Năng Tiến
Không có bình luận
Trả lời

markdown:
## Nhà Nước Tận Thu & Nhân Dân Tận Diệt
*Tỉ lệ thuế và phí dân VN phải chịu đóng/GDP cao từ 1,5 đến 3 lần các nước trong khu vực là để nuôi tới 3 bộ máy chồng chéo chéo chức năng, nhiệm vụ với nhau: đảng cộng sản, chính phủ, các tổ chức đoàn thể, chính trị xã hội trong Mặt trận tổ quốc từ TW tới địa phương. *
Mai tôi ra đi chắc Cambodia mưa …
Mưa thì mưa chắc tôi không bước vội
Nhưng chậm thế nào cũng phải xa nhau ..
Tui cũng thơ thẩn vài câu cho ông Nguyên Sa vui lòng (nơi chín suối) chớ chuyến này “xa nhau” luôn cũng được, cũng không có gì đáng tiếc. Sau hai mùa nắng (như đổ lửa) và hai mùa mưa (như thác đổ) tui đã ớn cái xứ Chùa Tháp này tới tận ngón chân út của mình rồi.
Từ phòng đợi của phi trường Pochentong, nhìn Nam Vang ảm đạm trong bầu trời xám xịt (nói thiệt) tôi cũng cảm thấy có hơi ái ngại nhưng tiếc thương hay vương vấn thì không. Nhất định là không.
– Adieu Phnom Penh!
Tôi vừa thầm thì lời từ giã xong thì một cậu nhỏ bán báo (bất ngờ) xuất hiện, miệng liếng thoắng:
– The Cambodia Daily! The Cambodia Daily! The Cambodia Daily!
Còn báo chí mẹ rượt gì vào giây phút giã từ này nữa, cha nội? Nói “vĩnh biệt” rồi là kể như hết chuyện. Từ nay, đường ai nấy đi; tiền ai nấy xài; hồn ai nấy giữ.
*Bận lòng chi nữa lúc chia phôi* ?
Đã định lắc đầu nhưng cái tựa bản tin nơi trang nhất (“
[Hun Sen Announces Broad Cuts of Petty Taxes](https://www.cambodiadaily.com/news/hun-sen-announces-broad-cuts-of-petty-taxes-98057/) __”__) khiến tôi đổi ý:
“The country’s lower class will receive a series of tax breaks starting in 2016, Prime Minister Hun Sen announced Thursday, with tariffs on motorbikes, tuk-tuks and farm machinery to be waived, along with fees at stalls in state-owned markets. “From next year onward, the road tax for motorbikes, tuk-tuks and agricultural machinery such as tractors, tillers and boats will no longer be charged,” he said. “It will be cut off.”
“Từ năm tới, xe gắn máy, xe tuk-tuk, xe máy cầy, ghe thuyền sẽ không phải chịu thuế nữa,” ổng nói vậy đó. “Sẽ bỏ luôn.”
Trời, sao cái thằng cha Thủ Tướng Hunsen này bảnh dữ vậy cà? Tôi chưa bao giờ nghe ông Phạm Văn Đồng, Võ Văn Kiệt, Phan Văn Khải “tuyên bố” một câu ngon lành (bằng một phần ngàn) cỡ đó. Và qua tới “trào” ông Nguyễn Tấn Dũng thì chuyện thuế phí khiến cho cả nước đều muốn “trào máu họng” luôn:
[NLĐ]: Phí chồng phí.
[VOV]: Ra ngõ gặp trạm thu phí.
[MTG]: Kỷ lục khó phá: Gần 10 cây số có 5 trạm thu phí.
[VOVGT]: Bức xúc thu phí, tài xế dàn xe chặn huyết mạch Tây Bắc.
[TTO]: Lệ phí đăng ký mới ôtô tại TP.HCM tăng lên 11 triệu đồng/xe, gấp 5,5 lần so với trước.
[BVSC]: Vận tải biển – Đang khó khăn lại còn tăng phí.
[TTO]: Hầm chưa xong đã thu phí: hàng triệu lượt xe khi đi qua đèo Cả phải chấp nhận đóng một khoản phí đường bộ hết sức vô lý khi hầm đường bộ đèo Cả chưa đưa vào khai thác.
[BAB]: Tăng phí công chứng các loại hợp đồng.
[ĐSPL]: Hà Nội tăng phí trông giữ xe đạp, xe máy, ô tô bắt đầu từ tháng 9.
[VOV]: [Tăng phí tham quan các di tích lịch sử cố đô Huế]. [V.J.T]: Phí tham quan Vịnh Hạ Long sắp tăng gấp đôi.
Riêng chuyện “tăng phí tham quan” khiến tôi nhớ đến sự phẫn nộ của dân bản địa, ở khu du lịch Đambri. Ông K’Vếu, một người K’Ho gần 70 tuổi, đến từ huyện Bảo Lâm trút bầu tâm sự:
Ngọn thác Đambri hùng vĩ này đã ngàn đời nay thuộc về tổ tiên chúng tôi, thuộc về cha ông chúng tôi, thuộc về chúng tôi. Vùng đất Đambri xinh đẹp này đã ngàn đời nay là của chung các tộc người K’Ho, Châu Mạ. Trước đây, chúng tôi tự do vào ra Đambri, tự do hẹn hò ở Đambri, tự do tổ chức các ngày lễ ở đây, tự do đốt lửa rồi nhảy múa ca hát và uống rượu cần ở đây…. Thật đau xót và cay đắng. Họ đột ngột xuất hiện, và xây dựng lên ở Đambri này một khu du lịch mà không hỏi chúng tôi lấy một tiếng, không xin phép tổ tiên chúng tôi, ông cha chúng tôi và dĩ nhiên là cả chúng tôi nữa. Giờ đây, chúng tôi chỉ là những vị khách xa lạ trên mảnh đất đã từng rất thân quen và gắn bó với chúng tôi. Và, buồn đau thay, chúng tôi phải mua vé để chiêm ngưỡng và tận hưởng những vẻ đẹp đã từng thuộc về chúng tôi. Chúng tôi mất và họ được. Mất mát của chúng tôi quá lớn. ..(“ [Nỗi Buồn Đambri]” – Tâm Don).
Tác giả bài báo thượng dẫn cũng cho độc giả biết thêm đôi chút kinh nghiệm của ông, về chuyện thu phí, khi đi du lịch ở nước ngoài:
Quần thể di sản văn hóa của nhân loại Angkor ở tỉnh Seam Reap, Cambodia là một quần thể di tích có một không hai trên thế giới. Chính quyền vương quốc Cambodia đã giao quyền bảo quản và khai thác quần thể di sản này cho một công ty tư nhân có ông chủ là một người Cambodia gốc Việt. Vé vào tham quan quần thể di sản này rất cao. Nhưng điều lạ lùng là, trước cổng mua vé luôn có tấm bảng có dòng chữ: MIỄN PHÍ CHO NGƯỜI CAMBODIA. Người hướng dẫn viên du lịch người Cambodia gốc Việt giải thích cho những du khách Việt Nam: Miễn phí vé cho người Cambodia là một điều hoàn toàn đúng, hoàn toàn hợp tình thấu lý. Quần thể di sản Angkor là di sản của đất nước Cambodia, là thành tựu chung của người Cambodia. ..
Những người dân Châu Mạ, K’Ho – hy vọng – sẽ bớt “buồn đau” phần nào nếu biết rằng chuyện “tận thu” không chỉ xẩy ra ở Đambri. Đây là chủ trương xuyên suốt của Nhà Nước từ tuốt miền ngược xuống đến miền xuôi, không sót một nơi nào.
Báo
[Người Lao Động](http://nld.com.vn/ban-doc/dung-siet-nua-dan-kho-lam-roi-20150811115640205.htm), số ra ngày 11 tháng 8 năm 2015, kêu Trời:
“Đừng ‘siết’ nữa, dân khổ lắm rồi! Dự thảo với hơn 1.000 loại phí và lệ phí về nông nghiệp vừa được trình lấy ý kiến của Quốc hội làm cho bất cứ ai cũng phải giật mình. Nếu cứ mạnh tay thu phí như thế này thì người dân sẽ kiệt quệ và chẳng mấy lúc chẳng còn gì để thu.”
![ thu phi 1](https://tuongnangtien.files.wordpress.com/2015/11/thu-phi-1.jpg?w=626&h=351)
![ thu phi 1](https://tuongnangtien.files.wordpress.com/2015/11/thu-phi-1.jpg?w=626&h=351)
**Ảnh: ** **Tuổi Trẻ**
Theo nguyên văn lời của chuyên gia kinh tế
[Phạm Chi Lan](http://motthegioi.vn/kinh-te/tin-trong-nuoc-va-quoc-te/ba-pham-chi-lan-ngan-sach-da-kho-khan-den-muc-tan-diet-dn-246998.html) thì chế độ hiện hành đã chuyển hướng từ “tận thu” sang “tận diệt.” Cách nói của bà khiến tôi liên tưởng đến chhuyện bắt cá (bằng điện) rất phổ biến hiện nay của người dân Việt. Họ kích điện bằng tay trong những cánh đồng hoặc sông rạch nhỏ, hay bằng ghe có hai gọng lưới trên những dòng sông lớn. ![ thu phi 2](https://tuongnangtien.files.wordpress.com/2015/11/thu-phi-2.jpg?w=660&h=428)
![ thu phi 2](https://tuongnangtien.files.wordpress.com/2015/11/thu-phi-2.jpg?w=660&h=428)
**Ghe dùng xung điện để bắt cá trên sông Sài Gòn** **.** **Ảnh ** **& chú thích** **: ** **Tuổi Trẻ**
Dù giữa Biển Hồ hay trong những sông rạch lớn/nhỏ đan xen khắp xứ, tôi không hề thấy kiểu bắt cá “tân kỳ” như thế ở đất Chùa Tháp. Người Khmer không kiếm sống bằng cách tận diệt nguồn cá, và hủy hoại môi sinh. Chính phủ ở đất nước này cũng biết khoan sức dân nên không chủ trương tận thu thuế má.
Ngày 23 tháng 10 vừa qua,
[Hunsen](https://www.cambodiadaily.com/news/hun-sen-announces-broad-cuts-of-petty-taxes-98057/) đã tuyên bố cắt những khoản thuế lặt vặt đánh vào xe gắn máy, xe tuk-tuk, xe máy cầy, ghe thuyền…
Ở Cambodia, ít nhiều, dân chúng (cũng như những kẻ đang nắm quyền) vẫn còn đặt niềm tin vào tương lai của chế độ và đất nước. Niềm tin này, rõ ràng, không có ở Việt Nam.
Cách đây chưa lâu, tôi nghe nhà báo
[Huy Đức](https://www.facebook.com/Osinhuyduc/posts/884984078203441) bầy tỏ nỗi băn khoăn: “Bao giờ bằng được Campuchia?” Câu hỏi của ông e sẽ không có lời giải đáp vì dân Việt không chung hướng đi với toàn thể nhân loại.
Việt Nam hiện có khuynh hướng bước lùi. Giới lãnh đạo đang hối hả vơ vét hay ra sức tận thu, và dân chúng thì cố sức tận diệt (bất chấp sự hủy hoại môi sinh) để đáp ứng nhu cầu bức thíết cho cuộc sống hàng ngày.
Tình trạng đất nước, tuy thế, vẫn chưa lấy gì đáng lo cho lắm – theo ý kiến của
[TS Vũ Minh Khương](http://www.talawas.org/?p=7554):
“Khó khăn trong quyết định của mỗi người chúng ta hôm nay không phải là làm cách gì để đất nước tiến lên mà là làm gì để chúng ta không lùi tiếp nữa, bởi đường lùi của chúng ta còn rộng rãi thênh thang lắm.” “Ông cha chúng ta để lại cho chúng ta đất đai ở vị thế đẹp và nhiều tài nguyên quý giá. Thế giới lại thương cảm chúng ta đã trải qua những cuộc chiến tranh khốc liệt. Thế hệ chúng ta chỉ cần cho nhượng thuê đất trong các dự án đầu tư dễ dãi, bán tài nguyên, và vay nợ quốc tế cũng đủ sống xênh xang được 20-30 năm nữa. Ta nhượng đất của ông cha làm sân golf và dân ta sẽ không thể đói nhờ nghề nhặt bóng và đánh giày…”
Tôi thực sự tán thưởng sự lạc quan của T/S Vũ Minh Khương, dù tự thâm tâm vẫn lo ngại rằng người Việt khó mà “sống xênh xang được được 20-30 năm nữa” – nếu vẫn tiếp tục phải chịu đựng cảnh một cổ ba tròng, và tình trạng tận thu cũng như tận diệt không chấm dứt nay mai.
Tưởng Năng Tiến
Không có bình luận
## Trả lời Hủy trả lời

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: nginx

Connection: close

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-ac: 5.dca _dca


text: Duolingo: Học tiếng Anh, tiếng Tây Ban Nha và các tiếng khác miễn phí

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: nginx/1.4.6 (Ubuntu)

Connection: Close

Pragma: no-cache

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Cache-control: no-cache="set-cookie"


markdown: Duolingo: Học tiếng Anh, tiếng Tây Ban Nha và các tiếng khác miễn phí


text:
Grace Kelly
Grace Kelly (12 tháng 11 năm 1929 – 14 tháng 9 năm 1982) hay Thân vương phi Grace là nữ minh tinh điện ảnh người Mỹ. Sau này bà trở thành công nương của Công quốc Monaco sau khi kết hôn với Thân vương Rainier III của Monaco vào tháng 4 năm 1956.
Bắt đầu sự nghiệp diễn xuất vào năm 1950, ở tuổi 20, Kelly trong các tác phẩm kịch nghệ tại New York và hơn 40 tập trong các bộ phim truyền hình trực tiếp phát sóng trong "Thời đại vàng của truyền hình" vào đầu thập niên 50. Tháng 10 năm 1953, bà đã trở thành ngôi sao của bộ phim Mogambo, đã giúp Kelly giành được 1 giải Quả Cầu Vàng và đề cử cho giải Oscar năm 1954. Tiếp đó, Kellly vào vai chính trong 5 phim điện ảnh có The Country Girl (1954), sự thể hiện diễn xuất được tán dương đã giúp Kelly nhận một Giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất.[1] Các phim khác là High Noon (1952) đóng cùng Gary Cooper, Dial M for Murder (1954) với Ray Milland, Rear Window (1954) với James Stewart, To Catch a Thief (1955) với Cary Grant và High Society (1956) cùng Frank Sinatra và Bing Crosby.
Kelly từ bỏ sự nghiệp diễn xuất ở tuổi 26 khi nhận lời cầu hôn của Thân vương Rainier và trở thành công nương Monaco. Cặp đôi có 3 con: Caroline - Công chúa xứ Monaco/Vương phi xứ Hanover, Thân vương Albert II và Stéphanie. Kelly giữ gốc gác là người Mỹ và duy trì quyền công dân song tịch Hoa Kỳ và Monaco.[2] Bà qua đời ngày 14 tháng 9 năm 1982 do đột quỵ khi đang lái xe dẫn đến tai nạn lật xe trước đó một ngày.
Mục lục
Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]
Grace Patricia Kelly sinh ra tại Bệnh viện Đại học Hahnemann ở Philadelphia, Pennsylvania, là con thứ 3 trong gia đình giàu có và có sức ảnh hưởng.[3] Cha là John B. Kelly Sr. (1889–1960), người gốc Ai-len[4] từng đạt 3 huy chương vàng Olympic môn đua thuyền và sở hữu một công ty thầu cung ứng gạch xây dựng phát đạt có tiếng ở bờ Đông nước Mỹ. Là một thành viên của Đảng Dân chủ, ông được đề cử tranh chức thị trưởng của Philadelphia trong cuộc bầu cử năm 1935 nhưng thua đối thủ với tỉ lệ phiếu bầu sít sao nhất trong lịch sử thành phố. Trong những năm sau này, ông làm việc tại Ủy ban Fairmount Park và trong thời Thế chiến thứ hai được Tổng thống Franklin D. Roosevelt bổ nhiệm vào vị trí Giám đốc Thể dục thể thao Quốc gia. Hai người anh em của ông cũng được chú ý: Walter C. Kelly (1873–1939) là một ngôi sao nhạc kịch từng làm phim với Metro-Goldwyn-Mayer và Paramount Pictures, còn George Kelly (1887–1974) là đạo diễn, biên kịch từng thắng một giải biên kịch xuất xắc Pulitzer.[5]
Mẹ của Grace Kelly là Margaret Katherine Majer (1898–1990); thuộc gia đình người Đức định cư ở Pennsylvania.[6][7] Bà Margaret giảng dạy bộ môn giáo dục thể chất tại Đại học Pennsylvania, người phụ nữ đầu tiên tham gia huấn luyện môn điền kinh nữ tại ngôi trường này.[7][8] Bà được biết đến vì vẻ đẹp thời trẻ và đã có một thời gian làm người mẫu.[7] Sau khi kết hôn với người đàn ông giàu có John B. Kelly năm 1924, Margaret tập trung chăm sóc các con cho đến tuổi đi học, sau đó bà bắt đầu hoạt động tích cực tại các tổ chức dân sự.[7] Cuối đời, bà từng đột quỵ tại viện dưỡng lão, sau đó được đơn vị này thừa nhận bà chết vì viêm phổi ở tuổi 91.[9]
Kelly có hai anh chị là Margaret (1925–1991) và John B. Kelly Jr. (1927–1985) cùng em gái là Elizabeth (1933–2009). Những đứa trẻ trong gia đình được nuôi dạy theo đức tin Công Giáo La Mã.[10][11]
Grace Kelly ghi danh vào Học viện Ravenhill, ngôi trường nữ sinh Công giáo danh tiếng đến năm 15 tuổi. Kelly còn tham gia trình diễn thời trang trong các sự kiện ở địa phương cùng với mẹ và các chị em gái. Năm 1942, ở tuổi 13, Kelly diễn vai chính trong vở kịch Don't Feed the Animals được đạo diễn bởi East Falls Old Academy Players.[5] Trước khi tốt nghiệp trung học Stevens School vào tháng 5 năm 1947, một học viện tư nổi bật về mặt xã hội ở Walnut Lane, phía tây bắc Philadelphia gần Germantown, Kelly đã tham gia diễn xuất và khiêu vũ. Trong cuốn kỷ yếu thời trung học, Kelly có liệt kê ra nữ diễn viên và nam diễn viên yêu thích là Ingrid Bergman và Joseph Cotten.[12] Cuốn kỷ yếu này còn có mục "Tiên đoán của Steven" viết rằng: "Quý cô Grace P. Kelly – một ngôi sao nổi tiếng trên màn bạc và sân khấu." Do điểm môn toán thấp nên Kelly bị từ chối nhận vào Bennington College tháng 7 năm 1947.[13]
Sự nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]
Thời gian đầu[sửa | sửa mã nguồn]
Dù ban đầu không được sự ủng hộ của bố mẹ, Kelly vẫn quyết định theo đuổi giấc mơ thành diễn viên. Cha Kelly đặc biệt không hài lòng với lựa chọn của cô vì ông coi diễn xuất là "một vết cắt mỏng trên mặt gái điếm."[11] Để tìm cơ hội cho mình, Kelly đi thử giọng ở Học viện Kịch nghệ Hoa Kỳ (American Academy of Dramatic Arts) tại New York, diễn một cảnh trong phim The Torch-Bearers (1923) của người bác là George Kelly. Dù khi đó ngôi trường này đã đạt đủ hạn ngạch chỉ tiêu cho học kỳ nhưng Kelly nhận được một buổi phỏng vấn với cán bộ tuyển sinh là Emile Diestel và được nhận vào học dưới tác động của người bác George.[11]. Cô bắt đầu học kỳ đầu tiên vào tháng 10 tiếp sau.
Trong thời gian theo học, cô sống trong Barbizon Hotel cho nữ giới tại Manhattan, một địa điểm uy tín cấm đàn ông bước vào sau 10 giờ tối, Kelly còn làm người mẫu để hỗ trợ việc học tập của mình. Cô đã làm việc hết mình và thực hành khả năng nói bằng việc sử dụng máy ghi âm. Nỗ lực theo đuổi diễn xuất ban đầu đã đưa cô đến sân khấu kịch, đáng chú ý nhất lần trình diễn trên Broadway đầu tiên bằng vở The Father của Strindberg bên cạnh Raymond Massey. Ở tuổi 19, màn trình diễn tốt nghiệp với vai Tracy Lord trong vở The Philadelphia Story.[11]
Nhà sản xuất truyền hình Delbert Mann tuyển chọn Kelly vào vai Bethel Merriday, một phiên bản cùng tên chuyển thể từ tiểu thuyết Sinclair Lewis; đây là vai đầu tay trong số gần 60 chương trình truyền hình trực tiếp của cô.[11] Thành công trên truyền hình cuối cùng giúp chạm đến một phim chiếu bóng quan trọng. Kelly xuất hiện lần đầu trong phim điện ảnh năm 1951 Fourteen Hours.
Cô được chú ý trong lần ghé thăm cảnh quay của Gary Cooper, sau này đã đóng vai chính cùng cô trong High Noon (1951). Anh bị quyến rũ và nói rằng "cô khác với tất cả các nữ diễn viên chúng tôi đã được nhìn thấy rất nhiều". Tuy nhiên, sự thể hiện của Kelly trong Fourteen Hours không được giới phê bình để mắt và dẫn đến cô không có vai diễn nào khác trên màn ảnh rộng. Cô tiếp tục công việc trong rạp hát và truyền hình[5] dù cô thiếu hụt "mã lực về thanh âm" và có thể không có một sự nghiệp sân khấu dài lâu.[11] Cô có một số vai trên các chương trình truyền hình được sản xuất bởi NBC và CBS. Cô đang trình diễn trong nhà hát Elitch Theatre, Denver thì nhận được điện tín từ nhà sản xuất Hollywood Stanley Kramer mời cô đóng vai chính cùng Gary Cooper trong High Noon (1951).
Công nương Monaco[sửa | sửa mã nguồn]
Grace Kelly đã từng đính hôn với Oleg Cassini, người thiết kế quần áo cho Jackie Kennedy. Sau bộ phim ca nhạc High Society (1956), vì tình yêu với Thân vương Monaco Rainier III, Kelly đồng ý từ bỏ sự nghiệp điện ảnh. Trong phim High Society, cô diễn xuất cùng Bing Crosby và Frank Sinatra, người sau đó trở thành cha đỡ đầu của Stéphanie, con gái của Kelly.
Mối quan hệ của Kelly và Rainier mang lại rất nhiều lời bàn tán. Nhiều tờ báo giật gân khi đó đã đưa ra những dự đoán không mấy sáng sủa về tương lai mối tình của họ.
Qua đời[sửa | sửa mã nguồn]
Ngày 13 tháng 9 năm 1982, Kelly đang lái xe quay về Monaco từ tư gia thuộc vùng nông thôn ở Mont Agel thì lên cơn đột quỵ. Kết quả là bà đã mất tay lái chiếc xe Rover P6 3500 1971 của mình[14] và văng khỏi con đường dốc quanh co, rơi xuống cạnh núi cao 120 foot (37 m).
Con gái bà, công chúa Stéphanie đang ngồi ở ghế phụ đã cố gắng lấy lại tay lái nhưng không thành.[15] Khi các nhân viên ý tế đến hiện trường tai nạn,(43°43′35″B 7°24′10″Đ / 43,72639°B 7,40278°Đ),[16] Kelly còn sống nhưng bất tỉnh và trong tình trạng nguy kịch. Bà và con gái Stéphanie được chuyển đến bệnh viện Monaco (sau đổi tên thành Princess Grace Hospital Centre).
Tại bệnh viện, các bác sĩ đã cố gắng hồi sức cho Grace nhưng vì mức độ chấn thương não, tổn thương ngực và xương đùi bị gãy, công nương không còn hy vọng cứu sống. Các bác sĩ tin rằng bà gặp phải một cơn đột quỵ thứ phát nên đã mất tay lái gây ra tai nạn.[17] Bà qua đời đêm kế tiếp lúc 10:55 đêm, ở tuổi 52, sau khi chồng bà, Rainier lựa chọn ngắt máy thở của vợ.[18]
Chẩn đoán ban đầu cho công chúa Stéphanie là nhẹ, thâm tím nhỏ và chấn thương nhỏ. Tuy nhiên, sau khi nhận được các kết quả chụp X-quang, cô được phát hiện có vết nứt đường chân tóc[19] ở đốt sống cổ thứ 7. Công chúa không thể có mặt trong đám tang của mẹ do các thương tích.
Tang lễ[sửa | sửa mã nguồn]
Đám tang nữ minh tinh một thời Kelly được tổ chức tại nhà thờ Thánh Nicolas, Monaco[20] vào 18 tháng 9, 1982. Sau một Thánh lễ an táng (Requiem Mass), bà được chôn cất trong hầm mộ của gia tộc Grimaldi. Hơn 400 người tham dự lễ tang trong đó có Cary Grant, Nancy Reagan và Diana, công nương xứ Wales. Tại buổi lễ tưởng niệm sau này ở Beverly Hills, James Stewart đã đọc diễn văn ca ngợi như sai:
Bạn biết đấy, tôi chỉ yêu Grace Kelly. Không phải vì cô ấy là công chúa hay minh tinh, không phải vì cô ấy là bạn của tôi, mà vì dường như cô ấy là người phụ nữ đẹp nhất tôi từng gặp. Grace mang đến một tia sáng ấm áp, dịu êm cho cuộc sống của tôi cũng như của các bạn, mỗi khi tôi coi cô ấy là một kỳ nghỉ của riêng mình. Không nghi ngờ gì, tôi sẽ nhớ cô ấy, tất cả chúng ta sẽ nhớ cô ấy, Chúa phù hộ bạn, công chúa Grace.
Chồng của Kellly, Rainier không tái hôn, được chôn cạnh vợ sau khi qua đời năm 2005.[21]
Danh sách phim[sửa | sửa mã nguồn]
Danh sách đĩa hát[sửa | sửa mã nguồn]
- "True Love" (trong phim High Society, song ca với Bing Crosby, 1956)
- L'Oiseau du Nord et L'Oiseau du Soleil, bằng tiếng Pháp và tiếng Anh (1978)
- Birds, Beasts & Flowers: A Programme of Poetry, Prose and Music (1980)
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “1954 Academy Awards: Winners and History”. AMC Filmsite.
- ^ Buchwald, Art (17 tháng 4 năm 1956). “Grace Kelly Can Retain American Citizenship: Status of Pat Poodle Oliver Not So Clear; His Marriage Could Start Monaco Squabble”. Los Angeles Times.
- ^ “High Society (washingtonpost.com)”. www.washingtonpost.com. Truy cập ngày 2 tháng 6 năm 2016.
- ^ Jacobs, Laura. “Grace Kelly's Forever Look”.
- ^ a ă â Leigh 2007
- ^ Department of Records. “Margarethe M. Majer, 13 Dec 1898; "Pennsylvania, Philadelphia City Births, 1860-1906"”. FamilySearch. tr. 378.
- ^ a ă â b “Margaret Majer Kelly (1899 -1990)”. University of Pennsylvania.
- ^ Kaplan, Tracey (8 tháng 1 năm 1990). “Margaret Kelly, 91; Princess Grace's Mother, Head of Influential Family”. Los Angeles Times.
- ^ Kaplan, Tracey (ngày 8 tháng 1 năm 1990). “Margaret Kelly, 91; Princess Grace's Mother, Head of Influential Family”. Los Angeles Times.
- ^ Spoto, Donald; Forshaw, Barry (28 tháng 5 năm 2009). “Grace Kelly and Hollywood by Donald Spoto”. The Times (UK). Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2010.
Born in 1929 and raised by stiff-necked Catholic parents in Philadelphia … Philadelphia convent girl (always remaining Roman Catholic) ...
- ^ a ă â b c d Jacobs, Laura (tháng 5 năm 2010). “Grace Kelly's Forever Look”. Vanity Fair. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2010.
- ^ Spoto, Donald (2009). High Society: The Life of Grace Kelly. Harmony. tr. 22. ISBN 0-307-39561-8.
- ^ Leigh 2007, tr. 26
- ^ Tham khảo:
- Establishing the age and marque of the car: “1982: Hollywood princess dead”. BBC News. 14 tháng 9 năm 1982.
Sau khi văng ra khỏi đường, chiếc xe Rover 10 năm tuổi của bà đã trượt 100 ft (30.5 m) xuống một khe núi...
- Establishing the model: Parish, James Robert (2002). The Hollywood Book of Death: The Bizarre, Often Sordid, Passings of More than 125 American Movie and TV Idols . McGraw Hill. tr. 23. ISBN 978-0-07-178476-4. Truy cập ngày 18 tháng 10 năm 2014.
Sau khi chất hành lý và phục trang để thay đổi lên chiếc Rover 3500 của mình, tài xế riêng của bà được thông báo rằng lúc này không có chỗ của anh ta trên xe, thay vào đó bà sẽ tự lái.
- Establishing the platform: Gerard, Jasper (24 tháng 1 năm 2011). “Classic Rover P6 review”. The Telegraph (London, UK). Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 18 tháng 10 năm 2014.
Luôn có chút đáng ngại khi một chiếc xe hơi được nhớ đến nhiều nhất với một tai nạn bi thảm, nhưng than ôi như vậy là số phận P6; là những gì lúc Grace Kelly đang lái xe khi bà phóng trên con đường đắp dọc bờ biển ở Monaco.
- Establishing the age and marque of the car: “1982: Hollywood princess dead”. BBC News. 14 tháng 9 năm 1982.
- ^ Werner, Jennifer (2014). Grace Kelly of Monaco: The Inspiring Story of How An American Film Star Became a Princess. BookCaps Study Guides. tr. 40–44. ISBN 9781629172484.
- ^ “US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990”. United States Census Bureau. 12 tháng 2 năm 2011. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2011.
- ^ Vinocur, John (17 tháng 9 năm 1982). “Princess Stricken Before Crash, Doctors Say”. New York Times. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2014.
- ^ Leigh, Wendy (2007). True Grace: The Life and Death of an American Princess. New York, NY: Thomas Dunne Books. tr. 245. ISBN 978-0-312-34236-4.
- ^ “BBC On This Day September 14th 1982”. BBC News. 14 tháng 9 năm 1985. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2010.
- ^ “Death of Princess Grace – history – central”. British Council. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 3 năm 2010. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2010.
- ^ “Monaco Cathedral”. Service Informatique du Ministère d'Etat (Monaco Minister of State Information Service). 28 tháng 7 năm 2008. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 6 năm 2008. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2010.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Grace Kelly tại Internet Movie Database
- Grace Kelly trên trang Internet Broadway Database
- Ancestry Chart of Prince Albert
- A list of ancestors of Grace Kelly
- Princess Grace Foundation – USA
- Princely House of Monaco
- Grace Kelly Footage
- Footage of Grace Kelly's Royal Wedding
- Short film about Grace Kelly
- Sinh 1929
- Mất 1982
- Phim và người giành giải Oscar cho nữ diễn viên xuất sắc nhất
- Hoàng gia Monaco
- Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên phim chính kịch xuất sắc nhất
- Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất
- Diễn viên điện ảnh Mỹ
- Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
- Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20
- Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
- Tử vong vì tai nạn giao thông
- Nhà Grimaldi
- Người Mỹ gốc Đức
- Người Mỹ gốc Ireland
- Tín hữu Công giáo La Mã Hoa Kỳ

markdown:
# Grace Kelly
[Grace Kelly (định hướng)](/wiki/Grace_Kelly_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)).
|Grace Kelly|
|
|![]()
[Danh sách kế vị ngai vàng Monaco](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_k%E1%BA%BF_v%E1%BB%8B_ngai_v%C3%A0ng_Monaco)
Thân vương phi Grace xứ Công quốc Monaco
14 tháng 9 năm 1982
[Caroline, Vương phi Hanover](/wiki/Caroline,_V%C6%B0%C6%A1ng_phi_Hanover) [Albert II, Thân vương Monaco](/wiki/Albert_II,_Th%C3%A2n_v%C6%B0%C6%A1ng_Monaco) [Stéphanie Marie Élisabeth](/wiki/C%C3%B4ng_ch%C3%BAa_St%C3%A9phanie_c%E1%BB%A7a_Monaco) *HSH*The Princess of Monaco *Miss*Grace Patricia Kelly [Philadelphia](/wiki/Philadelphia), [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania) [Monaco](/wiki/Monaco) [Diễn viên](/wiki/Di%E1%BB%85n_vi%C3%AAn) [Công giáo](/wiki/C%C3%B4ng_gi%C3%A1o) ![ Chữ ký của Grace Kelly](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/da/Grace_Kelly_Signature.jpg/180px-Grace_Kelly_Signature.jpg)
![ Chữ ký của Grace Kelly](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/da/Grace_Kelly_Signature.jpg/180px-Grace_Kelly_Signature.jpg)
**Grace Kelly** ( [12 tháng 11](/wiki/12_th%C3%A1ng_11) năm [1929](/wiki/1929) – [14 tháng 9](/wiki/14_th%C3%A1ng_9) năm [1982](/wiki/1982)) hay **Thân vương phi Grace** là nữ minh tinh điện ảnh người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Sau này bà trở thành công nương của Công quốc Monaco sau khi kết hôn với Thân vương Rainier III của [Monaco](/wiki/Monaco) vào tháng 4 năm 1956.
Bắt đầu sự nghiệp diễn xuất vào năm 1950, ở tuổi 20, Kelly trong các tác phẩm kịch nghệ tại
[New York](/wiki/New_York) và hơn 40 tập trong các bộ phim truyền hình trực tiếp phát sóng trong "Thời đại vàng của truyền hình" vào đầu thập niên 50. Tháng 10 năm 1953, bà đã trở thành ngôi sao của bộ phim *Mogambo*, đã giúp Kelly giành được 1 giải [Quả Cầu Vàng](/wiki/Qu%E1%BA%A3_C%E1%BA%A7u_V%C3%A0ng) và đề cử cho giải Oscar năm 1954. Tiếp đó, Kellly vào vai chính trong 5 phim điện ảnh có *The Country Girl* (1954), sự thể hiện diễn xuất được tán dương đã giúp Kelly nhận một [Giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Oscar_cho_n%E1%BB%AF_di%E1%BB%85n_vi%C3%AAn_ch%C3%ADnh_xu%E1%BA%A5t_s%E1%BA%AFc_nh%E1%BA%A5t). Các phim khác là [1] *(1952) đóng cùng* [High Noon](/wiki/High_Noon) [Gary Cooper](/wiki/Gary_Cooper), *(1954) với* [Dial M for Murder](/wiki/Dial_M_for_Murder) [Ray Milland](/w/index.php?title=Ray_Milland&action=edit&redlink=1), *(1954) với* [Rear Window](/wiki/Rear_Window) [James Stewart](/wiki/James_Stewart), *To Catch a Thief*(1955) với [Cary Grant](/wiki/Cary_Grant)và *High Society*(1956) cùng [Frank Sinatra](/wiki/Frank_Sinatra)và [Bing Crosby](/wiki/Bing_Crosby).
Kelly từ bỏ sự nghiệp diễn xuất ở tuổi 26 khi nhận lời cầu hôn của Thân vương Rainier và trở thành
[công nương](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_n%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) Monaco. Cặp đôi có 3 con: Caroline - Công chúa xứ Monaco/Vương phi xứ Hanover, Thân vương Albert II và Stéphanie. Kelly giữ gốc gác là người Mỹ và duy trì quyền công dân song tịch Hoa Kỳ và Monaco. Bà qua đời ngày 14 tháng 9 năm 1982 do [2] [đột quỵ](/wiki/%C4%90%E1%BB%99t_qu%E1%BB%B5)khi đang lái xe dẫn đến tai nạn lật xe trước đó một ngày.
## Mục lục
## Tiểu sử[
[sửa](/w/index.php?title=Grace_Kelly&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Grace_Kelly&action=edit§ion=1)]
Grace Patricia Kelly sinh ra tại Bệnh viện Đại học Hahnemann ở
[Philadelphia](/wiki/Philadelphia), [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania), là con thứ 3 trong gia đình giàu có và có sức ảnh hưởng. Cha là John B. Kelly Sr. (1889–1960), [3] [người gốc Ai-len](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ireland) từng đạt 3 huy chương vàng [[4]](#cite_note-4) [Olympic](/wiki/Olympic)môn đua thuyền và sở hữu một công ty thầu cung ứng gạch xây dựng phát đạt có tiếng ở bờ Đông nước Mỹ. Là một thành viên của [Đảng Dân chủ](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_(Hoa_K%E1%BB%B3)), ông được đề cử tranh chức thị trưởng của Philadelphia trong cuộc bầu cử năm 1935 nhưng thua đối thủ với tỉ lệ phiếu bầu sít sao nhất trong lịch sử thành phố. Trong những năm sau này, ông làm việc tại Ủy ban Fairmount Park và trong thời [Thế chiến thứ hai](/wiki/Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_hai)được Tổng thống [Franklin D. Roosevelt](/wiki/Franklin_D._Roosevelt)bổ nhiệm vào vị trí Giám đốc Thể dục thể thao Quốc gia. Hai người anh em của ông cũng được chú ý: Walter C. Kelly (1873–1939) là một ngôi sao nhạc kịch từng làm phim với [Metro-Goldwyn-Mayer](/wiki/Metro-Goldwyn-Mayer)và [Paramount Pictures](/wiki/Paramount_Pictures), còn George Kelly (1887–1974) là đạo diễn, biên kịch từng thắng một giải biên kịch xuất xắc Pulitzer. [[5]](#cite_note-leigh-5)
Mẹ của Grace Kelly là Margaret Katherine Majer (1898–1990); thuộc gia đình
[người Đức](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%90%E1%BB%A9c) định cư ở Pennsylvania. [[6]](#cite_note-6) Bà Margaret giảng dạy bộ môn [7] [giáo dục thể chất](/wiki/Th%E1%BB%83_d%E1%BB%A5c)tại [Đại học Pennsylvania](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Pennsylvania), người phụ nữ đầu tiên tham gia huấn luyện môn [điền kinh](/wiki/%C4%90i%E1%BB%81n_kinh)nữ tại ngôi trường này. [[7]](#cite_note-upenn-7) Bà được biết đến vì vẻ đẹp thời trẻ và đã có một thời gian làm người mẫu. [[8]](#cite_note-8) Sau khi kết hôn với người đàn ông giàu có John B. Kelly năm 1924, Margaret tập trung chăm sóc các con cho đến tuổi đi học, sau đó bà bắt đầu hoạt động tích cực tại các tổ chức dân sự. [[7]](#cite_note-upenn-7) Cuối đời, bà từng đột quỵ tại [[7]](#cite_note-upenn-7) [viện dưỡng lão](/wiki/Vi%E1%BB%87n_d%C6%B0%E1%BB%A1ng_l%C3%A3o), sau đó được đơn vị này thừa nhận bà chết vì viêm phổi ở tuổi 91. [[9]](#cite_note-9)
Kelly có hai anh chị là Margaret (1925–1991) và John B. Kelly Jr. (1927–1985) cùng em gái là Elizabeth (1933–2009). Những đứa trẻ trong gia đình được nuôi dạy theo đức tin
[Công Giáo La Mã](/wiki/C%C3%B4ng_Gi%C3%A1o_La_M%C3%A3). [[10]](#cite_note-10) [[11]](#cite_note-jacobs201005-11)
Grace Kelly ghi danh vào Học viện Ravenhill, ngôi trường nữ sinh Công giáo danh tiếng đến năm 15 tuổi. Kelly còn tham gia trình diễn thời trang trong các sự kiện ở địa phương cùng với mẹ và các chị em gái. Năm 1942, ở tuổi 13, Kelly diễn vai chính trong vở kịch
*Don't Feed the Animals* được đạo diễn bởi East Falls Old Academy Players. Trước khi tốt nghiệp trung học Stevens School vào tháng 5 năm 1947, một học viện tư nổi bật về mặt xã hội ở Walnut Lane, phía tây bắc Philadelphia gần [5] [Germantown](/w/index.php?title=Germantown,_Philadelphia,_Pennsylvania&action=edit&redlink=1), Kelly đã tham gia diễn xuất và khiêu vũ. Trong cuốn kỷ yếu thời trung học, Kelly có liệt kê ra nữ diễn viên và nam diễn viên yêu thích là [Ingrid Bergman](/wiki/Ingrid_Bergman)và [Joseph Cotten](/w/index.php?title=Joseph_Cotten&action=edit&redlink=1). Cuốn kỷ yếu này còn có mục "Tiên đoán của Steven" viết rằng: "Quý cô Grace P. Kelly – một ngôi sao nổi tiếng trên màn bạc và sân khấu." Do điểm [[12]](#cite_note-12) [môn toán](/wiki/To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc)thấp nên Kelly bị từ chối nhận vào Bennington College tháng 7 năm 1947. [[13]](#cite_note-13)
## Sự nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=Grace_Kelly&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Grace_Kelly&action=edit§ion=2)]
### Thời gian đầu[
[sửa](/w/index.php?title=Grace_Kelly&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Grace_Kelly&action=edit§ion=3)]
Dù ban đầu không được sự ủng hộ của bố mẹ, Kelly vẫn quyết định theo đuổi giấc mơ thành diễn viên. Cha Kelly đặc biệt không hài lòng với lựa chọn của cô vì ông coi diễn xuất là "
*một vết cắt mỏng trên mặt gái điếm.*" Để tìm cơ hội cho mình, Kelly đi thử giọng ở Học viện Kịch nghệ Hoa Kỳ (American Academy of Dramatic Arts) tại New York, diễn một cảnh trong phim [11] *The Torch-Bearers*(1923) của người bác là George Kelly. Dù khi đó ngôi trường này đã đạt đủ hạn ngạch chỉ tiêu cho học kỳ nhưng Kelly nhận được một buổi phỏng vấn với cán bộ tuyển sinh là Emile Diestel và được nhận vào học dưới tác động của người bác George. . Cô bắt đầu học kỳ đầu tiên vào tháng 10 tiếp sau. [[11]](#cite_note-jacobs201005-11)
Trong thời gian theo học, cô sống trong Barbizon Hotel cho nữ giới tại Manhattan, một địa điểm uy tín cấm đàn ông bước vào sau 10 giờ tối, Kelly còn làm người mẫu để hỗ trợ việc học tập của mình. Cô đã làm việc hết mình và thực hành khả năng nói bằng việc sử dụng máy ghi âm. Nỗ lực theo đuổi diễn xuất ban đầu đã đưa cô đến sân khấu kịch, đáng chú ý nhất lần trình diễn trên Broadway đầu tiên bằng vở
*The Father* của [Strindberg](/wiki/August_Strindberg) bên cạnh [Raymond Massey](/w/index.php?title=Raymond_Massey&action=edit&redlink=1). Ở tuổi 19, màn trình diễn tốt nghiệp với vai Tracy Lord trong vở *The Philadelphia Story*. [[11]](#cite_note-jacobs201005-11)
Nhà sản xuất truyền hình
[Delbert Mann](/w/index.php?title=Delbert_Mann&action=edit&redlink=1) tuyển chọn Kelly vào vai Bethel Merriday, một phiên bản cùng tên chuyển thể từ tiểu thuyết [Sinclair Lewis](/wiki/Sinclair_Lewis); đây là vai đầu tay trong số gần 60 chương trình truyền hình trực tiếp của cô. Thành công trên truyền hình cuối cùng giúp chạm đến một phim chiếu bóng quan trọng. Kelly xuất hiện lần đầu trong phim điện ảnh năm 1951 [11] *Fourteen Hours*.
Cô được chú ý trong lần ghé thăm cảnh quay của
[Gary Cooper](/wiki/Gary_Cooper), sau này đã đóng vai chính cùng cô trong * (1951). Anh bị quyến rũ và nói rằng "cô khác với tất cả các nữ diễn viên chúng tôi đã được nhìn thấy rất nhiều". Tuy nhiên, sự thể hiện của Kelly trong High Noon* *Fourteen Hours*không được giới phê bình để mắt và dẫn đến cô không có vai diễn nào khác trên màn ảnh rộng. Cô tiếp tục công việc trong rạp hát và truyền hình dù cô thiếu hụt "mã lực về thanh âm" và có thể không có một sự nghiệp sân khấu dài lâu. [[5]](#cite_note-leigh-5) Cô có một số vai trên các chương trình truyền hình được sản xuất bởi NBC và CBS. Cô đang trình diễn trong nhà hát Elitch Theatre, [[11]](#cite_note-jacobs201005-11) [Denver](/wiki/Denver)thì nhận được điện tín từ nhà sản xuất Hollywood [Stanley Kramer](/w/index.php?title=Stanley_Kramer&action=edit&redlink=1)mời cô đóng vai chính cùng [Gary Cooper](/wiki/Gary_Cooper)trong *(1951).* [High Noon](/wiki/High_Noon)
## Công nương Monaco[
[sửa](/w/index.php?title=Grace_Kelly&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Grace_Kelly&action=edit§ion=4)]
Grace Kelly đã từng đính hôn với Oleg Cassini, người thiết kế quần áo cho
[Jackie Kennedy](/wiki/Jacqueline_Kennedy_Onassis). Sau bộ phim ca nhạc * (1956), vì tình yêu với Thân vương High Society* [Monaco](/wiki/Monaco) [Rainier III](/w/index.php?title=Rainier_III_c%E1%BB%A7a_Monaco&action=edit&redlink=1), Kelly đồng ý từ bỏ sự nghiệp điện ảnh. Trong phim *High Society*, cô diễn xuất cùng Bing Crosby và [Frank Sinatra](/wiki/Frank_Sinatra), người sau đó trở thành cha đỡ đầu của [Stéphanie](/wiki/C%C3%B4ng_ch%C3%BAa_St%C3%A9phanie_c%E1%BB%A7a_Monaco), con gái của Kelly.
Mối quan hệ của Kelly và Rainier mang lại rất nhiều lời bàn tán. Nhiều tờ báo giật gân khi đó đã đưa ra những dự đoán không mấy sáng sủa về tương lai mối tình của họ.
## Qua đời[
[sửa](/w/index.php?title=Grace_Kelly&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Grace_Kelly&action=edit§ion=5)]
Ngày
[13 tháng 9](/wiki/13_th%C3%A1ng_9) năm 1982, Kelly đang lái xe quay về [Monaco](/wiki/Monaco) từ tư gia thuộc vùng nông thôn ở Mont Agel thì lên cơn [đột quỵ](/wiki/%C4%90%E1%BB%99t_qu%E1%BB%B5). Kết quả là bà đã mất tay lái chiếc xe Rover P6 3500 1971 của mình và văng khỏi con đường dốc quanh co, rơi xuống cạnh núi cao 120 foot (37 m). [14]
Con gái bà, công chúa Stéphanie đang ngồi ở ghế phụ đã cố gắng lấy lại tay lái nhưng không thành.
Khi các nhân viên ý tế đến hiện trường tai nạn,( [15] [43°43′35″B 7°24′10″Đ / 43,72639°B 7,40278°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Grace_Kelly¶ms=43_43_35_N_7_24_10_E_type:city)), Kelly còn sống nhưng bất tỉnh và trong tình trạng nguy kịch. Bà và con gái Stéphanie được chuyển đến bệnh viện Monaco (sau đổi tên thành Princess Grace Hospital Centre). [[16]](#cite_note-GR1-16)
Tại bệnh viện, các bác sĩ đã cố gắng hồi sức cho Grace nhưng vì mức độ chấn thương não, tổn thương ngực và xương đùi bị gãy, công nương không còn hy vọng cứu sống. Các bác sĩ tin rằng bà gặp phải một cơn đột quỵ thứ phát nên đã mất tay lái gây ra tai nạn.
Bà qua đời đêm kế tiếp lúc 10:55 đêm, ở tuổi 52, sau khi chồng bà, Rainier lựa chọn ngắt máy thở của vợ. [17] [[18]](#cite_note-Thomas_Dunne_Books-18)
Chẩn đoán ban đầu cho công chúa Stéphanie là nhẹ, thâm tím nhỏ và chấn thương nhỏ. Tuy nhiên, sau khi nhận được các kết quả chụp X-quang, cô được phát hiện có vết nứt đường chân tóc
ở đốt sống cổ thứ 7. Công chúa không thể có mặt trong đám tang của mẹ do các thương tích. [19]
#### Tang lễ[
[sửa](/w/index.php?title=Grace_Kelly&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Grace_Kelly&action=edit§ion=6)]
Đám tang nữ minh tinh một thời Kelly được tổ chức tại nhà thờ
[Thánh Nicolas](/wiki/Nic%C3%B4la_th%C3%A0nh_Myra), Monaco vào 18 tháng 9, 1982. Sau một Thánh lễ an táng (Requiem Mass), bà được chôn cất trong hầm mộ của gia tộc Grimaldi. Hơn 400 người tham dự lễ tang trong đó có [20] [Cary Grant](/wiki/Cary_Grant), [Nancy Reagan](/wiki/Nancy_Reagan)và [Diana, công nương xứ Wales](/wiki/Diana,_c%C3%B4ng_n%C6%B0%C6%A1ng_x%E1%BB%A9_Wales). Tại buổi lễ tưởng niệm sau này ở Beverly Hills, [James Stewart](/wiki/James_Stewart)đã đọc diễn văn ca ngợi như sai:
Bạn biết đấy, tôi chỉ yêu Grace Kelly. Không phải vì cô ấy là công chúa hay minh tinh, không phải vì cô ấy là bạn của tôi, mà vì dường như cô ấy là người phụ nữ đẹp nhất tôi từng gặp. Grace mang đến một tia sáng ấm áp, dịu êm cho cuộc sống của tôi cũng như của các bạn, mỗi khi tôi coi cô ấy là một kỳ nghỉ của riêng mình. Không nghi ngờ gì, tôi sẽ nhớ cô ấy, tất cả chúng ta sẽ nhớ cô ấy, Chúa phù hộ bạn, công chúa Grace.
Chồng của Kellly, Rainier không tái hôn, được chôn cạnh vợ sau khi qua đời năm 2005.
[[21]](#cite_note-Monaco_Cathedral-21)
## Danh sách phim[
[sửa](/w/index.php?title=Grace_Kelly&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Grace_Kelly&action=edit§ion=7)]
|
|Năm |
|Tựa đề |
|Vai |
|Đạo diễn |
|Bạn diễn
|1951||
|Fourteen Hours |Louise Ann Fuller||Henry Hathaway||Paul Douglas, Richard Basehart, Barbara Bel Geddes|
|1952||
||Amy Fowler Kane||Fred Zinnemann||
|*Mogambo* [John Ford](/wiki/John_Ford) [Clark Gable](/wiki/Clark_Gable), [Ava Gardner](/wiki/Ava_Gardner) [Dial M for Murder](/wiki/Dial_M_for_Murder) [Alfred Hitchcock](/wiki/Alfred_Hitchcock) [Ray Milland](/w/index.php?title=Ray_Milland&action=edit&redlink=1), [Robert Cummings](/w/index.php?title=Robert_Cummings&action=edit&redlink=1), [John Williams](/w/index.php?title=John_Williams_(di%E1%BB%85n_vi%C3%AAn)&action=edit&redlink=1) [Rear Window](/wiki/Rear_Window) [James Stewart](/wiki/James_Stewart), [Wendell Corey](/w/index.php?title=Wendell_Corey&action=edit&redlink=1), [Thelma Ritter](/w/index.php?title=Thelma_Ritter&action=edit&redlink=1), [Raymond Burr](/w/index.php?title=Raymond_Burr&action=edit&redlink=1) *The Country Girl* [Bing Crosby](/wiki/Bing_Crosby), [William Holden](/wiki/William_Holden) *Green Fire* [Stewart Granger](/w/index.php?title=Stewart_Granger&action=edit&redlink=1) *The Bridges at Toko-Ri* [William Holden](/wiki/William_Holden), [Fredric March](/w/index.php?title=Fredric_March&action=edit&redlink=1), [Mickey Rooney](/wiki/Mickey_Rooney), [Earl Holliman](/w/index.php?title=Earl_Holliman&action=edit&redlink=1) *To Catch a Thief* [Cary Grant](/wiki/Cary_Grant) *The Swan* *High Society* [Bing Crosby](/wiki/Bing_Crosby), [Frank Sinatra](/wiki/Frank_Sinatra), Celeste Holm
## Danh sách đĩa hát[
[sửa](/w/index.php?title=Grace_Kelly&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Grace_Kelly&action=edit§ion=8)]
- "True Love" (trong phim
*High Society*, song ca với Bing Crosby, 1956) *L'Oiseau du Nord et L'Oiseau du Soleil*, bằng tiếng Pháp và tiếng Anh (1978) *Birds, Beasts & Flowers: A Programme of Poetry, Prose and Music*(1980)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Grace_Kelly&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Grace_Kelly&action=edit§ion=9)] [^](#cite_ref-1) [“1954 Academy Awards: Winners and History”](http://www.filmsite.org/aa54.html). *AMC Filmsite*. **Buchwald, Art (17 tháng 4 năm 1956).** [^](#cite_ref-2) [“Grace Kelly Can Retain American Citizenship: Status of Pat Poodle Oliver Not So Clear; His Marriage Could Start Monaco Squabble”](http://search.proquest.com/docview/166920188?pq-origsite=summon). Los Angeles Times. [^](#cite_ref-3) [“High Society (washingtonpost.com)”](http://www.washingtonpost.com/wp-srv/style/longterm/books/chap1/highsociety.htm). *www.washingtonpost.com*. Truy cập ngày 2 tháng 6 năm 2016. **Jacobs, Laura.** [^](#cite_ref-4) [“Grace Kelly's Forever Look”](http://www.vanityfair.com/hollywood/features/2010/05/grace-kelly-201005).
- ^
**a** **ă** **â** [Leigh 2007](#CITEREFLeigh2007) **Department of Records.** [^](#cite_ref-6) [“Margarethe M. Majer, 13 Dec 1898; "Pennsylvania, Philadelphia City Births, 1860-1906"”](https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:VB1Z-7ZD). *FamilySearch*. tr. 378.
- ^
**a** **ă** **â** **b** [“Margaret Majer Kelly (1899 -1990)”](http://www.archives.upenn.edu/people/1800s/kelly_margaret_majer.html). *.* [University of Pennsylvania](/w/index.php?title=University_of_Pennsylvania&action=edit&redlink=1) **Kaplan, Tracey (8 tháng 1 năm 1990).** [^](#cite_ref-8) [“Margaret Kelly, 91; Princess Grace's Mother, Head of Influential Family”](http://articles.latimes.com/1990-01-08/news/mn-107_1_margaret-kelly). Los Angeles Times. **Kaplan, Tracey (ngày 8 tháng 1 năm 1990).** [^](#cite_ref-9) [“Margaret Kelly, 91; Princess Grace's Mother, Head of Influential Family”](http://articles.latimes.com/1990-01-08/news/mn-107_1_margaret-kelly). Los Angeles Times. **Spoto, Donald; Forshaw, Barry (28 tháng 5 năm 2009).** [^](#cite_ref-10) [“Grace Kelly and Hollywood by Donald Spoto”](http://www.telegraph.co.uk/culture/books/bookreviews/5514352/High-Society-Grace-Kelly-and-Hollywood-by-Donald-Spoto-review.html). *The Times*(UK). Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2010.
Born in 1929 and raised by stiff-necked Catholic parents in Philadelphia … Philadelphia convent girl (always remaining Roman Catholic) ...
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** [Jacobs, Laura (tháng 5 năm 2010).](#cite_ref-jacobs201005_11-5) **d** [“Grace Kelly's Forever Look”](http://www.vanityfair.com/hollywood/features/2010/05/grace-kelly-201005). *Vanity Fair*. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2010. **Spoto, Donald (2009).** [^](#cite_ref-12) *High Society: The Life of Grace Kelly*. Harmony. tr. 22. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-307-39561-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-307-39561-8). [^](#cite_ref-13) [Leigh 2007](#CITEREFLeigh2007), tr. 26 **Tham khảo:** [^](#cite_ref-14) *Establishing the age and marque of the car*: [“1982: Hollywood princess dead”](http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/september/14/newsid_2516000/2516601.stm). *BBC News*. 14 tháng 9 năm 1982.
Sau khi văng ra khỏi đường, chiếc xe Rover 10 năm tuổi của bà đã trượt 100 ft (30.5 m) xuống một khe núi...
*Establishing the model*: Parish, James Robert (2002). [. McGraw Hill. tr. 23.](//books.google.com/books?id=kxFCz6qClSoC&pg=PA23) *The Hollywood Book of Death: The Bizarre, Often Sordid, Passings of More than 125 American Movie and TV Idols* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-07-178476-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-07-178476-4). Truy cập ngày 18 tháng 10 năm 2014.
Sau khi chất hành lý và phục trang để thay đổi lên chiếc Rover 3500 của mình, tài xế riêng của bà được thông báo rằng lúc này không có chỗ của anh ta trên xe, thay vào đó bà sẽ tự lái.
*Establishing the platform*: Gerard, Jasper (24 tháng 1 năm 2011). [“Classic Rover P6 review”](http://www.telegraph.co.uk/motoring/classiccars/8259679/Classic-Rover-P6-review.html). *(London, UK). Bản gốc* [The Telegraph](/wiki/The_Daily_Telegraph) [lưu trữ](https://web.archive.org/web/20121226204047/http://www.telegraph.co.uk/motoring/classiccars/8259679/Classic-Rover-P6-review.html)ngày 26 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 18 tháng 10 năm 2014.
Luôn có chút đáng ngại khi một chiếc xe hơi được nhớ đến nhiều nhất với một tai nạn bi thảm, nhưng than ôi như vậy là số phận P6; là những gì lúc Grace Kelly đang lái xe khi bà phóng trên con đường đắp dọc bờ biển ở Monaco.
-
**Werner, Jennifer (2014).** [^](#cite_ref-BookCaps_Study_Guides_15-0) *Grace Kelly of Monaco: The Inspiring Story of How An American Film Star Became a Princess*. BookCaps Study Guides. tr. 40–44. [ISBN](/wiki/ISBN) [9781629172484](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781629172484). [^](#cite_ref-GR1_16-0) [“US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazette.html). [United States Census Bureau](/w/index.php?title=United_States_Census_Bureau&action=edit&redlink=1). 12 tháng 2 năm 2011. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2011. **Vinocur, John (17 tháng 9 năm 1982).** [^](#cite_ref-New_York_Times_17-0) [“Princess Stricken Before Crash, Doctors Say”](https://www.nytimes.com/1982/09/17/world/princess-stricken-before-crash-doctors-say.html). New York Times. Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2014. **Leigh, Wendy (2007).** [^](#cite_ref-Thomas_Dunne_Books_18-0) *True Grace: The Life and Death of an American Princess*. New York, NY: Thomas Dunne Books. tr. 245. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-312-34236-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-312-34236-4). [^](#cite_ref-19) [“BBC On This Day September 14th 1982”](http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/september/14/newsid_2516000/2516601.stm). BBC News. 14 tháng 9 năm 1985. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2010. [^](#cite_ref-British_Council_20-0) [“Death of Princess Grace – history – central”](https://web.archive.org/web/20100308112924/http://www.britishcouncil.org/learnenglish-central-history-princess-grace.htm). British Council. [Bản gốc](http://www.britishcouncil.org/learnenglish-central-history-princess-grace.htm)lưu trữ ngày 8 tháng 3 năm 2010. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2010. [^](#cite_ref-Monaco_Cathedral_21-0) [“Monaco Cathedral”](https://web.archive.org/web/20080623235650/http://www.gouv.mc/devwww/wwwnew.nsf/1909%24/b1c5425907fc1876c125706d0042ab74gb?OpenDocument&2Gb). Service Informatique du Ministère d'Etat (Monaco Minister of State Information Service). 28 tháng 7 năm 2008. [Bản gốc](http://www.gouv.mc/devwww/wwwnew.nsf/1909$/b1c5425907fc1876c125706d0042ab74gb?OpenDocument&2Gb)lưu trữ ngày 23 tháng 6 năm 2008. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2010.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Grace_Kelly&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Grace_Kelly&action=edit§ion=10)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Grace Kelly](http://www.imdb.com/name/nm0000038/)tại [Internet Movie Database](/wiki/Internet_Movie_Database) [Grace Kelly](http://www.ibdb.com/person.asp?ID=67951)trên trang [Internet Broadway Database](/wiki/Internet_Broadway_Database) [Ancestry Chart of Prince Albert](http://www.familyforest.com/Prince_Albert_2.html) [A list of ancestors of Grace Kelly](http://worldroots.com/brigitte/famous/g/gracekellyanc.htm) [Princess Grace Foundation – USA](http://www.pgfusa.org) [Princely House of Monaco](http://www.angelfire.com/realm/gotha/gotha/monaco.html) [Grace Kelly Footage](http://www.itnsource.com/compilations/people/celebrity/?lr=S31070701) [Footage of Grace Kelly's Royal Wedding](http://www.britishpathe.com/record.php?id=40427) [Short film about Grace Kelly](http://www.britishpathe.com/record.php?id=59615)
|
|**Trống** [Ghislaine Dommanget](/w/index.php?title=Ghislaine_Dommanget&action=edit&redlink=1) [Princess consort of Monaco](/w/index.php?title=List_of_Monegasque_consorts&action=edit&redlink=1)
1956–1982
**Trống** [Charlene Wittstock](/w/index.php?title=Charlene,_Princess_of_Monaco&action=edit&redlink=1)
|
|
|Tước hiệu Hoàng gia|
|Tiền vị
||
|
1956 - 1982
|
|Trống
|Giải thưởng và thành tích|
|
|
cho
[Audrey Hepburn](/wiki/Audrey_Hepburn)
cho
[Roman Holiday](/wiki/Roman_Holiday) [Nữ chính xuất sắc nhất](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Oscar_cho_n%E1%BB%AF_di%E1%BB%85n_vi%C3%AAn_ch%C3%ADnh_xu%E1%BA%A5t_s%E1%BA%AFc_nh%E1%BA%A5t)
1954
**cho** [The Country Girl](/w/index.php?title=The_Country_Girl_(phim_1954)&action=edit&redlink=1)
cho
[Anna Magnani](/wiki/Anna_Magnani)
cho
[The Rose Tattoo](/w/index.php?title=The_Rose_Tattoo&action=edit&redlink=1) [Giải Quả cầu vàng](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Qu%E1%BA%A3_c%E1%BA%A7u_v%C3%A0ng)
cho
[Katy Jurado](/w/index.php?title=Katy_Jurado&action=edit&redlink=1)
cho
[High Noon](/wiki/High_Noon) [Nữ phụ xuất sắc nhất](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Qu%E1%BA%A3_c%E1%BA%A7u_v%C3%A0ng_cho_n%E1%BB%AF_di%E1%BB%85n_vi%C3%AAn_%C4%91i%E1%BB%87n_%E1%BA%A3nh_ph%E1%BB%A5_xu%E1%BA%A5t_s%E1%BA%AFc_nh%E1%BA%A5t)
1954
**cho** [Mogambo](/w/index.php?title=Mogambo&action=edit&redlink=1)
cho
[Jan Sterling](/w/index.php?title=Jan_Sterling&action=edit&redlink=1)
cho
[The High and the Mighty](/w/index.php?title=The_High_and_the_Mighty_(phim)&action=edit&redlink=1)
cho
[Audrey Hepburn](/wiki/Audrey_Hepburn)
cho
[Roman Holiday](/wiki/Roman_Holiday) [Nữ diễn viên phim chính kịch xuất sắc nhất](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Qu%E1%BA%A3_c%E1%BA%A7u_v%C3%A0ng_cho_n%E1%BB%AF_di%E1%BB%85n_vi%C3%AAn_phim_ch%C3%ADnh_k%E1%BB%8Bch_xu%E1%BA%A5t_s%E1%BA%AFc_nh%E1%BA%A5t)
1955
**cho** [The Country Girl](/w/index.php?title=The_Country_Girl_(phim_1954)&action=edit&redlink=1)
cho
[Anna Magnani](/wiki/Anna_Magnani)
cho
[The Rose Tattoo](/w/index.php?title=The_Rose_Tattoo&action=edit&redlink=1) [Giải NBR](/wiki/%E1%BB%A6y_ban_Qu%E1%BB%91c_gia_v%E1%BB%81_Ph%C3%AA_b%C3%ACnh_%C4%90i%E1%BB%87n_%E1%BA%A3nh)
cho
[Jean Simmons](/w/index.php?title=Jean_Simmons&action=edit&redlink=1)
cho
*;* [The Actress](/w/index.php?title=The_Actress&action=edit&redlink=1) *;* [The Robe](/w/index.php?title=The_Robe_(phim)&action=edit&redlink=1) [Young Bess](/w/index.php?title=Young_Bess&action=edit&redlink=1) [Nữ chính xuất sắc](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_NBRMP_cho_n%E1%BB%AF_di%E1%BB%85n_vi%C3%AAn_ch%C3%ADnh_xu%E1%BA%A5t_s%E1%BA%AFc_nh%E1%BA%A5t)
1954
**cho** [The Country Girl](/w/index.php?title=The_Country_Girl_(phim_1954)&action=edit&redlink=1)
cho
[Anna Magnani](/wiki/Anna_Magnani)
cho
[The Rose Tattoo](/w/index.php?title=The_Rose_Tattoo&action=edit&redlink=1) [Giải NYFCC](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_th%C6%B0%E1%BB%9Fng_c%E1%BB%A7a_H%E1%BB%99i_ph%C3%AA_b%C3%ACnh_phim_New_York)
cho
[Audrey Hepburn](/wiki/Audrey_Hepburn)
cho
[Roman Holiday](/wiki/Roman_Holiday) [Nữ diễn viên xuất sắc nhất](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_c%E1%BB%A7a_H%E1%BB%99i_ph%C3%AA_b%C3%ACnh_phim_New_York_cho_n%E1%BB%AF_di%E1%BB%85n_vi%C3%AAn_ch%C3%ADnh_xu%E1%BA%A5t_s%E1%BA%AFc_nh%E1%BA%A5t)
1954
**cho** [The Country Girl](/w/index.php?title=The_Country_Girl_(phim_1954)&action=edit&redlink=1)
cho
[Anna Magnani](/wiki/Anna_Magnani)
cho
[The Rose Tattoo](/w/index.php?title=The_Rose_Tattoo&action=edit&redlink=1)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Thể loại](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i): [Sinh 1929](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1929) [Mất 1982](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1982) [Phim và người giành giải Oscar cho nữ diễn viên xuất sắc nhất](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phim_v%C3%A0_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_gi%C3%A0nh_gi%E1%BA%A3i_Oscar_cho_n%E1%BB%AF_di%E1%BB%85n_vi%C3%AAn_xu%E1%BA%A5t_s%E1%BA%AFc_nh%E1%BA%A5t) [Hoàng gia Monaco](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ho%C3%A0ng_gia_Monaco&action=edit&redlink=1) [Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên phim chính kịch xuất sắc nhất](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phim_v%C3%A0_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_gi%C3%A0nh_gi%E1%BA%A3i_Qu%E1%BA%A3_c%E1%BA%A7u_v%C3%A0ng_cho_N%E1%BB%AF_di%E1%BB%85n_vi%C3%AAn_phim_ch%C3%ADnh_k%E1%BB%8Bch_xu%E1%BA%A5t_s%E1%BA%AFc_nh%E1%BA%A5t) [Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phim_v%C3%A0_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_gi%C3%A0nh_gi%E1%BA%A3i_Qu%E1%BA%A3_c%E1%BA%A7u_v%C3%A0ng_cho_N%E1%BB%AF_di%E1%BB%85n_vi%C3%AAn_ph%E1%BB%A5_xu%E1%BA%A5t_s%E1%BA%AFc_nh%E1%BA%A5t) [Diễn viên điện ảnh Mỹ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Di%E1%BB%85n_vi%C3%AAn_%C4%91i%E1%BB%87n_%E1%BA%A3nh_M%E1%BB%B9) [Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:N%E1%BB%AF_di%E1%BB%85n_vi%C3%AAn_%C4%91i%E1%BB%87n_%E1%BA%A3nh_M%E1%BB%B9) [Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:N%E1%BB%AF_di%E1%BB%85n_vi%C3%AAn_M%E1%BB%B9_th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20) [Nữ diễn viên truyền hình Mỹ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:N%E1%BB%AF_di%E1%BB%85n_vi%C3%AAn_truy%E1%BB%81n_h%C3%ACnh_M%E1%BB%B9) [Tử vong vì tai nạn giao thông](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%E1%BB%AD_vong_v%C3%AC_tai_n%E1%BA%A1n_giao_th%C3%B4ng) [Nhà Grimaldi](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nh%C3%A0_Grimaldi) [Người Mỹ gốc Đức](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%E1%BB%B9_g%E1%BB%91c_%C4%90%E1%BB%A9c) [Người Mỹ gốc Ireland](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%E1%BB%B9_g%E1%BB%91c_Ireland) [Tín hữu Công giáo La Mã Hoa Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%C3%ADn_h%E1%BB%AFu_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_La_M%C3%A3_Hoa_K%E1%BB%B3)

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.09:-77.65:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Cache: cp1054 miss, cp1067 miss

X-Content-Type-Options: nosniff

Via: 1.1 varnish (Varnish/5.1), 1.1 varnish (Varnish/5.1)

Accept-Ranges: bytes

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)

Content-Language: vi


text:
Đã từ rất lâu, tôi không nhớ là năm bao nhiêu, nhưng nó cũng phải từ khoảng 2006, ăn theo độ hot của xe Dream Honda thời đó, SYM cũng sản xuất Dream nhưng dưới thương hiệu Santa Boss. Mọi kết cấu đều giống y chang Honda Dream nhưng chất lượng và giá đều thấp hơn.
Trên thực tế, Santa Boss của SYM sản xuất cũng rất đẹp và bền, chỉ khác chút là nước sơn hơi xấu. Ngoài ra, chỉ cần 13 triệu đồng là bạn có thể sở hữu ngay một chiếc BOSS mà không cần phải mua Dream với giá quá cao.
Tuy nhiên, do hàng Trung Quốc kém chất lượng nhái hàng Boss cũng nhiều đâm ra uy tín và sự tin tưởng của khách hàng vào xe cũng giảm xuống ! Họ nhầm tưởng xe BOSS là xe tàu khựa chất lượng siêu thấp nên cũng không mua nhiều và không có cảm tình !
SYM thường mua lại các kiểu dáng của các hãng khác và chế tạo cho riêng mình, mang tên và thương hiệu khác ! Bạn cũng dễ dàng thấy các loại xe SYM khác na ná hoặc giống y chang các xe nổi tiếng của hãng khác …
Santa BOSS ra mắt giải quyết được nhu cầu của người dùng thu nhập thấp, không có tiền để sắm một chiếc xe Honda xịn, với BOSS thì các bạn thoải mái thồ hàng khoảng vài năm nhé các bạn !

markdown:
Đã từ rất lâu, tôi không nhớ là năm bao nhiêu, nhưng nó cũng phải từ khoảng 2006, ăn theo độ hot của
[xe Dream](https://vietdex.net/tag/xe-dream) [Honda](https://vietdex.net/tag/honda) thời đó, SYM cũng sản xuất Dream nhưng dưới thương hiệu Santa Boss. Mọi kết cấu đều giống y chang Honda Dream nhưng chất lượng và giá đều thấp hơn. ![ Santa Boss của SYM sản xuất](https://vietdex.net/wp-content/uploads/2017/06/1498275806_30aa2857e89fc7339e838e040543fa10.jpg?x77909)
Santa Boss của SYM sản xuất
Trên thực tế, Santa Boss của SYM sản xuất cũng rất đẹp và bền, chỉ khác chút là nước sơn hơi xấu. Ngoài ra, chỉ cần 13 triệu đồng là bạn có thể sở hữu ngay một chiếc BOSS mà không cần phải mua Dream với giá quá cao.
Tuy nhiên, do hàng Trung Quốc kém chất lượng nhái hàng Boss cũng nhiều đâm ra uy tín và sự tin tưởng của khách hàng vào xe cũng giảm xuống ! Họ nhầm tưởng xe BOSS là xe tàu khựa chất lượng siêu thấp nên cũng không mua nhiều và không có cảm tình !
SYM thường mua lại các kiểu dáng của các hãng khác và chế tạo cho riêng mình, mang tên và thương hiệu khác ! Bạn cũng dễ dàng thấy các loại xe SYM khác na ná hoặc giống y chang các xe nổi tiếng của hãng khác …
Santa BOSS ra mắt giải quyết được nhu cầu của người dùng thu nhập thấp, không có tiền để sắm một chiếc xe Honda xịn, với BOSS thì các bạn thoải mái thồ hàng khoảng vài năm nhé các bạn !
[trong chuyên mục](https://vietdex.net/dream-sanda-boss-co-tot-va-ben.html) *sanda boss* [- khám phá thêm 71 bài đăng khác nữa cùng chuyên mục này !](https://vietdex.net/cong-nghe/xe-co/xe-may) **Xe máy**

SendToHacker: I am student, please donot

Pragma: public

Cache-Control: max-age=3600, public

Vary: Accept-Encoding


text:
Đi qua một con đường có đồi cát nhỏ, hai mẹ con đã tìm được Someday of silence resort - một khu nghỉ dưỡng thân thiện với thiên nhiên và bãi biển đẹp mê hồn...
Trong một bài chia sẻ kinh nghiệm hữu ích tới Phượng Hoàng Cổ Trấn, Mai San - cô nàng 9x đã thu hút được khá nhiều sự quan tâm của cộng đồng mạng
Điều đáng sợ nhất khi đi du lịch là thời tiết xấu. Để có được những trải nghiệm tuyệt vời nhất tại thủ đô xứ chùa vàng, các bạn cần nắm bắt được một số ...
Trong phần 1, Trần Đặng Đăng Khoa đã chia sẻ những thông tin hữu ích được áp dụng từ chuyến đi thực tế của bản thân khi du lịch nước ngoài, xoay quanh một số ...
Chuyến du lịch 5 ngày 4 đêm của gia đình bé Bia khiến nhiều người phải ngả mũ thán phục vì quãng đường khá xa, di chuyển bằng ô tô.
Nếu đã lỡ lên kế hoạch cho chuyến du lịch của mình đúng vào dịp cơn bão số 2 đổ bộ, đừng quá lo lắng. Hãy áp dụng những kinh nghiệm và lưu ý dưới ...
Những người cắm trại có nhiều năm kinh nghiệm từ khắp nơi trên thế giới đã chia sẻ một số mẹo nhỏ hữu ích giúp bạn có chuyến đi ngắn ngày vào mùa hè vô ...
Đam mê du lịch và thích khám phá văn hóa nhiều nước nên dù đã có gia đình, chị Quỳnh Tâm vẫn thu xếp thời gian đến những miền đất yêu thích.
Mua sắm ở chợ Myeongdong, tắm suối nước nóng Takaragawa, thăm lăng mộ Tần Thủy Hoàng... bạn đã đi được những đâu trong 'list' điểm du lịch hấp dẫn của châu Á?

Server: cloudflare

Cache-Control: max-age=600, private, must-revalidate

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Cậu bé 4 tuổi gây sốt sau cú ngã ở tuần thời trang Thượng Hải
Video Trương Diệu Dương catwalk được chia sẻ rộng rãi trên Weibo vì nội dung dễ thương, hài hước.
Nhan sắc 'Đệ nhất mỹ nhân cổ trang' TVB qua thời gian
Từ ngôi sao sáng giá, Lê Mỹ Nhàn rời khỏi làng giải trí, giữ phong cách giản dị, hiếm khi trang điểm trong đời thường.
Váy áo tôn vẻ nữ tính của Nhã Phương trên thảm đỏ
Diễn viên sinh năm 1990 ưu ái đầm hồng hoặc trắng với kiểu dáng thanh lịch.

markdown:
[Cậu bé 4 tuổi gây sốt sau cú ngã ở tuần thời trang Thượng Hải](https://giaitri.vnexpress.net/photo/lang-mot/cau-be-4-tuoi-gay-sot-sau-cu-nga-o-tuan-thoi-trang-thuong-hai-3738907.html)
Video Trương Diệu Dương catwalk được chia sẻ rộng rãi trên Weibo vì nội dung dễ thương, hài hước.
[Nhan sắc 'Đệ nhất mỹ nhân cổ trang' TVB qua thời gian](https://giaitri.vnexpress.net/tin-tuc/gioi-sao/quoc-te/nhan-sac-de-nhat-my-nhan-co-trang-tvb-qua-thoi-gian-3738662.html)
Từ ngôi sao sáng giá, Lê Mỹ Nhàn rời khỏi làng giải trí, giữ phong cách giản dị, hiếm khi trang điểm trong đời thường.
[Váy áo tôn vẻ nữ tính của Nhã Phương trên thảm đỏ](https://giaitri.vnexpress.net/photo/sao-dep-sao-xau/vay-ao-ton-ve-nu-tinh-cua-nha-phuong-tren-tham-do-3737999.html)
Diễn viên sinh năm 1990 ưu ái đầm hồng hoặc trắng với kiểu dáng thanh lịch.

Cache-Control: max-age=120, stale-while-revalidate=6, stale-if-error=864000, private

Set-Cookie: device_env_real=4; expires=Fri, 27-Apr-2018 01:24:48 GMT; path=/; domain=vnexpress.net