text:
Đánh bi
Đánh bi, còn gọi là chơi bi, bắn bi, búng bi (tiếng Pháp: bille), là trò chơi phổ biến trên thế giới cũng như tại Việt Nam. Đây là trò chơi có công cụ đơn giản, cách chơi phong phú, thuận tiện nên có thể chơi cả trong nhà lẫn ngoài trời. Ở Việt Nam, trò chơi này chủ yếu dành cho trẻ em, có từ hai người chơi trở lên.
Mục lục
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Kết quả khảo cổ học cho thấy những viên bi cổ nhất được tùy táng trong một ngôi mộ trẻ em tại Nagada, Ai Cập có niên đại khoảng ba nghìn năm trước Công nguyên. Bảo tàng Anh cũng lưu giữ những viên bi được tìm thấy ở đảo Crete, Hy Lạp có niên đại từ 2000 năm đến 1700 năm trước Công nguyên. Thời La Mã cổ đại, đánh bi là trò chơi đã khá phổ biến, đặc biệt là trong lễ hội Saturnalia với tên gọi là "nuts". Những viên bi này chủ yếu được làm bằng đá và đất sét.
Đánh bi ở Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]
Công cụ[sửa | sửa mã nguồn]
Công cụ để chơi bi rất đơn giản, chỉ là những viên bi. Bi là viên hình cầu có đường kính khoảng 0,5 cm đến hơn 1 cm nhưng cá biệt có thể lớn hơn. Bi có thể làm từ đất nung (có thể sơn các màu sặc sỡ), gạch, đá hoặc thủy tinh bằng phương pháp thủ công hay sản xuất công nghiệp. Bi đất nếu làm thủ công thường có chất lượng không cao: dễ vỡ, không tròn...nên trẻ em thường chế tác một vài viên bi chất lượng tốt dùng làm bi cái khi chơi. Có hai cách phổ biến là:
- Tìm hoặc đập một viên đá nhỏ rồi dùng dao đẽo gọt cho có dạng gần hình cầu. Sau đó dùng một vật có lỗ tròn, đường kính như đường kính của viên bi định làm và miệng lỗ cứng để mài viên đá đó thành bi, gọi là xoáy bi. Vật thường dùng để xoáy bi là vỏ đạn súng trường/tiểu liên, thậm chí vỏ trai, ốc nhồi mài đều xuống nền sân cứng cũng tạo thành lỗ xoáy bi.
- Dùng một viên bi đất có sẵn rồi cũng xoáy cho thật tròn sau đó nung trong lửa thành sành.
Với những cách như vậy, làm một viên bi cái mất khá nhiều thời gian nhưng thu được viên bi bền, cứng và tròn để chơi.
Tại miền Nam bi được làm bằng thủy tinh có pha các màu sặc sở trong lòng viên bi trông rất đẹp mắt. Bi được sản xuất đại trà bằng phương pháp công nghiệp, giá thành rẻ, nên trẻ em không phải tự xoáy bi cho riêng mình.
Kỹ thuật[sửa | sửa mã nguồn]
Kỹ thuật chơi chính là động tác bắn bi, ở miền Bắc có các cách thường dùng sau đây:
- Kẹp viên bi giữa ngón tay trỏ và ngón tay giữa, móng của ngón giữa tiếp xúc với đốt ngón tay cái. Nhằm về mục tiêu rồi bật ngón tay trỏ cho viên bi bắn ra.
- Ngón tay trỏ cuộn viên bi vào giữa, gập ngón tay cái vào phía trong ở phía sau bi. Nhằm về mục tiêu rồi bật ngón tay cái cho bi bắn ra.
Kỹ thuật bắn bi đòi hỏi độ khéo léo, chính xác để trúng mục tiêu theo những cự ly khác nhau. Khi bắn có thể dùng tay kia làm bệ tỳ để viên bi ở độ cao thuận lợi hơn tùy từng tình huống. Các kỹ thuật trên chỉ có độ chính xác khoảng dưới 1 mét.
Ở miền Nam:
- Bi được bắn bằng 2 tay, tay trái ngón cái, trỏ và giữa kẹp viên bi, tay phải ngón cái chấm đất ngón giữa đặt sau viên bi, nhắm mục tiêu rồi bật ra. Kỹ thuật bắn này có độ chính xác đến 10 mét.
Luật chơi[sửa | sửa mã nguồn]
Bi hòm, hay bi lồ: vẽ một vòng tròn hoặc hình vuông nhỏ (có đường kính hoặc cạnh khoảng 20–30 cm) gọi là hòm hay lồ, cách đó 1,5-2m vẽ một vạch thẳng. Mỗi người chơi góp một số lượng bi bằng nhau và cho vào hòm. Những người chơi lần lượt bắn bi cái từ vạch thẳng về phía hòm. Viên bi của người nào dừng lại ở gần hòm nhất nhưng không nằm trong hòm thì người đó được quyền chơi lượt đầu tiên và cứ như thế cho đến người cuối cùng. Trường hợp bi dừng lại trong hòm thì tính như nó dừng ngay tại vạch. Tiếp theo, người chơi bắn bi cái từ vị trí của nó vào những viên bi trong hòm nhằm đưa những viên bi đó ra ngoài. Những viên bi bị bắn ra khỏi hòm sẽ thuộc về người chơi. Khi khai cuộc, người chơi cũng được quyền bắn thẳng vào bi trong hòm, nếu có ít nhất một viêc bi ở hòm bị đẩy ra ngoài và bi cái không dừng trong hòm thì người đó được tiếp tục bắn nữa. Người chơi mất lượt khi không đưa được viên bi nào ra khỏi hòm và/hoặc bi cái bị dừng lại trong hòm. Nếu đưa được bi trong hòm ra ngoài nhưng bi cái lại nằm trong đó thì những viên bi ấy được đưa trở lại vào hòm, thậm chí người chơi có thể bị "phạt" phải đưa thêm bi của mình vào. Những người chơi giỏi thường bắn bi sao cho bi trong hòm bắn ra ngoài còn bi cái bật trở lại rồi dừng ngay gần hòm để lần bắn tiếp theo thuận lợi hơn. Cuộc chơi kết thúc khi tất cả bi trong hòm đã hết. Cũng giống như đánh đáo, những viên bi người nào bắn bi khỏi hòm sẽ của người đấy. Kết thúc cuộc chơi thì có người còn bi, người hết bi. Trong thể thức này, người chơi hay dùng những viên bi cái to, nặng để có thể từ vạch bắn ngay được bi từ trong hòm ra ngoài.
Bi hào hay bi tàng: vẽ hai vạch thẳng song song cách nhau khoảng 2–3 m, gọi là hào. Một vạch làm điểm xuất phát còn một vạch là đích. Ở vạch đích có thể vẽ thêm một hình chữ nhật ở giữa, dài 20–30 cm, rộng 7–10 cm gọi là tương. Những người chơi lần lượt bắn bi từ vạch xuất phát sao cho bi dừng lại ở trong tương và càng gần vạch đích càng tốt nhưng không vượt quá vạch. Tiếp đến những người chơi sẽ xác định thứ hạng của những viên bi theo luật sau:
- Bi ở trong tương xếp trên bi ở ngoài tương.
- Cùng ở trong tương hoặc ngoài tương thì bi của ai gần vạch hơn sẽ xếp trên. Nếu bi vượt quá vạch thì thứ hạng được xếp ngược lại, viên bi nào xa vạch hơn sẽ xếp trên.
Khi có hai người trở lên cùng có bi dừng đúng vạch hoặc cách vạch một khoảng bằng nhau thì người nào bắn sau được xếp trên. Để do khoảng cách đến vạch trong những trường hợp khó xác định bằng mắt thường thì trẻ em hay dùng dây hay que để đo. Người xếp đầu tiên được quyền bắn bi của mình lần lượt vào những viên bi xếp từ thứ hai trở đi, nếu bắn trúng thì được "ăn" một số viên bi của người đó, nếu bắn trượt thì lượt chơi chuyển sang cho chính người có bi bị bắn. Do luật chơi như vậy nên khi thấy một người nào đó có khả năng xếp thứ nhất rất cao (ví dụ đã đưa được bi dừng đúng vạch và ở trong tương) thì những người chơi sau sẽ tìm cách gây khó khăn cho người đó bằng cách cố bắn bi sao cho thứ hạng của những viên bi xếp liền nhau càng xa nhau càng tốt. Việc này gọi là "giằng". Số lượng bi mà mỗi lần bắn trúng được "ăn" do những người chơi thỏa thuận với nhau. Nếu bi dừng ở trong tương thì được gấp lên theo một hệ số nào đó (phổ biến là gấp đôi bình thường), dừng ở trong tương nhưng lại ở đúng vạch đích lại được gấp lên tiếp.
Bi biển hay bi bể: những người chơi vẽ một đường khép kín co hình dạng bất kỳ và chu vi tương đối rộng. Khi bắt đầu cuộc chơi, những người tham gia tùy ý chọn vi trí đặt viên bi của mình ở trong hình vẽ đó. Thứ tự lượt chơi được xác định bằng "oẳn tù tì", những người chơi tìm cách bắn bi của người khác ra khỏi hình vẽ, người bị bắn ra mất cho người bắn một số bi theo thỏa thuận. Cái thú vị của thể thức này là rình rập nhau để chờ cơ hội khi bắn bi trong hình vẽ xác định, bắn đối phương không chắc trúng sẽ dẫn đến nguy cơ bi của mình lăn ra ngoài hoặc ở gần đối phương dễ bị bắn trúng. Hình vẽ cũng thường là hình đa diện lõm, người chơi khi bắn bi không được phép bắn viên bi của mình ra ngoài vạch kể cả viên bi đang trong hành trình và cuối cùng vẫn dừng lại trong hình.
Bi gẩy: là trò chơi của các bé gái, tên gọi phổ biến là khía - đùng, mô phỏng những động tác khi chơi. Thể thức này rất đơn giản, những người chơi góp vào số bi bằng nhau rồi "oẳn tù tì" để xác định người được chơi lượt đầu tiên. Người chơi rải cả nắm bi lên mặt đất sao cho càng đều càng tốt và khoảng cách giữa những viên bi vừa phải. Tiếp đến người chơi sẽ chọn ra một cặp bi, dùng bất kỳ ngón tay nào di trên mặt sân chơi ở khoảng cách giữa hai viên bi đó, gọi là khía. Nếu ngón tay chạm vào bi sẽ bị mất lượt còn nếu không, người chơi sẽ dùng ngón tay gẩy viên bi này vào viên bi kia, gẩy trúng (gọi là đùng) và cả hai không bị chạm vào bất cứ viên nào khác sẽ được "ăn" hai viên bi này, ngược lại thì mất lượt. Cuộc chơi kết thúc khi toàn bộ bi đã bị "ăn" hết. Do khi rải thường có những viên bi nằm rất sát nhau, không thể khía được nên người chơi phải tìm cách "ăn" dần từng viên một để có thể ăn được nhiều bi. Bi gẩy còn được chơi bằng những vật có hình dạng gần giống bi như hạt quả nhãn, thậm chí những viên sỏi, đá nhỏ.
Biến thể[sửa | sửa mã nguồn]
- Bi lồ có một biến thể là hòm hình tròn, những người chơi không cùng cho bi vào đó. Thể thức chơi cũng là từ vạch lần lượt bắn bi về "lồ", nếu viên bi của ai dừng trong lồ hoặc gần lồ nhất thì được quyền bắn vào bi của người khác. Trường hợp cùng bắn được bi vào "lồ" thì ai vào sau được quyền bắn trước. Người được quyền bắn sẽ cố tìm cách bắn trúng bi của người khác đang ở ngoài "lồ" và đưa viên bi của người này ra càng xa "lồ" càng tốt, nếu bắn trượt sẽ mất lượt. Nếu bắn trúng, người có bi bị bắn trúng phải trả một số viên bi theo thỏa thuận đồng thời người bắn được quyền từ vị trí bi của mình dừng lại bắn về phía "lồ" để giành quyền bắn tiếp. Do thể thức như vậy nên nếu đã có người chơi đưa được bi vào lồ rồi thì những người khác thường tìm cách bắn bi ra xa lồ để gây khó khăn cho người đó chứ không mạo hiểm tìm cách cũng đưa bi vào lồ nữa. Trò chơi kết thúc khi mọi người chơi đều đưa được bi vào "lồ", nghĩa là không còn mục tiêu ngoài "lồ" để bắn nữa.
- Bi gẩy có một biến thể thú vị là thay vi góp số bi bằng nhau và "oẳn tù tì" để xác định lượt chơi thì những người chơi cầm tất cả số bi hiện có, giấu hai tay ra đằng sau để lấy ra số bi mình định góp rồi nắm vào một bàn tay. Sau đó những người chơi cùng đưa tay ra để so sánh, ai có số bi nhiều nhất được quyền chơi đầu tiên. Những người chơi đứng trước lựa chọn nên góp nhiều hay ít bi, nếu góp nhiều sẽ có nhiều cơ hội được đi trước nhưng bị rủi ro sẽ mất nhiều bi hơn nếu không được chơi đầu tiên. Góp ít bi gần như chắc chắn sẽ phải đi sau nhưng nếu may mắn do người chơi trước mất lượt thì sẽ "lãi" to.
Từ ngữ dùng trong trò chơi[sửa | sửa mã nguồn]
- Bi ve: bi làm bằng thủy tinh.
- Thủ: viên bi dừng lại đúng trên vạch đích, nếu đồng thời lại ở trong tương nữa thì gọi là thủ tương. Trường hợp người chơi trước đã bắn bi được thủ hoặc thủ tương mà người bắn sau cũng làm được điều đó thì gọi là thủ đè hay thủ tương đè.
- Ngoại non: viên bi vượt quá vạch làm mốc một khoảng cách rất ngắn.
- Ngoại già: viên bi vượt quá vạch làm mốc một khoảng cách tương đối dài.
- Chầu/lẩu: góp bi vào hòm.
- Bể hay biển là diện tích ngoài hình vẽ trong thể thức bi bể.
- Bắn xỉa: bắn chính xác ở cự ly xa.
- Một nhất hai ngoại non: thể hiện quyết tâm đưa viên bi đến rất gần hoặc đến đúng vạch làm mốc, chấp nhận thua cuộc khi viên bi không may hơi vượt quá vạch này. Câu này cũng dùng trong đời sống gần như một thành ngữ để chỉ quyết tâm làm một việc gì đó có rủi ro cao.
- Rìa: Rìa lớn, rìa bé
Đánh bi trong văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]
- Thành ngữ: Lăn như bi, Tròn xoe như hòn bi ve.
- Nhạc: Bài hát Hổng dám đâu của Nguyễn Văn Hiên:
- ...Bao bạn thân lấp ló gọi em tung tăng sân nhà
- Đá bóng với đá cầu nhảy dây, bắn bi, trốn tìm
- Ôi sao quá tuyệt vời nhưng mà em hổng dám đâu...
Đánh bi trên thế giới[sửa | sửa mã nguồn]
Những trò chơi bi trên thế giới cũng tương tự như ở Việt Nam, người chơi chủ yếu dùng kỹ thuật bắn bi cái của mình vào bi khác, có khá nhiều thể thức:
- Ở Anh, Mỹ, trẻ em chơi trò bi vòng: gồm hai người chơi trở lên, có 13 viên bi được xếp thành hình chữ thập ở giữa một vòng tròn đường kính 10 foot. Vẽ hai vạch song song và tiếp tuyến với vòng tròn. Để xác định người được quyền chơi lượt đầu tiên, hai người đứng ở một vạch và bắn bi về phía vạch kia, bi của ai dừng lại gần hơn giành được quyền chơi trước tương tự như bi hào. Khi bắt đầu lượt chơi, người chơi dùng bi cái từ bất kỳ điểm nào ngoài vòng tròn bắn vào những viên bi ở trong vòng sao cho nó bật ra ngoài còn bi cái vẫn nằm trong đó. Nếu thành công, người chơi được tính điểm bằng số viên bi bị bắn ra ngoài vòng, ngược lại thì sẽ bị mất lượt. Nếu trong cuộc chơi, người chơi này bắn trúng bi cái của đối phương (khi nó đang ở trong vòng và đối phương vừa mất lượt) thì cũng được tính điểm. Cuộc chơi kết thúc khi tất cả bi đã bị bắn ra ngoài, người thắng cuộc là người ghi được nhiều điểm nhất (hoặc đạt đến số điểm mục tiêu trước). Ngoài bi vòng, còn có nhiều thể thức chơi bi với một hoặc nhiều lỗ trên mặt sân chơi, người chơi bắn bi đích xuống lỗ để ghi điểm. Mỹ tổ chức giải thi đấu đánh bi quốc gia gần như thường niên.
- Ở Đông Âu, trẻ em chơi bi theo thể thức có hai lỗ, cách nhau 5-6m, ở gần một lỗ xếp 3 viên bi thành hình tam giác (vì số người chơi thường là 3). Để xác định người được chơi trước, những người chơi từ lỗ có bi bắn bi của mình vào lỗ kia, nếu bi dừng trong đó, người đó được quyền chơi đầu tiên và từ lỗ đó bắn vào một trong số những viên bi ở gần lỗ kia. Nếu bắn trúng thì "ăn" được viên bi ấy và được quyền bắn tiếp, nếu bắn trượt thì nhường quyền bắn cho người chơi kế tiếp. Do 3 viên bi xếp khá gần nhau nên thường đã bắn trúng viên đầu tiên thì rất dễ bắn trúng tiếp 2 viên còn lại.
- Ở Đài Loan, trò chơi bi có 5 lỗ, sâu khoảng 2 cm và đường kính 4–5 cm, 4 lỗ xếp thành hình vuông, mỗi chiều khoảng 1,5m, lỗ thứ 5 ở chính giữa (giao điểm của hai đường chéo) hình vuông. Người chơi sẽ từ một lỗ ở góc hình vuông (gọi là nhà của người đó) bắn bi vào lỗ giữa, nếu bi dừng lại trong đó thì được quyền bắn tiếp theo thứ tự sang lỗ bên phải, quay về trung tâm, sang lỗ bên trái, quay về trung tâm, sang lỗ phía đối diện, lại quay về trung tâm và cuối cùng là về nhà. Nếu bi không dừng lại đúng lỗ cần bắn thì người chơi mất lượt. Người chơi nếu hoàn thành một lượt bắn như vậy thì được quyền bắn bi của những người chơi khác (khi đang nằm trên mặt đất do bắn không vào lỗ), bắn trúng thì loại được người chơi có bi bị bắn trúng.

markdown:
# Đánh bi
**Đánh bi**, còn gọi là **chơi bi, bắn bi, búng bi** ( [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p): *bille*), là trò chơi phổ biến trên thế giới cũng như tại [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam). Đây là trò chơi có công cụ đơn giản, cách chơi phong phú, thuận tiện nên có thể chơi cả trong nhà lẫn ngoài trời. Ở [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), trò chơi này chủ yếu dành cho trẻ em, có từ hai người chơi trở lên.
## Mục lục
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_bi&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_bi&action=edit§ion=1)]
Kết quả
[khảo cổ học](/wiki/Kh%E1%BA%A3o_c%E1%BB%95_h%E1%BB%8Dc) cho thấy những viên bi cổ nhất được tùy táng trong một ngôi mộ trẻ em tại Nagada, [Ai Cập](/wiki/Ai_C%E1%BA%ADp) có niên đại khoảng ba nghìn năm [trước Công nguyên](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Bc_C%C3%B4ng_nguy%C3%AAn). [Bảo tàng Anh](/wiki/B%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_Anh) cũng lưu giữ những viên bi được tìm thấy ở [đảo Crete](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_Crete), [Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p) có niên đại từ 2000 năm đến 1700 năm [trước Công nguyên](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Bc_C%C3%B4ng_nguy%C3%AAn). Thời [La Mã cổ đại](/wiki/La_M%C3%A3_c%E1%BB%95_%C4%91%E1%BA%A1i), đánh bi là trò chơi đã khá phổ biến, đặc biệt là trong lễ hội [Saturnalia](/wiki/Saturnalia) với tên gọi là "nuts". Những viên bi này chủ yếu được làm bằng [đá](/wiki/%C4%90%C3%A1) và [đất sét](/wiki/%C4%90%E1%BA%A5t_s%C3%A9t).
## Đánh bi ở Việt Nam[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_bi&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_bi&action=edit§ion=2)]
### Công cụ[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_bi&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_bi&action=edit§ion=3)]
Công cụ để chơi bi rất đơn giản, chỉ là những viên bi. Bi là viên hình cầu có đường kính khoảng 0,5 cm đến hơn 1 cm nhưng cá biệt có thể lớn hơn. Bi có thể làm từ đất nung (có thể sơn các màu sặc sỡ), gạch, đá hoặc thủy tinh bằng phương pháp thủ công hay sản xuất công nghiệp. Bi đất nếu làm thủ công thường có chất lượng không cao: dễ vỡ, không tròn...nên trẻ em thường chế tác một vài viên bi chất lượng tốt dùng làm
*bi cái* khi chơi. Có hai cách phổ biến là:
- Tìm hoặc đập một viên đá nhỏ rồi dùng dao đẽo gọt cho có dạng gần hình cầu. Sau đó dùng một vật có lỗ tròn, đường kính như đường kính của viên bi định làm và miệng lỗ cứng để mài viên đá đó thành bi, gọi là
*xoáy bi*. Vật thường dùng để *xoáy bi*là vỏ đạn súng trường/tiểu liên, thậm chí vỏ [trai](/wiki/Trai), [ốc](/wiki/%E1%BB%90c)nhồi mài đều xuống nền sân cứng cũng tạo thành lỗ *xoáy bi*.
- Dùng một viên bi đất có sẵn rồi cũng
*xoáy*cho thật tròn sau đó nung trong lửa thành [sành](/w/index.php?title=S%C3%A0nh&action=edit&redlink=1).
Với những cách như vậy, làm một viên
*bi cái* mất khá nhiều thời gian nhưng thu được viên bi bền, cứng và tròn để chơi.
Tại miền Nam bi được làm bằng thủy tinh có pha các màu sặc sở trong lòng viên bi trông rất đẹp mắt. Bi được sản xuất đại trà bằng phương pháp công nghiệp, giá thành rẻ, nên trẻ em không phải tự xoáy bi cho riêng mình.
### Kỹ thuật[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_bi&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_bi&action=edit§ion=4)]
Kỹ thuật chơi chính là động tác
*bắn bi*, ở miền Bắc có các cách thường dùng sau đây:
- Kẹp viên bi giữa ngón tay trỏ và ngón tay giữa, móng của ngón giữa tiếp xúc với đốt ngón tay cái. Nhằm về mục tiêu rồi bật ngón tay trỏ cho viên bi bắn ra.
- Ngón tay trỏ cuộn viên bi vào giữa, gập ngón tay cái vào phía trong ở phía sau bi. Nhằm về mục tiêu rồi bật ngón tay cái cho bi bắn ra.
Kỹ thuật bắn bi đòi hỏi độ khéo léo, chính xác để trúng mục tiêu theo những cự ly khác nhau. Khi bắn có thể dùng tay kia làm bệ tỳ để viên bi ở độ cao thuận lợi hơn tùy từng tình huống. Các kỹ thuật trên chỉ có độ chính xác khoảng dưới 1 mét.
Ở miền Nam:
- Bi được bắn bằng 2 tay, tay trái ngón cái, trỏ và giữa kẹp viên bi, tay phải ngón cái chấm đất ngón giữa đặt sau viên bi, nhắm mục tiêu rồi bật ra. Kỹ thuật bắn này có độ chính xác đến 10 mét.
### Luật chơi[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_bi&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_bi&action=edit§ion=5)] *Bi hòm*, hay *bi lồ*: vẽ một vòng tròn hoặc hình vuông nhỏ (có đường kính hoặc cạnh khoảng 20–30 cm) gọi là *hòm* hay *lồ*, cách đó 1,5-2m vẽ một vạch thẳng. Mỗi người chơi góp một số lượng bi bằng nhau và cho vào hòm. Những người chơi lần lượt bắn bi cái từ vạch thẳng về phía hòm. Viên bi của người nào dừng lại ở gần hòm nhất nhưng không nằm trong hòm thì người đó được quyền chơi lượt đầu tiên và cứ như thế cho đến người cuối cùng. Trường hợp bi dừng lại trong hòm thì tính như nó dừng ngay tại vạch. Tiếp theo, người chơi bắn bi cái từ vị trí của nó vào những viên bi trong hòm nhằm đưa những viên bi đó ra ngoài. Những viên bi bị bắn ra khỏi hòm sẽ thuộc về người chơi. Khi khai cuộc, người chơi cũng được quyền bắn thẳng vào bi trong hòm, nếu có ít nhất một viêc bi ở hòm bị đẩy ra ngoài và bi cái không dừng trong hòm thì người đó được tiếp tục bắn nữa. Người chơi mất lượt khi không đưa được viên bi nào ra khỏi hòm và/hoặc bi cái bị dừng lại trong hòm. Nếu đưa được bi trong hòm ra ngoài nhưng bi cái lại nằm trong đó thì những viên bi ấy được đưa trở lại vào hòm, thậm chí người chơi có thể bị "phạt" phải đưa thêm bi của mình vào. Những người chơi giỏi thường bắn bi sao cho bi trong hòm bắn ra ngoài còn bi cái bật trở lại rồi dừng ngay gần hòm để lần bắn tiếp theo thuận lợi hơn. Cuộc chơi kết thúc khi tất cả bi trong hòm đã hết. Cũng giống như [đánh đáo](/wiki/%C4%90%C3%A1nh_%C4%91%C3%A1o), những viên bi người nào bắn bi khỏi hòm sẽ của người đấy. Kết thúc cuộc chơi thì có người còn bi, người hết bi. Trong thể thức này, người chơi hay dùng những viên bi cái to, nặng để có thể từ vạch bắn ngay được bi từ trong hòm ra ngoài. *Bi hào* hay *bi tàng*: vẽ hai vạch thẳng song song cách nhau khoảng 2–3 m, gọi là *hào*. Một vạch làm điểm xuất phát còn một vạch là đích. Ở vạch đích có thể vẽ thêm một hình chữ nhật ở giữa, dài 20–30 cm, rộng 7–10 cm gọi là *tương*. Những người chơi lần lượt bắn bi từ vạch xuất phát sao cho bi dừng lại ở trong tương và càng gần vạch đích càng tốt nhưng không vượt quá vạch. Tiếp đến những người chơi sẽ xác định thứ hạng của những viên bi theo luật sau:
- Bi ở trong tương xếp trên bi ở ngoài tương.
- Cùng ở trong tương hoặc ngoài tương thì bi của ai gần vạch hơn sẽ xếp trên. Nếu bi vượt quá vạch thì thứ hạng được xếp ngược lại, viên bi nào xa vạch hơn sẽ xếp trên.
Khi có hai người trở lên cùng có bi dừng đúng vạch hoặc cách vạch một khoảng bằng nhau thì người nào bắn sau được xếp trên. Để do khoảng cách đến vạch trong những trường hợp khó xác định bằng mắt thường thì trẻ em hay dùng dây hay que để đo. Người xếp đầu tiên được quyền bắn bi của mình lần lượt vào những viên bi xếp từ thứ hai trở đi, nếu bắn trúng thì được "ăn" một số viên bi của người đó, nếu bắn trượt thì lượt chơi chuyển sang cho chính người có bi bị bắn. Do luật chơi như vậy nên khi thấy một người nào đó có khả năng xếp thứ nhất rất cao (ví dụ đã đưa được bi dừng đúng vạch và ở trong tương) thì những người chơi sau sẽ tìm cách gây khó khăn cho người đó bằng cách cố bắn bi sao cho thứ hạng của những viên bi xếp liền nhau càng xa nhau càng tốt. Việc này gọi là "giằng". Số lượng bi mà mỗi lần bắn trúng được "ăn" do những người chơi thỏa thuận với nhau. Nếu bi dừng ở trong tương thì được gấp lên theo một hệ số nào đó (phổ biến là gấp đôi bình thường), dừng ở trong tương nhưng lại ở đúng vạch đích lại được gấp lên tiếp.
*Bi biển* hay *bi bể*: những người chơi vẽ một đường khép kín co hình dạng bất kỳ và chu vi tương đối rộng. Khi bắt đầu cuộc chơi, những người tham gia tùy ý chọn vi trí đặt viên bi của mình ở trong hình vẽ đó. Thứ tự lượt chơi được xác định bằng " [oẳn tù tì](/wiki/O%E1%BA%B3n_t%C3%B9_t%C3%AC)", những người chơi tìm cách bắn bi của người khác ra khỏi hình vẽ, người bị bắn ra mất cho người bắn một số bi theo thỏa thuận. Cái thú vị của thể thức này là rình rập nhau để chờ cơ hội khi bắn bi trong hình vẽ xác định, bắn đối phương không chắc trúng sẽ dẫn đến nguy cơ bi của mình lăn ra ngoài hoặc ở gần đối phương dễ bị bắn trúng. Hình vẽ cũng thường là hình đa diện lõm, người chơi khi bắn bi không được phép bắn viên bi của mình ra ngoài vạch kể cả viên bi đang trong hành trình và cuối cùng vẫn dừng lại trong hình. *Bi gẩy*: là trò chơi của các bé gái, tên gọi phổ biến là *khía - đùng*, mô phỏng những động tác khi chơi. Thể thức này rất đơn giản, những người chơi góp vào số bi bằng nhau rồi "oẳn tù tì" để xác định người được chơi lượt đầu tiên. Người chơi rải cả nắm bi lên mặt đất sao cho càng đều càng tốt và khoảng cách giữa những viên bi vừa phải. Tiếp đến người chơi sẽ chọn ra một cặp bi, dùng bất kỳ ngón tay nào di trên mặt sân chơi ở khoảng cách giữa hai viên bi đó, gọi là *khía*. Nếu ngón tay chạm vào bi sẽ bị mất lượt còn nếu không, người chơi sẽ dùng ngón tay gẩy viên bi này vào viên bi kia, gẩy trúng (gọi là *đùng*) và cả hai không bị chạm vào bất cứ viên nào khác sẽ được "ăn" hai viên bi này, ngược lại thì mất lượt. Cuộc chơi kết thúc khi toàn bộ bi đã bị "ăn" hết. Do khi rải thường có những viên bi nằm rất sát nhau, không thể *khía* được nên người chơi phải tìm cách "ăn" dần từng viên một để có thể ăn được nhiều bi. Bi gẩy còn được chơi bằng những vật có hình dạng gần giống bi như hạt quả nhãn, thậm chí những viên sỏi, đá nhỏ.
### Biến thể[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_bi&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_bi&action=edit§ion=6)]
- Bi lồ có một biến thể là hòm hình tròn, những người chơi không cùng cho bi vào đó. Thể thức chơi cũng là từ vạch lần lượt bắn bi về "lồ", nếu viên bi của ai dừng trong lồ hoặc gần lồ nhất thì được quyền bắn vào bi của người khác. Trường hợp cùng bắn được bi vào "lồ" thì ai vào sau được quyền bắn trước. Người được quyền bắn sẽ cố tìm cách bắn trúng bi của người khác đang ở ngoài "lồ" và đưa viên bi của người này ra càng xa "lồ" càng tốt, nếu bắn trượt sẽ mất lượt. Nếu bắn trúng, người có bi bị bắn trúng phải trả một số viên bi theo thỏa thuận đồng thời người bắn được quyền từ vị trí bi của mình dừng lại bắn về phía "lồ" để giành quyền bắn tiếp. Do thể thức như vậy nên nếu đã có người chơi đưa được bi vào lồ rồi thì những người khác thường tìm cách bắn bi ra xa lồ để gây khó khăn cho người đó chứ không mạo hiểm tìm cách cũng đưa bi vào lồ nữa. Trò chơi kết thúc khi mọi người chơi đều đưa được bi vào "lồ", nghĩa là không còn mục tiêu ngoài "lồ" để bắn nữa.
- Bi gẩy có một biến thể thú vị là thay vi góp số bi bằng nhau và "oẳn tù tì" để xác định lượt chơi thì những người chơi cầm tất cả số bi hiện có, giấu hai tay ra đằng sau để lấy ra số bi mình định góp rồi nắm vào một bàn tay. Sau đó những người chơi cùng đưa tay ra để so sánh, ai có số bi nhiều nhất được quyền chơi đầu tiên. Những người chơi đứng trước lựa chọn nên góp nhiều hay ít bi, nếu góp nhiều sẽ có nhiều cơ hội được đi trước nhưng bị rủi ro sẽ mất nhiều bi hơn nếu không được chơi đầu tiên. Góp ít bi gần như chắc chắn sẽ phải đi sau nhưng nếu may mắn do người chơi trước mất lượt thì sẽ "lãi" to.
### Từ ngữ dùng trong trò chơi[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_bi&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_bi&action=edit§ion=7)] *Bi ve*: bi làm bằng thủy tinh. *Thủ*: viên bi dừng lại đúng trên vạch đích, nếu đồng thời lại ở trong *tương*nữa thì gọi là *thủ tương*. Trường hợp người chơi trước đã bắn bi được thủ hoặc thủ tương mà người bắn sau cũng làm được điều đó thì gọi là *thủ đè*hay *thủ tương đè*. *Ngoại non*: viên bi vượt quá vạch làm mốc một khoảng cách rất ngắn. *Ngoại già*: viên bi vượt quá vạch làm mốc một khoảng cách tương đối dài. *Chầu*/ *lẩu*: góp bi vào hòm. *Bể*hay *biển*là diện tích ngoài hình vẽ trong thể thức bi bể. *Bắn xỉa*: bắn chính xác ở cự ly xa. *Một nhất hai ngoại non*: thể hiện quyết tâm đưa viên bi đến rất gần hoặc đến đúng vạch làm mốc, chấp nhận thua cuộc khi viên bi không may hơi vượt quá vạch này. Câu này cũng dùng trong đời sống gần như một thành ngữ để chỉ quyết tâm làm một việc gì đó có rủi ro cao. *Rìa*: Rìa lớn, rìa bé
### Đánh bi trong văn hóa[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_bi&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_bi&action=edit§ion=8)]
- Thành ngữ:
*Lăn như bi*, *Tròn xoe như hòn bi ve*.
- Nhạc: Bài hát
*Hổng dám đâu*của [Nguyễn Văn Hiên](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_V%C4%83n_Hi%C3%AAn): *...Bao bạn thân lấp ló gọi em tung tăng sân nhà* *Đá bóng với đá cầu nhảy dây, bắn bi, trốn tìm* *Ôi sao quá tuyệt vời nhưng mà em hổng dám đâu...*
## Đánh bi trên thế giới[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_bi&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_bi&action=edit§ion=9)]
Những trò chơi bi trên thế giới cũng tương tự như ở
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), người chơi chủ yếu dùng kỹ thuật bắn bi cái của mình vào bi khác, có khá nhiều thể thức:
- Ở
[Anh](/wiki/Anh), [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), trẻ em chơi trò *bi vòng*: gồm hai người chơi trở lên, có 13 viên bi được xếp thành hình chữ thập ở giữa một vòng tròn đường kính 10 [foot](/wiki/Foot). Vẽ hai vạch song song và tiếp tuyến với vòng tròn. Để xác định người được quyền chơi lượt đầu tiên, hai người đứng ở một vạch và bắn bi về phía vạch kia, bi của ai dừng lại gần hơn giành được quyền chơi trước tương tự như *bi hào*. Khi bắt đầu lượt chơi, người chơi dùng bi cái từ bất kỳ điểm nào ngoài vòng tròn bắn vào những viên bi ở trong vòng sao cho nó bật ra ngoài còn bi cái vẫn nằm trong đó. Nếu thành công, người chơi được tính điểm bằng số viên bi bị bắn ra ngoài vòng, ngược lại thì sẽ bị mất lượt. Nếu trong cuộc chơi, người chơi này bắn trúng bi cái của đối phương (khi nó đang ở trong vòng và đối phương vừa mất lượt) thì cũng được tính điểm. Cuộc chơi kết thúc khi tất cả bi đã bị bắn ra ngoài, người thắng cuộc là người ghi được nhiều điểm nhất (hoặc đạt đến số điểm mục tiêu trước). Ngoài bi vòng, còn có nhiều thể thức chơi bi với một hoặc nhiều lỗ trên mặt sân chơi, người chơi bắn bi đích xuống lỗ để ghi điểm. [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)tổ chức giải thi đấu đánh bi quốc gia gần như thường niên.
- Ở
[Đông Âu](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_%C3%82u), trẻ em chơi bi theo thể thức có hai lỗ, cách nhau 5-6m, ở gần một lỗ xếp 3 viên bi thành hình tam giác (vì số người chơi thường là 3). Để xác định người được chơi trước, những người chơi từ lỗ có bi bắn bi của mình vào lỗ kia, nếu bi dừng trong đó, người đó được quyền chơi đầu tiên và từ lỗ đó bắn vào một trong số những viên bi ở gần lỗ kia. Nếu bắn trúng thì "ăn" được viên bi ấy và được quyền bắn tiếp, nếu bắn trượt thì nhường quyền bắn cho người chơi kế tiếp. Do 3 viên bi xếp khá gần nhau nên thường đã bắn trúng viên đầu tiên thì rất dễ bắn trúng tiếp 2 viên còn lại.
- Ở
[Đài Loan](/wiki/%C4%90%C3%A0i_Loan), trò chơi bi có 5 lỗ, sâu khoảng 2 cm và đường kính 4–5 cm, 4 lỗ xếp thành hình vuông, mỗi chiều khoảng 1,5m, lỗ thứ 5 ở chính giữa (giao điểm của hai đường chéo) hình vuông. Người chơi sẽ từ một lỗ ở góc hình vuông (gọi là *nhà*của người đó) bắn bi vào lỗ giữa, nếu bi dừng lại trong đó thì được quyền bắn tiếp theo thứ tự sang lỗ bên phải, quay về trung tâm, sang lỗ bên trái, quay về trung tâm, sang lỗ phía đối diện, lại quay về trung tâm và cuối cùng là về *nhà*. Nếu bi không dừng lại đúng lỗ cần bắn thì người chơi mất lượt. Người chơi nếu hoàn thành một lượt bắn như vậy thì được quyền bắn bi của những người chơi khác (khi đang nằm trên mặt đất do bắn không vào lỗ), bắn trúng thì loại được người chơi có bi bị bắn trúng.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_bi&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_bi&action=edit§ion=10)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_bi&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_bi&action=edit§ion=11)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_bi&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1nh_bi&action=edit§ion=12)] [Bách khoa toàn thư văn hóa Việt](http://vhv.vn/?id=574) [Giải thi đấu đánh bi quốc gia Mỹ](http://glassmarbles.com/wildwood/) [Giải chơi bi thế giới](http://www.worldmarbles.com/pagesfr/tour2008.php) [Giải vô địch chơi bi thế giới](http://www.kulicky.com/world-marbles-championship/)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: hit

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Content-Language: vi

X-Cache: cp1066 hit/5, cp1055 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Accept-Ranges: bytes


text:
Boeing 777
Phi cơ hàng không dân sự Boeing 777 là một dòng máy bay hai động cơ thân rộng của Hoa Kỳ được công ty Commercial Airplanes division thuộc hãng Boeing chế tạo. Máy bay này có thế chở từ 301 đến 368 hành khách trong một cấu hình 3 hạng ghế và có tầm bay từ 5.210 đến 9.420 dặm (9.650 đến 17.450 km). Các đặc điểm nổi bật của Boeing 777 bao gồm bộ sáu bánh xe bên mỗi bộ truyền động hạ cánh chính (main landing gear), mặt cắt thân máy bay tròn trịa.
Dòng 777 là máy bay thương mại đầu tiên được thiết kế hoàn toàn trên máy tính. Không có mô hình nào đã được sản xuất; mọi thứ được tạo ra trên một hệ thống phần mềm CAD 3D được biết đến với tên gọi CATIA. Điều này cho phép một chiếc 777 thực được lắp ráp mô phỏng, kiểm tra các can thiệp và xác minh độ trùng khít với nhau của hàng ngàn linh kiện trước khi các nguyên mẫu tốn kém được sản xuất.[2]
Các đối thủ cạnh tranh trên thị trường trực tiếp của Boeing 777 là Airbus A330-300, A340 và một vài kiểu đang được đề nghị sản xuất A350 XWB. Boeing 777 có thể cuối cùng được thay thế bằng một gia đình sản phẩm mới, Y3, một dòng máy bay có dẫn tới các công nghệ 787. Mẫu Y3 cũng có thể thay thế các đợt sản xuất của mẫu 747.
Mục lục
Phát triển[sửa | sửa mã nguồn]
Bối cảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Trong thập niên 1970, Boeing đã tuyên bố các kiểu mới: máy bay hai động cơ 757 thay thế cho 727 máy bay hành lang đôi 767 để thách thức với Airbus A300, và ý tưởng máy bay có ba động cơ phản lực 777 để cạnh tranh với DC-10 và Lockheed L-1011 TriStar.[3] Căn cứ trên một thiết kế 767 chỉnh lại cánh, chiếc 777 275 ghế đã được đề nghị chế tạo với hai biến thể: một dòng xuyên lục địa có tầm xa 2.700 dặm (5.000 km) và một dòng giữa các lục địa có tầm xa 4.320 dặm (8.000 km).
Các máy bay hai động cơ phản lực là một thành công lớn một phần là do các quy định ETOPS của thập niên 1980. Tuy nhiên, dự án chế tạo chiếc 777 ba động cơ đã bị hủy bỏ (rất giống với ý tưởng ba động cơ của chiếc Boeing 757) một phần là do tính phức tạp của thiết kế máy bay ba động cơ phản lực và sự thiếu vắng của loại động cơ 40.000 lbf (178 kN). Sự hủy bỏ này đã để lại cho hãng Boeing một khoảng cách lớn về kích cỡ và tầm bay giữa hai kiểu 767-300ER và 747-400 đang sản xuất. Các dòng DC-10 và L-1011, đều được đưa vào phục vụ từ đầu thập niên 1970, đã đến độ chín muồi để phải thay thế. Trong lúc đó, Airbus đã phát triển loại máy bay A340 để đáp ứng được yêu cầu đó và cạnh tranh với Boeing.
Giữa thập niên 1980, Boeing đưa ra đề nghị loại máy bay mở rộng ra 767, được gán tên gọi là 767-X. Dòng này có thân dài hơn và cánh rộng hơn loại 767 hiện hữu và có 340 ghế với tầm bay tối đa 7.300 dặm (13.500 km). Chiếc 767-X này không gây được ấn tượng với các hãng hàng không vì họ muốn loại phi cơ nào có năng lực tầm xa ngắn cho đến liên lục địa, một mặt cắt ngang cabin rộng hơn, một cấu hình cabin hoàn toàn linh động và một chi phí vận hành thấp hơn bất cứ quãng đường liên tục nào của 767. Đến năm 1988, Boeing đã nhận ra rằng giải pháp duy nhất chỉ có thể là một thiết kế mới: máy bay ba động cơ phản lực 777.
Giai đoạn thiết kế của 777 khác với những dòng máy bay phản lực khác của Boeing. Lần đầu tiên, 8 hãng hàng không lớn đã có một vai trò trong sự phát triển máy bay này.[4] Các hãng hàng không được tham khảo ý kiến gồm có United Airlines, American Airlines, Delta Air Lines, ANA, British Airways, JAL, Qantas, và Cathay Pacific. (Đến tháng 5 năm 2007, Qantas là hãng hàng không duy nhất trong các hãng hàng không lớn đã được tham khảo ý kiến, chưa đặt mua chiếc 777 nào.) Triết lý "Cùng làm việc với nhau", như Boeing gọi, có nghĩa rằng máy bay dòng 777 là máy bay định hướng khách hàng nhất cho đến nay.
Sản xuất[sửa | sửa mã nguồn]
Tháng 10 năm 1990, United Airlines đã trở thành khách hàng đầu tiên của Boeing 777 khi hãng đã đặt hàng mua 34 chiếc biến thể -200 và hợp đồng quyền mua (option) 34 chiếc nữa.[5] Việc sản xuất chiếc máy bay đầu tiên đã được bắt đầu vào Tháng 1 năm 1993 tại nhà máy Everett của Boing gần Seattle.[6]
Chiếc 777 bao gồm các nội dung quốc tế đáng kể, chỉ bị qua mặt bởi 787. Các công ty quốc tế có đóng góp bao gồm Mitsubishi Heavy Industries và Kawasaki Heavy Industries (các pa-nen thân máy bay), Fuji Heavy Industries, Ltd. (phần cánh trung tâm),[7] Hawker De Havilland (elevators), ASTA (rudder)[8] và Ilyushin (cùng thiết kế khoang hành lý phía trên ghế ngồi).[9]
Chiếc 777 bay lần đầu vào ngày 14 tháng 6 năm 1994 do phi công trưởng thử nghiệm 777 John E. Cashman. Chiếc này sau đó trải qua một chương trình thử nghiệm rộng hơn bất kỳ mô-đen Boeing nào. Việc phát triển, thử nghiệm, giao hàng 777 tuân theo một loạt tài liệu, "Máy bay phản lực thế kỷ 21: Việc xây dựng nên chiếc 777." FAA đã ban giấy cho phép ETOPS đầy đủ 180 phút ("ETOPS-180") cho PW4074 777-200s vào ngày 30 tháng 5 năm 1995. Chiếc 777 là chiếc máy bay đầu tiên được xếp hạng ETOPS-180 khi đi vào hoạt động.
Do chi phí nhiên liệu tăng, các hãng hàng không bắt đầu chú ý đến Boeing 777 như là một giải pháp thay thế so với các máy bay phản lực thân rộng khác. Với các động cơ hiện đại có tỷ lệ hư hỏng cực kỳ thấp (như có thể nhìn thấy trên chứng nhận ETOPS của phần lớn các máy bay phản lực hai động cơ) và công suất đầu ra gia tăng, 4 động cơ là không cần thiết trừ máy bay rất lớn như Airbus A380 hoặc Boeing 747.
Singapore Airlines là hãng hàng không vận hành nhiều máy bay thuộc gia đình Boeing 777 nhất với 68 chiếc đang hoạt động, trong đó 46 chiếc là biến thể 777-200ER, 12 chiếc là 777-300 và 9 chiếc là 777-300ER. 10 chiếc 777-300ER đã được đặt hàng chắc chắn và 13 chiếc nữa là hợp đồng quyền mua. Tuy nhiên, hãng Emirates Airlines vào năm 2011 sẽ qua mặt Singapore Airlines với tổng số 122 chiếc 777.
Đến tháng 6 năm 2008, có tổng cộng 55 khách hàng đã cam kết đặt 1084 đơn hàng cho 777.
Thiết kế[sửa | sửa mã nguồn]
Boeing đã áp dụng các công nghệ tiên tiến trong máy bay 777. Các đặc điểm nổi bật bao gồm:
- Màn hình hiển thị chuyến bay buồng lái hiển thị bằng màn hình LCD glass cockpit Honeywell
- Hệ thống điều khiển bay bằng điện số đầy đủ với khả năng đảo qua điều khiển bằng tay trong trường hợp khẩn cấp
- Điện tử hàng không có thể chỉnh cấu hình bằng phần mềm đầy đủ (Fully software configurable avionics)
- Túi bay điện tử (Electronic flight bag)
- Thiết kế nhẹ hơn bao gồm việc sử dụng vật liệu composit (9% trọng lượng)[10]
- Mạng lưới điện tử hàng không cáp quang
- Các động cơ cánh quạt trong mạnh mẽ nhất trên máy bay thương mại với đường kính quạt 128 inch (3,2 m) trên GE90-115B1.
- bộ bánh và các lốp lớn nhất từng được sử dụng trong một máy bay phản lực thương mại. Mỗi lốp của bộ bánh hạ cánh chính của một chiếc 777-300 chịu một suất tải trọng tối đa 52.310 lb (23.730 kg) khi máy bay chất đầy tải, mức tải trọng tối đa cao nhất mỗi bánh lốp của bất cứ máy bay hoạt động nào đã được tạo ra.
Các thông số kỹ thuật[sửa | sửa mã nguồn]
Các hệ thống chính của Boeing 777[sửa | sửa mã nguồn]
Vệ tinh[sửa | sửa mã nguồn]
Máy bay Boeing 777 có 1 hệ thống giao tiếp với vệ tinh SATCOM. Nó cung cấp độ tin cậy trong đường truyền âm thanh và dữ liệu giao tiếp đường dài. Hệ thống có thể phát và nhận thông tin bao gồm:
- Giọng nói của phi hành đoàn.
- Giọng nói của hành khách
- Dữ liệu giao tiếp
- Telex
- Sao chép dịch vụ
Hệ thống dẫn đường[sửa | sửa mã nguồn]
Thiết bị điện tử mới: B777 sử dụng một số thiết bị điện tử mới như dung sai lớn (highly fault tolerant) và khối phân tích dữ liệu không khí và định vị quán tính (ADIRS). ADIRS kết hợp hệ thống dữ liệu không khí và hệ thống định vị quán tính thành 2 khối có thể thay thế (LRUs): Thứ nhất hệ thống dữ liệu không khí (ADIRU) và thứ hai là hệ thống phân tích thành phần không khí (SAARU)
Độ tin cậy cao: Bởi vì có 2 khối thay thế chính trong hệ thống thay vì 3 máy tính phân tích dữ liệu về không khí (ADCs) và 3 khối chuẩn quán tính (IRUs) vì thế giảm được khối lượng. Cũng như độ tin cậy cao của ADIRS làm cho giảm những phụ tùng bảo dưỡng và dự phòng.
Vệ tinh dẫn đường: B777 sử dụng những tiến bộ mới nhất trong hệ thống dẫn đường như hệ thống định vị toàn cầu (GPS). GPS làm tăng độ chính xác, góp phần tiết kiệm nhiên liệu và thực hiện các chuyến bay đúng giờ.
Thành phần thiết bị cũ: B777 sử dụng nhiều thiết bị điện tử có thể thay thế LRUs như trong 747-400, 767 và 757 đã sử dụng. Sự dụng những thiết bị điện tử này cũng góp phần giảm chi phí bảo dưỡng và dự phòng.
Hệ thống bay tự động (AFDS)[sửa | sửa mã nguồn]
AFDS có 3 kênh, nó cung cấp sự điều khiển tự động của máy bay & hướng dẫn trong các chuyến bay. Khi được kích hoạt, hệ thống này sẽ bay với đường bay và tốc độ bay đã chọn. AFDS của B777 cũng giống như B747-400, B757, B767. Chỉ khác trong giao diện với hệ thống
Hệ thống điện[sửa | sửa mã nguồn]
Trên B777 có 2 nguồn năng lượng song song cung cấp ngay lập tức năng lượng trên cùng 1 đường truyền, nếu đường truyền này chuyển năng lượng từ nguồn này sang nguồn kia. Điều này cho phép năng lượng điện trên 777 luôn luôn được duy trì.
Hệ thống quản lý tải điện (ELMS: ELMS chịu trách nhiệm phân phối công suất điện trên máy bay. Nó cũng cung cấp điểu khiển logic cho một số hệ thống. Vì thế ELMS thay thế rôle logic phức tạp và các bảng mạch trên máy bay.
Hai đầu kết nối năng lượng với bên ngoài:
Đầu là 90kvA từ tram cung cấp mặt đất.
Máy phát phụ
Mỗi động cơ có 1 máy phát 20kvA hoạt động như 1 nguồn năng lượng hỗ trợ việc truyền điện
Máy phát RAT (Ram air Turbine): Một máy phát RAT 7kvA là nguồn năng lượng hỗ trợ cho hoạt động của các thiết bị
Hiển thị cơ bản (Synoptic Display)
Hiển thị cơ bản công suất chỉ ra về thời gian thực trong cấu
Nhiên liệu[sửa | sửa mã nguồn]
Khối lượng nhiên liệu: B777 bao gồm hai khoang nhiên liệu chính ở hai cánh và một khoang nhiên liệu trung tâm có thể chứa được 306.000 pound(139000 kg) đối với B777-200ER và 777-300. Máy bay B777-200 có thùng nhiên liệu trung tâm nhỏ hơn và nó chỉ chứa được 209000 pounds(94700 kg).
Thùng trung tâm tự động xả: Khi nhiên liệu trong thùng trung tâm cạn, các thùng nhiên liệu chính ở hai cánh tự động cung cấp cho động cơ. Lượng nhiên liệu còn lại tự động chuyển sang cho hai thùng chính.
Hệ thống tự động tháo bỏ nhiên liệu: Hệ thống tháo bỏ nhiên liệu ra khỏi máy bay để giảm trọng lượng cho máy bay. Điều đó nhằm bảo vệ máy bay quá tải khi hạ cánh. Hệ thống được kích hoạt bởi phi công và tự động dừng khi máy bay ở khối lượng cất cánh lớn nhất cho phép.
Hệ thống chỉ định dầu siêu âm(FQIS): FQIS sử dụng một hệ thống siêu âm và một tiến bộ vi xử lý để đo lượng dầu.
Phát hiện nước: Những cảm biến siêu âm phát hiện nước được gắn dưới đáy của thùng nhiên liệu.Hệ thống máy tính trung tâm chỉ ra những tin nhắn để cảnh báo thợ bảo dưỡng có nước trong nhiên liệu.
Hệ thống hiển thị tình trạng nhiên liệu: Hệ thống hiển thị một cách tóm tắt dướI dạng biểu đồ nhiên liệu đã được sử dụng.
Mua bán Boeing 777[sửa | sửa mã nguồn]
Các đơn hàng[sửa | sửa mã nguồn]
Giao hàng[sửa | sửa mã nguồn]
- Cập nhật gần nhất: ngày 5 tháng 7 2007
Tai nạn và sự cố[sửa | sửa mã nguồn]
Đến thời điểm tháng 3 năm 2014, Boeing 777 đã dính líu trong 10 vụ tai nạn và sự cố hàng không,[11], trong đó có bốn vụ hỏng thân hoàn toàn[12] và ba vụ không tặc[13]. Trước năm 2013, tử vong chỉ liên quan đến vụ bốc cháy khi tiếp nhiên liệu tại sân bay quốc tế Denver ngày 5/9/2001, khiến một người làm việc ở mặt đất cháy[14] Chiếc máy bay, vận hành bởi British Airways, bị hư hại do lửa ở các tấm dưới cánh và vỏ động cơ; sau đó máy bay đã được sửa chữa và hoạt động trở lại[14][15].
Vụ máy bay hư hại hoàn toàn tại sân bay Heathrow London. Vụ máy bay hư hại hoàn toàn tiếp theo là chuyến bay 214 của Asiana Airlines ở sân bay quốc tế Sans Francisco. Mới đây nhất là việc chiếc máy bay Boeing 777 mang số hiệu MH370 của hãng hàng không Malaysia Airlines mất tích trong chuyến bay từ Kuala Lumpur tới Bắc Kinh vào ngày 8 tháng 3 năm 2014 và việc chiếc Boeing 777 số hiệu MH17 cũng của hãng hàng không Malaysia Airlines bị bắn rơi gần Hrabove, tỉnh Donetsk, Ukraina khi đang bay từ Amsterdam tới Kuala Lumpur ngày 17 tháng 7 năm 2014.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ "Boeing boosts aircraft prices 5.5% on rising cost of labor, materials", Air Transport World, truy cập 26 tháng 6 2007.
- ^ "Computing & Design/Build Processes Help Develop the 777." Boeing Commercial Airplanes.
- ^ “The 1980s Generation”. Time. 14 tháng 8, 1978. Truy cập ngày 26 tháng 6 năm 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(trợ giúp)
- ^ Birtles, Philip (1998). Boeing 777, Jetliner for New Century. MBI Publishing. ISBN 0-7603-0581-1.
- ^ “Business Notes AIRCRAFT”. Time. 29 tháng 10, 1990. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(trợ giúp)
- ^ Sabbagh, p. 180.
- ^ Boeing Co. and Japan - 777 program partners
- ^ Sabbagh, p. 112 - 114.
- ^ Boeing 777 Technical Research Center 777 joint design
- ^ “Boeing 777 Comprehensive Background”. Truy cập ngày 24 tháng 5 năm 2006.
- ^ “Boeing 777 occurrences”. Aviation Safety Network. Ngày 8 tháng 3 năm 2014. Truy cập ngày 8 tháng 3 năm 2014.
- ^ “Boeing 777 hull losses”. Aviation Safety Network. Ngày 8 tháng 3 năm 2014. Truy cập ngày 8 tháng 3 năm 2014.
- ^ “Boeing 777 Accident Statistics”. Aviation Safety Network. Ngày 6 tháng 7 năm 2013. Truy cập ngày 6 tháng 7 năm 2013.
- ^ a ă “British Airways Flight 2019 ground fire”. Aviation Safety Network. Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2008.
- ^ “DEN01FA157 entry”. National Transportation Safety Board. Ngày 24 tháng 2 năm 2005. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2011.

markdown:
# Boeing 777
|Boeing 777|
|
|![]()
[Air New Zealand](/wiki/Air_New_Zealand) [Hãng sản xuất](/wiki/H%C3%A3ng_ch%E1%BA%BF_t%E1%BA%A1o_h%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_v%C5%A9_tr%E1%BB%A5) [Boeing Commercial Airplanes](/wiki/Boeing) [United Airlines](/wiki/United_Airlines) [Singapore Airlines](/wiki/Singapore_Airlines)(67) **777-200:**US$187,5-205,5 triệu [[1]](#cite_note-cost-1) **777-200ER:**US$200,5-224 triệu **777-200LR:**US$231-256 triệu **777-300:**US$221,5-246,5 triệu **777-300ER:**US$240-278,5 triệu **777F:**US$245-253 triệu
Phi cơ hàng không dân sự
**Boeing 777** là một dòng [máy bay](/wiki/M%C3%A1y_bay) hai động cơ [thân rộng](/w/index.php?title=M%C3%A1y_bay_th%C3%A2n_r%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1) của [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) được công ty [Commercial Airplanes division](/wiki/Boeing) thuộc hãng [Boeing](/wiki/Boeing) chế tạo. Máy bay này có thế chở từ 301 đến 368 hành khách trong một cấu hình 3 hạng ghế và có tầm bay từ 5.210 đến 9.420 [dặm](/wiki/D%E1%BA%B7m_Anh) (9.650 đến 17.450 km). Các đặc điểm nổi bật của Boeing 777 bao gồm bộ sáu bánh xe bên mỗi bộ truyền động hạ cánh chính (main landing gear), mặt cắt [thân máy bay](/w/index.php?title=Th%C3%A2n_m%C3%A1y_bay&action=edit&redlink=1) tròn trịa.
Dòng 777 là máy bay thương mại đầu tiên được thiết kế hoàn toàn trên
[máy tính](/wiki/M%C3%A1y_t%C3%ADnh). Không có mô hình nào đã được sản xuất; mọi thứ được tạo ra trên một hệ thống [phần mềm](/wiki/Ph%E1%BA%A7n_m%E1%BB%81m) [CAD](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFt_k%E1%BA%BF_do_m%C3%A1y_t%C3%ADnh_tr%E1%BB%A3_gi%C3%BAp&action=edit&redlink=1) 3D được biết đến với tên gọi [CATIA](/wiki/CATIA). Điều này cho phép một chiếc 777 thực được lắp ráp mô phỏng, kiểm tra các can thiệp và xác minh độ trùng khít với nhau của hàng ngàn linh kiện trước khi các nguyên mẫu tốn kém được sản xuất. [[2]](#cite_note-bca_cad-2)
Các đối thủ cạnh tranh trên thị trường trực tiếp của Boeing 777 là
[Airbus A330-300](/wiki/Airbus_A330), [A340](/wiki/Airbus_A340) và một vài kiểu đang được đề nghị sản xuất [A350 XWB](/wiki/Airbus_A350). Boeing 777 có thể cuối cùng được thay thế bằng một gia đình sản phẩm mới, [Y3](/w/index.php?title=Boeing_Y3&action=edit&redlink=1), một dòng máy bay có dẫn tới các công nghệ 787. Mẫu Y3 cũng có thể thay thế các đợt sản xuất của mẫu 747.
## Mục lục
## Phát triển[
[sửa](/w/index.php?title=Boeing_777&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Boeing_777&action=edit§ion=1)]
### Bối cảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Boeing_777&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Boeing_777&action=edit§ion=2)]
Trong thập niên 1970, Boeing đã tuyên bố các kiểu mới: máy bay hai động cơ
[757](/wiki/Boeing_757) thay thế cho [727](/wiki/Boeing_727) máy bay hành lang đôi [767](/wiki/Boeing_767) để thách thức với [Airbus A300](/wiki/Airbus_A300), và ý tưởng máy bay [có ba động cơ phản lực](/w/index.php?title=C%C3%B3_ba_%C4%91%E1%BB%99ng_c%C6%A1_ph%E1%BA%A3n_l%E1%BB%B1c&action=edit&redlink=1) 777 để cạnh tranh với [DC-10](/w/index.php?title=DC-10&action=edit&redlink=1) và [Lockheed L-1011 TriStar](/w/index.php?title=Lockheed_L-1011_TriStar&action=edit&redlink=1). Căn cứ trên một thiết kế 767 chỉnh lại cánh, chiếc 777 275 ghế đã được đề nghị chế tạo với hai biến thể: một dòng xuyên lục địa có tầm xa 2.700 dặm (5.000 km) và một dòng giữa các lục địa có tầm xa 4.320 dặm (8.000 km). [3]
Các máy bay hai động cơ phản lực là một thành công lớn một phần là do các quy định
[ETOPS](/w/index.php?title=ETOPS/LROPS&action=edit&redlink=1) của thập niên 1980. Tuy nhiên, dự án chế tạo chiếc 777 ba động cơ đã bị hủy bỏ (rất giống với ý tưởng ba động cơ của chiếc Boeing 757) một phần là do tính phức tạp của thiết kế máy bay ba động cơ phản lực và sự thiếu vắng của loại động cơ 40.000 lbf (178 kN). Sự hủy bỏ này đã để lại cho hãng Boeing một khoảng cách lớn về kích cỡ và tầm bay giữa hai kiểu 767-300ER và 747-400 đang sản xuất. Các dòng DC-10 và L-1011, đều được đưa vào phục vụ từ đầu thập niên 1970, đã đến độ chín muồi để phải thay thế. Trong lúc đó, Airbus đã phát triển loại máy bay [A340](/wiki/Airbus_A340) để đáp ứng được yêu cầu đó và cạnh tranh với Boeing.
Giữa thập niên 1980, Boeing đưa ra đề nghị loại máy bay mở rộng ra 767, được gán tên gọi là 767-X. Dòng này có thân dài hơn và cánh rộng hơn loại 767 hiện hữu và có 340 ghế với tầm bay tối đa 7.300 dặm (13.500 km). Chiếc 767-X này không gây được ấn tượng với các hãng hàng không vì họ muốn loại phi cơ nào có năng lực tầm xa ngắn cho đến liên lục địa, một mặt cắt ngang cabin rộng hơn, một cấu hình cabin hoàn toàn linh động và một chi phí vận hành thấp hơn bất cứ quãng đường liên tục nào của 767. Đến năm 1988, Boeing đã nhận ra rằng giải pháp duy nhất chỉ có thể là một thiết kế mới:
[máy bay ba động cơ phản lực](/w/index.php?title=M%C3%A1y_bay_ba_%C4%91%E1%BB%99ng_c%C6%A1_ph%E1%BA%A3n_l%E1%BB%B1c&action=edit&redlink=1) 777.
Giai đoạn thiết kế của 777 khác với những dòng máy bay phản lực khác của Boeing. Lần đầu tiên, 8 hãng hàng không lớn đã có một vai trò trong sự phát triển máy bay này.
Các hãng hàng không được tham khảo ý kiến gồm có [4] [United Airlines](/wiki/United_Airlines), [American Airlines](/wiki/American_Airlines), [Delta Air Lines](/wiki/Delta_Air_Lines), [ANA](/wiki/All_Nippon_Airways), [British Airways](/wiki/British_Airways), [JAL](/wiki/Japan_Airlines), [Qantas](/wiki/Qantas), và [Cathay Pacific](/wiki/Cathay_Pacific). (Đến tháng 5 năm 2007, Qantas là hãng hàng không duy nhất trong các hãng hàng không lớn đã được tham khảo ý kiến, chưa đặt mua chiếc 777 nào.) Triết lý "Cùng làm việc với nhau", như Boeing gọi, có nghĩa rằng máy bay dòng 777 là máy bay định hướng khách hàng nhất cho đến nay.
### Sản xuất[
[sửa](/w/index.php?title=Boeing_777&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Boeing_777&action=edit§ion=3)]
Tháng 10 năm 1990,
[United Airlines](/wiki/United_Airlines) đã trở thành khách hàng đầu tiên của Boeing 777 khi hãng đã đặt hàng mua 34 chiếc biến thể -200 và hợp đồng quyền mua (option) 34 chiếc nữa. Việc sản xuất chiếc máy bay đầu tiên đã được bắt đầu vào Tháng 1 năm 1993 tại nhà máy [5] [Everett](/wiki/Everett,_Washington)của Boing gần [Seattle](/wiki/Seattle). [[6]](#cite_note-sabbagh180-6)
Chiếc 777 bao gồm các nội dung quốc tế đáng kể, chỉ bị qua mặt bởi
[787](/wiki/Boeing_787_Dreamliner). Các công ty quốc tế có đóng góp bao gồm [Mitsubishi Heavy Industries](/w/index.php?title=Mitsubishi_Heavy_Industries&action=edit&redlink=1) và [Kawasaki Heavy Industries](/w/index.php?title=Kawasaki_Heavy_Industries&action=edit&redlink=1) (các pa-nen thân máy bay), [Fuji Heavy Industries, Ltd.](/w/index.php?title=Fuji_Heavy_Industries,_Ltd.&action=edit&redlink=1) (phần cánh trung tâm), Hawker De Havilland ( [7] [elevators](/w/index.php?title=Elevator_(aircraft)&action=edit&redlink=1)), ASTA ( [rudder](/w/index.php?title=Flight_controls&action=edit&redlink=1)) và [[8]](#cite_note-sabbagh112-114-8) [Ilyushin](/wiki/Ilyushin)(cùng thiết kế khoang hành lý phía trên ghế ngồi). [[9]](#cite_note-9)
Chiếc 777 bay lần đầu vào ngày
[14 tháng 6](/wiki/14_th%C3%A1ng_6) năm [1994](/wiki/1994) do phi công trưởng thử nghiệm 777 John E. Cashman. Chiếc này sau đó trải qua một chương trình thử nghiệm rộng hơn bất kỳ mô-đen Boeing nào. Việc phát triển, thử nghiệm, giao hàng 777 tuân theo một loạt tài liệu, "Máy bay phản lực thế kỷ 21: Việc xây dựng nên chiếc 777." [FAA](/w/index.php?title=C%E1%BB%A5c_h%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_Li%C3%AAn_bang&action=edit&redlink=1) đã ban giấy cho phép [ETOPS](/w/index.php?title=ETOPS/LROPS&action=edit&redlink=1) đầy đủ 180 phút ("ETOPS-180") cho PW4074 777-200s vào ngày [30 tháng 5](/wiki/30_th%C3%A1ng_5) năm [1995](/wiki/1995). Chiếc 777 là chiếc máy bay đầu tiên được xếp hạng ETOPS-180 khi đi vào hoạt động.
Do chi phí nhiên liệu tăng, các hãng hàng không bắt đầu chú ý đến Boeing 777 như là một giải pháp thay thế so với các máy bay phản lực thân rộng khác. Với các động cơ hiện đại có tỷ lệ hư hỏng cực kỳ thấp (như có thể nhìn thấy trên chứng nhận
[ETOPS](/wiki/ETOPS) của phần lớn các máy bay phản lực hai động cơ) và công suất đầu ra gia tăng, 4 động cơ là không cần thiết trừ máy bay rất lớn như [Airbus A380](/wiki/Airbus_A380) hoặc [Boeing 747](/wiki/Boeing_747). [Singapore Airlines](/wiki/Singapore_Airlines) là hãng hàng không vận hành nhiều máy bay thuộc gia đình Boeing 777 nhất với 68 chiếc đang hoạt động, trong đó 46 chiếc là biến thể 777-200ER, 12 chiếc là 777-300 và 9 chiếc là 777-300ER. 10 chiếc 777-300ER đã được đặt hàng chắc chắn và 13 chiếc nữa là hợp đồng quyền mua. Tuy nhiên, hãng Emirates Airlines vào năm 2011 sẽ qua mặt Singapore Airlines với tổng số 122 chiếc 777.
Đến tháng 6 năm 2008, có tổng cộng 55 khách hàng đã cam kết đặt 1084 đơn hàng cho 777.
## Thiết kế[
[sửa](/w/index.php?title=Boeing_777&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Boeing_777&action=edit§ion=4)]
Boeing đã áp dụng các công nghệ tiên tiến trong máy bay 777. Các đặc điểm nổi bật bao gồm:
- Màn hình hiển thị chuyến bay
[buồng lái hiển thị bằng màn hình](/w/index.php?title=Bu%E1%BB%93ng_l%C3%A1i_hi%E1%BB%83n_th%E1%BB%8B_b%E1%BA%B1ng_m%C3%A0n_h%C3%ACnh&action=edit&redlink=1) [LCD](/w/index.php?title=M%C3%A0n_h%C3%ACnh_Tinh_th%E1%BB%83_L%E1%BB%8Fng&action=edit&redlink=1) [glass cockpit](/w/index.php?title=Glass_cockpit&action=edit&redlink=1) [Honeywell](/w/index.php?title=Honeywell&action=edit&redlink=1)
- Hệ thống
[điều khiển bay bằng điện](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%81u_khi%E1%BB%83n_bay_b%E1%BA%B1ng_%C4%91i%E1%BB%87n&action=edit&redlink=1)số đầy đủ với khả năng đảo qua điều khiển bằng tay trong trường hợp khẩn cấp
- Điện tử hàng không có thể chỉnh cấu hình bằng phần mềm đầy đủ (Fully software configurable avionics)
[Túi bay điện tử](/w/index.php?title=T%C3%BAi_bay_%C4%91i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1)(Electronic flight bag)
- Thiết kế nhẹ hơn bao gồm việc sử dụng vật liệu composit (9% trọng lượng)
[[10]](#cite_note-10)
- Mạng lưới điện tử hàng không cáp quang
- Các động cơ cánh quạt trong mạnh mẽ nhất trên máy bay thương mại với đường kính quạt 128 inch (3,2 m) trên
[GE90-115B1](/wiki/General_Electric_GE90). [bộ bánh](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_b%C3%A1nh&action=edit&redlink=1)và các lốp lớn nhất từng được sử dụng trong một máy bay phản lực thương mại. Mỗi lốp của bộ bánh hạ cánh chính của một chiếc 777-300 chịu một suất tải trọng tối đa 52.310 lb (23.730 kg) khi máy bay chất đầy tải, mức tải trọng tối đa cao nhất mỗi bánh lốp của bất cứ máy bay hoạt động nào đã được tạo ra.
## Các thông số kỹ thuật[
[sửa](/w/index.php?title=Boeing_777&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Boeing_777&action=edit§ion=5)]
|Thông tin||b-777-200||777-200ER||777-200LR||777 Freighter||777-300||777-300ER|
|Phi hành đoàn||2|
|Số ghế||305 (3-hạng)||303 (3-hạng)||N/A||368 (3-hạng)||365 (3-hạng)|
|Chiều dài||209 ft 1 in (63,7 m)||242 ft 4 in (73,9 m)|
|Sải cánh||199 ft 11 in (60,9 m)||212 ft 7 in (64,8 m)||199 ft 11 in (60,9 m)||212 ft 7 in (64,8 m)|
|Góc cụp cánh||31.64°|
|Chiều cao||60 ft 9 in (18,5 m)|
|Chiều rộng cabin||19 ft 3 in (5,86 m)|
|Chiều rộng thân||20 ft 4 in (6,19 m)|
|Trọng lượng máy bay||307.000 lb
|
(139.225 kg)
|315.000 lb
|
(142.900 kg)
|326.000 lb
|
(148.181 kg)
|N/A||353.600 lb
|
(160.120 kg)
|366.940 lb
|
(166.881 kg)
|Trọng lượng cất cánh tối đa||545.000 lb
|
(247.210 kg)
|656.000 lb
|
(297.560 kg)
|766.000 lb
|
(347.450 kg)
|766.000 lb
|
(347.450 kg)
|660.000 lb
|
(299.370 kg)
|775.000 lb
|
(351.534 kg)
|Tốc độ bay tiết kiệm xăng||0,84 Mach (555 mph, 892 km/h, 481 knots) với độ cao bay tiết kiệm xăng 35.000 ft|
|Tốc độ bay tiết kiệm xăng tối đa||0,89 Mach (587 mph, 945 km/h, 510 knots) với độ cao tiết kiệm xăng 35.000 ft|
|Sức chứa hàng||5.302 ft³ (150 m³)||22.455 ft³ (636 m³)||7.080 ft³ (200 m³)|
|Tầm bay trọng tải trả tiền tối đa||3.250 nm (6.020 km)||5.800 nm (10.740 km)||7.500 nm (13.890 km)||4.895 nm (9.065 km)||3.800 nm (7.035 km)||5.500 nm (10.190 km)|
|Tầm bay chất hết tải||5.210 nm (9.649 km)||7.730 nm (14.316 km)||9.420 nm (17.446 km)||4.895 nm (9.065 km)||5.995 nm (11.029 km)||7.880 nm (14.594 km)|
|Chiều dài chạy cất cánh với
|
(2.500 m)
(3.536 m)
(3.414 m)
(3.200 m)
(117.335 L)
(171.160 L)
(202.287 L)
(181.280 L)
(171.160 L)
(181.280 L)
RR 877
GE 90-77B
RR 895
GE 90-94B
GE 90-115B
RR 892
GE 90-94B
## Các hệ thống chính của Boeing 777[
[sửa](/w/index.php?title=Boeing_777&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Boeing_777&action=edit§ion=6)]
### Vệ tinh[
[sửa](/w/index.php?title=Boeing_777&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Boeing_777&action=edit§ion=7)]
Máy bay Boeing 777 có 1 hệ thống giao tiếp với
[vệ tinh](/wiki/V%E1%BB%87_tinh) SATCOM. Nó cung cấp độ tin cậy trong đường truyền âm thanh và dữ liệu giao tiếp đường dài. Hệ thống có thể phát và nhận thông tin bao gồm:
- Giọng nói của phi hành đoàn.
- Giọng nói của hành khách
- Dữ liệu giao tiếp
- Telex
- Sao chép dịch vụ
### Hệ thống dẫn đường[
[sửa](/w/index.php?title=Boeing_777&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Boeing_777&action=edit§ion=8)]
Thiết bị điện tử mới: B777 sử dụng một số thiết bị điện tử mới như dung sai lớn (highly fault tolerant) và khối phân tích dữ liệu không khí và định vị quán tính (ADIRS). ADIRS kết hợp hệ thống dữ liệu không khí và hệ thống định vị quán tính thành 2 khối có thể thay thế (LRUs): Thứ nhất hệ thống dữ liệu không khí (ADIRU) và thứ hai là hệ thống phân tích thành phần không khí (SAARU)
Độ tin cậy cao: Bởi vì có 2 khối thay thế chính trong hệ thống thay vì 3 máy tính phân tích dữ liệu về không khí (ADCs) và 3 khối chuẩn quán tính (IRUs) vì thế giảm được khối lượng. Cũng như độ tin cậy cao của ADIRS làm cho giảm những phụ tùng bảo dưỡng và dự phòng.
Vệ tinh dẫn đường: B777 sử dụng những tiến bộ mới nhất trong hệ thống dẫn đường như hệ thống định vị toàn cầu (GPS). GPS làm tăng độ chính xác, góp phần tiết kiệm nhiên liệu và thực hiện các chuyến bay đúng giờ.
Thành phần thiết bị cũ: B777 sử dụng nhiều thiết bị điện tử có thể thay thế LRUs như trong 747-400, 767 và 757 đã sử dụng. Sự dụng những thiết bị điện tử này cũng góp phần giảm chi phí bảo dưỡng và dự phòng.
### Hệ thống bay tự động (AFDS)[
[sửa](/w/index.php?title=Boeing_777&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Boeing_777&action=edit§ion=9)]
AFDS có 3 kênh, nó cung cấp sự điều khiển tự động của máy bay & hướng dẫn trong các chuyến bay. Khi được kích hoạt, hệ thống này sẽ bay với đường bay và tốc độ bay đã chọn. AFDS của B777 cũng giống như B747-400, B757, B767. Chỉ khác trong giao diện với hệ thống
### Hệ thống điện[
[sửa](/w/index.php?title=Boeing_777&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Boeing_777&action=edit§ion=10)]
Trên B777 có 2 nguồn năng lượng song song cung cấp ngay lập tức năng lượng trên cùng 1 đường truyền, nếu đường truyền này chuyển năng lượng từ nguồn này sang nguồn kia. Điều này cho phép năng lượng điện trên 777 luôn luôn được duy trì.
Hệ thống quản lý tải điện (ELMS: ELMS chịu trách nhiệm phân phối công suất điện trên máy bay. Nó cũng cung cấp điểu khiển logic cho một số hệ thống. Vì thế ELMS thay thế rôle logic phức tạp và các bảng mạch trên máy bay.
Hai đầu kết nối năng lượng với bên ngoài:
Đầu là 90kvA từ tram cung cấp mặt đất.
Máy phát phụ
Mỗi động cơ có 1 máy phát 20kvA hoạt động như 1 nguồn năng lượng hỗ trợ việc truyền điện
Máy phát RAT (Ram air Turbine): Một máy phát RAT 7kvA là nguồn năng lượng hỗ trợ cho hoạt động của các thiết bị
Hiển thị cơ bản (Synoptic Display)
Hiển thị cơ bản công suất chỉ ra về thời gian thực trong cấu
## Nhiên liệu[
[sửa](/w/index.php?title=Boeing_777&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Boeing_777&action=edit§ion=11)]
Khối lượng nhiên liệu: B777 bao gồm hai khoang nhiên liệu chính ở hai cánh và một khoang nhiên liệu trung tâm có thể chứa được 306.000 pound(139000 kg) đối với B777-200ER và 777-300. Máy bay B777-200 có thùng nhiên liệu trung tâm nhỏ hơn và nó chỉ chứa được 209000 pounds(94700 kg).
Thùng trung tâm tự động xả: Khi nhiên liệu trong thùng trung tâm cạn, các thùng nhiên liệu chính ở hai cánh tự động cung cấp cho động cơ. Lượng nhiên liệu còn lại tự động chuyển sang cho hai thùng chính.
Hệ thống tự động tháo bỏ nhiên liệu: Hệ thống tháo bỏ nhiên liệu ra khỏi máy bay để giảm trọng lượng cho máy bay. Điều đó nhằm bảo vệ máy bay quá tải khi hạ cánh. Hệ thống được kích hoạt bởi phi công và tự động dừng khi máy bay ở khối lượng cất cánh lớn nhất cho phép.
Hệ thống chỉ định dầu siêu âm(FQIS): FQIS sử dụng một hệ thống siêu âm và một tiến bộ vi xử lý để đo lượng dầu.
Phát hiện nước: Những cảm biến siêu âm phát hiện nước được gắn dưới đáy của thùng nhiên liệu.Hệ thống máy tính trung tâm chỉ ra những tin nhắn để cảnh báo thợ bảo dưỡng có nước trong nhiên liệu.
Hệ thống hiển thị tình trạng nhiên liệu: Hệ thống hiển thị một cách tóm tắt dướI dạng biểu đồ nhiên liệu đã được sử dụng.
## Mua bán Boeing 777[
[sửa](/w/index.php?title=Boeing_777&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Boeing_777&action=edit§ion=12)]
### Các đơn hàng[
[sửa](/w/index.php?title=Boeing_777&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Boeing_777&action=edit§ion=13)]
|2007||2006||2005||2004||2003||2002||2001||2000||1999||1998||1997||1996||1995||1994||1993||1992||1991||1990|
|143||76||154||42||13||32||30||116||35||68||55||68||101||0||30||30||24||28|
### Giao hàng[
[sửa](/w/index.php?title=Boeing_777&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Boeing_777&action=edit§ion=14)]
|2007||2006||2005||2004||2003||2002||2001||2000||1999||1998||1997||1996||1995||1994||1993||1992||1991||1990|
|38||65||40||36||39||47||61||55||83||74||59||32||13||0||0||0||0||0|
- Cập nhật gần nhất:
[ngày 5 tháng 7](/w/index.php?title=Ng%C3%A0y_5_th%C3%A1ng_7&action=edit&redlink=1) [2007](/wiki/2007)
## Tai nạn và sự cố[
[sửa](/w/index.php?title=Boeing_777&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Boeing_777&action=edit§ion=15)]
Đến thời điểm tháng 3 năm 2014, Boeing 777 đã dính líu trong 10 vụ tai nạn và sự cố hàng không,
, trong đó có bốn vụ hỏng thân hoàn toàn [11] và ba vụ [[12]](#cite_note-12) [không tặc](/wiki/Kh%C3%B4ng_t%E1%BA%B7c) . Trước năm 2013, tử vong chỉ liên quan đến vụ bốc cháy khi tiếp nhiên liệu tại [[13]](#cite_note-13) [sân bay quốc tế Denver](/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Denver)ngày 5/9/2001, khiến một người làm việc ở mặt đất cháy Chiếc máy bay, vận hành bởi [[14]](#cite_note-ba2019-14) [British Airways](/wiki/British_Airways), bị hư hại do lửa ở các tấm dưới cánh và vỏ động cơ; sau đó máy bay đã được sửa chữa và hoạt động trở lại [[14]](#cite_note-ba2019-14) . [[15]](#cite_note-15)
Vụ máy bay hư hại hoàn toàn tại sân bay Heathrow London. Vụ máy bay hư hại hoàn toàn tiếp theo là
[chuyến bay 214 của Asiana Airlines](/wiki/Chuy%E1%BA%BFn_bay_214_c%E1%BB%A7a_Asiana_Airlines) ở sân bay quốc tế Sans Francisco. Mới đây nhất là việc chiếc máy bay Boeing 777 mang số hiệu [MH370](/wiki/Chuy%E1%BA%BFn_bay_370_c%E1%BB%A7a_Malaysia_Airlines) của hãng hàng không Malaysia Airlines mất tích trong chuyến bay từ Kuala Lumpur tới Bắc Kinh vào ngày 8 tháng 3 năm 2014 và việc chiếc Boeing 777 số hiệu [MH17](/wiki/Chuy%E1%BA%BFn_bay_17_c%E1%BB%A7a_Malaysia_Airlines) cũng của hãng hàng không Malaysia Airlines bị bắn rơi gần Hrabove, tỉnh Donetsk, Ukraina khi đang bay từ Amsterdam tới Kuala Lumpur ngày 17 tháng 7 năm 2014.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Boeing_777&veaction=edit§ion=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Boeing_777&action=edit§ion=16)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[^](#cite_ref-cost_1-0) *,* ["Boeing boosts aircraft prices 5.5% on rising cost of labor, materials"](http://www.atwonline.com/news/story.html?storyID=9337) [Air Transport World](/w/index.php?title=Air_Transport_World&action=edit&redlink=1), truy cập [26 tháng 6](/wiki/26_th%C3%A1ng_6) [2007](/wiki/2007). **"** [^](#cite_ref-bca_cad_2-0) [Computing & Design/Build Processes Help Develop the 777](http://www.boeing.com/commercial/777family/pf/pf_computing.html)." [Boeing Commercial Airplanes](/wiki/Boeing). [^](#cite_ref-3) [“The 1980s Generation”](http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,946981,00.html). [Time](/wiki/Time_(magazine)). [14 tháng 8](/wiki/14_th%C3%A1ng_8), [1978](/wiki/1978). Truy cập ngày 26 tháng 6 năm 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) **Birtles, Philip (1998).** [^](#cite_ref-airl_777_4-0) *Boeing 777, Jetliner for New Century*. MBI Publishing. [ISBN 0-7603-0581-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0760305811). [^](#cite_ref-5) [“Business Notes AIRCRAFT”](http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,971474,00.html). [Time](/wiki/Time_(magazine)). [29 tháng 10](/wiki/29_th%C3%A1ng_10), [1990](/wiki/1990). Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2007. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](#cite_ref-sabbagh180_6-0) *Sabbagh, p. 180*. [^](#cite_ref-7) [Boeing Co. and Japan - 777 program partners](http://www.boeing.com/companyoffices/aboutus/boejapan.html) [^](#cite_ref-sabbagh112-114_8-0) *Sabbagh, p. 112 - 114*. [^](#cite_ref-9) [Boeing 777 Technical Research Center 777 joint design](http://www.boeing.com/news/releases/1998/news_release_980609b.html) [^](#cite_ref-10) [“Boeing 777 Comprehensive Background”](http://www.boeing.com/commercial/777family/pf/pf_background.html). Truy cập ngày 24 tháng 5 năm 2006. [^](#cite_ref-11) [“Boeing 777 occurrences”](http://aviation-safety.net/database/dblist.php?Type=107). [Aviation Safety Network](/w/index.php?title=Aviation_Safety_Network&action=edit&redlink=1). Ngày 8 tháng 3 năm 2014. Truy cập ngày 8 tháng 3 năm 2014. [^](#cite_ref-12) [“Boeing 777 hull losses”](http://aviation-safety.net/database/dblist.php?field=typecode&var=107%&cat=%1&sorteer=datekey&page=1). Aviation Safety Network. Ngày 8 tháng 3 năm 2014. Truy cập ngày 8 tháng 3 năm 2014. [^](#cite_ref-13) [“Boeing 777 Accident Statistics”](http://aviation-safety.net/database/type/type-stat.php?type=107). Aviation Safety Network. Ngày 6 tháng 7 năm 2013. Truy cập ngày 6 tháng 7 năm 2013.
- ^
**a** **ă** [“British Airways Flight 2019 ground fire”](http://aviation-safety.net/database/record.php?id=20010905-1). Aviation Safety Network. Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2008. [^](#cite_ref-15) [“DEN01FA157 entry”](http://www.ntsb.gov/aviationquery/brief.aspx?ev_id=20010918X01956&key=1). [National Transportation Safety Board](/w/index.php?title=National_Transportation_Safety_Board&action=edit&redlink=1). Ngày 24 tháng 2 năm 2005. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2011.
|
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1053 hit/2, cp1055 miss

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Quỳnh Phụ
Quỳnh Phụ là huyện cực Bắc tỉnh Thái Bình, Việt Nam. Được hợp nhất từ hai huyện Quỳnh Côi và huyện Phụ Dực vào năm 1969
Mục lục
Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]
Huyện Quỳnh Phụ nằm (chính giữa phía Bắc tỉnh) tại hai ngã ba ranh giới giữa tỉnh Thái Bình: với hai tỉnh Hưng Yên, Hải Dương và với hai tỉnh Hải Dương, Hải Phòng. Phía Đông Nam giáp huyện Thái Thụy, phía Nam giáp huyện Đông Hưng, phía Tây Nam giáp huyện Hưng Hà. Góc phía Tây giáp huyện Phù Cừ tỉnh Hưng Yên. Phía Tây Bắc giáp các huyện: Thanh Miện và Ninh Giang của tỉnh Hải Dương. Phía Đông Bắc giáp huyện Vĩnh Bảo của thành phố Hải Phòng. Con sông Luộc chảy men theo gần như toàn bộ ranh giới với các tỉnh Hải Dương, Hưng Yên. Sông Hóa nằm trên ranh giới với huyện Vĩnh Bảo. Trên khắp địa bàn huyện có một mạng lưới các con sông nhỏ nhận nước từ sông Luộc và sông Hóa đổ vào sông Diêm Hộ (trong đó có nhánh chính của sông Diêm Hộ). Cực nam của huyện là xã Đồng Tiến (giáp ranh hai huyện Đông Hưng và Thái Thụy), cực bắc của huyện là xã An Khê (giáp ranh hai huyện: huyện Ninh Giang tỉnh Hải Dương xã An Mỹ giáp ranh với huỵện Vĩnh Bảo thành phố Hải Phòng). Huyện Quỳnh Phụ là một huyện đồng bằng, diện tích tự nhiên là 209,6 km².
Dân số[sửa | sửa mã nguồn]
Theo thống kê năm 2009, dân số huyện Quỳnh Phụ là 245.188 người. Mật độ bình quân: 1.170 người/km²
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Huyện được thành lập năm 1969 trên cơ sở sáp nhập 2 huyện Quỳnh Côi và Phụ Dực.
Trước khi hợp nhất:
- Huyện Quỳnh Côi có 22 xã: Quỳnh Bảo, Quỳnh Châu, Quỳnh Giao, Quỳnh Hà, Quỳnh Hải, Quỳnh Hội, Quỳnh Hoa, Quỳnh Hưng, Quỳnh Khê, Quỳnh Lâm, Quỳnh Lương, Quỳnh Lưu, Quỳnh Minh, Quỳnh Mỹ, Quỳnh Ngọc, Quỳnh Nguyên, Quỳnh Sơn, Quỳnh Thái, Quỳnh Thọ, Quỳnh Trang, Quỳnh Vân, Quỳnh Xá.
- Huyện Phụ Dực có 18 xã: An Ấp, An Bài, An Cầu, An Đồng, An Dục, An Hiệp, An Khê, An Lễ, An Mỹ, An Ninh, An Quý, An Thái, An Thanh, An Tràng, An Vinh, An Vũ, Đông Hải, Đồng Tiến.
Sau khi hợp nhất 2 huyện trên, huyện Quỳnh Phụ có thị trấn Quỳnh Côi và 40 xã: An Ấp, An Bài, An Cầu, An Đồng, An Dục, An Hiệp, An Khê, An Lễ, An Mỹ, An Ninh, An Quý, An Thái, An Thanh, An Tràng, An Vinh, An Vũ, Đông Hải, Đồng Tiến, Quỳnh Bảo, Quỳnh Châu, Quỳnh Giao, Quỳnh Hà, Quỳnh Hải, Quỳnh Hội, Quỳnh Hoa, Quỳnh Hưng, Quỳnh Khê, Quỳnh Lâm, Quỳnh Lương, Quỳnh Lưu, Quỳnh Minh, Quỳnh Mỹ, Quỳnh Ngọc, Quỳnh Nguyên, Quỳnh Sơn, Quỳnh Thái, Quỳnh Thọ, Quỳnh Trang, Quỳnh Vân, Quỳnh Xá.
Ngày 18 tháng 12 năm 1976:
- Hợp nhất 2 xã Quỳnh Lưu và Quỳnh Thái thành xã Quỳnh Hoàng.
- Hợp nhất 2 xã Quỳnh Lương và Quỳnh Vân thành xã Quỳnh Hồng.
- Giải thể xã Quỳnh Hà.
Ngày 26 tháng 12 năm 1990, mở rộng thị trấn Quỳnh Côi trên cơ sở sáp nhập 2.2891 ha diện tích tự nhiên và 199 nhân khẩu của xã Quỳnh Hồng; 0.5138 ha diện tích tự nhiên và 45 nhân khẩu của xã Quỳnh Mỹ.
Ngày 16 tháng 5 năm 2005, chuyển xã An Bài thành thị trấn An Bài.
Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]
Huyện Quỳnh Phụ có 2 thị trấn: Quỳnh Côi (huyện lị), An Bài và 36 xã: An Ấp, An Cầu, An Đồng, An Dục, An Hiệp, An Khê, An Lễ, An Mỹ, An Ninh, An Quý, An Thái, An Thanh, An Tràng, An Vinh, An Vũ, Đông Hải, Đồng Tiến, Quỳnh Bảo, Quỳnh Châu, Quỳnh Giao, Quỳnh Hải, Quỳnh Hoa, Quỳnh Hoàng, Quỳnh Hội, Quỳnh Hồng, Quỳnh Hưng, Quỳnh Khê, Quỳnh Lâm, Quỳnh Minh, Quỳnh Mỹ, Quỳnh Ngọc, Quỳnh Nguyên, Quỳnh Sơn, Quỳnh Thọ, Quỳnh Trang, Quỳnh Xá.
Giao thông[sửa | sửa mã nguồn]
- Đường bộ có quốc lộ 10 chạy qua phần phía đông huyện, theo hướng Đông Bắc - Tây Nam, từ Hải Phòng sang huyện Đông Hưng và thành phố Thái Bình.
- Đường thủy: sông Luộc, sông Hóa, sông Diêm Hộ.
Du lịch - Lễ hội[sửa | sửa mã nguồn]
Quỳnh Phụ được coi là mảnh đất "tiến vua" nên nơi đây hội tụ khá nhiều Di tích Lịch sử Văn hóa có giá trị truyền thống lâu đời.Có thể nói đến:
- Đền Mẫu Đợi làng Dụ Đại xã Đông Hải
- Đền Đồng Bằng xã An Lễ
- Đền Ngọc Quế, xã Quỳnh Hoa,huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình (hay gọi là đền Quế)là một ngôi đền cổ thờ danh y Đỗ Quang Huyến một danh y thời cổ đại(thời vua Hùng).
- Ở Thái Bình các di tích thờ quốc sư Minh Không có nhiều ở huyện Quỳnh Phụ như: Chùa Hóa Long ở thôn Đại Nẫm, xã Quỳnh Thọ; đền thờ và chùa La Vân ở xã Quỳnh Hồng; đền Soi ở thôn Đồng Mỹ xã Quỳnh Lâm.

markdown:
# Quỳnh Phụ
|Bài viết này
|cần thêm .
|Quỳnh Phụ|
|
|[Kinh](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t) [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) [Thái Bình](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh) [Thái Bình](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh) [thị trấn Quỳnh Côi](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_C%C3%B4i_(th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n)) [1969](/wiki/1969) [thị trấn Quỳnh Côi](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_C%C3%B4i_(th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n)) [Trang chính thức](http://quynhphu.thaibinh.gov.vn/Pages/Home.aspx) **Quỳnh Phụ** là huyện cực Bắc tỉnh [Thái Bình](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh), [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam). Được hợp nhất từ hai huyện Quỳnh Côi và huyện Phụ Dực vào năm [1969](/wiki/1969)
## Mục lục
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5&action=edit§ion=1)]
Huyện Quỳnh Phụ nằm (chính giữa phía Bắc tỉnh) tại hai ngã ba ranh giới giữa tỉnh Thái Bình: với hai tỉnh Hưng Yên, Hải Dương và với hai tỉnh
[Hải Dương](/wiki/H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng), [Hải Phòng](/wiki/H%E1%BA%A3i_Ph%C3%B2ng). Phía Đông Nam giáp huyện [Thái Thụy](/wiki/Th%C3%A1i_Th%E1%BB%A5y), phía Nam giáp huyện [Đông Hưng](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_H%C6%B0ng), phía Tây Nam giáp huyện [Hưng Hà](/wiki/H%C6%B0ng_H%C3%A0). Góc phía Tây giáp huyện [Phù Cừ](/wiki/Ph%C3%B9_C%E1%BB%AB) tỉnh [Hưng Yên](/wiki/H%C6%B0ng_Y%C3%AAn). Phía Tây Bắc giáp các huyện: [Thanh Miện](/wiki/Thanh_Mi%E1%BB%87n) và [Ninh Giang](/wiki/Ninh_Giang) của tỉnh Hải Dương. Phía Đông Bắc giáp huyện [Vĩnh Bảo](/wiki/V%C4%A9nh_B%E1%BA%A3o) của thành phố Hải Phòng. Con [sông Luộc](/wiki/S%C3%B4ng_Lu%E1%BB%99c) chảy men theo gần như toàn bộ ranh giới với các tỉnh Hải Dương, Hưng Yên. [Sông Hóa](/wiki/S%C3%B4ng_H%C3%B3a) nằm trên ranh giới với huyện Vĩnh Bảo. Trên khắp địa bàn huyện có một mạng lưới các con sông nhỏ nhận nước từ sông Luộc và sông Hóa đổ vào [sông Diêm Hộ](/wiki/S%C3%B4ng_Di%C3%AAm_H%E1%BB%99) (trong đó có nhánh chính của sông Diêm Hộ). Cực nam của huyện là xã Đồng Tiến (giáp ranh hai huyện Đông Hưng và Thái Thụy), cực bắc của huyện là xã An Khê (giáp ranh hai huyện: huyện Ninh Giang tỉnh Hải Dương [xã An Mỹ](/wiki/An_M%E1%BB%B9,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5) giáp ranh với huỵện Vĩnh Bảo thành phố [Hải Phòng](/wiki/H%E1%BA%A3i_Ph%C3%B2ng)). Huyện Quỳnh Phụ là một huyện đồng bằng, diện tích tự nhiên là 209,6 km².
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5&action=edit§ion=2)]
Theo thống kê năm
[2009](/wiki/2009), [dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) huyện Quỳnh Phụ là 245.188 người. Mật độ bình quân: 1.170 người/km²
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5&action=edit§ion=3)]
Huyện được thành lập năm
[1969](/wiki/1969) trên cơ sở sáp nhập 2 huyện [Quỳnh Côi](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_C%C3%B4i) và [Phụ Dực](/wiki/Ph%E1%BB%A5_D%E1%BB%B1c).
Trước khi hợp nhất:
- Huyện Quỳnh Côi có 22 xã:
[Quỳnh Bảo](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_B%E1%BA%A3o), [Quỳnh Châu](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Ch%C3%A2u,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Giao](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Giao,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), Quỳnh Hà, [Quỳnh Hải](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_H%E1%BA%A3i,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Hội](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_H%E1%BB%99i), [Quỳnh Hoa](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Hoa,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Hưng](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_H%C6%B0ng,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Khê](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Kh%C3%AA), [Quỳnh Lâm](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_L%C3%A2m,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), Quỳnh Lương, Quỳnh Lưu, [Quỳnh Minh](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Minh,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Mỹ](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_M%E1%BB%B9), [Quỳnh Ngọc](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Ng%E1%BB%8Dc,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Nguyên](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Nguy%C3%AAn), [Quỳnh Sơn](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_S%C6%A1n,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), Quỳnh Thái, [Quỳnh Thọ](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Th%E1%BB%8D,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Trang](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Trang,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), Quỳnh Vân, [Quỳnh Xá](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_X%C3%A1,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5).
- Huyện
[Phụ Dực](/wiki/Ph%E1%BB%A5_D%E1%BB%B1c) có 18 xã: [An Ấp](/wiki/An_%E1%BA%A4p,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Bài](/wiki/An_B%C3%A0i), [An Cầu](/wiki/An_C%E1%BA%A7u), [An Đồng](/wiki/An_%C4%90%E1%BB%93ng,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Dục](/wiki/An_D%E1%BB%A5c), [An Hiệp](/wiki/An_Hi%E1%BB%87p,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Khê](/wiki/An_Kh%C3%AA,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Lễ](/wiki/An_L%E1%BB%85), [An Mỹ](/wiki/An_M%E1%BB%B9,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Ninh](/wiki/An_Ninh,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Quý](/wiki/An_Qu%C3%BD), [An Thái](/wiki/An_Th%C3%A1i,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Thanh](/wiki/An_Thanh,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Tràng](/wiki/An_Tr%C3%A0ng,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Vinh](/wiki/An_Vinh,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Vũ](/wiki/An_V%C5%A9), [Đông Hải](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_H%E1%BA%A3i,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Đồng Tiến](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Ti%E1%BA%BFn,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5).
Sau khi hợp nhất 2 huyện trên, huyện Quỳnh Phụ có thị trấn
[Quỳnh Côi](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_C%C3%B4i) và 40 xã: [An Ấp](/wiki/An_%E1%BA%A4p,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Bài](/wiki/An_B%C3%A0i), [An Cầu](/wiki/An_C%E1%BA%A7u), [An Đồng](/wiki/An_%C4%90%E1%BB%93ng,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Dục](/wiki/An_D%E1%BB%A5c), [An Hiệp](/wiki/An_Hi%E1%BB%87p,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Khê](/wiki/An_Kh%C3%AA,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Lễ](/wiki/An_L%E1%BB%85), [An Mỹ](/wiki/An_M%E1%BB%B9,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Ninh](/wiki/An_Ninh,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Quý](/wiki/An_Qu%C3%BD), [An Thái](/wiki/An_Th%C3%A1i,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Thanh](/wiki/An_Thanh,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Tràng](/wiki/An_Tr%C3%A0ng,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Vinh](/wiki/An_Vinh,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Vũ](/wiki/An_V%C5%A9), [Đông Hải](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_H%E1%BA%A3i,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Đồng Tiến](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Ti%E1%BA%BFn,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Bảo](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_B%E1%BA%A3o), [Quỳnh Châu](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Ch%C3%A2u,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Giao](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Giao,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), Quỳnh Hà, [Quỳnh Hải](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_H%E1%BA%A3i,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Hội](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_H%E1%BB%99i), [Quỳnh Hoa](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Hoa,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Hưng](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_H%C6%B0ng,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Khê](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Kh%C3%AA), [Quỳnh Lâm](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_L%C3%A2m,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), Quỳnh Lương, Quỳnh Lưu, [Quỳnh Minh](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Minh,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Mỹ](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_M%E1%BB%B9), [Quỳnh Ngọc](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Ng%E1%BB%8Dc,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Nguyên](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Nguy%C3%AAn), [Quỳnh Sơn](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_S%C6%A1n,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), Quỳnh Thái, [Quỳnh Thọ](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Th%E1%BB%8D,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Trang](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Trang,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), Quỳnh Vân, [Quỳnh Xá](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_X%C3%A1,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5).
Ngày
[18 tháng 12](/wiki/18_th%C3%A1ng_12) năm [1976](/wiki/1976):
- Hợp nhất 2 xã Quỳnh Lưu và Quỳnh Thái thành xã
[Quỳnh Hoàng](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Ho%C3%A0ng,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5).
- Hợp nhất 2 xã Quỳnh Lương và Quỳnh Vân thành xã
[Quỳnh Hồng](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_H%E1%BB%93ng,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5).
- Giải thể xã Quỳnh Hà.
Ngày
[26 tháng 12](/wiki/26_th%C3%A1ng_12) năm [1990](/wiki/1990), mở rộng thị trấn Quỳnh Côi trên cơ sở sáp nhập 2.2891 ha diện tích tự nhiên và 199 nhân khẩu của xã Quỳnh Hồng; 0.5138 ha diện tích tự nhiên và 45 nhân khẩu của xã Quỳnh Mỹ.
Ngày
[16 tháng 5](/wiki/16_th%C3%A1ng_5) năm [2005](/wiki/2005), chuyển xã An Bài thành **. thị trấn An Bài**
## Hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5&action=edit§ion=4)]
Huyện Quỳnh Phụ có 2 thị trấn:
[Quỳnh Côi](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_C%C3%B4i) (huyện lị), [An Bài](/wiki/An_B%C3%A0i) và 36 xã: [An Ấp](/wiki/An_%E1%BA%A4p,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Cầu](/wiki/An_C%E1%BA%A7u), [An Đồng](/wiki/An_%C4%90%E1%BB%93ng,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Dục](/wiki/An_D%E1%BB%A5c), [An Hiệp](/wiki/An_Hi%E1%BB%87p,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Khê](/wiki/An_Kh%C3%AA,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Lễ](/wiki/An_L%E1%BB%85), [An Mỹ](/wiki/An_M%E1%BB%B9,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Ninh](/wiki/An_Ninh,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Quý](/wiki/An_Qu%C3%BD), [An Thái](/wiki/An_Th%C3%A1i,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Thanh](/wiki/An_Thanh,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Tràng](/wiki/An_Tr%C3%A0ng), [An Vinh](/wiki/An_Vinh,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [An Vũ](/wiki/An_V%C5%A9), [Đông Hải](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_H%E1%BA%A3i,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Đồng Tiến](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Ti%E1%BA%BFn,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Bảo](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_B%E1%BA%A3o), [Quỳnh Châu](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Ch%C3%A2u,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Giao](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Giao,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Hải](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_H%E1%BA%A3i,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Hoa](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Hoa,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Hoàng](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Ho%C3%A0ng,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Hội](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_H%E1%BB%99i), [Quỳnh Hồng](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_H%E1%BB%93ng,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Hưng](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_H%C6%B0ng,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Khê](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Kh%C3%AA), [Quỳnh Lâm](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_L%C3%A2m,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Minh](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Minh,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Mỹ](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_M%E1%BB%B9,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Ngọc](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Ng%E1%BB%8Dc,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Nguyên](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Nguy%C3%AAn), [Quỳnh Sơn](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_S%C6%A1n,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Thọ](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Th%E1%BB%8D,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Trang](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Trang,_Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5), [Quỳnh Xá](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_X%C3%A1).
## Giao thông[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5&action=edit§ion=5)]
- Đường bộ có
[quốc lộ 10](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_10)chạy qua phần phía đông huyện, theo hướng Đông Bắc - Tây Nam, từ Hải Phòng sang huyện Đông Hưng và thành phố Thái Bình.
- Đường thủy: sông Luộc, sông Hóa, sông Diêm Hộ.
## Du lịch - Lễ hội[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5&action=edit§ion=6)]
Quỳnh Phụ được coi là mảnh đất "tiến vua" nên nơi đây hội tụ khá nhiều Di tích Lịch sử Văn hóa có giá trị truyền thống lâu đời.Có thể nói đến:
- Đền Mẫu Đợi làng Dụ Đại xã Đông Hải
- Đền Đồng Bằng xã An Lễ
- Đền Ngọc Quế, xã Quỳnh Hoa,huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình (hay gọi là đền Quế)là một ngôi đền cổ thờ danh y Đỗ Quang Huyến một danh y thời cổ đại(thời vua Hùng).
- Ở Thái Bình các di tích thờ quốc sư
[Minh Không](/wiki/Minh_Kh%C3%B4ng)có nhiều ở huyện Quỳnh Phụ như: Chùa Hóa Long ở thôn Đại Nẫm, xã Quỳnh Thọ; đền thờ và chùa La Vân ở xã Quỳnh Hồng; đền Soi ở thôn Đồng Mỹ xã Quỳnh Lâm.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5&action=edit§ion=7)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5&action=edit§ion=8)]
|
|
|
|
|
|
|Thành phố
|

WARC-Truncated: length

X-Cache-Status: miss

X-Cache: cp1055 miss, cp1055 miss