markdown:
# Diêu Hưng
|Bài viết này
|cần thêm .
|Tần Văn Hoàn Đế|
|Hoàng đế Trung Hoa
|[Hậu Tần](/wiki/H%E1%BA%ADu_T%E1%BA%A7n) [394](/wiki/394)– [416](/wiki/416) [Diêu Trường](/wiki/Di%C3%AAu_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng) [Diêu Hoằng](/wiki/Di%C3%AAu_Ho%E1%BA%B1ng) [Trương Hoàng hậu](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%C6%A1ng_Ho%C3%A0ng_h%E1%BA%ADu_(Di%C3%AAu_H%C6%B0ng)&action=edit&redlink=1) [Tề Hoàng hậu](/w/index.php?title=T%E1%BB%81_Ho%C3%A0ng_h%E1%BA%ADu&action=edit&redlink=1)
Thái Nguyên công Diêu Ý (姚懿)
Quảng Bình công Diêu Bật (姚弼)
Trần Lưu công Diêu Hoảng (姚洸)
Công tước Diêu Tuyên (姚宣)
Công tước Diêu Kham (姚諶)
Nam Dương công Diêu Âm (姚愔)
Bình Nguyên công Diêu Phác (姚璞)
Công tước Diêu Chất (姚質)
Công tước Diêu Quỳ (姚逵)
Công tước Diêu Dụ (姚裕)
Công tước Diêu Quốc Nhi (姚國兒)
Diêu Canh Nhi (姚耕兒)
[Bắc Ngụy](/wiki/B%E1%BA%AFc_Ng%E1%BB%A5y)Lũng Tây công Diêu Hoàng My (姚黃眉)
Tây Bình công chúa
Hoằng Thủy (弘始) 399-416
[Hậu Tần](/wiki/H%E1%BA%ADu_T%E1%BA%A7n) [Diêu Trường](/wiki/Di%C3%AAu_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng) [Xà Hoàng hậu](/w/index.php?title=X%C3%A0_Ho%C3%A0ng_h%E1%BA%ADu&action=edit&redlink=1) [366](/wiki/366) [416](/wiki/416) **Diêu Hưng** ( [Trung văn giản thể](/wiki/Trung_v%C4%83n_gi%E1%BA%A3n_th%E1%BB%83): 姚兴; [Trung văn phồn thể](/wiki/Trung_v%C4%83n_ph%E1%BB%93n_th%E1%BB%83): 姚興; [bính âm](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m): *Yáo Xīng*) (366–416), [tên tự](/wiki/T%C3%AAn_ch%E1%BB%AF_(ng%C6%B0%E1%BB%9Di)) **Tử Lược** (子略), gọi theo thụy hiệu là **(Hậu) Tần Văn Hoàn Đế** ((後)秦文桓帝), là một [hoàng đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF) của nước [Hậu Tần](/wiki/H%E1%BA%ADu_T%E1%BA%A7n) trong [lịch sử Trung Quốc](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Trung_Qu%E1%BB%91c). Ông là con trai của hoàng đế [Diêu Trường](/wiki/Di%C3%AAu_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng), người sáng lập nên Hậu Triệu. Trong hầu hết thời kỳ trị vì của mình, ông không sử dụng tước hiệu là hoàng đế mà dùng tước hiệu *. Cũng trong khoảng thời gian cai trị của mình, ông đã tiêu diệt nước Thiên vương* [Tiền Tần](/wiki/Ti%E1%BB%81n_T%E1%BA%A7n)kình địch và tiến hành bành trướng lãnh thổ ra gần như toàn bộ miền tây Trung Quốc, từng thu được tất cả lãnh thổ của [Tây Tần](/wiki/T%C3%A2y_T%E1%BA%A7n)và buộc [Nam Lương](/wiki/Nam_L%C6%B0%C6%A1ng), [Bắc Lương](/wiki/B%E1%BA%AFc_L%C6%B0%C6%A1ng), [Tây Lương](/wiki/T%C3%A2y_L%C6%B0%C6%A1ng), và [Tây Thục](/wiki/Ti%E1%BB%81u_Th%E1%BB%A5c)của [Tiều Túng](/wiki/Ti%E1%BB%81u_T%C3%BAng)đều phải chịu khuất phục, ít nhất là trên dãnh nghĩa. Vào cuối thời ông trị vì, quân Hậu Tần chịu nhiều thất bại, đặc biệt là dưới tay quân nổi loạn của [Hách Liên Bột Bột](/wiki/H%C3%A1ch_Li%C3%AAn_B%E1%BB%99t_B%E1%BB%99t)(người lập nước [Hạ](/wiki/H%E1%BA%A1_(th%E1%BA%ADp_l%E1%BB%A5c_qu%E1%BB%91c))), cùng với đó, các cuộc chiến tranh giữa các con trai và cháu trai của Diêu Hưng đã hủy hoại rất nhiều nước Hậu Tần, đất nước đã nhanh chóng bị tiêu diệt sau khi ông qua đời. Diêu Hưng là một người sùng bái [Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o), và trong thời gian ông trị vì, [Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o)đã lần đầu tiên có sự ủng hộ chính thức của nhà nước tại Trung Quốc. Hòa thượng [Cưu Ma La Thập](/wiki/C%C6%B0u-ma-la-th%E1%BA%ADp)cũng đã viếng thăm [Trường An](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_An)theo thỉnh cầu của Diêu Hưng vào năm 401.
## Mục lục
## Trước và trong thời Diêu Trường trị vì[
[sửa](/w/index.php?title=Di%C3%AAu_H%C6%B0ng&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Di%C3%AAu_H%C6%B0ng&action=edit§ion=1)]
Diêu Hưng sinh năm 366, khi đó
[Diêu Trường](/wiki/Di%C3%AAu_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng) đang là một viên tướng của hoàng đế [Phù Kiên](/wiki/Ph%C3%B9_Ki%C3%AAn) của [Tiền Tần](/wiki/Ti%E1%BB%81n_T%E1%BA%A7n). Sử sách không rõ về cuộc đời của ông khi còn là thần dân của Tiền Tần, khi ông lớn lên, ông là một người phụ trợ cho Thái tử Phù Hoành (苻宏).
Khi Diêu Trường tuyên bố nổi loạn và lập nước Hậu Tần vào năm 384, Diêu Hưng đang ở kinh thành
[Trường An](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_An) của Tiền Tần, song ông đã ngay lập tức chạy trốn đến chỗ cha mình. Trong vài năm sau đó, khi Diêu Trường phải giao chiến với cả Tiền Tần và [Tây Yên](/wiki/T%C3%A2y_Y%C3%AAn), Diêu Hưng thường được giao phó bảo vệ căn cứ của chiến dịch (ban đầu ở Bắc Địa (北地, nay thuộc [Đồng Xuyên](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Xuy%C3%AAn), [Thiểm Tây](/wiki/Thi%E1%BB%83m_T%C3%A2y)), sau đó là Trường An), trong khi cha đi giao chiến. Năm 386, sau khi Diêu Trường xưng đế, Diêu Hưng được lập làm thái tử. Diêu Hưng được coi là người vững vàng và độ lượng, và ông dành nhiều thời gian để học văn hiến bất chấp việc cần phải tập trung giữ vững căn cứ. Năm 392, trong khi Diêu Trường đang ở trên chiến trường, Diêu Hưng đã làm theo đề xuất của tướng Diêu Phương Thành (姚方成) khi cho giết một số tướng của Tiền Tần bị Diêu Trường giam cầm từ trước đó. Diêu Trường bề ngoài thì tỏ ra giận dữ, song bên trong lại hài lòng vì Diêu Trường đã nhận ra sự nguy hiểm mà các tướng này có thể gây ra. Năm 393, khi hoàng đế [Phù Đăng](/wiki/Ph%C3%B9_%C4%90%C4%83ng) của Tiền Tần tiến đánh một chư hầu của Hậu Tần là [Đậu Xung](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%ADu_Xung&action=edit&redlink=1) (竇衝), Diêu Trường đã làm theo đề xuất của thừa tướng [Doãn Vĩ](/w/index.php?title=Do%C3%A3n_V%C4%A9&action=edit&redlink=1) (尹緯) và cử Diêu Hưng đi đánh Phù Đăng, nhằm thiết lập uy quyền của Diêu Hưng đối với binh lính. Diêu Hưng đã ngăn cản được cuộc tấn công của Phù Đăng một cách khá dễ dàng.
Khoảng tết năm 393, Diêu Trường bị ốm nặng. Trên giường bệnh, ông ta bảo với Diêu Hưng rằng hãy tin tưởng một số quan lại đã được mình ủy thác, bao gồm Doãn Vĩ, Diêu Hoảng (姚晃), Diêu Đại Mục (姚大目), và Địch Bá Chi (狄伯支). Khi Diêu Hoảng hỏi Diêu Trường về kế sách đánh bại Phù Đăng, Diêu Trường đã từ chối trả lời, chỉ nói mình tin tưởng rằng Diêu Hưng có thể hoàn tất việc này. Diêu Trường đã qua đời ngay sau đó, và Diêu Hưng đã lên ngôi.
## Thời kỳ đầu trị vì[
[sửa](/w/index.php?title=Di%C3%AAu_H%C6%B0ng&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Di%C3%AAu_H%C6%B0ng&action=edit§ion=2)]
Mặc dù Diêu Hưng muốn giữ bí mật về cái chết của Diêu Trường song Phù Đăng đã biết được tin tức và ngay lập tức chuẩn bị một cuộc tấn công lớn chống Hậu Tần. Phù Đăng lệnh cho Phù Quảng (苻廣) phòng thủ căn cứ Ung Thành (雍城, nay thuộc
[Bảo Kê](/wiki/B%E1%BA%A3o_K%C3%AA), [Thiểm Tây](/wiki/Thi%E1%BB%83m_T%C3%A2y)) và Phù Sùng phỏng thủ Hồ Không bảo (胡空堡, nay thuộc [Hàm Dương](/wiki/H%C3%A0m_D%C6%B0%C6%A1ng), [Thiểm Tây](/wiki/Thi%E1%BB%83m_T%C3%A2y)), song ông ta không thể bảo đảm được quân lính của mình có đủ nguồn cung cấp nước. Diêu Hưng đã cho quân đến Mã Ngôi (馬嵬, nay thuộc [Hàm Dương](/wiki/H%C3%A0m_D%C6%B0%C6%A1ng), [Thiểm Tây](/wiki/Thi%E1%BB%83m_T%C3%A2y)) để ngăn quân Tiền Tần đến con sông gần đó, quân Tiền Tần sau đó đã suy sụp vì khát. Diêu Hưng ban đầu lệnh cho Doãn Vĩ cần thận trọng, song Doãn Vĩ thấy các khó khăn của quân Tiền Tần đã sẵn sàng và tin tưởng rằng nhuệ khí quân Tiền Tần sẽ bị sụp đổ hoàn toàn nếu ông ta tiến hành một kế sách thận trọng, và quả nhiên quân Tiền Tàn đã sụp đổ. Sau khi hay tin về thất bại, Phù Quảng (苻廣) và Phù Sùng đã bỏ hai căn cứ họ đang nắm giữ. Phù Đăng sau đó tìm sự giúp đỡ từ vua [Tây Tần](/wiki/T%C3%A2y_T%E1%BA%A7n) là [Khất Phục Càn Quy](/wiki/Kh%E1%BA%A5t_Ph%E1%BB%A5c_C%C3%A0n_Quy), và người này đã cử Khất Phục Ích Châu (乞伏益州) dẫn đầu quân đến tiếp viện. Trong khi Phù Đăng đến chỗ quân của Khất Phục Ích Châu, Diêu Hưng đã cho phục kích, sau đó bắt giữ và hành quyết hoàng đế Tiền Tần. Diêu Hưng giải tán quân của Phù Đăng và gả [Lý Hoàng hậu](/w/index.php?title=L%C3%BD_Ho%C3%A0ng_h%E1%BA%ADu_(Ph%C3%B9_%C4%90%C4%83ng)&action=edit&redlink=1) của Phù Đăng cho Diêu Hoảng (姚晃). Thái tử [Phù Sùng](/wiki/Ph%C3%B9_S%C3%B9ng) của Phù Đăng sau đó đã xưng đế và cố chống lại Hậu Tần trong một vài tháng sau đó, song về sau đã chết trong trận chiến với quân Tây Yên, Tiền Tần diệt vong. Hậu Tần lấy được gần như toàn bộ lãnh thổ còn lại của Tiền Tần. Khoảng tết năm 395, Hậu Tần hòa với [Hậu Yên](/wiki/H%E1%BA%ADu_Y%C3%AAn), do đó đã ngăn ngừa được khả năng xảy ra chiến tranh ở biên giới phía đông, mặc dù đến cuối năm, khi Thái tử [Mộ Dung Bảo](/wiki/M%E1%BB%99_Dung_B%E1%BA%A3o) của Hậu Yên tiến hành một chiến dịch chống nước [Bắc Ngụy](/wiki/B%E1%BA%AFc_Ng%E1%BB%A5y) của [Thác Bạt Khuê](/wiki/B%E1%BA%AFc_Ng%E1%BB%A5y_%C4%90%E1%BA%A1o_V%C5%A9_%C4%90%E1%BA%BF), Hậu Tần đã cử một đội viện binh đến chi viện cho Bắc Ngụy, mặc dù vậy, quân Hậu Tần đã không thực sự giao chiến với quân Hậu Yên. Đến năm 397, hoàng đế [Mộ Dung Thùy](/wiki/M%E1%BB%99_Dung_Th%C3%B9y) qua đời và Mộ Dung Bảo lên thay, quân Bắc Ngụy nhân dịp này đã tấn công chống Hậu Yên, Hậu Tần đã từ chối viện trợ cho Hậu Yên.
Năm 397, Xà Thái hậu qua đời. Diêu Hưng đã quá thương tiếc mẹ và ông không thể xử lý các vấn đề quốc gia trong một thời gian. Ngay cả sau khi đã vượt qua được nỗi buồn, ông vẫn tiếp tục mặc đồ tang.
Nhìn chung, trong thời gian này, Diêu Hưng được các sử gia mô tả là mẫn cán và sẵn sàng lắng nghe các ý kiến khác nhau. Ông cũng giao chiến trong một số chiến dịch trên các vùng biên giới, mở rộng lãnh thổ và vùng ảnh hưởng của Hậu Tần.
Năm 399, Diêu Hưng cử hoàng đệ là Tề vương Diêu Sùng và tướng Dương Phật Tung (楊佛嵩) đo đánh thành Lạc Dương của Tấn, vào mùa đông năm 399, Lạc Dương và các thành xung quanh đã rơi vào tay Hậu Tần.
Cũng trong năm 399, Diêu Hưng đã đáp lại các dấu hiệu chiêm tinh được cho là dấu hiệu thiên tai bằng cách dừng việc xưng đế, thay vào đó ông dùng tước hiệu "
[Thiên vương](/wiki/Thi%C3%AAn_v%C6%B0%C6%A1ng)", để thể hiện sự khiêm nhường trước các vị thần tiên. Do vậy, ông cũng giáng chức các quan lại và quý tộc Hậu Tần xuống một bậc.
Năm 400, Diêu Hưng cử cử Diêu Thạc Đức khởi động một cuộc tấn công chống lại Tây Tần. Mặc dù vậy, Tây Tần đã có thành công bước đầu khi cắt được đường tiếp tế của Diêu Thạc Đức, Diêu Hưng đã phải đích thân dẫn một đội quân đến ứng cứu cho Diêu Thạc Đức, đánh bại vủa Tây Tần là Khất Phục Càn Quy trong trận chiến, gần như bắt được toàn bộ quân của Khất Phục Càn Quy và tiến đến chiếm được hầu hết các thành của Tây Tần. Bản thân Khất Phục Càn Quy đã đầu hàng vua Nam Lương là Thốc Phát Lợi Lộc Cô, do vậy Tây Tần tạm thời chấm dứt tồn tại. Vào mùa thu năm 400, cho rằng Thốc Phát Lợi Lộc Cô nghi ngờ mình, Khất Phục Càn Quy đã chạy trốn khỏi Nam Lương và đầu hàng Hậu Tần. Diêu Hưng lập ông ta làm Quy Nghĩa hầu và đến năm 401, Diêu Hưng đã có một quyết định khác thường khi cho Khất Phục Càn Quy cùng quân lính của ông ta trở về và lệnh cho ông ta phòng thủ kinh thành của Tây Tần trước đó là Uyển Xuyên (苑川, nay thuộc
[Bạch Ngân](/wiki/B%E1%BA%A1ch_Ng%C3%A2n), Cam Túc), và lúc đó mặc dù Khất Phục Càn Quy có thân phận là một tướng Hậu Tần song ông ta đã hành động một cách độc lập.
Năm 401, Diêu Hưng theo đề nghị của Diêu Thạc Đức, đã phát động một cuộc tấn công lớn nhắm vào Hậu Lương. Để tránh xung đột, Thốc Phát Lợi Lộc Cô đã ra lệnh cho quân Nam Lương nhường cho quân Hậu Tần một lối đi, và Diêu Thạc Đức do đó đã có thể dễ dàng tiến đến kinh thành Cô Tang (姑臧, nay thuộc
[Vũ Uy](/wiki/V%C5%A9_Uy), [Cam Túc](/wiki/Cam_T%C3%BAc)), và bao vây thành. Nam Lương, Bắc Lương và Tây Lương đều cứ sứ thần đến Hậu Tần xin khuất phục làm chư hầu. Sau hai tháng bị bao vây, hoàng đế Lü Long của Hậu Lương cũng chịu khuất phục làm chư hầu, và được phong làm Kiến Khang công, mặc dù vậy, ông ta vẫn tiếp tục được giữ Cô Tang và sử dụng tước hiệu "Thiên vương" trong nội bộ lãnh địa của mình. Thư Cừ Mông Tốn của Bắc Lương trở nên sợ hãi đến nỗi đã từng lệnh hợp nhất lãnh thổ và quân đội vào Tiền Tần, song người này sau đó đã bội ước, tuy vậy Bắc Lương vẫn là chư hầu của Hậu Tần trong nhiều năm sau đó. Mặc dù đều là chư hầu của Hậu Tần, song các nước Lương vẫn tiếp tục đánh lẫn nhau.
## Thời kỳ giữa trị vì[
[sửa](/w/index.php?title=Di%C3%AAu_H%C6%B0ng&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Di%C3%AAu_H%C6%B0ng&action=edit§ion=3)]
Khoảng tết năm 402, Bắc Ngụy tấn công Một Dịch Can (沒奕干), một chư hầu của Hậu Tần, điều này đã dẫn đến đổ vỡ trong mối quan hệ giữa Bắc Ngụy và Hậu Tần. Khi hoàng đế Bắc Ngụy
[Thác Bạt Khuê](/wiki/B%E1%BA%AFc_Ng%E1%BB%A5y_%C4%90%E1%BA%A1o_V%C5%A9_%C4%90%E1%BA%BF) muốn có mối quan hệ hôn nhân với Hậu Tần, Diêu Hưng đã từ chối do hành động tiến công khi trước và do ông nghe rằng hoàng đế Bắc Ngụy đã có chính thất là Mộ Dung Hoàng hậu. Vào mùa hè năm 402, đích thân Diêu Hưng đã dẫn quân đánh Bắc Ngụy, đã có thời điểm chiến sự diễn ra trên toàn bộ lãnh thổ Hậu Yên ở phía bắc của Hoàng Hà. Vào mùa thu năm 402, hoàng đế Bắc Ngụy đã bao vây tướng chỉ huy tiên quân của Hậu Tần là Diêu Bình (姚平) tại Sài Bích (柴壁, nay thuộc [Lâm Phần](/wiki/L%C3%A2m_Ph%E1%BA%A7n), [Sơn Tây](/wiki/S%C6%A1n_T%C3%A2y_(Trung_Qu%E1%BB%91c))), và bất chấp việc phản công của cả Diêu Bình và Diêu Hưng, quân Bắc Ngụy bao vây ngày càng chặt, và đến mùa đông năm 402, Diêu Bình cùng quân lính đã bị bắt sau một nỗ lực phá vây, chiến dịch đánh Bắc Ngụy của Diêu Hưng cũng chấm dứt.
Cũng trong năm 402, Diêu Hưng lập
[Trương thị](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%C6%A1ng_Ho%C3%A0ng_h%E1%BA%ADu_(Di%C3%AAu_H%C6%B0ng)&action=edit&redlink=1) làm Hoàng hậu. Ông cũng lập Diêu Hoằng làm Thái tử và phong tước công cho các hoàng tử khác. Diêu Hưng từ lâu đã muốn lập Diêu Hoằng, người này được mô tả là tử tế, biết yêu thương, và hiếu học, song ông do dự vì Diêu Hoằng là một người có tính cách yếu ớt và dễ đổ bệnh.
Trong khoảng thời gian này, Diêu Hưng cũng đã trở thành một Phật tử sùng đạo, dưới ảnh hưởng của nhà sư Cưu Ma La Thập. Điều này đã có một ảnh hưởng lớn đến các hành động của ông sau đó, ví như ông tránh các hành động có thể dẫn đến nhiều chết chóc, trong khi cố gắng hành động nhẹ nhàng với các đối thủ. Điều này đã có ảnh hưởng tai hại cho đế quốc, việc mở mang bờ cõi đã gần như dừng lại. Năm 405, ông ban cho Cưu Ma La Thập một tước hiệu tôn kính, coi ông ta như một vị thần thánh, và thường dẫn các quan lại đến nghe Cưu Ma La Thập giảng đạo. Theo yêu cầu của ông, Cưu Ma La Thập đã dịch trên 300
[kinh Phật](/wiki/Kinh_(Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o)) sang tiếng Hán. Diêu Hưng cũng cho xây nhiều tháp và chùa. Do ảnh hưởng của ông, sử sách chép rằng có đến 90% dân cư Hậu Tần trở thành [Phật tử](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%ADt_t%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1).
Năm 403, nước Hậu Lương liên tục bị Bắc Lương và Nam Lương tấn công,
[Lã Long](/wiki/L%C3%A3_Long) đã từ bỏ vùng Cô Tang cho Hậu Tần, đây là vùng lãnh thổ duy nhất mà Hậu Lương còn lại và do vậy Hậu Lương đã chấm dứt tồn tại. Diêu Hưng đưa Lã Long và gia tộc của ông ta đến Trường An và lập vị vua cũ của Hậu Lương cùng em trai Lã Siêu (呂超) lãm quan. Tuy nhiên, do Bắc Lương và Nam Lương chỉ là chư hầu trên danh nghĩa, Cô Tang trở thành một ốc đảo nằm dưới sự kiểm soát trên thực tế của Hậu Tần. Năm 404, vua Thốc Phát Nục Đàn của Nam Lương chấm dứt việc xưng vương và sử dụng niên hiệu của Diêu Hưng, nhằm thể hiện hơn nữa sự khuất phục trước Hậu Tần, mặc dù vậy, ông ta vẫn độc lập trên thực tế trong nội bộ Nam Lương.
Năm 405, theo yêu cầu của tướng Lưu Dụ của nhà Tấn, Diêu Hưng đã trao trả 12 quận đã từng đổi lòng trung thành từ Tấn sang Hậu Tần trong thời nội chiến Tấn từ 398 đến 405, bất chấp phản đối từ các triều thần.
Năm 406, để đáp lại việc Thốc Phát Nục Đàn nộp triều cống 3.000 ngựa và 30.000 cừu, Diêu Hưng đã cảm kích đến nỗi nhường Cô Tang cho Thốc Phát Nục Đàn, chấm dứt sự kiểm soát trên thực tế của Hậu Tần với vùng Cô Tang.
Năm 407, cho rằng Khất Phục Càn Quy đã trở nên khó kiểm soát, nên khi người này đến Trường An để thăm viếng, Diêu Hưng đã đưa Khất Phục Càn Quy trở thành một quan văn, còn quyền chỉ huy quân lính của ông ta thì giao cho thế tử
[Khất Phục Sí Bàn](/wiki/Kh%E1%BA%A5t_Ph%E1%BB%A5c_S%C3%AD_B%C3%A0n).
Sau đó cũng trong năm 407, Hậu Tần và Bắc Ngụy đã chấp thuận hòa hoãn, trao trả các tướng bị bắt cho bên kia. Tướng Lưu Bột Bột (sau đổi thành Hách Liên Bột Bột) của Hậu Tần, là người sau đó phụ trách Sóc Phương (朔方, nay thuộc
[Ordos](/wiki/Ordos), [Nội Mông](/wiki/N%E1%BB%99i_M%C3%B4ng)); do cha ông ta là Lưu Vệ Thần (劉衛辰) đã bị quân Bắc Ngụy giết chết vào năm 391, nên Bột Bột trở nên giận dữ và tuyên bố nổi loạn, lập nên nước [Hạ](/wiki/H%E1%BA%A1_(th%E1%BA%ADp_l%E1%BB%A5c_qu%E1%BB%91c)). Lưu Bột Bột dùng kế sách du kích để chống lại Hậu Tần, gây tổn hại cho quân và các thành của Hậu Tần. Từ thời điểm này, Hậu Tần bắt đầu suy sụp.
## Thời kỳ cuối trị vì[
[sửa](/w/index.php?title=Di%C3%AAu_H%C6%B0ng&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Di%C3%AAu_H%C6%B0ng&action=edit§ion=4)]
Năm 407,
[Mộ Dung Siêu](/wiki/M%E1%BB%99_Dung_Si%C3%AAu), hoàng đế Nam Yên, người có mẹ và chính thất đang ở Hậu Tần, đã yêu cầu đưa họ trở về Nam Yên. Diêu Hưng đã chấp thuận sẽ làm như vậy sau khi Mộ Dung Siêu chịu trở thành chư hầu hoặc trao cho Hậu Tần các nhạc công hoàng cung (bị Tây Yên bắt giữ và sau đó qua tay Hậu Yên rồi Nam Yên) hoặc trao 1.000 thường dân Tấn cho Hậu Tần. Mộ Dung Siêu đã chọn cách trở thành chư hầu, và đưa các nhạc công đến Hậu Tần. Diêu Hưng sau đó trả mẹ và chính thất cho vua Nam Yên cùng với quà tặng.
Cũng trong năm 407,
[Tiều Túng](/wiki/Ti%E1%BB%81u_T%C3%BAng), người đang kiểm soát Ích châu (益州, nay là [Tứ Xuyên](/wiki/T%E1%BB%A9_Xuy%C3%AAn) và [Trùng Khánh](/wiki/Tr%C3%B9ng_Kh%C3%A1nh)) của Tấn và tự xưng làm Thành Đô vương, đã trở thành một chư hầu của Hậu Tần.
Năm 408, nhận thấy rằng Nam Lương đang phải hứng chịu các cuộc tấn công ác liệt từ lân bang (gồm cả một thất bại nghiêm trọng trước Hạ vào năm 407), Diêu Hưng đã phát động một chiến dịch nhằm tiêu diệt Nam Lương, bất chấp phản đối từ Vi Tông (韋宗), người này cảm thấy rằng sẽ không dễ dàng để đánh bại Thốc Phát Nục Đàn. Diêu Hưng ủy thác cho con trai là Quảng Bình công Diêu Bật (姚弼) cùng với Khất Phục Càn Quy và Liễm Thành (斂成) đi đánh Nam Lương, cùng lúc đó, Diêu Hưng cũng phái Tề Nan (齊難) đi đánh Hạ song cả hai đều đã thất bại. Diêu Bật và sau đó là Diêu Hiển (姚顯) đã bị Thốc Phát Nục Đàn đánh bại, và Diêu Hưng buộc phải chấp thuận một hiệp ước hòa bình mới với Nam Lương, uy thế của Hậu Tần cũng bị tổn hại vì bại trận. Quân của Tề Nam còn thảm hại hơn, Tề Nam đã rơi vào bẫy của Lưu Bột Bột và toàn bộ quân lính đã bị bắt, do vậy toàn bộ bắc bộ Thiểm Tây đã rơi vào tay Hạ. Sau đó vào năm 408, Thốc Phát Nục Đàn đã khước từ vị thế chư hầu một lần nữ khi xưng làm Lương vương (thay vì tước công mà Hậu Tần ban cho) và cải niên hiệu.
Trong khoảng thời gian này, đã bắt đầu nổi lên việc các huynh đệ và hoàng tử của Diêu Hưng âm mưu chiếm lấy quyền lực. Giả như năm 409, Diêu Xung (姚沖) đã cố ép Địch Bá Chi (狄伯支) cùng mình âm mưu tiến đánh Trường An, và khi Di từ chối, người này đã bị Diêu Xung đã hạ độc, song sự việc sau đó đã bị bại lộ và Diêu Xung đã buộc phải tự sát.
Cũng trong năm 409, Khất Phục Càn Quy đã đào thoát và trở về Uyển Xuyên để hội quân cùng con trai
[Khất Phục Sí Bàn](/wiki/Kh%E1%BA%A5t_Ph%E1%BB%A5c_S%C3%AD_B%C3%A0n). Ông ta đã ngay lập tức tái tuyên bố độc lập và tái lập Tây Tần và xưng vương. Khuất Phục Càn Quy sau đó đã cho mở một số chiến dịch chống lại Hậu Tần và gây nên thiệt hại đáng kể, mặc dù vậy, Khất Phục Càn Quy đã tạ lỗi vào năm 411 và lại xưng làm chư hầu của Hậu Tần. Tuy nhiên đến cuối năm, vua Tây Tần lại tiếp tục các cuộc tấn công.
Đến năm 409, tướng Lưu Dụ của Tấn đã mở một cuộc tấn công lớn nhắm vào Nam Yên, và nước này đã xin Hậu Tần ứng cứu. Ban đầu, Diêu Hưng cử người đưa tin để cố thuyết phục Lưu Dụ rút quân, và cũng cử một đội viện binh do Diêu Cường (姚強) chỉ huy, song quân của Diêu Cường đã buộc phải rút lui khi phải chịu tổn thất lớn dưới tay Lưu Bột Bột và suýt bị bắt. Không có viện binh từ Hậu Tần, Nam Yên đã rơi vào tay Tấn vào đầu năm 410.
Năm 410, theo thỉnh cầu của Tiều Túng, Diêu Hưng cử một đội quân do Cẩu Lâm (苟林) chỉ huy đến hội quân với quân của Tiều Túng, do Hoàn Khiêm (桓謙) và Tiếu Đạo Phúc (譙道福) chi huy đi đánh Kinh Châu (荊州, nay là
[Hồ Nam](/wiki/H%E1%BB%93_Nam) và trung bộ [Hồ Bắc](/wiki/H%E1%BB%93_B%E1%BA%AFc)) của Tấn. Tuy nhiên, huynh đệ của Lưu Dụ là Lưu Đạo Quy (劉道規) đã đánh bại cả hai đội quân, giết chết Hoàn Khiêm và buộc Cẩu Lâm phải chạy trốn.
Năm 411, Diêu Bật, người được Diêu Hưng hết mực quý mến, đã âm mưu cố làm suy yếu vị trí thái tử của Diêu Hoằng.
Năm 412, Khất Phục Càn Quy bị cháu trai Khất Phục Công Phủ (乞伏公府) ám sát, người này là con trai của vị vua khai quốc Khất Phục Quốc Nhân. Nhiều triều thần Hậu Tần đã cố thuyết phục Diêu Hưng nắm lấy cơ hội khi Khất Phục Công Phủ và Khất Phục Sí Bàn đánh nhau để tranh giành vương miện, tấn công Tây Tần. Diêu Hưng đã từ chối, ông cho rằng sẽ không thích hợp khi đánh một nước đang trong tang lễ.
Cũng trong năm 412, Diêu Hưng lập Tề thị làm hoàng hậu. (Không có ghi chép về ngày Trương Hoàng hậu qua đời, song có lẽ vào thời điểm này bà đã chết.)
Năm 413, tướng
[Chu Linh Thạch](/w/index.php?title=Chu_Linh_Th%E1%BA%A1ch&action=edit&redlink=1) (朱齡石) của Lưu Dụ đã tiến đánh nước [Tây Thục](/wiki/Ti%E1%BB%81u_Th%E1%BB%A5c) của Tiều Túng, Tây Thục bị tiêu diệt và tái hợp nhất và Tấn. Mặc dù Hậu Tần là nước bá chủ của Tây Thục, tuy nhiên Diêu Hưng đã không thể hỗ trợ cho nước này.
Năm 414, Diêu Bật tiến hành một số nỗ lực để được làm thái tử bằng việc bảo các tiều thần gần gũi với mình đề xuất với Diêu Hưng cho mình thay thế Diêu Hoằng. Diêu Hưng đã từ chối song không quở trách Diêu Bật. Diêu Hưng lâm bệnh nặng cùng năm, và Diêu Bật đã lên kế hoạch chính biến để tiếm quyền. Em trai Diêu Dụ của ông ra đã tiết lộ kế hoạch cho các hoàng tử khác là Diêu Ý, Diêu Hoảng, Diêu Tuyên, và Diêu Kham, họ đã huy động binh lính của mình để sẵn sàng tấn công Diêu Bật nếu cần thiết. Diêu Hưng buộc phải loại bỏ Diêu Bật, và cho những người con trai khác giải ngũ và đến Trường An trong một chuyến viếng thăm chính thức. Các hoàng tử cáo buộc Diêu Bật đã phạm nhiều tội, song Diêu Hưng đã không có thêm hành động. Đến năm 415, Diêu Bật vu cáo Diêu Tuyên, và Diêu Hưng đã cho bắt giữ Diêu Tuyên.
Mùa hè năm 415, tướng
[Tư Mã Hưu Chi](/wiki/T%C6%B0_M%C3%A3_H%C6%B0u_Chi) (司馬休之) của Tấn đã buộc phải chạy trốn sau khi bị Lưu Dụ tấn công, và tướng này đã đào thoát đến Hậu Tần. Diêu Hưng đã ban cho Tư Mã Hưu Chi một đội quân để quấy rối biên giới Tấn, bất chấp cảnh báo từ các triều thần Hậu Tần rằng họ Tư Mã sẽ lấy lại Quan Trung và khu vực Lạc Dương.
Vào mùa xuân năm 415, Diêu Hưng lại ngã bệnh, và Diêu Bật đã bí mật tập hợp lực lượng để tiến hành chính biến. Diêu Hưng đã phát hiện ra sự việc và bắt giữ Diêu Bật, song do Diêu Hoằng thuyết phục nên đã không xử tử mà lại thả ra.
Đến mùa đông năm 415, Diêu Hưng gả Tây Bình công chúa đến Bắc Ngụy để kết hôn với
[Thác Bạt Tự](/wiki/B%E1%BA%AFc_Ng%E1%BB%A5y_Minh_Nguy%C3%AAn_%C4%90%E1%BA%BF), nhằm khẳng định liên minh giữa hai nước. Hoàng đế Bắc Ngụy chào đón công chúa bằng một buổi lễ cho hoàng hậu. Tuy nhiên, Tây Bình công chúa đã không thể rèn một bức tượng bằng vàng, theo truyền thống của bộ lạc [Thác Bạt](/w/index.php?title=Th%C3%A1c_B%E1%BA%A1t&action=edit&redlink=1) với ý nghĩa được sự ủng hộ của chúa trời, nên không thể trở thành hoàng hậu mặc dù vẫn được hưởng các danh dự dành cho tước hiệu này.
Năm 416, Diêu Hưng khi trên đường đến Hoa Âm (華陰), gần Trường An, đã bị ốm và phải trở lại Trường An. Tùy tùng của ông là Doãn Xung (尹沖), một trong những người ủng hộ của Diêu Bật, đã lập kế hoạch ám sát Diêu Hoằng khi Thái tử ra khỏi thành để nghênh đón phụ hoàng. Những người ủng hộ của Diêu Hoằng hay tin và đã thuyết phục Diêu Hoằng không ra nghênh đón Diêu Hưng. Thuộc hạ của Doãn Xung là Diêu Sa Di (姚沙彌) sau đó đã cố thuyết phục Doãn bắt giữ Diêu Hưng và cùng với Diêu Bật đoạt lấy quyền lực, song Doãn Xung đã do dự và không làm như vậy. Khi Diêu Hưng trở về hoàng cung tại Trường An, ông đã truyền giao quyền lực cho Diêu Hoằng và ra lệnh bắt giữ Diêu Bật. Trong khi đó, một hoàng tử là Diêu Canh Nhi do tin rằng Diêu Hưng đã qua đời nên đã thuyết phục hoàng huynh là Nam Dương vương Diêu Âm tiến hành chính biến, Diêu Âm đã hội quân cùng
[Ân Xung](/w/index.php?title=%C3%82n_Xung&action=edit&redlink=1) (殷沖) tiến đánh hoàng cung, giao chiến với quân của Diêu Hoằng. Diêu Hưng mặc dù đang ốm song đã xuất hiện và công bố một chiếu thư lệnh cho Diêu Bật phải tự sát. Khi quân của Diêu Âm trông thấy Diêu Hưng, họ đã bỏ rơi Diêu Âm. Buổi tối hôm đó, Diêu Hưng đã giao phó các công việc quản trị của Diêu Hoằng cho Đông Bình vương Diêu Thiệu, Lương Hỉ (梁喜), Âm Chiêu (尹昭), và Liễm Man Ngôi (斂曼嵬), Diêu Hưng qua đời vào hôm sau. Diêu Hoằng kế vị song đã nhanh chóng phải đối mặt với nhiều thách thức hơn nữa tức các em trai và em họ cũng như các cuộc tấn công của Hạ và Tấn, và đến năm 417, Hậu Tần đã thất bại trước Tấn.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Di%C3%AAu_H%C6%B0ng&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Di%C3%AAu_H%C6%B0ng&action=edit§ion=5)] [Tư trị thông giám](/wiki/T%C6%B0_tr%E1%BB%8B_th%C3%B4ng_gi%C3%A1m), các quyển 105, 106, 107 [Tấn thư](/wiki/T%E1%BA%A5n_th%C6%B0), các quyển 117, 118
|
|
Diêu Hưng •

X-Cache: cp1053 miss, cp1054 miss


markdown:
# Giáo hoàng Innôcentê VI
|Giáo hoàng Innôcentê VI|
|
|![]()
[Beyssac](/wiki/Beyssac), [Kingdom of France](/w/index.php?title=France_in_the_Middle_Ages&action=edit&redlink=1) [12 tháng 9](/wiki/12_th%C3%A1ng_9), [1362](/wiki/1362) [Avignon](/wiki/Avignon), [Lãnh thổ Giáo hoàng](/wiki/L%C3%A3nh_th%E1%BB%95_Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng) [Clêmentê VI](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Cl%C3%AAment%C3%AA_VI) [Urbanô V](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Urban%C3%B4_V) ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ab/C_o_a_Innocenzo_VI.svg/100px-C_o_a_Innocenzo_VI.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ab/C_o_a_Innocenzo_VI.svg/100px-C_o_a_Innocenzo_VI.svg.png)
[Các giáo hoàng khác lấy tông hiệu Innôcentê](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA)
**Innôcentê VI** ( [Latinh](/wiki/Latinh): **Innocens VI**) là vị [giáo hoàng](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng) thứ 199 của giáo hội [công giáo](/wiki/C%C3%B4ng_gi%C3%A1o).
Theo niên giám tòa thánh năm 1806 thì ông đắc cử Giáo hoàng năm 1352 và ở ngôi Giáo hoàng trong 9 năm 8 tháng 25 ngày
. Niên giám tòa thánh năm 2003 xác định ông đắc cử Giáo hoàng ngày 18 tháng 12 năm 1352, ngày khai mạc chức vụ mục tử đoàn chiên chúa là ngày 30 tháng 12 và ngày kết thúc triều đại của ông là ngày 12 tháng 9 năm 1362. [1]
Giáo hoàng Innocens VI sinh tại Braisamont, Pháp vào khoảng năm 1282 hoặc 1295 với tên là Etience Aubert.
Ông kế vị Clêmentê VI sau khi em của ông này là Hugues Roger de Beufort từ chối chiếc mũ ba tầng.
Sau khi đăng quang, ông quyết tâm tổ chức lại Lãnh Địa Giáo hoàng và Năm 1353,ông bổ nhiệm Hồng y Egidio Albornoz người Tây Ban Nha, một nhân vật có biệt tài ngoại giao, cùng binh sĩ Roma thực hiện công việc này. Albornoz dần dần ổn định trật tự trong các nước thuộc quyền Giáo hoàng, tái lập hòa bình và dọn đường cho đức Giáo hoàng trở về. Bên trong Giáo hội ông tiếp tục đi theo đường lối của đấng tiền nhiệm.
Năm 1357, đức Innocent VI ban hành đạo luật Constitutiones Algidianae, làm căn bản cho việc cai trị nước Tòa thánh. Các Giáo hoàng ở Avirgon đã cho lập ra một triều đình xa hoa, xây ở đó một lâu đài lộng lẫy và để có tiền chi tiên họ tăng các khoản thuế đóng cho Tòa thánh lên rất nhiều. Giáo hoàng Innocens VI được coi là người bảo trợ các loại hình nghệ thuật và văn hoá. Ngài cho xây tường bảo vệ chung quanh thành phố Avignon.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_VI&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_VI&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_VI&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng_Inn%C3%B4cent%C3%AA_VI&action=edit§ion=2)]
- 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.
- Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng giám mục Việt Nam
[[1]](http://v3.hdgmvietnam.org/Default.aspx?tabid=66&error=Object+reference+not+set+to+an+instance+of+an+object.)
- Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.
- Cuộc lữ hành đức tin, lịch sử Giáo hội Công giáo, Lm Phanxicô X. Ðào Trung Hiệu OP Hiệu đính tháng 9/2006, Đa Minh Việt Nam, Tỉnh dòng Nữ vương các thánh tử đạo.
- Lịch sử Giáo hội Công giáo, Linh mục O.P Bùi Đức Sinh – giáo sư sử học, Tập I và II, Nhà xuất bản Chân Lý, Giấy phép số: 2386 BTT/PHNT Sài Gòn ngày 28 tháng 7 năm 1972.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: miss

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1052 miss, cp1054 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


markdown:
# Ludacris
**Christopher Brian Bridges** (sinh ngày [11 tháng 9](/wiki/11_th%C3%A1ng_9), [1977](/wiki/1977)) với nghệ danh **Ludacris**, là một rapper và diễn viên người Mỹ. Cùng với người quản lý của mình, Chaka Zulu, Ludacris là người đồng sáng lập của **Disturbing tha Peace**, một chi nhánh phân phối của **Def Jam Recordings**. Trong sự nghiệp của mình, Ludacris đã giành được Screen Actors Guild, Critic's Choice, Grammy... [[1]](#cite_note-islanddefjam.com-1)
|Ludacris|
|
|![]()
*, Hollywood, California, ngày 13 tháng 10, 2008* [Max Payne](/w/index.php?title=Max_Payne_(film)&action=edit&redlink=1) [11 tháng 9](/wiki/11_th%C3%A1ng_9), [1977](/wiki/1977) [Champaign](/wiki/Champaign,_Illinois), [Illinois](/wiki/Illinois), Mỹ [Atlanta](/wiki/Atlanta), [Georgia](/w/index.php?title=Georgia_(U.S._state)&action=edit&redlink=1), Mỹ [Thể loại](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i_nh%E1%BA%A1c) [Hip hop](/wiki/Hip_hop) [Nhạc cụ](/wiki/Nh%E1%BA%A1c_c%E1%BB%A5) [Hãng đĩa](/wiki/H%C3%A3ng_thu_%C3%A2m) [Disturbing tha Peace](/w/index.php?title=Disturbing_tha_Peace&action=edit&redlink=1), [Def Jam](/wiki/Def_Jam_Recordings), [Def Jam South](/w/index.php?title=Def_Jam_South&action=edit&redlink=1) [Shawnna](/w/index.php?title=Shawnna&action=edit&redlink=1), [Lil Scrappy](/w/index.php?title=Lil_Scrappy&action=edit&redlink=1), [DTP](/w/index.php?title=DTP&action=edit&redlink=1), [Young Jeezy](/w/index.php?title=Young_Jeezy&action=edit&redlink=1), [DJ Khaled](/w/index.php?title=DJ_Khaled&action=edit&redlink=1), [Justin Bieber](/wiki/Justin_Bieber), [T.I.](/wiki/T.I.), [Trey Songz](/w/index.php?title=Trey_Songz&action=edit&redlink=1), [Mystikal](/w/index.php?title=Mystikal&action=edit&redlink=1), [Infamous 2.0](/w/index.php?title=Infamous_2.0&action=edit&redlink=1), [Chris Brown](/wiki/Chris_Brown), [Sean Garret](/w/index.php?title=Sean_Garret&action=edit&redlink=1), [Lil Wayne](/wiki/Lil_Wayne), [Field Mob](/w/index.php?title=Field_Mob&action=edit&redlink=1), [Jamie Foxx](/wiki/Jamie_Foxx), [T-Pain](/wiki/T-Pain), [Nate Dogg](/w/index.php?title=Nate_Dogg&action=edit&redlink=1), [Sleepy Brown](/w/index.php?title=Sleepy_Brown&action=edit&redlink=1), [Nicki Minaj](/wiki/Nicki_Minaj), [Bobby Valentino](/wiki/Bobby_Valentino), [Mary J. Blige](/wiki/Mary_J._Blige), [Taio Cruz](/wiki/Taio_Cruz), [Ciara](/wiki/Ciara), [Usher](/wiki/Usher_(ca_s%C4%A9)), [Lil Jon](/w/index.php?title=Lil_Jon&action=edit&redlink=1), [Fergie](/wiki/Fergie_(ca_s%C4%A9)), [Floyd Mayweather](/w/index.php?title=Floyd_Mayweather&action=edit&redlink=1), [Birdman](/w/index.php?title=Birdman&action=edit&redlink=1), [Ace Hood](/w/index.php?title=Ace_Hood&action=edit&redlink=1), [The Game](/w/index.php?title=The_Game&action=edit&redlink=1), [Kaci Battaglia](/w/index.php?title=Kaci_Battaglia&action=edit&redlink=1), [Jesse McCartney](/wiki/Jesse_McCartney), [Young Buck](/w/index.php?title=Young_Buck&action=edit&redlink=1), [Jeremih](/w/index.php?title=Jeremih&action=edit&redlink=1), [Enrique Iglesias](/wiki/Enrique_Iglesias), [Rick Ross](/w/index.php?title=Rick_Ross&action=edit&redlink=1), [Snoop Dogg](/wiki/Snoop_Dogg),...
## Thời niên thiếu[
[sửa](/w/index.php?title=Ludacris&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ludacris&action=edit§ion=1)]
Ludacris sinh tại
[Champagne, Illinois](/w/index.php?title=Champagne,_Illinois&action=edit&redlink=1), là người con duy nhất của Roberta Shields và Wayne Brian Bridges. Bài hát rap đầu tiên của anh được sáng tác khi anh chín tuổi, lúc đó gia đình anh đã chuyển đến Atlanta và gia nhập một nhóm rap nghiệp dư ba năm sau đó. Anh đã học trường trung học Banneker ở [Atlanta](/wiki/Atlanta), Georgia. Từ năm 1998 đến năm 1999, Ludacris nghiên cứu sâu vào âm nhạc ở [đại học bang Georgia](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_bang_Georgia&action=edit&redlink=1). Tháng 2 năm 2007, ba ông mất vì căn bệnh [ung thư](/wiki/Ung_th%C6%B0). . [1]
## Sự nghiệp âm nhạc[
[sửa](/w/index.php?title=Ludacris&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ludacris&action=edit§ion=2)] **Trờ thành DJ, hợp tác với Timbaland**
Ludacris bắt đầu thực tập và trở thành một DJ tại "Atlanta Hot 97.5" (bây giờ có tên là "Hot 107.9) với nghệ danh là "Chris Lova Lova". Ludacris hợp tác với Timbaland trong ca khúc "Phat Rabbit" (thuộc album Tim's Bio: Life From Da Bassment). Ca khúc này đã thống trị nhiều bảng xếp hạng ở các nước.
[[1]](#cite_note-islanddefjam.com-1) **Album Back For The First Time (2000)**
Ludacris phát hành album đầu tay "Back For The First Time" vào tháng 10 năm 2000, được thực hiện bởi sự trợ giúp của Sessy Melia. Album này đạt vị trí thứ 4 trong Billboard Hot 200 của Mỹ, Một số đĩa đơn như là "Southern Hospitality" và "What's Your Fantasy". Ludacris đã có cuộc phỏng vấn trên MTV cùng với 4-Ize, I-20, Shawnna, Mục sư Troy, Timbaland, Trina, Foxy Brown, UGK, và những người khác. Ludacris đã nêu trong cuộc phỏng vấn ông đã đặt nghệ danh của mình dựa trên "tính cách phân chia" của ông rằng ông coi là "vô lý"và "lố bịch" ("ridiculous" và "ludicrous".
[[1]](#cite_note-islanddefjam.com-1) **Word Of Mouf (2001)**
Album tiếp theo của ông là "Word Of Mouf", được phát hành vào cuối năm 2001. Single "Rollout (My Business)" đã nhận được đề cử cho Video Music Awards 2002. Những single tiếp theo là "Saturday (Oooh Oooh)" hợp tác với Sleepy Brown, "Move Bitch" hợp tác với I-20 và Mystikal, "Area Codes" hợp tác với "Nate Dogg".
[[1]](#cite_note-islanddefjam.com-1) **Chicken-N-Beer (2003)**
Mùa xuân năm 2003, Ludacris trở lại với single "Act A Fool", là nhạc phim "2 Fast 2 Furious". Vào khoảng thời gian đó, ông phát hành single đầu tiên "P-Poppin" (viết tắt của "Pussy Popping"). Tất cả những single mới của ông không được sự ủng hộ của thính giả như những single trước. "Chicken-N-Beer" được phát hành rộng rãi, nhưng số lượng album bán ra đã giảm nhanh chóng vì không có đĩa đơn nào phổ biến. Ông đã hợp tác với Playaz Circle, Chingy, Snoop Dogg, 8Ball & MJG, Lil 'Flip, I-20, Lil Fate, và Shawnna. Mùa thu năm 2003, số lượng album đã tăng trở lại nhờ single "Stand Up" (hợp tác với Shawnna), và đồng thời là nhạc phim cho một bộ phim dành cho giới trẻ có tên là "You Got Served". "Stand Up" được rapper nổi tiếng Kanye West tài trợ, và là một trong những single hit nhất trong sự nghiệp của ông. Ludacris đã bị kiện bởi một nhóm gọi là New Jersey IOF người tuyên bố rằng "Stand Up" được sử dụng một cái móc từ một trong những bài hát của họ, nhưng vào tháng Sáu năm 2006, một ban giám khảo thấy rằng bài hát không vi phạm quyền tác giả. "Tôi hy vọng các nguyên đơn của họ được hưởng 15 phút của sự nổi tiếng," Ludacris cho biết sau khi bản án. Ludacris nhận được giải Grammy đầu tiên nhờ ca khúc "Yeah!" của Usher (hợp tác với Lil Jon và Ludacris).
[[1]](#cite_note-islanddefjam.com-1) **The Red Light District (2004)**
Sohail Khalid đã tài trợ cho Ludacris album này. Album này có sự góp mặt của một số nghệ sĩ nổi tiếng như T.I, Lil Flip, Bun B... Alubm đã được đặt ở vị trí số chín trong các album được mong đợi nhất của năm 2006,. The Red Light District phát hành 2 phiên bản là album chính và album bổ sung. Các album bổ sung đã được phát hành vào ngày 26 tháng 9 2006. Ở album chính, ông đã hợp tác với Pharrell Williams, R. Kelly, Young Jeezy, Mary J. Blige, Mob Field, Bobby Valentino, Pimp C, C Murder-, và Beanie Sigel. Đĩa đơn đầu tiên, "Money Maker", hợp tác với Pharrell Williams, được phát hành đến các đại lý phát thanh Mỹ vào ngày 17 Tháng 7, 2006. Đĩa đơn thứ hai của ông, "Grew Up A Screw Up", hợp tác với Young Jeezy, xua tan những tin đồn rằng hai người đang hoặc đã từng tranh chấp. Single thứ ba của ông, "Runaway Love", sớm đạt vị trí số một trên bảng xếp hạng Billboard Hot Rap Tracks và chiến thắng một đề cử của giải thưởng BET. Album của ông đạt đến số một trên bảng xếp hạng Billboard 200 với số lượng bán 309.000 trong tuần đầu tiên. Với việc phát hành album này, Ludacris đánh dấu một sự thay đổi trong phong cách trong sự nghiệp của mình. Để quảng bá cho album, Ludacris trở lại Saturday Night Live (như cả chủ nhà và khách âm nhạc) trên 18 Tháng 11, 2006.
[[1]](#cite_note-islanddefjam.com-1) **Theater Of The Mind (2008)**
Theater Of Mind, phát hành vào ngày 24 Tháng Mười Một năm 2008, và trong năm 2008 Tháng tư, các single "Let's Stay Together" xuất hiện trên xxlmag.com; được cho là từ các album mới Một bài hát gọi là "Pinky Shinin" đã được dự kiến sẽ có trong album, nhưng nó đã bị bỏ. Trong một cuộc phỏng vấn với tạp chí Complex ông nói rằng Chris Brown, Lil Wayne, Rick Ross, TI, Plies, T-Pain, Jay-Z, Nas và The Game sẽ có trong album. Album này đứng vị trí thứ năm trên bảng xếp hạng Billboard 200 với 213.493 được bán đầu tiên trong tuần. Album được phát hành cùng ngày với 808s của Kanye West & Heartbreak. Đĩa đơn đầu "What Them Girls Like" (hợp tác với Chris Brown và Sean Garett). Đĩa đơn thứ hai, "One More Drink", hợp tác T-Pain, đạt vị trí # 24 trên Billboard 100 của ông. Địa đơn là "Nasty Girl", hợp tác với Plies. Ông khẳng định một "phần tiếp theo" có tiêu đề Ludaversal do được phát hành vào năm 2011.
[[1]](#cite_note-islanddefjam.com-1) **Battle Of The Sexes**
Album phòng thu thứ 7 được phát hành ngày 09 tháng 3 2010, với single đầu tiên là "Everybody Drunk" hợp tác với Lil Scrappy và Shawnna. Việc chính thức phát hành đĩa đơn đầu tiên từ "Battle Of The Sexes" là "How Low", được phát hành vào ngày 08 Tháng 12 năm 2009. Single tiếp theo là "My Chick Bad" (hợp tác với Nicki Minaj) phát hành vào ngày 23 Tháng 2 năm 2010. Đĩa đơn thứ ba là "Sex Room", vươn lên hạng 69 trên bảng xếp hạng Billboard 100. Battle Of The Sexes vào bảng xếp hạng ở vị trí số 1, với 137.000 doanh số bán hàng trong tuần đầu tiên. Album này hiện đang được chứng nhận vàng. [16]
[Sửa] Ludaversal (2012) Vào ngày 15 tháng 8 năm 2010, Ludacris tweeted rằng ông hiện đang trở lại trong phòng thu với The Neptunes làm việc trong album studio thứ tám của ông, Ludaversal, "phần tiếp theo" của album "Theater Of Mind". [1] [[1]](#cite_note-islanddefjam.com-1) **Bảng xếp hạng Billboard** Ludacris có đến 22 đĩa đơn lọt vào bảng xếp hạng Billboard Hot 100.
- What's Your Fantasy? (hợp tác với Shawnna)
Vị trí cao nhất: 21
- Area Code (hợp tác với Nate Dogg)
Vị trí cao nhất: 24
- Southern Hospitality
Vị trí cao nhất: 23
- Saturday (Oooh! Oooh!) (hợp tác với Sleepy Brown)
Vị trí cao nhất: 22
- Roll Out (My Business)
Vị trí cao nhất: 17
- Move B**h (hợp tác với Mystikal và Infamous 2.0)
Vị trí cao nhất: 10
- Stand Up (hợp tác với Shawnna)
Vị trí cao nhất: 1
- Act A Fool
Vị trí cao nhất: 32
- Diamond In The Back
Vị trí cao nhất: 94
- Money Maker (hợp tác với Pharell)
Vị trí cao nhất: 1
- Runaway Love (hợp tác với Mary J. Blige)
Vị trí cao nhất: 2
- Splash Waterfall
Vị trí cao nhất: 6
- How Low
Vị trí cao nhất: 6
- Pimpin' All The World (hợp tác với Bobby Valentino)
Vị trí cao nhất: 9
- My Chick Bad (hợp tác với Nicki Minaj)
Vị trí cao nhất: 11
- Get Back
Vị trí cao nhất: 13
- Number One Spot
Vị trí cao nhất: 19
- One More Drink (hợp tác với T-Pain)
Vị trí cao nhất: 24
- What Them Girls Like (hợp tác với Chris Brown và Sean Garrett)
Vị trí cao nhất: 33
- Georgia (hợp tác với Field Mob và Jamie Foxx)
Vị trí cao nhất: 39
- Last Of A Dying Breed (hợp tác với Lil Wayne)
Vị trí cao nhất: 65
- Sex Room (hợp tác với Trey Songz)
Vị trí cao nhất: 69
[[2]](#cite_note-2)
## Phim ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Ludacris&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ludacris&action=edit§ion=3)]
|Film|
|Năm||Tên phim||Vai diễn||Chú thích|
|2001||
||as a customer
||Vai phụ|
|2003||
||Tej||Vai chính|
|
||Weathers||Supporting Role / Voice|
|
||Chính mình||Một bộ phim tài liệu nói về Hip-hip, đạo diễn bởi Maxie Collier.|
|2004||
||Anthony||Vai chính|
|2005||
||Skinny Black||Vai phụ chính|
|2006||
|The Heart of the Game |narrator||Vai chính|
|2007||
||himself||Vai phụ|
|
||DJ Donnie||Vai phụ chính|
|2008||
||Mickey||Vai chính|
|
||Jim Bravura||Vai phụ chính|
|2009||
||Julius||Vai chính|
|
||Humanz Brother||Vai chính|
|2010||
||Man whose heart is being restarted||Vai phụ|
|2011||
||Tej||Vai chính|
|
||Wallace||Vai phụ chính|
|Television|
|Năm||Tên phim||Vai diễn||Chú thích|
|2006||
||Darius Parker||"Venom" (season 7, episode 157)|
|2007||
||Chính mình||"
|[Law & Order: Special Victims Unit](/w/index.php?title=Law_%26_Order:_Special_Victims_Unit&action=edit&redlink=1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ludacris&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ludacris&action=edit§ion=4)]
## Liên kết khác[
[sửa](/w/index.php?title=Ludacris&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ludacris&action=edit§ion=5)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|
[Thể loại](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i): [Sinh 1977](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1977) [Ludacris](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ludacris) [Diễn viên thế kỷ 21](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Di%E1%BB%85n_vi%C3%AAn_th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_21) [Nhân vật còn sống](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nh%C3%A2n_v%E1%BA%ADt_c%C3%B2n_s%E1%BB%91ng) [Diễn viên điện ảnh người Mỹ gốc Phi](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Di%E1%BB%85n_vi%C3%AAn_%C4%91i%E1%BB%87n_%E1%BA%A3nh_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%E1%BB%B9_g%E1%BB%91c_Phi) [Rapper người Mỹ gốc Phi](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Rapper_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%E1%BB%B9_g%E1%BB%91c_Phi) [Nhà sản xuất thu âm người Mỹ gốc Phi](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nh%C3%A0_s%E1%BA%A3n_xu%E1%BA%A5t_thu_%C3%A2m_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%E1%BB%B9_g%E1%BB%91c_Phi) [Nhà sản xuất thu âm nhạc hip hop người Mỹ](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nh%C3%A0_s%E1%BA%A3n_xu%E1%BA%A5t_thu_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c_hip_hop_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%E1%BB%B9&action=edit&redlink=1) [Nam diễn viên điện ảnh Mỹ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nam_di%E1%BB%85n_vi%C3%AAn_%C4%91i%E1%BB%87n_%E1%BA%A3nh_M%E1%BB%B9) [Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nam_di%E1%BB%85n_vi%C3%AAn_M%E1%BB%B9_th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_21) [Nam diễn viên truyền hình Mỹ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nam_di%E1%BB%85n_vi%C3%AAn_truy%E1%BB%81n_h%C3%ACnh_M%E1%BB%B9) [Nhà từ thiện Mỹ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nh%C3%A0_t%E1%BB%AB_thi%E1%BB%87n_M%E1%BB%B9) [Nam diễn viên lồng tiếng Mỹ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nam_di%E1%BB%85n_vi%C3%AAn_l%E1%BB%93ng_ti%E1%BA%BFng_M%E1%BB%B9) [Người đoạt giải Grammy](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%91o%E1%BA%A1t_gi%E1%BA%A3i_Grammy) [Người Mỹ gốc Anh](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%E1%BB%B9_g%E1%BB%91c_Anh) [Người Mỹ gốc Do Thái](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%E1%BB%B9_g%E1%BB%91c_Do_Th%C3%A1i) [Doanh nhân Mỹ thế kỷ 21](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Doanh_nh%C3%A2n_M%E1%BB%B9_th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_21) [Nam diễn viên người Mỹ gốc Phi](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nam_di%E1%BB%85n_vi%C3%AAn_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%E1%BB%B9_g%E1%BB%91c_Phi) [Nghệ sĩ của Def Jam Recordings](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ngh%E1%BB%87_s%C4%A9_c%E1%BB%A7a_Def_Jam_Recordings) [Doanh nhân thời trang Mỹ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Doanh_nh%C3%A2n_th%E1%BB%9Di_trang_M%E1%BB%B9)

X-Cache-Status: hit


markdown:
# Mosoaia
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Mosoaia|
|— Xã —|
|
|![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/73/Flag_of_Romania.svg/23px-Flag_of_Romania.svg.png)
[România](/wiki/Rom%C3%A2nia) [Hạt](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1t_c%E1%BB%A7a_Rom%C3%A2nia&action=edit&redlink=1) [Argeș](/w/index.php?title=Arge%C8%99_(h%E1%BA%A1t)&action=edit&redlink=1) [Moșoaia](https://www.wikidata.org/wiki/Q2534770) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [EET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_%C4%90%C3%B4ng_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/UTC%2B2)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [EEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8_%C4%90%C3%B4ng_%C3%82u)( [UTC+3](/wiki/UTC%2B3)) **Mosoaia** là một [xã](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Rom%C3%A2nia) thuộc hạt [Argeș](/w/index.php?title=Arge%C8%99_(h%E1%BA%A1t)&action=edit&redlink=1), [România](/wiki/Rom%C3%A2nia). Dân số thời điểm năm 2002 là 4323 người. [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Mosoaia&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mosoaia&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Communes of Romania”](http://www.statoids.com/yro.html)(bằng tiếng Anh). statoids.com. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2012.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Mosoaia&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mosoaia&action=edit§ion=2)]
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Mosoaia&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mosoaia&action=edit§ion=3)] [“Geonames Database”](http://geonames.nga.mil/ggmagaz/). [Cơ quan Tình báo Địa không gian Quốc gia](/w/index.php?title=C%C6%A1_quan_T%C3%ACnh_b%C3%A1o_%C4%90%E1%BB%8Ba_kh%C3%B4ng_gian_Qu%E1%BB%91c_gia&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2011.


markdown:
# Sangha, Burkina Faso
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Sangha|
|— Tổng —|
|
|![]()
Sangha, Burkina Faso ở trong tỉnh
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/31/Flag_of_Burkina_Faso.svg/23px-Flag_of_Burkina_Faso.svg.png)
[Burkina Faso](/wiki/Burkina_Faso) [Tỉnh](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Burkina_Faso&action=edit&redlink=1) [Tỉnh Koulpélogo](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_Koulp%C3%A9logo&action=edit&redlink=1) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [UTC+0](/wiki/UTC%2B0)) **Sangha** là một [tổng](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Burkina_Faso&action=edit&redlink=1) của [tỉnh Koulpélogo](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_Koulp%C3%A9logo&action=edit&redlink=1) ở phía đông [Burkina Faso](/wiki/Burkina_Faso). Thủ phủ của tổng này là thị xã Sangha. Theo điều tra dân số năm 1996, tổng này có dân số 53.621 người . [1]
## Các thị xã và các làng[
[sửa](/w/index.php?title=Sangha,_Burkina_Faso&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sangha,_Burkina_Faso&action=edit§ion=1)] **Sangha**(8 536 dân) (thủ phủ) [Biguimnoghin](/w/index.php?title=Biguimnoghin&action=edit&redlink=1)(651 dân) [Dabodin](/w/index.php?title=Dabodin&action=edit&redlink=1)(633 dân) [Daboulga](/w/index.php?title=Daboulga&action=edit&redlink=1)(700 dân) [Dagomkom](/w/index.php?title=Dagomkom&action=edit&redlink=1)(1 828 dân) [Diougo](/w/index.php?title=Diougo&action=edit&redlink=1)(1 435 dân) [Ganzaga](/w/index.php?title=Ganzaga&action=edit&redlink=1)(636 dân) [Goghin, Koulpélogo](/w/index.php?title=Goghin,_Koulp%C3%A9logo&action=edit&redlink=1)(1 030 dân) [Gouadiga](/w/index.php?title=Gouadiga&action=edit&redlink=1)(1 028 dân) [Idani](/w/index.php?title=Idani&action=edit&redlink=1)(7 000 dân) [Kandoure](/w/index.php?title=Kandoure&action=edit&redlink=1)(515 dân) [Kaongo](/w/index.php?title=Kaongo&action=edit&redlink=1)(1 095 dân) [Kombilga](/w/index.php?title=Kombilga&action=edit&redlink=1)(2 783 dân) [Koyenga](/w/index.php?title=Koyenga&action=edit&redlink=1)(1 078 dân) [Longo](/w/index.php?title=Longo&action=edit&redlink=1)(2 546 dân) [Naba-Dabogo](/w/index.php?title=Naba-Dabogo&action=edit&redlink=1)(2 516 dân) [Ouedogo](/w/index.php?title=Ouedogo&action=edit&redlink=1)(1 293 dân) [Sangha-Peulh](/w/index.php?title=Sangha-Peulh&action=edit&redlink=1)(1 408 dân) [Sangha-Yarcé](/w/index.php?title=Sangha-Yarc%C3%A9&action=edit&redlink=1)(1 446 dân) [Sankanse](/w/index.php?title=Sankanse&action=edit&redlink=1)(1 104 dân) [Tabe](/w/index.php?title=Tabe_(Burkina)&action=edit&redlink=1)(1 343 dân) [Tampaologo](/w/index.php?title=Tampaologo&action=edit&redlink=1)(665 dân) [Tankoaga](/w/index.php?title=Tankoaga&action=edit&redlink=1)(2 864 dân) [Taram-Noaga](/w/index.php?title=Taram-Noaga&action=edit&redlink=1)(4 511 dân) [Yourga](/w/index.php?title=Yourga&action=edit&redlink=1)(1 296 dân) [Yourkoudghin](/w/index.php?title=Yourkoudghin&action=edit&redlink=1)(982 dân)


markdown:
*Tachina calliphon*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Tachina calliphon
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Diptera](/wiki/Ru%E1%BB%93i) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Tachinidae](/wiki/Tachinidae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Tachina](/wiki/Tachina) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **T. calliphon** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Tachina calliphon* * là một loài Tachina calliphon* [ruồi](/wiki/Ru%E1%BB%93i)trong họ [Tachinidae](/wiki/Tachinidae). [[1]](#cite_note-COL-1) [[2]](#cite_note-2)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Tachina_calliphon&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tachina_calliphon&action=edit§ion=1)] **Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.) (2011).** [^](#cite_ref-COL_1-0) [“Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.”](http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Tachina+calliphon/match/1). Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2014. [^](#cite_ref-2) [James E. O’Hara WORLD GENERA OF THE TACHINIDAE (DIPTERA) AND THEIR REGIONAL OCCURRENCE; Version 7; 10 december 2012](http://www.nadsdiptera.org/Tach/Genera/Gentach_ver7.pdf)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Tachina_calliphon&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tachina_calliphon&action=edit§ion=2)]
Dữ liệu liên quan tới
[tại](https://species.wikimedia.org/wiki/Tachina_calliphon) *Tachina calliphon* [Wikispecies](/wiki/Wikispecies)
Phương tiện liên quan tới
[tại](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Tachina_calliphon) *Tachina calliphon* [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)

X-Cache: cp1055 miss, cp1054 miss


markdown:
<< Giải thưởng thập niên 1900: 1900-1901-1902-1903-1904-1905-1906-1907-1908-1909 >>
Giải thưởng trao năm 1909.
Thể loại này hiện không có trang hay tập tin nào.

X-Cache: cp1068 miss, cp1054 miss


markdown:
# Thể loại:Sân bay Georgia
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Các trang trong thể loại “Sân bay Georgia”
Thể loại này gồm trang sau.
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
Thể loại này gồm trang sau.

X-Cache: cp1066 miss, cp1054 miss


markdown:
# Thủ khoa Nho học Việt Nam
[Thủ khoa Đại Việt](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_khoa_%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t&redirect=no)) **Thủ khoa nho học Việt Nam** (còn gọi là **Đình nguyên**) là những người đỗ cao nhất trong các [khoa thi](/w/index.php?title=Khoa_b%E1%BA%A3ng&action=edit&redlink=1) [nho học](/wiki/Nho_gi%C3%A1o) thời [phong kiến](/wiki/Phong_ki%E1%BA%BFn) ở [Đại Việt](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t) (còn gọi là **thủ khoa Đại Việt**, trong các triều đại [nhà Lý](/wiki/Nh%C3%A0_L%C3%BD), [nhà Trần](/wiki/Nh%C3%A0_Tr%E1%BA%A7n), [nhà Hồ](/wiki/Nh%C3%A0_H%E1%BB%93), [nhà Hậu Lê](/wiki/Nh%C3%A0_H%E1%BA%ADu_L%C3%AA), [nhà Mạc](/wiki/Nh%C3%A0_M%E1%BA%A1c)), và [Đại Nam](/wiki/T%C3%AAn_g%E1%BB%8Di_Vi%E1%BB%87t_Nam#.C4.90.E1.BA.A1i_Nam) của [nhà Nguyễn](/wiki/Nh%C3%A0_Nguy%E1%BB%85n) (còn gọi là **Đình nguyên thời Nguyễn**). Danh hiệu này không bao gồm các thủ khoa các kỳ thi tiến sĩ võ trong các triều đại Việt Nam và các kỳ thi Phật học thời nhà Lý.
Các khoa thi tiến sĩ nho học đầu tiên có tên là khoa thi Minh kinh bác học. Khoa thi Minh kinh bác học đầu tiên được mở ra dưới thời
[nhà Lý](/wiki/Nh%C3%A0_L%C3%BD) năm [1075](/wiki/1075), người đỗ đầu khoa thi này là [Lê Văn Thịnh](/wiki/L%C3%AA_V%C4%83n_Th%E1%BB%8Bnh). Đến thời [nhà Trần](/wiki/Nh%C3%A0_Tr%E1%BA%A7n), theo [Đại Việt Sử ký Toàn thư](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t_s%E1%BB%AD_k%C3%BD_to%C3%A0n_th%C6%B0) thì trong các năm [1232](/wiki/1232), [1239](/wiki/1239) có mở các kỳ thi Thái học sinh (tên gọi các khoa thi tiến sĩ nho học dưới triều nhà Trần và nhà Hồ).
## Mục lục
## Thủ khoa Đại Việt[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_khoa_Nho_h%E1%BB%8Dc_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_khoa_Nho_h%E1%BB%8Dc_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=1)]
Thủ khoa nho học Việt Nam, trước khi có danh hiệu
[tam khôi](/wiki/Tam_kh%C3%B4i) ( [trạng nguyên](/wiki/Tr%E1%BA%A1ng_nguy%C3%AAn), [bảng nhãn](/wiki/B%E1%BA%A3ng_nh%C3%A3n), [thám hoa](/wiki/Th%C3%A1m_hoa)) dành cho 3 vị trí đầu tiên từ đời vua [Trần Thái Tông](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Th%C3%A1i_T%C3%B4ng) (năm [1246](/wiki/1246) hoặc [1247](/wiki/1247)?), chưa có danh hiệu chính thức, tạm gọi họ là các thủ khoa Đại Việt. Hiện tại, thống kê theo các nguồn khác nhau có khoảng 9 người đỗ đầu trong các kỳ thi này. Một số tài liệu vẫn xếp 7 người trong số này (trừ Lưu Diễm và Vương Giát) vào danh sách các [trạng nguyên Việt Nam](/wiki/Tr%E1%BA%A1ng_nguy%C3%AAn_Vi%E1%BB%87t_Nam).
Thời nhà Hồ, quốc hiệu là
[Đại Ngu](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Ngu), nhưng vì thời gian tồn tại quá ngắn kẹp giữa quốc hiệu Đại Việt và chỉ tổ chức được 2 khoa thi Thái học sinh với 2 thủ khoa, nên có thể xếp chung vào nhóm thủ khoa Đại Việt.
Thời nhà Hậu Lê các khoa thi nho học được phân cấp thành 3 cấp từ thấp tới cao là:
[thi Hương](/wiki/Thi_H%C6%B0%C6%A1ng) (cấp địa phương), [thi Hội](/wiki/Thi_H%E1%BB%99i) (cấp quốc gia), [thi Đình](/wiki/Thi_%C4%90%C3%ACnh) (cấp quốc gia). Thủ khoa tiến sĩ nho học là người đỗ đầu kỳ thi Đình (Đình nguyên), là kỳ thi do nhà vua tổ chức cho các tân tiến sĩ đã đỗ trong kỳ thi Hội để chọn tam khôi và phân hạng tiến sĩ. (Việc phân hạng tiến sĩ thành 3 bậc: đệ nhất giáp (tam khôi), đệ nhị giáp, đệ tam giáp lần đầu tiên ở Việt Nam vào năm Kiến Trung thứ 8 (1232) đời vua [Trần Thái Tông](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Th%C3%A1i_T%C3%B4ng). đến nhà Hậu Lê năm 1484 niên hiệu [Hồng Đức](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1nh_T%C3%B4ng) thứ 15, [Lê Thánh Tông](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1nh_T%C3%B4ng) lập lại đặt thành: [tiến sĩ cập đệ](/wiki/Tam_kh%C3%B4i), [tiến sĩ xuất thân](/wiki/Ho%C3%A0ng_gi%C3%A1p) và [đồng tiến sĩ xuất thân](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_ti%E1%BA%BFn_s%C4%A9_xu%E1%BA%A5t_th%C3%A2n). ) Tuy vậy, trong cuốn [1] *,* [Lịch triều hiến chương loại chí](/wiki/L%E1%BB%8Bch_tri%E1%BB%81u_hi%E1%BA%BFn_ch%C6%B0%C6%A1ng_lo%E1%BA%A1i_ch%C3%AD) [Phan Huy Chú](/wiki/Phan_Huy_Ch%C3%BA)vẫn kể đến tên những thủ khoa của các kỳ [thi Hội](/wiki/Thi_H%E1%BB%99i)vào trong phần **số người đỗ các khoa**, mục *khoa mục chí*.
### Danh sách các thủ khoa Đại Việt tiền trạng nguyên[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_khoa_Nho_h%E1%BB%8Dc_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_khoa_Nho_h%E1%BB%8Dc_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=2)]
Dưới đây là danh sách chỉ bao gồm những thủ khoa Đại Việt trước khi có danh hiệu
[trạng nguyên](/wiki/Tr%E1%BA%A1ng_nguy%C3%AAn) chính thức.
|Thứ tự||Tên||Năm sinh
|
năm mất
|Quê||Năm đỗ||Đời vua||Ghi chú|
|1||
|[1038](/wiki/1038)?-? [Bắc Ninh](/wiki/B%E1%BA%AFc_Ninh) [1075](/wiki/1075) [Mạc Hiển Tích](/wiki/M%E1%BA%A1c_Hi%E1%BB%83n_T%C3%ADch) [Hải Dương](/wiki/H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng) [1086](/wiki/1086) [Bùi Quốc Khái](/wiki/B%C3%B9i_Qu%E1%BB%91c_Kh%C3%A1i) [1185](/wiki/1185) [Nguyễn Công Bình](/w/index.php?title=Nguy%E1%BB%85n_C%C3%B4ng_B%C3%ACnh&action=edit&redlink=1) [[2]](#cite_note-No-2) [Vĩnh Phúc](/wiki/V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc) [1213](/wiki/1213) [Trương Hanh](/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Hanh) [1232](/wiki/1232) [Lưu Diễm](/wiki/L%C6%B0u_Di%E1%BB%85m) [Nguyễn Quan Quang](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Quan_Quang) [[2]](#cite_note-No-2) [Bắc Ninh](/wiki/B%E1%BA%AFc_Ninh) [Lưu Miễn](/wiki/L%C6%B0u_Mi%E1%BB%85n) [1239](/wiki/1239) [Vương Giát](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_Gi%C3%A1t)
### Trạng nguyên Việt Nam[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_khoa_Nho_h%E1%BB%8Dc_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_khoa_Nho_h%E1%BB%8Dc_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=3)]
Từ khi có danh hiệu tam khôi (
[trạng nguyên](/wiki/Tr%E1%BA%A1ng_nguy%C3%AAn), [bảng nhãn](/wiki/B%E1%BA%A3ng_nh%C3%A3n), [thám hoa](/wiki/Th%C3%A1m_hoa)) vào đời vua [Trần Thái Tông](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Th%C3%A1i_T%C3%B4ng)), thì các thủ khoa Đại Việt được chính thức gọi là [Trạng nguyên](/wiki/Tr%E1%BA%A1ng_nguy%C3%AAn) (Trạng nguyên Việt Nam cũng chính là Đình nguyên tức thủ khoa Đại Việt). Tuy vậy, không phải mọi khoa thi đều có trạng nguyên nên thủ khoa Đại Việt không hoàn toàn đồng nhất với [Trạng nguyên Việt Nam](/wiki/Tr%E1%BA%A1ng_nguy%C3%AAn_Vi%E1%BB%87t_Nam).
Theo một số tài liệu, trong đó có cuốn
*Những ông nghè ông cống triều Nguyễn* của Bùi Hạnh Cẩn, Nguyễn Loan và Lan Phương, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, 1995, dựa vào hai công trình *Các nhà khoa bảng Việt Nam*, Nhà xuất bản Văn hóa, 1993 và *Quốc triều hương khoa lục*, Nhà xuất bản TP HCM, 1993 thì từ khi bắt đầu mở khoa thi (1075) đến khi chấm dứt (khoa thi cuối cùng tổ chức năm 1919), tổng cộng có 184 khoa thi với 2.785 vị đỗ đại khoa (đỗ tiến sĩ và tính cả phó bảng), trong đó có 56 trạng nguyên (bao gồm cả 7 vị trong danh sách trên và 49 [trạng nguyên](/wiki/Tr%E1%BA%A1ng_nguy%C3%AAn_Vi%E1%BB%87t_Nam) chính thức).
Tuy nhiên, tác giả Vũ Xuân Thảo trong bài
*Vài số liệu, tư liệu chưa chính xác trong cuốn "Những ông nghè ông cống triều Nguyễn"* đăng trên tạp chí *Xưa và Nay* số 67, tháng 9 năm 1999 đã cho rằng con số trên không chính xác. Theo ông thì từ năm 1075 đến năm 1919 có tổng cộng có 185 khoa thi với 2.898 vị đỗ đại khoa (tính từ phó bảng trở lên), trong đó chỉ có 47 trạng nguyên. Cũng theo tác giả này thì trạng nguyên đầu tiên là Nguyễn Quan Quang, đỗ khoa Bính Ngọ (1246), nhưng trong chính sử không thấy ghi chép là năm 1246 có mở kỳ thi nào.
## Đình nguyên nhà Nguyễn[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_khoa_Nho_h%E1%BB%8Dc_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_khoa_Nho_h%E1%BB%8Dc_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=4)]
Đến thời
[nhà Nguyễn](/wiki/Nh%C3%A0_Nguy%E1%BB%85n), Đại Việt được đổi tên thành Việt Nam, sau đó lại đổi thành Đại Nam. Các kỳ thi tiến sĩ nho học thời Nguyễn chỉ bắt đầu từ năm [Minh Mạng](/wiki/Minh_M%E1%BA%A1ng) khi quốc hiệu Việt Nam đã được đổi thành [Đại Nam](/wiki/T%C3%AAn_g%E1%BB%8Di_Vi%E1%BB%87t_Nam#.C4.90.E1.BA.A1i_Nam). Với dụng ý tập trung quyền lực độc tôn vào [hoàng đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF), [Gia Long](/wiki/Gia_Long) đặt ra lệ tứ bất, trong đó tại [kỳ thi Đình](/wiki/Thi_%C4%90%C3%ACnh) không lấy [trạng nguyên](/wiki/Tr%E1%BA%A1ng_nguy%C3%AAn) nên những người đỗ cao nhất chỉ được ban tới [bảng nhãn](/wiki/B%E1%BA%A3ng_nh%C3%A3n) hay thấp hơn. Mặc dù, tất cả các kỳ thi tiến sĩ nho học thời nhà nguyễn đều là các khoa thi Hội (nhà Nguyễn không tổ chức thi Đình), nhưng các thủ khoa thời Nguyễn vẫn được gọi là Đình nguyên. Vì tuy không tổ chức một kỳ thi Đình chung cuộc sau kỳ thi Hội, như các bài thi Hội của các tân tiến sĩ được các vị vua xem xét chấm chung cuộc.
## Danh sách thủ khoa nho học Việt Nam[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_khoa_Nho_h%E1%BB%8Dc_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_khoa_Nho_h%E1%BB%8Dc_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=5)]
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_khoa_Nho_h%E1%BB%8Dc_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_khoa_Nho_h%E1%BB%8Dc_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=6)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_khoa_Nho_h%E1%BB%8Dc_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_khoa_Nho_h%E1%BB%8Dc_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=7)]
## Tài liệu tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_khoa_Nho_h%E1%BB%8Dc_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_khoa_Nho_h%E1%BB%8Dc_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=8)]
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_khoa_Nho_h%E1%BB%8Dc_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_khoa_Nho_h%E1%BB%8Dc_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=9)] **Lịch triều hiến chương loại chí, Phan Huy Chú, tập 2, khoa mục chí, trang 151, 159.** [^](#cite_ref-1)
- ^
**a** [Không thấy ghi trong chính sử](#cite_ref-No_2-1) **ă** [^](#cite_ref-3) *của* [Lịch triều hiến chương loại chí](/wiki/L%E1%BB%8Bch_tri%E1%BB%81u_hi%E1%BA%BFn_ch%C6%B0%C6%A1ng_lo%E1%BA%A1i_ch%C3%AD) [Phan Huy Chú](/wiki/Phan_Huy_Ch%C3%BA), quyển XXVIII, Khoa mục chí, trang 36-46. [^](#cite_ref-4) *của* [Quốc triều khoa bảng lục](/wiki/Qu%E1%BB%91c_tri%E1%BB%81u_khoa_b%E1%BA%A3ng_l%E1%BB%A5c) [Cao Xuân Dục](/wiki/Cao_Xu%C3%A2n_D%E1%BB%A5c) [^](#cite_ref-5) [Văn khắc bia tiến sĩ Văn Miếu Thăng Long](http://www.hannom.org.vn/default.asp?CatID=564) [^](#cite_ref-6) [Văn khắc bia tiến sĩ Văn Thánh Miếu Huế](http://www.hannom.org.vn/default.asp?CatID=562) [^](#cite_ref-7) [Bia số 1 Văn miếu Bắc Ninh: Văn bia đề danh tiến sĩ quê ở Kinh Bắc các khoa thi từ năm Ất Mão (1075) đến năm Kỷ Sửu (1469).](http://www.hannom.org.vn/default.asp?CatID=560)
|
|
|
||
||
|
|
|

X-Cache: cp1067 miss, cp1054 miss


markdown:
# Vương quốc León
|Kingdom of Leon|
|Reino de León/ Reinu de Llión|
|
|
910–1301 ![]()
|
|
![]()
|Quốc kỳ||Quốc huy|
|
|
The Kingdom of León (yellow) in 1037.
|
|Thủ đô |
|**Ngôn ngữ** [Latin](/wiki/Latinh), [Leonese](/w/index.php?title=Leonese_Language&action=edit&redlink=1) Spanish, [[1]](#cite_note-1) [Galician](/w/index.php?title=Galician_language&action=edit&redlink=1)and maybe [Mozarabic](/w/index.php?title=Mozarabic&action=edit&redlink=1). **Tôn giáo** [Kitô giáo](/wiki/Kit%C3%B4_gi%C3%A1o)( [Công giáo Rôma](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_R%C3%B4ma)), [Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o), và [Do Thái giáo](/wiki/Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o). **Chính quyền** [Monarchy](/w/index.php?title=Monarchy&action=edit&redlink=1) **Lịch sử** [Disestablished](/w/index.php?title=War_of_the_Spanish_Succession&action=edit&redlink=1) **Vương quốc León** là một vương quốc độc lập nằm ở phía tây bắc của [bán đảo Iberia](/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_Iberia). Vương quốc này được thành lập năm 910 khi quốc vương của xứ [Asturias](/wiki/Asturias) là Alfonso III chia vương quốc cho 3 con trai: Fruela II (Asturias),García I (León), Ordoño II (Galicia). Con trai cả của ông, García đã chủ động chuyển kinh đô của họ từ [Oviedo](/wiki/Oviedo) tới thành phố [León](/wiki/Le%C3%B3n,_T%C3%A2y_Ban_Nha). [Xứ Bồ Đào Nha](/w/index.php?title=X%E1%BB%A9_B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha&action=edit&redlink=1) tách ra để trở thành [Vương quốc Bồ Đào Nha](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha) độc lập năm 1139, về phía đông, phần nội địa của León bị sáp nhập vào [Vương quốc Castilla](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Castilla) năm 1230.
Từ 1296-1301, Vương quốc León lại giành được độc lập và sau khi tái hợp với Castilla thì León vẫn là một vương quốc cho đến năm 1833, sau này trở thành một phần của đất nước
[Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha) thống nhất. Đến ngày 30 tháng 11 năm 1833, Vương quốc León được xem là một trong những vùng của Tây Ban Nha và được chia thành các tỉnh [León](/wiki/Le%C3%B3n_(t%E1%BB%89nh)), [Zamora](/wiki/Zamora_(t%E1%BB%89nh)) và [Salamanca](/wiki/Salamanca_(t%E1%BB%89nh)). Năm 1978, León đã được bao gồm sáu tỉnh từ Castilla cũ trong Cộng đồng tự trị Castile và León.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Le%C3%B3n&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Le%C3%B3n&action=edit§ion=1)] **Menéndez Pidal, Ramón. "El Dialecto Leonés" pages 33–37.1906** [^](#cite_ref-1)
## Liên kết[
[sửa](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Le%C3%B3n&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Le%C3%B3n&action=edit§ion=2)] ["History of the Kingdom of León"](http://leonreal.es/index.php?lang=en) [R.A. Fletcher,](http://libro.uca.edu/ekl/ekl.htm): Chapter 1 gives the cultural context of earlier and 12th century León. *The Episcopate in the Kingdom of León in the Twelfth Century* ["A brief explanation about the modern Leonese Country regionalism"](http://elespacioneutro.blogspirit.com/list/een_in_english/texts_in_english_lan.html)

X-Cache: cp1065 hit/1, cp1054 miss


markdown:
*Wyethia helenioides*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Wyethia helenioides
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Eudicots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m_th%E1%BA%ADt_s%E1%BB%B1) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Asterales](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%BAc) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Asteraceae](/wiki/H%E1%BB%8D_C%C3%BAc) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Wyethia](/wiki/Wyethia) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **W. helenioides** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Wyethia helenioides*
(DC.) Nutt., 1840
* là một loài Wyethia helenioides* [thực vật có hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa)trong [họ Cúc](/wiki/H%E1%BB%8D_C%C3%BAc). Loài này được (DC.) Nutt. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1840. [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Wyethia_helenioides&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Wyethia_helenioides&action=edit§ion=1)] **The Plant List (2010).** [^](#cite_ref-1) [“](http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-30077). Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2013. *Wyethia helenioides*”
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Wyethia_helenioides&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Wyethia_helenioides&action=edit§ion=2)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|![]()
|
| có thông tin sinh học về


markdown:
Phương thức sản xuất là gì?
Phương thức sx:Là cách thức tiến hành sx của cải vật chất trong 1 thời gian nhất định trong lịch sử xã ội loài người.
cấu trúc:
Phương thức sx bao gồm 2 mặt: Lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất.
LLSX:Là mối quan hệ giữa con người với thế giới tự nhiên trong quá trình sản xuất.LLSX bao gồm tư liệu sản xuất và người lao động.
-Người lao động với tư cách là chủ thể của sản xuất vật chất , tác động vào đối tượng lao động để tạo ra của cải vật chất, sáng tạo ra công cụ lao động. Với ý nghĩa đó người lao động là nhân tố hàng đầu của LLSX.
-Công cụ lao động là nhân tố quan trọng của LLSX.
QHSX:Là mối quan hệ giữa người với người trong quá trình sản xuất vật chất, bao gồm các mối quan hệ sở hữu đối với tư liệu sản xuất, quan hệ trong tổ chức và quản lí sản xuất, quan hệ trong phân phối sản phẩm sản xuất ra.
## Phương thức sản xuất là gì
2.8K 0

WARC-Truncated: length

Set-Cookie: laravel_session=6aD1SPDKasDeksPKVuFZAH85XRbDNNJ8koqvbLz1; expires=Sat, 27-Aug-2016 10:55:40 GMT; Max-Age=3600; path=/; HttpOnly

Connection: Close

X-Powered-By: wp

Server: nginx

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=utf-8