text:
Gà lôi nước châu Phi
Actophilornis africanus là một loài chim trong họ Jacanidae.[2]
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ BirdLife International (2012). “Actophilornis africanus”. Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013.
- ^ Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Dữ liệu liên quan tới Gà lôi nước châu Phi tại Wikispecies

markdown:
# Gà lôi nước châu Phi
|Gà lôi nước châu Phi|
|
|![]()
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Charadriiformes](/wiki/B%E1%BB%99_Choi_choi) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Jacanidae](/wiki/H%E1%BB%8D_G%C3%A0_l%C3%B4i_n%C6%B0%E1%BB%9Bc) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Actophilornis](/wiki/Actophilornis) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **A. africana** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Actophilornis africana*
(
[Gmelin](/w/index.php?title=Johann_Friedrich_Gmelin&action=edit&redlink=1), 1789) ![ Actophilornis africana map.png](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Actophilornis_africana_map.png/280px-Actophilornis_africana_map.png)
![ Actophilornis africana map.png](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Actophilornis_africana_map.png/280px-Actophilornis_africana_map.png)
* là một loài Actophilornis africanus* [chim](/wiki/Chim)trong họ [Jacanidae](/wiki/H%E1%BB%8D_G%C3%A0_l%C3%B4i_n%C6%B0%E1%BB%9Bc). [[2]](#cite_note-2)
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=G%C3%A0_l%C3%B4i_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_ch%C3%A2u_Phi&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=G%C3%A0_l%C3%B4i_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_ch%C3%A2u_Phi&action=edit§ion=1)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=G%C3%A0_l%C3%B4i_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_ch%C3%A2u_Phi&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=G%C3%A0_l%C3%B4i_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_ch%C3%A2u_Phi&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-1) [BirdLife International](/wiki/BirdLife_International)(2012). [“](http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/22693528). *Actophilornis africanus*” *.* [Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa.](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F_IUCN)Phiên bản 2013.2 [Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013. **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-2) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=G%C3%A0_l%C3%B4i_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_ch%C3%A2u_Phi&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=G%C3%A0_l%C3%B4i_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_ch%C3%A2u_Phi&action=edit§ion=3)]
Dữ liệu liên quan tới
[Gà lôi nước châu Phi](https://species.wikimedia.org/wiki/Special:Search/G%C3%A0_l%C3%B4i_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_ch%C3%A2u_Phi)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies)

X-Cache: cp1068 miss, cp1052 miss


text:
Hươu hoang
Hươu hoang (danh pháp khoa học: Dama dama) là một loài động vật có vú thuộc họ Hươu nai. Đây là loài bản địa lục địa Á-Âu nhưng đã được nhập nội một số nơi khác. Người ta thường đưa loài hươu hoang Ba Tư hiếm hơn làm một phân loài của nó (D. d. mesopotamica),[3] còn một số tác giả khác xem nó là một loài riêng biệt hoàn toàn (D. mesopotamica).[1]
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă Masseti, M. & Mertzanidou, D. (2008). Dama dama. 2008 Sách đỏ IUCN. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế 2008. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2009. Database entry includes a brief justification of why this species is of least concern.
- ^ 10th edition of Systema Naturae
- ^ Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- FAO ANIMAL PRODUCTION AND HEALTH PAPER 27. (1982). Deer farming guidelines on practical aspects. ISBN 92-5-101137-0. Truy cập ngày 4 tháng 1 năm 2008.
- Clutton-Brock, J. (1978). A Natural History of Domesticated Animals. London, British Museum.
- Lyneborg, L. (1971). Mammals [of Europe]. ISBN 0-7137-0548-5.
- Level 1 DSC Training Manual. http://www.eskdalewildlife.com/training.html
- Urdang, Laurence. The Random House Dictionary of the English Language. 1969; Laurence Urdang, Editor in Chief, Random House.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
Thể loại:
- Loài ít quan tâm
- Dama
- Động vật có vú châu Á
- Động vật có vú châu Âu
- Động vật có vú Azerbaijan
- Động vật Ireland
- Động vật có vú Đức
- Động vật có vú Thổ Nhĩ Kỳ
- Động vật Iran
- Động vật lớn Ấn-Âu
- Động vật có vú vương quốc Anh
- Động vật được mô tả năm 1758
- Động vật có vú Nam Phi
- Động vật có vú châu Phi
- Động vật Mauritius
- Động vật quần đảo Falkland
- Động vật có vú Algérie
- Động vật có vú Úc
- Động vật có vú Comoros
- Động vật có vú Iran
- Động vật có vú Israel
- Động vật có vú Madagascar
- Động vật có vú Mauritius
- Động vật có vú Maroc
- Động vật có vú New Zealand
- Động vật có vú Peru
- Động vật có vú Tunisia
- Sơ khai Bộ Guốc chẵn

markdown:
# Hươu hoang
|
|Dama dama
|
|![]()
Con đực
![ Silz daim5.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fe/Silz_daim5.jpg/280px-Silz_daim5.jpg)
![ Silz daim5.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fe/Silz_daim5.jpg/280px-Silz_daim5.jpg)
Con cái
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Mammalia](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Artiodactyla](/wiki/B%E1%BB%99_Gu%E1%BB%91c_ch%E1%BA%B5n) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Cervidae](/wiki/H%E1%BB%8D_H%C6%B0%C6%A1u_nai) [Phân họ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D)( *subfamilia*) [Cervinae](/wiki/Cervinae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) **Dama** [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **D. dama** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Dama dama*
(
[Linnaeus](/wiki/Carl_Linnaeus), [1758](/wiki/1758) ) [[2]](#cite_note-2) ![ Phạm vi1: Bản địa2: Có thể là bản địa3: Được nhập nội sớm và tái nhập nội bởi con người4: Được nhập nội thời hiện đại](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/Dama_dama_map.png/280px-Dama_dama_map.png)
![ Phạm vi1: Bản địa2: Có thể là bản địa3: Được nhập nội sớm và tái nhập nội bởi con người4: Được nhập nội thời hiện đại](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/Dama_dama_map.png/280px-Dama_dama_map.png)
Phạm vi
1: Bản địa
2: Có thể là bản địa
3: Được nhập nội sớm và tái nhập nội bởi con người
4: Được nhập nội thời hiện đại
1: Bản địa
2: Có thể là bản địa
3: Được nhập nội sớm và tái nhập nội bởi con người
4: Được nhập nội thời hiện đại
**Hươu hoang** ( [danh pháp khoa học](/wiki/Danh_ph%C3%A1p): *) là một loài động vật có vú thuộc Dama dama* [họ Hươu nai](/wiki/H%E1%BB%8D_H%C6%B0%C6%A1u_nai). Đây là loài bản địa [lục địa Á-Âu](/wiki/L%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%8Ba_%C3%81-%C3%82u)nhưng đã được nhập nội một số nơi khác. Người ta thường đưa loài [hươu hoang Ba Tư](/wiki/H%C6%B0%C6%A1u_hoang_Ba_T%C6%B0)hiếm hơn làm một [phân loài](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%C3%A0i)của nó ( *D. d. mesopotamica*), còn một số tác giả khác xem nó là một loài riêng biệt hoàn toàn ( [[3]](#cite_note-msw3-3) *D. mesopotamica*). [[1]](#cite_note-iucn-1)
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1u_hoang&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1u_hoang&action=edit§ion=1)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1u_hoang&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1u_hoang&action=edit§ion=2)]
- ^
**a** [Masseti, M. & Mertzanidou, D. (2008).](#cite_ref-iucn_1-1) **ă** [.](http://www.iucnredlist.org/details/42188) *Dama dama* *2008*. [Sách đỏ IUCN](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F) [Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)2008. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2009. Database entry includes a brief justification of why this species is of least concern. **10th edition of Systema Naturae** [^](#cite_ref-2) **Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005).** [^](#cite_ref-msw3_3-0) [. Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang).](http://www.bucknell.edu/msw3/browse.asp?id=14200388) *Mammal Species of the World* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-8018-8221-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-8018-8221-0). [OCLC](/wiki/OCLC) [62265494](//www.worldcat.org/oclc/62265494).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1u_hoang&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1u_hoang&action=edit§ion=3)]
### Đọc thêm[
[sửa](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1u_hoang&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1u_hoang&action=edit§ion=4)]
- FAO ANIMAL PRODUCTION AND HEALTH PAPER 27. (1982).
*Deer farming guidelines on practical aspects*. [ISBN 92-5-101137-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9251011370). Truy cập ngày 4 tháng 1 năm 2008.
- Clutton-Brock, J. (1978).
*A Natural History of Domesticated Animals*. London, [British Museum](/wiki/B%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_Anh).
- Lyneborg, L. (1971).
*Mammals*[of Europe]. [ISBN 0-7137-0548-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0713705485). *Level 1 DSC Training Manual*. [http://www.eskdalewildlife.com/training.html](http://www.eskdalewildlife.com/training.html)
- Urdang, Laurence.
*The Random House Dictionary of the English Language.*1969; Laurence Urdang, Editor in Chief, Random House.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1u_hoang&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1u_hoang&action=edit§ion=5)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Thể loại](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i): [Loài ít quan tâm](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Lo%C3%A0i_%C3%ADt_quan_t%C3%A2m) [Dama](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Dama) [Động vật có vú châu Á](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_v%C3%BA_ch%C3%A2u_%C3%81) [Động vật có vú châu Âu](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_v%C3%BA_ch%C3%A2u_%C3%82u) [Động vật có vú Azerbaijan](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_v%C3%BA_Azerbaijan) [Động vật Ireland](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ireland) [Động vật có vú Đức](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_v%C3%BA_%C4%90%E1%BB%A9c) [Động vật có vú Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_v%C3%BA_Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3) [Động vật Iran](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Iran) [Động vật lớn Ấn-Âu](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_l%E1%BB%9Bn_%E1%BA%A4n-%C3%82u) [Động vật có vú vương quốc Anh](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_v%C3%BA_v%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Anh) [Động vật được mô tả năm 1758](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c_m%C3%B4_t%E1%BA%A3_n%C4%83m_1758) [Động vật có vú Nam Phi](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_v%C3%BA_Nam_Phi) [Động vật có vú châu Phi](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_v%C3%BA_ch%C3%A2u_Phi) [Động vật Mauritius](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Mauritius) [Động vật quần đảo Falkland](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Falkland) [Động vật có vú Algérie](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_v%C3%BA_Alg%C3%A9rie) [Động vật có vú Úc](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_v%C3%BA_%C3%9Ac) [Động vật có vú Comoros](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_v%C3%BA_Comoros) [Động vật có vú Iran](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_v%C3%BA_Iran) [Động vật có vú Israel](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_v%C3%BA_Israel) [Động vật có vú Madagascar](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_v%C3%BA_Madagascar) [Động vật có vú Mauritius](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_v%C3%BA_Mauritius) [Động vật có vú Maroc](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_v%C3%BA_Maroc) [Động vật có vú New Zealand](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_v%C3%BA_New_Zealand) [Động vật có vú Peru](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_v%C3%BA_Peru) [Động vật có vú Tunisia](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_v%C3%BA_Tunisia) [Sơ khai Bộ Guốc chẵn](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:S%C6%A1_khai_B%E1%BB%99_Gu%E1%BB%91c_ch%E1%BA%B5n)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-Cache: cp1054 miss, cp1052 miss

X-Content-Type-Options: nosniff

Connection: close

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Accept-Ranges: bytes

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


text:
JSF
JSF là viết tắt của JavaServer Faces, một bản miêu tả kĩ thuật giúp đơn giản hóa việc phát triển giao diện cho các ứng dụng Web viết bằng Java bằng cách dùng các thành phần dùng lại được (reusable components).
JSF là một bộ khung (framework) phát triển các ứng dụng Web viết bằng Java nhằm làm đơn giản hóa quá trình phát triển giao diện người dùng cho các ứng dụng J2EE. Để tạo ra giao diện hiển thị, JSF dùng dạng cấu trúc cây của các thẻ, mỗi thẻ là một thành phần giao diện (component) và FacesServlet servlet sẽ thực hiện công đoạn chuyển đổi ra giao diện tương ứng cho người dùng với định dạng HTML. Ngoài ra, JSF cũng có thể sử dụng các kĩ thuật hiển thị khác, như XUL. JSF bao gồm:
- Một tập các hàm API để biểu diễn các thành phần UI (giao diện người dùng) và quản lý thạng thái của chúng, xử lý các sự kiện và kiểm tra dữ liệu đầu vào, quy định việc di chuyển trang (page navigation), hỗ trợ tính đa ngôn ngữ và hỗ trợ cho người sử dụng (accessibility)
- Một số thành phần (component) có sẵn
- Hai thư viện chứa các thẻ tùy biến JSP (JavaServer Pages custom tag) để có thể biểu diễn một JavaServer Faces interface bên trong một trang JSP.
- Mô hình sự kiện ở phía máy chủ (server-side event model)
- Khả năng quản lý trạng thái
- Managed Beans (JavaBeans được tạo bằng dependency injection - xem thêm Spring framework)
Bản miêu tả kĩ thuật JSF được quy định trong JSR 127 của Quá trình Cộng đồng Java.
Mục lục
Mục tiêu của JSF[sửa | sửa mã nguồn]
8 mục tiêu thiết kế sau là lý do cho sự ra đời của JSF:
- Tạo ra một bộ khung gồm các thành phần giao diện người dùng chuẩn (standard GUI component framework) nhằm giúp cho các công cụ phát triển dễ dàng hơn cho người dùng trong việc tạo GUI chất lượng cao đồng thời quản lý các kết quả của GUI với xử lý thực thi của chương trình.
- Định ra một tập các lớp cơ sở của Java (lightweight Java base classes) biểu diễn cho các thành phần UI, trạng thái mỗi thành phần, và các sự kiện đầu vào. Những lớp này sẽ xử lý những vấn đề liên quan đến chu kì sống của GUI, đặc biệt là quản lý trạng thái trong suốt chu trình sống của một trang của thành phần GUI đó.
- Cung cấp một tập các thành phần GUI chung, bao gồm các thành phần HTML form input. Những thành phần này sẽ được dẫn xuất từ tập đơn giản các lớp cơ sở (đề cập ở #1) đề từ đó có thể định ra các thành phần mới.
- Cung cấp một mô hình JavaBeans để có thể truyền đi (dispatch) các sự kiện từ các GUI controls phía máy khách đến các xử lý hiện thực cụ thể từ phía ứng dụng máy chủ.
- Định ra các hàm APIs để kiểm chứng dữ liệu nhập, bao gồm hỗ trợ kiểm chứng từ phía máy chủ.
- Chỉ định một mô hình để có thể đa ngôn ngữ hóa hay địa phương hóa các GUI.
- Khởi tạo tự động dữ liệu ra phù hợp cho máy khách đích, dựa vào mọi dữ liệu cấu hình ở máy khách đó, bao gồm cả dựa vào phiên bản trình duyệt, ví dụ.
- Việc khởi tạo tự động dữ liệu ra còn kèm theo các đòi hỏi về hỗ trợ người dùng (accessibility), được quy định bởi WAI.
Đặc điểm[sửa | sửa mã nguồn]
Mô hình của JSF là mô hình xử lý hướng sự kiện giống như trong các ứng dụng GUI truyền thống, sự khác biệt là nó được áp dụng cho các ứng dụng Web.
Các phiên bản JSF[sửa | sửa mã nguồn]
- JSF 1.0 - bản miêu tả kĩ thuật của JSF chính thức đầu tiên
- JSF 1.1 - bản sửa lỗi chính thức. Không có thay đổi về kĩ thuật hay HTML renderkit.
- JSF 1.2 - bản chính thức chuẩn bị ra mắt và được miêu tả bởi JSR 252.
- những cải tiến để cung cấp những giải pháp tạm thời cho vấn đề trộn lẫn nội dung (content-interweaving problem) được nói đến tại http://www.onjava.com/pub/a/onjava/2004/06/09/jsf.html
- cung cấp các XML Schema cho các file cấu hình, thay cho việc dùng DTD
- các cải tiến để cho phép các 'faces applications có thể xử lý nhiều khung (multi-frame), hay các thiết kế đa cửa sổ người dùng (multi-window UI)
- các cải tiến thư viện thể f: để nâng cao 'TCK coverage, các sự kiện liên quan chu trình sống của f:view, và một số đặc tính nhỏ khác
- các cải tiến trong việc hỗ trợ
trang trícho các đối tượng API
- cải tiến an ninh cho phía trình khách trong việc lưu giữ trạng thái
- giải quyết vấn đề "duplicate button press"
- tổ chức lại bản miêu tả kĩ thuật theo từng phần tiêu chuẩn (normative), và không tiêu chuẩn, để giúp cho việc hiện thực dễ dàng hơn.
- Các sửa lỗi cho portlet
- Một số sửa lỗi đòi hỏi sự thay đổi chút ít trong bản miêu tả kĩ thuật
Các hiện thực của JSF[sửa | sửa mã nguồn]
Có hai hiện thực cho JSF được biết cho đến nay:
- JSF Reference Implementation của Sun Microsystems
- Dự án MyFaces của Apache
Công cụ[sửa | sửa mã nguồn]
- ICEfaces: Complete Ajax-enabled JSF component library.
- Rialto JSF: JSF encapsulation of Rialto.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Sách[sửa | sửa mã nguồn]
- David Geary, Cay Horstmann: Core JavaServer Faces, Prentice-Hall, ISBN 0131463055
- Kito D. Mann: JavaServer Faces in Action, Manning Publications Company, ISBN 1932394125
- Bill Dudney, Jonathan Lehr, Bill Willis, LeRoy Mattingly: Mastering JavaServer Faces, John Wiley & Sons, ISBN 0471462071
- Hans Bergsten: JavaServer Faces, O'Reilly & Associates, ISBN 0596005393
- Budi Kurniawan, Nancy Maragioglio: JavaServer Faces Programming, McGraw-Hill Osborne Media, ISBN 0072229837
- James Turner, Craig McClanahan, Kunal Mittal: JavaServer Faces Kick Start, SAMS, ISBN 0672325993
Các liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- JSF của Cộng đồng JavaServer Faces
- Phần về JSF trong hướng dẫn của J2EE
- Hướng dẫn JSF: ví dụ và danh mục các bài viết
- JSF FAQ

markdown:
# JSF
[JSF (định hướng)](/wiki/JSF_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)). **JSF** là viết tắt của **JavaServer Faces**, một bản miêu tả kĩ thuật giúp đơn giản hóa việc phát triển giao diện cho các ứng dụng Web viết bằng [Java](/wiki/Java_(ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_l%E1%BA%ADp_tr%C3%ACnh)) bằng cách dùng các thành phần dùng lại được ( *reusable components*).
JSF là một
[bộ khung](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_khung&action=edit&redlink=1) (framework) phát triển các ứng dụng Web viết bằng Java nhằm làm đơn giản hóa quá trình [phát triển](/wiki/C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87_ph%E1%BA%A7n_m%E1%BB%81m) [giao diện người dùng](/wiki/Giao_di%E1%BB%87n_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_d%C3%B9ng) cho các ứng dụng [J2EE](/wiki/J2EE). Để tạo ra giao diện hiển thị, JSF dùng dạng cấu trúc cây của các thẻ, mỗi thẻ là một thành phần giao diện ( *component*) và **FacesServlet** servlet sẽ thực hiện công đoạn chuyển đổi ra giao diện tương ứng cho người dùng với định dạng HTML. Ngoài ra, JSF cũng có thể sử dụng các kĩ thuật hiển thị khác, như [XUL](/w/index.php?title=XUL&action=edit&redlink=1). JSF bao gồm:
- Một tập các hàm API để biểu diễn các thành phần UI (giao diện người dùng) và quản lý thạng thái của chúng, xử lý các sự kiện và kiểm tra dữ liệu đầu vào, quy định việc di chuyển trang (
*page navigation*), hỗ trợ tính đa ngôn ngữ và hỗ trợ cho người sử dụng ( *accessibility*)
- Một số thành phần (component) có sẵn
- Hai thư viện chứa các thẻ tùy biến JSP (
*JavaServer Pages custom tag*) để có thể biểu diễn một **JavaServer Faces interface**bên trong một trang JSP.
- Mô hình sự kiện ở phía máy chủ (server-side event model)
- Khả năng quản lý trạng thái
- Managed Beans (JavaBeans được tạo bằng
**- xem thêm** [dependency injection](/w/index.php?title=Dependency_injection&action=edit&redlink=1) [Spring framework](/wiki/Spring_Framework))
Bản miêu tả kĩ thuật JSF được quy định trong JSR 127 của
[Quá trình Cộng đồng Java](/w/index.php?title=Qu%C3%A1_tr%C3%ACnh_C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_Java&action=edit&redlink=1).
## Mục lục
## Mục tiêu của JSF[
[sửa](/w/index.php?title=JSF&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=JSF&action=edit§ion=1)]
8 mục tiêu thiết kế sau là lý do cho sự ra đời của JSF:
- Tạo ra một bộ khung gồm các thành phần giao diện người dùng chuẩn (
*standard GUI component framework*) nhằm giúp cho các công cụ phát triển dễ dàng hơn cho người dùng trong việc tạo GUI chất lượng cao đồng thời quản lý các kết quả của GUI với xử lý thực thi của chương trình.
- Định ra một tập các lớp cơ sở của Java (
*lightweight Java base classes*) biểu diễn cho các thành phần UI, trạng thái mỗi thành phần, và các sự kiện đầu vào. Những lớp này sẽ xử lý những vấn đề liên quan đến chu kì sống của GUI, đặc biệt là quản lý trạng thái trong suốt chu trình sống của một trang của thành phần GUI đó.
- Cung cấp một tập các thành phần GUI chung, bao gồm các thành phần
*HTML form input*. Những thành phần này sẽ được dẫn xuất từ tập đơn giản các lớp cơ sở (đề cập ở #1) đề từ đó có thể định ra các thành phần mới.
- Cung cấp một mô hình JavaBeans để có thể truyền đi (dispatch) các sự kiện từ các GUI controls phía máy khách đến các xử lý hiện thực cụ thể từ phía ứng dụng máy chủ.
- Định ra các hàm APIs để kiểm chứng dữ liệu nhập, bao gồm hỗ trợ kiểm chứng từ phía máy chủ.
- Chỉ định một mô hình để có thể đa ngôn ngữ hóa hay địa phương hóa các GUI.
- Khởi tạo tự động dữ liệu ra phù hợp cho máy khách đích, dựa vào mọi dữ liệu cấu hình ở máy khách đó, bao gồm cả dựa vào phiên bản trình duyệt, ví dụ.
- Việc khởi tạo tự động dữ liệu ra còn kèm theo các đòi hỏi về hỗ trợ người dùng (
*accessibility*), được quy định bởi WAI.
## Đặc điểm[
[sửa](/w/index.php?title=JSF&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=JSF&action=edit§ion=2)]
Mô hình của JSF là mô hình xử lý hướng sự kiện giống như trong các ứng dụng GUI truyền thống, sự khác biệt là nó được áp dụng cho các ứng dụng Web.
## Các phiên bản JSF[
[sửa](/w/index.php?title=JSF&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=JSF&action=edit§ion=3)]
- JSF 1.0 - bản miêu tả kĩ thuật của JSF chính thức đầu tiên
- JSF 1.1 - bản sửa lỗi chính thức. Không có thay đổi về kĩ thuật hay
*HTML renderkit*.
- JSF 1.2 - bản chính thức chuẩn bị ra mắt và được miêu tả bởi JSR 252.
- những cải tiến để cung cấp những giải pháp tạm thời cho vấn đề
*trộn lẫn nội dung*( *content-interweaving problem*) được nói đến tại [http://www.onjava.com/pub/a/onjava/2004/06/09/jsf.html](http://www.onjava.com/pub/a/onjava/2004/06/09/jsf.html)
- cung cấp các XML Schema cho các file cấu hình, thay cho việc dùng DTD
- các cải tiến để cho phép các '
*faces applications*có thể xử lý nhiều khung ( *multi-frame*), hay các thiết kế đa cửa sổ người dùng ( *multi-window UI*)
- các cải tiến thư viện thể f: để nâng cao '
*TCK coverage*, các sự kiện liên quan chu trình sống của f:view, và một số đặc tính nhỏ khác
- các cải tiến trong việc hỗ trợ
cho các đối tượng API
*trang trí*
- cải tiến an ninh cho phía trình khách trong việc lưu giữ trạng thái
- giải quyết vấn đề "duplicate button press"
- tổ chức lại bản miêu tả kĩ thuật theo từng phần tiêu chuẩn (
*normative*), và không tiêu chuẩn, để giúp cho việc hiện thực dễ dàng hơn.
- Các sửa lỗi cho
[portlet](/wiki/Portlet)
- Một số sửa lỗi đòi hỏi sự thay đổi chút ít trong bản miêu tả kĩ thuật
- những cải tiến để cung cấp những giải pháp tạm thời cho vấn đề
## Các hiện thực của JSF[
[sửa](/w/index.php?title=JSF&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=JSF&action=edit§ion=4)]
Có hai hiện thực cho JSF được biết cho đến nay:
[JSF Reference Implementation](http://java.sun.com/j2ee/javaserverfaces/download.html)của Sun Microsystems
- Dự án
[MyFaces](http://myfaces.apache.org/)của Apache
### Công cụ[
[sửa](/w/index.php?title=JSF&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=JSF&action=edit§ion=5)] [ICEfaces](http://www.icesoft.com/products/icefaces.html): Complete Ajax-enabled JSF component library. [Rialto JSF](http://rialto.application-servers.com/wiki/jsf): JSF encapsulation of Rialto.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=JSF&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=JSF&action=edit§ion=6)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=JSF&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=JSF&action=edit§ion=7)]
## Sách[
[sửa](/w/index.php?title=JSF&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=JSF&action=edit§ion=8)] [David Geary](/w/index.php?title=David_Geary&action=edit&redlink=1), [Cay Horstmann](/w/index.php?title=Cay_Horstmann&action=edit&redlink=1): Core JavaServer Faces, Prentice-Hall, [ISBN 0131463055](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0131463055) [Kito D. Mann](/w/index.php?title=Kito_D._Mann&action=edit&redlink=1): JavaServer Faces in Action, Manning Publications Company, [ISBN 1932394125](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1932394125) [Bill Dudney](/w/index.php?title=Bill_Dudney&action=edit&redlink=1), [Jonathan Lehr](/w/index.php?title=Jonathan_Lehr&action=edit&redlink=1), [Bill Willis](/w/index.php?title=Bill_Willis&action=edit&redlink=1), [LeRoy Mattingly](/w/index.php?title=LeRoy_Mattingly&action=edit&redlink=1): Mastering JavaServer Faces, John Wiley & Sons, [ISBN 0471462071](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0471462071) [Hans Bergsten](/w/index.php?title=Hans_Bergsten&action=edit&redlink=1): JavaServer Faces, O'Reilly & Associates, [ISBN 0596005393](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0596005393) [Budi Kurniawan](/w/index.php?title=Budi_Kurniawan&action=edit&redlink=1), [Nancy Maragioglio](/w/index.php?title=Nancy_Maragioglio&action=edit&redlink=1): JavaServer Faces Programming, McGraw-Hill Osborne Media, [ISBN 0072229837](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0072229837) [James Turner](/w/index.php?title=James_Turner&action=edit&redlink=1), [Craig McClanahan](/w/index.php?title=Craig_McClanahan&action=edit&redlink=1), [Kunal Mittal](/w/index.php?title=Kunal_Mittal&action=edit&redlink=1): JavaServer Faces Kick Start, SAMS, [ISBN 0672325993](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0672325993)
## Các liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=JSF&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=JSF&action=edit§ion=9)] [JSF](http://www.jsfcentral.com/)của Cộng đồng JavaServer Faces [Phần về JSF](http://java.sun.com/j2ee/1.4/docs/tutorial/doc/JSFIntro.html)trong hướng dẫn của J2EE [Hướng dẫn JSF: ví dụ và danh mục các bài viết](http://www.jsftutorials.net) [JSF FAQ](http://www.jsf-faq.com/)


text:
Tắc kè palmato
(đổi hướng từ Pachydactylus rangei)
Pachydactylus rangei là một loài thằn lằn trong họ Gekkonidae. Loài này được Andersson mô tả khoa học đầu tiên năm 1908.[3]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Bauer, Aaron. “Pachydactylus rangei Andersson, 1908”. ITIS Report. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2012.
- ^ “Pachydactylus rangei Andersson, 1908”. The Reptile Database. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2012.
- ^ “Pachydactylus rangei”. The Reptile Database. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2013.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Phương tiện liên quan tới Pachydactylus rangei tại Wikimedia Commons

markdown:
*Tắc kè palmato*
(đổi hướng từ
[Pachydactylus rangei](/w/index.php?title=Pachydactylus_rangei&redirect=no))
|
|Pachydactylus rangei
|
|![]()
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Reptilia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_b%C3%B2_s%C3%A1t) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Squamata](/wiki/B%C3%B2_s%C3%A1t_c%C3%B3_v%E1%BA%A3y) [Phân bộ](/wiki/Ph%C3%A2n_b%E1%BB%99)( *subordo*) [Lacertilia](/wiki/Th%E1%BA%B1n_l%E1%BA%B1n) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Gekkonidae](/wiki/Gekkonidae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Pachydactylus](/w/index.php?title=Pachydactylus&action=edit&redlink=1) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **P. rangei** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Pachydactylus rangei*
(
[Andersson](/w/index.php?title=Lars_Gabriel_Andersson&action=edit&redlink=1), [1908](/wiki/1908)) [[1]](#cite_note-1) [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc)) [[2]](#cite_note-2) *Palmatogecko rangei*Anderson, 1908 *Syndactylosaura schultzei*Werner 1910 * là một loài Pachydactylus rangei* [thằn lằn](/wiki/Th%E1%BA%B1n_l%E1%BA%B1n)trong họ [Gekkonidae](/wiki/Gekkonidae). Loài này được Andersson mô tả khoa học đầu tiên năm 1908. [[3]](#cite_note-3)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BA%AFc_k%C3%A8_palmato&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BA%AFc_k%C3%A8_palmato&action=edit§ion=1)] **Bauer, Aaron.** [^](#cite_ref-1) [“](http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=819004). *Pachydactylus rangei*Andersson, 1908” *ITIS Report*. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2012. [^](#cite_ref-2) [“](http://reptile-database.reptarium.cz/species?genus=Pachydactylus&species=rangei). *Pachydactylus rangei*Andersson, 1908” *The Reptile Database*. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2012. [^](#cite_ref-3) [“](http://reptile-database.reptarium.cz/species?genus=Pachydactylus&species=rangei). The Reptile Database. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2013. *Pachydactylus rangei*”
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BA%AFc_k%C3%A8_palmato&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BA%AFc_k%C3%A8_palmato&action=edit§ion=2)]
Phương tiện liên quan tới
[Pachydactylus rangei](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Pachydactylus_rangei)tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)

X-Cache: cp1052 miss, cp1052 miss


text:
Pauline Nyiramasuhuko
Pauline Nyiramasuhuko (sinh 1946) là một chính trị gia Rwanda, Bộ trưởng phúc lợi gia đình và các tiến bộ của phụ nữ. Bà bị buộc tội kích động có quân đội và dân quân hãm hiếp hàng ngàn phụ nữ trong thời gian diệt chủng Rwanda năm 1994. Bã đã bị xử tội diệt chủng và kích động hiếp dâm như là một phần của "Butare Group" tại Tòa án Hình sự Quốc tế về Rwanda (ICTR) ở Arusha, Tanzania. Trong tháng 6 năm 2011, bà đã bị kết án bảy tội và bị kết án tù chung thân. Nyiramasuhuko là phụ nữ đầu tiên bị tòa án quốc tế kết tội diệt chủng[1].
Cuộc đời và sự nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]
Pauline Nyiramasuhuko sinh ra trong các cộng đồng nông nghiệp nhỏ Ndora, tại tỉnh Butare, trong một gia đình nghèo Hutu[2][3]. Cô học trung học tại École sociale de Karubanda.[4] Ở đó, cô trở thành bạn Agathe Habyarimana, người vợ tương lai của Juvénal Habyarimana, người trở thành Tổng thống Rwanda vào năm 1973[2].
Nyiramasuhuko đào tạo và làm việc một nhân viên xã hội[4]. Năm 1968 cô kết hôn với Maurice Ntahobali, họ đã có bốn đứa con. Nyiramasuhuko làm việc cho Bộ xã hội, giáo dục phụ nữ về sức khỏe và chăm sóc trẻ em. Năm 1986, cô tham dự Đại học Quốc gia Rwanda nghiên cứu pháp luật. Bà là Bộ trưởng phúc lợi gia đình và các tiến bộ của phụ nữ trong chính phủ Habyarimana từ năm 1992.
Bối cảnh tấn công[sửa | sửa mã nguồn]
Diệt chủng Rwanda bắt đầu vào ngày 9 tháng 4 năm 1994, ngay sau vụ ám sát Habyarimana. Những người Hutu có vũ trang đã được dàn quân khắp đất nước. Họ thiết lập các điểm kiểm soát để thủ tiêu những người Tutsi từ phần còn lại của cá đám đông di tản. Những người Hutu từ chối tham gia vào cuộc thảm sát đã bị tấn công.[5][6][7] Vào ban đêm, người dân ở Butare xem ánh lửa từ các ngọn đồi ở phía tây, và có thể nghe thấy tiếng súng từ các ngôi làng gần đó. Khi Hutus vũ trang tập trung tại các cạnh của Butare, công dân của Butare bảo vệ biên giới của mình[8]
Để đối phó với cuộc nổi dậy, chính phủ lâm thời của Rwanda Pauline Nyiramasuhuko từ Kigali, thủ đô, để can thiệp vào thị trấn nhà của bà Butare. Bà ra lệnh cho thống đốc vào lúc đó tổ chức các vụ giết người. Khi ông từ chối, ông đã bị giết chết, và Nyiramasuhuko gọi lực lượng dân quân từ Kigali[9].
Ngày 25 tháng 4 năm 1994, hàng ngàn người Tutsi đã tập trung tại sân vận động nơi mà Hội Chữ thập đỏ đã cung cấp thực phẩm và nơi trú ẩn. Nyiramasuhuko được cho là đã dàn xếp một cái bẫy ở sân vận động[2]. Các nhóm bán quân Hutu Interahamwe, dẫn đầu là Arsène Shalom Ntahobali, con trai 24 tuổi của Pauline, bao quanh sân vận động. Người tị nạn đã bị hãm hiếp, tra tấn, bị giết, và cơ thể của họ đã bị đốt cháy[10][11]. Nyiramasuhuko bị cáo buộc đã nói với dân quân, "trước khi bạn giết những người phụ nữ, bạn cần phải hãm hiếp họ"[10]. Trong sự kiện khác, bà đã ra lệnh người của mình lấy các can xăng từ xe hơi của mình và sử dụng chúng để đốt một nhóm phụ nữ đến chết, để lại một nạn nhân bị hiếp dâm còn sống làm nhân chứng[8].
Bà rời Rwanda vào năm 1994 sau diệt chủng và đã đi đến Cộng hòa Dân chủ Congo[12][13]. Bà bị bắt vào năm 1997 tại Nairobi, Kenya cùng 10 người: con trai Arsène Shalom Ntahobali, cựu Thủ tướng Chính phủ Jean Kambanda và tám người khác[14][15].
Xét xử[sửa | sửa mã nguồn]
Nyiramasuhuko đã bị xử tại Tòa án Hình sự Quốc tế về Rwanda (ICTR) 2001-2011. Bà là phụ nữ đầu tiên bị tòa án quốc tế xét xử vì tội diệt chủng[1]. Bà bị kết án ngày 9 tháng 8 năm 1999 về các tội: âm mưu diệt chủng, diệt chủng, đồng loã trong tội ác diệt chủng, kích động trực tiếp và công khai để phạm tội diệt chủng, tội ác chống lại nhân loại, và vi phạm Điều 3 chung cho các Công ước Geneva và nghị định thư bổ sung 3[16]. Bà không nhận tội cho tất cả các cáo buộc[17]. Nyiramasuhuko bị xử ở Phòng II với năm người khác như một phần của "Trial Butare", tại bắt đầu vào năm 2001, bao gồm số lượng cao nhất của bị cáo được xét xử trong cùng liên quan đến việc diệt chủng Rwanda[18]. Con trai của cô, Arsène Shalom Ntahobali, là một trong các đồng bị cáo và bị cáo buộc có dẫn lực lượng Interahamwe. Kết thúc tranh luận về vụ Butare được nghe 01 tháng 5 năm 2009[17] Theo công tố viên Holo Makwaia, Nyiramasuhuko đã có ý định "tiêu diệt toàn bộ hoặc một phần các nhóm sắc tộc Tutsi trong Butare"[15].
Vào ngày 24 tháng 6 năm 2011, Nyiramasuhuko bị kết tội trong bảy cáo buộc bao gồm cả tội diệt chủng và kích động hiếp dâm[15]; bà đã bị kết án tù chung thân và sẽ không đủ điều kiện để nộp đơn xin tạm tha cho 25 năm[19] Cô đã được tuyên bố vô tội trong ba cáo buộc thêm. phí[15] Mặc dù những phụ nữ khác đã bị kết án diệt chủng của tòa án Rwanda, Nyiramasuhuko là người phụ nữ đầu tiên được bị ICTR kết án. Con trai của bà cũng bị kết án và bị kết án cuộc sống không có khả năng phóng thích. Bốn quan chức khác xét xử đã nhận bản án 25 năm tù[13].
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă Rwanda: Ex-women's minister guilty of genocide, rape
- ^ a ă â Landesman, Peter (ngày 15 tháng 9 năm 2002), “A Woman's Work”, The New York Times, truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2011 Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “Landesman” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “Landesman” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
- ^ Sjoberg & Gentry, p. 160
- ^ a ă “Daughter Profiles Pauline Nyiramasuhuko”, Radio Netherlands Worldwide, Ngày 21 tháng 2 năm 2005, truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2011
- ^ Polgreen, Lydia (ngày 18 tháng 12 năm 2008). “Rwandan Officer Found Guilty of 1994 Genocide”. The New York Times (NY, USA). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2008.
|chương=bị bỏ qua (trợ giúp)
- ^ Chhatbar, Sukhdev (ngày 18 tháng 12 năm 2008). “Hosted news”. Associated Press (Google). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2008.
|chương=bị bỏ qua (trợ giúp)
- ^ Nyakuiru, Frank (ngày 18 tháng 12 năm 2008). “Rwanda's Bagosora sentenced to life for genocide”. Reuters. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2008.
- ^ a ă “A Woman's Work”, Magazine, NY, USA: The New York Times, Ngày 15 tháng 9 năm 1992.
- ^ “Profile: Female Rwandan killer Pauline Nyiramasuhuko”, News, UK: BBC, 2011 Đã định rõ hơn một tham số trong
|section=và
|contribution=(trợ giúp).
- ^ a ă Zimbardo, p. 13
- ^ Harman, Danna (ngày 7 tháng 3 năm 2003), “A Woman on Trial for Rwanda's Massacre”, The Christian Science Monitor, truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2011
- ^ Sjoberg & Gentry, p. 163
- ^ a ă “Rwanda: Ex-women's Minister Guilty of Genocide, Rape”, BBC News, Ngày 24 tháng 6 năm 2011, truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2011 Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “BBCVerdict” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “BBCVerdict” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
- ^ “U.N. Tribunal Seizes Rwandans on Genocide Charges”, CNN, Ngày 18 tháng 6 năm 1997, truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2011
- ^ a ă â b “First Woman to be Charged with Genocide Sentenced to Life in Prison”, The Daily Telegraph (UK), Ngày 24 tháng 6 năm 2011, truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2011 Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “telegraph” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “telegraph” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
- ^ “Amended Indictment” (PDF), www.unictr.org (International Criminal Tribunal for Rwanda), truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2011
- ^ a ă “Closing Arguments in "Butare" Case”, www.unictr.org (International Criminal Tribunal for Rwanda), Ngày 4 tháng 5 năm 2009, truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2011
- ^ Chhatbar, Sukhdev (ngày 11 tháng 6 năm 2001), “ICTR 'Butare Trial' Starts, Adjourned Until Tomorrow”, AllAfrica.com, truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2011
- ^ CNN Wire Staff (ngày 24 tháng 6 năm 2011), “Ex-Rwanda Minister Jailed for Life on Genocide and Rape Counts”, CNN, truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2011
- Bibliography
- Sjoberg, Laura; Gentry, Caron E. (2007), Mothers, Monsters, Whores: Women's Violence in Global Politics, Zed Books, ISBN 1842778668
- Zimbardo, Philip G. (2008), The Lucifer Effect: Understanding How Good People Turn Evil, Random House Trade Paperbacks, ISBN 0812974441

markdown:
# Pauline Nyiramasuhuko
**Pauline Nyiramasuhuko** (sinh [1946](/wiki/1946)) là một chính trị gia Rwanda, Bộ trưởng phúc lợi gia đình và các tiến bộ của phụ nữ. Bà bị buộc tội kích động có quân đội và dân quân hãm hiếp hàng ngàn phụ nữ trong thời gian [diệt chủng Rwanda](/wiki/N%E1%BA%A1n_di%E1%BB%87t_ch%E1%BB%A7ng_Rwanda) năm 1994. Bã đã bị xử tội [diệt chủng](/wiki/Di%E1%BB%87t_ch%E1%BB%A7ng) và kích động hiếp dâm như là một phần của " [Butare](/w/index.php?title=Butare&action=edit&redlink=1) Group" tại [Tòa án Hình sự Quốc tế](/wiki/T%C3%B2a_%C3%A1n_H%C3%ACnh_s%E1%BB%B1_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) về Rwanda (ICTR) ở Arusha, Tanzania. Trong tháng 6 năm 2011, bà đã bị kết án bảy tội và bị kết án tù [chung thân](/wiki/Chung_th%C3%A2n). Nyiramasuhuko là phụ nữ đầu tiên bị tòa án quốc tế kết tội diệt chủng . [1]
## Cuộc đời và sự nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=Pauline_Nyiramasuhuko&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Pauline_Nyiramasuhuko&action=edit§ion=1)]
Pauline Nyiramasuhuko sinh ra trong các cộng đồng nông nghiệp nhỏ Ndora, tại
[tỉnh Butare](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_Butare&action=edit&redlink=1), trong một gia đình nghèo [Hutu](/w/index.php?title=Hutu&action=edit&redlink=1) [[2]](#cite_note-Landesman-2) . Cô học trung học tại École sociale de Karubanda. [3] Ở đó, cô trở thành bạn [[4]](#cite_note-RNW-4) [Agathe Habyarimana](/w/index.php?title=Agathe_Habyarimana&action=edit&redlink=1), người vợ tương lai của [Juvénal Habyarimana](/w/index.php?title=Juv%C3%A9nal_Habyarimana&action=edit&redlink=1), người trở thành [Tổng thống Rwanda](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Rwanda&action=edit&redlink=1)vào năm 1973 . [[2]](#cite_note-Landesman-2)
Nyiramasuhuko đào tạo và làm việc một nhân viên xã hội
. Năm 1968 cô kết hôn với Maurice Ntahobali, họ đã có bốn đứa con. Nyiramasuhuko làm việc cho Bộ xã hội, giáo dục phụ nữ về sức khỏe và chăm sóc trẻ em. Năm 1986, cô tham dự Đại học Quốc gia Rwanda nghiên cứu pháp luật. Bà là Bộ trưởng phúc lợi gia đình và các tiến bộ của phụ nữ trong chính phủ Habyarimana từ năm 1992. [4]
## Bối cảnh tấn công[
[sửa](/w/index.php?title=Pauline_Nyiramasuhuko&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Pauline_Nyiramasuhuko&action=edit§ion=2)] [Diệt chủng Rwanda](/wiki/N%E1%BA%A1n_di%E1%BB%87t_ch%E1%BB%A7ng_Rwanda) bắt đầu vào ngày 9 tháng 4 năm 1994, ngay sau vụ [ám sát Habyarimana](/w/index.php?title=%C3%81m_s%C3%A1t_Juv%C3%A9nal_Habyarimana_v%C3%A0_Cyprien_Ntaryamira&action=edit&redlink=1). Những người [Hutu](/w/index.php?title=Hutu&action=edit&redlink=1) có vũ trang đã được dàn quân khắp đất nước. Họ thiết lập các điểm kiểm soát để thủ tiêu những người [Tutsi](/wiki/Tutsi) từ phần còn lại của cá đám đông di tản. Những người Hutu từ chối tham gia vào cuộc thảm sát đã bị tấn công. [[5]](#cite_note-NYT-5) [[6]](#cite_note-AP-6) Vào ban đêm, người dân ở Butare xem ánh lửa từ các ngọn đồi ở phía tây, và có thể nghe thấy tiếng súng từ các ngôi làng gần đó. Khi Hutus vũ trang tập trung tại các cạnh của Butare, công dân của Butare bảo vệ biên giới của mình [7] [[8]](#cite_note-TNYT_Work-8)
Để đối phó với cuộc nổi dậy, chính phủ lâm thời của Rwanda Pauline Nyiramasuhuko từ
[Kigali](/wiki/Kigali), thủ đô, để can thiệp vào thị trấn nhà của bà Butare. Bà ra lệnh cho thống đốc vào lúc đó tổ chức các vụ giết người. Khi ông từ chối, ông đã bị giết chết, và Nyiramasuhuko gọi lực lượng dân quân từ Kigali . [9]
Ngày 25 tháng 4 năm 1994, hàng ngàn người Tutsi đã tập trung tại sân vận động nơi mà Hội Chữ thập đỏ đã cung cấp thực phẩm và nơi trú ẩn. Nyiramasuhuko được cho là đã dàn xếp một cái bẫy ở sân vận động
. Các nhóm bán quân Hutu [2] [Interahamwe](/w/index.php?title=Interahamwe&action=edit&redlink=1), dẫn đầu là Arsène Shalom Ntahobali, con trai 24 tuổi của Pauline, bao quanh sân vận động. Người tị nạn đã bị hãm hiếp, tra tấn, bị giết, và cơ thể của họ đã bị đốt cháy [[10]](#cite_note-Zimbardo13-10) . Nyiramasuhuko bị cáo buộc đã nói với dân quân, "trước khi bạn giết những người phụ nữ, bạn cần phải hãm hiếp họ" [[11]](#cite_note-csmonitor-11) . Trong sự kiện khác, bà đã ra lệnh người của mình lấy các can xăng từ xe hơi của mình và sử dụng chúng để đốt một nhóm phụ nữ đến chết, để lại một nạn nhân bị hiếp dâm còn sống làm nhân chứng [[10]](#cite_note-Zimbardo13-10) . [[8]](#cite_note-TNYT_Work-8)
Bà rời Rwanda vào năm 1994 sau diệt chủng và đã đi đến
[Cộng hòa Dân chủ Congo](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_Congo) [[12]](#cite_note-Sjoberg163-12) . Bà bị bắt vào năm 1997 tại Nairobi, Kenya cùng 10 người: con trai Arsène Shalom Ntahobali, cựu Thủ tướng Chính phủ Jean Kambanda và tám người khác [13] [[14]](#cite_note-CNN97-14) . [[15]](#cite_note-telegraph-15)
## Xét xử[
[sửa](/w/index.php?title=Pauline_Nyiramasuhuko&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Pauline_Nyiramasuhuko&action=edit§ion=3)]
Nyiramasuhuko đã bị xử tại
[Tòa án Hình sự Quốc tế](/wiki/T%C3%B2a_%C3%A1n_H%C3%ACnh_s%E1%BB%B1_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) về Rwanda (ICTR) 2001-2011. Bà là phụ nữ đầu tiên bị tòa án quốc tế xét xử vì tội diệt chủng . Bà bị kết án ngày 9 tháng 8 năm 1999 về các tội: âm mưu diệt chủng, diệt chủng, đồng loã trong tội ác diệt chủng, kích động trực tiếp và công khai để phạm tội diệt chủng, tội ác chống lại nhân loại, và vi phạm Điều 3 chung cho các Công ước Geneva và nghị định thư bổ sung 3 [1] . Bà không nhận tội cho tất cả các cáo buộc [[16]](#cite_note-indictment-16) . Nyiramasuhuko bị xử ở Phòng II với năm người khác như một phần của "Trial Butare", tại bắt đầu vào năm 2001, bao gồm số lượng cao nhất của bị cáo được xét xử trong cùng liên quan đến việc diệt chủng Rwanda [[17]](#cite_note-ClosingArguments-17) . Con trai của cô, Arsène Shalom Ntahobali, là một trong các đồng bị cáo và bị cáo buộc có dẫn lực lượng Interahamwe. Kết thúc tranh luận về vụ Butare được nghe 01 tháng 5 năm 2009 [[18]](#cite_note-Chhatbar-18) Theo công tố viên Holo Makwaia, Nyiramasuhuko đã có ý định "tiêu diệt toàn bộ hoặc một phần các nhóm sắc tộc Tutsi trong Butare" [[17]](#cite_note-ClosingArguments-17) . [[15]](#cite_note-telegraph-15)
Vào ngày 24 tháng 6 năm 2011, Nyiramasuhuko bị kết tội trong bảy cáo buộc bao gồm cả tội diệt chủng và kích động hiếp dâm
; bà đã bị kết án tù chung thân và sẽ không đủ điều kiện để nộp đơn xin tạm tha cho 25 năm [15] Cô đã được tuyên bố vô tội trong ba cáo buộc thêm. phí [[19]](#cite_note-CNN-19) Mặc dù những phụ nữ khác đã bị kết án diệt chủng của tòa án Rwanda, Nyiramasuhuko là người phụ nữ đầu tiên được bị ICTR kết án. Con trai của bà cũng bị kết án và bị kết án cuộc sống không có khả năng phóng thích. Bốn quan chức khác xét xử đã nhận bản án 25 năm tù [[15]](#cite_note-telegraph-15) . [[13]](#cite_note-BBCVerdict-13)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Pauline_Nyiramasuhuko&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Pauline_Nyiramasuhuko&action=edit§ion=4)]
- ^
**a** **ă** [Rwanda: Ex-women's minister guilty of genocide, rape](http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-13507474)
- ^
**a** **ă** [Landesman, Peter (ngày 15 tháng 9 năm 2002),](#cite_ref-Landesman_2-2) **â** [“A Woman's Work”](http://www.nytimes.com/2002/09/15/magazine/a-woman-s-work.html?pagewanted=all&src=pm), *The New York Times*, truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2011 Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “Landesman” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “Landesman” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
[^](#cite_ref-Sjoberg160_3-0) [Sjoberg & Gentry](#Sjoberg), p. 160
- ^
**a** **ă** [“Daughter Profiles Pauline Nyiramasuhuko”](http://www.rnw.nl/international-justice/article/daughter-profiles-pauline-nyiramasuhuko), [Radio Netherlands Worldwide](/w/index.php?title=Radio_Netherlands_Worldwide&action=edit&redlink=1), Ngày 21 tháng 2 năm 2005, truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2011 **Polgreen, Lydia (ngày 18 tháng 12 năm 2008).** [^](#cite_ref-NYT_5-0) [“Rwandan Officer Found Guilty of 1994 Genocide”](http://www.nytimes.com/2008/12/19/world/africa/19rwanda.html?hp). *(NY, USA). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2008.* [The New York Times](/wiki/The_New_York_Times)
|chương=bị bỏ qua (
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#chapter_ignored)) **Chhatbar, Sukhdev (ngày 18 tháng 12 năm 2008).** [^](#cite_ref-AP_6-0) [“Hosted news”](http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5hhAjYAC6mve6OkZF9W4JEi_PSTeAD955BL081). *(Google). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2008.* [Associated Press](/wiki/Associated_Press)
|chương=bị bỏ qua (
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#chapter_ignored)) **Nyakuiru, Frank (ngày 18 tháng 12 năm 2008).** [^](#cite_ref-Reuters_7-0) [“Rwanda's Bagosora sentenced to life for genocide”](http://www.reuters.com/article/topNews/idUSLI8785620081218?feedType=RSS&feedName=topNews). *. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2008.* [Reuters](/wiki/Reuters)
- ^
**a** [“A Woman's Work”,](#cite_ref-TNYT_Work_8-1) **ă** [, NY, USA: The New York Times, Ngày 15 tháng 9 năm 1992.](http://www.nytimes.com/2002/09/15/magazine/a-woman-s-work.html?pagewanted=all&src=pm) *Magazine* **“Profile: Female Rwandan killer Pauline Nyiramasuhuko”,** [^](#cite_ref-9) [, UK: BBC, 2011 Đã định rõ hơn một tham số trong](http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-13907693) *News*
|section=và
|contribution=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#redundant_parameters)).
- ^
**a** **ă** [Zimbardo](#Zimbardo), p. 13 **Harman, Danna (ngày 7 tháng 3 năm 2003),** [^](#cite_ref-csmonitor_11-0) [“A Woman on Trial for Rwanda's Massacre”](http://www.csmonitor.com/2003/0307/p09s01-woaf.html), *, truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2011* [The Christian Science Monitor](/wiki/The_Christian_Science_Monitor) [^](#cite_ref-Sjoberg163_12-0) [Sjoberg & Gentry](#Sjoberg), p. 163
- ^
**a** **ă** [“Rwanda: Ex-women's Minister Guilty of Genocide, Rape”](http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-13507474), [BBC News](/wiki/BBC), Ngày 24 tháng 6 năm 2011, truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2011 Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “BBCVerdict” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “BBCVerdict” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
[^](#cite_ref-CNN97_14-0) [“U.N. Tribunal Seizes Rwandans on Genocide Charges”](http://edition.cnn.com/WORLD/9707/18/rwanda/index.html), CNN, Ngày 18 tháng 6 năm 1997, truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2011
- ^
**a** **ă** **â** **b** [“First Woman to be Charged with Genocide Sentenced to Life in Prison”](http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/rwanda/8596121/First-woman-to-be-charged-with-genocide-sentenced-to-life-in-prison.html), *The Daily Telegraph*(UK), Ngày 24 tháng 6 năm 2011, truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2011 Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “telegraph” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “telegraph” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
[^](#cite_ref-indictment_16-0) [“Amended Indictment”](http://www.unictr.org/Portals/0/Case%5CEnglish%5CNyira%5Cindictment%5Cindex.pdf)(PDF), www.unictr.org (International Criminal Tribunal for Rwanda), truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2011
- ^
**a** **ă** [“Closing Arguments in "Butare" Case”](http://www.unictr.org/tabid/155/Default.aspx?ID=620), www.unictr.org (International Criminal Tribunal for Rwanda), Ngày 4 tháng 5 năm 2009, truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2011 **Chhatbar, Sukhdev (ngày 11 tháng 6 năm 2001),** [^](#cite_ref-Chhatbar_18-0) [“ICTR 'Butare Trial' Starts, Adjourned Until Tomorrow”](http://allafrica.com/stories/200106110121.html), [AllAfrica.com](/w/index.php?title=AllAfrica.com&action=edit&redlink=1), truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2011 **CNN Wire Staff (ngày 24 tháng 6 năm 2011),** [^](#cite_ref-CNN_19-0) [“Ex-Rwanda Minister Jailed for Life on Genocide and Rape Counts”](http://www.cnn.com/2011/WORLD/meast/06/24/rwanda.genocide.verdict/), CNN, truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2011
- Bibliography
- Sjoberg, Laura; Gentry, Caron E. (2007),
*Mothers, Monsters, Whores: Women's Violence in Global Politics*, [Zed Books](/w/index.php?title=Zed_Books&action=edit&redlink=1), [ISBN](/wiki/ISBN) [1842778668](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1842778668) [Zimbardo, Philip G.](/w/index.php?title=Philip_Zimbardo&action=edit&redlink=1)(2008), *The Lucifer Effect: Understanding How Good People Turn Evil*, Random House Trade Paperbacks, [ISBN](/wiki/ISBN) [0812974441](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0812974441)

X-Cache-Status: hit

X-Cache: cp1065 hit/1, cp1052 miss