text:
Quảng Đông
Tọa độ: 23°24′B 113°30′Đ / 23,4°B 113,5°Đ
Quảng Đông là một tỉnh nằm ven bờ biển Đông của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quảng Đông đã vượt qua Hà Nam và Tứ Xuyên để trở thành tỉnh đông dân nhất Trung Quốc vào năm 2005, với 79 triệu cư dân thường trú có hộ khẩu và 31 triệu người nhập cư đã sống ít nhất 6 tháng tại tỉnh.[2][3] Tỉnh lị của Quảng Đông là Quảng Châu, đại đô thị này cùng với trung tâm kinh tế Thâm Quyến nằm trong số các thành phố đông dân và quan trọng nhất tại Trung Quốc. Vùng châu thổ Châu Giang là khu vực siêu đô thị lớn nhất thế giới.[4]
Từ năm 1989, Quảng Đông đã đứng đầu về Tổng sản phẩm nội địa (GDP) so với các đơn vị cấp tỉnh khác, xếp sau đó lần lượt là Giang Tô và Sơn Đông. Theo thống kê sơ bộ hàng năm cấp tỉnh,[5] GDP của Quảng Đông vào năm 2010 đạt 4.550 tỉ NDT, hay 689,02 tỉ USD, tương đương với quy mô của các quốc gia như Thổ Nhĩ Kỳ hay Indonesia.[6] Theo số liệu năm 2011, Quảng Đông xếp thứ bảy trên tiêu chí GDP bình quân đầu người so với các tỉnh thành khác tại đại lục Trung Quốc.[7][8]）
Mục lục
Tên gọi[sửa | sửa mã nguồn]
"Quảng" có nghĩa là rộng rãi và có liên quan tới khu vực thời Nhà Tấn. "Quảng Đông" có nghĩa là phía đông rộng rãi, Quảng Đông và Quảng Tây được gọi chung là "Lưỡng Quảng" (兩廣 liăng guăng). Tên viết tắt hiện nay của Quảng Đông là "Việt" 粵/粤 (Yue), liên quan đến "Bách Việt" (百粤), một tên chung chỉ các dân tộc sống ở Quảng Đông và các khu vực xung quanh vào thời xưa.
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Vào khoảng đời nhà Chu (1134-770 tr. CN), và Xuân Thu, tại khu vực phía Nam Trung Hoa giáp với biên giới Trung-Việt ngày nay đã tồn tại những bộ tộc không thuộc Hoa tộc như Bách Việt, Bộc (Pu) (2)…
Tới thời Xuân Thu, người Việt ở khu vực núi Cối Kê (nay là Thiệu Hưng) thuộc Chiết Giang lập ra vương quốc Việt. Nước Việt vào năm 473 tr. CN đã chinh phục nước Ngô (3) láng giềng, đóng đô ở Tô Châu thuộc Giang Tô. Nhưng rồi Việt bị nước Sở thôn tính năm 306 tr. CN. Vào thời Xuân Thu người Đông Việt được xem là cư trú ở vùng nay thuộc phía Đông nước Trung Hoa hiện đại, người Dương Việt cư trú ở phía bắc của tỉnh Giang Tô hiện nay. Các bộ tộc Bách Việt khác như Âu Mân sống ở vùng Chiết Giang, Phúc Kiến; Nam Việt sống ở vùng Quảng Đông, Tây Âu ở Quảng Tây, Lạc Việt ở Phúc Kiến…
Bắt đầu thời kỳ miền bắc của Dương Tử bị Trung Hoa hóa mạnh mẽ. Bức tường thành ngăn các bộ tộc du mục từ phương bắc xuống đã được nước Tần (221-206 tr. CN) và Yên xây dựng. Khu vực hiện nay thuộc Phúc Kiến lần lượt bị nhà Tần và nhà Hán chinh phạt, nhưng phong kiến Trung Hoa đã không thực sự kiểm soát được vùng đất này. Vào đầu đời Hán (206 tr. CN - 220 sau CN), Triệu Đà lập ra vương quốc Nam Việt ở khu vực Quảng Đông, độc lập với triều đình Hán. Sau khi Tần Thủy Hoàng thống nhất Trung Hoa năm 221 tr. CN, quân nhà Tần bắt đầu tiến xuống phía nam dọc theo sông Tây Giang tới vùng Quảng Đông hiện nay, và xác lập các quận dọc theo các trục đường chính. Tới năm 112 tr. CN Hán Vũ Đế đã chinh phục những vùng phương Nam (Trung Hoa), cùng với vùng nay là miền bắc Việt Nam, và cử người Hán cai quản các quận.
Dưới đời Hán, ngoài Nam Việt ở viễn nam, chủ yếu là ở Lưỡng Quảng và Việt Nam, sử sách còn kể về tiểu quốc Mân Việt ở đông bắc tập trung ở vùng sông Mân Giang, nay thuộc Phúc Kiến (Mân là tên cũ của tỉnh Phúc Kiến).
Thời Tam Quốc, Sách Địa lý chuyên luận trong Hán thư chép: “Ở khoảng bảy hay tám ngàn dặm tính từ Giao Chỉ đến Cối Kê (nam Giang Tô hay bắc Chiết Giang), những người Bách Việt có mặt ở mọi nơi, chia thành nhiều thị tộc”. Trong thời kỳ Chiến quốc (480-221 tr. CN), vương quốc Việt cũng chao đảo dưới những biến động chính trị, giống như các lãnh thổ thuộc Thục và Ba nay thuộc Tứ Xuyên, nhưng lộ trình văn hóa của nó vẫn khác xa văn hóa Trung Hoa “chính thống” của lưu vực sông Hoàng Hà.Quảng Đông có vị trí ở xa trung tâm nền văn minh Trung Hoa cổ đại ở đồng bằng phía bắc Trung Quốc. Thời đó, đây là nơi sinh sống của các tộc người được gọi chung là "Bách Việt" (百粤), các tộc người có lẽ là Tai-Kadai có liên quan đến dân tộc Tráng ở tỉnh Quảng Tây.
Những ghi chép về hoạt động của Trung Hoa ở Bắc Bộ Việt Nam trong 6 thế kỷ đầu thời kỳ thực dân này (Việt Nam gọi là thời Bắc thuộc) cho thấy quá trình Việt Nam hóa đối với các dòng họ Trung Hoa, hơn là quá trình Hán hóa đối với người Việt… Sự trêu ngươi như thế cho thấy một số thị tộc Trung Hoa xác lập quyền lợi của dòng họ mình ở Bắc Bộ, định cư dần dần, giúp đỡ mở mang, và cuối cùng hòa nhập vào môi trường xã hội, kinh tế và chính trị ở Bắc Việt Nam. Kết quả cuối cùng của quá trình này là sự xuất hiện của một tầng lớp thượng lưu Hoa-Việt, quá trình phi thực dân hóa ở vùng viễn nam, và những mưu toan bất thành ở thế kỷ VI để khôi phục nền độc lập, thoát ách đô hộ của phương Bắc. Ví dụ cho quá trình này là sự thăng tiến của Sĩ Nhiếp thời Hậu Hán và những nỗ lực giữ nền độc lập của người nhà ông này sau khi ông qua đời.
Từ cuộc nổi dậy của Hai Bà Trưng thế kỷ I đến cuộc nổi dậy của Lý Bôn thế kỷ VI, sử sách của Trung Hoa cho thấy biểu hiện của một sự phụ thuộc về chính trị trên nền nửa độc lập với Bắc Triều. Theo dòng thời gian, những thời kỳ có đặc tính bán tự trị ngày càng tăng lên. Xu thế này làm nền cho cuộc nổi dậy của nhà Lý ở giữa thế kỷ VI và cuối cùng là sự phân liệt hoàn toàn khỏi Trung Hoa vào thế kỷ X.
Tác động của văn hóa Việt đối với văn hóa Trung Hoa đã không được xác định một cách chính thức, nhưng nó khá rõ rệt. Ngôn ngữ của các tiểu quốc cổ Ngô và Việt tạo nên ngôn ngữ Ngô, và phần nào tới ngôn ngữ Mân ở Phúc Kiến. Những nhà nghiên cứu ngôn ngữ cho rằng một số từ tiếng Trung Hoa có nguồn gốc từ tiếng Việt cổ, chẳng hạn như từ jiang (giang), có nghĩa là song. Những tàn tích về người Việt có thể quan sát được trong một số nhóm thiểu số ở Trung Hoa
Vùng đất này thuộc sự quản lý của chính quyền trung ương Trung Quốc bắt đầu từ thời nhà Tần - triều đại thống nhất đế chế Trung Hoa, đã mở rộng về phía nam và lập nên quận Nam Hải (南海郡) tại Phiên Ngung (番禺), ngày nay là thành phố Quảng Châu. Quận này từng thuộc nước Nam Việt độc lập giữa thời kỳ nhà Tần sụp đổ và Hán Vũ Đế lên cai trị Trung Hoa. Nhà Hán cai trị Quảng Đông, Quảng Tây và miền Bắc Việt Nam với tên gọi là Giao Châu (交州). Dưới thời Đông Ngô thuộc thời kỳ Tam Quốc, Quảng Đông được Đông Ngô lập thành một tỉnh - đó là tỉnh Quảng Châu (廣州) vào năm 226.
Trải qua thời gian dài, cơ cấu dân cư của khu vực này thay đổi dần dần, dẫn đến người Hán chiếm đa số, đặc biệt là sau nhiều đợt di cư lớn từ phương Bắc trong các thời kỳ bất ổn chính trị do các bộ lạc du mục phía bắc Trung Hoa quấy nhiễu kể từ khi nhà Hán sụp đổ trở về sau. Ví dụ như cuộc binh biến do An Lộc Sơn lãnh đạo dẫn đến việc tăng 75% dân số của tỉnh Quảng Châu giữa những năm 740-750 và giai đoạn 800-810.[9]. Khi người Hán đến đây đông hơn, dân địa phương đã dần bị đồng hóa theo văn hóa Trung Hoa.[10], hoặc bị mai một hẳn văn hóa bản địa.
Cùng với Quảng Tây, Quảng Đông được tạo lập thành một bộ phận của Lĩnh Nam đạo (嶺南道), năm 627 vào thời nhà Đường. Phần Quảng Đông trong đạo Lĩnh Nam được đổi tên thành Quảng Nam Đông Đạo năm 971 trong thời nhà Tống - đây là sự bắt nguồn của cái tên Quảng Đông.
Khi quân Mông Cổ ở phương bắc xâm lược Trung Hoa vào thế kỷ thứ 13, triều đại Nam Tống rút lui về phía nam, cuối cùng dừng lại ở địa điểm của tỉnh Quảng Đông ngày nay. Hải chiến Nhai Sơn năm 1279 ở Quảng Đông đã kết thúc triều đại Nam Tống. Trong thời nhà Nguyên của người Mông Cổ, Quảng Đông là một phần của Giang Tây. Tên gọi Tỉnh Quảng Đông ngày nay được quy định vào giai đoạn đầu của nhà Minh.
Từ thế kỷ 16, Quảng Đông có những mối quan hệ thương mại với thế giới bên ngoài. Các nhà buôn châu Âu đã đến phía bắc thông qua eo biển Malacca và biển Đông, đặc biệt là các nhà buôn Anh thông qua Quảng Đông. Ma Cao nằm ở bờ nam của Quảng Đông là nơi định cư đầu tiên của người châu Âu ở Trung Quốc từ 1557. Việc buôn bán thuốc phiện thông qua Quảng Châu đã dẫn đến Chiến tranh nha phiến, mở ra một kỷ nguyên ngoại quốc xâm lược và can thiệp vào Trung Hoa. Ngoài Ma Cao là nhượng địa cho Bồ Đào Nha, Hồng Kông thành nhượng địa cho Anh và Quảng Châu Loan cho người Pháp. Vào thế kỷ 19, Quảng Đông cũng là cảng chính cho làn sóng người lao động ra đi đến Đông Nam Á, miền Tây Hoa Kỳ và Canada.
Về mặt lịch sử, nhiều cộng đồng Hoa kiều xuất thân từ Quảng Đông và đặc biệt là Đài Sơn và cùng với những người di cư từ Hồng Kông, tiếng Quảng Đông và tiếng Đài Sơn (phương ngữ ở Đài Sơn) được gần 10% dân số Trung Quốc sử dụng, có nhiều người Hoa kiều chiếm tỷ lệ cao hơn tỷ lệ người nói ngôn ngữ này ở Trung Quốc.
Trong thời kỳ những năm 1850, phong trào Thái Bình Thiên Quốc nổ ra ở Quảng Đông. Do là địa phương có tiếp xúc nhiều với phương Tây, Quảng Đông là trung tâm của các phong trào chống Mãn Châu và chống đế quốc. Tôn Trung Sơn cũng xuất phát từ Quảng Đông.
Vào đầu những năm 1920 thời Trung Hoa Dân Quốc, Quảng Đông là bàn đạp để Quốc Dân Đảng chuẩn bị Bắc phạt trong một nỗ lực thống nhất tất cả các địa chủ về dưới quyền kiểm soát của chính quyền trung ương. Học viện Sĩ quan Lục quân Quốc Dân Đảng Trung Quốc đã được xây gần Quảng Châu để huấn luyện các sĩ quan chỉ huy.
Trong những năm gần đây, tỉnh này đã trải qua một thời kỳ tăng trưởng kinh tế ngoạn mục do có các mối quan hệ kinh tế gần gũi với Hồng Kông giáp giới. Tỉnh này có GDP cao nhất trong các đơn vị cấp tỉnh của Trung Quốc. Đảo Hải Nam trước đây là một bộ phận của tỉnh Quảng Đông nhưng được tách ra thành một tỉnh từ năm 1988.
Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]
Quảng Đông giáp Biển Đông về phía nam và có 4300 km bờ biển. Bán đảo Lôi Châu là vùng cực nam đất liền của tỉnh này. Ở trên Bán đảo Lôi Châu vẫn còn một số núi lửa đang ngừng hoạt động. Đồng bằng châu thổ Châu Giang là nơi tụ hợp của 3 sông thượng lưu là Đông Giang, Tây Giang và Bắc Giang. Vùng đồng bằng châu thổ này bao gồm hàng trăm hòn đảo nhỏ. Tỉnh Quảng Đông bị chia cắt về mặt địa lý khỏi phía bắc bởi một ít dãy núi có tên gọi chung là Nam Lĩnh (南岭). Đỉnh cao nhất của tỉnh này có độ cao 1600 m so với mực nước biển. Quảng Đông giáp Phúc Kiến về phía đông bắc, Giang Tây và Hồ Nam về phía bắc, Quảng Tây về phía tây và Hồng Kông, Ma Cao về phía nam. Đảo Hải Nam nằm ngoài khơi tỉnh này gần Bán đảo Lôi Châu. Theo truyền thống, quần đảo Đông Sa thuộc quyền quản lý của tỉnh của tỉnh Quảng Đông, tuy nhiên, hiện nay quần đảo này nằm trong dưới sự kiểm soát của chính quyền Trung Hoa Dân Quốc tại Đài Loan.[11]
Các thành phố xung quanh Đồng bằng châu thổ Châu Giang có: Đông Hoàn, Phật Sơn, Quảng Châu, Huệ Châu, Giang Môn, Thâm Quyến, Thuận Đức, Đài Sơn, Trung Sơn và Châu Hải. Các thành phố khác có: Triều Châu, Trừng Hải, Khai Bình, Nam Hải, Sán Đầu, Thiều Quan, Tân Hội, Đam Giang và Triệu Khánh.
Quảng Đông có khí hậu cận nhiệt đới ẩm (phía nam nhiệt đới) với mùa đông ngắn, ôn hòa, khô ráo và mùa hè dài, ẩm và nóng. Nhiệt độ cao nhất trong ngày vào tháng Giêng và tháng 7 là 18 độ C và 33 độ C. Sương mù thì hiếm khi có ở vùng ven biển nhưng có xảy ra một vài ngày ở các vùng sâu trong đất liền.
Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]
Bảng dưới đây cho thấy GDP của tỉnh Quảng Đông qua các năm [12] với đơn vị tính là tỷ nhân dân tệ.
Sau khi phe cộng sản nắm quyền ở Trung Quốc cho đến bắt đầu thời kỳ của Đặng Tiểu Bình năm 1978, Quảng Đông vẫn là một tỉnh nghèo túng dù có vẫn có nền kinh tế ngầm dịch vụ tồn tại. Các chính sách phát triển kinh tế đã khuyến khích sự phát triển công nghiệp ở các tỉnh sâu trong đất liền của Trung Quốc nhưng ít có mối quan hệ giao thông vận tải với Quảng Đông. Chính sách bế quan tỏa cảng kinh tế khiến cho Quảng Đông không thể hiện vai trò là cửa ngõ ra biển.
Chính sách mở cửa của Đặng Tiểu Bình đã thay đổi toàn diện nền kinh tế tỉnh này do có lợi thế là cửa ngõ ra biển, vị trí giáp Hồng Kông và có các mối quan hệ lịch sử với Hoa Kiều. Ngoài ra, cho đến những năm 1990, khi chế độ thuế khóa Trung Quốc được cải cách, tỉnh này đã thu lợi từ chính sách áp dụng mức thuế khá thấp ở Quảng Đông do vị thế lịch sử của tỉnh này là một tỉnh lạc hậu về kinh tế trước đó vào thời Mao Trạch Đông.
Mặc dù Thượng Hải được xem như bằng chứng về thành công kinh tế của Trung Quốc, sự bùng nổ kinh tế của Quảng Đông lại là một ví dụ cho việc Trung Quốc đã trở thành một nước hàng đầu về ngành chế tạo dựa trên nền tảng sử dụng nhiều lao động và là nơi thử nghiệm cụ thể để Trung Quốc thấy rõ được ưu và khuyết điểm của mô hình sử dụng nhiều nhân công này. Quảng Đông đã trải qua thời kỳ bùng nổ kinh tế từ những năm 1990 của thế kỷ 20 vào sự bùng nổ này đã lan qua các tỉnh lân cận và đã giúp kéo dân của những tỉnh này quay về. Nền kinh tế của Quảng Đông dựa trên nền tảng ngành chế tạo và xuất khẩu.
Quảng Đông ngày nay là một trong những tỉnh giàu nhất Trung Quốc, GDP cao nhất trong các đơn vị hành chính (trừ Hồng Kông và Macao) dù lương người lao động chỉ bắt đầu tăng trong thời gian gần đây do trước kia có những làn sóng lao động di cư từ các tỉnh láng giềng khác đến đây. GDP danh nghĩa là 267,6 tỷ USD, tăng 12,5% mỗi năm. Các ngành công nghiệp sơ cấp, thứ cấp và thứ 3 đạt giá trị 137,46 tỷ NDT, 1,08 ngàn tỷ NDT, và 957,94 tỷ NDT cho mỗi nhóm ngành.[13]. GDP đầu người đã đạt đến con số 23.616 tệ (US$2,912), tăng 84.7% so với năm 2000 [14]. Quảng Đông đóng góp 12% GDP của Trung Quốc [13]. Quảng Đông chiếm 4/6 đặc khu kinh tế của Trung Quốc: Quảng Châu, Thâm Quyến, Sán Đầu và Chu Hải. Sự thịnh vượng của Quảng Đông tuy nhiên vẫn tập trung ở Đồng bằng châu thổ Châu Giang.
Cơ cấu dân số[sửa | sửa mã nguồn]
Dù con số thống kê chính thức thường cho rằng Quảng Đông xếp thứ 4 Trung Quốc về dân số với 80 triệu dân, các thông tin được công bố gần đây [1] cho rằng, có khoảng 30 triệu người nhập cư sống ở Quảng Đông ít nhất là 6 tháng mỗi năm, do đó dân số tỉnh này phải là 110 triệu người, là tỉnh đông dân nhất Trung Quốc. Làn sóng di cư của dân từ tỉnh khác đến tỉnh này, thường được gọi là "dân trôi nổi" là do sự phát triển kinh tế nhanh của Quảng Đông do đó cần nhiều lao động. Quảng Đông chính thức trở thành tỉnh đông dân nhất Trung Quốc từ tháng 1/2005.[15][16]
Do vị trí địa lý giáp Thái Bình Dương, Quảng Đông cũng là quê cha đất tổ của một số lượng lớn Hoa Kiều. Phần lớn những người phu làm đường sắt ở Canada và miền tây Hoa Kỳ là người Quảng Đông. Việc di cư từ tỉnh này đến các nước khác trong những năm gần đây đã giảm xuống cùng với sự thịnh vượng của Quảng Đông nhưng tỉnh này vẫn là một nơi có số lượng lớn người di cư qua Bắc Mỹ. Đa số dân Quảng Đông là người Hán. Có một thiểu số người Dao ở phía bắc. Các dân tộc thiểu số khác có: H'mông, Lê và Choang.
Do mật độ dân số cao và tập quán nuôi chung súc vật nên Quảng Đông là nơi khởi phát bệnh SARS và cúm gà.
Chính trị[sửa | sửa mã nguồn]
Trong những năm 1980, chính quyền tỉnh Quảng Đông nổi tiếng vì dám chống lại các chỉ đạo của chính quyền trung ương, đặc biệt là các vấn đề kinh tế. Đồng thời, tình hình kinh tế của Quảng Đông đã khiến tỉnh này khác lặng lẽ trong các hoạt động chính trị và kinh tế. Dù phương Tây cho rằng, sự tăng trưởng kinh tế của Quảng Đông trong thời gian gần đây và sự bất đồng ngôn ngữ sẽ dẫn đến ly khai nhưng hầu như không có trường hợp ly khai nào cũng như sự ủng hộ ly khai đáng kể nào ở tỉnh này.
Quan hệ với Hồng Kông và Macao[sửa | sửa mã nguồn]
Mặc dù cả Hồng Kông và Macau về mặt lịch sử là một phần của Quảng Đông trước khi trở thành thuộc địa của Anh và bồ Đào Nha, hai thành phố này lại trở thành đặc khu hành chính - ngang cấp tỉnh khi chủ quyền được trao trả cho Trung Quốc. Đạo luật Cơ bản của cả hai đặc khu hành chính nghiêm cấm chính quyền tỉnh can thiệp vào chính trị. Các vấn đề khác như chính sách biên giới và quyền mặt nước có quan hệ đến Hồng Kông và Macao và Trung Hoa đại lục được thương thảo thông qua Đặc khu và tỉnh Quảng Đông. Do các đặc khu là các đơn vị hành chính của Trung Quốc, không bao giờ có xảy ra chuyện chính phủ trung ương lại thương thảo với chính quyền đặc khu. Do đó, chính quyền trung ương cho phép Quảng Đông thực hiện các vấn đề này.
Truyền thông[sửa | sửa mã nguồn]
Quảng Đông và vùng Quảng Đông mở rộng có nhiều đài phát thanh và truyền hình. Có một đài phát thanh quốc tế phát tin tức về khu vực này đi khắp thế giới thông qua Hệ thống radio thế giới.
Văn hoá[sửa | sửa mã nguồn]
Quảng Đông là một tỉnh đa văn hoá. Vùng trung tâm của tỉnh có dân số nói tiếng Quảng Đông cùng với tiếng Quan Thoại. Khoảng 60 triệu người nói tiếng Quảng Đông và nhiều thứ ngôn ngữ địa phương khác. Về văn hóa, Quảng Đông cũng có uy tín với ẩm thực Quảng Đông và nhạc kịch Quảng Đông. Dân Triều Châu nói tiếng Triều Châu và người Khách Gia lại sử dụng tiếng Khách Gia và có ẩm thực Khách Gia.
Giáo dục[sửa | sửa mã nguồn]
Các trường cao đẳng và đại học[sửa | sửa mã nguồn]
- Đại học Phật Sơn (Quảng Châu, Phật Sơn)
- Đại học Tế Nam (Quảng Châu, Châu Hải, Thâm Quyến)
- Đại học Sán Đầu (Sán Đầu)
- Đại học Công nghệ Nam Trung Hoa (Quảng Châu)
- Đại Học Tôn Trung Sơn (Quảng Châu, Chu Hải)
- Đại học Thâm Quyến (Thâm Quyến)
Thể thao[sửa | sửa mã nguồn]
Tại Quảng Đông có các đội thể thao lớn như:
- Hiệp hội Bóng chuyền Trung Quốc
- Liên đoàn hạng B Hiệp hội Bóng đá Trung Quốc
- Liên đoàn hạng A Hiệp hội Bóng đá Trung Quốc
- Thượng Thanh Ẩm Thâm Quyến
- Quảng Châu Hằng Đại
Du lịch[sửa | sửa mã nguồn]
Quảng Đông có nhiều thắng cảnh tự nhiên và nhân tạo như núi Đan Hà, di chỉ cung thự nước Nam Việt, mộ Văn Vương Nam Việt...
Các đơn vị hành chính[sửa | sửa mã nguồn]
Xem chi tiết tại Danh sách các đơn vị hành chính tỉnh Quảng Đông.
Tỉnh Quảng Đông được chia thành 21 thành phố trực thuộc tỉnh (địa cấp thị), trong đó có 2 thành phố cấp phó tỉnh (副省级城市, phó tỉnh cấp thành thị).
Các địa cấp thị trên quản lý 49 quận, 30 thị xã (huyện cấp thị), 42 huyện và 3 huyện tự trị.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Trang chính thức của tỉnh Quảng Đông (tiếng Trung)
- Phân cấp hành chính Quảng Đông
- Niên giám Thống kê Quảng Đông
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “China’s Provincial GDP Figures in 2011 | China Briefing News”. China-briefing.com. Ngày 27 tháng 1 năm 2012. Truy cập ngày 25 tháng 4 năm 2012.
- ^ English people.com.cn
- ^ “Chinadaily.com”. Chinadaily.com. Truy cập ngày 25 tháng 4 năm 2012.
- ^ Vidal, John. “UN report: World's biggest cities merging into 'mega-regions'”. The Guardian. Truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2012.
- ^ “preliminary statistics of Guangdong'GDP in 2009”. 210.76.64.38. Truy cập ngày 25 tháng 4 năm 2012.
- ^ “GDP of 31 provinces in China released”. English.peopledaily.com.cn. Ngày 26 tháng 2 năm 2010. Truy cập ngày 25 tháng 4 năm 2012.
- ^ 根据IMF2012年10月发布的数据（未更新最新初步核实数据），2011年中国内地GDP总量本币471,563.7亿元，购买力平价折合114,650.8亿国际元（亿国际元），约4.1130人民币折合1国际元。
- ^ 以本币人民币核算的人均GDP数据出自《中国统计年鉴2012》（ISBN 978-7-5037-6693-0/C•2752）。汇率年均价：2011年1美元合6.4588元（人民币）。
- ^ 中国历史时期人口的分布和迁徙
- ^ Phylogeographic Differentiation of Mitochondrial DNA in Han Chinese
- ^ “Sovereignty over the Spratly Islands - The China Post ngày 22 tháng 6 năm 2009”. Chinapost.com.tw. Ngày 22 tháng 6 năm 2009. Truy cập ngày 25 tháng 4 năm 2012.
- ^ official estimates
- ^ a ă Xinhua - English
- ^ Xinhua - English
- ^ People's Daily Online - Guangdong becomes most populous province
- ^ Guangdong becomes most populous province

markdown:
# Quảng Đông
[Jump to navigation](#mw-head) [Jump to search](#p-search) [Quảng Đông (định hướng)](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)). [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [23°24′B 113°30′Đ / 23,4°B 113,5°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng¶ms=23.4_N_113.5_E_region:CN_type:adm1st)
|Quảng Đông|Quảng Đông
广东省
Quảng Đông tỉnh
|
— |![ Shenzhen CBD and River.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/Shenzhen_CBD_and_River.jpg/250px-Shenzhen_CBD_and_River.jpg)
![ Shenzhen CBD and River.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/Shenzhen_CBD_and_River.jpg/250px-Shenzhen_CBD_and_River.jpg)
![ Guangdong in China (+all claims hatched).svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Guangdong_in_China_%28%2Ball_claims_hatched%29.svg/250px-Guangdong_in_China_%28%2Ball_claims_hatched%29.svg.png)
![ Guangdong in China (+all claims hatched).svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Guangdong_in_China_%28%2Ball_claims_hatched%29.svg/250px-Guangdong_in_China_%28%2Ball_claims_hatched%29.svg.png)
![ Cờ Trung Quốc](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg/20px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png)
![ Cờ Trung Quốc](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg/20px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png)
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) [Quảng Châu](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ch%C3%A2u_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)) [Mã Hưng Thụy](/wiki/M%C3%A3_H%C6%B0ng_Th%E1%BB%A5y)马兴瑞 [Lý Hi](/wiki/L%C3%BD_Hi) 2(69,400 mi 2) [thứ 15](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_%C4%91%C6%A1n_v%E1%BB%8B_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Trung_Qu%E1%BB%91c_theo_di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(1,510/mi 2) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [UTC+8](/wiki/UTC%2B08:00) [Mã ISO 3166](/w/index.php?title=ISO_3166&action=edit&redlink=1) [Thành phố kết nghĩa](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_k%E1%BA%BFt_ngh%C4%A9a) [Valparaíso](/wiki/Valpara%C3%ADso), [Hyōgo](/wiki/Hy%C5%8Dgo), [Tokushima](/wiki/Tokushima) [GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_qu%E1%BB%91c_n%E1%BB%99i)( [2011](/wiki/2011))
- trên đầu người
[[1]](#cite_note-1) [NDT](/wiki/Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_t%E1%BB%87)( [thứ nhất](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_%C4%91%C6%A1n_v%E1%BB%8B_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Trung_Qu%E1%BB%91c_theo_GDP))
50.295 NDT (7.787 USD)
[NDT](/wiki/Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_t%E1%BB%87)( [thứ 7](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_%C4%91%C6%A1n_v%E1%BB%8B_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Trung_Qu%E1%BB%91c_theo_GDP_tr%C3%AAn_%C4%91%E1%BA%A7u_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)) [HDI](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)( [2008](/wiki/2008)) [thứ 4](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_%C4%91%C6%A1n_v%E1%BB%8B_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Trung_Qu%E1%BB%91c_theo_HDI)) — cao [dân tộc](/wiki/D%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Trung_Qu%E1%BB%91c)chính [Hán](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_H%C3%A1n)- 99% [Choang](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Tr%C3%A1ng)- 0,7% [Dao](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Dao)- 0,2% [Ngôn ngữ và phương ngôn](/w/index.php?title=Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_t%E1%BA%A1i_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) [tiếng Quảng Đông](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng), [tiếng Mân](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A2n)( [tiếng Triều Châu](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Tri%E1%BB%81u_Ch%C3%A2u)và [tiếng Lôi Châu](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_L%C3%B4i_Ch%C3%A2u&action=edit&redlink=1)), [tiếng Khách Gia](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Kh%C3%A1ch_Gia), [tiếng Thiều Châu](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Thi%E1%BB%81u_Ch%C3%A2u) [http://www.gd.gov.cn](http://www.gd.gov.cn)
(
[chữ Hán giản thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_gi%E1%BA%A3n_th%E1%BB%83))
《中国统计年鉴—2005》/
*Niên giám thống kê Trung Quốc 2005* [ISBN 7503747382](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/7503747382)
Nguồn lấy dữ liệu dân tộc:
《2000年人口普查中国民族人口资料》/
*Tư liệu nhân khẩu dân tộc dựa trên điều tra dân số năm 2000 của Trung Quốc* [ISBN 7105054255](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/7105054255)
|Quảng Đông|
|
|[Phồn thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_ph%E1%BB%93n_th%E1%BB%83) [Việt bính](/wiki/Vi%E1%BB%87t_b%C3%ADnh) [tiếng Quảng Đông](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng) 2Dung 1 [Yale](/w/index.php?title=La_tinh_h%C3%B3a_Yale&action=edit&redlink=1) [tiếng Quảng Đông](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng) [Bính âm Hán ngữ](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m_H%C3%A1n_ng%E1%BB%AF)
|Phiên âm|
[Bính âm](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_%C3%A1n_b%C3%ADnh_%C3%A2m_Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) 31dung 24] [Quan thoại](/wiki/Quan_tho%E1%BA%A1i) [Bính âm Hán ngữ](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m_H%C3%A1n_ng%E1%BB%AF) [Wade–Giles](/wiki/Wade%E2%80%93Giles) [IPA](/w/index.php?title=Wikipedia:IPA&action=edit&redlink=1) [Bản đồ bưu chính](/w/index.php?title=B%C3%ADnh_%C3%A2m_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_ti%E1%BA%BFng_H%C3%A1n&action=edit&redlink=1) [Tiếng Mân](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A2n) [Bạch thoại tự](/wiki/B%E1%BA%A1ch_tho%E1%BA%A1i_t%E1%BB%B1) [tiếng Mân Tuyền Chương](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A2n_Tuy%E1%BB%81n_Ch%C6%B0%C6%A1ng) [Bình thoại tự](/wiki/B%C3%ACnh_tho%E1%BA%A1i_t%E1%BB%B1) [tiếng Mân Đông](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A2n_%C4%90%C3%B4ng) [Tiếng Ngô](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ng%C3%B4) [Bính âm](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ng%C3%B4) [Tiếng Quảng Đông](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng) [Việt bính](/wiki/Vi%E1%BB%87t_b%C3%ADnh) 2Dung 1 [La tinh hóa Yale](/w/index.php?title=La_tinh_h%C3%B3a_Yale&action=edit&redlink=1) **Quảng Đông** là một [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Trung_Qu%E1%BB%91c)) nằm ven bờ [biển Đông](/wiki/Bi%E1%BB%83n_%C4%90%C3%B4ng) của [Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa). Quảng Đông đã vượt qua [Hà Nam](/wiki/H%C3%A0_Nam_(Trung_Qu%E1%BB%91c)) và [Tứ Xuyên](/wiki/T%E1%BB%A9_Xuy%C3%AAn) để trở thành tỉnh đông dân nhất Trung Quốc vào năm 2005, với 79 triệu cư dân thường trú có hộ khẩu và 31 triệu người nhập cư đã sống ít nhất 6 tháng tại tỉnh. [[2]](#cite_note-English_people.com.cn-2) Tỉnh lị của Quảng Đông là [3] [Quảng Châu](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ch%C3%A2u), đại đô thị này cùng với trung tâm kinh tế [Thâm Quyến](/wiki/Th%C3%A2m_Quy%E1%BA%BFn)nằm trong số các thành phố đông dân và quan trọng nhất tại Trung Quốc. Vùng châu thổ [Châu Giang](/wiki/Ch%C3%A2u_Giang_(s%C3%B4ng_Trung_Qu%E1%BB%91c))là khu vực siêu đô thị lớn nhất thế giới. [[4]](#cite_note-4)
Từ năm 1989, Quảng Đông đã đứng đầu về
[Tổng sản phẩm nội địa](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba) (GDP) so với [các đơn vị cấp tỉnh khác](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa), xếp sau đó lần lượt là [Giang Tô](/wiki/Giang_T%C3%B4) và [Sơn Đông](/wiki/S%C6%A1n_%C4%90%C3%B4ng). Theo thống kê sơ bộ hàng năm cấp tỉnh, GDP của Quảng Đông vào năm 2010 đạt 4.550 tỉ NDT, hay 689,02 tỉ USD, tương đương với quy mô của các quốc gia như [5] [Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3)hay [Indonesia](/wiki/Indonesia). Theo số liệu năm 2011, Quảng Đông xếp thứ bảy trên tiêu chí [[6]](#cite_note-english.peopledaily.com.cn-6) [GDP bình quân đầu người](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_t%E1%BB%89nh_Trung_Qu%E1%BB%91c_theo_GDP_b%C3%ACnh_qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BA%A7u_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)so với các tỉnh thành khác tại đại lục Trung Quốc. [[7]](#cite_note-7) ） [[8]](#cite_note-GDPPC_2011-8)
## Mục lục
## Tên gọi[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&action=edit§ion=1)]
"Quảng" có nghĩa là
*rộng rãi* và có liên quan tới khu vực thời [Nhà Tấn](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BA%A5n). "Quảng Đông" có nghĩa là *phía đông rộng rãi*, Quảng Đông và [Quảng Tây](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_T%C3%A2y) được gọi chung là "Lưỡng Quảng" (兩廣 liăng guăng). Tên viết tắt hiện nay của Quảng Đông là "Việt" 粵/粤 (Yue), liên quan đến " [Bách Việt](/wiki/B%C3%A1ch_Vi%E1%BB%87t)" (百粤), một tên chung chỉ các dân tộc sống ở Quảng Đông và các khu vực xung quanh vào thời xưa.
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&action=edit§ion=2)]
Vào khoảng đời nhà Chu (1134-770 tr. CN), và Xuân Thu, tại khu vực phía Nam Trung Hoa giáp với biên giới Trung-Việt ngày nay đã tồn tại những bộ tộc không thuộc Hoa tộc như Bách Việt, Bộc (Pu) (2)…
Tới thời Xuân Thu, người Việt ở khu vực núi Cối Kê (nay là Thiệu Hưng) thuộc Chiết Giang lập ra vương quốc Việt. Nước Việt vào năm 473 tr. CN đã chinh phục nước Ngô (3) láng giềng, đóng đô ở Tô Châu thuộc Giang Tô. Nhưng rồi Việt bị nước Sở thôn tính năm 306 tr. CN. Vào thời Xuân Thu người Đông Việt được xem là cư trú ở vùng nay thuộc phía Đông nước Trung Hoa hiện đại, người Dương Việt cư trú ở phía bắc của tỉnh Giang Tô hiện nay. Các bộ tộc Bách Việt khác như Âu Mân sống ở vùng Chiết Giang, Phúc Kiến; Nam Việt sống ở vùng Quảng Đông, Tây Âu ở Quảng Tây, Lạc Việt ở Phúc Kiến…
Bắt đầu thời kỳ miền bắc của Dương Tử bị Trung Hoa hóa mạnh mẽ. Bức tường thành ngăn các bộ tộc du mục từ phương bắc xuống đã được nước Tần (221-206 tr. CN) và Yên xây dựng. Khu vực hiện nay thuộc Phúc Kiến lần lượt bị nhà Tần và nhà Hán chinh phạt, nhưng phong kiến Trung Hoa đã không thực sự kiểm soát được vùng đất này. Vào đầu đời Hán (206 tr. CN - 220 sau CN), Triệu Đà lập ra vương quốc Nam Việt ở khu vực Quảng Đông, độc lập với triều đình Hán. Sau khi Tần Thủy Hoàng thống nhất Trung Hoa năm 221 tr. CN, quân nhà Tần bắt đầu tiến xuống phía nam dọc theo sông Tây Giang tới vùng Quảng Đông hiện nay, và xác lập các quận dọc theo các trục đường chính. Tới năm 112 tr. CN Hán Vũ Đế đã chinh phục những vùng phương Nam (Trung Hoa), cùng với vùng nay là miền bắc Việt Nam, và cử người Hán cai quản các quận.
Dưới đời Hán, ngoài Nam Việt ở viễn nam, chủ yếu là ở Lưỡng Quảng và Việt Nam, sử sách còn kể về tiểu quốc Mân Việt ở đông bắc tập trung ở vùng sông Mân Giang, nay thuộc Phúc Kiến (Mân là tên cũ của tỉnh Phúc Kiến).
Thời Tam Quốc, Sách
*Địa lý chuyên luận* trong *Hán thư* chép: “Ở khoảng bảy hay tám ngàn dặm tính từ Giao Chỉ đến Cối Kê (nam Giang Tô hay bắc Chiết Giang), những người Bách Việt có mặt ở mọi nơi, chia thành nhiều thị tộc”. Trong thời kỳ Chiến quốc (480-221 tr. CN), vương quốc Việt cũng chao đảo dưới những biến động chính trị, giống như các lãnh thổ thuộc Thục và Ba nay thuộc Tứ Xuyên, nhưng lộ trình văn hóa của nó vẫn khác xa văn hóa Trung Hoa “chính thống” của lưu vực sông Hoàng Hà.Quảng Đông có vị trí ở xa trung tâm nền [văn minh Trung Hoa](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a_Trung_Qu%E1%BB%91c) cổ đại ở đồng bằng phía bắc Trung Quốc. Thời đó, đây là nơi sinh sống của các tộc người được gọi chung là " [Bách Việt](/wiki/B%C3%A1ch_Vi%E1%BB%87t)" (百粤), các tộc người có lẽ là [Tai-Kadai](/wiki/H%E1%BB%87_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_Tai-Kadai) có liên quan đến [dân tộc Tráng](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Tr%C3%A1ng) ở tỉnh [Quảng Tây](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_T%C3%A2y). ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/Qin_Empire_in_the_south_of_Yangtze_River_%28210_BC%29.png/300px-Qin_Empire_in_the_south_of_Yangtze_River_%28210_BC%29.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/Qin_Empire_in_the_south_of_Yangtze_River_%28210_BC%29.png/300px-Qin_Empire_in_the_south_of_Yangtze_River_%28210_BC%29.png)
[nhà Tần](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BA%A7n)chiếm được của các nhóm tộc [Bách Việt](/wiki/B%C3%A1ch_Vi%E1%BB%87t)ở phía Nam [sông Dương Tử](/wiki/S%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng_T%E1%BB%AD)sau năm 210 TCN, trong đó có quận [Nam Hải](/wiki/Nam_H%E1%BA%A3i_qu%E1%BA%ADn)(Nanhai).
Những ghi chép về hoạt động của Trung Hoa ở Bắc Bộ Việt Nam trong 6 thế kỷ đầu thời kỳ thực dân này (Việt Nam gọi là thời Bắc thuộc) cho thấy quá trình Việt Nam hóa đối với các dòng họ Trung Hoa, hơn là quá trình Hán hóa đối với người Việt… Sự trêu ngươi như thế cho thấy một số thị tộc Trung Hoa xác lập quyền lợi của dòng họ mình ở Bắc Bộ, định cư dần dần, giúp đỡ mở mang, và cuối cùng hòa nhập vào môi trường xã hội, kinh tế và chính trị ở Bắc Việt Nam. Kết quả cuối cùng của quá trình này là sự xuất hiện của một tầng lớp thượng lưu Hoa-Việt, quá trình phi thực dân hóa ở vùng viễn nam, và những mưu toan bất thành ở thế kỷ VI để khôi phục nền độc lập, thoát ách đô hộ của phương Bắc. Ví dụ cho quá trình này là sự thăng tiến của Sĩ Nhiếp thời Hậu Hán và những nỗ lực giữ nền độc lập của người nhà ông này sau khi ông qua đời.
Từ cuộc nổi dậy của Hai Bà Trưng thế kỷ I đến cuộc nổi dậy của Lý Bôn thế kỷ VI, sử sách của Trung Hoa cho thấy biểu hiện của một sự phụ thuộc về chính trị trên nền nửa độc lập với Bắc Triều. Theo dòng thời gian, những thời kỳ có đặc tính bán tự trị ngày càng tăng lên. Xu thế này làm nền cho cuộc nổi dậy của nhà Lý ở giữa thế kỷ VI và cuối cùng là sự phân liệt hoàn toàn khỏi Trung Hoa vào thế kỷ X.
Tác động của văn hóa Việt đối với văn hóa Trung Hoa đã không được xác định một cách chính thức, nhưng nó khá rõ rệt. Ngôn ngữ của các tiểu quốc cổ Ngô và Việt tạo nên ngôn ngữ Ngô, và phần nào tới ngôn ngữ Mân ở Phúc Kiến. Những nhà nghiên cứu ngôn ngữ cho rằng một số từ tiếng Trung Hoa có nguồn gốc từ tiếng Việt cổ, chẳng hạn như từ jiang (giang), có nghĩa là song. Những tàn tích về người Việt có thể quan sát được trong một số nhóm thiểu số ở Trung Hoa
Vùng đất này thuộc sự quản lý của chính quyền trung ương Trung Quốc bắt đầu từ thời
[nhà Tần](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BA%A7n) - triều đại thống nhất đế chế Trung Hoa, đã mở rộng về phía nam và lập nên [quận Nam Hải](/wiki/Nam_H%E1%BA%A3i_qu%E1%BA%ADn) (南海郡) tại [Phiên Ngung](/wiki/Phi%C3%AAn_Ngung_(%C4%91%E1%BB%8Ba_danh_c%E1%BB%95)) (番禺), ngày nay là thành phố [Quảng Châu](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ch%C3%A2u_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)). Quận này từng thuộc nước [Nam Việt](/wiki/Nam_Vi%E1%BB%87t) độc lập giữa thời kỳ [nhà Tần](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BA%A7n) sụp đổ và [Hán Vũ Đế](/wiki/H%C3%A1n_V%C5%A9_%C4%90%E1%BA%BF) lên cai trị Trung Hoa. [Nhà Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n) cai trị Quảng Đông, [Quảng Tây](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_T%C3%A2y) và [miền Bắc Việt Nam](/wiki/Mi%E1%BB%81n_B%E1%BA%AFc_Vi%E1%BB%87t_Nam) với tên gọi là [Giao Châu](/wiki/Giao_Ch%C3%A2u) (交州). Dưới thời [Đông Ngô](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Ng%C3%B4) thuộc thời kỳ [Tam Quốc](/wiki/Tam_Qu%E1%BB%91c), Quảng Đông được Đông Ngô lập thành một tỉnh - đó là tỉnh [Quảng Châu](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ch%C3%A2u_(%C4%91%E1%BB%8Ba_danh_c%E1%BB%95)) (廣州) vào năm [226](/wiki/226).
Trải qua thời gian dài, cơ cấu dân cư của khu vực này thay đổi dần dần, dẫn đến
[người Hán](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_H%C3%A1n) chiếm đa số, đặc biệt là sau nhiều đợt di cư lớn từ phương Bắc trong các thời kỳ bất ổn chính trị do các bộ lạc du mục phía bắc Trung Hoa quấy nhiễu kể từ khi [nhà Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n) sụp đổ trở về sau. Ví dụ như cuộc binh biến do [An Lộc Sơn](/wiki/An_L%E1%BB%99c_S%C6%A1n) lãnh đạo dẫn đến việc tăng 75% dân số của tỉnh [Quảng Châu](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ch%C3%A2u_(%C4%91%E1%BB%8Ba_danh_c%E1%BB%95)) giữa những năm 740-750 và giai đoạn 800-810. . Khi người Hán đến đây đông hơn, dân địa phương đã dần bị đồng hóa theo văn hóa Trung Hoa. [9] , hoặc bị mai một hẳn văn hóa bản địa. [[10]](#cite_note-10)
Cùng với
[Quảng Tây](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_T%C3%A2y), Quảng Đông được tạo lập thành một bộ phận của [Lĩnh Nam đạo](/w/index.php?title=L%C4%A9nh_Nam_%C4%91%E1%BA%A1o&action=edit&redlink=1) (嶺南道), năm 627 vào thời [nhà Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng). Phần Quảng Đông trong đạo Lĩnh Nam được đổi tên thành *Quảng Nam Đông Đạo* năm 971 trong thời [nhà Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng) - đây là sự bắt nguồn của cái tên Quảng Đông.
Khi quân
[Mông Cổ](/wiki/M%C3%B4ng_C%E1%BB%95) ở phương bắc xâm lược Trung Hoa vào thế kỷ thứ 13, [triều đại Nam Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng) rút lui về phía nam, cuối cùng dừng lại ở địa điểm của tỉnh Quảng Đông ngày nay. [Hải chiến Nhai Sơn](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_chi%E1%BA%BFn_Nhai_S%C6%A1n&action=edit&redlink=1) năm 1279 ở Quảng Đông đã kết thúc triều đại Nam Tống. Trong thời [nhà Nguyên](/wiki/Nh%C3%A0_Nguy%C3%AAn) của người Mông Cổ, Quảng Đông là một phần của [Giang Tây](/wiki/Giang_T%C3%A2y). Tên gọi *Tỉnh Quảng Đông* ngày nay được quy định vào giai đoạn đầu của [nhà Minh](/wiki/Nh%C3%A0_Minh).
Từ thế kỷ 16, Quảng Đông có những mối quan hệ thương mại với thế giới bên ngoài. Các nhà buôn châu Âu đã đến phía bắc thông qua
[eo biển Malacca](/wiki/Eo_bi%E1%BB%83n_Malacca) và [biển Đông](/wiki/Bi%E1%BB%83n_%C4%90%C3%B4ng), đặc biệt là các nhà buôn Anh thông qua Quảng Đông. [Ma Cao](/wiki/Ma_Cao) nằm ở bờ nam của Quảng Đông là nơi định cư đầu tiên của người châu Âu ở Trung Quốc từ 1557. Việc buôn bán thuốc phiện thông qua [Quảng Châu](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ch%C3%A2u_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)) đã dẫn đến [Chiến tranh nha phiến](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_nha_phi%E1%BA%BFn), mở ra một kỷ nguyên ngoại quốc xâm lược và can thiệp vào Trung Hoa. Ngoài [Ma Cao](/wiki/Ma_Cao) là nhượng địa cho Bồ Đào Nha, [Hồng Kông](/wiki/H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng) thành nhượng địa cho Anh và [Quảng Châu Loan](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ch%C3%A2u_Loan) cho người Pháp. Vào thế kỷ 19, Quảng Đông cũng là cảng chính cho làn sóng người lao động ra đi đến [Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81), miền Tây Hoa Kỳ và [Canada](/wiki/Canada).
Về mặt lịch sử, nhiều cộng đồng
[Hoa kiều](/wiki/Hoa_ki%E1%BB%81u) xuất thân từ Quảng Đông và đặc biệt là Đài Sơn và cùng với những người di cư từ Hồng Kông, [tiếng Quảng Đông](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng) và [tiếng Đài Sơn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_%C4%90%C3%A0i_S%C6%A1n&action=edit&redlink=1) (phương ngữ ở Đài Sơn) được gần 10% dân số Trung Quốc sử dụng, có nhiều người [Hoa kiều](/wiki/Hoa_ki%E1%BB%81u) chiếm tỷ lệ cao hơn tỷ lệ người nói ngôn ngữ này ở Trung Quốc.
Trong thời kỳ những năm 1850, phong trào
[Thái Bình Thiên Quốc](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_Thi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c) nổ ra ở Quảng Đông. Do là địa phương có tiếp xúc nhiều với phương Tây, Quảng Đông là trung tâm của các phong trào chống [Mãn Châu](/wiki/M%C3%A3n_Ch%C3%A2u) và chống đế quốc. [Tôn Trung Sơn](/wiki/T%C3%B4n_D%E1%BA%ADt_Ti%C3%AAn) cũng xuất phát từ Quảng Đông.
Vào đầu những năm 1920 thời
[Trung Hoa Dân Quốc](/wiki/Trung_Hoa_D%C3%A2n_Qu%E1%BB%91c_(1912-1949)), Quảng Đông là bàn đạp để [Quốc Dân Đảng](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c_Qu%E1%BB%91c_D%C3%A2n_%C4%90%E1%BA%A3ng) chuẩn bị [Bắc phạt](/wiki/B%E1%BA%AFc_ph%E1%BA%A1t) trong một nỗ lực thống nhất tất cả các địa chủ về dưới quyền kiểm soát của chính quyền trung ương. [Học viện Sĩ quan Lục quân Quốc Dân Đảng Trung Quốc](/w/index.php?title=H%E1%BB%8Dc_vi%E1%BB%87n_S%C4%A9_quan_L%E1%BB%A5c_qu%C3%A2n_Qu%E1%BB%91c_D%C3%A2n_%C4%90%E1%BA%A3ng_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) đã được xây gần [Quảng Châu](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ch%C3%A2u_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)) để huấn luyện các sĩ quan chỉ huy.
Trong những năm gần đây, tỉnh này đã trải qua một thời kỳ tăng trưởng kinh tế ngoạn mục do có các mối quan hệ kinh tế gần gũi với
[Hồng Kông](/wiki/H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng) giáp giới. Tỉnh này có GDP cao nhất trong các đơn vị cấp tỉnh của Trung Quốc. Đảo [Hải Nam](/wiki/H%E1%BA%A3i_Nam) trước đây là một bộ phận của tỉnh Quảng Đông nhưng được tách ra thành một tỉnh từ năm 1988.
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&action=edit§ion=3)]
Quảng Đông giáp
[Biển Đông](/wiki/Bi%E1%BB%83n_%C4%90%C3%B4ng) về phía nam và có 4300 km bờ biển. [Bán đảo Lôi Châu](/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_L%C3%B4i_Ch%C3%A2u) là vùng cực nam đất liền của tỉnh này. Ở trên Bán đảo Lôi Châu vẫn còn một số [núi lửa](/wiki/N%C3%BAi_l%E1%BB%ADa) đang ngừng hoạt động. Đồng bằng châu thổ [Châu Giang](/wiki/Ch%C3%A2u_Giang_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)) là nơi tụ hợp của 3 sông thượng lưu là [Đông Giang](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Giang_(s%C3%B4ng_Trung_Qu%E1%BB%91c)), [Tây Giang](/wiki/T%C3%A2y_Giang_(s%C3%B4ng_Trung_Qu%E1%BB%91c)) và [Bắc Giang](/wiki/B%E1%BA%AFc_Giang_(s%C3%B4ng_Trung_Qu%E1%BB%91c)). Vùng đồng bằng châu thổ này bao gồm hàng trăm hòn đảo nhỏ. Tỉnh Quảng Đông bị chia cắt về mặt địa lý khỏi phía bắc bởi một ít dãy núi có tên gọi chung là [Nam Lĩnh](/wiki/Nam_L%C4%A9nh) (南岭). Đỉnh cao nhất của tỉnh này có độ cao 1600 m so với mực nước biển.
Quảng Đông giáp [Phúc Kiến](/wiki/Ph%C3%BAc_Ki%E1%BA%BFn) về phía đông bắc, [Giang Tây](/wiki/Giang_T%C3%A2y) và [Hồ Nam](/wiki/H%E1%BB%93_Nam) về phía bắc, [Quảng Tây](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_T%C3%A2y) về phía tây và [Hồng Kông](/wiki/H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng), [Ma Cao](/wiki/Ma_Cao) về phía nam. Đảo [Hải Nam](/wiki/H%E1%BA%A3i_Nam) nằm ngoài khơi tỉnh này gần Bán đảo Lôi Châu. Theo truyền thống, [quần đảo Đông Sa](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_%C4%90%C3%B4ng_Sa) thuộc quyền quản lý của tỉnh của tỉnh Quảng Đông, tuy nhiên, hiện nay quần đảo này nằm trong dưới sự kiểm soát của chính quyền Trung Hoa Dân Quốc tại [Đài Loan](/wiki/%C4%90%C3%A0i_Loan). [[11]](#cite_note-11)
Các thành phố xung quanh
[Đồng bằng châu thổ Châu Giang](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_Ch%C3%A2u_Giang) có: [Đông Hoàn](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Ho%E1%BA%A3n), [Phật Sơn](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_S%C6%A1n), [Quảng Châu](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ch%C3%A2u), [Huệ Châu](/wiki/Hu%E1%BB%87_Ch%C3%A2u), [Giang Môn](/wiki/Giang_M%C3%B4n), [Thâm Quyến](/wiki/Th%C3%A2m_Quy%E1%BA%BFn), [Thuận Đức](/wiki/Thu%E1%BA%ADn_%C4%90%E1%BB%A9c), [Đài Sơn](/wiki/%C4%90%C3%A0i_S%C6%A1n), [Trung Sơn](/wiki/Trung_S%C6%A1n_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)) và [Châu Hải](/wiki/Ch%C3%A2u_H%E1%BA%A3i). Các thành phố khác có: [Triều Châu](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ch%C3%A2u), [Trừng Hải](/wiki/Tr%E1%BB%ABng_H%E1%BA%A3i), [Khai Bình](/wiki/Khai_B%C3%ACnh), [Nam Hải](/wiki/Nam_H%E1%BA%A3i,_Ph%E1%BA%ADt_S%C6%A1n), [Sán Đầu](/wiki/S%C3%A1n_%C4%90%E1%BA%A7u), [Thiều Quan](/wiki/Thi%E1%BB%81u_Quan), [Tân Hội](/wiki/T%C3%A2n_H%E1%BB%99i), [Đam Giang](/wiki/Tr%E1%BA%A1m_Giang) và [Triệu Khánh](/wiki/Tri%E1%BB%87u_Kh%C3%A1nh).
Quảng Đông có khí hậu cận nhiệt đới ẩm (phía nam nhiệt đới) với mùa đông ngắn, ôn hòa, khô ráo và mùa hè dài, ẩm và nóng. Nhiệt độ cao nhất trong ngày vào tháng Giêng và tháng 7 là 18 độ C và 33 độ C. Sương mù thì hiếm khi có ở vùng ven biển nhưng có xảy ra một vài ngày ở các vùng sâu trong đất liền.
## Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&action=edit§ion=4)]
Bảng dưới đây cho thấy GDP của tỉnh Quảng Đông qua các năm
với đơn vị tính là tỷ nhân dân tệ.
[12]
|Năm||GDP|
|1980||24.571|
|1985||55.305|
|1990||147.184|
|1995||538.172|
|2000||966.223|
|2005||2.170.128|
Sau khi phe
[cộng sản](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_c%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n) nắm quyền ở Trung Quốc cho đến bắt đầu thời kỳ của [Đặng Tiểu Bình](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh) năm 1978, Quảng Đông vẫn là một tỉnh nghèo túng dù có vẫn có nền kinh tế ngầm dịch vụ tồn tại. Các chính sách phát triển kinh tế đã khuyến khích sự phát triển công nghiệp ở các tỉnh sâu trong đất liền của Trung Quốc nhưng ít có mối quan hệ giao thông vận tải với Quảng Đông. Chính sách bế quan tỏa cảng kinh tế khiến cho Quảng Đông không thể hiện vai trò là cửa ngõ ra biển.
Chính sách mở cửa của
[Đặng Tiểu Bình](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7ng_Ti%E1%BB%83u_B%C3%ACnh) đã thay đổi toàn diện nền kinh tế tỉnh này do có lợi thế là cửa ngõ ra biển, vị trí giáp Hồng Kông và có các mối quan hệ lịch sử với [Hoa Kiều](/wiki/Hoa_ki%E1%BB%81u). Ngoài ra, cho đến những năm 1990, khi chế độ thuế khóa Trung Quốc được cải cách, tỉnh này đã thu lợi từ chính sách áp dụng mức thuế khá thấp ở Quảng Đông do vị thế lịch sử của tỉnh này là một tỉnh lạc hậu về kinh tế trước đó vào thời Mao Trạch Đông.
Mặc dù Thượng Hải được xem như bằng chứng về thành công kinh tế của Trung Quốc, sự bùng nổ kinh tế của Quảng Đông lại là một ví dụ cho việc Trung Quốc đã trở thành một nước hàng đầu về ngành chế tạo dựa trên nền tảng sử dụng nhiều lao động và là nơi thử nghiệm cụ thể để Trung Quốc thấy rõ được ưu và khuyết điểm của mô hình sử dụng nhiều nhân công này. Quảng Đông đã trải qua thời kỳ bùng nổ kinh tế từ những năm 1990 của thế kỷ 20 vào sự bùng nổ này đã lan qua các tỉnh lân cận và đã giúp kéo dân của những tỉnh này quay về. Nền kinh tế của Quảng Đông dựa trên nền tảng ngành chế tạo và xuất khẩu.
Quảng Đông ngày nay là một trong những tỉnh giàu nhất Trung Quốc, GDP cao nhất trong các đơn vị hành chính (trừ
[Hồng Kông](/wiki/H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng) và [Macao](/wiki/Macao)) dù lương người lao động chỉ bắt đầu tăng trong thời gian gần đây do trước kia có những làn sóng lao động di cư từ các tỉnh láng giềng khác đến đây. GDP danh nghĩa là 267,6 tỷ USD, tăng 12,5% mỗi năm. Các ngành công nghiệp sơ cấp, thứ cấp và thứ 3 đạt giá trị 137,46 tỷ NDT, 1,08 ngàn tỷ NDT, và 957,94 tỷ NDT cho mỗi nhóm ngành. . GDP đầu người đã đạt đến con số 23.616 tệ (US$2,912), tăng 84.7% so với năm 2000 [13] . Quảng Đông đóng góp 12% GDP của Trung Quốc [[14]](#cite_note-14) . Quảng Đông chiếm 4/6 [[13]](#cite_note-autogenerated1-13) [đặc khu kinh tế](/wiki/Khu_kinh_t%E1%BA%BF_t%E1%BB%B1_do)của Trung Quốc: [Quảng Châu](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ch%C3%A2u), [Thâm Quyến](/wiki/Th%C3%A2m_Quy%E1%BA%BFn), [Sán Đầu](/wiki/S%C3%A1n_%C4%90%E1%BA%A7u)và [Chu Hải](/wiki/Ch%C3%A2u_H%E1%BA%A3i). Sự thịnh vượng của Quảng Đông tuy nhiên vẫn tập trung ở [Đồng bằng châu thổ Châu Giang](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_Ch%C3%A2u_Giang).
## Cơ cấu dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&action=edit§ion=5)]
Dù con số thống kê chính thức thường cho rằng Quảng Đông xếp thứ 4 Trung Quốc về dân số với 80 triệu dân, các thông tin được công bố gần đây
[[1]](http://media.163.com/05/0201/11/1BGKCSFN0014183O.html) cho rằng, có khoảng 30 triệu người nhập cư sống ở Quảng Đông ít nhất là 6 tháng mỗi năm, do đó dân số tỉnh này phải là 110 triệu người, là tỉnh đông dân nhất Trung Quốc. Làn sóng di cư của dân từ tỉnh khác đến tỉnh này, thường được gọi là "dân trôi nổi" là do sự phát triển kinh tế nhanh của Quảng Đông do đó cần nhiều lao động. Quảng Đông chính thức trở thành tỉnh đông dân nhất Trung Quốc từ tháng 1/2005. [[15]](#cite_note-15) [[16]](#cite_note-16)
Do vị trí địa lý giáp
[Thái Bình Dương](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng), Quảng Đông cũng là quê cha đất tổ của một số lượng lớn [Hoa Kiều](/wiki/Hoa_ki%E1%BB%81u). Phần lớn những người phu làm đường sắt ở [Canada](/wiki/Canada) và miền tây Hoa Kỳ là người Quảng Đông. Việc di cư từ tỉnh này đến các nước khác trong những năm gần đây đã giảm xuống cùng với sự thịnh vượng của Quảng Đông nhưng tỉnh này vẫn là một nơi có số lượng lớn người di cư qua Bắc Mỹ.
Đa số dân Quảng Đông là [người Hán](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_H%C3%A1n). Có một thiểu số [người Dao](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Dao) ở phía bắc. Các dân tộc thiểu số khác có: [H'mông](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Mi%C3%AAu), [Lê](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_L%C3%AA) và [Choang](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Tr%C3%A1ng).
Do mật độ dân số cao và tập quán nuôi chung súc vật nên Quảng Đông là nơi khởi phát bệnh
[SARS](/wiki/SARS) và [cúm gà](/wiki/C%C3%BAm_gia_c%E1%BA%A7m).
## Chính trị[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&action=edit§ion=6)]
Trong những năm 1980, chính quyền tỉnh Quảng Đông nổi tiếng vì dám chống lại các chỉ đạo của chính quyền trung ương, đặc biệt là các vấn đề kinh tế. Đồng thời, tình hình kinh tế của Quảng Đông đã khiến tỉnh này khác lặng lẽ trong các hoạt động chính trị và kinh tế. Dù phương Tây cho rằng, sự tăng trưởng kinh tế của Quảng Đông trong thời gian gần đây và sự bất đồng ngôn ngữ sẽ dẫn đến ly khai nhưng hầu như không có trường hợp ly khai nào cũng như sự ủng hộ ly khai đáng kể nào ở tỉnh này.
### Quan hệ với Hồng Kông và Macao[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&action=edit§ion=7)]
Mặc dù cả Hồng Kông và Macau về mặt lịch sử là một phần của Quảng Đông trước khi trở thành thuộc địa của Anh và bồ Đào Nha, hai thành phố này lại trở thành
[đặc khu hành chính](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_khu_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh) - ngang cấp tỉnh khi chủ quyền được trao trả cho Trung Quốc. [Đạo luật Cơ bản](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1o_lu%E1%BA%ADt_C%C6%A1_b%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1) của cả hai đặc khu hành chính nghiêm cấm chính quyền tỉnh can thiệp vào chính trị. Các vấn đề khác như chính sách biên giới và quyền mặt nước có quan hệ đến Hồng Kông và Macao và Trung Hoa đại lục được thương thảo thông qua Đặc khu và tỉnh Quảng Đông. Do các đặc khu là các đơn vị hành chính của Trung Quốc, không bao giờ có xảy ra chuyện chính phủ trung ương lại thương thảo với chính quyền đặc khu. Do đó, chính quyền trung ương cho phép Quảng Đông thực hiện các vấn đề này.
## Truyền thông[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&action=edit§ion=8)]
Quảng Đông và vùng Quảng Đông mở rộng có nhiều đài phát thanh và truyền hình. Có một đài phát thanh quốc tế phát tin tức về khu vực này đi khắp thế giới thông qua
[Hệ thống radio thế giới](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_radio_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi&action=edit&redlink=1).
## Văn hoá[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&action=edit§ion=9)]
Quảng Đông là một tỉnh đa văn hoá. Vùng trung tâm của tỉnh có dân số nói
[tiếng Quảng Đông](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng) cùng với [tiếng Quan Thoại](/wiki/Quan_tho%E1%BA%A1i). Khoảng 60 triệu người nói tiếng Quảng Đông và nhiều thứ ngôn ngữ địa phương khác. Về văn hóa, Quảng Đông cũng có uy tín với [ẩm thực Quảng Đông](/w/index.php?title=%E1%BA%A8m_th%E1%BB%B1c_Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) và [nhạc kịch Quảng Đông](/w/index.php?title=Nh%E1%BA%A1c_k%E1%BB%8Bch_Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&action=edit&redlink=1). Dân [Triều Châu](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ch%C3%A2u) nói [tiếng Triều Châu](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Tri%E1%BB%81u_Ch%C3%A2u) và [người Khách Gia](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Kh%C3%A1ch_Gia) lại sử dụng [tiếng Khách Gia](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Kh%C3%A1ch_Gia) và có [ẩm thực Khách Gia](/w/index.php?title=%E1%BA%A8m_th%E1%BB%B1c_Kh%C3%A1ch_Gia&action=edit&redlink=1).
## Giáo dục[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&action=edit§ion=10)]
### Các trường cao đẳng và đại học[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&action=edit§ion=11)] [Đại học Phật Sơn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Ph%E1%BA%ADt_S%C6%A1n&action=edit&redlink=1)(Quảng Châu, Phật Sơn) [Đại học Tế Nam](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_T%E1%BA%BF_Nam&action=edit&redlink=1)(Quảng Châu, Châu Hải, Thâm Quyến) [Đại học Sán Đầu](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_S%C3%A1n_%C4%90%E1%BA%A7u)(Sán Đầu) [Đại học Công nghệ Nam Trung Hoa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87_Nam_Trung_Hoa&action=edit&redlink=1)(Quảng Châu) [Đại Học Tôn Trung Sơn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_H%E1%BB%8Dc_T%C3%B4n_Trung_S%C6%A1n&action=edit&redlink=1)(Quảng Châu, Chu Hải) [Đại học Thâm Quyến](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Th%C3%A2m_Quy%E1%BA%BFn)(Thâm Quyến)
## Thể thao[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&action=edit§ion=12)]
Tại Quảng Đông có các đội thể thao lớn như:
[Hiệp hội Bóng chuyền Trung Quốc](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_B%C3%B3ng_chuy%E1%BB%81n_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) [Liên đoàn hạng B Hiệp hội Bóng đá Trung Quốc](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_%C4%91o%C3%A0n_h%E1%BA%A1ng_B_Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_B%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) [Liên đoàn hạng A Hiệp hội Bóng đá Trung Quốc](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_%C4%91o%C3%A0n_h%E1%BA%A1ng_A_Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_B%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) [Thượng Thanh Ẩm Thâm Quyến](/w/index.php?title=Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_Thanh_%E1%BA%A8m_Th%C3%A2m_Quy%E1%BA%BFn&action=edit&redlink=1)
- Quảng Châu Hằng Đại
-
## Du lịch[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&action=edit§ion=13)]
Quảng Đông có nhiều thắng cảnh tự nhiên và nhân tạo như
[núi Đan Hà](/wiki/N%C3%BAi_%C4%90an_H%C3%A0), [di chỉ cung thự nước Nam Việt](/w/index.php?title=Di_ch%E1%BB%89_cung_th%E1%BB%B1_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_Nam_Vi%E1%BB%87t&action=edit&redlink=1), [mộ Văn Vương Nam Việt](/w/index.php?title=M%E1%BB%99_V%C4%83n_V%C6%B0%C6%A1ng_Nam_Vi%E1%BB%87t&action=edit&redlink=1)...
## Các đơn vị hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&action=edit§ion=14)] *Xem chi tiết tại *.
[Danh sách các đơn vị hành chính tỉnh Quảng Đông](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_%C4%91%C6%A1n_v%E1%BB%8B_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng)
Tỉnh Quảng Đông được chia thành 21
[thành phố trực thuộc tỉnh](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa) ( *địa cấp thị*), trong đó có 2 thành phố cấp phó tỉnh (副省级城市, *phó tỉnh cấp thành thị*).
|Bản đồ||#||Tên||Thủ phủ||
|[2010](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_%C4%91i%E1%BB%81u_tra_nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_6_(C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa)&action=edit&redlink=1)) ![ Guangdong prfc map.png](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/95/Guangdong_prfc_map.png/451px-Guangdong_prfc_map.png)
![ Guangdong prfc map.png](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/95/Guangdong_prfc_map.png/451px-Guangdong_prfc_map.png)
**—** [Thành phố cấp phó tỉnh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_ph%C3%B3_t%E1%BB%89nh)— [Quảng Châu](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ch%C3%A2u) [Việt Tú](/wiki/Vi%E1%BB%87t_T%C3%BA)
Guǎngzhōu Shì
[Thâm Quyến](/wiki/Th%C3%A2m_Quy%E1%BA%BFn) [Phúc Điền](/wiki/Ph%C3%BAc_%C4%90i%E1%BB%81n)
Shēnzhèn Shì
**—** [Thành phố cấp địa khu](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_c%E1%BA%A5p_th%E1%BB%8B)— [Thanh Viễn](/wiki/Thanh_Vi%E1%BB%85n) [Thanh Thành](/wiki/Thanh_Th%C3%A0nh)
Qīngyuǎn Shì
[Thiều Quan](/wiki/Thi%E1%BB%81u_Quan) [Trinh Giang](/wiki/Trinh_Giang)
Sháoguān Shì
[Hà Nguyên](/wiki/H%C3%A0_Nguy%C3%AAn) [Nguyên Thành](/wiki/Nguy%C3%AAn_Th%C3%A0nh)
Héyuán Shì
[Mai Châu](/wiki/Mai_Ch%C3%A2u,_Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng) [Mai Giang](/wiki/Mai_Giang)
Méizhōu Shì
[Triều Châu](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ch%C3%A2u) [Phong Khê](/wiki/Phong_Kh%C3%AA,_Tri%E1%BB%81u_Ch%C3%A2u)
Cháozhōu Shì
[Triệu Khánh](/wiki/Tri%E1%BB%87u_Kh%C3%A1nh) [Đoan Châu](/wiki/%C4%90oan_Ch%C3%A2u)
Zhàoqìng Shì
[Vân Phù](/wiki/V%C3%A2n_Ph%C3%B9) [Vân Thành](/wiki/V%C3%A2n_Th%C3%A0nh)
Yúnfú Shì
[Phật Sơn](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_S%C6%A1n) [Thiền Thành](/wiki/Thi%E1%BB%81n_Th%C3%A0nh)
Fóshān Shì
[Đông Hoản](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Ho%E1%BA%A3n) [Nam Thành](/wiki/Nam_Th%C3%A0nh,_%C4%90%C3%B4ng_Ho%E1%BA%A3n)
Dōngguǎn Shì
[Huệ Châu](/wiki/Hu%E1%BB%87_Ch%C3%A2u) [Huệ Thành](/wiki/Hu%E1%BB%87_Th%C3%A0nh)
Hùizhōu Shì
[Sán Vĩ](/wiki/S%C3%A1n_V%C4%A9) [Thành khu](/wiki/Th%C3%A0nh,_S%C3%A1n_V%C4%A9)
Shànwěi Shì
[Yết Dương](/wiki/Y%E1%BA%BFt_D%C6%B0%C6%A1ng) [Dong Thành](/wiki/Dong_Th%C3%A0nh)
Jiēyáng Shì
[Sán Đầu](/wiki/S%C3%A1n_%C4%90%E1%BA%A7u) [Kim Bình](/wiki/Kim_B%C3%ACnh,_S%C3%A1n_%C4%90%E1%BA%A7u)
Shàntóu Shì
[Trạm Giang](/wiki/Tr%E1%BA%A1m_Giang) [Xích Khảm](/wiki/X%C3%ADch_Kh%E1%BA%A3m)
Zhànjiāng Shì
[Mậu Danh](/wiki/M%E1%BA%ADu_Danh) [Mậu Nam](/wiki/M%E1%BA%ADu_Nam)
Màomíng Shì
[Dương Giang](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_Giang) [Giang Thành](/wiki/Giang_Th%C3%A0nh,_D%C6%B0%C6%A1ng_Giang)
Yángjiāng Shì
[Giang Môn](/wiki/Giang_M%C3%B4n) [Bồng Giang](/wiki/B%E1%BB%93ng_Giang)
Jiāngmén Shì
[Trung Sơn](/wiki/Trung_S%C6%A1n_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)) [Đông khu](/wiki/%C4%90%C3%B4ng,_Trung_S%C6%A1n)
Zhōngshān Shì
[Châu Hải](/wiki/Ch%C3%A2u_H%E1%BA%A3i) [Hương Châu](/wiki/H%C6%B0%C6%A1ng_Ch%C3%A2u)
Zhūhǎi Shì
Các địa cấp thị trên quản lý 49 quận, 30 thị xã (huyện cấp thị), 42 huyện và 3 huyện tự trị.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&action=edit§ion=15)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về |[Trang chính thức của tỉnh Quảng Đông](http://www.gd.gov.cn/) **(tiếng Trung)** [Phân cấp hành chính Quảng Đông](http://www.getgd.net/gd_surv/gd_sur6.html) [Niên giám Thống kê Quảng Đông](http://www.gdstats.gov.cn/tjnj/ml_e.htm)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&veaction=edit§ion=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&action=edit§ion=16)] [^](#cite_ref-1) [“China’s Provincial GDP Figures in 2011 | China Briefing News”](http://www.china-briefing.com/news/2012/01/27/chinas-provincial-gdp-figures-in-2011.html). China-briefing.com. Ngày 27 tháng 1 năm 2012. Truy cập ngày 25 tháng 4 năm 2012. [^](#cite_ref-English_people.com.cn_2-0) [English people.com.cn](http://english.people.com.cn/200501/30/eng20050130_172366.html) [^](#cite_ref-Chinadaily.com_3-0) [“Chinadaily.com”](http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-01/29/content_413299.htm). Chinadaily.com. Truy cập ngày 25 tháng 4 năm 2012. **Vidal, John.** [^](#cite_ref-4) [“UN report: World's biggest cities merging into 'mega-regions'”](http://www.guardian.co.uk/world/2010/mar/22/un-cities-mega-regions). The Guardian. Truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2012. [^](#cite_ref-5) [“preliminary statistics of Guangdong'GDP in 2009”](http://210.76.64.38/tjsj/gmjjhs/jdgnsczz/t20100125_72869.htm). 210.76.64.38. Truy cập ngày 25 tháng 4 năm 2012. [^](#cite_ref-english.peopledaily.com.cn_6-0) [“GDP of 31 provinces in China released”](http://english.peopledaily.com.cn/90001/90778/98505/6903538.html). English.peopledaily.com.cn. Ngày 26 tháng 2 năm 2010. Truy cập ngày 25 tháng 4 năm 2012. **根据IMF2012年10月发布的数据（未更新最新初步核实数据），2011年中国内地GDP总量本币471,563.7亿元，购买力平价折合114,650.8亿国际元（亿国际元），约4.1130人民币折合1国际元。** [^](#cite_ref-7) **以本币** [^](#cite_ref-GDPPC_2011_8-0) [人民币](/w/index.php?title=%E4%BA%BA%E6%B0%91%E5%B8%81&action=edit&redlink=1)核算的人均GDP数据出自《中国统计年鉴2012》（ [ISBN 978-7-5037-6693-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9787503766930)/C•2752）。汇率年均价：2011年1美元合6.4588元（人民币）。 [^](#cite_ref-9) [中国历史时期人口的分布和迁徙](http://www.nhyz.org/yxx/jxzy/zy/zy48.htm) [^](#cite_ref-10) [Phylogeographic Differentiation of Mitochondrial DNA in Han Chinese](http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pubmed&pubmedid=11836649) [^](#cite_ref-11) [“Sovereignty over the Spratly Islands - The China Post ngày 22 tháng 6 năm 2009”](http://www.chinapost.com.tw/commentary/the-china-post/joe-hung/2009/06/22/213223/Sovereignty-over.htm). Chinapost.com.tw. Ngày 22 tháng 6 năm 2009. Truy cập ngày 25 tháng 4 năm 2012. [^](#cite_ref-12) [official estimates](http://www.gd.gov.cn/GD_Info/GD_2_21_e.asp)
- ^
**a** **ă** [Xinhua - English](http://news.xinhuanet.com/english/2006-02/04/content_4133837.htm) [^](#cite_ref-14) [Xinhua - English](http://news.xinhuanet.com/english/2006-02/02/content_4128978.htm) [^](#cite_ref-15) [People's Daily Online - Guangdong becomes most populous province](http://english.people.com.cn/200501/30/eng20050130_172366.html) [^](#cite_ref-16) [Guangdong becomes most populous province](http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-01/29/content_413299.htm)
Xem thêm
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về |

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)

Via: 1.1 varnish (Varnish/5.1), 1.1 varnish (Varnish/5.1), 1.1 varnish (Varnish/5.1)

X-Cache: cp1081 pass, cp2001 hit/4, cp2010 miss

X-Cache-Status: hit-local

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Thể loại:Nghệ thuật
Jump to navigation Jump to search
Bài chính của thể loại này là Nghệ thuật.
Thể loại con
Thể loại này gồm 36 thể loại con sau, trên tổng số 36 thể loại con.
- ► Nghệ thuật theo thời kỳ (6 t.l.)
- ► Nghệ thuật theo văn hóa (1 t.l.)
- ► Nghệ thuật theo khu vực (5 t.l.)
*
- ► Danh sách về nghệ thuật (3 t.l.)
+
- ► Thể loại nghệ thuật theo quốc gia hoặc quốc tịch (12 t.l.)
B
- ► Nghệ thuật biểu diễn (27 t.l., 23 tr.)
C
- ► Chủ đề trong nghệ thuật (4 t.l.)
- ► Công việc sáng tạo (trống)
Đ
- ► Địa điểm nghệ thuật (2 t.l.)
- ► Điện ảnh (31 t.l., 30 tr.)
G
- ► Giải thưởng nghệ thuật (16 t.l., 6 tr.)
K
- ► Kiến trúc (32 t.l., 19 tr.)
L
- ► Lịch sử nghệ thuật (19 t.l., 3 tr.)
N
- ► Nghề nghiệp nghệ thuật (9 t.l., 5 tr.)
- ► Nghệ thuật tạo hình (10 t.l., 2 tr.)
- ► Nghệ thuật theo chủ đề (7 t.l., 1 tr.)
- ► Nghệ thuật theo lĩnh vực (25 t.l., 12 tr.)
- ► Nghệ thuật theo thể loại (2 tr.)
- ► Nghệ thuật thị giác (31 t.l., 6 tr.)
- ► Nghệ thuật thủ công (1 t.l., 3 tr.)
- ► Nghệ thuật ứng dụng (4 t.l.)
- ► Người liên quan đến nghệ thuật (1 t.l.)
- ► Nhóm nghệ thuật (1 t.l.)
- ► Nước hoa (2 t.l., 8 tr.)
P
- ► Phụ nữ và nghệ thuật (8 t.l., 1 tr.)
S
- ► Sơ khai nghệ thuật (10 t.l., 34 tr.)
- ► Sơ khai văn hoá (trống)
- ► Sự kiện nghệ thuật (2 t.l.)
T
- ► Tác phẩm (19 t.l., 2 tr.)
- ► Tác phẩm sáng tạo (18 t.l., 1 tr.)
- ► Tác phẩm về nghệ thuật (7 t.l., 1 tr.)
- ► Thủ công (18 t.l., 12 tr.)
- ► Tổ chức nghệ thuật (6 t.l.)
V
- ► Văn học (45 t.l., 24 tr.)
Các trang trong thể loại “Nghệ thuật”
25 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 25 trang.

markdown:
# Thể loại:Nghệ thuật
[Jump to navigation](#mw-head) [Jump to search](#p-search)
Bài chính của
[thể loại](/wiki/Wikipedia:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i)này là **.** [Nghệ thuật](/wiki/Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về |
## Thể loại con
Thể loại này gồm 36 thể loại con sau, trên tổng số 36 thể loại con.
- ►
[Nghệ thuật theo thời kỳ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt_theo_th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3) (6 t.l.)
- ►
[Nghệ thuật theo văn hóa](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt_theo_v%C4%83n_h%C3%B3a) (1 t.l.)
- ►
[Nghệ thuật theo khu vực](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt_theo_khu_v%E1%BB%B1c) (5 t.l.)
### *
- ►
[Danh sách về nghệ thuật](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Danh_s%C3%A1ch_v%E1%BB%81_ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt) (3 t.l.)
### +
- ►
[Thể loại nghệ thuật theo quốc gia hoặc quốc tịch](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i_ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt_theo_qu%E1%BB%91c_gia_ho%E1%BA%B7c_qu%E1%BB%91c_t%E1%BB%8Bch) (12 t.l.)
### B
- ►
[Nghệ thuật biểu diễn](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt_bi%E1%BB%83u_di%E1%BB%85n) (27 t.l., 23 tr.)
### C
- ►
[Chủ đề trong nghệ thuật](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ch%E1%BB%A7_%C4%91%E1%BB%81_trong_ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt) (4 t.l.)
- ►
[Công việc sáng tạo](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:C%C3%B4ng_vi%E1%BB%87c_s%C3%A1ng_t%E1%BA%A1o) (trống)
### Đ
- ►
[Địa điểm nghệ thuật](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%8Ba_%C4%91i%E1%BB%83m_ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt) (2 t.l.)
- ►
[Điện ảnh](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90i%E1%BB%87n_%E1%BA%A3nh) (31 t.l., 30 tr.)
### G
- ►
[Giải thưởng nghệ thuật](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Gi%E1%BA%A3i_th%C6%B0%E1%BB%9Fng_ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt) (16 t.l., 6 tr.)
### K
- ►
[Kiến trúc](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ki%E1%BA%BFn_tr%C3%BAc) (32 t.l., 19 tr.)
### L
- ►
[Lịch sử nghệ thuật](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt) (19 t.l., 3 tr.)
### N
- ►
[Nghề nghiệp nghệ thuật](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ngh%E1%BB%81_nghi%E1%BB%87p_ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt) (9 t.l., 5 tr.)
- ►
[Nghệ thuật tạo hình](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt_t%E1%BA%A1o_h%C3%ACnh) (10 t.l., 2 tr.)
- ►
[Nghệ thuật theo chủ đề](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt_theo_ch%E1%BB%A7_%C4%91%E1%BB%81) (7 t.l., 1 tr.)
- ►
[Nghệ thuật theo lĩnh vực](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt_theo_l%C4%A9nh_v%E1%BB%B1c) (25 t.l., 12 tr.)
- ►
[Nghệ thuật theo thể loại](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt_theo_th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i) (2 tr.)
- ►
[Nghệ thuật thị giác](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt_th%E1%BB%8B_gi%C3%A1c) (31 t.l., 6 tr.)
- ►
[Nghệ thuật thủ công](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt_th%E1%BB%A7_c%C3%B4ng) (1 t.l., 3 tr.)
- ►
[Nghệ thuật ứng dụng](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt_%E1%BB%A9ng_d%E1%BB%A5ng) (4 t.l.)
- ►
[Người liên quan đến nghệ thuật](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_li%C3%AAn_quan_%C4%91%E1%BA%BFn_ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt) (1 t.l.)
- ►
[Nhóm nghệ thuật](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nh%C3%B3m_ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt) (1 t.l.)
- ►
[Nước hoa](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:N%C6%B0%E1%BB%9Bc_hoa) (2 t.l., 8 tr.)
### P
- ►
[Phụ nữ và nghệ thuật](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ph%E1%BB%A5_n%E1%BB%AF_v%C3%A0_ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt) (8 t.l., 1 tr.)
### S
- ►
[Sơ khai nghệ thuật](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:S%C6%A1_khai_ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt) (10 t.l., 34 tr.)
- ►
[Sơ khai văn hoá](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:S%C6%A1_khai_v%C4%83n_ho%C3%A1) (trống)
- ►
[Sự kiện nghệ thuật](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:S%E1%BB%B1_ki%E1%BB%87n_ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt) (2 t.l.)
### T
- ►
[Tác phẩm](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%C3%A1c_ph%E1%BA%A9m) (19 t.l., 2 tr.)
- ►
[Tác phẩm sáng tạo](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%C3%A1c_ph%E1%BA%A9m_s%C3%A1ng_t%E1%BA%A1o) (18 t.l., 1 tr.)
- ►
[Tác phẩm về nghệ thuật](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%C3%A1c_ph%E1%BA%A9m_v%E1%BB%81_ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt) (7 t.l., 1 tr.)
- ►
[Thủ công](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Th%E1%BB%A7_c%C3%B4ng) (18 t.l., 12 tr.)
- ►
[Tổ chức nghệ thuật](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt) (6 t.l.)
### V
- ►
[Văn học](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc) (45 t.l., 24 tr.)
## Các trang trong thể loại “Nghệ thuật”
25 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 25 trang.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: keep-alive

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-Crawler-Content-Encoding: gzip

X-Cache: cp1075 pass, cp2023 hit/10, cp2010 miss

Accept-Ranges: bytes


text:
Giới thiệu
Độc giả
Cách phản hồi về vấn đề trong bài viết, hoặc tìm thêm thông tin.
Chủ thể của bài viết
Vấn đề trong bài viết về chính bạn, công ty của bạn hoặc người mà bạn thay mặt.
Cấp phép
Cách sao chép thông tin từ Wikipedia, đóng góp nội dung của chính bạn, hoặc phản hồi về việc sử dụng trái phép nội dung của bạn.
Nhà hảo tâm
Tìm hiểu về quy trình, cách thức quyên góp tài chính, và thông tin về cách mà khoản quyên góp của bạn được sử dụng.
Báo chí và đối tác
Nếu bạn là người của một tổ chức báo chí đang tìm cách liên hệ với Wikipedia, hoặc muốn đề xuất hợp tác với chúng tôi.
Có phải bạn muốn sử dụng những gì tìm thấy trên Wikipedia? Wikipedia là một bách khoa toàn thư được cấp phép tự do; hầu hết nội dung của chúng tôi có thể được sao chép và sử dụng với bất kỳ mục đích nào. Ngoại lệ duy nhất là những nội dung được dùng theo "sử dụng hợp lý". Tập tin phương tiện sử dụng hợp lý có thể xác định rõ ràng khi bạn truy cập vào trang về tập tin đó; bạn sẽ thấy dòng tuyên bố rằng tập tin "sử dụng hợp lý theo luật bản quyền Hoa Kỳ. Bất cứ hình thức sử dụng khác, tại Wikipedia hay ở nơi khác, đều có thể vi phạm bản quyền" trong đề mục "Giấy phép". Văn bản sử dụng hợp lý sẽ được đánh dấu rõ ràng như một trích dẫn. Toàn bộ nội dung khác cần được cấp phép tự do và miễn phí cho việc sử dụng của bạn miễn là bạn tuân thủ những điều khoản cấp phép. Để biết thêm chi tiết, hãy xem trang hướng dẫn của chúng tôi về việc dùng lại nội dung của Wikipedia. Chúng tôi cố gắng hết mình để xác định nguồn gốc và giấy phép của tất cả loại hình phương tiện như văn bản, hình ảnh hay âm thanh được dùng trong các bài viết bách khoa của chúng tôi. Tuy nhiên, chúng tôi không thể đảm bảo rằng tất cả loại hình phương tiện đều được sử dụng hay ghi thông tin chính xác. Nếu một trang miêu tả hình ảnh nói rằng hình đó thuộc về phạm vi công cộng, bạn vẫn nên tự kiểm tra lại xem lời tuyên bố đó có đúng hay không và tự quyết định xem việc bạn sử dụng hình ảnh đó đã đúng đắn với luật pháp mà bạn đang tuân theo hay chưa.
Hay bạn nghi ngại rằng có gì đó trong Wikipedia là nội dung vi phạm bản quyền? Nếu bạn nghĩ chúng tôi đang sử dụng trái phép tác phẩm có bản quyền của bạn, vui lòng gửi thư điện tử đến info-viwikimedia.org *. Trong thư hãy cung cấp địa chỉ web hoặc tựa đề chính xác của bài viết, và bằng chứng để chứng minh rằng bạn là người sở hữu bản quyền hợp pháp. Nếu bạn thích dùng đến quy trình yêu cầu OCILLA chính thức để gửi kháng nghị gỡ xuống theo DMCA, bạn nên liên lạc với cơ quan được chỉ định của chúng tôi. Nếu bạn không phải là chủ sở hữu bản quyền, chúng tôi vẫn hoan nghênh sự hỗ trợ của bạn. Xem Wikipedia:Vi phạm bản quyền để biết cách giải quyết vấn đề này; một cách khác, bạn cũng có thể liên lạc qua địa chỉ thư điện tử ở trên.
Bạn cũng có thể hiến tặng nội dung, chẳng hạn như các bức ảnh chụp, cho Wikipedia. Bạn có thể tự mình tải lên và thêm ảnh chụp vào bài viết, hoặc gửi nó qua thư điện tử đến photosubmissionwikimedia.org *. Nếu bạn chọn cách gửi nội dung qua thư điện tử, trong thư hãy đính kèm bức ảnh bạn muốn hiến tặng, cùng với lời tuyên bố rằng bạn chính là chủ sở hữu quyền tác giả duy nhất của bức ảnh, và một thỏa thuận phát hành bức ảnh theo một giấy phép tự do. Chúng tôi khuyến khích bạn sử dụng giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự phiên bản 3.0 Chưa chuyển đổi. Bạn có thể dùng mẫu tuyên bố cấp phép nếu thấy phù hợp. Xin lưu ý rằng thư gửi ảnh có thể mất đến vài tuần để được xử lý. Cuối cùng, nếu nội dung bạn muốn hiến tặng đã có sẵn trên Internet, bạn cũng có thể hiến tặng nó bằng cách gửi thư điện tử đến permissions-viwikimedia.org *; trong thư hãy cung cấp địa chỉ web đến nội dung đó và bằng chứng để chứng minh rằng bạn là người sở hữu bản quyền hợp pháp (có thể bằng cách để lại một ghi chú về việc hiến tặng theo một giấy phép tự do cụ thể ngay trong trang web đó). Để biết thêm thông tin về việc hiến tặng các nội dung do bạn sở hữu bản quyền, xem Wikipedia:Hiến các tài liệu có bản quyền.
* Đây là địa chỉ liên lạc không chính thức, nhưng được hỗ trợ nhanh chóng và kín đáo bởi các tình nguyện viên.

markdown:
# Wikipedia:Liên lạc/Cấp phép
[Jump to navigation](#mw-head) [Jump to search](#p-search)
|
||
|
Có phải bạn muốn
Hay bạn nghi ngại rằng có gì đó trong Wikipedia là nội dung
![]()
Bạn cũng có thể
![]()
*; trong thư hãy cung cấp địa chỉ web đến nội dung đó và bằng chứng để chứng minh rằng bạn là người sở hữu bản quyền hợp pháp (có thể bằng cách để lại một ghi chú về việc hiến tặng theo một giấy phép tự do cụ thể ngay trong trang web đó). Để biết thêm thông tin về việc hiến tặng các nội dung do bạn sở hữu bản quyền, xem permissions-vi ![]()
* Đây là địa chỉ liên lạc không chính thức, nhưng được hỗ trợ nhanh chóng và kín đáo bởi các tình nguyện viên.

X-Crawler-Transfer-Encoding: chunked

X-Cache: cp1087 pass, cp2016 miss, cp2010 miss

X-Cache-Status: miss


text:
onus
Jump to navigation Jump to search
Tiếng Anh[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Danh từ[sửa]
onus /ˈoʊ.nəs/
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)
onus /ˈoʊ.nəs/

markdown:
onus
Từ điển mở Wiktionary
Jump to navigation
Jump to search
Mục lục
1
Tiếng Anh
1.1
Cách phát âm
1.2
Danh từ
1.3
Tham khảo
Tiếng Anh
[
sửa
]
Cách phát âm
[
sửa
]
IPA
:
/ˈoʊ.nəs/
Danh từ
[
sửa
]
onus
/ˈoʊ.nəs/
Nhiệm vụ
,
trách nhiệm
.
Tham khảo
[
sửa
]
Hồ Ngọc Đức,
Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí
(
chi tiết
)
Lấy từ “
https://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=onus&oldid=1887663
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Danh từ
Danh từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
العربية
Čeština
Ελληνικά
English
Eesti
Suomi
Français
Magyar
Հայերեն
Ido
Italiano
ಕನ್ನಡ
한국어
Kurdî
Malagasy
മലയാളം
Polski
Português
Svenska
தமிழ்
తెలుగు
ไทย
اردو
中文
Trang này được sửa đổi lần cuối vào ngày 9 tháng 5 năm 2017 lúc 07:37.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wiktionary.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Link: </static/images/project-logos/viwiktionary.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiktionary-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiktionary-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)

X-Cache: cp1079 pass, cp2004 hit/1, cp2013 miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wiktionary.org


text:
Bảng giá lốp xe
Đăng ký nhận báo giá
Mã gai : Tất cả DC01 DC02 DC03 NC01 BC01 BC02 DK01 DK02 NK01 NK02
Kích cỡ :
Thương hiệu :
Tất cả
Shengtai Double Road Amberstone Annaite Genco Hengfeng Vheal Goodride
Tất cả
Shengtai Double Road Amberstone Annaite Genco Hengfeng Vheal Goodride
Trung tâm lốp xe chính hãng
0283.500.9000
0931.55.77.75
0931.55.99.09
0982.59.45.67
0931.55.99.09
0982.59.45.67
29, QL 51, Phước Tân, Biên Hòa, Đồng Nai
Giờ làm việc: Từ 7g30 - 17g00
(Cả Thứ 7 & CN)
(Cả Thứ 7 & CN)
Khách hàng
Nhận báo giá, tin tức, khuyến mãi
Đăng ký làm đại lý

markdown:
## Bảng giá lốp xe
Đăng ký nhận báo giá
**Mã gai : Tất cả**DC01 DC02 DC03 NC01 BC01 BC02 DK01 DK02 NK01 NK02 **Kích cỡ :** **Thương hiệu :**
Tất cả
Tất cả
Shengtai Double Road Amberstone Annaite Genco Hengfeng Vheal Goodride
|Mã gai||Hình ảnh||Kích cỡ||Thương hiệu|
|Shengtai||Double Road||Amberstone||Annaite||Genco||Hengfeng||Vheal||Goodride|
|DC01||
|![]()
|6.50R16||2,065,000||2,200,000||2,153,000||2,159,000||0||2,290,000||0||0|
|7.00R16||2,151,000||2,303,000||2,242,000||2,247,000||0||2,375,000||0||0|
|7.50R16||2,375,000||2,542,000||2,475,000||2,481,000||0||2,600,000||0||0|
|8.25R16||2,750,000||2,816,000||2,864,000||2,871,000||0||2,975,000||0||0|
|8.25R20||3,499,000||3,386,000||3,641,000||3,650,000||0||3,724,000||0||0|
|9.00R20||4,109,000||4,138,000||4,207,000||4,217,000||0||4,376,000||3,763,000||0|
|10.00R20||4,655,000||4,480,000||4,884,000||4,896,000||0||4,922,000||0||5,950,000|
|11.00R20||4,879,000||4,754,000||5,173,000||5,185,000||0||5,190,000||4,331,000||6,040,000|
|12.00R20||5,596,000||5,404,000||5,916,000||5,931,000||0||5,917,000||4,874,000||6,930,000|
|DC02||
|![]()
|6.50R16||2,065,000||2,200,000||2,153,000||2,159,000||0||2,290,000||0||0|
|7.00R16||2,151,000||2,303,000||2,242,000||2,247,000||0||2,375,000||0||0|
|7.50R16||2,375,000||2,542,000||2,475,000||2,481,000||0||2,600,000||0||0|
|8.25R16||2,750,000||2,816,000||2,864,000||2,871,000||0||2,975,000||0||0|
|8.25R20||3,499,000||3,386,000||3,641,000||3,650,000||0||3,724,000||0||0|
|9.00R20||4,109,000||4,138,000||4,207,000||4,217,000||0||4,376,000||3,763,000||0|
|10.00R20||4,655,000||4,480,000||4,884,000||4,896,000||0||4,922,000||0||0|
|11.00R20||4,879,000||4,754,000||5,173,000||5,185,000||0||5,190,000||4,331,000||0|
|12.00R20||5,596,000||5,404,000||5,916,000||5,931,000||0||5,917,000||4,874,000||0|
|DC03||
|![]()
|6.50R16||2,065,000||2,200,000||2,153,000||2,159,000||0||2,290,000||0||0|
|7.00R16||2,151,000||2,303,000||2,242,000||2,247,000||0||2,375,000||0||0|
|7.50R16||2,375,000||2,542,000||2,475,000||2,481,000||0||2,600,000||0||0|
|8.25R16||2,750,000||2,816,000||2,864,000||2,871,000||0||2,975,000||0||0|
|8.25R20||3,499,000||3,386,000||3,641,000||3,650,000||0||3,724,000||0||0|
|9.00R20||4,109,000||4,138,000||4,207,000||4,217,000||0||4,376,000||3,763,000||0|
|10.00R20||4,655,000||4,480,000||4,884,000||4,896,000||0||4,922,000||0||0|
|11.00R20||4,879,000||4,754,000||5,173,000||5,185,000||0||5,190,000||4,331,000||6,320,000|
|12.00R20||5,596,000||5,404,000||5,916,000||5,931,000||0||5,917,000||4,874,000||0|
|NC01||
|![]()
|7.00R16||2,268,000||2,417,000||2,364,000||2,370,000||0||2,493,000||0||0|
|7.50R16||2,493,000||2,656,000||2,597,000||2,604,000||0||2,718,000||0||0|
|8.25R16||2,857,000||2,850,000||2,975,000||2,983,000||0||3,082,000||0||0|
|8.25R20||3,627,000||3,500,000||3,774,000||3,784,000||0||3,852,000||0||0|
|9.00R20||4,269,000||4,264,000||4,484,000||4,496,000||0||4,537,000||3,947,000||0|
|10.00R20||4,858,000||4,480,000||5,095,000||5,107,000||0||5,125,000||4,301,000||0|
|11.00R20||5,190,000||5,050,000||5,495,000||5,509,000||5,553,000||5,511,000||4,485,000||0|
|12.00R20||5,917,000||5,506,000||6,238,000||6,254,000||0||6,227,000||5,028,000||8,280,000|
|BC01||
|![]()
|11.00R20||4,943,000||5,062,000||5,228,000||5,242,000||0||5,254,000||0||7,430,000|
|12.00R20||5,714,000||5,723,000||6,027,000||6,042,000||0||6,024,000||0||0|
|12.00R24||0||0||5,833,000||0||0||0||0||0|
|BC02||
|![]()
|8.25R16||2,790,000||0||0||0||0||0||0||0|
|9.00R20||4,130,000||0||0||0||0||0||0||0|
|11.00R20||5,425,000||5,814,000||5,639,000||5,653,000||0||5,650,000||0||0|
|12.00R20||6,463,000||6,099,000||6,827,000||6,844,000||0||6,795,000||4,880,000||8,190,000|
|DK01||
|![]()
|295/75R22.5||4,055,000||4,150,000||4,218,000||4,229,000||0||4,280,000||0||0|
|11R22.5||4,152,000||4,229,000||4,329,000||4,340,000||0||4,376,000||3,929,000||5,140,000|
|12R22.5||4,644,000||4,606,000||4,829,000||4,841,000||4,804,000||4,869,000||4,003,000||5,740,000|
|315/80R22.5||0||3,650,000||0||0||0||0||0||0|
|DK02||
|![]()
|295/75R22.5||4,055,000||4,150,000||4,218,000||4,229,000||0||4,280,000||0||5,140,000|
|11R22.5||4,152,000||4,229,000||4,329,000||4,340,000||0||4,376,000||3,929,000||5,100,000|
|12R22.5||4,644,000||4,606,000||4,829,000||4,841,000||4,804,000||4,869,000||4,003,000||5,740,000|
|285/75R24.5||3,800,000||0||0||0||0||0||0||0|
|315/80R22.5||0||3,600,000||0||0||0||0||0||0|
|295/80R22.5||0||0||0||4,000,000||0||0||0||0|
|NK01||
|![]()
|11.00R20||0||4,251,000||0||0||0||0||0||0|
|12.00R20||0||0||0||4,500,000||0||0||0||0|
|295/75R22.5||4,162,000||4,298,000||4,329,000||4,340,000||0||4,376,000||0||5,600,000|
|11R22.5||4,259,000||4,469,000||4,429,000||4,440,000||0||4,483,000||3,929,000||5,440,000|
|12R22.5||4,612,000||4,663,000||4,795,000||4,807,000||0||4,836,000||4,003,000||0|
|NK02||
|![]()
|11.00R20||0||0||0||0||0||0||0||6,430,000|
|295/75R22.5||4,162,000||4,298,000||4,329,000||4,340,000||0||4,376,000||0||0|
|11R22.5||4,259,000||4,469,000||4,429,000||4,440,000||0||4,483,000||3,929,000||0|
|12R22.5||4,612,000||4,663,000||4,795,000||4,807,000||0||4,836,000||4,003,000||6,580,000|
Trung tâm lốp xe chính hãng
0283.500.9000
0931.55.77.75
0931.55.99.09
0982.59.45.67
0931.55.99.09
0982.59.45.67
29, QL 51, Phước Tân, Biên Hòa, Đồng Nai
Giờ làm việc: Từ 7g30 - 17g00
(Cả Thứ 7 & CN)
(Cả Thứ 7 & CN)
## Khách hàng
Nhận báo giá, tin tức, khuyến mãi
Đăng ký làm đại lý

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Keep-Alive: timeout=2, max=100

Connection: Keep-Alive