text:
Giải mã các điệu bộ của tay và mặt
Nếu chỉ nói toàn sự thật hay nói toạc ra những suy nghĩ trong đầu với hết thảy những người bạn gặp gỡ thì sẽ dẫn đến hậu quả gì đây ? Ví dụ:
Bạn nói với sếp: “Xin chào sếp – Ông là kẻ bất tài”
Nhân viên nam nói với một khách hàng nữ: “Cảm ơn cô đã mua hàng, cô Susan. Cô có một bộ ngực mới săn chắc và tuyệt vời làm sao !”
Người phụ nữ nói với anh hàng xóm: “Cảm ơn anh đã mua giúp tôi mấy món đồ tạp hóa. Anh có một cái mông rắn chắc thật hấp dẫn, nhưng kẻ chết tiệt nào đã cắt mái tóc của anh vậy ?”
Bạn nói với mẹ vợ: “Rất vui được gặp lại mẹ - bà già hay chõ mũi vào chuyện của người khác”
Khi được một người phụ nữ hỏi: “cái áo đầm này làm tôi trông mập lắm không ?” thì bạn trả lời ra sao ? Nếu là đàn ông và biết điều gì tốt cho mình thì chắc hẳn bạn sẽ nói cô ấy trông rất đẹp. Nhưng thực sự bạn lại nghĩ: “Cái áo đầm này không làm cho cô trông béo hơn mà chính bánh ngọt và kem mới làm cho cô béo ra đấy”.
Nếu chỉ nói sự thật với mọi người thì kết cục là không những bạn sẽ cô đơn, mà thậm chí bạn có thể nhập viện hoặc ở tù. Nói dối là thứ dầu bôi trơn mối tương tác của chúng ta với người khác, cho phép chúng ta duy trì quan hệ xã giao thân thiện. Nó được gọi là nói dối vô hại, bởi nó làm cho người khác cảm thấy thoải mái thay vì nói với họ sự thật lạnh lùng, tàn nhẫn. Các cuộc nghiên cứu cho thấy những người nói dối xã giao được mọi người yêu thích hơn những người luôn nói thật, cho dù chúng ta biết là họ đang nói dối chúng ta. Bên cạnh đó, cũng có nhiều lời nói dối đầy ác ý khi ai đó cố tình lừa chúng ta vì lợi ích cá nhân của họ.
Nghiên cứu về lời nói dối
Những dấu hiệu khó bị phát hiện nhất khi nói dối là những dấu hiệu được người nói kiểm soát nhiều nhất, chẳng hạn như lời nói, bởi vì người ta có thể tập đi tập lại chúng nhiều lần. Ngược lại, các manh mối đáng tin cậy nhất chứng tỏ người khác đang nói dối chính là những điệu bộ mà họ thực hiện một cách vô thức, ít được kiểm soát hoặc không thể kiểm soát được do chúng là những điều quan trọng nhất đối với họ, xét về phương diện cảm xúc.
Robert Feldman thuộc trường Đại học Massachusetts ở Amherst đã nghiên cứu 121 cặp khi trò chuyện với người thứ ba. Một phần ba số người tham gia được yêu cầu làm ra vẻ dễ thương. Một phần ba được yêu cầu làm ra vẻ có năng lực. Và những người còn lại được yêu cầu hãy là chính mình. Sau đó, Robert Feldman cho tất cả những người tham gia xem lại băng ghi hình về chính họ và yêu cầu họ xác định những lời nói dối của họ trong suốt cuộc trò chuyện, bất kể điều đó lớn hay nhỏ. Có một số lời nói vô hại, chẳng hạn như họ nói thích ai đó nhưng thực tế lại không. Trong khi ấy, cũng có những lời nói dối khác nghiêm trọng hơn, như có người tự phong mình là ngôi sao nhạc Rock. Nhìn chung, Feldman đã phát hiện ra rằng có 62% những người tham gia nghiên cứu cứ trung bình 10 phút lại nói dối khoảng hai, ba lần. Tác giả cuốn sách The Day America Told The Truth (Ngày nước Mỹ nói sự thât), James Patterson, cũng đã phỏng vấn hơn 2000 người Mỹ, và phát hiện 91% số người này thường xuyên nói dối cả ở nhà lẫn cơ quan.
“Nói thật luôn luôn là cách xử sự tốt nhất, dĩ nhiên trừ phi bạn là người nói dối tài tình.” (JK Jerome)
Vậy làm thế nào để biết được ai đó đang nói dối, nói quanh co hoặc đơn giản là đang suy nghĩ kĩ càng ? Bạn có thể học một số kỹ năng quan sát cơ bản để nhận biết các điệu bộ dối trá, câu giờ, chán nản hay đánh giá người khác. Trong chương này, bạn sẽ tìm hiểu những dấu hiệu ngôn ngữ cơ thể mà người ta vô tình để lộ. Phần đầu của chương sẽ đề cập đến hành vi nói dối và sự lừa dối.
Ba con khỉ khôn ngoan
Ba con khỉ ở trong hình tượng trưng cho những người không nghe, không nhìn và không nói điều ác. Các cử chỉ đơn giản bằng tay và mặt của chúng là nền tảng cho những điệu bộ dối trá của con người. Nói cách khác, khi chúng ta nhìn, nghe hay nói những lời dối trá, có thể chúng ta sẽ cố lấy tay che miệng, bịt mắt hoặc bịt tai.
Những người nghe tin xấu hoặc chứng kiến một tai nạn khủng khiếp thường dùng tay che mặt, tượng trưng cho việc tự ngăn mình nhìn hoặc nghe tin tức hay tai nạn khủng khiếp đó. Đây là một điệu bộ được mọi người thực hiện nhiều nhất trên thế giới khi nghe tin máy bay đâm vào Tòa tháp đôi ngày 11-9-2001.
Như chúng ta thường thấy, khi nói dối, trẻ con hay dùng các động tác tay và mặt một cách lộ liễu. Nếu một đứa trẻ nói dối, nó thường hay che miệng lại bằng một hoặc hai tay nhằm ngăn những lời dối trá thốt ra. Khi không muốn nghe cha, mẹ khiển trách, nó dùng tay bịt tai lại; còn nếu nhìn phải điều gì đó không muốn nhìn, nó dùng cả bàn tay hoặc cánh tay bịt mắt lại. Khi đứa trẻ lớn hơn, các điệu bộ của tay và mặt xảy ra nhanh và tinh tế hơn. Nhưng mỗi lúc nó nói dối, cố che giấu sự thật hoặc nhìn thấy điều dối trá thì những điệu bộ này vẫn xuất hiện.
Những điệu bộ của tay và mặt này cũng thường gắn với sự nghi ngờ, không chắc chắn hoặc cường điệu. Trong một tình huống đóng vai, Desmond Morris đã tiến hành một cuộc nghiên cứu mà theo đó, các y tá được yêu cầu nói dối bệnh nhân về tình trạng sức khỏe của họ. Kết quả cho thấy, những y tá nói dối sử dụng điệu bộ của tay và mặt nhiều hơn những y tá nói thật. Cả đàn ông và phụ nữ đều tăng số lần nuốt nước bọt khi họ nói dối, nhưng cử chỉ này thường chỉ nhận thấy ở đàn ông vì trái cổ của họ to hơn.
“Tôi không có quan hệ tình dục với người phụ nữ đó”, chính trị gia vừa nói vừa nuốt nước bọt và xoa mũi.
Như đã đề cập ở phần đầu của cuốn sách này, chúng ta sẽ phân tích và thảo luận các điệu bộ đơn lẻ, nhưng cần lưu ý đây không phải là cách mà chúng xuất hiện. Các điệu bộ thường là một phần của cụm điệu bộ nên chúng ta cần nghiên cứu chúng như nghiên cứu các từ trong một câu, nghĩa là liên hệ chúng với từ khác và ngữ cảnh chung, nơi chúng được sử dụng. Khi ai đó dùng điệu bộ của tay và mặt thì không có nghĩa là lúc nào họ cũng nói dối. Tuy nhiên, điều ấy cho thấy có khả năng họ đang giấu thông tin. Hãy quan sát thêm những cụm điệu bộ khác để có thể khẳng định hay bác bỏ phán đoán của bạn. Quan trọng là bạn nên tránh giải thích điệu bộ của tay và mặt một cách độc lập.
Mặc dù không có một động tác đơn lẻ, một biểu hiện hay một cử động nào của gương mặt đáng tin cậy đến độ khẳng định được ai đó đang nói dối nhưng bạn có thể học một số cụm điệu bộ để làm tăng cơ hội nhận ra lời nói dối.
Cách gương mặt tiết lộ sự thật
Để che giấu lời nói dối, chúng ta sử dụng những biểu hiện trên gương mặt nhiều hơn những bộ phận khác trên cơ thể. Chúng ta thường cười, gật đầu và nháy mắt khi muốn lấp liếm điều gì đó nhưng không may là các dấu hiệu cơ thể của chúng ta lại tiết lộ sự thật. Bởi những điệu bộ cơ thể và các dấu hiệu cảm xúc thể hiện trên gương mặt thiếu sự hòa hợp với nhau mà chúng ta không hề hay biết.
Những điểm không hòa hợp xuất hiện thoáng qua trên gương mặt tiết lộ sự mâu thuẫn trong cảm xúc.
Nếu chúng ta cố che giấu một lời nói dối hoặc một ý nghĩ chợt lóe lên trong đầu, hành động đó có thể được biểu hiện trên gương mặt của chúng ta trong giây lát. Chúng ta thường hiểu việc ai đó sờ mũi thật nhanh là vì ngứa, chống tay lên mặt nghĩa là họ rất quan tâm đến chúng ta mà chẳng hề nghi ngờ rằng chúng ta đang làm họ chán ngấy. Chẳng hạn, chúng tôi đã quay phim cảnh một người đàn ông đang nói về việc ông ta và mẹ vợ hợp ý nhau như thế nào. Nhưng mỗi lần nhắc đến tên bà mẹ vợ thì mép trái ông ta lại nhếch lên trong tích tắc. Điều đó đã hé lộ cho chúng tôi biết cảm xúc thật của ông ta.
Phụ nữ nói dối giỏi nhất và đó là sự thật
Trong cuốn Why Men Lie & Women Cry (Tại sao đàn ông nói dối và phụ nữ khóc) nxb Orion, chúng tôi có nói rằng nhờ giỏi đọc cảm xúc hơn nam giới nên phụ nữ dễ dàng thuyết phục người khác bằng một lời nói dối nghe lọt lỗ tai. Đặc điểm này có thể được nhìn thấy ở những bé gái cùng khóc theo các bé khác lúc ban đầu, sau đó chúng làm cho các bé khác khóc chỉ bằng cách òa khóc bất cứ lúc nào. Tiến sĩ Sanjida O’Connell, tác giả cuốn sách Mindreading (Đọc được ý nghĩ), đã tiến hành một cuộc nghiên cứu kéo dài trong 5 tháng về cách chúng ta nói dối. Cuối cùng, bà cũng đưa ra kết luận tương tự, phụ nữ nói dối giỏi hơn và tinh vi hơn đàn ông rất nhiều. Nam giới hay nói dối bằng vài câu đơn giản như: “Anh nhỡ xe Buýt” hoặc “Điện thoại di động của anh hết pin, đó là lý do tại sao anh đã không gọi em”. Ngoài ra, bà còn phát hiện những người hấp dẫn dễ chiếm được lòng tin hơn là những người không hấp dẫn. Đó là lý do giải thích việc các nhà lãnh đạo như John F Kennedy và Bill Clinton có thể thoát tội sau tất cả những chuyện tày đình họ gây ra.
Lý do tại sao nói dối rất khó
Như chúng tôi đã nói ở chương 3, hầu hết mọi người đều tin rằng khi một ai đó đang nói dối thì họ mỉm cười nhiều hơn bình thường, nhưng nghiên cứu lại cho kết quả ngược lại, nghĩa là người ta mỉm cười ít đi. Trở ngại khi nói dối là suy nghĩ tiềm thức luôn hoạt động tự động và độc lập với lời nói dối, vì thế ngôn ngữ cơ thể đã vô tình vạch trần chúng ta. Đây là lý do tại sao những người hiếm khi nói dối dễ dàng bị phát hiện, bất kể câu chuyện của họ nghe có vẻ thuyết phục đến mức nào. Ngay giây phút họ bắt đầu nói dối, ngôn ngữ cơ thể của họ sẽ phát ra các dấu hiệu mâu thuẫn, mang đến cho chúng ta cảm giác rằng họ không nói thật. Trong khi nói dối, suy nghĩ tiềm thức phát ra một thứ “tác nhân hồi hộp”, nó được thể hiện dưới dạng những điệu bộ mâu thuẫn với lời nói. Những người nói dối chuyên nghiệp như các chính trị gia, luật sư, diễn viên và phát thanh viên truyền hình đã trau chuốt những điệu bộ cơ thể của họ đến mức khó mà “nhận biết” được đó là lời nói dối và người ta bị hớp hồn vào đó.
Những người này nói dối theo một trong hai cách sau. Cách thứ nhất, họ tập luyện các điệu bộ “tạo cảm giác” như thật khi họ nói dối, nhưng cách này chỉ có tác dụng nếu họ tập nói dối thường xuyên trong một thời gian dài. Cách thứ hai, họ hạn chế sử dụng các điệu bộ để không phải thể hiện bất cứ điệu bộ tích cực hay tiêu cực nào khi nói dối. Nhưng cách này cũng không đơn giản !
Thông qua luyện tập, những người nói dối có thể trở nên có sức thuyết phục, hệt như các diễn viên.
Hãy làm thử bài kiểm tra nhanh này: cố ý nói dối với người đối diện cũng như cố tỉnh táo để kìm nén tất cả các điệu bộ cơ thể của bạn. Dù bạn có cố gắng che giấu chúng thì nhiều điệu bộ vô cùng tinh vi vẫn được bộc lộ. Những điệu bộ này bao gồm các cơ mặt co giật, sự giãn nở và thu hẹp con ngươi, đổ mồ hôi, má đỏ, tốc độ nháy mắt tăng từ 10 lên 50 lần trong một phút cùng nhiều dấu hiệu tinh vi khác cho thấy sự dối trá. Nghiên cứu từ băng ghi hình cho thấy, các điệu bộ này chỉ xảy ra trong chớp mắt và chỉ những người phỏng vấn chuyên nghiệp, nhân viên bán hàng hay người rất mẫn cảm mới có thể nhận biết chúng.
Rõ ràng là để nói dối thành công, bạn cần phải “giấu” cơ thể của mình. Đó là lý do tại sao trong các buổi thẩm vấn, người bị xét hỏi phải ngồi vào một cái ghế không bị che khuất hoặc ngồi dưới ánh đèn, sao cho người thẩm vấn có thể nhìn thấy toàn bộ cơ thể của người bị thẩm vấn, lúc này những lời nói dối của họ sẽ dễ bị phát hiện hơn. Việc nói dối cũng suôn sẻ hơn nếu bạn ngồi tại bàn, ngó qua hàng rào hoặc nhìn từ phía sau cánh cửa khép kín vì lúc đó, cơ thể của bạn được che khuất một phần. Tuy nhiên, cách tốt nhất để nói dối là nói qua điện thoại hoặc viết mail !
Tám điệu bộ nói dối thường gặp nhất
1. Che miệng
Ở điệu bộ này, não điều khiển bàn tay che miệng lại một cách vô thức nhằm ngăn chặn những lời nói dối đang được thốt ra. Đôi khi người ta che miệng chỉ bằng vài ngón tay thay vì cả một bàn tay khép chặt, nhưng ý nghĩa của chúng đều giống nhau.
Một số người cố ngụy trang điệu bộ che miệng bằng cách giả vờ ho. Những diễn viên thủ vai kẻ cướp hoặc tội phạm thường dùng điệu bộ này trong các cảnh bàn tính kế hoạch hành động cùng đồng bọn hoặc khi bị cảnh sát tra khảo, cố ý để khán giả thấy rằng họ đang giấu diếm điều gì đó hoặc không thành thật.
Nếu một người che miệng khi đang nói, rất có thể là họ đang nói dối. Còn nếu họ dùng điệu bộ này lúc bạn đang nói thì có khả năng, họ cảm thấy bạn đang che giấu điều gì đó. Một trong những tình huống gây bối dối tại hội nghị mà người diễn thuyết có thể gặp phải là lúc nhìn thấy các thính giả che miệng trong khi ông ta phát biểu. Lúc này, người thuyết trình nên ngừng lại để hỏi: “Có quí vị nào thắc mắc gì không ?” hoặc “Tôi thấy một số người không đồng ý. Xin hãy nêu câu hỏi” Cách cho phép khán giả đưa ra những ý kiến phản hồi sẽ tạo cơ hội cho người thuyết trình nói rõ quan điểm và giải đáp thắc mắc. Trường hợp thính giả ngồi khoanh tay thì diễn giả cũng nên hỏi tương tự.
Ngoài ra, điệu bộ che miệng cũng có thể xuất hiện dưới hình thức tưởng như vô nghĩa là điệu bộ “suỵt”, khi ấy một ngón tay được đặt thẳng đứng che ngang môi. Đây là điệu bộ rất có thể đã được cha, mẹ một đứa trẻ sử dụng khi nó còn nhỏ. Lớn lên, đứa trẻ ấy sử dụng điệu bộ này nhằm tự nhủ bản thân đừng tiết lộ những cảm nhận của mình. Vấn đề là điệu bộ “suỵt” đã báo cho bạn biết rằng có điều gì đó đang được giữ lại.
2. Sờ mũi
Điệu bộ sờ mũi đôi khi chỉ là động tác xoa nhanh bên dưới mũi vài lần hoặc chỉ một lần và nhanh đến mức gần như không thể nhìn thấy. Phụ nữ thường vuốt mũi nhanh hơn đàn ông, có thể là để tránh làm trôi mất lớp phấn trang điểm.
Điều quan trọng cần nhớ là động tác sờ mũi phải được hiểu theo cụm và ngữ cảnh, bởi những người bị dị ứng mũi với phấn hoa hay bị cảm lạnh cũng làm điệu bộ này.
Những nhà khoa học thuộc cơ sở Nghiên cứu, Điều trị Thính giác và Vị giác ở Chicago phát hiện rằng khi bạn nói dối, một chất hóa học có tên là Catecholamin sẽ được tiết ra, làm cho các mô bên trong mũi sưng lên. Các nhà khoa học trên đã sử dụng các máy ghi hình đặc biệt để quay lại đường máu lưu thông trong cơ thể. Kết quả cho thấy, việc cố ý nói dối còn làm tăng huyết áp. Như vậy, nghiên cứu này đã chứng minh được mũi của con người nở phồng lên khi nói dối là do máu lưu thông, đây được coi là “Hiệu ứng Pinocchio”. Huyết áp tăng làm mũi bị căng phồng khiến cho các đầu dây thần kinh trong mũi ngứa ra và dẫn đến hành động xoa mũi thật mạnh để đỡ “ngứa”.
Tuy chỗ sưng lên không thể nhìn thấy bằng mắt thường nhưng có vẻ như đây là nguyên nhân gây ra điệu bộ sờ mũi. Triệu chứng này cũng xảy ra khi ai đó đau khổ, lo lắng hoặc tức giận.
Chuyên gia thần kinh học người Mỹ Alan Hirsch và chuyên gia tầm thần học Charles Wolf đã phân tích lời khai của Bill Clinton trước ban bồi thẩm về chuyện ông lăng nhăng với Monica Lewinsky. Kết quả cho thấy khi nói thật, Bill Clinton hiếm khi sờ mũi, còn khi nói dối thì ông nhíu mày trong giây lát trước lúc trả lời câu hỏi và cứ cách 4 phút lại sờ mũi một lần, cả thảy 26 lần.
Những cuộc nghiên cứu được thực hiện bằng các máy quay chiếu vào cơ thể cũng cho thấy, dương vật của một người đàn ông sẽ cương cứng lên vì máu lưu thông khi anh ta nói dối. Lẽ ra ban hội thẩm nên tụt quần ông Bill Clinton xuống thì hơn.
Grand Jury - công tố viên hỏi: “Thưa ngài Clinton, tại sao con gà lại băng qua đường ?”
Bill Clinton: “Ý ông nói “Gà” là sao ? Ông làm ơn định nghĩa từ “Gà” ở đây. Và tôi đã không băng qua đường với con gà đó” .
Bill Clinton: “Ý ông nói “Gà” là sao ? Ông làm ơn định nghĩa từ “Gà” ở đây. Và tôi đã không băng qua đường với con gà đó” .
3. Ngứa mũi
Một người bị ngứa mũi thường cố ý xoa hoặc gãi mũi cho đỡ ngứa. Hành động này không giống với hành động vuốt nhẹ của điệu bộ sờ mũi. Cũng tương tự như điệu bộ che miệng, điệu bộ sờ mũi được cả người nói sử dụng để che đậy những lời dối trá, lẫn người nghe thực hiện khi họ nghi ngờ lời người nói. Trong khi đó, ngứa mũi thường là một điệu bộ độc lập, được lặp đi lặp lại và không liên quan gì đến toàn bộ cuộc trò chuyện.
4. Giụi mắt
Như hình mình họa “Ba con khỉ khôn ngoan”, một trong ba con khỉ khôn ngoan bịt mắt khi nói: “Không nhìn điều xấu xa”. Khi trẻ em không muốn thấy điều gì đó, chúng sẽ dùng một hoặc cả hai tay để che mắt lại. Còn người lớn khi tránh nhìn một điều không vừa ý, rất có thể họ sẽ giụi mắt. Não điều khiển tay giụi mắt nhằm cố ngăn việc nhìn thấy điều dối trá, đáng nghi, không hài lòng hoặc để tránh nhìn vào mặt của người đang bị lừa dối. Đàn ông thường giụi mắt rất mạnh và quay đi nếu đó là lời nói dối trắng trợn. Phụ nữ ít dùng điệu bộ này hơn. Thay vào đó, họ sẽ chạm nhẹ vào ngay bên dưới mắt bởi hai lí do: Hoặc là bản năng của phái nữ khiến họ tránh thể hiện những điệu bộ thô kệch, hoặc là họ không muốn làm phai đi lớp trang điểm. Nữ giới cũng tránh cái nhìn chằm chằm của người nghe bằng cách quay mặt đi.
“Lying throught your teeth” (Nói dối một cách trơ trẽn) là cụm từ thường được dùng để ám chỉ điệu bộ nghiến răng và mỉm cười giả tạo, kết hợp với giụi mắt. Đây là điệu bộ hay được các diễn viên điện ảnh sử dụng để diễn tả sự không thành thật và xuất hiện khá phổ biến ở những nền văn hóa “lịch sự” như văn hóa Anh. Người Anh không thích nói cho bạn biết chính xác điều họ đang nghĩ.
5. Nắm lấy tai
Hãy hình dung tình huống khi bạn nói với ai đó: “Cái này giá chỉ có 300 bảng thôi” mà người ấy giật tai của họ rồi quay sang một bên và lẩm bẩm: “Nghe có vẻ bộn tiền đấy !” Điệu bộ này là một nỗ lực nhằm “Không nghe điều không hay” bằng cách đặt tay ở đâu đó xung quanh tai, bên trên tai hay giật mạnh dái tai. Đây là phiên bản của điệu bộ đặt tay lên che cả hai tai mà trẻ con sử dụng khi không muốn nghe những lời khiển trách của cha mẹ. Các biến thể khác của điệu bộ này gồm có: xoa phía sau tai, ngoáy tai – động tác đầu ngón tay xoáy tới xoáy lui bên trong tai, kéo dái tai hoặc bẻ cong vành tai về phía trước để che lỗ tai.
Ngoài ra, điệu bộ nắm lấy tai cũng có thể hàm ý người nào đó đã nghe đủ hoặc đang muốn nói. Và giống như điệu bộ sờ mũi, điệu bộ này cũng hay được những người đang lo lắng sử dụng. Thái tử Charles thường nắm lấy tai lẫn sờ mũi mỗi khi ông bước vào căn phòng chật ních người hoặc đi ngang đám đông. Điệu bộ này cho biết ông ta đang lo lắng, bởi chúng ta chưa bao giờ nhìn thấy ông dùng chúng khi đã yên vị trong xe hơi.
Tuy nhiên, tại Ý, điệu bộ nắm lấy tai dùng để chỉ một người không ham tính nam hoặc đồng tính nam.
6. Gãi cổ
Trong điệu bộ gãi cổ, ngón trỏ - thông thường ở bàn tay thuận – gãi một bên cổ ở dưới dái tai. Theo quan sát của chúng tôi, trung bình một người gãi cổ 5 lần, ít khi dưới 5 lần. Đây là dấu hiệu chỉ sự nghi ngờ, không chắc chắn và là điệu bộ đặc trưng ở những người hay nói: “Tôi không chắc là tôi đồng ý”. Rất dễ nhận thấy điệu bộ gãi cổ khi lời nói mâu thuẫn với điệu bộ. Ví dụ, nếu ai đó gãi cổ khi nói các câu đại loại như: “Tôi có thể hiểu cảm giác của anh” thì thực chất anh ta không hiểu gì cả !.
7. Kéo cổ áo
Desmond Morris là một trong những người đầu tiên phát hiện ra rằng lời nói dối gây cảm giác ngứa ran tại một số mô nhạy cảm trên mặt và cổ. Do đó, người ta thường phải cọ hoặc gãi để bớt ngứa. Điều này giải thích tại sao những người cảm thấy không chắc chắn thường gãi cổ hay những người đang nói dối, sợ bị bắt bẻ lại kéo cổ áo. Khi một người nói dối nào đó cảm thấy bạn đang nghi ngờ anh ta thì huyết áp của anh ta sẽ tăng lên, gây đổ mồ hôi ở cổ.
Điệu bộ kéo cổ áo cũng xảy ra khi ai đó cảm thấy tức giận hoặc không hài lòng và cần kéo cổ áo thấp xuống cho thoáng cổ. Khi thấy người nào đó sử dụng điệu bộ này thì bạn hãy hỏi: “Xin anh vui lòng lặp lại điều đó” hoặc “Xin anh vui lòng làm rõ điểm đó” để cho người sắp lừa dối phải từ bỏ ý định.
8. Đút ngón tay vào miệng
Đây là hành động vô thức ở những người muốn tìm lại cảm giác an toàn như đứa trẻ đang bú mẹ khi họ cảm thấy căng thẳng. Trẻ con ngậm ngón tay cái hay mép chăn thay cho vú mẹ, còn người lớn thì đút ngón tay vào miệng, ngậm điếu thuốc, tẩu thuốc, cây viết, mắt kính hoặc nhai kẹo cao su.
Hầu hết các đông tác của tay và miệng đều có liên quan đến hành vi nói dối hay lừa dối, nhưng điệu bộ đút ngón tay vào miệng là biểu hiện bên ngoài của nhu cầu cần trấn tĩnh bên trong. Vì vậy, đông thái tích cực với một người đang làm điệu bộ này là đem lại cho họ sự tin cậy và cảm giác an toàn.
Điệu bộ đánh giá và chần chừ
Người diễn thuyết giỏi được xem là người có thể dựa vào “trực giác” để biết khi nào thính giả đã nghe đủ. Một nhân viên bán hàng giỏi phải nhận biết được mối quan tâm của khách hàng, đồng thời biết cách đánh trúng “điểm yếu” của họ. Bất kỳ người dẫn chương trình nào cũng đều cảm thấy trống trải khi thuyết trình trước những thính giả tiết kiệm lời hoặc chỉ ngồi im quan sát. May thay, một số điệu bộ bằng tay và má hay bằng tay và cằm có thể được sử dụng làm nhiệt kế kiểm tra độ nhiệt tình hay thờ ơ của người khác, cũng như cho người diễn thuyết biết họ đang làm tốt công việc đến mức nào.
Sự nhàm chán
Khi người nghe chống tay lên cằm thì đó là dấu hiệu cho biết họ bắt đầu cảm thấy chán. Trong điệu bộ này, bàn tay nâng đầu lên nhằm ngăn họ không ngủ gật, đồng thời cánh tay và bàn tay chống cằm tiết lộ mức độ buồn chán của họ. Hành động này thường bắt đầu bằng việc nâng cằm bằng ngón cái, đến khi mất dần sự thích thú thì dùng nắm tay để đỡ cằm. Trong trường hợp người nghe dùng cả bàn tay đỡ lấy đầu (xem hình minh họa) điều đó có nghĩa, họ đã mất hết hứng thú. Dấu hiệu buồn chán tột bậc xuất hiện lúc họ lấy cả hai tay đỡ toàn bộ đầu, đồng thời ta có thể nghe rõ tiếng ngáy !
Việc các thính giả gõ ngón tay lên bàn và nhịp chân liên tục trên sàn thường làm cho những diễn giả chuyên nghiệp hiểu nhầm là dấu hiệu buồn chán. Nhưng thật ra, nó thể hiện thái độ thiếu kiên nhẫn. Nếu dấu hiệu này xuất hiện trong lúc bạn nói chuyện với một nhóm người thì bạn cần phải áp dụng một động thái chiến lược là buộc người gõ ngón tay hoặc nhịp chân tham gia vào cuộc trò chuyện để họ không gây ảnh hưởng tiêu cực đến những người khác. Bất kỳ thính giả nào thực hiện các dấu hiệu vừa nêu cũng có ý báo cho diễn giả biết là đã đến lúc ông ta nên kết thúc bài nói chuyện.
“Ông nói mớ phải không ?” người nghe hỏi.
“Không phải”, người nói đáp lại.
“Vậy xin vui lòng đừng nói trong khi tôi ngủ”
“Không phải”, người nói đáp lại.
“Vậy xin vui lòng đừng nói trong khi tôi ngủ”
Tốc độ gõ ngón tay hay nhịp chân có liên quan tới mức độ sốt ruột của người nghe. Nhịp gõ càng nhanh nghĩa là họ càng thiếu kiên nhẫn.
Các điệu bộ đánh giá
Điệu bộ đánh giá được thể hiện bằng bàn tay nắm lại tựa vào cằm hoặc má và thường thì ngón trỏ chĩa lên. Tư thế này sẽ chuyển thành tư thế lòng bàn tay đỡ lấy cằm khi người thực hiện bắt đầu mất hứng thú nhưng vẫn muốn tỏ ra quan tâm vì phép lịch sự.
Người quản lý cấp trung thường dùng điệu bộ đánh giá để giả vờ quan tâm đến vị chủ tịch công ty mỗi khi ông này trình bày các bài phát biểu buồn chán, tẻ nhạt. Tuy nhiên, không may là hành động bàn tay bắt đầu đỡ lấy đầu (theo bất kì hình thức nào) đã tiết lộ sự thật và rất có thể sẽ khiến vị chủ tịch nhận thấy một số nhân viên của mình không thành thật hoặc đang dùng chiêu tâng bốc giả tạo.
Bàn tay tựa nhẹ vào má nhưng không đỡ lấy đầu biểu lộ sự quan tâm đích thực. Còn khi ngón trỏ chỉ thẳng lên má và ngón cái đỡ cằm, có nghĩa người nghe đang có suy nghĩ tiêu cực hoặc chỉ trích về người nói hay đề tài của họ. Trong vài trường hợp, ngón trỏ có thể giụi mắt hoặc đẩy mắt lên cho thấy người nghe vẫn còn giữ ý nghĩ tiêu cực.
Người ta thường hiểu nhầm điệu bộ đánh giá là dấu hiệu thích thú, nhưng thực ra, ngón cái chống cằm lại bộc lộ thái độ chỉ trích của người nghe. Việc giữ một cụm điệu bộ có liên quan đến thái độ người thực hiện, nên người nào duy trì cụm điệu bộ đánh giá càng lâu thì thái độ chỉ trích của họ sẽ càng kéo dài. Có thể xem cụm điệu bộ này là dấu hiệu cho thấy người nói cần có hành động tức thì, hoặc lôi kéo người nghe vào câu chuyện hoặc kết thúc cuộc nói chuyện. Ngoài ra, một biện pháp đơn giản làm thay đổi thái độ người nghe là đưa vật gì đó cho họ để người đó đổi tư thế.
Người dự phỏng vấn đang nói dối
Chúng tôi đã phỏng vấn một người đàn ông nước ngoài đến xin dự tuyển vào công ty chúng tôi. Suốt cuộc phỏng vấn, anh ta cứ bắt chéo chân và khoanh tay (dùng cụm điệu bộ đánh giá phê phán), lòng bàn tay khép lại đồng thời thường xuyên quay mặt đi. Rõ ràng là anh ta lo lắng điều gì đó, nhưng trong phần đầu cuộc phỏng vấn, chúng tôi không có đủ thông tin để đánh giá chính xác những điệu bộ tiêu cực của anh ta. Khi chúng tôi đặt câu hỏi về các người chủ trước, thời gian anh ta làm việc ở quê nhà, anh ta đã trả lời kèm theo một loạt điệu bộ giụi mắt, sờ mũi và tránh nhìn thẳng. Cuối cùng, chúng tôi quyết định không tuyển dụng người này vì những gì chúng tôi thấy đều mâu thuẫn với điều anh ta nói. Tuy nhiên, vì hiếu kỳ về các điệu bộ giả tạo đó nên chúng tôi đã kiểm tra thông tin từ những người cung cấp tin ở nước ngoài và phát hiện rằng anh ta đã khai man về quá khứ của mình. Chắc hẳn, anh ta cho rằng nhà tuyển dụng ở một nước khác sẽ không nhọc công kiểm tra thông tin từ những người cung cấp ở nước ngoài. Nếu không hiểu được các dấu hiệu ngôn ngữ cơ thể, có lẽ chúng tôi đã phạm sai lầm vì thuê anh ta.
Vuốt cằm
Lần tới, nếu có cơ hội thảo luận với một nhóm người, bạn hãy quan sát họ thật cẩn thận trong khi đưa ra ý kiến. Có thể bạn sẽ thấy rằng đa số họ đều đưa một bàn tay lên mặt và dùng điệu bộ đánh giá. Khi gần kết thúc bài thuyết trình, bạn hãy yêu cầu họ phát biểu hoặc đưa ra đề xuất. Lúc này, họ sẽ dừng điệu bộ đánh giá và bắt đầu điệu bộ vuốt cằm. Đây là dấy hiệu cho thấy họ đang suy nghĩ để đưa ra quyết định.
Khi bạn yêu cầu người nghe đưa ra quyết định và họ bắt đầu vuốt cằm thì các điệu bộ theo sau đó sẽ cho bạn biết họ đồng ý hay phản đối. Lúc này, tốt nhất là bạn giữ im lặng, đồng thời quan sát những điệu bộ kế tiếp của họ. Chúng báo hiệu họ đã quyết định. Chẳng hạn, nếu theo sau điệu bộ vuốt cằm là điệu bộ khoanh tay, bắt chéo chân và ngồi thụt vào trong ghế, thì chắc chắn câu trả lời của họ sẽ là “không”. Sự quan sát này sớm mách bảo bạn nêu lại các đề nghị trước khi người nghe từ chối và làm cho cuộc thỏa thuận diễn biến xấu đi.
Ngược lại, nếu theo sau động tác vuốt cằm là điệu bộ cúi về phía trước, cánh tay mở rộng, hoặc tiếp tục lắng nghe lời đề nghị của bạn hoặc xem các hàng mẫu, thì có khả năng bạn sẽ nhân được câu trả lời “đồng ý” và có thể tiến tới thỏa thuận.
Cụm điệu bộ trì hoãn
Với người đeo mắt kính, thay vì dùng điệu bộ vuốt cằm khi đưa ra quyết định, người này sẽ thực hiện nối tiếp cụm điệu bộ đánh giá bằng cách gỡ mắt kính ra và đút một gọng kính vào miệng. Còn người hút thuốc lá sẽ rít một hơi thuốc. Hành động ngậm viết hoặc ngón tay của người nào đó khi được yêu cầu đưa ra quyết định là dấu hiệu cho biết họ cảm thấy phân vân và cần được trấn an. Vật ngậm trong miệng cho phép họ trì hoãn cũng như xoa dịu cảm giác bị hối thúc phải đưa ra câu trả lời ngay lập tức.
Đôi khi các điệu bộ buồn chán, đánh giá và đưa ra quyết định được kết hợp lại, mỗi điệu bộ bộc lộ những thái độ khác nhau của người thực hiện.
Hình minh họa sau đây cho thấy điệu bộ đánh giá chuyển sang cằm hoặc bàn tay có thể tạo thành động tác vuốt cằm. Người này đang đánh giá lời đề nghị, đồng thời rút ra kết luận.
Khi người nghe mất dần hứng thú với người nói thì đầu của họ bắt đầu tựa lên tay. Hình minh họa bên dưới thể hiện thái độ thờ ơ của người nghe thông qua điệu bộ đánh giá với ngón cái đỡ cằm
Điệu bộ xoa và vỗ đầu
Khi bạn nói ai đó “đang làm tôi chán ngấy đến tận cổ” nghĩa là bạn đề cập đến phản ứng cương lên của các cơ nhỏ trên cổ, thường được gọi là hiện tượng nổi da gà. Lúc này, lớp da có dính lông ở cổ - thực ra không hiện hữu – bị dựng đứng lên, tạo cho bạn vẻ đáng sợ, bởi vì bạn đang cảm thấy bị đe dọa hay tức giận. Điều này tương tự như phản ứng “xù lông” của một con chó đang tức giận khi phải đương đầu với con chó khác có khả năng sẽ là kẻ thù của nó. Phản ứng nêu trên làm cho các bạn cảm thấy ngứa ran ở sau cổ mỗi khi bạn tức giận hay sợ hãi. Thông thường, bạn sẽ xoa tay lên cổ để giảm bớt cảm giác ngứa ngáy này.
Giả sử bạn nhờ ai đó giúp bạn một việc nhỏ và họ quên thực hiện nó. Khi bạn hỏi họ kết quả, họ vỗ vỗ trán hoặc sau cổ như thể họ đang tự đánh mình. Mặc dù vỗ ở vị trí nào đều biểu thị sự quên khuấy đi mất, nhưng quan trọng là họ vỗ ở trán hay sau cổ. Nếu vỗ trán thì đây là dấu hiệu cho thấy họ không sợ bạn nhắc đến sự đãng trí của họ. Còn nếu họ vỗ ở sau cổ để làm dịu các cơ cương đang dựng lên thì điều đó có nghĩa là bạn đã khiến họ “chán ngấy đến tận cổ” theo đúng nghĩa đen vì đề cập đến việc mà họ quên làm. Còn nếu họ vỗ mông thì...
Gerard Nierenberg, thuộc Học viện Đàm phán New York (Negotiation Institute) phát hiện rằng người hay xoa sau cổ thường có khuynh hướng tiêu cực hoặc chỉ trích, trong khi người hay xoa trán để diễn tả lỗi lầm của mình thường cởi mở và dễ gần hơn.
Để hiểu chính xác các điệu bộ của tay và mặt trong tình huống nhất định cần phải mất nhiều thời gian quan sát. Khi thấy một người thực hiện bất kì điệu bộ của tay và mặt nào đã được bàn đến trong chương này thì nhiều khả năng, họ đang có suy nghĩ tiêu cực. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là suy nghĩ tiêu cực ấy có ý nghĩa gì ? Đó có thể là sự nghi ngờ, dối trá, không chắc chắn, cường điệu, lo lắng hay nói dối một cách trơ trẽn. Kỹ năng thực sự chính là khả năng nhận biết thái độ tiêu cực nào mới đúng là thái độ của họ. Để đạt được điều này, tốt nhất là phân tích những điệu bộ xuất hiện trước điệu bộ của tay và mặt, đồng thời hiểu chúng theo ngữ cảnh.
Lý do tại sao Bob luôn thua cờ
Chúng tôi có một đồng nghiệp tên Bob, ông ấy rất thích chơi cờ. Chúng tôi đã thách đấu với Bob rồi bí mật quay phim lại trận đấu để phân tích ngôn ngữ cơ thể của ông ấy. Cuộn phim cho thấy Bob thường xoa tai hoặc sờ mũi mỗi khi ông ấy không chắc về nước đi kế tiếp. Ngoài ra, lúc chúng tôi thể hiện ý định di chuyển một quân cờ bằng cách chạm hờ nó thì ngôn ngữ cơ thể Bob tiết lộ suy nghĩ của ông ấy về nước đi dự kiến này. Nếu cảm thấy có thể đánh bại được nước cờ đó và nghĩ ra nước phản công thì Bob sẽ biểu hiện sự tự tin bằng điệu bộ chắp tay hình tháp chuông. Ngược lại, nếu không chắc chắn hoặc không hài lòng, ông ấy sẽ dùng điệu bộ che miệng, nắm lấy dái tai hoặc gãi cổ. Mọi việc xảy ra theo dự đoán khi chúng tôi bí mật giải thích các dấu hiệu của Bob cho những thành viên khác trong nhóm chơi cờ của chúng tôi. Chẳng bao lâu sau, đa số họ đều có thể đánh bại ông bạn Bob tội nghiệp bằng cách đoán trước những suy nghĩ của ông ấy thông qua ngôn ngữ cơ thể của ông. Bob đã không được tặng một bản của cuốn sách này !
Ý nghĩa kép
Trong cuộc phỏng vấn phân vai có quay video, người được phỏng vấn đột nhiên che miệng và xoa mũi sau khi nghe chúng tôi hỏi một câu. Điệu bộ này diễn ra trong vài giây ngay trước khi trả lời, sau đó anh ta trở lại tư thế thoải mái. Từ đầu cho đến lúc đó, người được phỏng vấn vẫn giữ tư thế thoải mái: không cài khuy áo khoác, để lộ lòng bàn tay, gật đầu và cúi về phía trước mỗi khi trả lời câu hỏi. Vì vậy, chúng tôi đã nghĩ đây là các điệu bộ đơn lẻ hoặc không liên quan đến ngữ cảnh. Khi chúng tôi hỏi anh ta về điệu bộ này, anh ta trả lời rằng khi được đặt câu hỏi, anh ta nghĩ đến hai hướng trả lời: Một là tiêu cực, hai là tích cực. Lúc nghĩ đến câu trả lời tích cực anh ta bèn bỏ tay ra và tỏ vẻ thoải mái. Sự hoài nghi của anh ta về phản ứng có thể có của người phỏng vấn đối với câu trả lời tiêu cực đã dẫn đến điệu bộ che miệng đột ngột.
Điều này giải thích lý do tại sao điệu bộ của tay và mặt rất dễ bị hiểu nhầm, vì thế người ta dễ đưa ra kết luận sai lầm.
những kiến thức này rất hay & bổ ích cho X lắm.Trả lờiXóa
thanks bạn D4U nhé.
:) cảm ơn X động viên, chúc X một ngày mới tốt lành !Xóa
Hay ghê, đọc mà hiểu ra nhiềuTrả lờiXóa
=yXóa
Mình rất có hứng thú với những bài viết hay đề tài nghiên cứu về body language như thế này!Trả lờiXóa
Cảm ơn bạn! Nếu có nữa, xin cho mình hướng dẫn chi tiếp để tiếp cận nhé!
Chúc bạn vui :)
@Krum Chào ban ! cảm ơn bạn đã ghé blog.Trả lờiXóa
mình vẫn đang post tiếp những chương còn lại của cuốn The definitive book of Body language, bạn thường xuyên ghé đọc nhé
Mình có làm một bài index ở đây để tiện theo dõi :):http://www.viettalk.info/2012/03/ngon-ngu-co-index.html
bài viết thực sự rất hay. Cảm ơn chú đã post lên ^^Trả lờiXóa
cháu rất đam mê về tâm lý học. Nhưng cháu chưa qua lớp đào tạo nào. Vì vậy chú có thể cho cháu xin nick yh hay địa chỉ gmail để trao đổi đc k ạ ^_^
Cảm ơn bạn đã quan tâm blog, về trao đổi bạn có thể like trang Fan FB của mình và để lại lời nhắn, hoặc liên lạc qua email: quyet@dinhpsy.com, mình ít dùng k dùng yahoo :)Xóa

markdown:
**Giải mã các điệu bộ của tay và mặt**
![]()
Nếu chỉ nói toàn sự thật hay nói toạc ra những suy nghĩ trong đầu với hết thảy những người bạn gặp gỡ thì sẽ dẫn đến hậu quả gì đây ? Ví dụ:
Bạn nói với sếp:
*“Xin chào sếp – Ông là kẻ bất tài”*
Nhân viên nam nói với một khách hàng nữ:
*“Cảm ơn cô đã mua hàng, cô Susan. Cô có một bộ ngực mới săn chắc và tuyệt vời làm sao !”*
Người phụ nữ nói với anh hàng xóm:
*“Cảm ơn anh đã mua giúp tôi mấy món đồ tạp hóa. Anh có một cái mông rắn chắc thật hấp dẫn, nhưng kẻ chết tiệt nào đã cắt mái tóc của anh vậy ?”*
Bạn nói với mẹ vợ:
*“Rất vui được gặp lại mẹ - bà già hay chõ mũi vào chuyện của người khác”*
Khi được một người phụ nữ hỏi:
*“cái áo đầm này làm tôi trông mập lắm không ?”*thì bạn trả lời ra sao ? Nếu là đàn ông và biết điều gì tốt cho mình thì chắc hẳn bạn sẽ nói cô ấy trông rất đẹp. Nhưng thực sự bạn lại nghĩ: *“Cái áo đầm này không làm cho cô trông béo hơn mà chính bánh ngọt và kem mới làm cho cô béo ra đấy”.*
Nếu chỉ nói sự thật với mọi người thì kết cục là không những bạn sẽ cô đơn, mà thậm chí bạn có thể nhập viện hoặc ở tù. Nói dối là thứ dầu bôi trơn mối tương tác của chúng ta với người khác, cho phép chúng ta duy trì quan hệ xã giao thân thiện. Nó được gọi là nói dối vô hại, bởi nó làm cho người khác cảm thấy thoải mái thay vì nói với họ sự thật lạnh lùng, tàn nhẫn. Các cuộc nghiên cứu cho thấy những người nói dối xã giao được mọi người yêu thích hơn những người luôn nói thật, cho dù chúng ta biết là họ đang nói dối chúng ta. Bên cạnh đó, cũng có nhiều lời nói dối đầy ác ý khi ai đó cố tình lừa chúng ta vì lợi ích cá nhân của họ.
**Nghiên cứu về lời nói dối**
Những dấu hiệu khó bị phát hiện nhất khi nói dối là những dấu hiệu được người nói kiểm soát nhiều nhất, chẳng hạn như lời nói, bởi vì người ta có thể tập đi tập lại chúng nhiều lần. Ngược lại, các manh mối đáng tin cậy nhất chứng tỏ người khác đang nói dối chính là những điệu bộ mà họ thực hiện một cách vô thức, ít được kiểm soát hoặc không thể kiểm soát được do chúng là những điều quan trọng nhất đối với họ, xét về phương diện cảm xúc.
Robert Feldman thuộc trường Đại học Massachusetts ở Amherst đã nghiên cứu 121 cặp khi trò chuyện với người thứ ba. Một phần ba số người tham gia được yêu cầu làm ra vẻ dễ thương. Một phần ba được yêu cầu làm ra vẻ có năng lực. Và những người còn lại được yêu cầu hãy là chính mình. Sau đó, Robert Feldman cho tất cả những người tham gia xem lại băng ghi hình về chính họ và yêu cầu họ xác định những lời nói dối của họ trong suốt cuộc trò chuyện, bất kể điều đó lớn hay nhỏ. Có một số lời nói vô hại, chẳng hạn như họ nói thích ai đó nhưng thực tế lại không. Trong khi ấy, cũng có những lời nói dối khác nghiêm trọng hơn, như có người tự phong mình là ngôi sao nhạc Rock. Nhìn chung, Feldman đã phát hiện ra rằng có 62% những người tham gia nghiên cứu cứ trung bình 10 phút lại nói dối khoảng hai, ba lần. Tác giả cuốn sách The Day America Told The Truth (Ngày nước Mỹ nói sự thât), James Patterson, cũng đã phỏng vấn hơn 2000 người Mỹ, và phát hiện 91% số người này thường xuyên nói dối cả ở nhà lẫn cơ quan.
“Nói thật luôn luôn là cách xử sự tốt nhất, dĩ nhiên trừ phi bạn là người nói dối tài tình.” (JK Jerome)
Vậy làm thế nào để biết được ai đó đang nói dối, nói quanh co hoặc đơn giản là đang suy nghĩ kĩ càng ? Bạn có thể học một số kỹ năng quan sát cơ bản để nhận biết các điệu bộ dối trá, câu giờ, chán nản hay đánh giá người khác. Trong chương này, bạn sẽ tìm hiểu những dấu hiệu ngôn ngữ cơ thể mà người ta vô tình để lộ. Phần đầu của chương sẽ đề cập đến hành vi nói dối và sự lừa dối.
**Ba con khỉ khôn ngoan**
Ba con khỉ ở trong hình tượng trưng cho những người không nghe, không nhìn và không nói điều ác. Các cử chỉ đơn giản bằng tay và mặt của chúng là nền tảng cho những điệu bộ dối trá của con người. Nói cách khác, khi chúng ta nhìn, nghe hay nói những lời dối trá, có thể chúng ta sẽ cố lấy tay che miệng, bịt mắt hoặc bịt tai.
![]()
Những người nghe tin xấu hoặc chứng kiến một tai nạn khủng khiếp thường dùng tay che mặt, tượng trưng cho việc tự ngăn mình nhìn hoặc nghe tin tức hay tai nạn khủng khiếp đó. Đây là một điệu bộ được mọi người thực hiện nhiều nhất trên thế giới khi nghe tin máy bay đâm vào Tòa tháp đôi ngày 11-9-2001.
Như chúng ta thường thấy, khi nói dối, trẻ con hay dùng các động tác tay và mặt một cách lộ liễu. Nếu một đứa trẻ nói dối, nó thường hay che miệng lại bằng một hoặc hai tay nhằm ngăn những lời dối trá thốt ra. Khi không muốn nghe cha, mẹ khiển trách, nó dùng tay bịt tai lại; còn nếu nhìn phải điều gì đó không muốn nhìn, nó dùng cả bàn tay hoặc cánh tay bịt mắt lại. Khi đứa trẻ lớn hơn, các điệu bộ của tay và mặt xảy ra nhanh và tinh tế hơn. Nhưng mỗi lúc nó nói dối, cố che giấu sự thật hoặc nhìn thấy điều dối trá thì những điệu bộ này vẫn xuất hiện.
Những điệu bộ của tay và mặt này cũng thường gắn với sự nghi ngờ, không chắc chắn hoặc cường điệu. Trong một tình huống đóng vai, Desmond Morris đã tiến hành một cuộc nghiên cứu mà theo đó, các y tá được yêu cầu nói dối bệnh nhân về tình trạng sức khỏe của họ. Kết quả cho thấy, những y tá nói dối sử dụng điệu bộ của tay và mặt nhiều hơn những y tá nói thật. Cả đàn ông và phụ nữ đều tăng số lần nuốt nước bọt khi họ nói dối, nhưng cử chỉ này thường chỉ nhận thấy ở đàn ông vì trái cổ của họ to hơn.
“Tôi không có quan hệ tình dục với người phụ nữ đó”, chính trị gia vừa nói vừa nuốt nước bọt và xoa mũi.
Như đã đề cập ở phần đầu của cuốn sách này, chúng ta sẽ phân tích và thảo luận các điệu bộ đơn lẻ, nhưng cần lưu ý đây không phải là cách mà chúng xuất hiện. Các điệu bộ thường là một phần của cụm điệu bộ nên chúng ta cần nghiên cứu chúng như nghiên cứu các từ trong một câu, nghĩa là liên hệ chúng với từ khác và ngữ cảnh chung, nơi chúng được sử dụng. Khi ai đó dùng điệu bộ của tay và mặt thì không có nghĩa là lúc nào họ cũng nói dối. Tuy nhiên, điều ấy cho thấy có khả năng họ đang giấu thông tin. Hãy quan sát thêm những cụm điệu bộ khác để có thể khẳng định hay bác bỏ phán đoán của bạn. Quan trọng là bạn nên tránh giải thích điệu bộ của tay và mặt một cách độc lập.
Mặc dù không có một động tác đơn lẻ, một biểu hiện hay một cử động nào của gương mặt đáng tin cậy đến độ khẳng định được ai đó đang nói dối nhưng bạn có thể học một số cụm điệu bộ để làm tăng cơ hội nhận ra lời nói dối.
**Cách gương mặt tiết lộ sự thật**
Để che giấu lời nói dối, chúng ta sử dụng những biểu hiện trên gương mặt nhiều hơn những bộ phận khác trên cơ thể. Chúng ta thường cười, gật đầu và nháy mắt khi muốn lấp liếm điều gì đó nhưng không may là các dấu hiệu cơ thể của chúng ta lại tiết lộ sự thật. Bởi những điệu bộ cơ thể và các dấu hiệu cảm xúc thể hiện trên gương mặt thiếu sự hòa hợp với nhau mà chúng ta không hề hay biết.
Những điểm không hòa hợp xuất hiện thoáng qua trên gương mặt tiết lộ sự mâu thuẫn trong cảm xúc.
Nếu chúng ta cố che giấu một lời nói dối hoặc một ý nghĩ chợt lóe lên trong đầu, hành động đó có thể được biểu hiện trên gương mặt của chúng ta trong giây lát. Chúng ta thường hiểu việc ai đó sờ mũi thật nhanh là vì ngứa, chống tay lên mặt nghĩa là họ rất quan tâm đến chúng ta mà chẳng hề nghi ngờ rằng chúng ta đang làm họ chán ngấy. Chẳng hạn, chúng tôi đã quay phim cảnh một người đàn ông đang nói về việc ông ta và mẹ vợ hợp ý nhau như thế nào. Nhưng mỗi lần nhắc đến tên bà mẹ vợ thì mép trái ông ta lại nhếch lên trong tích tắc. Điều đó đã hé lộ cho chúng tôi biết cảm xúc thật của ông ta.
**Phụ nữ nói dối giỏi nhất và đó là sự thật**
Trong cuốn Why Men Lie & Women Cry (Tại sao đàn ông nói dối và phụ nữ khóc) nxb Orion, chúng tôi có nói rằng nhờ giỏi đọc cảm xúc hơn nam giới nên phụ nữ dễ dàng thuyết phục người khác bằng một lời nói dối nghe lọt lỗ tai. Đặc điểm này có thể được nhìn thấy ở những bé gái cùng khóc theo các bé khác lúc ban đầu, sau đó chúng làm cho các bé khác khóc chỉ bằng cách òa khóc bất cứ lúc nào. Tiến sĩ Sanjida O’Connell, tác giả cuốn sách Mindreading (Đọc được ý nghĩ), đã tiến hành một cuộc nghiên cứu kéo dài trong 5 tháng về cách chúng ta nói dối. Cuối cùng, bà cũng đưa ra kết luận tương tự, phụ nữ nói dối giỏi hơn và tinh vi hơn đàn ông rất nhiều. Nam giới hay nói dối bằng vài câu đơn giản như: “Anh nhỡ xe Buýt” hoặc “Điện thoại di động của anh hết pin, đó là lý do tại sao anh đã không gọi em”. Ngoài ra, bà còn phát hiện những người hấp dẫn dễ chiếm được lòng tin hơn là những người không hấp dẫn. Đó là lý do giải thích việc các nhà lãnh đạo như John F Kennedy và Bill Clinton có thể thoát tội sau tất cả những chuyện tày đình họ gây ra.
**Lý do tại sao nói dối rất khó**
Như chúng tôi đã nói ở chương 3, hầu hết mọi người đều tin rằng khi một ai đó đang nói dối thì họ mỉm cười nhiều hơn bình thường, nhưng nghiên cứu lại cho kết quả ngược lại, nghĩa là người ta mỉm cười ít đi. Trở ngại khi nói dối là suy nghĩ tiềm thức luôn hoạt động tự động và độc lập với lời nói dối, vì thế ngôn ngữ cơ thể đã vô tình vạch trần chúng ta. Đây là lý do tại sao những người hiếm khi nói dối dễ dàng bị phát hiện, bất kể câu chuyện của họ nghe có vẻ thuyết phục đến mức nào. Ngay giây phút họ bắt đầu nói dối, ngôn ngữ cơ thể của họ sẽ phát ra các dấu hiệu mâu thuẫn, mang đến cho chúng ta cảm giác rằng họ không nói thật. Trong khi nói dối, suy nghĩ tiềm thức phát ra một thứ “tác nhân hồi hộp”, nó được thể hiện dưới dạng những điệu bộ mâu thuẫn với lời nói. Những người nói dối chuyên nghiệp như các chính trị gia, luật sư, diễn viên và phát thanh viên truyền hình đã trau chuốt những điệu bộ cơ thể của họ đến mức khó mà “nhận biết” được đó là lời nói dối và người ta bị hớp hồn vào đó.
Những người này nói dối theo một trong hai cách sau. Cách thứ nhất, họ tập luyện các điệu bộ “tạo cảm giác” như thật khi họ nói dối, nhưng cách này chỉ có tác dụng nếu họ tập nói dối thường xuyên trong một thời gian dài. Cách thứ hai, họ hạn chế sử dụng các điệu bộ để không phải thể hiện bất cứ điệu bộ tích cực hay tiêu cực nào khi nói dối. Nhưng cách này cũng không đơn giản !
Thông qua luyện tập, những người nói dối có thể trở nên có sức thuyết phục, hệt như các diễn viên.
Hãy làm thử bài kiểm tra nhanh này: cố ý nói dối với người đối diện cũng như cố tỉnh táo để kìm nén tất cả các điệu bộ cơ thể của bạn. Dù bạn có cố gắng che giấu chúng thì nhiều điệu bộ vô cùng tinh vi vẫn được bộc lộ. Những điệu bộ này bao gồm các cơ mặt co giật, sự giãn nở và thu hẹp con ngươi, đổ mồ hôi, má đỏ, tốc độ nháy mắt tăng từ 10 lên 50 lần trong một phút cùng nhiều dấu hiệu tinh vi khác cho thấy sự dối trá. Nghiên cứu từ băng ghi hình cho thấy, các điệu bộ này chỉ xảy ra trong chớp mắt và chỉ những người phỏng vấn chuyên nghiệp, nhân viên bán hàng hay người rất mẫn cảm mới có thể nhận biết chúng.
Rõ ràng là để nói dối thành công, bạn cần phải “giấu” cơ thể của mình. Đó là lý do tại sao trong các buổi thẩm vấn, người bị xét hỏi phải ngồi vào một cái ghế không bị che khuất hoặc ngồi dưới ánh đèn, sao cho người thẩm vấn có thể nhìn thấy toàn bộ cơ thể của người bị thẩm vấn, lúc này những lời nói dối của họ sẽ dễ bị phát hiện hơn. Việc nói dối cũng suôn sẻ hơn nếu bạn ngồi tại bàn, ngó qua hàng rào hoặc nhìn từ phía sau cánh cửa khép kín vì lúc đó, cơ thể của bạn được che khuất một phần. Tuy nhiên, cách tốt nhất để nói dối là nói qua điện thoại hoặc viết mail !
**Tám điệu bộ nói dối thường gặp nhất** *1. Che miệng*
Ở điệu bộ này, não điều khiển bàn tay che miệng lại một cách vô thức nhằm ngăn chặn những lời nói dối đang được thốt ra. Đôi khi người ta che miệng chỉ bằng vài ngón tay thay vì cả một bàn tay khép chặt, nhưng ý nghĩa của chúng đều giống nhau.
![]()
Một số người cố ngụy trang điệu bộ che miệng bằng cách giả vờ ho. Những diễn viên thủ vai kẻ cướp hoặc tội phạm thường dùng điệu bộ này trong các cảnh bàn tính kế hoạch hành động cùng đồng bọn hoặc khi bị cảnh sát tra khảo, cố ý để khán giả thấy rằng họ đang giấu diếm điều gì đó hoặc không thành thật.
Nếu một người che miệng khi đang nói, rất có thể là họ đang nói dối. Còn nếu họ dùng điệu bộ này lúc bạn đang nói thì có khả năng, họ cảm thấy bạn đang che giấu điều gì đó. Một trong những tình huống gây bối dối tại hội nghị mà người diễn thuyết có thể gặp phải là lúc nhìn thấy các thính giả che miệng trong khi ông ta phát biểu. Lúc này, người thuyết trình nên ngừng lại để hỏi: “Có quí vị nào thắc mắc gì không ?” hoặc “Tôi thấy một số người không đồng ý. Xin hãy nêu câu hỏi” Cách cho phép khán giả đưa ra những ý kiến phản hồi sẽ tạo cơ hội cho người thuyết trình nói rõ quan điểm và giải đáp thắc mắc. Trường hợp thính giả ngồi khoanh tay thì diễn giả cũng nên hỏi tương tự.
Ngoài ra, điệu bộ che miệng cũng có thể xuất hiện dưới hình thức tưởng như vô nghĩa là điệu bộ “suỵt”, khi ấy một ngón tay được đặt thẳng đứng che ngang môi. Đây là điệu bộ rất có thể đã được cha, mẹ một đứa trẻ sử dụng khi nó còn nhỏ. Lớn lên, đứa trẻ ấy sử dụng điệu bộ này nhằm tự nhủ bản thân đừng tiết lộ những cảm nhận của mình. Vấn đề là điệu bộ “suỵt” đã báo cho bạn biết rằng có điều gì đó đang được giữ lại.
![]()
*2. Sờ mũi*
Điệu bộ sờ mũi đôi khi chỉ là động tác xoa nhanh bên dưới mũi vài lần hoặc chỉ một lần và nhanh đến mức gần như không thể nhìn thấy. Phụ nữ thường vuốt mũi nhanh hơn đàn ông, có thể là để tránh làm trôi mất lớp phấn trang điểm.
Điều quan trọng cần nhớ là động tác sờ mũi phải được hiểu theo cụm và ngữ cảnh, bởi những người bị dị ứng mũi với phấn hoa hay bị cảm lạnh cũng làm điệu bộ này.
![]()
Những nhà khoa học thuộc cơ sở Nghiên cứu, Điều trị Thính giác và Vị giác ở Chicago phát hiện rằng khi bạn nói dối, một chất hóa học có tên là Catecholamin sẽ được tiết ra, làm cho các mô bên trong mũi sưng lên. Các nhà khoa học trên đã sử dụng các máy ghi hình đặc biệt để quay lại đường máu lưu thông trong cơ thể. Kết quả cho thấy, việc cố ý nói dối còn làm tăng huyết áp. Như vậy, nghiên cứu này đã chứng minh được mũi của con người nở phồng lên khi nói dối là do máu lưu thông, đây được coi là “Hiệu ứng Pinocchio”. Huyết áp tăng làm mũi bị căng phồng khiến cho các đầu dây thần kinh trong mũi ngứa ra và dẫn đến hành động xoa mũi thật mạnh để đỡ “ngứa”.
Tuy chỗ sưng lên không thể nhìn thấy bằng mắt thường nhưng có vẻ như đây là nguyên nhân gây ra điệu bộ sờ mũi. Triệu chứng này cũng xảy ra khi ai đó đau khổ, lo lắng hoặc tức giận.
Chuyên gia thần kinh học người Mỹ Alan Hirsch và chuyên gia tầm thần học Charles Wolf đã phân tích lời khai của Bill Clinton trước ban bồi thẩm về chuyện ông lăng nhăng với Monica Lewinsky. Kết quả cho thấy khi nói thật, Bill Clinton hiếm khi sờ mũi, còn khi nói dối thì ông nhíu mày trong giây lát trước lúc trả lời câu hỏi và cứ cách 4 phút lại sờ mũi một lần, cả thảy 26 lần.
![]()
Những cuộc nghiên cứu được thực hiện bằng các máy quay chiếu vào cơ thể cũng cho thấy, dương vật của một người đàn ông sẽ cương cứng lên vì máu lưu thông khi anh ta nói dối. Lẽ ra ban hội thẩm nên tụt quần ông Bill Clinton xuống thì hơn.
Grand Jury - công tố viên hỏi: “Thưa ngài Clinton, tại sao con gà lại băng qua đường ?”
Bill Clinton: “Ý ông nói “Gà” là sao ? Ông làm ơn định nghĩa từ “Gà” ở đây. Và tôi đã không băng qua đường với con gà đó” .
Bill Clinton: “Ý ông nói “Gà” là sao ? Ông làm ơn định nghĩa từ “Gà” ở đây. Và tôi đã không băng qua đường với con gà đó” .
*3. Ngứa mũi*
Một người bị ngứa mũi thường cố ý xoa hoặc gãi mũi cho đỡ ngứa. Hành động này không giống với hành động vuốt nhẹ của điệu bộ sờ mũi. Cũng tương tự như điệu bộ che miệng, điệu bộ sờ mũi được cả người nói sử dụng để che đậy những lời dối trá, lẫn người nghe thực hiện khi họ nghi ngờ lời người nói. Trong khi đó, ngứa mũi thường là một điệu bộ độc lập, được lặp đi lặp lại và không liên quan gì đến toàn bộ cuộc trò chuyện.
*4. Giụi mắt*
Như hình mình họa “Ba con khỉ khôn ngoan”, một trong ba con khỉ khôn ngoan bịt mắt khi nói: “Không nhìn điều xấu xa”. Khi trẻ em không muốn thấy điều gì đó, chúng sẽ dùng một hoặc cả hai tay để che mắt lại. Còn người lớn khi tránh nhìn một điều không vừa ý, rất có thể họ sẽ giụi mắt. Não điều khiển tay giụi mắt nhằm cố ngăn việc nhìn thấy điều dối trá, đáng nghi, không hài lòng hoặc để tránh nhìn vào mặt của người đang bị lừa dối. Đàn ông thường giụi mắt rất mạnh và quay đi nếu đó là lời nói dối trắng trợn. Phụ nữ ít dùng điệu bộ này hơn. Thay vào đó, họ sẽ chạm nhẹ vào ngay bên dưới mắt bởi hai lí do: Hoặc là bản năng của phái nữ khiến họ tránh thể hiện những điệu bộ thô kệch, hoặc là họ không muốn làm phai đi lớp trang điểm. Nữ giới cũng tránh cái nhìn chằm chằm của người nghe bằng cách quay mặt đi.
“Lying throught your teeth” (Nói dối một cách trơ trẽn) là cụm từ thường được dùng để ám chỉ điệu bộ nghiến răng và mỉm cười giả tạo, kết hợp với giụi mắt. Đây là điệu bộ hay được các diễn viên điện ảnh sử dụng để diễn tả sự không thành thật và xuất hiện khá phổ biến ở những nền văn hóa “lịch sự” như văn hóa Anh. Người Anh không thích nói cho bạn biết chính xác điều họ đang nghĩ.
![]()
*5. Nắm lấy tai*
Hãy hình dung tình huống khi bạn nói với ai đó: “Cái này giá chỉ có 300 bảng thôi” mà người ấy giật tai của họ rồi quay sang một bên và lẩm bẩm: “Nghe có vẻ bộn tiền đấy !” Điệu bộ này là một nỗ lực nhằm “Không nghe điều không hay” bằng cách đặt tay ở đâu đó xung quanh tai, bên trên tai hay giật mạnh dái tai. Đây là phiên bản của điệu bộ đặt tay lên che cả hai tai mà trẻ con sử dụng khi không muốn nghe những lời khiển trách của cha mẹ. Các biến thể khác của điệu bộ này gồm có: xoa phía sau tai, ngoáy tai – động tác đầu ngón tay xoáy tới xoáy lui bên trong tai, kéo dái tai hoặc bẻ cong vành tai về phía trước để che lỗ tai.
![]()
Ngoài ra, điệu bộ nắm lấy tai cũng có thể hàm ý người nào đó đã nghe đủ hoặc đang muốn nói. Và giống như điệu bộ sờ mũi, điệu bộ này cũng hay được những người đang lo lắng sử dụng. Thái tử Charles thường nắm lấy tai lẫn sờ mũi mỗi khi ông bước vào căn phòng chật ních người hoặc đi ngang đám đông. Điệu bộ này cho biết ông ta đang lo lắng, bởi chúng ta chưa bao giờ nhìn thấy ông dùng chúng khi đã yên vị trong xe hơi.
Tuy nhiên, tại Ý, điệu bộ nắm lấy tai dùng để chỉ một người không ham tính nam hoặc đồng tính nam.
*6. Gãi cổ*
Trong điệu bộ gãi cổ, ngón trỏ - thông thường ở bàn tay thuận – gãi một bên cổ ở dưới dái tai. Theo quan sát của chúng tôi, trung bình một người gãi cổ 5 lần, ít khi dưới 5 lần. Đây là dấu hiệu chỉ sự nghi ngờ, không chắc chắn và là điệu bộ đặc trưng ở những người hay nói: “Tôi không chắc là tôi đồng ý”. Rất dễ nhận thấy điệu bộ gãi cổ khi lời nói mâu thuẫn với điệu bộ. Ví dụ, nếu ai đó gãi cổ khi nói các câu đại loại như: “Tôi có thể hiểu cảm giác của anh” thì thực chất anh ta không hiểu gì cả !.
![]()
*7. Kéo cổ áo*
Desmond Morris là một trong những người đầu tiên phát hiện ra rằng lời nói dối gây cảm giác ngứa ran tại một số mô nhạy cảm trên mặt và cổ. Do đó, người ta thường phải cọ hoặc gãi để bớt ngứa. Điều này giải thích tại sao những người cảm thấy không chắc chắn thường gãi cổ hay những người đang nói dối, sợ bị bắt bẻ lại kéo cổ áo. Khi một người nói dối nào đó cảm thấy bạn đang nghi ngờ anh ta thì huyết áp của anh ta sẽ tăng lên, gây đổ mồ hôi ở cổ.
![]()
Điệu bộ kéo cổ áo cũng xảy ra khi ai đó cảm thấy tức giận hoặc không hài lòng và cần kéo cổ áo thấp xuống cho thoáng cổ. Khi thấy người nào đó sử dụng điệu bộ này thì bạn hãy hỏi: “Xin anh vui lòng lặp lại điều đó” hoặc “Xin anh vui lòng làm rõ điểm đó” để cho người sắp lừa dối phải từ bỏ ý định.
*8. Đút ngón tay vào miệng*
Đây là hành động vô thức ở những người muốn tìm lại cảm giác an toàn như đứa trẻ đang bú mẹ khi họ cảm thấy căng thẳng. Trẻ con ngậm ngón tay cái hay mép chăn thay cho vú mẹ, còn người lớn thì đút ngón tay vào miệng, ngậm điếu thuốc, tẩu thuốc, cây viết, mắt kính hoặc nhai kẹo cao su.
![]()
Hầu hết các đông tác của tay và miệng đều có liên quan đến hành vi nói dối hay lừa dối, nhưng điệu bộ đút ngón tay vào miệng là biểu hiện bên ngoài của nhu cầu cần trấn tĩnh bên trong. Vì vậy, đông thái tích cực với một người đang làm điệu bộ này là đem lại cho họ sự tin cậy và cảm giác an toàn.
**Điệu bộ đánh giá và chần chừ**
Người diễn thuyết giỏi được xem là người có thể dựa vào “trực giác” để biết khi nào thính giả đã nghe đủ. Một nhân viên bán hàng giỏi phải nhận biết được mối quan tâm của khách hàng, đồng thời biết cách đánh trúng “điểm yếu” của họ. Bất kỳ người dẫn chương trình nào cũng đều cảm thấy trống trải khi thuyết trình trước những thính giả tiết kiệm lời hoặc chỉ ngồi im quan sát. May thay, một số điệu bộ bằng tay và má hay bằng tay và cằm có thể được sử dụng làm nhiệt kế kiểm tra độ nhiệt tình hay thờ ơ của người khác, cũng như cho người diễn thuyết biết họ đang làm tốt công việc đến mức nào.
**Sự nhàm chán**
Khi người nghe chống tay lên cằm thì đó là dấu hiệu cho biết họ bắt đầu cảm thấy chán. Trong điệu bộ này, bàn tay nâng đầu lên nhằm ngăn họ không ngủ gật, đồng thời cánh tay và bàn tay chống cằm tiết lộ mức độ buồn chán của họ. Hành động này thường bắt đầu bằng việc nâng cằm bằng ngón cái, đến khi mất dần sự thích thú thì dùng nắm tay để đỡ cằm. Trong trường hợp người nghe dùng cả bàn tay đỡ lấy đầu (xem hình minh họa) điều đó có nghĩa, họ đã mất hết hứng thú. Dấu hiệu buồn chán tột bậc xuất hiện lúc họ lấy cả hai tay đỡ toàn bộ đầu, đồng thời ta có thể nghe rõ tiếng ngáy !
![]()
Việc các thính giả gõ ngón tay lên bàn và nhịp chân liên tục trên sàn thường làm cho những diễn giả chuyên nghiệp hiểu nhầm là dấu hiệu buồn chán. Nhưng thật ra, nó thể hiện thái độ thiếu kiên nhẫn. Nếu dấu hiệu này xuất hiện trong lúc bạn nói chuyện với một nhóm người thì bạn cần phải áp dụng một động thái chiến lược là buộc người gõ ngón tay hoặc nhịp chân tham gia vào cuộc trò chuyện để họ không gây ảnh hưởng tiêu cực đến những người khác. Bất kỳ thính giả nào thực hiện các dấu hiệu vừa nêu cũng có ý báo cho diễn giả biết là đã đến lúc ông ta nên kết thúc bài nói chuyện.
“Ông nói mớ phải không ?” người nghe hỏi.
“Không phải”, người nói đáp lại.
“Vậy xin vui lòng đừng nói trong khi tôi ngủ”
“Không phải”, người nói đáp lại.
“Vậy xin vui lòng đừng nói trong khi tôi ngủ”
Tốc độ gõ ngón tay hay nhịp chân có liên quan tới mức độ sốt ruột của người nghe. Nhịp gõ càng nhanh nghĩa là họ càng thiếu kiên nhẫn.
**Các điệu bộ đánh giá**
Điệu bộ đánh giá được thể hiện bằng bàn tay nắm lại tựa vào cằm hoặc má và thường thì ngón trỏ chĩa lên. Tư thế này sẽ chuyển thành tư thế lòng bàn tay đỡ lấy cằm khi người thực hiện bắt đầu mất hứng thú nhưng vẫn muốn tỏ ra quan tâm vì phép lịch sự.
![]()
Người quản lý cấp trung thường dùng điệu bộ đánh giá để giả vờ quan tâm đến vị chủ tịch công ty mỗi khi ông này trình bày các bài phát biểu buồn chán, tẻ nhạt. Tuy nhiên, không may là hành động bàn tay bắt đầu đỡ lấy đầu (theo bất kì hình thức nào) đã tiết lộ sự thật và rất có thể sẽ khiến vị chủ tịch nhận thấy một số nhân viên của mình không thành thật hoặc đang dùng chiêu tâng bốc giả tạo.
![]()
Bàn tay tựa nhẹ vào má nhưng không đỡ lấy đầu biểu lộ sự quan tâm đích thực. Còn khi ngón trỏ chỉ thẳng lên má và ngón cái đỡ cằm, có nghĩa người nghe đang có suy nghĩ tiêu cực hoặc chỉ trích về người nói hay đề tài của họ. Trong vài trường hợp, ngón trỏ có thể giụi mắt hoặc đẩy mắt lên cho thấy người nghe vẫn còn giữ ý nghĩ tiêu cực.
![]()
Người ta thường hiểu nhầm điệu bộ đánh giá là dấu hiệu thích thú, nhưng thực ra, ngón cái chống cằm lại bộc lộ thái độ chỉ trích của người nghe. Việc giữ một cụm điệu bộ có liên quan đến thái độ người thực hiện, nên người nào duy trì cụm điệu bộ đánh giá càng lâu thì thái độ chỉ trích của họ sẽ càng kéo dài. Có thể xem cụm điệu bộ này là dấu hiệu cho thấy người nói cần có hành động tức thì, hoặc lôi kéo người nghe vào câu chuyện hoặc kết thúc cuộc nói chuyện. Ngoài ra, một biện pháp đơn giản làm thay đổi thái độ người nghe là đưa vật gì đó cho họ để người đó đổi tư thế.
![]()
**Người dự phỏng vấn đang nói dối**
Chúng tôi đã phỏng vấn một người đàn ông nước ngoài đến xin dự tuyển vào công ty chúng tôi. Suốt cuộc phỏng vấn, anh ta cứ bắt chéo chân và khoanh tay (dùng cụm điệu bộ đánh giá phê phán), lòng bàn tay khép lại đồng thời thường xuyên quay mặt đi. Rõ ràng là anh ta lo lắng điều gì đó, nhưng trong phần đầu cuộc phỏng vấn, chúng tôi không có đủ thông tin để đánh giá chính xác những điệu bộ tiêu cực của anh ta. Khi chúng tôi đặt câu hỏi về các người chủ trước, thời gian anh ta làm việc ở quê nhà, anh ta đã trả lời kèm theo một loạt điệu bộ giụi mắt, sờ mũi và tránh nhìn thẳng. Cuối cùng, chúng tôi quyết định không tuyển dụng người này vì những gì chúng tôi thấy đều mâu thuẫn với điều anh ta nói. Tuy nhiên, vì hiếu kỳ về các điệu bộ giả tạo đó nên chúng tôi đã kiểm tra thông tin từ những người cung cấp tin ở nước ngoài và phát hiện rằng anh ta đã khai man về quá khứ của mình. Chắc hẳn, anh ta cho rằng nhà tuyển dụng ở một nước khác sẽ không nhọc công kiểm tra thông tin từ những người cung cấp ở nước ngoài. Nếu không hiểu được các dấu hiệu ngôn ngữ cơ thể, có lẽ chúng tôi đã phạm sai lầm vì thuê anh ta.
**Vuốt cằm**
Lần tới, nếu có cơ hội thảo luận với một nhóm người, bạn hãy quan sát họ thật cẩn thận trong khi đưa ra ý kiến. Có thể bạn sẽ thấy rằng đa số họ đều đưa một bàn tay lên mặt và dùng điệu bộ đánh giá. Khi gần kết thúc bài thuyết trình, bạn hãy yêu cầu họ phát biểu hoặc đưa ra đề xuất. Lúc này, họ sẽ dừng điệu bộ đánh giá và bắt đầu điệu bộ vuốt cằm. Đây là dấy hiệu cho thấy họ đang suy nghĩ để đưa ra quyết định.
![]()
Khi bạn yêu cầu người nghe đưa ra quyết định và họ bắt đầu vuốt cằm thì các điệu bộ theo sau đó sẽ cho bạn biết họ đồng ý hay phản đối. Lúc này, tốt nhất là bạn giữ im lặng, đồng thời quan sát những điệu bộ kế tiếp của họ. Chúng báo hiệu họ đã quyết định. Chẳng hạn, nếu theo sau điệu bộ vuốt cằm là điệu bộ khoanh tay, bắt chéo chân và ngồi thụt vào trong ghế, thì chắc chắn câu trả lời của họ sẽ là “không”. Sự quan sát này sớm mách bảo bạn nêu lại các đề nghị trước khi người nghe từ chối và làm cho cuộc thỏa thuận diễn biến xấu đi.
Ngược lại, nếu theo sau động tác vuốt cằm là điệu bộ cúi về phía trước, cánh tay mở rộng, hoặc tiếp tục lắng nghe lời đề nghị của bạn hoặc xem các hàng mẫu, thì có khả năng bạn sẽ nhân được câu trả lời “đồng ý” và có thể tiến tới thỏa thuận.
**Cụm điệu bộ trì hoãn**
Với người đeo mắt kính, thay vì dùng điệu bộ vuốt cằm khi đưa ra quyết định, người này sẽ thực hiện nối tiếp cụm điệu bộ đánh giá bằng cách gỡ mắt kính ra và đút một gọng kính vào miệng. Còn người hút thuốc lá sẽ rít một hơi thuốc. Hành động ngậm viết hoặc ngón tay của người nào đó khi được yêu cầu đưa ra quyết định là dấu hiệu cho biết họ cảm thấy phân vân và cần được trấn an. Vật ngậm trong miệng cho phép họ trì hoãn cũng như xoa dịu cảm giác bị hối thúc phải đưa ra câu trả lời ngay lập tức.
Đôi khi các điệu bộ buồn chán, đánh giá và đưa ra quyết định được kết hợp lại, mỗi điệu bộ bộc lộ những thái độ khác nhau của người thực hiện.
Hình minh họa sau đây cho thấy điệu bộ đánh giá chuyển sang cằm hoặc bàn tay có thể tạo thành động tác vuốt cằm. Người này đang đánh giá lời đề nghị, đồng thời rút ra kết luận.
![]()
Khi người nghe mất dần hứng thú với người nói thì đầu của họ bắt đầu tựa lên tay. Hình minh họa bên dưới thể hiện thái độ thờ ơ của người nghe thông qua điệu bộ đánh giá với ngón cái đỡ cằm
![]()
![]()
**Điệu bộ xoa và vỗ đầu**
Khi bạn nói ai đó “đang làm tôi chán ngấy đến tận cổ” nghĩa là bạn đề cập đến phản ứng cương lên của các cơ nhỏ trên cổ, thường được gọi là hiện tượng nổi da gà. Lúc này, lớp da có dính lông ở cổ - thực ra không hiện hữu – bị dựng đứng lên, tạo cho bạn vẻ đáng sợ, bởi vì bạn đang cảm thấy bị đe dọa hay tức giận. Điều này tương tự như phản ứng “xù lông” của một con chó đang tức giận khi phải đương đầu với con chó khác có khả năng sẽ là kẻ thù của nó. Phản ứng nêu trên làm cho các bạn cảm thấy ngứa ran ở sau cổ mỗi khi bạn tức giận hay sợ hãi. Thông thường, bạn sẽ xoa tay lên cổ để giảm bớt cảm giác ngứa ngáy này.
![]()
Giả sử bạn nhờ ai đó giúp bạn một việc nhỏ và họ quên thực hiện nó. Khi bạn hỏi họ kết quả, họ vỗ vỗ trán hoặc sau cổ như thể họ đang tự đánh mình. Mặc dù vỗ ở vị trí nào đều biểu thị sự quên khuấy đi mất, nhưng quan trọng là họ vỗ ở trán hay sau cổ. Nếu vỗ trán thì đây là dấu hiệu cho thấy họ không sợ bạn nhắc đến sự đãng trí của họ. Còn nếu họ vỗ ở sau cổ để làm dịu các cơ cương đang dựng lên thì điều đó có nghĩa là bạn đã khiến họ “chán ngấy đến tận cổ” theo đúng nghĩa đen vì đề cập đến việc mà họ quên làm. Còn nếu họ vỗ mông thì...
Gerard Nierenberg, thuộc Học viện Đàm phán New York (Negotiation Institute) phát hiện rằng người hay xoa sau cổ thường có khuynh hướng tiêu cực hoặc chỉ trích, trong khi người hay xoa trán để diễn tả lỗi lầm của mình thường cởi mở và dễ gần hơn.
![]()
Để hiểu chính xác các điệu bộ của tay và mặt trong tình huống nhất định cần phải mất nhiều thời gian quan sát. Khi thấy một người thực hiện bất kì điệu bộ của tay và mặt nào đã được bàn đến trong chương này thì nhiều khả năng, họ đang có suy nghĩ tiêu cực. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là suy nghĩ tiêu cực ấy có ý nghĩa gì ? Đó có thể là sự nghi ngờ, dối trá, không chắc chắn, cường điệu, lo lắng hay nói dối một cách trơ trẽn. Kỹ năng thực sự chính là khả năng nhận biết thái độ tiêu cực nào mới đúng là thái độ của họ. Để đạt được điều này, tốt nhất là phân tích những điệu bộ xuất hiện trước điệu bộ của tay và mặt, đồng thời hiểu chúng theo ngữ cảnh.
**Lý do tại sao Bob luôn thua cờ**
Chúng tôi có một đồng nghiệp tên Bob, ông ấy rất thích chơi cờ. Chúng tôi đã thách đấu với Bob rồi bí mật quay phim lại trận đấu để phân tích ngôn ngữ cơ thể của ông ấy. Cuộn phim cho thấy Bob thường xoa tai hoặc sờ mũi mỗi khi ông ấy không chắc về nước đi kế tiếp. Ngoài ra, lúc chúng tôi thể hiện ý định di chuyển một quân cờ bằng cách chạm hờ nó thì ngôn ngữ cơ thể Bob tiết lộ suy nghĩ của ông ấy về nước đi dự kiến này. Nếu cảm thấy có thể đánh bại được nước cờ đó và nghĩ ra nước phản công thì Bob sẽ biểu hiện sự tự tin bằng điệu bộ chắp tay hình tháp chuông. Ngược lại, nếu không chắc chắn hoặc không hài lòng, ông ấy sẽ dùng điệu bộ che miệng, nắm lấy dái tai hoặc gãi cổ. Mọi việc xảy ra theo dự đoán khi chúng tôi bí mật giải thích các dấu hiệu của Bob cho những thành viên khác trong nhóm chơi cờ của chúng tôi. Chẳng bao lâu sau, đa số họ đều có thể đánh bại ông bạn Bob tội nghiệp bằng cách đoán trước những suy nghĩ của ông ấy thông qua ngôn ngữ cơ thể của ông. Bob đã không được tặng một bản của cuốn sách này !
**Ý nghĩa kép**
Trong cuộc phỏng vấn phân vai có quay video, người được phỏng vấn đột nhiên che miệng và xoa mũi sau khi nghe chúng tôi hỏi một câu. Điệu bộ này diễn ra trong vài giây ngay trước khi trả lời, sau đó anh ta trở lại tư thế thoải mái. Từ đầu cho đến lúc đó, người được phỏng vấn vẫn giữ tư thế thoải mái: không cài khuy áo khoác, để lộ lòng bàn tay, gật đầu và cúi về phía trước mỗi khi trả lời câu hỏi. Vì vậy, chúng tôi đã nghĩ đây là các điệu bộ đơn lẻ hoặc không liên quan đến ngữ cảnh. Khi chúng tôi hỏi anh ta về điệu bộ này, anh ta trả lời rằng khi được đặt câu hỏi, anh ta nghĩ đến hai hướng trả lời: Một là tiêu cực, hai là tích cực. Lúc nghĩ đến câu trả lời tích cực anh ta bèn bỏ tay ra và tỏ vẻ thoải mái. Sự hoài nghi của anh ta về phản ứng có thể có của người phỏng vấn đối với câu trả lời tiêu cực đã dẫn đến điệu bộ che miệng đột ngột.
Điều này giải thích lý do tại sao điệu bộ của tay và mặt rất dễ bị hiểu nhầm, vì thế người ta dễ đưa ra kết luận sai lầm.
những kiến thức này rất hay & bổ ích cho X lắm.Trả lờiXóa
thanks bạn D4U nhé.
:) cảm ơn X động viên, chúc X một ngày mới tốt lành !Xóa
Hay ghê, đọc mà hiểu ra nhiềuTrả lờiXóa
=yXóa
Mình rất có hứng thú với những bài viết hay đề tài nghiên cứu về body language như thế này!Trả lờiXóa
Cảm ơn bạn! Nếu có nữa, xin cho mình hướng dẫn chi tiếp để tiếp cận nhé!
Chúc bạn vui :)
@Krum Chào ban ! cảm ơn bạn đã ghé blog.Trả lờiXóa
mình vẫn đang post tiếp những chương còn lại của cuốn The definitive book of Body language, bạn thường xuyên ghé đọc nhé
Mình có làm một bài index ở đây để tiện theo dõi :):http://www.viettalk.info/2012/03/ngon-ngu-co-index.html
bài viết thực sự rất hay. Cảm ơn chú đã post lên ^^Trả lờiXóa
cháu rất đam mê về tâm lý học. Nhưng cháu chưa qua lớp đào tạo nào. Vì vậy chú có thể cho cháu xin nick yh hay địa chỉ gmail để trao đổi đc k ạ ^_^
Cảm ơn bạn đã quan tâm blog, về trao đổi bạn có thể like trang Fan FB của mình và để lại lời nhắn, hoặc liên lạc qua email: quyet@dinhpsy.com, mình ít dùng k dùng yahoo :)Xóa


text:
Dưới đây là góc nhìn đối với một số nghiên cứu cho thấy tiền thực sự có vai trò trong việc khiến mọi người hạnh phúc hơn.
1. Bạn ít có nguy cơ mắc phải chứng trầm cảm
Một bản báo cáo thực hiện năm 2012 của Gallup cho thấy rằng những người nghèo có nhiều nguy cơ mắc phải những vấn đề về sức khỏe, trong đó phổ biến là bệnh trầm cảm. Khoảng 30.9% người nghèo nói rằng họ bị chẩn đoán mắc chứng trầm cảm tại một số thời điểm, trong khi đó chỉ có 15,8 % người không trong diện nghèo mắc chứng này.
2. Trí não của con bạn sẽ phát triển tốt hơn
Kết quả nghiên cứu về cơ thể đang phát triển do PBS thực hiện hồi tháng 6 cho thấy có bằng chứng ủng hộ ý kiến rằng lớn lên trong nghèo đói có thể có tác động lâu dài tới việc phát triển nhận thức của trẻ em. Trong hầu hết các trường hợp đặc biệt, trẻ em phải chịu đựng “căng thẳng độc hại” thì não bộ cũng phải chịu sự biến đổi về mặt hóa học.
3. Bạn có thể trả tiền cho giáo dục
Một nghiên cứu do Pew và trường đại học Virginia thực hiện năm 2012 thực hiện đã tìm ra mối liên hệ giữa hạnh phúc và việc có bằng đại học. Các nhà nghiên cứu kết luận rằng học rộng có thể đem lại một cuộc sống giàu có và trọn vẹn hơn và nhiều cơ hội lớn hơn.
4. Bạn sẽ tránh được các khoản vay sinh viên
Có rất nhiều bài viết về tác động của các khoản vay sinh viên đối với những người trẻ, và có bằng chứng cho thấy nợ nần liểng xiểng có thể thực sự bất lợi cho hạnh phúc. Một bài báo đăng trên tờ Social Science and Medicine kết luận rằng các khoản nợ sinh viên có liên hệ với “việc thực hiện chức năng tâm lý kém” ở người trẻ.
5. Bạn có thể tận hưởng cuộc sống tinh thần
Khi bạn có tiền, bạn không cần tập trung quá nhiều sự chú ý vào việc giành được đó để đáp ứng các nhu cầu cơ bản của bạn. Điều này sẽ khiến đầu óc bạn thảnh thơi để tận hưởng các trải nghiệm của cuộc sống, theo một bài báo trên tờ Scientific American hồi năm 2010. Bài báo kết luận rằng “…khả năng tận hưởng các trải nghiệm của một người sẽ tiên đoán mức độ hạnh phúc của họ”.
6. Bạn được “che đỡ” khỏi nỗi buồn
Một tài liệu gần đây trên tờ Social Psychological and Personality Science kết luận rằng có thể không có mối liên hệ trực tiếp giữa tiền bạc và hạnh phúc. Nhưng các tác giả cho rằng có bằng chứng mạnh mẽ cho thấy tiền bạc có thể ngăn chặn sự buồn bã. Nghiên cứu kết luận rằng những người có tiền có thể dễ dàng hơn trong việc “che đỡ” cho bản thân họ khỏi những sự kiện gây căng thẳng.
7. Bạn sẽ thoải mái chi tiền cho những người khác
Khi bạn chỉ có vừa đủ tiền để trang trải cho bản thân, thì nhiều khả năng bạn không nghĩ tới việc trao lại cho những người khác. Nhưng hào phóng với tiền bạc của bạn lại là một cách để đạt được hạnh phúc, theo một nghiên cứu có tên “Using Money to Benefit Others Pays Off” (Dùng tiền để làm lợi cho những người khác) do trường ĐH Harvard thực hiện. Trong nghiên cứu đó, các nhà nghiên cứu đã đưa tiền cho các sinh viên để họ chi cho bản thân hoặc những người khác vào cuối ngày. Các tác giả của nghiên cứu đã viết rằng: “Những người được giao chi tiền cho người khác có tâm trạng hạnh phúc hơn trong ngày đó so với những người được giao chi tiền cho chính bản thân họ”.
8. Bạn có thể chi tiền vào những trải nghiệm
Có bằng chứng lớn cho thấy rằng mua đồ không khiến bất cứ ai cảm thấy hạnh phúc hơn. Nhưng theo cuốn sách Stumbling on Happiness, chi tiền cho những trải nghiệm sẽ khiến bạn vui vẻ phấn khởi hơn rất nhiều. Dù các trải nghiệm đó là bơi với cá mập ngoài vùng biển Nam Phi hoặc leo lên một ngọn núi lửa ở Hawaii, thì đều tốn tiền cả.
9. Ít có khả năng là bạn cô độc
Một nghiên cứu trên tờ Journal of Consumer Psychology hồi năm 2011 kết luận rằng những người có những mối kết nối xã hội có ý nghĩa thường là những người hạnh phúc nhất. Và có các bằng chứng khác cho thấy rằng những người có ít tiền thường cảm thấy cô độc hơn. Hồi năm 2014, tờ Guardian đưa tin rằng: “Mạng lưới xã hội nghèo nàn nên được coi là một yếu tố góp phần và là tín hiệu của sự nghèo khổ”. (Dịch từ Time)
Đọc Thêm
Kỹ năng lắng nghe: Đừng chỉ dựa vào đôi tai
Sáng tạo trong công việc bằng cách chia nhỏ mục tiêu
6 bí quyết tạo dựng mối quan hệ
Tư duy của người chiến thắng
Những nhà lãnh đạo truyền cảm hứng
7 bí quyết trở thành triệu phú
5 lý do cản trở ta theo đuổi giấc mơ
11 bí quyết để trở nên giàu có, thành công và hạnh phúc
Những câu triệu phú nên tự hỏi mỗi ngày
Bí quyết thành công của triệu phú trẻ

markdown:
[tiền có thể mua được hạnh phúc](http://www.dongduongnews.com/2016/11/tien-bac-co-mua-hanh-phuc.html)không?”, và cả hai luồng ý kiến đều có bằng chứng chứng minh. Có vẻ như hạnh phúc thực sự có thể xuất phát từ các mối liên hệ cá nhân sâu sắc và các trải nghiệm hơn là các món đồ vật chất. Nhưng cũng có thông tin cho thấy rằng những người có mức thu nhập thấp nhất rất dễ bị trầm cảm và các vấn đề về sức khỏe tinh thần. [Dưới đây là góc nhìn đối với một số nghiên cứu cho thấy tiền thực sự có vai trò trong việc khiến mọi người hạnh phúc hơn.]
1. Bạn ít có nguy cơ mắc phải chứng trầm cảm
Một bản báo cáo thực hiện năm 2012 của Gallup cho thấy rằng những người nghèo có nhiều nguy cơ mắc phải những vấn đề về sức khỏe, trong đó phổ biến là bệnh trầm cảm. Khoảng 30.9% người nghèo nói rằng họ bị chẩn đoán mắc chứng trầm cảm tại một số thời điểm, trong khi đó chỉ có 15,8 % người không trong diện nghèo mắc chứng này.
2. Trí não của con bạn sẽ phát triển tốt hơn
Kết quả nghiên cứu về cơ thể đang phát triển do PBS thực hiện hồi tháng 6 cho thấy có bằng chứng ủng hộ ý kiến rằng lớn lên trong nghèo đói có thể có tác động lâu dài tới việc phát triển nhận thức của trẻ em. Trong hầu hết các trường hợp đặc biệt, trẻ em phải chịu đựng “căng thẳng độc hại” thì não bộ cũng phải chịu sự biến đổi về mặt hóa học.
3. Bạn có thể trả tiền cho giáo dục
Một nghiên cứu do Pew và trường đại học Virginia thực hiện năm 2012 thực hiện đã tìm ra mối liên hệ giữa hạnh phúc và việc có bằng đại học. Các nhà nghiên cứu kết luận rằng học rộng có thể đem lại một cuộc sống giàu có và trọn vẹn hơn và nhiều cơ hội lớn hơn.
4. Bạn sẽ tránh được các khoản vay sinh viên
Có rất nhiều bài viết về tác động của các khoản vay sinh viên đối với những người trẻ, và có bằng chứng cho thấy nợ nần liểng xiểng có thể thực sự bất lợi cho hạnh phúc. Một bài báo đăng trên tờ Social Science and Medicine kết luận rằng các khoản nợ sinh viên có liên hệ với “việc thực hiện chức năng tâm lý kém” ở người trẻ.
5. Bạn có thể tận hưởng cuộc sống tinh thần
Khi bạn có tiền, bạn không cần tập trung quá nhiều sự chú ý vào việc giành được đó để đáp ứng các nhu cầu cơ bản của bạn. Điều này sẽ khiến đầu óc bạn thảnh thơi để tận hưởng các trải nghiệm của cuộc sống, theo một bài báo trên tờ Scientific American hồi năm 2010. Bài báo kết luận rằng “…khả năng tận hưởng các trải nghiệm của một người sẽ tiên đoán mức độ hạnh phúc của họ”.
6. Bạn được “che đỡ” khỏi nỗi buồn
Một tài liệu gần đây trên tờ Social Psychological and Personality Science kết luận rằng có thể không có mối liên hệ trực tiếp giữa tiền bạc và hạnh phúc. Nhưng các tác giả cho rằng có bằng chứng mạnh mẽ cho thấy tiền bạc có thể ngăn chặn sự buồn bã. Nghiên cứu kết luận rằng những người có tiền có thể dễ dàng hơn trong việc “che đỡ” cho bản thân họ khỏi những sự kiện gây căng thẳng.
7. Bạn sẽ thoải mái chi tiền cho những người khác
Khi bạn chỉ có vừa đủ tiền để trang trải cho bản thân, thì nhiều khả năng bạn không nghĩ tới việc trao lại cho những người khác. Nhưng hào phóng với tiền bạc của bạn lại là một cách để đạt được hạnh phúc, theo một nghiên cứu có tên “Using Money to Benefit Others Pays Off” (Dùng tiền để làm lợi cho những người khác) do trường ĐH Harvard thực hiện. Trong nghiên cứu đó, các nhà nghiên cứu đã đưa tiền cho các sinh viên để họ chi cho bản thân hoặc những người khác vào cuối ngày. Các tác giả của nghiên cứu đã viết rằng: “Những người được giao chi tiền cho người khác có tâm trạng hạnh phúc hơn trong ngày đó so với những người được giao chi tiền cho chính bản thân họ”.
8. Bạn có thể chi tiền vào những trải nghiệm
Có bằng chứng lớn cho thấy rằng mua đồ không khiến bất cứ ai cảm thấy hạnh phúc hơn. Nhưng theo cuốn sách Stumbling on Happiness, chi tiền cho những trải nghiệm sẽ khiến bạn vui vẻ phấn khởi hơn rất nhiều. Dù các trải nghiệm đó là bơi với cá mập ngoài vùng biển Nam Phi hoặc leo lên một ngọn núi lửa ở Hawaii, thì đều tốn tiền cả.
9. Ít có khả năng là bạn cô độc
Một nghiên cứu trên tờ Journal of Consumer Psychology hồi năm 2011 kết luận rằng những người có những mối kết nối xã hội có ý nghĩa thường là những người hạnh phúc nhất. Và có các bằng chứng khác cho thấy rằng những người có ít tiền thường cảm thấy cô độc hơn. Hồi năm 2014, tờ Guardian đưa tin rằng: “Mạng lưới xã hội nghèo nàn nên được coi là một yếu tố góp phần và là tín hiệu của sự nghèo khổ”. (Dịch từ Time)
*Đọc Thêm* [Kỹ năng lắng nghe: Đừng chỉ dựa vào đôi tai](http://www.dongduongnews.com/2016/11/ky-nang-lang-nghe.html) [Sáng tạo trong công việc bằng cách chia nhỏ mục tiêu](http://www.dongduongnews.com/2016/11/sang-tao-trong-cong-viec.html) [6 bí quyết tạo dựng mối quan hệ](http://www.dongduongnews.com/2016/11/6-bi-quyet-tao-dung-moi-quan-he.html) [Tư duy của người chiến thắng](http://www.dongduongnews.com/2016/11/tu-duy-cua-nguoi-chien-thang.html) [Những nhà lãnh đạo truyền cảm hứng](http://www.dongduongnews.com/2016/11/nhung-nha-lanh-dao-truyen-cam-hung.html) [7 bí quyết trở thành triệu phú](http://www.dongduongnews.com/2016/11/7-bi-quyet-tro-thanh-trieu-phu.html) [5 lý do cản trở ta theo đuổi giấc mơ](http://www.dongduongnews.com/2016/11/5-ly-do-can-tro-ta-theo-duoi-giac-mo.html) [11 bí quyết để trở nên giàu có, thành công và hạnh phúc](http://www.dongduongnews.com/2016/11/11-bi-quyet-de-tro-nen-giau-co.html) [Những câu triệu phú nên tự hỏi mỗi ngày](http://www.dongduongnews.com/2016/11/nhung-cau-trieu-phu-nen-tu-hoi-moi-ngay.html)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: GSE

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, max-age=0

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Với mong muốn mang lại cho khách hàng đẳng cấp những căn hộ sống cao cấp, quyết định vị thế của mình trong xã hội. Đất nền sân bay Nha Trang mang đến thị trường Nha Trang các căn hộ sống tuyệt đẹp bậc nhất mà bạn và gia đình đang tìm kiếm.
Đất nền sân bay Nha Trang – Đỉnh cao của cuộc sống
Xây dựng theo chuẩn căn hộ đẳng cấp hạng A của Bộ Xây Dựng - trước tiên có mặt tại bên cạnh Miền trung của tổ quốc. Chắc chắn tuyệt đối về chất lượng công trình, quy hoạch, thiết kế, hạ tầng kĩ thuật, hạ tầng xã hội, giá trị hoàn thiện, trang thiết bị, lý do kiện cung ứng dịch vụ vận hành tận dụng đạt mức độ tuyệt hảo,...
ở công trình Sân Bay Nha Trang, đỉnh cao không chỉ đó là chiếm hữu các vị trí cao top 1, mà còn đó là độc tôn các tận hưởng thượng lưu dành riêng cho chủ nhân cao cấp. Ko phải đó là sống mà trải nghiệm cuộc sống, không phải đó là nghỉ ngơi mà chính là nghỉ dưỡng ở gia, ko phải chỉ sinh hoạt thuần túy mà đó là khám phá tâm hồn mỗi ngày.
Khi sinh sống ở công trình Sân Bay Nha Trang, người dân được tận hưởng những tiện nghi 5 sao cao cấp nội khu như: hồ bơi 4 mùa trong căn hộ hàng, Bể bơi ngoài trời, Cigar Louge & Wine Bar, phòng tập Gym, Vườn nhiệt đới…cùng hạ tầng đẳng cấp thế giới bên cạnh công trình như: bệnh viện thế giới Vinmec, khu sắm sửa Shopoffice, quảng trường hướng biển và quan trọng hàng đầu đó là không gian sống với đa dạng khoảng xanh, đường dạo bộ, công viên nội khu, vườn hoa,…mang lại cuộc sống trong xanh, thư thái cho cư dân.
Đất nền sân bay Nha Trang – tiềm năng đầu tư hấp dẫn
Tương đương như Dubai giàu có nằm dọc theo tuyến đường huyết mạch Trần Phú, căn hộ dự án Sân Bay Nha Trang mang đến một cuộc đáng để sống như long lanh, phục vụ cả mong muốn hiện đại lẫn mong muốn về sức khỏe và tinh thần của mỗi một cư dân. Việc hưởng thụ cuộc sống một cách đầy đủ từng giây phút chưa bao giờ dễ đến thế cùng với dự án Sân Bay Nha Trang.
Không chỉ là một tổ ấm không thể tuyệt vời hơn, công trình Sân Bay Nha Trang với vị trí “triệu đô” của mình còn chiếm hữu khả năng cho thuê vượt ngoài đợi chờ. Vị trí rất đẹp, trong Nha Trang lại chỉ phục vụ được một phần nhu cầu lưu trú trong hơn 7 triệu lượt khách đến đây mỗi năm. Chọn đầu tư vào dự án, giới đầu tư ko phải lo về việc tìm nguồn khách thuê, không lo về giá thuê phòng và doanh thu kỳ vọng thu được của mỗi nhà.
căn hộ chung cư dự án Sân Bay Nha Trang đó là nhà hạng A thứ nhất được triển khai tại Nha Trang, chính vì vậy dự án đặc biệt thích hợp với tầng lớp thượng lưu xứ Vịnh, và cũng góp phần nâng mức sống của cư dân trung tâm thành phố lên một tầm cao mới, trở thành biểu tượng sống sang của trung tâm thành phố Nha Trang.
dự án Sân Bay Nha Trang được coi là dự án độc đáo với các nhà sống nổi bật bậc nhất. Tuy vậy lượng căn hộ này cũng chỉ có giới hạn, vì thế hãy với tốc độ chóng mặt đăng ký thông tin với chúng tôi để nhận được những Xem thêm thông tin top 1 và chủ đạo xác hàng đầu về dự án hấp dẫn này.
Không có nhận xét nào:

markdown:
Với mong muốn mang lại cho khách hàng đẳng cấp những căn hộ sống cao cấp, quyết định vị thế của mình trong xã hội.
**mang đến thị trường Nha Trang các căn hộ sống tuyệt đẹp bậc nhất mà bạn và gia đình đang tìm kiếm.** [Đất nền sân bay Nha Trang](https://duansanbaynhatrang.info/)
### Đất nền sân bay Nha Trang – Đỉnh cao của cuộc sống
Xây dựng theo chuẩn căn hộ đẳng cấp hạng A của Bộ Xây Dựng - trước tiên có mặt tại bên cạnh Miền trung của tổ quốc. Chắc chắn tuyệt đối về chất lượng công trình, quy hoạch, thiết kế, hạ tầng kĩ thuật, hạ tầng xã hội, giá trị hoàn thiện, trang thiết bị, lý do kiện cung ứng dịch vụ vận hành tận dụng đạt mức độ tuyệt hảo,...
ở công trình Sân Bay Nha Trang, đỉnh cao không chỉ đó là chiếm hữu các vị trí cao top 1, mà còn đó là độc tôn các tận hưởng thượng lưu dành riêng cho chủ nhân cao cấp. Ko phải đó là sống mà trải nghiệm cuộc sống, không phải đó là nghỉ ngơi mà chính là nghỉ dưỡng ở gia, ko phải chỉ sinh hoạt thuần túy mà đó là khám phá tâm hồn mỗi ngày.
Khi sinh sống ở công trình Sân Bay Nha Trang, người dân được tận hưởng những tiện nghi 5 sao cao cấp nội khu như: hồ bơi 4 mùa trong căn hộ hàng, Bể bơi ngoài trời, Cigar Louge & Wine Bar, phòng tập Gym, Vườn nhiệt đới…cùng hạ tầng đẳng cấp thế giới bên cạnh công trình như: bệnh viện thế giới Vinmec, khu sắm sửa Shopoffice, quảng trường hướng biển và quan trọng hàng đầu đó là không gian sống với đa dạng khoảng xanh, đường dạo bộ, công viên nội khu, vườn hoa,…mang lại cuộc sống trong xanh, thư thái cho cư dân.
![]()
### Đất nền sân bay Nha Trang – tiềm năng đầu tư hấp dẫn
Tương đương như Dubai giàu có nằm dọc theo tuyến đường huyết mạch Trần Phú, căn hộ dự án Sân Bay Nha Trang mang đến một cuộc đáng để sống như long lanh, phục vụ cả mong muốn hiện đại lẫn mong muốn về sức khỏe và tinh thần của mỗi một cư dân. Việc hưởng thụ cuộc sống một cách đầy đủ từng giây phút chưa bao giờ dễ đến thế cùng với dự án Sân Bay Nha Trang.
Không chỉ là một tổ ấm không thể tuyệt vời hơn, công trình Sân Bay Nha Trang với vị trí “triệu đô” của mình còn chiếm hữu khả năng cho thuê vượt ngoài đợi chờ. Vị trí rất đẹp, trong Nha Trang lại chỉ phục vụ được một phần nhu cầu lưu trú trong hơn 7 triệu lượt khách đến đây mỗi năm. Chọn đầu tư vào dự án, giới đầu tư ko phải lo về việc tìm nguồn khách thuê, không lo về giá thuê phòng và doanh thu kỳ vọng thu được của mỗi nhà.
căn hộ chung cư dự án Sân Bay Nha Trang đó là nhà hạng A thứ nhất được triển khai tại Nha Trang, chính vì vậy dự án đặc biệt thích hợp với tầng lớp thượng lưu xứ Vịnh, và cũng góp phần nâng mức sống của cư dân trung tâm thành phố lên một tầm cao mới, trở thành biểu tượng sống sang của trung tâm thành phố Nha Trang.
dự án Sân Bay Nha Trang được coi là dự án độc đáo với các nhà sống nổi bật bậc nhất. Tuy vậy lượng căn hộ này cũng chỉ có giới hạn, vì thế hãy với tốc độ chóng mặt đăng ký thông tin với chúng tôi để nhận được những Xem thêm thông tin top 1 và chủ đạo xác hàng đầu về dự án hấp dẫn này.
## Không có nhận xét nào:
Lưu ý: Khi để lại Nhận xét bạn nên click vào ô "Thông báo cho tôi" ở dưới để nhận phản hồi từ Admin

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml


text:
Tag: cây dâu
Kinh nghiệm trồng xen cây dâu trong vườn dừa
Khoảng cách trồng: Khoảng cách trung bình 6 x 6m/cây. Mật độ dừa thích hợp khoảng 60 – 80 cây/ha, mật độ dâu trồng xen từ 200- 180 cây/ ha. Cây dâu đực được bố trí trồng xen hàng đầu tiên từ hướng đông nếu trồng nhóm dâu trỗ hoa vào tháng 12- 2 dương lịch, hoặc hướng tây nam nếu trồng dâu Hạ Châu.
1. Đặc điểm sinh thái: Cây dâu (giâu) ra hoa, đậu trái tốt trong điều kiện thời tiết mát (khoảng 20-220C). Vì vậy, trong điều kiện thời tiết nóng, nếu chỉ trồng đơn lẻ cây dâu cái sẽ cho trái lép, nên cần trồng xen khoảng 10% cây dâu đực cùng nhóm giống ra hoa cùng thời gian với các cây cái trồng trong vườn.
2. Giống trồng: Các giống dâu trồng có hiệu quả kinh tế cao như dâu xanh giáo Bảo, dâu Xiêm, dâu Hạ Châu…Riêng dâu Hạ Châu là giống dâu chịu nhiệt tốt hơn các giống dâu khác. Cây trỗ hoa vào đầu mùa mưa và chín vào tháng 9-10dl, trái có phẩm chất tốt, múi có vị ngọt đậm nên được thị trường ưa chuộng. Đây là giống có triển vọng trong mô hình trồng dừa xen dâu hiện nay.
Trồng xen canh dâu Hạ Châu trong vườn dừa
3. Kỹ thuật trồng
3.1. Khoảng cách trồng: Khoảng cách trung bình 6 x 6m/cây. Mật độ dừa thích hợp khoảng 60 – 80 cây/ha, mật độ dâu trồng xen từ 200- 180 cây/ ha. Cây dâu đực được bố trí trồng xen hàng đầu tiên từ hướng đông nếu trồng nhóm dâu trỗ hoa vào tháng 12- 2 dương lịch, hoặc hướng tây nam nếu trồng dâu Hạ Châu. Sau đó, trồng xen với các cây dâu cái trong vườn, bố trí nhằm tạo phấn hoa có thể bay theo gió đến thụ phấn được hoa của cây cái. Ngoài ra, có thể ghép dâu đực lên ngọn cây cái sau khi trồng 3-4 năm. Tỉ lệ ghép từ 10- 20% số cây trong vườn.
3.2. Bón phân: Tiến hành vun mô, bón lót tương tự như trồng bưởi. Nếu được thâm canh cây có thể cho năng suất khoảng 200 kg/cây/vụ,
4. Sâu bệnh và biện pháp phòng trị
Dâu tương đối ít sâu bệnh, nhưng cần lưu ý một số đối tượng gây hại sau đây:
4.1. Sâu ăn lá nhiều màu: Sâu non có màu xanh điểm hồng thường xuất hiện thành đợt dịch. Cần thăm vườn phát hiện sâu sớm.Cáchphòng trị là phun thuốc Abamectin, Karate, Sherbush khi mật số sâu cao.
4.2. Bọ cánh cứng ăn lá: Thường xuất hiện nhiều trong năm đầu lúc cây còn nhỏ, bọ gây hại nặng vào đầu mùa mưa và vào buổi tối.Cách phòng trị là phun các loại thuốc như Karate, Sherbush, Fastac khi mật số sâu cao.
4.3. Nhện đỏ: Gây hại lá và hoa, trái, nhiều nhất trong mùa nắng nóng. Cách phòng trị là phun thuốc Abamectin, Emamectin, Dầu khoáng SK, Kumulus khi nhện có mật số cao.
4.4. Sâu ăn vỏ thân cành:Sâu non đục luồn dưới lớp biểu bì cứng trên vỏ thân cành thành những đường hầm, sâu ăn cả mầm hoa đang phân hóa làm cây mất sức và giảm số chùm hoa. Cách phòng trị là phun thuốc Fipronil (Regent, ViRigent) và chất bám dính lên thân cành khi sâu xuất hiện nhiều hoặc phun Chlopyriphos ethyl (Mapy, Dragon) và chất bám dính lên thân cành khi thấy có cả sâu lẫn rệp sáp ký sinh.
4.5. Ruồi đục trái:Ruồi đẻ trứng lên các trái đang chín bị nứt vỏ lẫn các trái lành lặn. Sau vài ngày trứng nở thành dòi cắn phá bên trong trái, làm trái bị rụng hoặc mất giá trị thương phẩm. Cần đặt bẫy ruồi đồng loạt ngay từ đầu vụ trái; đốn bỏ các cây tạp như: mận, ổi trong vườn. Phun ngừa dòi bằng Fipronil (Regent, Tungent) giai đoạn 20 ngày trước khi thu hoạch.
4.6. Bệnh thối trái:Thường xuất hiện khi trong vườn bị sâu, dòi đục trái tấn công nhiều. Bệnh do nhiều loại nấm gây ra. Phun thuốc LoveRice, Tilral trước khi thu hoạch khoảng 15-20 ngày.
Theo hiephoiduabentre.com.vn

markdown:
# Tag: cây dâu
[Kinh nghiệm trồng xen cây dâu trong vườn dừa](http://www.duatuoi.com/kinh-nghiem-trong-xen-cay-dau-trong-vuon-dua/) ![ Kinh nghiệm trồng xen cây dâu trong vườn dừa](http://www.duatuoi.com/wp-content/uploads/2017/09/kinh-nghiem-trong-xen-cay-dau-trong-vuon-dua-150x150.jpg)
![ Kinh nghiệm trồng xen cây dâu trong vườn dừa](http://www.duatuoi.com/wp-content/uploads/2017/09/kinh-nghiem-trong-xen-cay-dau-trong-vuon-dua-150x150.jpg)
**Khoảng cách trồng: Khoảng cách trung bình 6 x 6m/cây. Mật độ dừa thích hợp khoảng 60 – 80 cây/ha, mật độ dâu trồng xen từ 200- 180 cây/ ha. Cây dâu đực được bố trí trồng xen hàng đầu tiên từ hướng đông nếu trồng nhóm dâu trỗ hoa vào tháng 12- 2 dương lịch, hoặc hướng tây nam nếu trồng dâu Hạ Châu.** ![ Kinh nghiệm trồng xen cây dâu trong vườn dừa](http://www.duatuoi.com/wp-content/uploads/2017/09/kinh-nghiem-trong-xen-cay-dau-trong-vuon-dua.jpg)
Kinh nghiệm trồng xen cây dâu trong vườn dừa
1. Đặc điểm sinh thái: Cây dâu (giâu) ra hoa, đậu trái tốt trong điều kiện thời tiết mát (khoảng 20-220C). Vì vậy, trong điều kiện thời tiết nóng, nếu chỉ trồng đơn lẻ cây dâu cái sẽ cho trái lép, nên cần trồng xen khoảng 10% cây dâu đực cùng nhóm giống ra hoa cùng thời gian với các cây cái trồng trong vườn.
2. Giống trồng: Các giống dâu trồng có hiệu quả kinh tế cao như dâu xanh giáo Bảo, dâu Xiêm, dâu Hạ Châu…Riêng dâu Hạ Châu là giống dâu chịu nhiệt tốt hơn các giống dâu khác. Cây trỗ hoa vào đầu mùa mưa và chín vào tháng 9-10dl, trái có phẩm chất tốt, múi có vị ngọt đậm nên được thị trường ưa chuộng. Đây là giống có triển vọng trong mô hình trồng dừa xen dâu hiện nay.
Trồng xen canh dâu Hạ Châu trong vườn dừa
3. Kỹ thuật trồng
3.1. Khoảng cách trồng: Khoảng cách trung bình 6 x 6m/cây. Mật độ dừa thích hợp khoảng 60 – 80 cây/ha, mật độ dâu trồng xen từ 200- 180 cây/ ha. Cây dâu đực được bố trí trồng xen hàng đầu tiên từ hướng đông nếu trồng nhóm dâu trỗ hoa vào tháng 12- 2 dương lịch, hoặc hướng tây nam nếu trồng dâu Hạ Châu. Sau đó, trồng xen với các cây dâu cái trong vườn, bố trí nhằm tạo phấn hoa có thể bay theo gió đến thụ phấn được hoa của cây cái. Ngoài ra, có thể ghép dâu đực lên ngọn cây cái sau khi trồng 3-4 năm. Tỉ lệ ghép từ 10- 20% số cây trong vườn.
3.2. Bón phân: Tiến hành vun mô, bón lót tương tự như trồng bưởi. Nếu được thâm canh cây có thể cho năng suất khoảng 200 kg/cây/vụ,
4. Sâu bệnh và biện pháp phòng trị
Dâu tương đối ít sâu bệnh, nhưng cần lưu ý một số đối tượng gây hại sau đây:
4.1. Sâu ăn lá nhiều màu: Sâu non có màu xanh điểm hồng thường xuất hiện thành đợt dịch. Cần thăm vườn phát hiện sâu sớm.Cáchphòng trị là phun thuốc Abamectin, Karate, Sherbush khi mật số sâu cao.
4.2. Bọ cánh cứng ăn lá: Thường xuất hiện nhiều trong năm đầu lúc cây còn nhỏ, bọ gây hại nặng vào đầu mùa mưa và vào buổi tối.Cách phòng trị là phun các loại thuốc như Karate, Sherbush, Fastac khi mật số sâu cao.
4.3. Nhện đỏ: Gây hại lá và hoa, trái, nhiều nhất trong mùa nắng nóng. Cách phòng trị là phun thuốc Abamectin, Emamectin, Dầu khoáng SK, Kumulus khi nhện có mật số cao.
4.4. Sâu ăn vỏ thân cành:Sâu non đục luồn dưới lớp biểu bì cứng trên vỏ thân cành thành những đường hầm, sâu ăn cả mầm hoa đang phân hóa làm cây mất sức và giảm số chùm hoa. Cách phòng trị là phun thuốc Fipronil (Regent, ViRigent) và chất bám dính lên thân cành khi sâu xuất hiện nhiều hoặc phun Chlopyriphos ethyl (Mapy, Dragon) và chất bám dính lên thân cành khi thấy có cả sâu lẫn rệp sáp ký sinh.
4.5. Ruồi đục trái:Ruồi đẻ trứng lên các trái đang chín bị nứt vỏ lẫn các trái lành lặn. Sau vài ngày trứng nở thành dòi cắn phá bên trong trái, làm trái bị rụng hoặc mất giá trị thương phẩm. Cần đặt bẫy ruồi đồng loạt ngay từ đầu vụ trái; đốn bỏ các cây tạp như: mận, ổi trong vườn. Phun ngừa dòi bằng Fipronil (Regent, Tungent) giai đoạn 20 ngày trước khi thu hoạch.
4.6. Bệnh thối trái:Thường xuất hiện khi trong vườn bị sâu, dòi đục trái tấn công nhiều. Bệnh do nhiều loại nấm gây ra. Phun thuốc LoveRice, Tilral trước khi thu hoạch khoảng 15-20 ngày.
Theo hiephoiduabentre.com.vn

Server: nginx

Connection: close

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


text:
Bảng giá vé máy bay từ Hà Nội đến Sài Gòn với giá rẻ nhất trong tháng
Vé giá tốt Hà Nội đến Sài Gòn vào tháng dịp
Theo cập nhật mới nhất từ hệ thống các chuyến bay Vemaybayonline.net.vn Sài Gòn Hà Nội được bao phủ bởi một loạt 290.000d vé từ Jetstar. Theo các công ty gần như bao phủ bay cuối cùng ngày tháng 1. Bắt đầu từ ngày 19- 31 tháng tất cả các chuyến bay Sài Gòn Hà Nội của hãng hàng không được áp dụng mức giá này. Chuyến bay nằm rải rác trong các khung thời gian khác nhau, trong đó bạn có thể thoải mái lựa chọn phù hợp với chuyến bay hành trình của bạn.
Cùng khai thác các tuyến đường Vietjet Air đưa ra giá 599.000d cho chuyến bay Sài Gòn Hà Nội vào tháng cũng khá hấp dẫn. Và Vietjet sẽ được lựa chọn cho hành khách trong giai đoạn 12-18.
Nếu bạn muốn đặt một vé máy bay khứ hồi Sài Gòn Hà Nội có thể tham khảo bảng dưới đây giá vé. Theo lời khuyên của Vemaybayonline.net.vn, Jetstar sẽ là sự lựa chọn tốt nhất cho hành trình Sài Gòn Hà Nội của bạn. Tuy nhiên thời gian lễ hội này chặt chẽ giá vé tháng một Sài Gòn Hà Nội là mức giá khá cao. Vì vậy, nhanh lên và đặt một kế hoạch bán vé cho chuyến đi của họ.
Vé khứ hồi Sài Gòn Hà Nội
Lưu ý: Giá vé chỉ chính xác tại thời điểm đặt phòng. Để tìm kiếm một vé giá tốt thăm Vemaybayonline.net.vn để biết giá chính xác nhất.
Các tuyến đường Hà Nội - Sài Gòn được điều hành bởi ba hãng hàng không. Vietjet Air và Jetstar đang cạnh tranh để thu hút gần phía sau ở thị trường phân bón thấp. Đối với các tín săn vé giá rẻ, không bỏ lỡ các chương trình "Happy Hour Ưu đãi" và "Daily Specials", bạn sẽ tìm được vé giá rẻ bất ngờ cho cuộc hành trình về Sài Gòn. Việt Nam Airlines là hãng hàng không đưa ra mức giá cao. Tuy nhiên, Việt Nam Airlines đã được đánh giá khá cao và nhiều hành khách chọn hành trình Hà Nội - Sài Gòn. By Việt Nam Airlines đã luôn đi đầu trong việc mang lại cho bạn các chuyến bay với chất lượng dịch vụ vượt trội, tỷ lệ đúng giờ bay cao nhất.
Làm thế nào để tìm vé máy bay đến Sài Gòn giá tốt?
Hunter hành trình các chuyến bay giá rẻ đến Hà Nội vào Sài Gòn nhờ vô cùng dễ dàng và thuận tiện để các chức năng thông minh "TÌM GIÁ RẺ" từ Vemaybayonline.net.vn. Với công cụ tìm kiếm thông minh vé rẻ khi bạn nhập vào các điểm đến hệ thống sẽ tự động hiển thị giá tốt nhất cho mỗi ngày và thậm chí 1 tháng. Phần còn lại của bạn chỉ cần chọn các chuyến bay phù hợp nhất với thời gian và ngân sách của bạn.
Đây Vemaybayonline.net.vn xin hướng dẫn bạn cách sử dụng "TÌM GIÁ RẺ"
Các chuyến bay giá rẻ Sài Gòn cuốn sách để
Bước 1: Truy cập Vemaybayonline.net.vn, Trong hộp tìm kiếm trên hộp bên trái; Đăng điểm để đi; nơi đến; thời gian bay và số lượng người. (Nếu không có ngày cụ thể để bạn có thể bỏ qua với thời gian trên). Được xây dựng trên "tìm vé giá rẻ nhất." Sau đó nhấn nút để tìm các chuyến bay.
Bước 2: Chọn giá vé máy bay phù hợp nhất với bạn. Nhấn tiếp tục để đặt vé.
Chỉ 2 bước hoạt động cực kỳ đơn giản và nhanh chóng, bạn đã có sản phẩm tốt nhất giá vé £ 1 tới Sài Gòn mà không so sánh giá vé mỗi ngày của từng hãng hàng không. Quá tuyệt vời phải không?!
Các chuyến bay cuốn sách về Sài Gòn giá tốt nhất được cung cấp bởi Vemaybayonline.net.vn tuần - Đại lý vé máy bay Abay.vn - công ty cung cấp các chuyến bay đến uy tín, thương hiệu hàng đầu trên thị trường Việt Nam hiện nay.
Nếu bạn đang băn khoăn hoặc câu hỏi chỉ cần nhấc điện thoại và gọi số 1900 4749.
Trải nghiệm sự "TÌM VÉ RẺ" và săn giá vé tốt nhất cùng Vemaybayonline.net.vn của bạn.
Vemaybayonline.net.vn muốn bạn đặt được vé máy bay như thế.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét

markdown:
Bảng giá vé máy bay từ Hà Nội đến Sài Gòn với giá rẻ nhất trong tháng
![](http://vuidulich.com/wp-content/uploads/2015/10/du-lich-sai-gon.jpeg)
Vé giá tốt Hà Nội đến Sài Gòn vào tháng dịp
Theo cập nhật mới nhất từ hệ thống các chuyến bay Vemaybayonline.net.vn Sài Gòn Hà Nội được bao phủ bởi một loạt 290.000d vé từ Jetstar. Theo các công ty gần như bao phủ bay cuối cùng ngày tháng 1. Bắt đầu từ ngày 19- 31 tháng tất cả các chuyến bay Sài Gòn Hà Nội của hãng hàng không được áp dụng mức giá này. Chuyến bay nằm rải rác trong các khung thời gian khác nhau, trong đó bạn có thể thoải mái lựa chọn phù hợp với chuyến bay hành trình của bạn.
Cùng khai thác các tuyến đường Vietjet Air đưa ra giá 599.000d cho chuyến bay Sài Gòn Hà Nội vào tháng cũng khá hấp dẫn. Và Vietjet sẽ được lựa chọn cho hành khách trong giai đoạn 12-18.
Nếu bạn muốn đặt một vé máy bay khứ hồi Sài Gòn Hà Nội có thể tham khảo bảng dưới đây giá vé. Theo lời khuyên của Vemaybayonline.net.vn, Jetstar sẽ là sự lựa chọn tốt nhất cho hành trình Sài Gòn Hà Nội của bạn. Tuy nhiên thời gian lễ hội này chặt chẽ giá vé tháng một Sài Gòn Hà Nội là mức giá khá cao. Vì vậy, nhanh lên và đặt một kế hoạch bán vé cho chuyến đi của họ.
Vé khứ hồi Sài Gòn Hà Nội
Lưu ý: Giá vé chỉ chính xác tại thời điểm đặt phòng. Để tìm kiếm một vé giá tốt thăm Vemaybayonline.net.vn để biết giá chính xác nhất.
Các tuyến đường Hà Nội - Sài Gòn được điều hành bởi ba hãng hàng không. Vietjet Air và Jetstar đang cạnh tranh để thu hút gần phía sau ở thị trường phân bón thấp. Đối với các tín săn vé giá rẻ, không bỏ lỡ các chương trình "Happy Hour Ưu đãi" và "Daily Specials", bạn sẽ tìm được vé giá rẻ bất ngờ cho cuộc hành trình về Sài Gòn. Việt Nam Airlines là hãng hàng không đưa ra mức giá cao. Tuy nhiên, Việt Nam Airlines đã được đánh giá khá cao và nhiều hành khách chọn hành trình Hà Nội - Sài Gòn. By Việt Nam Airlines đã luôn đi đầu trong việc mang lại cho bạn các chuyến bay với chất lượng dịch vụ vượt trội, tỷ lệ đúng giờ bay cao nhất.
Làm thế nào để tìm vé máy bay đến Sài Gòn giá tốt?
Hunter hành trình các chuyến bay giá rẻ đến Hà Nội vào Sài Gòn nhờ vô cùng dễ dàng và thuận tiện để các chức năng thông minh "TÌM GIÁ RẺ" từ Vemaybayonline.net.vn. Với công cụ tìm kiếm thông minh vé rẻ khi bạn nhập vào các điểm đến hệ thống sẽ tự động hiển thị giá tốt nhất cho mỗi ngày và thậm chí 1 tháng. Phần còn lại của bạn chỉ cần chọn các chuyến bay phù hợp nhất với thời gian và ngân sách của bạn.
Đây Vemaybayonline.net.vn xin hướng dẫn bạn cách sử dụng "TÌM GIÁ RẺ"
Các chuyến bay giá rẻ Sài Gòn cuốn sách để
Bước 1: Truy cập Vemaybayonline.net.vn, Trong hộp tìm kiếm trên hộp bên trái; Đăng điểm để đi; nơi đến; thời gian bay và số lượng người. (Nếu không có ngày cụ thể để bạn có thể bỏ qua với thời gian trên). Được xây dựng trên "tìm vé giá rẻ nhất." Sau đó nhấn nút để tìm các chuyến bay.
Bước 2: Chọn giá vé máy bay phù hợp nhất với bạn. Nhấn tiếp tục để đặt vé.
Chỉ 2 bước hoạt động cực kỳ đơn giản và nhanh chóng, bạn đã có sản phẩm tốt nhất giá vé £ 1 tới Sài Gòn mà không so sánh giá vé mỗi ngày của từng hãng hàng không. Quá tuyệt vời phải không?!
Các chuyến bay cuốn sách về Sài Gòn giá tốt nhất được cung cấp bởi Vemaybayonline.net.vn tuần - Đại lý vé máy bay Abay.vn - công ty cung cấp các chuyến bay đến uy tín, thương hiệu hàng đầu trên thị trường Việt Nam hiện nay.
Nếu bạn đang băn khoăn hoặc câu hỏi chỉ cần nhấc điện thoại và gọi số 1900 4749.
Trải nghiệm sự "TÌM VÉ RẺ" và săn giá vé tốt nhất cùng Vemaybayonline.net.vn của bạn.
Vemaybayonline.net.vn muốn bạn đặt được vé máy bay như thế.
## Không có nhận xét nào:
## Đăng nhận xét