text:
(VHGD) – Einstein, được ví như “bộ óc thế kỷ”, cho rằng mình không thông minh hơn người thường và rằng thông minh không phải là yếu tố quyết định cho thành công, mà sự tò mò thiêng liêng (die heilige Neugier) mới là yếu tố quyết định. Einstein đương thời nói: “Tôi không có sự thông minh đặc biệt nào, tôi chỉ tò mò một cách đam mê” và “Quan trọng là người ta không ngừng hỏi”.
Chúng ta hãy nghe ông trả lời khi được hỏi vì sao ông đã tìm thấy thuyết tương đối: “Nếu tự hỏi từ đâu tôi đã thiết lập nên lý thuyết tương đối, thì câu trả lời dường như nằm ở điều sau đây: người lớn bình thường hầu như không suy nghĩ về những vấn đề thời gian và không gian. Anh ta nghĩ rằng mình đã làm điều đó từ nhỏ rồi. Tôi ngược lại phát triển chậm về mặt trí tuệ đến nỗi tôi bắt đầu ngạc nhiên về không gian và thời gian khi tôi đã lớn rồi. Một cách tự nhiên, tôi đã thâm nhập vào toàn bộ vấn đề sâu hơn những đứa trẻ có năng khiếu phát triển bình thường khác.”
Ông trả lời người bạn Bucky của gia đình khi ông này hỏi về sự thông minh: “Tôi không thông minh hơn người thường nào. Tôi đơn giản chỉ tò mò hơn một người trung bình, và tôi không bỏ cuộc trước một vấn đề cho đến khi tôi tìm được giải đáp. […] Ông có thể xem tôi là kiên nhẫn hơn những người trung bình trong việc theo đuổi các bài toán. […] Không phải thông minh hơn là quan trọng, mà tò mò hơn và có lẽ kiên nhẫn hơn trong vấn đề tìm giải đáp cho một bài toán.”
Nhiều người khác có thể có chỉ số thông minh hơn Einstein nhiều. Họ có thể suy nghĩ nhanh hơn, phát triển nhanh hơn, có thể là ‘thần đồng’. Khi có người muốn điều tra về sự thông minh di truyền trong dòng họ ông, Einstein đã trả lời ngay: “…Ngoài ra tôi biết chắc rằng bản thân tôi không có một sự thông minh nào đặc biệt. Óc tò mò, sự đam mê và sự kiên nhẫn một cách bướng bỉnh, cộng với sự tự phê bình, đã đưa tôi đến những suy nghĩ của tôi. Tôi không có một sức mạnh tư duy đặc biệt mạnh (‘cơ bắp não’) nào, dù chỉ trong mức độ khiêm tốn. Nhiều người có thứ đó nhiều hơn nhiều mà không mang lại một cái gì đáng để ngạc nhiên.”
Trong chuyến đi Mỹ năm 1921, tại Boston, ông được đưa cho bảng câu hỏi Edison để trả lời để người ta xem ông trả lời đúng đến đâu như một trắc nghiệm thông minh. Đến câu hỏi về vận tốc âm thanh ông trả lời: “Điều đó tôi không biết. Tôi không muốn làm nặng nề trí nhớ của tôi với những sự kiện như thế, những thứ mà tôi có thể tìm thấy dễ dàng trong bất cứ tự điển bách khoa nào.” Ông cũng không đồng ý với quan điểm của Edison cho rằng kiến thức quan trọng hơn giáo dục đại học. Ông trả lời: “Đối với con người, kiến thức không quan trọng lắm.
Để có kiến thức con người không cần đến đại học. Cái đó người ta có thể học từ sách. Giá trị của giáo dục đại học không nằm ở chỗ học thuộc lòng thật nhiều kiến thức mà ở chỗ tập luyện tư duy, cái mà người ta không bao giờ học được từ sách giáo khoa.” Nghiêm trọng nhất đối với ông là khi “trường học chủ yếu dùng những phương tiện gây sợ hãi, cưỡng bách và chuyên chính giả tạo. Phương pháp đó huỷ diệt tình cảm lành mạnh của sự sống, sự chân thật và sự tự tin của học trò. Nó tạo ra một loại thứ dân ngoan ngoãn.” Con người không thể bị xem như một công cụ chết.
Một người trẻ khi rời trường học không nên là một chuyên viên mà là một “nhân cách hài hoà”, một “cá nhân biết tự tư duy và hành động”, nắm vững những phương pháp khoa học của ngành mình để có thể thích nghi một cách sáng tạo với mọi thay đổi, tiến bộ, hơn là chỉ được đào tạo bằng sự tích luỹ kiến thức. “Sự phát triển khả năng tổng quát nhằm tư duy và phán đoán tự lập nên luôn luôn được đặt lên hàng đầu chứ không phải sự tích luỹ của kiến thức chuyên môn”.
Hệ thống cạnh tranh, sự chuyên môn hoá quá sớm, gánh nặng của nội dung học, của hệ thống điểm là những thứ đe doạ khả năng tư duy và phán đoán tự lập của học sinh, dẫn đến sự hời hợt và “vô văn hoá” (Kulturlosigkeit). “Khắp nơi, sự siêng năng đắc lực, sự thành công được tôn sùng chứ không phải giá trị của sự việc và con người theo quan điểm của cứu cánh đạo đức của nhân loại. Thêm vào đó là ảnh hưởng rất tai hại về mặt đạo đức của cuộc chiến đấu kinh tế không khoan nhượng.” Einstein cho rằng tệ nạn xấu nhất của chủ nghĩa tư bản là “làm què quặt cá nhân…Cả hệ thống giáo dục chúng ta đau khổ vì tệ nạn này.
Một thái độ cạnh tranh quá đáng được khắc sâu vào sinh viên, anh ta được huấn luyện để tôn thờ sự thành công hám lợi như một sự chuẩn bị cho sự nghiệp tương lai.” Đạo đức đối với ông là tiêu chuẩn hàng đầu: “Một tính cách tốt và vững vàng có giá trị hơn khả năng hiểu biết và sự uyên bác”. Nền tảng của tất cả mọi giá trị của con người là đạo đức. “Mục tiêu (của nhà trường) phải là sự đào tạo nên những cá nhân tự hành động và tư duy nhưng biết nhìn thấy trong việc phục vụ xã hội nhiệm vụ cao cả nhất của cuộc đời.”
Einstein chứng kiến trong thế kỷ 20 vô số cá nhân phải chịu số phận nghiệt ngã trước sự khước từ của xã hội, của số đông, của chính quyền đại diện họ. Chính số đông đã để mình chịu khuất phục dễ dàng trước các quyền lực chính trị, để đẩy nhau vào nỗi bất hạnh, trong khi “một số ít người không tham gia vào cách suy nghĩ thô bạo của số đông, vẫn sống theo lý tưởng tình yêu con người, không bị ảnh hưởng bởi những đam mê của họ, thì phải chịu một số phận bi thảm: họ bị ném ra khỏi xã hội và bị đối xử như những kẻ bị hủi nếu họ không chịu làm những hành động mà lương tâm họ chống lại, và im lặng hèn nhát về những gì họ thấy và cảm nhận.”
Trong quan hệ giữa cộng đồng và cá nhân, Einstein đặt nặng vai trò của cá nhân: “Bởi vì tất cả những gì vĩ đại và cao cả đều được tạo ra bởi cá nhân trong sự phấn đấu tự do.” Chính cá nhân tạo ra tài sản văn hoá cho nhân loại. Ông nói: “Có thể dễ dàng nhận thấy rằng tất cả những tài sản vật chất, tinh thần và đạo đức mà chúng ta nhận được từ xã hội xuất phát từ những nhân cách đơn lẻ qua vô số thế hệ.[…]
Chỉ cá nhân đơn lẻ mới tư duy và qua đó mới tạo ra những giá trị mới cho xã hội.” Ông diễn tả trong “Thế giới quan của tôi”: “Chỉ cá nhân riêng lẻ mới có thể tư duy và qua đó tạo ra những giá trị mới, tạo ra cả những tiêu chuẩn đạo đức mới mà dựa theo đó cuộc sống của cộng đồng phát triển. Không có những cá nhân sáng tạo, tự biết tư duy và phán đoán thì khó hình dung một sự phát triển cao của cộng đồng cũng như khó hình dung sự phát triển của các cá nhân riêng lẻ mà không có miếng đất nuôi dưỡng của cộng đồng.
Một xã hội lành mạnh được gắn liền với tính tự chủ của các cá nhân cũng như với sự gắn bó xã hội sâu sắc của họ. Người ta nói một cách chính đáng rằng chính nền văn hoá Hy lạp-Châu Âu-Mỹ, đặc biệt tinh hoa văn hoá của thời Phục Hưng Ý, cái đã chấm dứt giai đoạn trì trệ của thời trung cổ ở châu Âu, là dựa lên sự giải phóng và sự tách biệt tương đối của cá nhân.” Sự sản xuất hàng loạt những con người giống nhau sẽ không làm giàu mà làm nghèo đi xã hội: “Một xã hội của những cá nhân được tiêu chuẩn hoá không có sắc thái và mục tiêu riêng sẽ là một xã hội nghèo nàn mất khả năng phát triển”.
Không có đầy đủ tự do, đủ lượng khoan dung của xã hội, bắt đầu từ nhà trường, thì không thể có những nhân cách vượt trội để làm giàu cho xã hội. Có lẽ bao nhiêu tài năng đã bị mai một hoặc biến dạng trên con đường họ phải đi qua, nếu các tài năng không đủ mạnh để giữ vững cho mình một loại tự do thứ hai – tự do nội tâm – để tiếp tục phát triển đến đích: “Để phát triển khoa học và hoạt động sáng tạo nói chung cần phải có một thứ tự do khác, người ta có thể gọi là tự do nội tâm. Đó là cái tự do của tinh thần thể hiện qua sự độc lập của tư duy trước các trói buộc của thành kiến, của quyền lực và xã hội, cũng như trước những trói buộc của suy nghĩ lệ thường và thói quen không phê phán.
Tự do nội tâm này là một món quà hiếm có của thiên nhiên ban cho và là một mục tiêu đáng giá cho cá nhân. Cộng đồng cũng có thể đóng góp rất nhiều vào việc giáo dục tự do nội tâm này, bằng cách cộng đồng ít nhất không ngăn cản sự phát triển của nó. Trường học, bằng ảnh hưởng gia trưởng và bằng gánh nặng trí óc thái quá cho những cá nhân trẻ, có thể ngăn cản sự phát triển của tự do nội tâm, hoặc ngược lại bằng khuyến khích tư duy độc lập, sẽ tạo thuận lợi cho nó. Chỉ khi tự do nội tâm và tự do bên ngoài được vun xới một cách có ý thức và lâu dài thì mới có được điều kiện cho sự phát triển tinh thần, cho sự hoàn thiện và cải thiện đời sống nội tâm và bề ngoài”.
Nếu Comenius, một nhà sư phạm nổi tiếng thế kỷ 17, đã có những lời nói như một bản tuyên ngôn của giáo dục đứng hẳn về phía học sinh: “Bản chất con người là tự do, yêu quyền tự quyết và ghét bắt buộc. Cho nên nó muốn được chỉ đường đến nơi nó phát triển, và không phải bị kéo đi, đẩy đi, hay ép buộc” thì Einstein chính là hiện thân cao nhất, rõ nét nhất của bản chất yêu tự do sâu sắc đó của con người.
Phải có đầy đủ tự do, con người mới ý thức được cái khao khát từ bên trong nội tâm của nó và mới sáng tạo được những giá trị bền vững cho xã hội. Einstein ý thức được “sứ mệnh” (Berufung) vật lý của mình vào lúc áp lực của bộ máy giáo dục lên ông giảm đi, nghĩa là khi tìm lại nhiều tự do hơn để tự ý thức: “ Khi dọn về Aarau ở Thuỵ Sĩ năm 1896 và vào trường đại học bách khoa kỹ thuật, tôi lần đầu tiên mới ý thức rằng tôi không thích như thế nào cách nhồi nhét và học thuộc lòng, cách dạy của môn toán. Tôi tin rằng sở thích vật lý của tôi hình thành vào thời điểm này.”
Điều đó nói lên rằng khi có đủ tự do, bớt chịu áp lực hàng ngày của chế độ học nhồi nhét thuộc lòng, ông bắt đầu sáng tạo một cách ý thức. Chính trong thời gian tại Sở sáng chế ở Bern, không bị áp lực và sự lôi cuốn của bộ máy hàn lâm, ông mới có đủ sự yên tĩnh và bình tĩnh để phát triển, kiến tạo những ý tưởng mới của ông. Ông không bị nhiễu bởi vô số ý tưởng thường xuyên xâm chiếm của bộ máy hàn lâm có thể làm cho người ta chỉ “thấy cây mà chẳng thấy rừng”.
Chúng ta nhớ lại những bộ óc toán học hạng nặng như Hilbert, Minkowski của đại học Göttingen đã theo dõi và nghiên cứu đề tài điện động lực học của các vật thể chuyển động một cách hệ thống chỉ vài năm trước Einstein nhưng không tìm thấy dấu vết của thuyết tương đối. Mặc dù thuyết tương đối hẹp đã “nằm trong không khí” nhưng chưa ai trong bộ máy hàn lâm phát hiện ra.
Einstein không chỉ suy nghĩ một lúc về một, mà về ba đề tài lớn nhất của thời đại. Chỉ có thể được như thế khi một người có được sự độc lập cần thiết làm tiền đề, không phải bị bắt buộc chạy theo “thành tích chiều ngang” để giữ được cái ghế hay hy vọng được tiến thân. Ông nói: “Bởi vì nghề nghiệp hàn lâm đặt một người nghiên cứu trẻ vào một loại tình huống bắt buộc là phải sản xuất các bài nghiên cứu khoa học với số lượng gây ấn tượng – một sự cám dỗ dẫn đến sự hời hợt mà chỉ có những cá tính mạnh mới có khả năng cưỡng lại được.”
Mọi áp lực có tác dụng làm hại cho sự phát triển. “Trong thời học của tôi, ngay khi ngày thi được công bố, tôi bị dồn vào một áp lực đến nỗi tôi có cảm giác tôi không phải bước vào một kỳ thi mà bước lên một đoạn đầu đài.” Nhân danh thi cử, sinh viên bị bắt buộc phải học thuộc lòng quá nhiều thứ không cần thiết. “Trí óc của tôi sau những kỳ thi (cử nhân) hoàn toàn bị tắt nghẽn một thời gian cho hoạt động nghiên cứu và phân tích khoa học. Khả năng trí óc của tôi hoàn toàn bị cạn kiệt, bởi vì tôi phải học thuộc lòng những thông tin vô bổ.” Sau một năm ông mới bắt đầu lại công việc khoa học.
Giáng sinh năm 1917 tờ Berliner Tageblatt đăng một bài báo của Einstein, tựa đề “Cơn ác mộng”. Thi cử đối với ông là ác mộng. Ông đã đề nghị xoá bỏ các kỳ thi tú tài, vì nó vô ích và có hại. Khi thầy cô đã biết học lực của một học sinh trong nhiều năm liền thì không cần thiết phải thi nữa, để khỏi gây sự sợ hãi trong học sinh và để học sinh khỏi phải học thuộc lòng một số lượng quá lớn những nội dung chỉ để trả bài.
Trong đời thường chúng ta cũng đã từng có những giây phút giống như thế: khi trở về với tự do, với chính mình, chúng ta mới thấy những ý tưởng sáng tạo được hình thành trong không gian rộng lớn và lắng đọng, mới thấy mình có những khao khát mà mình có lẽ chưa biết đến. Van Gogh là người mà hàng triệu người trên thế giới ngưỡng mộ các tác phẩm tranh ấn tượng của ông nhưng có lẽ ít ai biết rằng, ông trước nhất là một người thất bại, một ‘Versager’, năm năm sống lang bạt không một nơi cố định, không tiền để sống.
Vào tháng 7 năm 1880, khi xuống đến tột cùng của nỗi thất vọng sau khi làm đủ nghề nhưng đều thất bại, không được xã hội chấp nhận, trong những giờ phản tỉnh khi trở lại với chính mình, ông mới sực tỉnh thấy mình là con người của hội hoạ. Ông liền cầm bút lên để vẽ, vẽ về cuộc đời, để thoả mãn một tình yêu mãnh liệt với cuộc đời trong trái tim ông. Ông hồi sinh như cây khô gặp nước.
Cái gì làm cho ngục tù mà ông đang sống trong đó biến mất? Đó là “Mỗi một tình yêu sâu sắc và đích thực. Là người bạn, anh em và yêu mến – cái đó mở cửa ngục tù với sức mạnh vô biên, huyền bí. Ai không có điều đó, người đó vẫn ở trong cõi chết”. Ông vẽ một mạch tám năm liền cho đến khi ngã xuống một cách bi thảm.
Nếu Van Gogh là một nghệ sĩ vẽ cuộc đời bằng hình ảnh và màu sắc, vì một tình yêu sâu đậm đối với cuộc đời, thì Einstein là một nghệ sĩ vẽ vũ trụ bằng khái niệm, công thức, nguyên lý, vì một tình yêu sâu đậm đối với vũ trụ. Nếu đối với Van Gogh, ai không có tình yêu đích thực người đó như sống trong thế giới đã chết, thì đối với Einstein, ai không biết rằng cái đẹp nhất là cái bí ẩn nhất của tạo hóa, nếu ai “không còn khả năng ngạc nhiên, sửng sốt trước nó, người đó coi như đã chết, ánh mắt đã tắt lịm đi.”
Cả hai người đều cần tự do như không gian rộng mở để mộng tưởng của nghệ thuật bay bổng. Không có tự do, tài năng họ sẽ tàn lụn. Cả hai đã vượt lên khỏi cuộc đời. Hai ông không còn biết sợ hãi trước bất cứ cái gì của cuộc đời, kể cả trước “cọp và tê giác”, như một chương trong Đạo Đức Kinh của Lão tử (Sự sống và Cái chết). Van Gogh tin vào câu nói “Ai muốn giữ cuộc đời mình, người đó sẽ đánh mất nó. Ai mất đời mình vì một cuộc đời cao hơn, người đó sẽ giữ được nó” và đã sống như thế: ông đánh mất cuộc đời của mình, để rồi được một cuộc đời cao cả hơn. Einstein cũng sống như thế, ông không bám víu vào một cuộc đời hàn lâm, dám chấp nhận cuộc sống bên lề, để rồi cuối cùng ông đạt đến một cuộc đời cao cả hơn.
Einstein là một con người tự do và tự lập. Mười lăm tuổi ông đã tự ý bỏ trường và bỏ nước ra đi trước sự thất kinh của bố mẹ. Mười sáu tuổi ông đã nghĩ mình sẽ là một nhà vật lý lý thuyết. Nhưng sau một thời gian vào đại học ông thấy mình không phải là sinh viên giỏi, có lúc nghĩ đến việc nối nghiệp bố đi xây dựnng các nhà máy điện. Ông đã từng đi thăm các nhà máy điện của bố xây ở Bắc Ý. Ông đã đăng ký học những môn phụ thống kê và quản trị kinh doanh để chuẩn bị có thể bước vào nghề kinh doanh.
Chính những kiến thức về thống kê sau này đã được ông đem sử dụng vào việc giải thích các định luật chuyển động Brown và thuyết lượng tử năm 1905, thay vì vào việc kinh doanh. Ông cũng tính đến việc làm nhà giáo trung học sau khi tốt nghiệp, nghề ông ngưỡng mộ và thích thú, tấm bằng cử nhân sẽ cho phép ông làm nhà giáo để theo chân vị thầy khả kính Winteler ở Aarau. Ông đã đi kèm trẻ, dạy thêm.
Rồi khi được tin Mileva mang thai ông chấp nhận từ bỏ các dự tính hàn lâm để đi tìm bất cứ một nghề gì dù có thấp hèn để cưới và lo cho nàng, ngược với ý muốn của cha mẹ. Thêm vào đó là sự trả lời của Drude, chủ biên tờ báo Niên Giám Vật lý của Đức, tờ báo mà không lâu sẽ công bố những bài nghiên cứu làm thay đổi thế giới của ông, về việc Einstein phê phán lý thuyết electron của ông làm Einstein thêm nản lòng, Drude trả lời một cách ‘độc tài’ hơn là khoa học. Từ đó Einstein mới có câu nói: “Sự ngạo mạn của quyền lực là kẻ thù lớn nhất của chân lý”.
Nhưng rồi tình yêu và sự đam mê khoa học, cùng với sự tự tin đã đưa Einstein vượt qua những khó khăn trước mắt đế tiếp tục đi lên trong sự nghiệp khoa học của mình. Bên cạnh Habicht và Solovine trong “Hàn lâm viện Olympia” ông còn gặp một người bạn quan trọng khác trong đời: Michele Besso. Chính Besso đã lưu ý Einstein về những tác phẩm của Mach, và giúp Einstein đào sâu thêm nhiệt động học. Cũng chính Besso đã lưu ý Einstein về “chuyển động Brown” đã được quan sát từ trước mà Einstein đang nghiên cứu các định luật của nó. Besso và những người bạn khác của Einstein đều là những chiến sĩ “nghiệp dư” trong vật lý, nhưng vì thế mà thoát khỏi ảnh hưởng của bộ máy hàn lâm để vươn lên những ý tưởng hoàn toàn mới.
Vì sao Einstein rút ra được những kết luận mà các bậc thầy như Lorentz, Planck không đạt tới được? Vì ông nhìn những kết quả của Lorentz, Planck không phải với con mắt của người trong một trường phái tư duy hàn lâm truyền thống, mà bằng con mắt của người ngoài cuộc. Sự tự học có tính cách tổng hợp có một không hai như là một cuộc ‘phiêu lưu’ trí tuệ đã giúp cho Einstein có khả năng nhìn các kết quả của các bậc thầy dưới một ánh sáng hoàn toàn khác.
Ông yêu, rồi sợ “ngộp thở” trong tình yêu. Ông thương cha mẹ nhưng rồi sợ phải đi theo dấu chân của cha mẹ. Ông sử dụng thực chứng luận để khám phá trong thuyết tương đối hẹp, nhưng rồi là người giải phóng khoa học và triết học khỏi ảnh hưởng cố hữu trăm năm của nó. Ông đọc tác phẩm của nhiều bậc thầy, bước vào các thế giới của họ nhưng không bao giờ dừng lại ở đâu cả. Ông là lữ hành đi mãi, một loại “sói đồng hoang”, chiêm ngưỡng, chia sẻ, tham gia vào các thế giới khác nhau, nhìn thấy chúng như những lăng kính sặc sỡ dưới những góc cạnh khác nhau, nhưng không bao giờ thuộc về thế giới nào, mà vượt ra khỏi chúng để thấy những cái mà người trong những thế giới kia không thấy. Đó là tính cách của Einstein.
Những khám phá của ông năm 1905 là những khám phá nằm ở ranh giới của các ngành khoa học khác nhau: Chuyển động Brown giữa Cơ học và Nhiệt động học, Lượng tử quang học giữa Nhiệt động học và Điện động học, Thuyết tương đối giữa Cơ học và Điện động học.
Ông không khép mình vào bộ máy hay một thế giới cố định nào. Wilhelm Ostwald sau khi đúc kết những nghiên cứu của mình về lịch sử các thiên tài khoa học đã đi đến kết luận: “Những người khám phá của tương lai đều là các học sinh tồi hầu như không ngoại lệ! Chính những con người trẻ có năng khiếu nhất chống đối lại hình thức phát triển tinh thần mà nhà trường áp đặt lên chúng! Trường học vẫn lại luôn tỏ ra là một kẻ thù dai dẳng và khắc nghiệt của tài năng thiên phú!”
Con người khoa học không chỉ sống bằng sự kiện, kiến thức, con số hay lô gích, còng lưng học thuộc lòng -những thứ đó cộng lại mãi cũng không bao giờ đưa con người lên đỉnh cao của khoa học, đến các vùng xa xôi của vũ trụ, hay sâu thẳm của vật chất – mà con người còn sống bằng óc tưởng tượng, “phantasie”, những ý tưởng sáng tạo táo bạo.
Đằng sau mớ công thức hỗn độn mới chính là những ý tưởng khai sinh chúng ra. Ông nhìn lại: “Nếu suy nghĩ lại về tôi và về cách tư duy của mình, tôi gần như đi đến kết luận rằng khả năng tưởng tượng đối với tôi quan trọng hơn năng khiếu của tôi trong việc tiếp thu kiến thức tuyệt đối”. Óc tưởng tượng là đôi cánh của trực giác dẫn đường của ông, và trực giác như một ngọn đèn dẫn lối cho ông đi trong cuộc khám phá.
Einstein vốn sống cô đơn. Bất cứ ở nơi nào, Thụy Sĩ, Prag, Berlin hay Princeton ông đều có cảm giác là người xa lạ và ngoài cuộc. Cô đơn là quy luật khắc nghiệt dành cho những nhà khoa học hay hoạt động trí óc đam mê. Không có cô đơn hầu như không có khoa học. “Đó thuộc về những định luật mà hầu như tất cả những người bề tôi của vị thần khắc nghiệt là Khoa học phải tuân theo, rằng cuộc đời họ kết thúc trong sự đau buồn, càng đau buồn khi họ càng hết lòng với nhiệm vụ của họ.” Freud nói: “Khoa học chính là sự khước từ trọn vẹn nhất của nguyên lý ham muốn (Lustprinzip) có thể có được cho hoạt động tâm lý chúng ta.” Ngoài cái cô đơn do khoa học Einstein còn nỗi cô đơn riêng của một người không lúc nào thuộc hẳn vào thế giới này.
Năm hai mươi hai tuổi ông đã có cảm giác luôn có một bức tường ngăn cách giữa ông và thế giới của những người khác. Einstein nói “Tôi ngược lại càng luôn có khuynh hướng cô đơn, một nét càng tăng lên với tuổi càng cao. Thật là lạ khi người ta nổi tiếng rộng rãi như thế mà lại cô đơn. Nhưng sự thật là loại nổi tiếng này, như nó đã được sắp đặt ở tôi, đẩy đương sự vào thế phòng thủ để rồi dẫn đến sự cô lập.” Ông quan sát đời như một khúc phim đi qua trước mặt: “Quả là khó hiểu cái gì đã thúc đẩy con người khiến cho người đó xem công việc quan trọng kinh khủng như thế? Cho ai? Cho người đó?- Người ta sắp ra đi kia mà. Cho cộng đồng? Cho hậu thế? Không, đó vẫn là điều khó hiểu.”
Cuối đời ông phải chứng kiến nhiều người thân của ông lần lượt ra đi: Năm 1936 Grossmann mất, người đã giúp đưa Einstein vào Sở Sáng chế và đến với hình học Riemann; Elsa, người vợ thứ hai mất, năm 1948 người vợ thứ nhất Mileva mất, 1951 em gái Maja mất, tháng 3.1955 Besso mất, người bạn đã giúp Einstein tinh luyện các ý tưởng mình cho thuyết tương đối hẹp; Paul Ehrenfest, bên cạnh Maja có lẽ là người thân nhất của ông, đã tự kết liễu cuộc đời vào năm 1933.
Nếu Einstein trong đời không bám víu vào một bến đỗ nào, cho dù đó là quê hương, quốc gia, bạn bè hay gia đình, ông luôn luôn là một “người lữ hành cô độc”, ông chẳng thuộc vào đâu với tất cả trái tim, luôn luôn có một cảm giác không bao giờ dứt của sự xa lạ và cô đơn, thì trong tư duy khoa học cũng thế, ông cũng không bám víu vào một phương pháp khoa học hay một triết lý nào, ông vẫn là người “lữ hành cô đơn” không bến đỗ trên đường đi tìm chân lý của mình, cho dù con đường ông đi sẽ đưa ông về một chân trời vô định và chỉ còn một mình ông trên đó.
Ông là người khai phá, người của tiền tuyến, không bao giờ biết bám víu vào miếng đất mình đã chinh phục, khai phá, và tiếp tục đi tìm những vùng đất hoang mới, với trái tim luôn rộng mở, bỏ lại phía sau tất cả quãng đường mình đã đi cho dù nó đã được trải bằng hoa vinh quang.
Ông cũng không xây dựng một “trường phái” nào, không muốn áp đặt tư duy cho ai. Ông nói với tư cách là người thầy với trái tim rộng mở : “Tôi không bao giờ dạy học sinh; tôi chỉ cố gắng tạo ra những điều kiện để chúng có thể học.” Oppenheimer viết năm 1965 lúc kỷ niệm 10 năm ngày mất của Einstein: “Ông dĩ nhiên có nhiều khủng khiếp những môn đệ, theo nghĩa những người, qua việc đọc các tác phẩm của ông hay nghe ông dạy, đã học hỏi từ ông và có một cái nhìn mới về vật lý, về triết lý của vật lý, của bản thể của thế giới chúng ta sống trong đó. Nhưng ông không có, theo thuật ngữ kỹ thuật, một trường phái nào cả.” Khi mất, Einstein để lại di chúc yêu cầu đem tro của mình rải vào không gian ở nơi không ai biết.
Ông trở về vũ trụ mà ông hằng chiêm ngưỡng, ông không muốn thấy có những chuyến “hành hương” của hậu thế, hoặc không muốn gây sự ‘quan tâm’ cho những kẻ có thể vẫn còn thù hằn ông mặc dù không hiểu ông như đã từng xảy ra lúc đương thời. “Cái đắng và cái ngọt đến từ bên ngoài, cái vất vả đến từ bên trong, từ sự phấn đấu của chính mình. Tôi làm việc chủ yếu do bản tính tự nhiên của tôi thúc đẩy. Xấu hổ vì qua đó đã nhận được quá nhiều sự kính trọng và yêu thương.
Cũng có những mũi tên của sự thù địch bắn về tôi; nhưng chúng không bao giờ trúng đích, bởi có thể nói chúng thuộc về một thế giới khác mà tôi không ở trong đó. Tôi sống trong sự cô đơn, sự cô đơn mà trong thời trẻ là đau khổ, nhưng trong những năm của sự chín mùi lại ngọt ngào.” Không phải nỗi cô đơn chỉ luôn luôn “ngọt ngào” như ông nói, mà có những lúc nó như một lời than trách ở tuổi bảy mươi: “Tôi hầu như chưa bao giời cảm thấy xa lạ với con người như hiện tại, hay đó là một ảo giác của sự lãng quên?”
Einstein là người đã sống trọn vẹn theo phương châm và lý tưởng của Immanuel Kant: “Bầu trời đầy sao trên tôi và quy luật đạo đức trong tôi” , đúng theo ý tưởng triết học và đạo đức của Kant để lại mà ông đã hằng có ấn tượng: “Cái (thế giới) thực không phải để tặng cho ta, mà được đặt ra như một điều bí ẩn cho ta giải” (Das Wirkliche ist uns nicht gegeben, sondern aufgegeben). Có lẽ những lời sau đây của Schleiermacher, nhà thần học tin lành của Phổ thế kỷ 19, tưởng nhớ đến Spinoza, cũng có thể dùng để tưởng nhớ Einstein: “Linh hồn vũ trụ chiếm ngự ông, cái Vô hạn là sự khởi đầu và kết thúc của ông, Vũ trụ là tình yêu duy nhất và vĩnh cửu của ông.
Trong sự hồn nhiên thánh thiện và sự khiêm nhường sâu sắc, ông nhìn thấy chính mình trong thế giới vĩnh hằng, và biết rằng mình là hình ảnh trung thực thân yêu nhất của nó đến dường nào. Ông là con người đầy tín ngưỡng, và tràn đầy Linh hồn vũ trụ. Ông đứng đó, một mình và vượt lên tất cả, và không có gì sánh được, một bậc thầy của nghệ thuật, nhưng cao cả vượt lên khỏi đám đông trần tục, một ánh lửa dẫn đường có một không hai mãi mãi chiếu sáng.”
Đó là Einstein – nhà vật lý trên ngọn hải đăng. Hiểu được một phần cái huyền bí của vũ trụ mà Einstein đã khám phá, hiểu được cái vĩ đại, rộng lớn và cao cả của ông, đó là một niềm hạnh phúc lớn – và cũng để hiểu được một phần của chính mình và của những gì đang diễn ra xung quanh.
Chưa kết thúc được quyển sách này nếu không đặt được hai câu hỏi thời sự cho thế giới hôm nay: thứ nhất, với xã hội hôm nay, liệu có thể có một Einstein thứ hai khi mà nền giáo dục khắp nơi càng ngày càng chất thêm những gánh nặng cho học sinh, sinh viên, biến thanh thiếu niên thành những chú ‘ngựa thồ’ cho nền kinh tế ngày càng cạnh tranh quyết liệt, khi thước đo của xã hội ngày càng dựa trên tiền, bằng cấp, tên tuổi của đại học, khi áp lực công bố báo cáo lên nhà nghiên cứu ngày càng nặng thêm chứ không nhẹ bớt đi, khi “publish or perish” (công bố hay tiêu vong)? Thứ hai, nếu có, các quốc gia sẽ hành xử thế nào với một Einstein mới? Einstein đương thời không phải là con người ‘dễ chịu’, ngoan ngoãn, như chúng ta đã biết.
Liệu ông có được để yên đi theo con đường của ông, được tự do để tư duy, bày tỏ suy nghĩ, tín điều, kể cả tín điều chính trị và những suy nghĩ xã hội, giáo dục, tư tưởng mà không phải sợ phải bị theo dõi, chụp mũ, phân biệt đối xử, trù dập hay bị trục xuất ra khỏi nước? Ở mức độ nào “ Những kinh nghiệm xấu luôn lập lại một cách mới” như ông nói? Ở mức độ nào con người học được từ quá khứ: “Nhưng rồi tôi biết con người chung quy thay đổi ít, cho dù cái mốt mà họ chạy theo làm cho họ xuất hiện vào những thời khác nhau như thể khác nhau, và cho dù khi những xu thế thời đại như xu thế hiện nay có mang đến cho họ vô số đau khổ.
Chẳng có cái gì còn lại hơn là một trang giấy nghèo nàn trong các sách sử, trong đó những sự ngu dại của cha ông sẽ được phơi bày cô đọng lại trước mắt cho tuổi trẻ của các thế hệ sau”? Hy vọng thế kỷ 21 sẽ ra khỏi đêm dài của những thế kỷ trước. Nhưng ai biết đâu được. Thế kỷ 20 cũng tưởng đã chia tay với những thế kỷ trước, nhưng đã trở thành thế kỷ khủng khiếp nhất của nhân loại. Năm 2005 được công nhận là năm Einstein hay năm vật lý hàm chứa ý nghĩ chúng ta phải nhìn lại mình qua tấm gương của Einstein và học hỏi ở con người đặc biệt này. Cuộc đời của Einstein hơn là một tấm gương, có lẽ là một sự khải thị, ‘Offenbarung’ hay “revelation”, và một ‘tin lành’ cho nhân loại. Kỷ niệm Einstein là để nhớ và suy ngẫm lại tin lành ấy.
Một hoạ sĩ Đức bang Bayern đã từng vẽ Einstein năm 1927 cho phòng triển lãm mỹ thuật của thành phố Nürnberg, năm 1938 phải bỏ xứ chạy trốn mật vụ Đức Gestapo, một lần hỏi một cụ già vì sao ông ngưỡng mộ Einstein khi mà ông không hiểu gì về lý thuyết của Einstein. Ông nhận được câu trả lời thành khẩn như sau: “Ông biết không, khi nghĩ đến giáo sư Einstein, tôi luôn cảm thấy tôi không còn hoàn toàn một mình nữa!”
Năm nay hàng triệu triệu con người trên quả đất khi tưởng nhớ đến Einstein chắc chắn cũng không cảm thấy mình lẻ loi, cho dù sự tồn tại của họ như thế nào, nó có được một phần như Einstein đã sống hay không. Einstein vừa là ngọn hải đăng luôn rọi sáng chúng ta vừa là một người đồng hành của chúng ta, một ‘đồng minh’, như giáo sư Jürgen Renn, Viện trưởng Viện Max Planck Lịch sử Khoa học Berlin, người chủ trì chương trình tưởng niệm lớn Einstein tại Đức đã nói.
Ông viết” Chính hôm nay chúng ta cần sự tưởng niệm Einstein như một nhà khoa học dấn thân, luôn đồng cảm, để định hướng cho chúng ta, khi ta gặp những vấn đề thời sự của khoa học, chẳng hạn trách nhiệm của khoa học cho một trật tự thế giới hoà bình, hay sự khắc phục những ranh giới của sự yếu hèn, hoặc sự mở rộng khoa học với yêu cầu đem kiến thức của nó đến với mọi người”.
Vâng chúng ta cần Einstein vừa là một ngọn hải đăng vừa là một bạn đồng minh, một người đồng hành.
Video clip “10 điều ta nên học từ Einstein”
………………………………..
………………………………..
(*): Đây là Chương 10 “Einstein- Con người giải phóng (2) ” trong tác phẩm “Einstein”, Nguyễn Xuân Xanh, nxb Tổng Hợp Tp HCM, in lần thứ 9, 2011
Nguồn: amvc

markdown:
**(VHGD) – Einstein, được ví như “bộ óc thế kỷ”, cho rằng mình không thông minh hơn người thường và rằng thông minh không phải là yếu tố quyết định cho thành công, mà sự tò mò thiêng liêng (die heilige Neugier) mới là yếu tố quyết định. Einstein đương thời nói: “Tôi không có sự thông minh đặc biệt nào, tôi chỉ tò mò một cách đam mê” và “Quan trọng là người ta không ngừng hỏi”.**
Chúng ta hãy nghe ông trả lời khi được hỏi vì sao ông đã tìm thấy thuyết tương đối: “Nếu tự hỏi từ đâu tôi đã thiết lập nên lý thuyết tương đối, thì câu trả lời dường như nằm ở điều sau đây: người lớn bình thường hầu như không suy nghĩ về những vấn đề thời gian và không gian. Anh ta nghĩ rằng mình đã làm điều đó từ nhỏ rồi. Tôi ngược lại phát triển chậm về mặt trí tuệ đến nỗi tôi bắt đầu ngạc nhiên về không gian và thời gian khi tôi đã lớn rồi. Một cách tự nhiên, tôi đã thâm nhập vào toàn bộ vấn đề sâu hơn những đứa trẻ có năng khiếu phát triển bình thường khác.”
Ông trả lời người bạn Bucky của gia đình khi ông này hỏi về sự thông minh: “Tôi không thông minh hơn người thường nào. Tôi đơn giản chỉ tò mò hơn một người trung bình, và tôi không bỏ cuộc trước một vấn đề cho đến khi tôi tìm được giải đáp. […] Ông có thể xem tôi là kiên nhẫn hơn những người trung bình trong việc theo đuổi các bài toán. […] Không phải thông minh hơn là quan trọng, mà tò mò hơn và có lẽ kiên nhẫn hơn trong vấn đề tìm giải đáp cho một bài toán.”
Nhiều người khác có thể có chỉ số thông minh hơn Einstein nhiều. Họ có thể suy nghĩ nhanh hơn, phát triển nhanh hơn, có thể là ‘thần đồng’. Khi có người muốn điều tra về sự thông minh di truyền trong dòng họ ông, Einstein đã trả lời ngay: “…Ngoài ra tôi biết chắc rằng bản thân tôi không có một sự thông minh nào đặc biệt. Óc tò mò, sự đam mê và sự kiên nhẫn một cách bướng bỉnh, cộng với sự tự phê bình, đã đưa tôi đến những suy nghĩ của tôi. Tôi không có một sức mạnh tư duy đặc biệt mạnh (‘cơ bắp não’) nào, dù chỉ trong mức độ khiêm tốn. Nhiều người có thứ đó nhiều hơn nhiều mà không mang lại một cái gì đáng để ngạc nhiên.”
|
|
*Tự thuật*lúc sinh nhật 70 tuổi. Ông nói mục đích của nhà trường là “phải để con người trẻ phát triển lên trong một tinh thần mà những nguyên tắc này (sự phát triển tự do và tự trách nhiệm của cá nhân) trở thành tự nhiên như không khí người đó thở. Chỉ có dạy thôi thì không đạt được gì cả.” Về việc học nhồi nhét, ông nói: “Tôi nghĩ người ta có thể làm mất đi tính háo ăn của một con thú ăn thịt sống nếu cứ bắt nó phải ăn dưới roi vọt, ngay cả khi nó không đói, đặc biệt khi người ta tự chọn cho nó những thức ăn dưới áp lực đó.”
Trong chuyến đi Mỹ năm 1921, tại Boston, ông được đưa cho bảng câu hỏi Edison để trả lời để người ta xem ông trả lời đúng đến đâu như một trắc nghiệm thông minh. Đến câu hỏi về vận tốc âm thanh ông trả lời: “Điều đó tôi không biết. Tôi không muốn làm nặng nề trí nhớ của tôi với những sự kiện như thế, những thứ mà tôi có thể tìm thấy dễ dàng trong bất cứ tự điển bách khoa nào.” Ông cũng không đồng ý với quan điểm của Edison cho rằng kiến thức quan trọng hơn giáo dục đại học. Ông trả lời: “Đối với con người, kiến thức không quan trọng lắm.
Để có kiến thức con người không cần đến đại học. Cái đó người ta có thể học từ sách. Giá trị của giáo dục đại học không nằm ở chỗ học thuộc lòng thật nhiều kiến thức mà ở chỗ tập luyện tư duy, cái mà người ta không bao giờ học được từ sách giáo khoa.” Nghiêm trọng nhất đối với ông là khi “trường học chủ yếu dùng những phương tiện gây sợ hãi, cưỡng bách và chuyên chính giả tạo. Phương pháp đó huỷ diệt tình cảm lành mạnh của sự sống, sự chân thật và sự tự tin của học trò. Nó tạo ra một loại thứ dân ngoan ngoãn.” Con người không thể bị xem như một công cụ chết.
Một người trẻ khi rời trường học không nên là một chuyên viên mà là một “nhân cách hài hoà”, một “cá nhân biết tự tư duy và hành động”, nắm vững những phương pháp khoa học của ngành mình để có thể thích nghi một cách sáng tạo với mọi thay đổi, tiến bộ, hơn là chỉ được đào tạo bằng sự tích luỹ kiến thức. “Sự phát triển khả năng tổng quát nhằm tư duy và phán đoán tự lập nên luôn luôn được đặt lên hàng đầu chứ không phải sự tích luỹ của kiến thức chuyên môn”.
Hệ thống cạnh tranh, sự chuyên môn hoá quá sớm, gánh nặng của nội dung học, của hệ thống điểm là những thứ đe doạ khả năng tư duy và phán đoán tự lập của học sinh, dẫn đến sự hời hợt và “vô văn hoá” (Kulturlosigkeit). “Khắp nơi, sự siêng năng đắc lực, sự thành công được tôn sùng chứ không phải giá trị của sự việc và con người theo quan điểm của cứu cánh đạo đức của nhân loại. Thêm vào đó là ảnh hưởng rất tai hại về mặt đạo đức của cuộc chiến đấu kinh tế không khoan nhượng.” Einstein cho rằng tệ nạn xấu nhất của chủ nghĩa tư bản là “làm què quặt cá nhân…Cả hệ thống giáo dục chúng ta đau khổ vì tệ nạn này.
Một thái độ cạnh tranh quá đáng được khắc sâu vào sinh viên, anh ta được huấn luyện để tôn thờ sự thành công hám lợi như một sự chuẩn bị cho sự nghiệp tương lai.” Đạo đức đối với ông là tiêu chuẩn hàng đầu: “Một tính cách tốt và vững vàng có giá trị hơn khả năng hiểu biết và sự uyên bác”. Nền tảng của tất cả mọi giá trị của con người là đạo đức. “Mục tiêu (của nhà trường) phải là sự đào tạo nên những cá nhân tự hành động và tư duy nhưng biết nhìn thấy trong việc phục vụ xã hội nhiệm vụ cao cả nhất của cuộc đời.”
|
|
Einstein chứng kiến trong thế kỷ 20 vô số cá nhân phải chịu số phận nghiệt ngã trước sự khước từ của xã hội, của số đông, của chính quyền đại diện họ. Chính số đông đã để mình chịu khuất phục dễ dàng trước các quyền lực chính trị, để đẩy nhau vào nỗi bất hạnh, trong khi “một số ít người không tham gia vào cách suy nghĩ thô bạo của số đông, vẫn sống theo lý tưởng tình yêu con người, không bị ảnh hưởng bởi những đam mê của họ, thì phải chịu một số phận bi thảm: họ bị ném ra khỏi xã hội và bị đối xử như những kẻ bị hủi nếu họ không chịu làm những hành động mà lương tâm họ chống lại, và im lặng hèn nhát về những gì họ thấy và cảm nhận.”
Trong quan hệ giữa cộng đồng và cá nhân, Einstein đặt nặng vai trò của cá nhân: “Bởi vì tất cả những gì vĩ đại và cao cả đều được tạo ra bởi cá nhân trong sự phấn đấu tự do.” Chính cá nhân tạo ra tài sản văn hoá cho nhân loại. Ông nói: “Có thể dễ dàng nhận thấy rằng tất cả những tài sản vật chất, tinh thần và đạo đức mà chúng ta nhận được từ xã hội xuất phát từ những nhân cách đơn lẻ qua vô số thế hệ.[…]
Chỉ cá nhân đơn lẻ mới tư duy và qua đó mới tạo ra những giá trị mới cho xã hội.” Ông diễn tả trong “Thế giới quan của tôi”: “Chỉ cá nhân riêng lẻ mới có thể tư duy và qua đó tạo ra những giá trị mới, tạo ra cả những tiêu chuẩn đạo đức mới mà dựa theo đó cuộc sống của cộng đồng phát triển. Không có những cá nhân sáng tạo, tự biết tư duy và phán đoán thì khó hình dung một sự phát triển cao của cộng đồng cũng như khó hình dung sự phát triển của các cá nhân riêng lẻ mà không có miếng đất nuôi dưỡng của cộng đồng.
Một xã hội lành mạnh được gắn liền với tính tự chủ của các cá nhân cũng như với sự gắn bó xã hội sâu sắc của họ. Người ta nói một cách chính đáng rằng chính nền văn hoá Hy lạp-Châu Âu-Mỹ, đặc biệt tinh hoa văn hoá của thời Phục Hưng Ý, cái đã chấm dứt giai đoạn trì trệ của thời trung cổ ở châu Âu, là dựa lên sự giải phóng và sự tách biệt tương đối của cá nhân.” Sự sản xuất hàng loạt những con người giống nhau sẽ không làm giàu mà làm nghèo đi xã hội: “Một xã hội của những cá nhân được tiêu chuẩn hoá không có sắc thái và mục tiêu riêng sẽ là một xã hội nghèo nàn mất khả năng phát triển”.
Không có đầy đủ tự do, đủ lượng khoan dung của xã hội, bắt đầu từ nhà trường, thì không thể có những nhân cách vượt trội để làm giàu cho xã hội. Có lẽ bao nhiêu tài năng đã bị mai một hoặc biến dạng trên con đường họ phải đi qua, nếu các tài năng không đủ mạnh để giữ vững cho mình một loại tự do thứ hai – tự do nội tâm – để tiếp tục phát triển đến đích: “Để phát triển khoa học và hoạt động sáng tạo nói chung cần phải có một thứ tự do khác, người ta có thể gọi là tự do nội tâm. Đó là cái tự do của tinh thần thể hiện qua sự độc lập của tư duy trước các trói buộc của thành kiến, của quyền lực và xã hội, cũng như trước những trói buộc của suy nghĩ lệ thường và thói quen không phê phán.
Tự do nội tâm này là một món quà hiếm có của thiên nhiên ban cho và là một mục tiêu đáng giá cho cá nhân. Cộng đồng cũng có thể đóng góp rất nhiều vào việc giáo dục tự do nội tâm này, bằng cách cộng đồng ít nhất không ngăn cản sự phát triển của nó. Trường học, bằng ảnh hưởng gia trưởng và bằng gánh nặng trí óc thái quá cho những cá nhân trẻ, có thể ngăn cản sự phát triển của tự do nội tâm, hoặc ngược lại bằng khuyến khích tư duy độc lập, sẽ tạo thuận lợi cho nó. Chỉ khi tự do nội tâm và tự do bên ngoài được vun xới một cách có ý thức và lâu dài thì mới có được điều kiện cho sự phát triển tinh thần, cho sự hoàn thiện và cải thiện đời sống nội tâm và bề ngoài”.
Nếu Comenius, một nhà sư phạm nổi tiếng thế kỷ 17, đã có những lời nói như một bản tuyên ngôn của giáo dục đứng hẳn về phía học sinh: “Bản chất con người là tự do, yêu quyền tự quyết và ghét bắt buộc. Cho nên nó muốn được chỉ đường đến nơi nó phát triển, và không phải bị kéo đi, đẩy đi, hay ép buộc” thì Einstein chính là hiện thân cao nhất, rõ nét nhất của bản chất yêu tự do sâu sắc đó của con người.
Phải có đầy đủ tự do, con người mới ý thức được cái khao khát từ bên trong nội tâm của nó và mới sáng tạo được những giá trị bền vững cho xã hội. Einstein ý thức được “sứ mệnh” (Berufung) vật lý của mình vào lúc áp lực của bộ máy giáo dục lên ông giảm đi, nghĩa là khi tìm lại nhiều tự do hơn để tự ý thức: “ Khi dọn về Aarau ở Thuỵ Sĩ năm 1896 và vào trường đại học bách khoa kỹ thuật, tôi lần đầu tiên mới ý thức rằng tôi không thích như thế nào cách nhồi nhét và học thuộc lòng, cách dạy của môn toán. Tôi tin rằng sở thích vật lý của tôi hình thành vào thời điểm này.”
Điều đó nói lên rằng khi có đủ tự do, bớt chịu áp lực hàng ngày của chế độ học nhồi nhét thuộc lòng, ông bắt đầu sáng tạo một cách ý thức. Chính trong thời gian tại Sở sáng chế ở Bern, không bị áp lực và sự lôi cuốn của bộ máy hàn lâm, ông mới có đủ sự yên tĩnh và bình tĩnh để phát triển, kiến tạo những ý tưởng mới của ông. Ông không bị nhiễu bởi vô số ý tưởng thường xuyên xâm chiếm của bộ máy hàn lâm có thể làm cho người ta chỉ “thấy cây mà chẳng thấy rừng”.
Chúng ta nhớ lại những bộ óc toán học hạng nặng như Hilbert, Minkowski của đại học Göttingen đã theo dõi và nghiên cứu đề tài điện động lực học của các vật thể chuyển động một cách hệ thống chỉ vài năm trước Einstein nhưng không tìm thấy dấu vết của thuyết tương đối. Mặc dù thuyết tương đối hẹp đã “nằm trong không khí” nhưng chưa ai trong bộ máy hàn lâm phát hiện ra.
Einstein không chỉ suy nghĩ một lúc về một, mà về ba đề tài lớn nhất của thời đại. Chỉ có thể được như thế khi một người có được sự độc lập cần thiết làm tiền đề, không phải bị bắt buộc chạy theo “thành tích chiều ngang” để giữ được cái ghế hay hy vọng được tiến thân. Ông nói: “Bởi vì nghề nghiệp hàn lâm đặt một người nghiên cứu trẻ vào một loại tình huống bắt buộc là phải sản xuất các bài nghiên cứu khoa học với số lượng gây ấn tượng – một sự cám dỗ dẫn đến sự hời hợt mà chỉ có những cá tính mạnh mới có khả năng cưỡng lại được.”
Mọi áp lực có tác dụng làm hại cho sự phát triển. “Trong thời học của tôi, ngay khi ngày thi được công bố, tôi bị dồn vào một áp lực đến nỗi tôi có cảm giác tôi không phải bước vào một kỳ thi mà bước lên một đoạn đầu đài.” Nhân danh thi cử, sinh viên bị bắt buộc phải học thuộc lòng quá nhiều thứ không cần thiết. “Trí óc của tôi sau những kỳ thi (cử nhân) hoàn toàn bị tắt nghẽn một thời gian cho hoạt động nghiên cứu và phân tích khoa học. Khả năng trí óc của tôi hoàn toàn bị cạn kiệt, bởi vì tôi phải học thuộc lòng những thông tin vô bổ.” Sau một năm ông mới bắt đầu lại công việc khoa học.
Giáng sinh năm 1917 tờ
*Berliner Tageblatt* đăng một bài báo của Einstein, tựa đề “Cơn ác mộng”. Thi cử đối với ông là ác mộng. Ông đã đề nghị xoá bỏ các kỳ thi tú tài, vì nó vô ích và có hại. Khi thầy cô đã biết học lực của một học sinh trong nhiều năm liền thì không cần thiết phải thi nữa, để khỏi gây sự sợ hãi trong học sinh và để học sinh khỏi phải học thuộc lòng một số lượng quá lớn những nội dung chỉ để trả bài.
Trong đời thường chúng ta cũng đã từng có những giây phút giống như thế: khi trở về với tự do, với chính mình, chúng ta mới thấy những ý tưởng sáng tạo được hình thành trong không gian rộng lớn và lắng đọng, mới thấy mình có những khao khát mà mình có lẽ chưa biết đến. Van Gogh là người mà hàng triệu người trên thế giới ngưỡng mộ các tác phẩm tranh ấn tượng của ông nhưng có lẽ ít ai biết rằng, ông trước nhất là một người thất bại, một ‘Versager’, năm năm sống lang bạt không một nơi cố định, không tiền để sống.
Vào tháng 7 năm 1880, khi xuống đến tột cùng của nỗi thất vọng sau khi làm đủ nghề nhưng đều thất bại, không được xã hội chấp nhận, trong những giờ phản tỉnh khi trở lại với chính mình, ông mới sực tỉnh thấy mình là con người của hội hoạ. Ông liền cầm bút lên để vẽ, vẽ về cuộc đời, để thoả mãn một tình yêu mãnh liệt với cuộc đời trong trái tim ông. Ông hồi sinh như cây khô gặp nước.
Cái gì làm cho ngục tù mà ông đang sống trong đó biến mất? Đó là “Mỗi một tình yêu sâu sắc và đích thực. Là người bạn, anh em và yêu mến – cái đó mở cửa ngục tù với sức mạnh vô biên, huyền bí. Ai không có điều đó, người đó vẫn ở trong cõi chết”. Ông vẽ một mạch tám năm liền cho đến khi ngã xuống một cách bi thảm.
Nếu Van Gogh là một nghệ sĩ vẽ cuộc đời bằng hình ảnh và màu sắc, vì một tình yêu sâu đậm đối với cuộc đời, thì Einstein là một nghệ sĩ vẽ vũ trụ bằng khái niệm, công thức, nguyên lý, vì một tình yêu sâu đậm đối với vũ trụ. Nếu đối với Van Gogh, ai không có tình yêu đích thực người đó như sống trong thế giới đã chết, thì đối với Einstein, ai không biết rằng cái đẹp nhất là cái bí ẩn nhất của tạo hóa, nếu ai “không còn khả năng ngạc nhiên, sửng sốt trước nó, người đó coi như đã chết, ánh mắt đã tắt lịm đi.”
Cả hai người đều cần tự do như không gian rộng mở để mộng tưởng của nghệ thuật bay bổng. Không có tự do, tài năng họ sẽ tàn lụn. Cả hai đã vượt lên khỏi cuộc đời. Hai ông không còn biết sợ hãi trước bất cứ cái gì của cuộc đời, kể cả trước “cọp và tê giác”, như một chương trong Đạo Đức Kinh của Lão tử (
*Sự sống và Cái chết*). Van Gogh tin vào câu nói “Ai muốn giữ cuộc đời mình, người đó sẽ đánh mất nó. Ai mất đời mình vì một cuộc đời cao hơn, người đó sẽ giữ được nó” và đã sống như thế: ông đánh mất cuộc đời của mình, để rồi được một cuộc đời cao cả hơn. Einstein cũng sống như thế, ông không bám víu vào một cuộc đời hàn lâm, dám chấp nhận cuộc sống bên lề, để rồi cuối cùng ông đạt đến một cuộc đời cao cả hơn.
Einstein là một con người tự do và tự lập. Mười lăm tuổi ông đã tự ý bỏ trường và bỏ nước ra đi trước sự thất kinh của bố mẹ. Mười sáu tuổi ông đã nghĩ mình sẽ là một nhà vật lý lý thuyết. Nhưng sau một thời gian vào đại học ông thấy mình không phải là sinh viên giỏi, có lúc nghĩ đến việc nối nghiệp bố đi xây dựnng các nhà máy điện. Ông đã từng đi thăm các nhà máy điện của bố xây ở Bắc Ý. Ông đã đăng ký học những môn phụ thống kê và quản trị kinh doanh để chuẩn bị có thể bước vào nghề kinh doanh.
Chính những kiến thức về thống kê sau này đã được ông đem sử dụng vào việc giải thích các định luật chuyển động Brown và thuyết lượng tử năm 1905, thay vì vào việc kinh doanh. Ông cũng tính đến việc làm nhà giáo trung học sau khi tốt nghiệp, nghề ông ngưỡng mộ và thích thú, tấm bằng cử nhân sẽ cho phép ông làm nhà giáo để theo chân vị thầy khả kính Winteler ở Aarau. Ông đã đi kèm trẻ, dạy thêm.
Rồi khi được tin Mileva mang thai ông chấp nhận từ bỏ các dự tính hàn lâm để đi tìm bất cứ một nghề gì dù có thấp hèn để cưới và lo cho nàng, ngược với ý muốn của cha mẹ. Thêm vào đó là sự trả lời của Drude, chủ biên tờ báo
*Niên Giám Vật lý* của Đức, tờ báo mà không lâu sẽ công bố những bài nghiên cứu làm thay đổi thế giới của ông, về việc Einstein phê phán lý thuyết electron của ông làm Einstein thêm nản lòng, Drude trả lời một cách ‘độc tài’ hơn là khoa học. Từ đó Einstein mới có câu nói: “Sự ngạo mạn của quyền lực là kẻ thù lớn nhất của chân lý”.
Nhưng rồi tình yêu và sự đam mê khoa học, cùng với sự tự tin đã đưa Einstein vượt qua những khó khăn trước mắt đế tiếp tục đi lên trong sự nghiệp khoa học của mình. Bên cạnh Habicht và Solovine trong “Hàn lâm viện Olympia” ông còn gặp một người bạn quan trọng khác trong đời: Michele Besso. Chính Besso đã lưu ý Einstein về những tác phẩm của Mach, và giúp Einstein đào sâu thêm nhiệt động học. Cũng chính Besso đã lưu ý Einstein về “chuyển động Brown” đã được quan sát từ trước mà Einstein đang nghiên cứu các định luật của nó. Besso và những người bạn khác của Einstein đều là những chiến sĩ “nghiệp dư” trong vật lý, nhưng vì thế mà thoát khỏi ảnh hưởng của bộ máy hàn lâm để vươn lên những ý tưởng hoàn toàn mới.
Vì sao Einstein rút ra được những kết luận mà các bậc thầy như Lorentz, Planck không đạt tới được? Vì ông nhìn những kết quả của Lorentz, Planck không phải với con mắt của người trong một trường phái tư duy hàn lâm truyền thống, mà bằng con mắt của người ngoài cuộc. Sự tự học có tính cách tổng hợp có một không hai như là một cuộc ‘phiêu lưu’ trí tuệ đã giúp cho Einstein có khả năng nhìn các kết quả của các bậc thầy dưới một ánh sáng hoàn toàn khác.
Ông yêu, rồi sợ “ngộp thở” trong tình yêu. Ông thương cha mẹ nhưng rồi sợ phải đi theo dấu chân của cha mẹ. Ông sử dụng thực chứng luận để khám phá trong thuyết tương đối hẹp, nhưng rồi là người giải phóng khoa học và triết học khỏi ảnh hưởng cố hữu trăm năm của nó. Ông đọc tác phẩm của nhiều bậc thầy, bước vào các thế giới của họ nhưng không bao giờ dừng lại ở đâu cả. Ông là lữ hành đi mãi, một loại “sói đồng hoang”, chiêm ngưỡng, chia sẻ, tham gia vào các thế giới khác nhau, nhìn thấy chúng như những lăng kính sặc sỡ dưới những góc cạnh khác nhau, nhưng không bao giờ thuộc về thế giới nào, mà vượt ra khỏi chúng để thấy những cái mà người trong những thế giới kia không thấy. Đó là tính cách của Einstein.
Những khám phá của ông năm 1905 là những khám phá nằm ở ranh giới của các ngành khoa học khác nhau: Chuyển động Brown giữa Cơ học và Nhiệt động học, Lượng tử quang học giữa Nhiệt động học và Điện động học, Thuyết tương đối giữa Cơ học và Điện động học.
Ông không khép mình vào bộ máy hay một thế giới cố định nào. Wilhelm Ostwald sau khi đúc kết những nghiên cứu của mình về lịch sử các thiên tài khoa học đã đi đến kết luận: “Những người khám phá của tương lai đều là các học sinh tồi hầu như không ngoại lệ! Chính những con người trẻ có năng khiếu nhất chống đối lại hình thức phát triển tinh thần mà nhà trường áp đặt lên chúng! Trường học vẫn lại luôn tỏ ra là một kẻ thù dai dẳng và khắc nghiệt của tài năng thiên phú!”
Con người khoa học không chỉ sống bằng sự kiện, kiến thức, con số hay lô gích, còng lưng học thuộc lòng -những thứ đó cộng lại mãi cũng không bao giờ đưa con người lên đỉnh cao của khoa học, đến các vùng xa xôi của vũ trụ, hay sâu thẳm của vật chất – mà con người còn sống bằng óc tưởng tượng, “phantasie”, những ý tưởng sáng tạo táo bạo.
Đằng sau mớ công thức hỗn độn mới chính là những ý tưởng khai sinh chúng ra. Ông nhìn lại: “Nếu suy nghĩ lại về tôi và về cách tư duy của mình, tôi gần như đi đến kết luận rằng khả năng tưởng tượng đối với tôi quan trọng hơn năng khiếu của tôi trong việc tiếp thu kiến thức tuyệt đối”. Óc tưởng tượng là đôi cánh của trực giác dẫn đường của ông, và trực giác như một ngọn đèn dẫn lối cho ông đi trong cuộc khám phá.
Einstein vốn sống cô đơn. Bất cứ ở nơi nào, Thụy Sĩ, Prag, Berlin hay Princeton ông đều có cảm giác là người xa lạ và ngoài cuộc. Cô đơn là quy luật khắc nghiệt dành cho những nhà khoa học hay hoạt động trí óc đam mê. Không có cô đơn hầu như không có khoa học. “Đó thuộc về những định luật mà hầu như tất cả những người bề tôi của vị thần khắc nghiệt là Khoa học phải tuân theo, rằng cuộc đời họ kết thúc trong sự đau buồn, càng đau buồn khi họ càng hết lòng với nhiệm vụ của họ.” Freud nói: “Khoa học chính là sự khước từ trọn vẹn nhất của nguyên lý ham muốn (Lustprinzip) có thể có được cho hoạt động tâm lý chúng ta.” Ngoài cái cô đơn do khoa học Einstein còn nỗi cô đơn riêng của một người không lúc nào thuộc hẳn vào thế giới này.
Năm hai mươi hai tuổi ông đã có cảm giác luôn có một bức tường ngăn cách giữa ông và thế giới của những người khác. Einstein nói “Tôi ngược lại càng luôn có khuynh hướng cô đơn, một nét càng tăng lên với tuổi càng cao. Thật là lạ khi người ta nổi tiếng rộng rãi như thế mà lại cô đơn. Nhưng sự thật là loại nổi tiếng này, như nó đã được sắp đặt ở tôi, đẩy đương sự vào thế phòng thủ để rồi dẫn đến sự cô lập.” Ông quan sát đời như một khúc phim đi qua trước mặt: “Quả là khó hiểu cái gì đã thúc đẩy con người khiến cho người đó xem công việc quan trọng kinh khủng như thế? Cho ai? Cho người đó?- Người ta sắp ra đi kia mà. Cho cộng đồng? Cho hậu thế?
*Không,* đó vẫn là điều khó hiểu.”
Cuối đời ông phải chứng kiến nhiều người thân của ông lần lượt ra đi: Năm 1936 Grossmann mất, người đã giúp đưa Einstein vào Sở Sáng chế và đến với hình học Riemann; Elsa, người vợ thứ hai mất, năm 1948 người vợ thứ nhất Mileva mất, 1951 em gái Maja mất, tháng 3.1955 Besso mất, người bạn đã giúp Einstein tinh luyện các ý tưởng mình cho thuyết tương đối hẹp; Paul Ehrenfest, bên cạnh Maja có lẽ là người thân nhất của ông, đã tự kết liễu cuộc đời vào năm 1933.
Nếu Einstein trong đời không bám víu vào một bến đỗ nào, cho dù đó là quê hương, quốc gia, bạn bè hay gia đình, ông luôn luôn là một “người lữ hành cô độc”, ông chẳng thuộc vào đâu với tất cả trái tim, luôn luôn có một cảm giác không bao giờ dứt của sự xa lạ và cô đơn, thì trong tư duy khoa học cũng thế, ông cũng không bám víu vào một phương pháp khoa học hay một triết lý nào, ông vẫn là người “lữ hành cô đơn” không bến đỗ trên đường đi tìm chân lý của mình, cho dù con đường ông đi sẽ đưa ông về một chân trời vô định và chỉ còn một mình ông trên đó.
Ông là người khai phá, người của tiền tuyến, không bao giờ biết bám víu vào miếng đất mình đã chinh phục, khai phá, và tiếp tục đi tìm những vùng đất hoang mới, với trái tim luôn rộng mở, bỏ lại phía sau tất cả quãng đường mình đã đi cho dù nó đã được trải bằng hoa vinh quang.
Ông cũng không xây dựng một “trường phái” nào, không muốn áp đặt tư duy cho ai. Ông nói với tư cách là người thầy với trái tim rộng mở : “Tôi không bao giờ dạy học sinh; tôi chỉ cố gắng tạo ra những điều kiện để chúng có thể học.” Oppenheimer viết năm 1965 lúc kỷ niệm 10 năm ngày mất của Einstein: “Ông dĩ nhiên có nhiều khủng khiếp những môn đệ, theo nghĩa những người, qua việc đọc các tác phẩm của ông hay nghe ông dạy, đã học hỏi từ ông và có một cái nhìn mới về vật lý, về triết lý của vật lý, của bản thể của thế giới chúng ta sống trong đó. Nhưng ông không có, theo thuật ngữ kỹ thuật, một trường phái nào cả.” Khi mất, Einstein để lại di chúc yêu cầu đem tro của mình rải vào không gian ở nơi không ai biết.
Ông trở về vũ trụ mà ông hằng chiêm ngưỡng, ông không muốn thấy có những chuyến “hành hương” của hậu thế, hoặc không muốn gây sự ‘quan tâm’ cho những kẻ có thể vẫn còn thù hằn ông mặc dù không hiểu ông như đã từng xảy ra lúc đương thời. “Cái đắng và cái ngọt đến từ bên ngoài, cái vất vả đến từ bên trong, từ sự phấn đấu của chính mình. Tôi làm việc chủ yếu do bản tính tự nhiên của tôi thúc đẩy. Xấu hổ vì qua đó đã nhận được quá nhiều sự kính trọng và yêu thương.
Cũng có những mũi tên của sự thù địch bắn về tôi; nhưng chúng không bao giờ trúng đích, bởi có thể nói chúng thuộc về một thế giới khác mà tôi không ở trong đó. Tôi sống trong sự cô đơn, sự cô đơn mà trong thời trẻ là đau khổ, nhưng trong những năm của sự chín mùi lại ngọt ngào.” Không phải nỗi cô đơn chỉ luôn luôn “ngọt ngào” như ông nói, mà có những lúc nó như một lời than trách ở tuổi bảy mươi: “Tôi hầu như chưa bao giời cảm thấy xa lạ với con người như hiện tại, hay đó là một ảo giác của sự lãng quên?”
Einstein là người đã sống trọn vẹn theo phương châm và lý tưởng của Immanuel Kant:
*“Bầu trời đầy sao trên tôi và quy luật đạo đức trong tôi” ,* đúng theo ý tưởng triết học và đạo đức của Kant để lại mà ông đã hằng có ấn tượng: “ *Cái (thế giới) thực không phải để tặng cho ta, mà được đặt ra như một điều bí ẩn cho ta giải”* (Das Wirkliche ist uns nicht gegeben, sondern aufgegeben). Có lẽ những lời sau đây của Schleiermacher, nhà thần học tin lành của Phổ thế kỷ 19, tưởng nhớ đến Spinoza, cũng có thể dùng để tưởng nhớ Einstein: “Linh hồn vũ trụ chiếm ngự ông, cái Vô hạn là sự khởi đầu và kết thúc của ông, Vũ trụ là tình yêu duy nhất và vĩnh cửu của ông.
Trong sự hồn nhiên thánh thiện và sự khiêm nhường sâu sắc, ông nhìn thấy chính mình trong thế giới vĩnh hằng, và biết rằng mình là hình ảnh trung thực thân yêu nhất của nó đến dường nào. Ông là con người đầy tín ngưỡng, và tràn đầy Linh hồn vũ trụ. Ông đứng đó, một mình và vượt lên tất cả, và không có gì sánh được, một bậc thầy của nghệ thuật, nhưng cao cả vượt lên khỏi đám đông trần tục, một ánh lửa dẫn đường có một không hai mãi mãi chiếu sáng.”
Đó là Einstein – nhà vật lý trên ngọn hải đăng. Hiểu được một phần cái huyền bí của vũ trụ mà Einstein đã khám phá, hiểu được cái vĩ đại, rộng lớn và cao cả của ông, đó là một niềm hạnh phúc lớn – và cũng để hiểu được một phần của chính mình và của những gì đang diễn ra xung quanh.
Chưa kết thúc được quyển sách này nếu không đặt được hai câu hỏi thời sự cho thế giới hôm nay: thứ nhất, với xã hội hôm nay, liệu có thể có một Einstein thứ hai khi mà nền giáo dục khắp nơi càng ngày càng chất thêm những gánh nặng cho học sinh, sinh viên, biến thanh thiếu niên thành những chú ‘ngựa thồ’ cho nền kinh tế ngày càng cạnh tranh quyết liệt, khi thước đo của xã hội ngày càng dựa trên tiền, bằng cấp, tên tuổi của đại học, khi áp lực công bố báo cáo lên nhà nghiên cứu ngày càng nặng thêm chứ không nhẹ bớt đi, khi “publish or perish” (công bố hay tiêu vong)? Thứ hai, nếu có, các quốc gia sẽ hành xử thế nào với một Einstein mới? Einstein đương thời không phải là con người ‘dễ chịu’, ngoan ngoãn, như chúng ta đã biết.
Liệu ông có được để yên đi theo con đường của ông, được tự do để tư duy, bày tỏ suy nghĩ, tín điều, kể cả tín điều chính trị và những suy nghĩ xã hội, giáo dục, tư tưởng mà không phải sợ phải bị theo dõi, chụp mũ, phân biệt đối xử, trù dập hay bị trục xuất ra khỏi nước? Ở mức độ nào “ Những kinh nghiệm xấu luôn lập lại một cách mới” như ông nói? Ở mức độ nào con người học được từ quá khứ: “Nhưng rồi tôi biết con người chung quy thay đổi ít, cho dù cái mốt mà họ chạy theo làm cho họ xuất hiện vào những thời khác nhau như thể khác nhau, và cho dù khi những xu thế thời đại như xu thế hiện nay có mang đến cho họ vô số đau khổ.
Chẳng có cái gì còn lại hơn là một trang giấy nghèo nàn trong các sách sử, trong đó những sự ngu dại của cha ông sẽ được phơi bày cô đọng lại trước mắt cho tuổi trẻ của các thế hệ sau”? Hy vọng thế kỷ 21 sẽ ra khỏi đêm dài của những thế kỷ trước. Nhưng ai biết đâu được. Thế kỷ 20 cũng tưởng đã chia tay với những thế kỷ trước, nhưng đã trở thành thế kỷ khủng khiếp nhất của nhân loại. Năm 2005 được công nhận là năm Einstein hay năm vật lý hàm chứa ý nghĩ chúng ta phải nhìn lại mình qua tấm gương của Einstein và học hỏi ở con người đặc biệt này. Cuộc đời của Einstein hơn là một tấm gương, có lẽ là một sự khải thị, ‘Offenbarung’ hay “revelation”, và một ‘tin lành’ cho nhân loại. Kỷ niệm Einstein là để nhớ và suy ngẫm lại tin lành ấy.
Một hoạ sĩ Đức bang Bayern đã từng vẽ Einstein năm 1927 cho phòng triển lãm mỹ thuật của thành phố Nürnberg, năm 1938 phải bỏ xứ chạy trốn mật vụ Đức Gestapo, một lần hỏi một cụ già vì sao ông ngưỡng mộ Einstein khi mà ông không hiểu gì về lý thuyết của Einstein. Ông nhận được câu trả lời thành khẩn như sau: “Ông biết không, khi nghĩ đến giáo sư Einstein, tôi luôn cảm thấy tôi không còn hoàn toàn một mình nữa!”
Năm nay hàng triệu triệu con người trên quả đất khi tưởng nhớ đến Einstein chắc chắn cũng không cảm thấy mình lẻ loi, cho dù sự tồn tại của họ như thế nào, nó có được một phần như Einstein đã sống hay không. Einstein vừa là ngọn hải đăng luôn rọi sáng chúng ta vừa là một người đồng hành của chúng ta, một ‘đồng minh’, như giáo sư Jürgen Renn, Viện trưởng Viện Max Planck Lịch sử Khoa học Berlin, người chủ trì chương trình tưởng niệm lớn Einstein tại Đức đã nói.
Ông viết” Chính hôm nay chúng ta cần sự tưởng niệm Einstein như một nhà khoa học dấn thân, luôn đồng cảm, để định hướng cho chúng ta, khi ta gặp những vấn đề thời sự của khoa học, chẳng hạn trách nhiệm của khoa học cho một trật tự thế giới hoà bình, hay sự khắc phục những ranh giới của sự yếu hèn, hoặc sự mở rộng khoa học với yêu cầu đem kiến thức của nó đến với mọi người”.
Vâng chúng ta cần Einstein vừa là một ngọn hải đăng vừa là một bạn đồng minh, một người đồng hành.
Video clip “10 điều ta nên học từ Einstein”
………………………………..
………………………………..
(*): Đây là Chương 10 “Einstein- Con người giải phóng (2) ” trong tác phẩm “Einstein”, Nguyễn Xuân Xanh, nxb Tổng Hợp Tp HCM, in lần thứ 9, 2011
**Nguồn**: amvc


text:
Sản phẩm nổi bật
-
1.250.000 VNĐ
-
-
1.420.000 VNĐ
-
1.550.000 VNĐ
-
Kết nối
Thống kê truy cập
- Lượt truy cập: 1356494
- Đang xem: 273
- Số sản phẩm: 10567
Quy định đổi trả hàng
Công ty TNHH Thương Mại dịch vụ kỹ thuật Công Nghệ Số thực hiện đổi hàng hoặc trả lại tiền cho Quý khách, trừ những trường hợp sau:
- Không đúng chủng loại, mẫu mã như quý khách đặt hàng.
- Không đủ số lượng, không đủ bộ như trong đơn hàng.
- Tình trạng bên ngoài bị ảnh hưởng như bong tróc, bể vỡ xảy ra trong quá trình vận chuyển,…
- Không đạt chất lượng như: quá hạn sử dụng hoặc quá hạn bảo hành, không vận hành được, hỏng hóc khách quan trong phạm vi bảo hành của nhà cung cấp hoặc nhà sản xuất...
(*) Quý khách vui lòng kiểm tra hàng hóa và tình trạng với nhân viên giao hàng ngay khi nhận được hàng. Khi phát hiện một trong các trường hợp trên, quý khách có thể trao đổi trực tiếp với nhân viên giao hàng hoặc phản hồi cho chúng tôi trong vòng 24h theo đường dây nóng 0903.802.854 – 0902.330046
vienthongvietnam.vn sẽ không chấp nhận đổi hoặc trả hàng các trường hợp sau:
- Quý khách muốn thay đổi chủng loại, mẫu mã nhưng không thông báo trước.
- Quý khách tự làm ảnh hưởng tình trạng bên ngoài như rách bao bì, bong tróc, bể vỡ,…
- Quý khách vận hành không đúng chỉ dẫn gây hỏng hóc hàng hóa.
- Quý khách không thực hiện các quy định theo yêu cầu để được hưởng chế độ bảo hành (mất phiếu BH, làm rách tem BH...)
- Quý khách đã kiểm tra và ký nhận tình trạng hàng hóa nhưng không có phản hồi trong vòng 24h kể từ lúc ký nhận hàng.
(*) Quy trình xử lý đổi hoặc trả hàng được thực hiện trong vòng 1 tuần (hoặc có thể lâu hơn) tính từ ngày chúng tôi nhận đủ thông tin và hoá đơn từ khách hàng.
(**) Việc đổi hàng hoặc sửa chữa sẽ được thực hiện theo đúng quy định của nhà cung cấp, nhà sản xuất, hoặc nhà bảo hành được ủy quyền.Mọi thắc mắc vui lòng liên hệ với chúng tôi qua số: 08.62552919 - 08.62765300 Hotline: 0903.802854 – 0902.330046
hoặc Email: vienthongvietnamcctv@gmail.com. Xin chân thành cảm ơn.
Các bài khác
- Quy định bảo hành (05.07.2014)
- Trung tâm bảo hành (05.07.2014)

markdown:
## Sản phẩm nổi bật
-
1.250.000 VNĐ
-
-
1.420.000 VNĐ
-
1.550.000 VNĐ
-
## Kết nối
## Thống kê truy cập
- Lượt truy cập: 1356494
- Đang xem: 273
- Số sản phẩm: 10567
|Hỗ trợ trực tuyến||Kinh Doanh||Kinh doanh||Kinh doanh|
## Quy định đổi trả hàng
Công ty TNHH Thương Mại dịch vụ kỹ thuật
**Công Nghệ Số** thực hiện đổi hàng hoặc trả lại tiền cho Quý khách, trừ những trường hợp sau:
- Không đúng chủng loại, mẫu mã như quý khách đặt hàng.
- Không đủ số lượng, không đủ bộ như trong đơn hàng.
- Tình trạng bên ngoài bị ảnh hưởng như bong tróc, bể vỡ xảy ra trong quá trình vận chuyển,…
- Không đạt chất lượng như: quá hạn sử dụng hoặc quá hạn bảo hành, không vận hành được, hỏng hóc khách quan trong phạm vi bảo hành của nhà cung cấp hoặc nhà sản xuất...
(*) Quý khách vui lòng kiểm tra hàng hóa và tình trạng với nhân viên giao hàng ngay khi nhận được hàng. Khi phát hiện một trong các trường hợp trên, quý khách có thể trao đổi trực tiếp với nhân viên giao hàng hoặc phản hồi cho chúng tôi trong vòng 24h theo đường dây nóng 0903.802.854 – 0902.330046
[ sẽ không chấp nhận đổi hoặc trả hàng các trường hợp sau: vienthongvietnam.vn](vienthongvietnam.vn)
- Quý khách muốn thay đổi chủng loại, mẫu mã nhưng không thông báo trước.
- Quý khách tự làm ảnh hưởng tình trạng bên ngoài như rách bao bì, bong tróc, bể vỡ,…
- Quý khách vận hành không đúng chỉ dẫn gây hỏng hóc hàng hóa.
- Quý khách không thực hiện các quy định theo yêu cầu để được hưởng chế độ bảo hành (mất phiếu BH, làm rách tem BH...)
- Quý khách đã kiểm tra và ký nhận tình trạng hàng hóa nhưng không có phản hồi trong vòng 24h kể từ lúc ký nhận hàng.
(*) Quy trình xử lý đổi hoặc trả hàng được thực hiện trong vòng 1 tuần (hoặc có thể lâu hơn) tính từ ngày chúng tôi nhận đủ thông tin và hoá đơn từ khách hàng.
(**) Việc đổi hàng hoặc sửa chữa sẽ được thực hiện theo đúng quy định của nhà cung cấp, nhà sản xuất, hoặc nhà bảo hành được ủy quyền.Mọi thắc mắc vui lòng liên hệ với chúng tôi qua số:
**08.62552919 - 08.62765300 Hotline: 0903.802854 – 0902.330046**
hoặc Email: vienthongvietnamcctv@gmail.com. Xin chân thành cảm ơn.
### Các bài khác
[Quy định bảo hành](thong-tin-bao-hanh/quy-dinh-bao-hanh.html)(05.07.2014) [Trung tâm bảo hành](thong-tin-bao-hanh/trung-tam-bao-hanh.html)(05.07.2014)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

Vary: Accept-Encoding

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-XSS-Protection: 1; mode=block


text:
- Chủ nhật, 19/11/2017 | 03:17 GMT +7
-
Hà Nội 25 oCHôm nay25 oC
Trời Ðẹp
Nhiệt độ từ 17 oC đến 20 oC
Bình minh: 06:12
Hoàng hôn: 17:11
Hướng gió:
Đông Nam
Tốc độ: 13 Km/h
Hướng gió: 132°Trạm khí tượng: Doi Can Street, Hanoi
Kinh độ:
105.85
Vĩ độ:
21.02
Nhiệt độ hóa sương:
18 oC
Tầm nhìn:
10 Km
Độ ẩm:
62%
Áp suất:
1013.8 mbHôm nay24 oC
Mây Âm U
Nhiệt độ từ 24 oC đến 29 oC
Bình minh: 05:52
Hoàng hôn: 17:24
Hướng gió:
Đông Đông Bắc
Tốc độ: 16 Km/h
Hướng gió: 70°Trạm khí tượng: Ho Chi Minh
Kinh độ:
106.69
Vĩ độ:
10.78
Nhiệt độ hóa sương:
24 oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
100%
Áp suất:
1007 mbHôm nay21 oC
Mây Âm U
Nhiệt độ từ 16 oC đến 18 oC
Bình minh: 06:08
Hoàng hôn: 17:08
Hướng gió:
Bắc Đông Bắc
Tốc độ: 11 Km/h
Hướng gió: 20°Trạm khí tượng: Phu Lien
Kinh độ:
106.68
Vĩ độ:
20.86
Nhiệt độ hóa sương:
18 oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
84%
Áp suất:
1016 mbHôm nay24 oC
Trời Âm U
Nhiệt độ từ 24 oC đến 31 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
Hướng gió:
Gió thay đổi!
Tốc độ: 14 Km/h
Hướng gió: 0°Trạm khí tượng: Can Tho Airfield
Kinh độ:
105.78
Vĩ độ:
10.03
Nhiệt độ hóa sương:
24 oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
100%
Áp suất:
1007 mbHôm nay26 oC
Trời Âm U
Nhiệt độ từ 17 oC đến 19 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
Hướng gió:
Tốc độ: 14 Km/h
Hướng gió: 0°Trạm khí tượng: Da Nang
Kinh độ:
108.21
Vĩ độ:
16.07
Nhiệt độ hóa sương:
24 oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
83%
Áp suất:
1012 mbHôm nay26 oC
Mưa
Nhiệt độ từ 20 oC đến 24 oC
Bình minh: 05:58
Hoàng hôn: 17:12
Hướng gió:
Đông
Tốc độ: 13 Km/h
Hướng gió: 90°Trạm khí tượng: Hue
Kinh độ:
107.58
Vĩ độ:
16.48
Nhiệt độ hóa sương:
26 oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
100%
Áp suất:
1011 mbHôm nay26 oC
Trời Âm U
Nhiệt độ từ 23 oC đến 27 oC
Bình minh: 05:45
Hoàng hôn: 17:12
Hướng gió:
Tây Tây Nam
Tốc độ: 16 Km/h
Hướng gió: 250°Trạm khí tượng: Nha Trang
Kinh độ:
109.19
Vĩ độ:
12.25
Nhiệt độ hóa sương:
23 oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
84%
Áp suất:
1008 mb
- Đặt làm trang chủ
- Quảng cáo
- Liên hệ
- Rss
-

markdown:
*Chủ nhật, 19/11/2017 | 03:17 GMT +7*
-
[Hà Nội](http://vietbao.vn/vn/thoitiet/Ha-Noi/) *25* oC **Hôm nay**
25
oC
#### Trời Ðẹp
Nhiệt độ từ 17
oC đến 20 oC
Bình minh: 06:12
Hoàng hôn: 17:11
##### Hướng gió:
Đông Nam
Tốc độ: 13 Km/h
Hướng gió: 132°Trạm khí tượng: Doi Can Street, Hanoi
Kinh độ:
105.85
Vĩ độ:
21.02
Nhiệt độ hóa sương:
18
oC
Tầm nhìn:
10 Km
Độ ẩm:
62%
Áp suất:
1013.8 mb
**Hôm nay**
24
oC
#### Mây Âm U
Nhiệt độ từ 24
oC đến 29 oC
Bình minh: 05:52
Hoàng hôn: 17:24
##### Hướng gió:
Đông Đông Bắc
Tốc độ: 16 Km/h
Hướng gió: 70°Trạm khí tượng: Ho Chi Minh
Kinh độ:
106.69
Vĩ độ:
10.78
Nhiệt độ hóa sương:
24
oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
100%
Áp suất:
1007 mb
**Hôm nay**
21
oC
#### Mây Âm U
Nhiệt độ từ 16
oC đến 18 oC
Bình minh: 06:08
Hoàng hôn: 17:08
##### Hướng gió:
Bắc Đông Bắc
Tốc độ: 11 Km/h
Hướng gió: 20°Trạm khí tượng: Phu Lien
Kinh độ:
106.68
Vĩ độ:
20.86
Nhiệt độ hóa sương:
18
oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
84%
Áp suất:
1016 mb
**Hôm nay**
24
oC
#### Trời Âm U
Nhiệt độ từ 24
oC đến 31 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
##### Hướng gió:
Gió thay đổi!
Tốc độ: 14 Km/h
Hướng gió: 0°Trạm khí tượng: Can Tho Airfield
Kinh độ:
105.78
Vĩ độ:
10.03
Nhiệt độ hóa sương:
24
oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
100%
Áp suất:
1007 mb
**Hôm nay**
26
oC
#### Trời Âm U
Nhiệt độ từ 17
oC đến 19 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
##### Hướng gió:
Tốc độ: 14 Km/h
Hướng gió: 0°Trạm khí tượng: Da Nang
Kinh độ:
108.21
Vĩ độ:
16.07
Nhiệt độ hóa sương:
24
oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
83%
Áp suất:
1012 mb
**Hôm nay**
26
oC
#### Mưa
Nhiệt độ từ 20
oC đến 24 oC
Bình minh: 05:58
Hoàng hôn: 17:12
##### Hướng gió:
Đông
Tốc độ: 13 Km/h
Hướng gió: 90°Trạm khí tượng: Hue
Kinh độ:
107.58
Vĩ độ:
16.48
Nhiệt độ hóa sương:
26
oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
100%
Áp suất:
1011 mb
**Hôm nay**
26
oC
#### Trời Âm U
Nhiệt độ từ 23
oC đến 27 oC
Bình minh: 05:45
Hoàng hôn: 17:12
##### Hướng gió:
Tây Tây Nam
Tốc độ: 16 Km/h
Hướng gió: 250°Trạm khí tượng: Nha Trang
Kinh độ:
109.19
Vĩ độ:
12.25
Nhiệt độ hóa sương:
23
oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
84%
Áp suất:
1008 mb
[Đặt làm trang chủ](#) [Quảng cáo](http://vietbao.vn/vn/quang-cao/) [Liên hệ](http://vietbao.vn/vn/contact/) [Rss](http://vietbao.vn/vn/rss/)
-
| |
| |
| |2/010 (âm lịch)
Ngày: canh tuất, Hắc Đạo
Tốt cho các việc làm cửa, thượng lương, giá thú, trị bệnh.
Tuổi xung: Giáp Thìn, Mậu Thìn, Giáp Tuất

X-Cache-Status: MISS

Cache-Control: public

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Cáp iphone 7 13k | Sim ghép iphone 30k | Dán cường lực iphone full 26k | Kính liền ron iphone 6 43k | Flim ép iphone 6k | Giá bán apple watch 2 cũ | Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại |
Trùm vật tư ép kính | Bệnh Viện Điện Thoại 24h | Linh Kiện Tín Thành | Vua linh kiện ép kính | Đặt chữ quảng cáo | Đại Thanh Chuyên sỉ iphone
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 18/6/86 (Age: 31)
Chia sẻ trang này
Biên
Gia đình Vietnamgsm, Nam, 31
- Biên được nhìn thấy lần cuối:
- 1/4/17
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
Giới thiệu
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 18/6/86 (Age: 31)
Tương tác

markdown:
**|** [Cáp iphone 7 13k](http://daiphatvienthong.vn/n8/ban-day-cap-coc-cu-sac-iphone-5-5s-6-plus-gia-si-re-o-hcm.html)| [Sim ghép iphone 30k](http://daiphatvienthong.vn/n6/ban-sim-ghep-iphone-heicard-slimsim-gia-si-re-nhat-hcm.html)| [Dán cường lực iphone full 26k](http://daiphatvienthong.vn/n21/dan-kinh-cuong-luc-iphone-6-6-plus-ipad-samsung-sony-gia-si.html)| [Kính liền ron iphone 6 43k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html)| [Flim ép iphone 6k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html) [Giá bán apple watch 2 cũ](http://daiphatvienthong.vn/n255/ban-dong-ho-apple-watch-series-2-1-chinh-hang-gia-re-tai-tphcm.html/)| [Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại](http://chosaigon24h.vn/trum-ban-mua-ban-tra-dien-da-nang-go-cao-cap-gia-re-tphcm.html/)| **** [Trùm vật tư ép kính](http://quoccuongmobile.com)| [Bệnh Viện Điện Thoại 24h](http://www.chamsocdidong.com/)| [Linh Kiện Tín Thành](http://linhkiendtdd.vn/)| [Vua linh kiện ép kính](http://vietnamgsm.vn/threads/trum-vat-tu-ep-kinh.111583)| [Đặt chữ quảng cáo]()| [Đại Thanh Chuyên sỉ iphone](rel=) ![ Biên](http://vietnamgsm.vn/data/avatars/l/7/7012.jpg?1383719271)
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 18/6/86 (Age: 31)
### Chia sẻ trang này
# Biên
Gia đình Vietnamgsm, Nam, 31
- Biên được nhìn thấy lần cuối:
- 1/4/17
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
### Giới thiệu
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 18/6/86 (Age: 31)
### Tương tác

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: cloudflare-nginx

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Cache-control: private, max-age=0


text:
Cáp iphone 7 13k | Sim ghép iphone 30k | Dán cường lực iphone full 26k | Kính liền ron iphone 6 43k | Flim ép iphone 6k | Giá bán apple watch 2 cũ | Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại |
Trùm vật tư ép kính | Bệnh Viện Điện Thoại 24h | Linh Kiện Tín Thành | Vua linh kiện ép kính | Đặt chữ quảng cáo | Đại Thanh Chuyên sỉ iphone
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 3/1/97 (Age: 20)
Chia sẻ trang này
Chiến Lee
Gia đình Vietnamgsm, Nam, 20
- Chiến Lee được nhìn thấy lần cuối:
- 27/11/15
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
Giới thiệu
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 3/1/97 (Age: 20)
Tương tác

markdown:
**|** [Cáp iphone 7 13k](http://daiphatvienthong.vn/n8/ban-day-cap-coc-cu-sac-iphone-5-5s-6-plus-gia-si-re-o-hcm.html)| [Sim ghép iphone 30k](http://daiphatvienthong.vn/n6/ban-sim-ghep-iphone-heicard-slimsim-gia-si-re-nhat-hcm.html)| [Dán cường lực iphone full 26k](http://daiphatvienthong.vn/n21/dan-kinh-cuong-luc-iphone-6-6-plus-ipad-samsung-sony-gia-si.html)| [Kính liền ron iphone 6 43k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html)| [Flim ép iphone 6k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html) [Giá bán apple watch 2 cũ](http://daiphatvienthong.vn/n255/ban-dong-ho-apple-watch-series-2-1-chinh-hang-gia-re-tai-tphcm.html/)| [Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại](http://chosaigon24h.vn/trum-ban-mua-ban-tra-dien-da-nang-go-cao-cap-gia-re-tphcm.html/)| **** [Trùm vật tư ép kính](http://quoccuongmobile.com)| [Bệnh Viện Điện Thoại 24h](http://www.chamsocdidong.com/)| [Linh Kiện Tín Thành](http://linhkiendtdd.vn/)| [Vua linh kiện ép kính](http://vietnamgsm.vn/threads/trum-vat-tu-ep-kinh.111583)| [Đặt chữ quảng cáo]()| [Đại Thanh Chuyên sỉ iphone](rel=) ![ Chiến Lee](http://vietnamgsm.vn/styles/default/xenforo/avatars/avatar_male_l.png)
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 3/1/97 (Age: 20)
### Chia sẻ trang này
# Chiến Lee
Gia đình Vietnamgsm, Nam, 20
- Chiến Lee được nhìn thấy lần cuối:
- 27/11/15
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
### Giới thiệu
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 3/1/97 (Age: 20)
### Tương tác


text:
Cáp iphone 7 13k | Sim ghép iphone 30k | Dán cường lực iphone full 26k | Kính liền ron iphone 6 43k | Flim ép iphone 6k | Giá bán apple watch 2 cũ | Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại |
Trùm vật tư ép kính | Bệnh Viện Điện Thoại 24h | Linh Kiện Tín Thành | Vua linh kiện ép kính | Đặt chữ quảng cáo | Đại Thanh Chuyên sỉ iphone
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 9/5/86 (Age: 31)
Chia sẻ trang này
dangco
Gia đình Vietnamgsm, Nam, 31
- dangco được nhìn thấy lần cuối:
- 20/2/14
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
Giới thiệu
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 9/5/86 (Age: 31)
Tương tác

markdown:
**|** [Cáp iphone 7 13k](http://daiphatvienthong.vn/n8/ban-day-cap-coc-cu-sac-iphone-5-5s-6-plus-gia-si-re-o-hcm.html)| [Sim ghép iphone 30k](http://daiphatvienthong.vn/n6/ban-sim-ghep-iphone-heicard-slimsim-gia-si-re-nhat-hcm.html)| [Dán cường lực iphone full 26k](http://daiphatvienthong.vn/n21/dan-kinh-cuong-luc-iphone-6-6-plus-ipad-samsung-sony-gia-si.html)| [Kính liền ron iphone 6 43k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html)| [Flim ép iphone 6k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html) [Giá bán apple watch 2 cũ](http://daiphatvienthong.vn/n255/ban-dong-ho-apple-watch-series-2-1-chinh-hang-gia-re-tai-tphcm.html/)| [Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại](http://chosaigon24h.vn/trum-ban-mua-ban-tra-dien-da-nang-go-cao-cap-gia-re-tphcm.html/)| **** [Trùm vật tư ép kính](http://quoccuongmobile.com)| [Bệnh Viện Điện Thoại 24h](http://www.chamsocdidong.com/)| [Linh Kiện Tín Thành](http://linhkiendtdd.vn/)| [Vua linh kiện ép kính](http://vietnamgsm.vn/threads/trum-vat-tu-ep-kinh.111583)| [Đặt chữ quảng cáo]()| [Đại Thanh Chuyên sỉ iphone](rel=) ![ dangco](http://vietnamgsm.vn/styles/default/xenforo/avatars/avatar_male_l.png)
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 9/5/86 (Age: 31)
### Chia sẻ trang này
# dangco
Gia đình Vietnamgsm, Nam, 31
- dangco được nhìn thấy lần cuối:
- 20/2/14
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
### Giới thiệu
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 9/5/86 (Age: 31)
### Tương tác


text:
Cáp iphone 7 13k | Sim ghép iphone 30k | Dán cường lực iphone full 26k | Kính liền ron iphone 6 43k | Flim ép iphone 6k | Giá bán apple watch 2 cũ | Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại |
Trùm vật tư ép kính | Bệnh Viện Điện Thoại 24h | Linh Kiện Tín Thành | Vua linh kiện ép kính | Đặt chữ quảng cáo | Đại Thanh Chuyên sỉ iphone
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 16/8/85 (Age: 32)
Chia sẻ trang này
Dzung_mobile
Gia đình Vietnamgsm, Nam, 32
- Dzung_mobile được nhìn thấy lần cuối:
- 8/10/17
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
Giới thiệu
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 16/8/85 (Age: 32)
Tương tác

markdown:
**|** [Cáp iphone 7 13k](http://daiphatvienthong.vn/n8/ban-day-cap-coc-cu-sac-iphone-5-5s-6-plus-gia-si-re-o-hcm.html)| [Sim ghép iphone 30k](http://daiphatvienthong.vn/n6/ban-sim-ghep-iphone-heicard-slimsim-gia-si-re-nhat-hcm.html)| [Dán cường lực iphone full 26k](http://daiphatvienthong.vn/n21/dan-kinh-cuong-luc-iphone-6-6-plus-ipad-samsung-sony-gia-si.html)| [Kính liền ron iphone 6 43k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html)| [Flim ép iphone 6k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html) [Giá bán apple watch 2 cũ](http://daiphatvienthong.vn/n255/ban-dong-ho-apple-watch-series-2-1-chinh-hang-gia-re-tai-tphcm.html/)| [Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại](http://chosaigon24h.vn/trum-ban-mua-ban-tra-dien-da-nang-go-cao-cap-gia-re-tphcm.html/)| **** [Trùm vật tư ép kính](http://quoccuongmobile.com)| [Bệnh Viện Điện Thoại 24h](http://www.chamsocdidong.com/)| [Linh Kiện Tín Thành](http://linhkiendtdd.vn/)| [Vua linh kiện ép kính](http://vietnamgsm.vn/threads/trum-vat-tu-ep-kinh.111583)| [Đặt chữ quảng cáo]()| [Đại Thanh Chuyên sỉ iphone](rel=) ![ Dzung_mobile](http://vietnamgsm.vn/styles/default/xenforo/avatars/avatar_male_l.png)
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 16/8/85 (Age: 32)
### Chia sẻ trang này
# Dzung_mobile
Gia đình Vietnamgsm, Nam, 32
- Dzung_mobile được nhìn thấy lần cuối:
- 8/10/17
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
### Giới thiệu
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 16/8/85 (Age: 32)
### Tương tác


text:
Cáp iphone 7 13k | Sim ghép iphone 30k | Dán cường lực iphone full 26k | Kính liền ron iphone 6 43k | Flim ép iphone 6k | Giá bán apple watch 2 cũ | Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại |
Trùm vật tư ép kính | Bệnh Viện Điện Thoại 24h | Linh Kiện Tín Thành | Vua linh kiện ép kính | Đặt chữ quảng cáo | Đại Thanh Chuyên sỉ iphone
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 19/9/83 (Age: 34)
Chia sẻ trang này
haidongmobile
Gia đình Vietnamgsm, Nam, 34
- haidongmobile được nhìn thấy lần cuối:
- 16/8/17
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
Giới thiệu
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 19/9/83 (Age: 34)
Tương tác

markdown:
**|** [Cáp iphone 7 13k](http://daiphatvienthong.vn/n8/ban-day-cap-coc-cu-sac-iphone-5-5s-6-plus-gia-si-re-o-hcm.html)| [Sim ghép iphone 30k](http://daiphatvienthong.vn/n6/ban-sim-ghep-iphone-heicard-slimsim-gia-si-re-nhat-hcm.html)| [Dán cường lực iphone full 26k](http://daiphatvienthong.vn/n21/dan-kinh-cuong-luc-iphone-6-6-plus-ipad-samsung-sony-gia-si.html)| [Kính liền ron iphone 6 43k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html)| [Flim ép iphone 6k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html) [Giá bán apple watch 2 cũ](http://daiphatvienthong.vn/n255/ban-dong-ho-apple-watch-series-2-1-chinh-hang-gia-re-tai-tphcm.html/)| [Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại](http://chosaigon24h.vn/trum-ban-mua-ban-tra-dien-da-nang-go-cao-cap-gia-re-tphcm.html/)| **** [Trùm vật tư ép kính](http://quoccuongmobile.com)| [Bệnh Viện Điện Thoại 24h](http://www.chamsocdidong.com/)| [Linh Kiện Tín Thành](http://linhkiendtdd.vn/)| [Vua linh kiện ép kính](http://vietnamgsm.vn/threads/trum-vat-tu-ep-kinh.111583)| [Đặt chữ quảng cáo]()| [Đại Thanh Chuyên sỉ iphone](rel=) ![ haidongmobile](http://vietnamgsm.vn/styles/default/xenforo/avatars/avatar_male_l.png)
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 19/9/83 (Age: 34)
### Chia sẻ trang này
# haidongmobile
Gia đình Vietnamgsm, Nam, 34
- haidongmobile được nhìn thấy lần cuối:
- 16/8/17
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
### Giới thiệu
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 19/9/83 (Age: 34)
### Tương tác


text:
Cáp iphone 7 13k | Sim ghép iphone 30k | Dán cường lực iphone full 26k | Kính liền ron iphone 6 43k | Flim ép iphone 6k | Giá bán apple watch 2 cũ | Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại |
Trùm vật tư ép kính | Bệnh Viện Điện Thoại 24h | Linh Kiện Tín Thành | Vua linh kiện ép kính | Đặt chữ quảng cáo | Đại Thanh Chuyên sỉ iphone
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 17/2/90 (Age: 27)
Chia sẻ trang này
hunghap
Gia đình Vietnamgsm, Nam, 27
- hunghap được nhìn thấy lần cuối:
- 8/3/15
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
Giới thiệu
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 17/2/90 (Age: 27)
Tương tác

markdown:
**|** [Cáp iphone 7 13k](http://daiphatvienthong.vn/n8/ban-day-cap-coc-cu-sac-iphone-5-5s-6-plus-gia-si-re-o-hcm.html)| [Sim ghép iphone 30k](http://daiphatvienthong.vn/n6/ban-sim-ghep-iphone-heicard-slimsim-gia-si-re-nhat-hcm.html)| [Dán cường lực iphone full 26k](http://daiphatvienthong.vn/n21/dan-kinh-cuong-luc-iphone-6-6-plus-ipad-samsung-sony-gia-si.html)| [Kính liền ron iphone 6 43k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html)| [Flim ép iphone 6k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html) [Giá bán apple watch 2 cũ](http://daiphatvienthong.vn/n255/ban-dong-ho-apple-watch-series-2-1-chinh-hang-gia-re-tai-tphcm.html/)| [Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại](http://chosaigon24h.vn/trum-ban-mua-ban-tra-dien-da-nang-go-cao-cap-gia-re-tphcm.html/)| **** [Trùm vật tư ép kính](http://quoccuongmobile.com)| [Bệnh Viện Điện Thoại 24h](http://www.chamsocdidong.com/)| [Linh Kiện Tín Thành](http://linhkiendtdd.vn/)| [Vua linh kiện ép kính](http://vietnamgsm.vn/threads/trum-vat-tu-ep-kinh.111583)| [Đặt chữ quảng cáo]()| [Đại Thanh Chuyên sỉ iphone](rel=) ![ hunghap](http://vietnamgsm.vn/styles/default/xenforo/avatars/avatar_male_l.png)
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 17/2/90 (Age: 27)
### Chia sẻ trang này
# hunghap
Gia đình Vietnamgsm, Nam, 27
- hunghap được nhìn thấy lần cuối:
- 8/3/15
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
### Giới thiệu
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 17/2/90 (Age: 27)
### Tương tác


text:
Cáp iphone 7 13k | Sim ghép iphone 30k | Dán cường lực iphone full 26k | Kính liền ron iphone 6 43k | Flim ép iphone 6k | Giá bán apple watch 2 cũ | Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại |
Trùm vật tư ép kính | Bệnh Viện Điện Thoại 24h | Linh Kiện Tín Thành | Vua linh kiện ép kính | Đặt chữ quảng cáo | Đại Thanh Chuyên sỉ iphone
- Giới tính:
- Nữ
- Sinh nhật:
- 12/6/80 (Age: 37)
Chia sẻ trang này
Lang du
Gia đình Vietnamgsm, Nữ, 37
- Lang du được nhìn thấy lần cuối:
- 1/2/14
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
Giới thiệu
- Giới tính:
- Nữ
- Sinh nhật:
- 12/6/80 (Age: 37)
Tương tác

markdown:
**|** [Cáp iphone 7 13k](http://daiphatvienthong.vn/n8/ban-day-cap-coc-cu-sac-iphone-5-5s-6-plus-gia-si-re-o-hcm.html)| [Sim ghép iphone 30k](http://daiphatvienthong.vn/n6/ban-sim-ghep-iphone-heicard-slimsim-gia-si-re-nhat-hcm.html)| [Dán cường lực iphone full 26k](http://daiphatvienthong.vn/n21/dan-kinh-cuong-luc-iphone-6-6-plus-ipad-samsung-sony-gia-si.html)| [Kính liền ron iphone 6 43k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html)| [Flim ép iphone 6k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html) [Giá bán apple watch 2 cũ](http://daiphatvienthong.vn/n255/ban-dong-ho-apple-watch-series-2-1-chinh-hang-gia-re-tai-tphcm.html/)| [Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại](http://chosaigon24h.vn/trum-ban-mua-ban-tra-dien-da-nang-go-cao-cap-gia-re-tphcm.html/)| **** [Trùm vật tư ép kính](http://quoccuongmobile.com)| [Bệnh Viện Điện Thoại 24h](http://www.chamsocdidong.com/)| [Linh Kiện Tín Thành](http://linhkiendtdd.vn/)| [Vua linh kiện ép kính](http://vietnamgsm.vn/threads/trum-vat-tu-ep-kinh.111583)| [Đặt chữ quảng cáo]()| [Đại Thanh Chuyên sỉ iphone](rel=) ![ Lang du](http://vietnamgsm.vn/styles/default/xenforo/avatars/avatar_female_l.png)
- Giới tính:
- Nữ
- Sinh nhật:
- 12/6/80 (Age: 37)
### Chia sẻ trang này
# Lang du
Gia đình Vietnamgsm, Nữ, 37
- Lang du được nhìn thấy lần cuối:
- 1/2/14
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
### Giới thiệu
- Giới tính:
- Nữ
- Sinh nhật:
- 12/6/80 (Age: 37)
### Tương tác


text:
Cáp iphone 7 13k | Sim ghép iphone 30k | Dán cường lực iphone full 26k | Kính liền ron iphone 6 43k | Flim ép iphone 6k | Giá bán apple watch 2 cũ | Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại |
Trùm vật tư ép kính | Bệnh Viện Điện Thoại 24h | Linh Kiện Tín Thành | Vua linh kiện ép kính | Đặt chữ quảng cáo | Đại Thanh Chuyên sỉ iphone
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 28/7/88 (Age: 29)
Chia sẻ trang này
longvohoang
Gia đình Vietnamgsm, Nam, 29
- longvohoang được nhìn thấy lần cuối:
- 5/7/16
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
Giới thiệu
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 28/7/88 (Age: 29)
Tương tác

markdown:
**|** [Cáp iphone 7 13k](http://daiphatvienthong.vn/n8/ban-day-cap-coc-cu-sac-iphone-5-5s-6-plus-gia-si-re-o-hcm.html)| [Sim ghép iphone 30k](http://daiphatvienthong.vn/n6/ban-sim-ghep-iphone-heicard-slimsim-gia-si-re-nhat-hcm.html)| [Dán cường lực iphone full 26k](http://daiphatvienthong.vn/n21/dan-kinh-cuong-luc-iphone-6-6-plus-ipad-samsung-sony-gia-si.html)| [Kính liền ron iphone 6 43k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html)| [Flim ép iphone 6k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html) [Giá bán apple watch 2 cũ](http://daiphatvienthong.vn/n255/ban-dong-ho-apple-watch-series-2-1-chinh-hang-gia-re-tai-tphcm.html/)| [Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại](http://chosaigon24h.vn/trum-ban-mua-ban-tra-dien-da-nang-go-cao-cap-gia-re-tphcm.html/)| **** [Trùm vật tư ép kính](http://quoccuongmobile.com)| [Bệnh Viện Điện Thoại 24h](http://www.chamsocdidong.com/)| [Linh Kiện Tín Thành](http://linhkiendtdd.vn/)| [Vua linh kiện ép kính](http://vietnamgsm.vn/threads/trum-vat-tu-ep-kinh.111583)| [Đặt chữ quảng cáo]()| [Đại Thanh Chuyên sỉ iphone](rel=) ![ longvohoang](http://vietnamgsm.vn/styles/default/xenforo/avatars/avatar_male_l.png)
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 28/7/88 (Age: 29)
### Chia sẻ trang này
# longvohoang
Gia đình Vietnamgsm, Nam, 29
- longvohoang được nhìn thấy lần cuối:
- 5/7/16
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
### Giới thiệu
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 28/7/88 (Age: 29)
### Tương tác


text:
Cáp iphone 7 13k | Sim ghép iphone 30k | Dán cường lực iphone full 26k | Kính liền ron iphone 6 43k | Flim ép iphone 6k | Giá bán apple watch 2 cũ | Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại |
Trùm vật tư ép kính | Bệnh Viện Điện Thoại 24h | Linh Kiện Tín Thành | Vua linh kiện ép kính | Đặt chữ quảng cáo | Đại Thanh Chuyên sỉ iphone
[0868*994*860] Cung cấp camera IOẢD trọn gói ôt q12
Thảo luận trong 'Chuyện bên lề' bắt đầu bởi camerahanhtrinhhcm, 15/10/16.

markdown:
**|** [Cáp iphone 7 13k](http://daiphatvienthong.vn/n8/ban-day-cap-coc-cu-sac-iphone-5-5s-6-plus-gia-si-re-o-hcm.html)| [Sim ghép iphone 30k](http://daiphatvienthong.vn/n6/ban-sim-ghep-iphone-heicard-slimsim-gia-si-re-nhat-hcm.html)| [Dán cường lực iphone full 26k](http://daiphatvienthong.vn/n21/dan-kinh-cuong-luc-iphone-6-6-plus-ipad-samsung-sony-gia-si.html)| [Kính liền ron iphone 6 43k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html)| [Flim ép iphone 6k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html) [Giá bán apple watch 2 cũ](http://daiphatvienthong.vn/n255/ban-dong-ho-apple-watch-series-2-1-chinh-hang-gia-re-tai-tphcm.html/)| [Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại](http://chosaigon24h.vn/trum-ban-mua-ban-tra-dien-da-nang-go-cao-cap-gia-re-tphcm.html/)| **** [Trùm vật tư ép kính](http://quoccuongmobile.com)| [Bệnh Viện Điện Thoại 24h](http://www.chamsocdidong.com/)| [Linh Kiện Tín Thành](http://linhkiendtdd.vn/)| [Vua linh kiện ép kính](http://vietnamgsm.vn/threads/trum-vat-tu-ep-kinh.111583)| [Đặt chữ quảng cáo]()| [Đại Thanh Chuyên sỉ iphone](rel=)
# [0868*994*860] Cung cấp camera IOẢD trọn gói ôt q12
Thảo luận trong '
[Chuyện bên lề](forums/chuyen-ben-le.155/)' bắt đầu bởi [camerahanhtrinhhcm](members/camerahanhtrinhhcm.123825/), [15/10/16](threads/0868-994-860-cung-cap-camera-ioad-tron-goi-ot-q12.85142/).


text:
Cáp iphone 7 13k | Sim ghép iphone 30k | Dán cường lực iphone full 26k | Kính liền ron iphone 6 43k | Flim ép iphone 6k | Giá bán apple watch 2 cũ | Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại |
Trùm vật tư ép kính | Bệnh Viện Điện Thoại 24h | Linh Kiện Tín Thành | Vua linh kiện ép kính | Đặt chữ quảng cáo | Đại Thanh Chuyên sỉ iphone
Những lưu ý trong việc chữa viêm lộ tuyến cổ tử cung
Thảo luận trong 'Xóm nhà lá Chém gió' bắt đầu bởi violet20, 31/5/16.

markdown:
**|** [Cáp iphone 7 13k](http://daiphatvienthong.vn/n8/ban-day-cap-coc-cu-sac-iphone-5-5s-6-plus-gia-si-re-o-hcm.html)| [Sim ghép iphone 30k](http://daiphatvienthong.vn/n6/ban-sim-ghep-iphone-heicard-slimsim-gia-si-re-nhat-hcm.html)| [Dán cường lực iphone full 26k](http://daiphatvienthong.vn/n21/dan-kinh-cuong-luc-iphone-6-6-plus-ipad-samsung-sony-gia-si.html)| [Kính liền ron iphone 6 43k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html)| [Flim ép iphone 6k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html) [Giá bán apple watch 2 cũ](http://daiphatvienthong.vn/n255/ban-dong-ho-apple-watch-series-2-1-chinh-hang-gia-re-tai-tphcm.html/)| [Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại](http://chosaigon24h.vn/trum-ban-mua-ban-tra-dien-da-nang-go-cao-cap-gia-re-tphcm.html/)| **** [Trùm vật tư ép kính](http://quoccuongmobile.com)| [Bệnh Viện Điện Thoại 24h](http://www.chamsocdidong.com/)| [Linh Kiện Tín Thành](http://linhkiendtdd.vn/)| [Vua linh kiện ép kính](http://vietnamgsm.vn/threads/trum-vat-tu-ep-kinh.111583)| [Đặt chữ quảng cáo]()| [Đại Thanh Chuyên sỉ iphone](rel=)
# Những lưu ý trong việc chữa viêm lộ tuyến cổ tử cung
Thảo luận trong '
[Xóm nhà lá Chém gió](forums/xom-nha-la-chem-gio.264/)' bắt đầu bởi [violet20](members/violet20.78231/), [31/5/16](threads/nhung-luu-y-trong-viec-chua-viem-lo-tuyen-co-tu-cung.54503/).


text:
Cáp iphone 7 13k | Sim ghép iphone 30k | Dán cường lực iphone full 26k | Kính liền ron iphone 6 43k | Flim ép iphone 6k | Giá bán apple watch 2 cũ | Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại |
Trùm vật tư ép kính | Bệnh Viện Điện Thoại 24h | Linh Kiện Tín Thành | Vua linh kiện ép kính | Đặt chữ quảng cáo | Đại Thanh Chuyên sỉ iphone
Những ngày tốt để chuyển nhà trong tháng 9 năm 2015
Thảo luận trong 'Xóm nhà lá Chém gió' bắt đầu bởi QUANGDUC32, 18/6/15.

markdown:
**|** [Cáp iphone 7 13k](http://daiphatvienthong.vn/n8/ban-day-cap-coc-cu-sac-iphone-5-5s-6-plus-gia-si-re-o-hcm.html)| [Sim ghép iphone 30k](http://daiphatvienthong.vn/n6/ban-sim-ghep-iphone-heicard-slimsim-gia-si-re-nhat-hcm.html)| [Dán cường lực iphone full 26k](http://daiphatvienthong.vn/n21/dan-kinh-cuong-luc-iphone-6-6-plus-ipad-samsung-sony-gia-si.html)| [Kính liền ron iphone 6 43k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html)| [Flim ép iphone 6k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html) [Giá bán apple watch 2 cũ](http://daiphatvienthong.vn/n255/ban-dong-ho-apple-watch-series-2-1-chinh-hang-gia-re-tai-tphcm.html/)| [Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại](http://chosaigon24h.vn/trum-ban-mua-ban-tra-dien-da-nang-go-cao-cap-gia-re-tphcm.html/)| **** [Trùm vật tư ép kính](http://quoccuongmobile.com)| [Bệnh Viện Điện Thoại 24h](http://www.chamsocdidong.com/)| [Linh Kiện Tín Thành](http://linhkiendtdd.vn/)| [Vua linh kiện ép kính](http://vietnamgsm.vn/threads/trum-vat-tu-ep-kinh.111583)| [Đặt chữ quảng cáo]()| [Đại Thanh Chuyên sỉ iphone](rel=)
# Những ngày tốt để chuyển nhà trong tháng 9 năm 2015
Thảo luận trong '
[Xóm nhà lá Chém gió](forums/xom-nha-la-chem-gio.264/)' bắt đầu bởi [QUANGDUC32](members/quangduc32.77590/), [18/6/15](threads/nhung-ngay-tot-de-chuyen-nha-trong-thang-9-nam-2015.32028/).


text:
Cáp iphone 7 13k | Sim ghép iphone 30k | Dán cường lực iphone full 26k | Kính liền ron iphone 6 43k | Flim ép iphone 6k | Giá bán apple watch 2 cũ | Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại |
Trùm vật tư ép kính | Bệnh Viện Điện Thoại 24h | Linh Kiện Tín Thành | Vua linh kiện ép kính | Đặt chữ quảng cáo | Đại Thanh Chuyên sỉ iphone
Sọt rác inox tròn có gạt tàn thuốc lá và đạp chân tại hcm
Thảo luận trong 'Các Sản phẩm ngoài lề' bắt đầu bởi minhtiepvn, 20/8/15.

markdown:
**|** [Cáp iphone 7 13k](http://daiphatvienthong.vn/n8/ban-day-cap-coc-cu-sac-iphone-5-5s-6-plus-gia-si-re-o-hcm.html)| [Sim ghép iphone 30k](http://daiphatvienthong.vn/n6/ban-sim-ghep-iphone-heicard-slimsim-gia-si-re-nhat-hcm.html)| [Dán cường lực iphone full 26k](http://daiphatvienthong.vn/n21/dan-kinh-cuong-luc-iphone-6-6-plus-ipad-samsung-sony-gia-si.html)| [Kính liền ron iphone 6 43k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html)| [Flim ép iphone 6k](http://daiphatvienthong.vn/n11/cung-cap-ban-nguyen-lieu-dung-cu-ep-kinh-dien-thoai-gia-si-.html) [Giá bán apple watch 2 cũ](http://daiphatvienthong.vn/n255/ban-dong-ho-apple-watch-series-2-1-chinh-hang-gia-re-tai-tphcm.html/)| [Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại](http://chosaigon24h.vn/trum-ban-mua-ban-tra-dien-da-nang-go-cao-cap-gia-re-tphcm.html/)| **** [Trùm vật tư ép kính](http://quoccuongmobile.com)| [Bệnh Viện Điện Thoại 24h](http://www.chamsocdidong.com/)| [Linh Kiện Tín Thành](http://linhkiendtdd.vn/)| [Vua linh kiện ép kính](http://vietnamgsm.vn/threads/trum-vat-tu-ep-kinh.111583)| [Đặt chữ quảng cáo]()| [Đại Thanh Chuyên sỉ iphone](rel=)
# Sọt rác inox tròn có gạt tàn thuốc lá và đạp chân tại hcm
Thảo luận trong '
[Các Sản phẩm ngoài lề](forums/cac-san-pham-ngoai-le.261/)' bắt đầu bởi [minhtiepvn](members/minhtiepvn.76631/), [20/8/15](threads/sot-rac-inox-tron-co-gat-tan-thuoc-la-va-dap-chan-tai-hcm.36622/).


text:
Cáp iphone 7 13k | Sim ghép iphone 30k | Dán cường lực iphone full 26k | Kính liền ron iphone 6 43k | Flim ép iphone 6k | Giá bán apple watch 2 cũ | Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại |
Trùm vật tư ép kính | Bệnh Viện Điện Thoại 24h | Linh Kiện Tín Thành | Vua linh kiện ép kính | Đặt chữ quảng cáo | Đại Thanh Chuyên sỉ iphone

markdown: Bypass Google Account Samsung Galaxy S7 G930F Remove Google Account Samsung Galaxy S7 G930F Xoá vĩnh viễn tài khoản google Samsung Galaxy S7 G930F


text:
Tới đây, các trung tâm kinh doanh karaoke trên toàn quốc sẽ được HANET trả tác quyền.
Mới đây, RIAV đã gửi văn bản đề cập đến việc thu mức phí bản quyền liên quan theo quy định là 2.000 đồng/bài hát/đầu máy karaoke và có thời hạn sử dụng một năm kể từ ngày được cấp phép đến các cơ sở kinh doanh karaoke.
Hiệp hội công nghiệp ghi âm Việt Nam (RIAV) vừa công bố chuẩn bị thu tác quyền bản ghi âm ghi hình với mức phí 2.000 đồng/bài hát với dịch vụ karaoke. Câu chuyện bản quyền trên nhiều diễn đàn “nóng” hơn bao giờ hết.
Sau một thời gian khá dài bị chồng chéo trong hoạt động thu phí bản quyền âm nhạc, ngày 24-2, NSND Thanh Hoa - đại diện APPA, nhạc sĩ Phó Đức Phương - giám đốc VCPMC, ông Trần Chiến Thắng - đại diện RIAV đã thống nhất thỏa thuận hợp tác, bảo vệ quyền lợi cho các hội viên.

Cache-Control: private


text:
- Hoạt động cuối:
- 13/9/17
- Tham gia ngày:
- 16/8/17
- Bài viết:
- 22
- Đã được thích:
- 0
- Điểm thành tích:
- 1
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 22/2/81 (Age: 36)
ChienHP1
, Nam, 36
- ChienHP1 được nhìn thấy lần cuối:
- 13/9/17
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
Về tôi
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 22/2/81 (Age: 36)
Tương tác
Chữ kýCác bạn đang tham gia diễn đàn của PHỐ SEO

markdown:
![ XenForo](/image/textlink.gif)
![ XenForo](/image/textlink.gif)
![ hosting](/image/hosting.gif)
![ ChienHP1](http://vnmu.edu.vn/styles/brivium/iodine/xenforo/avatars/avatar_male_l.png)
- Hoạt động cuối:
- 13/9/17
- Tham gia ngày:
- 16/8/17
- Bài viết:
- 22
- Đã được thích:
- 0
- Điểm thành tích:
[1](members/chienhp1.49/trophies)
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 22/2/81 (Age: 36)
# ChienHP1
, Nam, 36
- ChienHP1 được nhìn thấy lần cuối:
- 13/9/17
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
### Về tôi
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 22/2/81 (Age: 36)
### Tương tác
### Chữ kýCác bạn đang tham gia diễn đàn của PHỐ SEO

Server: Apache

Connection: Upgrade, close


text:
Sau 2 năm tạm dừng dự án Cải tạo cảnh quan và phát triển đô thị ven sông Đồng Nai, Chính phủ vừa giao cho Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai quyết định và chịu trách nhiệm xử lý các vấn đề liên quan đến dự án này. Đây là dự án từng được VRN và các nhà khoa học đánh giá sẽ gây nhiều tác động tiêu cực ảnh hưởng đến môi trường KT-XH lưu vực sông Đồng Nai; đồng thời tạo tiền lệ xấu cho việc vi phạm và lấn chiếm hành lang thoát lũ, dòng chảy của các con sông của Việt Nam.
Trước thực tế này, 9 giờ sáng, thứ Tư, ngày 02/8/2017, Mạng lưới Sông ngòi Việt Nam phối hợp với Tạp chí điện tử Nhà Quản Lý sẽ tổ chức chương trình Tọa đàm “Lấn sông Đồng Nai – Nỗi lo cho nhiều tỉnh thành” nhằm tìm kiếm sự đồng thuận về phát triển đô thị ven sông Đồng Nai nói riêng và sông ngòi Việt Nam nói chung theo hướng bền vững. Cuộc tọa đàm trực tuyến giữa hai đầu Hà Nội và TP Hồ Chí Minh có sự tham gia của các diễn giả khách mời:
– Nhà báo Mai Phan Lợi, Quản trị viên Góc nhìn Báo chí – Công dân
Chương trình sẽ được phát sóng trực tiếp trên kênh truyền thông GTV và Facebook của VRN. Quý vị có thể gửi câu hỏi tới các diễn giả của chương trình bằng cách gửi email về địa chỉ rivervietnam@gmail.com hoặc đặt câu hỏi trực tiếp trong quá trình phát sóng.

markdown:
Sau 2 năm tạm dừng dự án
**Cải tạo cảnh quan và phát triển đô thị ven sông Đồng Nai**, Chính phủ vừa giao cho Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai quyết định và chịu trách nhiệm xử lý các vấn đề liên quan đến dự án này. Đây là dự án từng được VRN và các nhà khoa học đánh giá sẽ gây nhiều tác động tiêu cực ảnh hưởng đến môi trường KT-XH lưu vực sông Đồng Nai; đồng thời tạo tiền lệ xấu cho việc vi phạm và lấn chiếm hành lang thoát lũ, dòng chảy của các con sông của Việt Nam.
Trước thực tế này,
** 9 giờ sáng, thứ Tư, ngày 02/8/2017**, Mạng lưới Sông ngòi Việt Nam phối hợp với Tạp chí điện tử Nhà Quản Lý sẽ tổ chức chương trình **Tọa đàm “Lấn sông Đồng Nai – Nỗi lo cho nhiều tỉnh thành” **nhằm tìm kiếm sự đồng thuận về phát triển đô thị ven sông Đồng Nai nói riêng và sông ngòi Việt Nam nói chung theo hướng bền vững. Cuộc tọa đàm trực tuyến giữa hai đầu Hà Nội và TP Hồ Chí Minh có sự tham gia của các diễn giả khách mời:
– Nhà báo Mai Phan Lợi, Quản trị viên Góc nhìn Báo chí – Công dân
Chương trình sẽ được phát sóng trực tiếp trên kênh truyền thông
[GTV](https://www.facebook.com/thongtinGTV/) và [Facebook của VRN](https://www.facebook.com/vietnamriversnetwork/). Quý vị có thể gửi câu hỏi tới các diễn giả của chương trình bằng cách gửi email về địa chỉ [rivervietnam@gmail.com](mailto:rivervietnam@gmail.com) hoặc đặt câu hỏi trực tiếp trong quá trình phát sóng.

Server: LiteSpeed

Accept-Ranges: bytes

Set-Cookie: pll_language=vi; expires=Sun, 18-Nov-2018 19:39:31 GMT; path=/


text:
TIN TỨC
Tin Trong Nước
Chính trị
Xã hội
Pháp luật
Tin Thế Giới
Tin tức
Thế giới đó đây
Kinh Tế
Bất động sản
Tài chính
Thị trường
VTV
Truyền Hình
Phim VTV
Hậu trường
Nhân vật
Chuyển động 24h
Vấn đề hôm nay
Việt Nam & thế giới
Góc khán giả
ĐỜI SỐNG
Văn Hóa - Giải Trí
Điện ảnh
Âm nhạc
Đời sống
Du lịch
Làm đẹp
Giới tính
Sức khỏe
Tấm lòng Việt
THỂ THAO
Bóng đá Việt Nam
Bóng đá quốc tế
Quần vợt
Video
Các môn khác
Bên lề
Góc doanh nghiệp
Sản phẩm
Doanh nghiệp
KHÁC
Công Nghệ
Tư vấn
Giáo Dục
Học trực tuyến
Hoạt động VTV
Lịch Phát Sóng
Truyền hình
Đăng nhập
Đăng ký
P.V-Thứ sáu, ngày 28/08/2015 07:00 GMT+7
Hãy cùng VTV News nhìn lại những hình ảnh trong buổi tập diễn ra chiều qua và bạn đừng quên bật TV vào 21h hôm nay để cùng thưởng thức những ca khúc mới nhất của Bài hát Việt tháng 8.
Ca sĩ Trương Thảo Nhi nhí nhảnh trước ống kính.
Trong liveshow tháng 8, Thảo Nhi sẽ thể hiện ca khúc Chỉ là thoáng qua của tác giả Anh Vũ. Nói về ca khúc này, Anh Vũ cho biết: "Ca khúc này là một bản Pop với nhịp điệu nhanh, rất khác với những ca khúc Vũ đã từng tham gia BHV. Bài hát mang những giai điệu và ca từ đơn giản, gần gũi nhưng ý nghĩa và không kém phần sâu sắc. Nội dung ca khúc này cũng là những trải nghiệm tình yêu của chính vợ chồng mình ngày xưa. Khán giả khi nghe ca khúc này sẽ phần nào hiểu được chút tình cảm giữa hai vợ chồng Vũ và mình cũng hy vọng ca khúc sẽ chạm được tới cảm xúc của nhiều người".
Ca sĩ kiêm tác giả Tạ Quang Thắng - chủ nhân của giải Bài hát của tháng liveshow tháng 7 - ca khúc Tôi, cầu vồng và những ánh trăng?
Trong liveshow tháng 8, Tô Minh Đức sẽ thể hiện ca khúc Phải chăng của tác giả Nguyễn Thành Đô. Đây là tác giả lần đầu tiên đến với Bài hát Việt.
Hải Yến sẽ thể hiện ca khúc Đã hơn một lần của tác giả Tăng Nhật Tuệ trong liveshow tháng 8.
Tăng Nhật Tuệ cho biết anh tin Hải Yến sẽ thể hiện thành công ca khúc của mình. "Nguyễn Hải Yến hiểu sáng tác này hơn ai hết. Một phần chắc là do chúng tôi bằng tuổi nhau lại học chung thời niên thiếu, đồng chất đồng màu, đồng cam cộng khổ nên chung nhau cảm xúc là điều dễ hiểu. Tôi luôn tự biết rằng bản thân hát không tốt bằng Yến, tự hát thì phí bài" - Tăng Nhật Tuệ nói.
Tác giả Phạm Hải Âu, ca sĩ Ngọc Anh và ca sĩ Tô Minh Đức. Hải Âu là tác giả đã giành giải Bài hát của tháng liveshow tháng 6 với ca khúc Chiếc hôn phớt. Ca khúc này cũng là ca khúc đã mang về cho Tô Minh Đức giải Ca sĩ thể hiện hiệu quả. Trong liveshow tháng 8, Nguyễn Ngọc Anh sẽ là chủ nhân của phần minishow.
Bài hát Việt tháng 8 sẽ diễn ra tại Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh và phát sóng trực tiếp lúc 21h hôm nay (28/8) trên kênh VTV6.
Mời quý độc giả theo dõi Truyền hình trực tuyến các kênh của Đài Truyền hình Việt Nam.
Từ khóa:
Cùng chuyên mục
VTV Đặc biệt - Trường học là sự tôn trọng (20h10, VTV1)
VTV.vn - Cùng đón xem VTV Đặc biệt tháng này mang tên Trường học là sự tôn trọng phát sóng lúc 20h10 hôm nay (18/11) trên kênh VTV1.
Qua nhiều năm, Bảo Thy vẫn đẹp như ngày đầu đi hát
Sao đại chiến: "Dù có đội vương miện, giọng hát...
Vua đầu bếp 2017: Pha Lê và Kiwi Ngô Mai Trang đối...
Ngược chiều nước mắt: Trước tai họa trời giáng,...
TIN MỚI
HOẠT ĐỘNG VTV | LIÊN HỆ
CƠ QUAN CHỦ QUẢN: ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM
CƠ QUAN BÁO CHÍ: BÁO ĐIỆN TỬ VTV NEWS
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 306/GP-BTTTT cấp ngày 22/02/2012.
® Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản. Ghi rõ nguồn VTV.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.
Tổng Biên tập: Vũ Thanh Thủy
Phó Tổng Biên tập: Phạm Quốc Thắng
Tổng đài VTV: (024) 3.8355931; (024) 3.8355932
Ðiện thoại Báo điện tử VTV: (024) 66897 897 Email: toasoan@vtv.vn

Vary: User-Agent

FilterID: ft