text:
Kỹ thuật nguội Chương 3 : Đục chặt , cưa chặt , dũa gọt
Chia sẻ: Hung Nhat | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:19
lượt xem 109
download
Kỹ thuật nguội Chương 3 : Đục chặt , cưa chặt , dũa gọt
Đục nguội thường có 3 loại : đục rộng , hẹp , rãnh dầu . Bộ phận cắt của đục rộng thì dẹp bằng, lưỡi cắt hơi có hình vòng cung
Bình luận(0) Đăng nhập để gửi bình luận!
Nội dung Text: Kỹ thuật nguội Chương 3 : Đục chặt , cưa chặt , dũa gọt
- Ch ¬ng iii: ®ôc chÆt, c a c¾t, dòa gät 3. 1. §ôc cã nh÷ng gãc c¾t nμo ? C«ng dông cña nã ra sao ? Gãc c¾t chñ yÕu cña ®ôc cã gãc tr íc , gãc sau vμ gãc nªm (h×nh 3-1) Gãc tr íc lμ gãc kÑp gi÷a mÆt tr íc l ìi ®ôc víi mÆt c¬ b¶n, khi gãc tr íc línth× biÕn d¹ng c¾t cña kim loai gia c«ng nhá, ¾t nhanh nhÑ. Gãc sau la gãc kÑp gi÷ mÆt sau cña ®ôcvíi mÆt c¾t nã ¶nh h ëng ®Õn sù ma s¸t gi÷a mÆt sau ®ôc víi mÆt ®É gia c«ng, cμng chñ yÕu h¬n lμ ¶nh h ëng chiÒu s©u c¾tcña ®ôc. Cho nªn khi mμi ®ôc vμ sö dông ph¶i b¶o ®¶m trÞ sè hîp lý cña gãc sau. Gãc sau qu¸ lín sÏ khiÕn ®ôc H×nh 3-1. ¨nvμo qu¸ s©u, ®ôc khã kh¨n, gãc sau qu¸ nhá, ®ôc cã thÓ tr ît trªn bÒ mÆt chi tiÕt, kh«ng ¨n vμo kim lo¹i, th«ng th êng gãc s©u lÊy 50 80 . Gãc nªm lμ gãc kÑp gi÷a mÆttr íc ®ôc víi mÆt sau ®ôc. Khi ®ôc nghiªngmét gãc nhÊt ®Þnh víi chi tiÕt th×, gãc nªm cμng nhá gãc tr íc cu¶®ôc cμng lín, ®ôc cμng s©u, nh ng c êng®é cμng gi¶m, gãc nªm cμng lín, c êng ®é cña ®ôc tuy t¨ng nh ng lùc c¾t khi®ôc sÏ lín. Khi ®ôc vËt liÖu cøng ( thÐp, gang) th× nªn chän gãc nªm t ¬ng ®èi lín, th êng lÊy 60 0 70 0 , khi ®ôc vËt liÖu mÒm (®ång, nh«m, th êng lÊy 35 0 60 0 ). 3. 2. §ôc th êng dïng cã nh÷ng lo¹i nμo ? T¸c dông mçi lo¹i ? §ôc thî nguéi th êng dïng cã 3 lo¹i : ®ôc réng (®ôc dÑt), ®ôc hÑp (®ôc nhän),®ôc r·nh dÇu (b¶ng 3-1). Bé phËn c¾t cña ®ôc réng th× dÑp b»ng,l ìi c¾t h¬i cã h×nh vßng cung, th êng dïng ®Ó ®ôc c¾t bavia, lç rãt trªn bÒ mÆt ph«i, chÆt c¾t vËt liÖu.l âi c¾t ®ôc hÑp t ¬ng ®èi ng¾n, thÝch hîp víi ®ôc r·nhvμ ®ôc c¾t vËt liÖu tÊm theo ® êng cong. L ìi c¾t cña ®uc r·nh dÇu nhên trªn bÒ mÆt chuyÓn ®éng t ¬ng ®èivíi nhau. http://www.ebook.edu.vn 79
- B¶ng 3-1: ph©n lo¹i vμ t¸c dông cña ®ôc. 3. 3. §ôc th êng ® îc chÕ t¹o b»ng lo¹i vËt liÖu nμo ? xö lý nhiÖt ra sao ? Tªn H×nh d¸ng T¸c dông L ìi ®ôc §Çu ®ôc §ôc réng §ôc mÆt ph¼ng, ®ôc (®ôc dÑt) Th©n ®ôc bá bavia chi tiÕt ®óc, ® ph©n chia tÊm kim lo¹i máng hoÆc chÆt ®øt vËt liÖu cay ® êng kinh nhá. §ôc hÑp (®ôc nhän) §ôc r·nh hoÆc chia c¾t vËt liÖu tÊm theo ® êng cong. §ôc r·nh dÇu §ôc r·nh dÇu nhên. http://www.ebook.edu.vn 80
- §ôc th êng rÌn b»ng thÐp c«ng cô cacbon (T 7 A) ®Ó n©ng cao ®é cøng vμ tÝnh chÞu mμi cña ®ôc, bé phËn c¾t gät nã ph¶i t«i. Ph ¬ng ph¸p t«i lμ, sau khi ra nhiÖt mét ®o¹n kho¶ng 20mm ë ®o¹n tr íc ®ôc (bé phËn c¾t gät) lªn tíi 750 0 780 0 (cã mμu ®á sÉm), nhanh chãng nhóng phÇn c¾t gät vμo n íc ®Ó lμm nguéi nhanh, ®ång thêi di chuyÓn ®ôc theo chiÒu ngang, lîi dông sãng trªn mÆt n íc do di chuyÓn ®ôc g©y nªn lμm cho phÇn t«i cøng vμ phÇn kh«ng t«i cøng cña ®ôc cã ranh giíi ngay ng¾n nh»m tr¸nh x¶y ra nøt g·y khi ®ôc. Cïng víi sù h¹ nhiÖt, khi phÇn trªn mÆt n íc cña ®ôc ®· kh«i phôc mμu s¾c b×nh th êng th× lÊy ra khái n íc, lîi dông phÇn nhiÖt con l¹i cña phÇn trªn ®ôc, tiÕn hμnh ram ®èi víi phÇn ®· t«i, nh»m n©ng cao ®é dai cña nã, nhiÖt ®é ram cã thÓ ph¸n ®o¸n qua sù biÕn ®æi mμu s¾c cña mμng oxy ho¸kim lo¹i trªn chi tiÕt t«i.Th«ng th êng, mμu s¾c khi míi lÊy ra khái n íc lμ mμu tr¾ng, sau ®ã dÇn dÇn chuyÓn thμnh mμu vμng, cuèicïng tõ mμu vμng biÕn thμnh mμu xanh, khi chuyÓn thμnh mμu vμng, nhóng toμn bé ®ôc vμo trong n íc lμm nguéi hoμn toμn gä lμ “t«i vμng”, khi cã mμu xanh, nhónh toμn bé ®ôc vμo trong n íc, gäi lμ “t«i xanh”.§ôc t«i vμng cã ®é cøng cao nh ng ®é dai kÐm; ®ôc t«i xanh tuy cã ®é dai tèt nh ng ®é cøng kh«ng ®ñ. §ôc sö dông ë ®iÒu kiÖn chung th êng t«i xanh vμng, ®é cøng vμ ®é dai ®Òu võa ph¶i, tÝnh n¨ng t ¬ng ®èi tèt. H×nh 3-2 : Mμi ®ôc trªn m¸y mμi. 3. 4. H·y nãi ph ¬ng ph¸p mμi ®ôc ? Nãi chung, th êng mμi ®ôc trªn m¸y mμi, ph ¬ng ph¸p cÇm ®ôc nh h×nh 3-2 thÓ hiÖn. PhÇn cÇn mai cña ®ôc ph¶i cao h¬n t©m b¸nh mμi®Ó phßng ngõa b¸nh mμi quay tèc ®é cao kÐo ®ôc vμo d íi gi¸ b¸ng mμi g©y tai n¹n. PhÇn mμi cña ®ôc chñ yÕu lμ mÆt tr íc, mÆt sau vμ mÆt bªn khi mμi, ®ôc ph¶i di chuyÓn song song trÝa ph¶i toμn bé chiÒu réng cña ®¸ mμi. Nh vËy, võa cã thÓ b¶o ®¶m bÒ mÆt mμi b»ng ph¼ng lai cã thÓ lμm cho ®¸ mμi mßn ®Òu. Ngoμi ra, trong qu¸ tr×nh mμi cßn ph¶i th êng xuyªn nhóng n íc lμm m¸t phßng ngõa bé phËn c¾t gät qu¸ nãng lμm cho mÒm. http://www.ebook.edu.vn 81
- 3. 5. Lμm thÕ nμo ®Ó l¾p c¸n bóa ? Khi sö dông nªn cÇm bóa nh thÕ nμo ? Bóa tay gåm hai bé phËn : bóa vμ c¸n gç. Qui c¸ch bóa tay biÓu thÞ b»ng träng l îng cña bóa, vÝ dô 0,5 b¶ng,1 b¶ng, 1,5 b¶ng v.v.. Ngμy nay dïng tiªu chuÈn quèc tÕ 0,25kg; 0,5kg; 1kg ®Ó biÓu thÞ. Bóa chÕ t¹o thÐp c«ng cô c¸cbon T7, qua xö lý t«i. C¸n gç lμm b»ng gç t ¬ng ®èi cøng dai nh gç ®μm h ¬ng. §é dμi c¸n bóa tïy theo bóa lín hay nhá mμ quyÕt ®Þnh. Th«ng th êng bóa nÆng 0,5kg th× chiÒu dμi c¸n bóa cã thÓ dμi thÝch hîp. §Ó phßng ngõa khi sö dông, bóa tuét, khi l¾p c¸n bóa vμo lç bóa H×nh 3-2: §ãng chªm vμo ®Çu cÇn ph¶i ®ãng chªm nh h×nh 3-3. trªn c¸n bóa. Cã hai c¸ch cÇm bóa khi sö dông lμ cÇm chÆt vμ cÇm láng. Ph ¬ng ph¸p cÇm chÆt lμ n¨m ngãn tay ph¶i n¾m chÆt c¸n bóa (nh h×nh 3-4) ngãn tay c¸i kÑp vμo ngãn trá, h¬n gi÷a ngãn c¸i vμ ngãn trá nh»m ®óng h íng bóa, ®u«i c¸n bóa d ra 15-30mm. Trong qu¸ tr×nh ®¸nh bóa, 5 ngãn tay lu«n lu«n n¾m chÆt. §Ó gi¶m sù mÖt mái, trong khi ®¸nh cã thÓ ¸p dông ph ¬ng ph¸p n¾m láng nh h×nh 3-5. YÕu lÜnh c¬ b¶n lμ ngãn tay c¸i vμ ngãn trá lu«n lu«n n¾m chÆt c¸n bóa, khi ®¸nh, ngãn gi÷a, ngãn ®eo nhÉn vμ ngãn ót lÇn l ît n¾m chÆt c¸n bóa, khi vung lªn trªn th× lÇn l ît th¶ láng ngãn ót, ngãn ®eo nhÉn vμ ngãn gi÷a. C¸ch n¾m nμy cã thÓ gi¶m mÖt mái mμ khi ®· sö dông thμnh th¹o cßn H×nh 3-5 : C¸ch cÇm láng. cã thÓ t¨ng lùc ®¸nh. 3. 6. Khi ®ôc, vung bóa nh thÕ nμo, n¾m ®ôc nh thÕ nμo? Ph ¬ng ph¸p vung bóa chia ra lμm ba lo¹i: vung tay, vung khuûu vμ vung c¸nh tay nh h×nh 3-6 thÓ hiÖn. Trong ®ã, h×nh (a) lμ vung b»ng bμn tay, chØ vËn ®éng cæ tay, lùc ®¸nh bóa H×nh 3-4 : C¸ch cÇm chÆt. t ¬ng ®èi nhá, th êng dïng khi b¾t ®Çu ®ôc hoÆt s¾p kÕt thóc ®ôc hay khi ®ôc n¹o r·nh dÇu. H×nh (b) lμ vung khuûu tay, tay vμ khuûu tay hiÖp ®ång ®éng t¸c, lùc ®¸nh t ¬ng ®èi lín. Ph ¬ng ph¸p vung bóa nμy øng dông t ¬ng ®èi réng r·i.H×nh (c) lμ vung c¸nh tay; tay; khuûu tay vμ c¸nh tay cïng thùc hiÖn ®éng t¸c, lùc ®¸nh lín nhÊt, sö dông vμo tr êng hîp ®ôc m¹nh. http://www.ebook.edu.vn 82
- (a) Vung tay (b) Vung khuûu tay (c) Vung canh tay H×nh 3-6 : Ph ¬ng ph¸p vung bóa. CÇm ®ôc chñ yÕu sö dông ngãn gi÷a, ngãn nhÉn vμ ngãn ót tay tr¸i, ngãn c¸i vμ ngãn trá khÐp l¹i tù nhiªn, phÇn ®Çu cña ®ôc d«i ra vμ ngoμi kho¶ng 20mm nh h×nh 3-7 thÓ hiÖn. Kh«ng nªn n¨m ®ôc qu¸ chÆt nh»m tr¸nh khi ®ôc tay chÞu chÊn ®éng qu¸ lín. Khi ®ôc, c¼ng tay cÇm ®ôc ph¶i ®Ó b»ng tù nhiªn ®ôc ph¶i gi÷ gãc nghiªng chÝnh x¸c, tøc gãc sau b»ng 50 80. 3. 7. Lμm sao b¶o ®¶m chÊt l îng ®ôc? §Ó ®¶m b¶o chÊt l îng chi tiÕt gia c«ng, khi ®ôc dïng ªt« kÑp chÆt chi tiÕt, vËt liÖu t ¬ng ®èi mÒm hoÆc bÒ mÆt linh kiÖn ®é chÝnh x¸c gia c«ng ®· gia c«ng t ¬ng ®èi cao th× ph¶i dïng ngμm bÞt ®ång, ®ång thêi l u ý ®é lín nhá cña lùc kÑp vμ lùc ®¸nh, phßng ngõa lμm háng bÒ mÆt linh kiÖn. Khi ®ôc cè g¾ng b¾t ®Çu ®ôc ë chç chuyÓn gãc mÆt c¹nh chi tiÕt, v× r»ng n¬i nμy chiÒu dμi tiÕp xóc gi÷a dao c¾t víi chi tiÕt nhá, lùc c¶n lín, dÔ ®ôc vμo chi tiÕt, cã thÓ ®iÒu khiÓn l îng ¨n vμo t ¬ng ®èi chÝnh x¸c. Ngoμi ra, khi ®ôc cßn ph¶i chó ý giíi h¹n kÝch th íc, tr¸nh ®ôc ®i qu¸ nhiÒu khiÕn ph¶i bá chi tiÕt. Khi ®ôc ®Õn c¸ch kho¶ng 10mm ®Çu tËn cïng cña chi tiÕt, cÇn quay ®Çu ®ôc ng îc chiÒu kim lo¹i cßn l¹i, ®ÆcbiÖt lμ vËt liÖu gißn nh ®ång ®en, gang th× cμng ph¶i nh vËy. NÕu kh«ng, phÇn kim lo¹i ë tËn ®Çu dÔ nøt mÎ. NÕu chi tiÕt ®ôc xong lμ bÒ mÆt cuèi cïng th× líp ®ôc ph¶i máng mét chót nh»m ®¶m H×nh 3-7 : Ph ¬ng ph¸p n¾m ®ôc. b¶o bÒ mÆt ®ôc tr¬n tru b»ng ph¼ng. 3. 8. Lμm thÕ nμo ®ôc mÆt ph¼ng lín, r·nh chèt, r·nh dÇu vμ vËt liÖu tÊm? http://www.ebook.edu.vn 83
- Khi ®ôc mÆt ph¼ng t ¬ng ®èi lín trªn chi tiÕt gia c«ng, tr íc tiªn nªn dïng ®ôc hÑp ®ôc thμnh nhiÒu r·nh song song trªn chi tiÕt, sau ®ã míi dïng ®ôc réng ®Ó b¹t phÇn nh« lªn gi÷a c¸c r·nh. Nh vËy t ¬ng ®èi tiÕt kiÖm søc - khi ®ôc r·nh chèt, tr íc tiªn ph¶i lÊy dÊu trªn chi tiÕt, sau ®ã ®cô theo ® êng dÊu. NÕu ®ôc r·nh chèt b»ng trªn trôc th× tr íc tiªn ph¶i khoan lç hai ®Çu r·nh (®¸y lç ph¶i ph¼ng, ® êng kÝnh lç b»ng chiÒu réng r·nh). Sau ®ã, c¨n cø vμo ®é réng cña r·nh chèt chän ®ôc thÝch hîp, khi ®ôc, dïng lùc nhÑ, l îng ¨n ®ôc Ýt - khi ®ôc r·nh dÇu, tr íc tiªn ph¶i vÏ ® êng h×nh d¹ng r·nh dÇu trªn chi tiÕt, råi dïng ®ôc r·nh dÇu ®ôc thμnh r·nh n«ng, nhÌ nhÑ theo ® êng kÎ, sau cïng dïng ®ôc r·nh dÇu cã ®é réng phï hîp víi ®é réng r·nh dÇu h×nh dao phï hîp víi yªu cÇu mÆt c¾t r·nh dÇu ®Ó ®ôc r·nh. Khi ®ôc r·nh dÇu trªn mÆt cong, gãc nghiªng cña ®ôc cÇn ph¶i thay ®æi theo mÆt cong, b¶o ®¶m gãc sau kh«ng thay ®æi trong qu¸ tr×nh ®ôc, nh vËy míi cã thÓ ®ôc ® îc r·nh dÇu tr¬n bãng, ®é n«ng s©u ®Òu nhau. Sau khi ®ôc xong r·nh cÇn söa tr¬n mÐp r·nh. Khi ®ôc c¾t vËt liÖu tÊm, ph¶i kÑp chÆt vËt liÖu lªn ªt«, phßng ngõa láng lÎo khi ®ôc. Khi ®ôc, dïng ®ôc réng ®Æt nghiªng víi tÊm vËt liÖu (kho¶ng 450) ®ôc tõ ph¶i qua tr¸i men theo miÖng ªt« (h×nh 3-9). Khi ®ôc nghiªng chØ cã mét bé phËn l ìi ®ôc réng tiÕp xóc víi vËt liÖu, lùc c¶n nhá, ®Ó c¾t ®øt, mÆt c¾t t ¬ng ®èi b»ng ph¼ng. Khi ®ôc c¾t trªn ®e hoÆc tÊm ph¼ng, ®ôc ph¶i ®Ó vu«ng gãc víi chi tiÕt ph¶i ®Öm thÐp phÝa d íi vËt liÖu tÊm ®Ó tr¸nh háng miÖng ®ôc, nh h×nh 3-10 thÓ hiÖn. Khi ®ôc ph«i cã h×nh d¹ng phøc t¹p trªn tÊm máng, tr íc tiªn cÇn khoan nhiÒu lç nhá theo ® êng bao, sau ®ã dïng ®ôc ®ôc tõng b íc nh h×nh 3-11 thÓ hiÖn. H×nh 3-8 : §ôc mËt ph¼ng lín. H×nh 3-9 : §ôc vËt liÖu tÊm trªn £t« http://www.ebook.edu.vn 84
- §ôc §ôc hÑp réng H×nh 3-10 : §ôc ®øt vËt liÖu H×nh 3-11 : §ôc h×nh phøc t¹p. tÊm kÝch th íc lín. 3. 9. Khi ®ôc cÇn chó ý nh÷ng ®iÒu an toμn nμo ? Nh÷ng ®iÒu an toμn cÇn chó ý khi ®ôc, chñ yÕu gåm 4 ®iÓm d íi ®©y: 1. §Ó phßng ngõa bóa bay ra g©y th ¬ng tÝch, khi ph¸t hiÖn c¸n bóa bÞ láng hoÆc háng th× ph¶i lËp tøc tra l¹i cho ch¾c ch¾n hoÆc thay c¸n. Ngoμi ra, ng êi thao t¸c kh«ng ® îc ®eo g¨ng tay, c¸n bóa kh«ng dÝnh dÇu mì. PhÇn cuèi ®ôc bÞ x¬ x íc râ cÇn ph¶i mμi tr¬n ®Ó tr¸nh vì g©y th ¬ng tÝch. 2. §Ó tr¸nh phoi bay g©y th ¬ng tÝch, kh«ng ® îc ®ôc h íng vÒ phÝa ng êi vμ cÇn ¸p dông biÖn ph¸p an toμn thÝch hîp, tèt nhÊt ng êi ®ôc cÇn ®eo kÝnh b¶o vÖ. H×nh 3-12a . C¸ch l¾p ®ôc. 3. §Ó phßng ngõa ®ôc tr ît theo bÒ mÆt ®ôc, cÇn th êng xuyªn gi÷ ®ôc s¾c, vμ chó ý gi÷ gãc sau hîp lý. 3. 10. § êng c a cña l ìi c a lμ gØ? T¸c dông cña nã ra sao? Toμn bé r¨ng trªn l ìi c a so le nhau tr¸i ph¶i theo qui luËt nhÊt ®Þnh vμ t¹o thμnh h×nh d¹ng nhÊt ®Þnh, gäi lμ m¹ch c a. § êng c a ph©n ra d¹ng giao xen vμ d¹ng lμn sãng. T¸c dông cña ® êng c a la lμm cho chiÒu réng mÐp c a lín h¬n ®é réng l ìi c a ®Ó khi c a, l ìi c a kh«ng bÞ kÑp chÆt, nh»m gi¶m lùc ma s¸t gi÷a l ìi c a víi mÐp c a, l¹i cã lîi cho viÖc tho¸t mïn c a. http://www.ebook.edu.vn 85
- 3. 11. Chän l ìi c a nh thÕ nμo? Khi l¾p l ìi c a cÇn chó ý? Khi vËt liÖu cÇn c a mÒm hoÆc chi tiÕt cÇn c a t ¬ng ®èi dμy, mïn c a cña mçi hμnh tr×nh l ìi c a c a ra t ¬ng ®èi nhiÒu, ®ßi hái l ìi c a ph¶i cã kh«ng gian ch a mïn c a t ¬ng ®èi lín. Do ®ã, nªn chän l ìi c a r¨ng lín, khi c a vËt liÖu cøng, do r¨ng c a khã ¨n vμo, l îng mïn c a Ýt, do ®ã nªn chän l ìi c a r¨ng nhá. Ngoμi ra, chän l ìi c a r¨ng nhá cßn cã thÓ cïng lóc t¨ng sè r¨ng c a lμm viÖc, nhê thÕ n©ng cao tèc ®é c a. Khi c a vËt liÖu tÊm còng nªn chän l ìi c a r¨ng nhá nh»m t¨ng sè r¨ng lμm viÖc cïng lóc, gi¶m phô t¶i cña mçi r¨ng c a, phßng ngõa g·y c a Khi l¾p l ìi c a, cÇn chó ý mÊy ®iÓm sau: ph¶i lμm sao chiÒu nhän r¨ng h íng vÒ phÝa tr íc, nÕu kh«ng khã c a ® îc b×nh th êng; ®é c¨ng chïng cña l ìi c a trong qu¸ tr×nh c a; l ìi c a ph¶i l¾p ngay ng¾n, nÕu xiªn lÖch ph¶i l¾p l¹i. 3. 12. Lμm thÕ nμo c a vËt liÖu èng vμ tÊm máng? Khi c a èng kim lo¹i, ph¶i dïng ªt« kÑp chÆt èng. §Ó phßng ngõa kÑp bÑp èng, cã thÓ ®Öm 2 miÕng gç cã r·nh ch÷ V hai bªn mÐp miÖng ªt«. Khi c a kh«ng ® îc c a ®øt mét l ît theo mét chiÒu, mμ nªn c a theo chiÒu kh¸c nhau b»ng c¸ch chuyÓn èng nhiÒu lÇn, mçi lÇn chØ c a ®Õn mÐp thμnh trong c a èng, nh h×nh 3-12 thÓ hiÖn. Cø thÕ c a tõng b íc cho ®Õn khi c a ®øt èng, khi chuyÓn ®æi h íng ph¶i lμm sao miÖng ®· c a chuyÓn theo chiÒu ®Èy tiÕn cña l ìi c a. H×nh 3-12 : Ph ¬ng ph¸p c a èng. Ph ¬ng ph¸p c a vËt liÖu tÊm máng nh h×nh 3-13 thÓ hiÖn, cã thÓ ®Æt tÊm máng vμo gi÷a hai tÊm gç råi dïng ªt« kÑp chÆt. Nh võa cã thÓ t¨ng ®é c¨ng cña vËt liÖu tÊm võa cã thÓ phßng ngõa tÊm máng trùc tiÕp lät vμo r·nh r¨ng c a, ¶nh h ëng c a c¾t. http://www.ebook.edu.vn 86
- H×nh 3-13 : Ph ¬ng ph¸p c a vËt liÖu tÊm máng. 3. 13. Lμm thÕ nμo c a ®øt chi tiÕt gia c«ng t ¬ng ®èi dμy ? C a c¾t chi tiÕt gia c«ng t ¬ng ®èi dμy, do h¹n chÕ bëi chiÒu cao cña vßm Ph«i c a, kh«ng thÓ c a ®øt mét lÇn, lóc ®ã cã thÓ chuyÓn chi tiÕt gia c«ng 180 0 råi c a mÆt ®ãi diÖn. NÕu ®é dμy cña chi L ìi tiÕt v ît qu¸ 2 lÇn chiÒu cao vßm c a c a th× kh«ng thÓ c a ®øt ® îc b»ng c a tay. Nh ng ®èi víi chi tiÕt gia c«ng t ¬ng ®èi dμy mμ ng¾n, miÖng c a cach mÆt ®Çu t ¬ng ®èi gÇn th× co thÓ c¨n cø vμo ph ¬ng ph¸p nh h×nh 3-14 thÓ H×nh 3-14 : C a c¾t mÐp c a s©u. hiÖn, vÆn l ìi c a 90 0 , l¾p ngang lªn khung c a ®Ó sö dông. 3. 14. B¾t ®Çu c a nh thÕ nμo ? Cã hai h×nh thøc b¾t ®Çu c a : b¾t ®Çu xa, b¾t ®Çu gÇn, nh h×nh 3-15 thÓ hiÖn. B¾t ®Çu xa lμ b¾t ®Çu c a ë ®Çu xa ng êi thao t¸c cña chi tiÕt gia c«ng (h×nh 3a) l ìi c a tõ tõ c¾t vμo vËt liÖu, Ýt bÞ kÑt chÆt. B¾t ®Çu c a gÇn lμ b¾t ®Çu c a ë ®Çu gÇn ng êi thao t¸c c a chi tiÕt gia c«ng (b).Ph ¬ng ph¸p nμy nÕu kÜ thuËt kh«ng tèt th× l ìi c a dÔ bÞ c¹nh cña chi tiÕt gia c«ng lμm kÑt chÆt hoÆc r¨ng c a bÞ mÎ.BÊt kÓ ¸p dông ph ¬ng ph¸p b¾t ®Çu c a nμo, gãc b¾t ®Çu c a ®Òu kh«ng ® îc v ît qu¸ 15 0 , gãc b¾t ®Çu c a qu¸ lín th× l ìi c a dÔ bÞ kÑt hoÆt g·y.Nh ng gãc b¾t ®Çu c a còng kh«ng ® îc qu¸ nhá , nÕu kh«ng r¨ng c a khã ¨n ® îc vμo chi tiÕt, cßn cã thÓ khiÕn l ìi c a tr ît trªn bÒ mÆt chi tiÕt, g©y x¬ x íc bÒ mÆt. §Ó vÞ trÝ b¾t ®Çu c a ® îc chÝnh x¸c, c a æn ®Þnh, khi b¾t ®Çu c a cã thÓ dïng ngãn c¸i tay tr¸i chÆn l ìi c a, lùc Ðp http://www.ebook.edu.vn 87 H×nh 3-15 : Ph ¬ng ph¸p b¾t ®Çu c a.
- khi b¾t ®Çu c a ph¶i nhá, kho¶ng c¸ch ®Èy ®i ®Èy l¹i ng¾n. 3. 15. X¸c ®Þnh tèc ®é, lùc ®Ì c a nh thÕ nμo ? Tèc ®é c a, th«ng th êng mçi phót ®Èy ®u kÐo l¹i 20 60 lÇn lμ v μ, khi c a vËt liÖu mÒm cã thÓ nhanh h¬n, c a vËt liÖu cøng nªn chËm h¬n. NÕu tèc ®é qu¸ thÊp, hiÖu xuÊt kh«ng cao tèc ®é qu¸ cao th× l ìi c a chãng cïn, v× thÕ còng dÉn tíi gi¶mhiÖu xuÊt c a. Lùc ®Ì c a chñ yÕu ph¶i c¨n cø vμo ®é cøng cña vËt liÖu mμ quyÕt ®Þnh. Lùc ®Ì ®èi víi vËt liÖu cøng ph¶i l¬n mét chót, nÕu kh«ng r¨ng c a kh«ng ¨n ® îc vμo chi tiÕt, sÏ x¶y ra hiÖn t îng tr ît, khiÕn l ì c a bÞ cïn; lùc ®Ì c a vËt liÖu mÒm cÇn nhá h¬n, nÕu kh«ng sÏ lμm r¨ng c a ¨n qu¸ s©u, sinh ra hiªn t îng “c¾n chÆt ” - khi ®Èy c a vÒ phÝa tr íc c©n t¨ng lùc ®Ì, khi kÐo vÒ, kh«ng nh÷ng kh«ng cÇn ®Ì mμ cßn nªn h¬i n©ng c a lªn ®Ó gi¶m mßn l ìi c a. 3.16. Cã nh÷ng c¸ch g× phßng ngõa h háng vμ mßn nhanh l ìi c a? cÇn chó ý c¸c ®iÒu an toan nμo ? Ph ¬ng ph¸p phßng ngõa h háng vμ gi¶m mßn háng l ìi c a chñ yÕu cã mÊy ®iÓm sau ®©y: 1. CÇn chän ph ¬ng ph¸p g¸ cÆp chi tiÕt tháa ®¸ng, kÑp ph¶i ch¾c ch¾n, phßng ngõa do chi tiÕt bÞ láng g©y g·y l ìi c a. 2. Khi l¾p l ìi c a kh«ng nªn l¾p qu¸ chÆt hoÆc qu¸ láng. Qu¸ láng sÏ g©y nªn hiÖn t îng c a lÖch, cßn cã thÓ do l ìi c a bÞ cong dÉn tíi g·y; nÕu qu¸ chÆt, chØ mét nghiªng lÖch nhá còng cã thÓ dÉn tíi g·y l âi c a. 3. Khi x¶y ra c a lÖch cÇn më c a l¹i ë vÞ trÝ míi, ®õng miªn c ìng söa ch÷a miÖng l ìi c a cò, nÕu kh«ng dÔ g·y l ìi c a. 4. Trong khi c a, l ìi c a bÞ g·y gi÷a chõng hoÆc do c a bÞ mßn ®ßi hái thay l ìi c a míi, th êng do l ìi c a míi h¬i dμy h¬n l ìi c a cò nªn kh«ng cho ® îc vμo r·nh c a. Lóc ®ã nªn b¾t ®Çu më c a l¹i ë vÞ trÝ míi hoÆc nhÑ nhμng c a réng m¹ch c a cò. AnÕu miÔn c ìng Ên l ìi c a míi vμo sÏ dÔ g·y l ìi c a. 5. X¶y ra hiÖn t îng mÎ r¨ng c ath× ph¶i lËp tøc mμi 2-3 r¨ng c¹nh r¨ng mÎ ë trªn ®¸ mμi thμnh h×nh cung trßn, ®ång thêi lÊy r¨ng bÞ mÎ ®ang kÑt trong kÎ c a ra. 6. Khi c a vËt liÖu thÐp, nªn cho Ýt dÇu nhên vμo l ìi c a vμ m¹ch c a ®Ó lμm m¸t vμ lμm tr¬n, gi¶m mßn l ìi c a. 7. §Ó ®¶m b¶o thao t¸c an toμn, cÇn lÊy tay ®ì phÇn s¾p bÞ c a ®øt cña chi tiÕt gia c«ng, nh»m tr¸nh r¬i xuèng ®Ì ph¶i ch©n. Ngoμi ra lùc ®Ì khi c a kh«ng nªn qu¸ lín, ®é c¨ng chïng l ìi c ©phØ thÝch hîp nh»m tr¸nh khi l ìi c a g·y, b¾n ra g©y bÞ th ¬ng. 3. 17. Dòa chia ra mÊy lo¹i ? T¸c dông mçi lo¹i ? http://www.ebook.edu.vn 88
- Dòa chia ra ba lo¹i : dòa phæ th«ng, dòa ®Æc chñng vμ dòa chØnh h×nh (dòa thËp cÈm ). C¨n cø vμo h×nh d¸ng mÆt c¾t, dòa phæ th«ng l¹i chia ra 5 lo¹i : Dòa b¨ng, dòa vu«ng dòa ba c¹nh, dòa b¸n nguyÖt vμ dòa trßn, nh h×nh 3-16 thÓ hiÖn. Trong ®ã, dòa b»ng dïng ®Ó dòa mÆt ph¨ng, mÆt trßn ngoμi, mÆt cung låi; dòa vu«ng dïng ®Ó dòa lç vu«ng, lç ch nhËt vμ mÆt ph¼ng hÑp; dòa ba c¹nh dïng ®Ó dòa gãc trong, lç tam H×nh 3-16 : H×nh d¸ng mÆt c¾t dòa phæ th«ng. gi¸c vμ mÆt ph¼ng; dòa trßn dïng ®Ó dòa lç trßn, mÆt cong lâm vμ mÆt cong « van cã b¸n kÝnh t ¬ng ®èi nhá, dòa b¸n nguyÖt dïng ®Ó dòa mÆt cong lâmvμ mÆt ph¼ng. Dòa ®Æc chñng dïng ®Ó dòa bÒ mÆt ®Æc biÖt cña chi tiÕt, cã hai lo¹i th¼ng vμ cong nh h×nh 3-17 thÓ hiÖn. Dòa chØnh h×nh (dòa thËp cÈm) thÝch hîp víi chØnh söa c¸c bé phËn nhá cña chi tiÕt, nã gåm nhiÒu lo¹i dòa cã h×nh d¸ng mÆt c¾t kh¸c nhau hîp H×nh 3-17 : H×nh d¸ng mÆt c¾t dòa ®Æc chñng thμnh bé, nh h×nh 3-18 thÓ hiÖn. . . H×nh 3-18a : Dòa chØnh h×nh (dòa thËp cÈm). http://www.ebook.edu.vn 89
- 3.18. Sö dông vμ b¶o qu¶n dòa nh thÕ nμo ? §Ó kÐo dμi thêi gian sö dông cña dòa,cÇn sö dông vμ b¶o qu¶n ®óng dòa. C¸c ®iÓm cÇn chó ý nh sau : 1. Kh«ng ® îc dòa mÆt cøng, líp oxy hãa vμ bÒ mÆt t«i cøng cuÈ ph«i ®Ó tr¸nh mßn nhanh, mÊt kh¶ n¨ng dòa. Hinh 3-18b. B¶o d ìng dòa. 2. Nªn sö dông mét mÆt tr íc, sau khi cïn míi dïng mÆt kh¸c. 3. Kh«ng ®Ó dÝnh ít hoÆc dÇu mì nÕu kh«ng sÏ g©y rØ hoÆc tr¬n tr ît khi dòa . 4. Trong qu¸ tr×nh sö dông, ®Æc biÖt lμ khi dïng xong, tr íc khi ®emm c¾t, cÇn dïng chæi sîi ®ång ®¸nh thuËn chiÒu r¨ng dòa kÞp thêi lo¹i bá bét phoi s¾t b¸m trong r¨ng dòa. 5. C¸ch xÕp ®Æt ®Ó dòa ph¶i hîp lý, kh«ng nªn chÊt chång lªn nhau ®Ó tranh lμm háng r¨ng dòa. 6. L ìi dòa kh«ng ® îc lμm dông cô kÎ ®Ëp cμng kh«ng ® îc dïng ®Ó n¹y bÈy c¸c vËt kh¸c, dÔ g©y g·y dòa. 7. Khi sö dông dòa con kh«ng ® îc dïng lùc qu¸ lín tr¸nh g©y g·y dòa. 3. 19.Ph ong ph¸p dòa thuËn chiÒu, dòa ®an xen vμ dòa ®Èy ® îc sö dông trong tr êng hîp nμo ? Ph ¬ng ph¸p dòa chi tiÕt theo cïng mét chiÒu gäi lμ dòa thuËn chiÒu (nh h×nh 3- 19), sau khi dòa cã vÕt dòa thuËn th¼ng, t ¬ng ®èi ngay ng¾n, mü quan, thÝch hîp vøi dòa mÆt ph¼ng kh«ng lín vμ dòa sau cïng ®Ó t¹o v©n. Ph ¬ng ph¸p dòa ®an xen lμ tiÕn hμnh dòa chi tiÕt gia c«ng tõ hai h íng ®an chÐo nhau (h×nh 3-20), ph ¬ng ph¸p dòa nμy cã thÓ c¨n cø vμo vÕt dòa ®Ó ph¸n ®o¸n tinh h×nh b»ng ph¼ng cña mÆt ® îc dòa, th«ng th êng dïng ®Ó dòa mÆt ph¼ng tr íc khi dòa b»ng.Ph ¬ng ph¸p dòa ®Èy lμ hai tay cÇm ngang dòa, ngãn tay c¸i ®Æt gÇn chi tiÕt gia c«ng, lùc hai tay ®Òu nhau, ®¶y ®i ®Èy l¹i trªn bÒ mÆt chi tiÕt (h×nh 3-21). Ph ¬ng ph¸p dòa nμy thÝch hîp dòa mÆt ph¼ng dμi hÑp hoÆc ®¸nh bãng bÒ mÆt chi tiÕt. http://www.ebook.edu.vn 90
- H×nh 3- 19. Ph ¬ng ph¸p dòa thuËn chiÒu. H×nh 3-20 : Ph ¬ng ph¸t dòa chÐo . 3. 20. Lμm thÕ nμo dòa mÆt ph¼ng, mÆt cong vμ khèi gãc vu«ng ? §Ó dòa cho toμn bé mÆt ph¼ng ® îc ®Òu ®Æn b»ng ph¼ng, trong qu¸ tr×nh dòa mÆt ph¼ng, ph¶i dòa theo chiÒu nhÊt ®Þnh, vμ tõng mét m¶ng mÆt ph¼ng nμy di chuyÓn song song ®Õn m¶ng mÆt ph¼ng kh¸c, sù di chuyÓn ®ã cña dòa cÇn tiÕn hμnh trong lÇn dòa vÒ, kho¶ng c¸ch di chuyÓn ngang mçi lÇn lμ 5 10mm hoÆc h¬i nhá h¬n chiªiï réng cña dòa. Khi dòa gÇn tíi kÝch th íc yªu cÇu, cÇn ¸p dông ph ¬ng ph¸p dòa chÐo nhau ®Ó ®¶m b¶o dòa m¨t phngwr chÝnh x¸c, sau cïng cã thÓ ¸p dông ph ¬ng ph¸p dòa ®Èy ®Ó chØnh sñ¨ n©ng cao ®é tr¬n bãng bbÒ mÆt cÇn dòa. http://www.ebook.edu.vn 91
- Dua mÆt cong trßn th ßng tiÕn hμnh theo hai giai ®o¹n. Giai ®o¹n gia c«ng th« cã thÓ dòa thμnh h×nh ®a gi¸c gÇn cong trßn, lóc nμy cã thÓ ¸p dông dòa ngang ®Ó ®¹t ® îc hiÖu suÊt dòa t ong ®èi cao. Giai ®o¹n gia c«ng tinh, dòa ph¶i ®Ó thuËn theo mÆt cung trßn, cïng lóc hμnh thμnh hai lo¹i chuyÓn ®éng (hinh 3-22), tøc võa chuyÓn ®éng tiÕn lªn vμ chuyÓn ®éng quanh t©m cung trßn chi tiÕt gia c«ng. Khi gia ®éng tay ph¶i Ên c¸n dòa xuèng, tay tr¸i n©ng mòi dòa lªn. Nh vËy mÆt cong dòa ra t ¬ng ®èi nh½n bãng kh«ng cã gãc c¹nh. a). MÆt cong låi. b). MÆt cong lâm. 22a. Dòa mÆt cung trßn. Gäi lμ khèi gãc vu«ng lμ ®Ó chØ chi tiÕt gia c«ng mμ h×nh d¹ng mÆt c¾t do 4 mÆt ph¼ng t¹o nªn cã d¹ng h×nh vu«ng hoÆc h×nh ch÷ nhËt. Tr íc khi dòa vu«ng cÇn lÊy dÊu trªn ph«i, råi c¨n cø vμo ® êng kÎ dòa mÆt chuÈn, tiÕp ®Õn dòa mÆt ®èi diÖn, hai mÆt ph¨ng song song nhau (dïng th íc cÆp ®Ó do) kÝch th íc ph¶i chÝnh x¸c, tiÕp ®ã dòa mÆt thø 3 sao cho nã vu«ng gãc víi mÆt chuÈn vμ song víi m¹t thø 3, ®ång thêi ph¶i b¶o ®¶m ®é chÝnh x¸c cña kÝch th íc. NÕu ph«i s¬ chÕ lμ thanh trßn th× chiÒu dμi c¹nh a cña h×nh vu«ng quan hÖ v¬id ® êng kÝnh d cña vËt liÖu trßn nh sau : http://www.ebook.edu.vn 92
- a = 0,707d; d = 1,414a. H×nh 3- 22b. Dòa khèi gãc vu«ng. 3. 21. Dòa lç trßn vμ r·nh nh thÕ nμo ? Khi dòa lç trßn, dòa ph¶i cïng lóc hoμn thμnh 3 lo¹i chuyÓn ®éng (nh h×nh 3-23), tøc vËn ®éng tiÕn ®éng, chuyÓn ®äng sang ttr¸i vμ chuyÓn ®éng xoay quanh ® êng trôc cña dòa.chØ cã khi phèi hîp mét c¸ch hîp lý, tháa ®¸ng 3 lo¹i chuyÓn ®éng ®ã míi cã thÓ dòa tèt ® îc lç trßn. Khi dòa r·nh, tr íc tiªn kÎ ® êng theo h×nh d¸ng kÝch th íc qui ®Þnh trªn b¶n vÏ vμ khoan lç ë bé phËn r·nh, sau ®ã ra c«ng th« ®¸y r·nh b»ng ph ¬ng ph¸p c a hoÆc ®ôc. TiÕp ®ã dïng dòa nhá h¬n r·nh ®Ó dòa mÆt chuÈn, råi c¨n cø vμo mÆt chuÈn ®Ó dòa c¸c mÆt liªn qua kh¸c. NÕu chç chuyÓn gãc yªu cÇu s¹ch ch©n th× tr íc tiªn dïng dòa cã c¹nh an toμn (tøc chØ phÝa kh«ng cã r¨ng dòa, cã thÓ mμi ra b»ng ®¸ mμi) hoÆc dòa 3 c¹nh nhá ®Ó dòa ch©n. (a) (b) (c) H×nh 3-23 : Dòa mÆt cung trßn trong. http://www.ebook.edu.vn 93
- 3. 22. Dòa phèi l¾p lμ g× ? Lμm thÕ nμo dòa then phèi l¾p ? Gäi dòa phèi l¾p tøc lμ dïng ph ¬ng ph¸p dòa lμm cho mÆt phèi l¾p cña hai chi tiÕt l¾p r¸p víi nhau ®¹t ® îc yªu cÇu quy ®Þnh. §èi víi dòa phèi l¾p then cã thÓ tiÕn hμnh theo c¸c b íc d íi ®©y. 1. .Dòa bá x¬ x íc cña r·nh then truc vμ r·nh then b¸nh r¨ng råi ®o ®é réng r·nh. NÕu ®é réng r·nh kh«ng b¨ng nhau ph¶i dòa söa l¹i cho b¨ng nhau. 2. Dùa vμo kÝch th íc ®é réng r·nh then ®Ó dòa hai mÆt c¹nh.Do hai mÆt c¹nhc a r·nh then lμ mÆt lμm viÖc chñ yÕu,cho nªn khi dñ©phi b¶o ®¶m ®é song song nhau va vuoong gãc víi mÆt ®¸y r·nh then, sau khi dòa hai m¹t c¹nh ph¶i ®¹t ® îc yªu cÇu phèi hîp víi r·nh then trôc. 3. Dòa söa ®é dμi cña thencho phï hîp víi yªu cÇu. Dòa hai ®Çu then thμnh d¹ng nöa trßng theo quy ®Þnh, sau ®ã dòa bá so x íc, chiÒu dμi cña then ph¶i ng¾n h¬n chiÒu dμi cña r·nh then trôc,gay biÕn d¹ng trôc. 4. §ãng then vμo trong r·nh then trôc sau ®ã thö ph«i l¾p víi r·nh then b¸nh r¨ng. NÕu then phèi l¾p qu¸ chÆt víi r·nh th× cÇn th¸o b¸nh r¨ng ra, dòa bít bé phËn do ma s¸t gi÷a hai mÆt c¹nh cña then víi r·nh then b¸nh r¨ng. 5. Gi · ®Ønh r·nh then b¸nh víi then ph¶i cã khe hë 0.3-0.4mm. 2.3.Dòa lç vu«ng phèi l¾p nh thÕ nμo? ë ®©y lÊy lç l¾p dao trªn c¶n l¾p dao trßn lμm vÝ dô ®Ó nãi vÒ ph ¬ng ph¸p dòa lå vu«ng phèi l¾p.Nh hinh 3-24 thÓ hiÖn, tr íc tiªn c¨n cø vμo yªu cÇu, kÎ ® êng gia c«ng lç vu«ng lªn cÇn dao, sau ®ã dùa vμo ® êng ®Ó ®ét lç mÉu. Sau ®ã khoan lç bªn trong ® êng dÊu gia c«ng lç vu«ng (® ßng kÝnh mòi khoan ph¶i nhá h¬n kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c c¹nh ®èi cña lç vu«ng 1-2mm)tiÕp ®ã dông lç vu«ng tiÕn hμnh dòa th« lç theo ® êng dÊu thμnh h×nh vu«ng c¹nh, nh ng kh«ng dòa ®Õn kÝch th íc. Sau cïng tiÕn hμnh dòa tinh theo thø tùgia c«ng 4 mÆt. C¸c b íc nh sau: tr íc tiªn dòa mÆt ph¼ng mét yªu cÇu mÆt ph¼ng ph¶i th¼ng ph¼ng c¶ hai chiÒu ®øng lÉn chiÒu ngang, c¶ hai c¹nh ®Òu ®¹t tíi ® êng kÝch th íc ®· lÊy dÊu, dïng th íc cÆp du tiªu®o x=(d- a)/2. TiÕp ®ã dòa mÆt ph¨ng 2, lÊy mÆt ph¼ng 1 lμm chuÈn, dïng th íc cÆp ®o kÝch th íc, ph¶i lμm cho mÆt ph¨ng 2 song song víi mÆt ph¼ng 1, råi dïng ®Çu dao sÏ l¾p vμo lç ®Ó thö, chØ cÇn hai gãc cña ®Çu dao cã thÓ Ên vμo ® îc 2 mÐp lç t ¬ng ®èi chÆt lμ ® îc. Sau ®ã dòa mÆt ph¼ng 3, yªu cÇu vu«ng gãc víi mÆt ph¼ng 1 vμ dòa tíi ® êng dòa dÊu kÝch thøoc. Cuèi cïng dòa mÆt ph¼ng 4, dïng th íc cÆp ®o b¶o ®¶m song song víi mÆt ph¼ng 3 råi dïng ®Çu dao ®Ó thö. Sau khi dòa xong 4 mÆt, dïng H×nh 3-24 : Dòa lç vu«ng phèi l¾p. http://www.ebook.edu.vn 94
- dòa thËp cÈm chØnh söa 4gãc cho s¹ch. Sau ®ã tiÕn hμnh söa tinh ®èi víi lç vu«ng. Ph ong ph¸p söa tinh lμ, b«i mét Ýt bét phÊn mμu ®á lªn 4 mÆt lç, ®ót ®Çu vμo trong lç vu«ng (do sù phèi l¾p gi a ®Çu dao víi lç t ¬ng ®èi chÆt, cã thÓ dïng bóa gâ nhÑ) sau ®ã rót ®Çu dao ra, dòa bá phÇn do cä x¸t gi÷a thμnh lç víi ®Çu dao trë nªn kh«ng mμu. Cø thÕ söa ®i söa l¹i cho ®Õn khi ®Çu dao cã thÓ ®Èy ®ót vμo lç vu«ng mét c¸ch nhÑ nhμng mμ kh«ng cã khe hë râ rÖt lμ ® îc. 3. 24. Dòa tÊm d ìng låi nh thÕ nμo ? Tr íc khi dòa, cÇn lÊy dÊu theo yªu cÇu, sau ®ã ra liÖu. NÕu gãc ®é mÆt xiªn trtªn tÊm d ìng låi kh«ng tiÖn sö dông bé ®o gãc ®Ó ®o, th× tr íc tiªn h·y lμm mét d ìng bæ trî. D ìng h×nh thang nh h×nh 3-25 thÓ hiÖn lμ lo¹i d ìng låi t ¬ng ®èi diÓn h×nh. Ph ¬ng ph¸p ra c«ng lμ, tr íc tiªn dòa mÆt tiªu chuÈn, sau ®ã dòa 2 mÆt vai, sao cho chóng n»m trªn cïng mÆt ph¼ng, ®ång thêi song song víi mÆt chuÈn. Khi dòa cã thÓ ®o kiÓm tra b»ng th íc cÆp hoÆc ®ång hå so ®Ó b¶o ®¶m 2 mÆt vai song song víi mÆt chuÈn khi dòa mÆt tr¸i, dïng d ìng bæ trî ®Ó kiÓm nghiÖm. §Ó phßng ngõa khi ®Æt d ìng chÝnh vμ d ìng phô kh«ng n»m trªn cïng mÆt ph¼ng, cã thÓ ®Æt chóng lªn mÆt kÝnh, ®Ó quan s¸t khe hë ¸ng s¸ng, chç phèi h îp ¸nh s¸ng ph¶i hÑp vμ ®Òu. PhÇn gèc cña d ìng chÝnh sauy khi lÊy ®Êu nªn khoan lç nhá hoÆc dïng l ìi c a c a thμnh r·nh nhá ®Ó b¶o ®¶m khi ®o, mÆt ®o cña d ìng víi mÆt ® îc ®o cña chi tiÕt, cã thÓ tiÕp xóc tèt víi nhau.ph ¬ng ph¸p dòa mÆt xiªn bªn ph¶i c¬ b¶n gièng nh trªn, nh ng ®ång thêi ph¶i dïng th íc cÆp hoÆc pame ®o kÝch th íc ®Çu lín h×nh thang khi ®ã, cã thÓ dïng hai khèi trô trßn tiªu chuÈn thõ¬ng dïng chèt trô trßn ® êng kÝnh b»ng nhau, ®é lín thÝch hîp (th êng dïng chèt trô trßn) ®Ó tiÕn hμnh ®o gian tiÕp, nh h×nh 3-26 thÓ hiÖn. Quan hÖ gi · kÝch thø¬c L víi kÝch th íc ®Çu lín h×nh thang l ® ßng kÝnh trô trßn d lμ : 1 L=l + d 1 ctg 2 http://www.ebook.edu.vn 95
- . H×nh 3-25 : TÊm d ìng låi H×nh 3-26 : §o d ìng h×nh thang vμ tÊm d ìng phô Sau cïng, dòa mÆt ®Ønh h×nh thang, lóc nμy cÇn chó ý b¶o ®¶m kÝch th íc ®é cao vμ ®é song song gi÷a mÆt ®Ønh víi mÆt chuÈn. 3. 25. Chän tèc ®é dòa vμ d l îng dòa nh thÕ nμo ? §é nh¸m cña chi tiÕt dòa gia c«ng ra sao ? Tèc ®é dòa th«ng th êng lμ mèi phót 30-60 lÇn, kjhi r¨ng dòa t ¬ng ®èi lín, tèc ®é nªn thÊp; r¨ng dòa nhá, nªn cao h¬n. Tèc ®é dòa qu¸ cao, ng êi thao t¸c dÔ mÖt, chãng mßn r¨ng dòa. Dòa gät lμ dao ®éng thÕ lùc, nªn d l îng dòa kh«ng nªn qu¸ lín th«ng th êng ë d íi 0,5-1mm. CÇn c¨n cø vμo ®é lín mÆt gia c«ng cña chi tiÕt vμ cÊp chÝnh x¸c cña ph«i ®Ó x¸c ®Þnh d l îng nh khi l¾p chèt (then), do kÝch th íc cña chèt t ¬ng ®èi nhá mμ ph«i then ®Òu qua gia c«ng, cho nªn d l îng chiÒu réng, cña then tõ kho¶ng 0,2mmlμ võa. Ph¹m vi ®é nh¸m cña dòa gät t ¬ng ®èi réng, th«ng th êng dòa th« ®¹t ®é nh¸m Rz Rz 200 Rz50 ( 1 3); dòa võa cã thÓ ®¹t 6,3 1,6 ( 4 6); dòa mÞn cã thÓ ®¹t 1,6 0,8 ( 6 7); dòa dÇu cã thÓ ®¹t 0,8 0,2 ( 7 9). 3. 26. MÆt tr¬n cña dòa cã t¸c dông g× ? T¹i sao mÆt lμm viÖc cña dòa co d¹ng cong låi ? MÆt bªn kh«ng c¾t r¨ng cña dòa gäi lμ mÆt tr¬n. T¸c dông cña mÆt tr¬n lμ, ®Ó khi dòa mÆt gãc vu«ng trong, cã thÓ tùa mÆt tr¬n vμo mÆt gãc vu«ng ®Ó dòa mÆt kia mμ kh«ng lμm háng mÆt tùa. MÆt lμm viÖc cña dòa cã d¹ng cong låi cã thÓ lμm cho mÆt dòa chi tiÕt cã xu h íng dòa thμnh lâm xuèng, ®ã lμ v×, ë møc ®é nhÊt ®Þnh, do lùc dòa hai tay phèi hîp kh«ng ®Òu nhip cã thÓ lμm cho bÒ mÆt gia c«ng cã hiÖn t îng låi gi÷a, mËt dòa cong låi cã thÓ lμm cho bÒ mÆt gia c«ng t ¬ng ®èi b»ng ph¼ng. Ngoμi ra, mÆt lμm viÖc cña dòa cã d¹ng cong låi, cßn cã thÓ kÐo dμi tuæi thä sö dông. 3.27. T¹i gãc ® êng chÆt r¨ng mÆt ®¸y cña lo¹i dòa hai ® êng chÆt r¨ng,kh«ng b»ng nhau ? Lo¹i dòa mμ ® êng r¨ng ® îc s¾p xÕp theo hai h íng gäi lμ dòa hai ® êng chÆt r¨ng. Khi chÕ t¹o, tr íc tiªn chÆt r¨ng ®¸y t ¬ng ®èi n«ng,nã t¹o thμnh víi ® êng t©m cña dòa thμnh gãc 45 0 ; sau ®ã, chÆt r¨ng mÆt t ¬ng ®èi s©u, nã t¹o thμnh víi ® êng t©m cña dòa thμnh gãc 65 0 . Do gãc ®é cña hai ® êng chÆt r¨ng kh«ng nh nhau, r¨ng gi÷a do sù giao c¾t cña chóng t¹o nªn, ® îc s¾p xÕp so le nhau trªn chiÒu däc, nhê http://www.ebook.edu.vn 96
- vËy, tr¸nh ® îc sù chång trïng nhau vÕt dòa tr íc sau, lμm cho bÒ mÆt dòa ra t ¬ng ®èi tr¬n bãng. NÕu gãc r¨ng ®¸y nh nhau bÒ mÆt dòa ra sÏ ®Ó l¹i nh÷ng vÕt song song theo chiÒu däc. 3. 28. Nguyªn nh©n chñ yÕu dòa ra phÕ phÈm lμ g× ? Nguyªn nh©n dòa ra phÕ phÈm cã nhiÒu,®a d¹ng. Víi nh÷ng chi tiÕt gia c«ng bÞ biÕn d¹ng hoÆc h háng khi gÆp, nguyªn nh©n chñ yÕu lμ, ë gi÷a miÖng ªt« vμ chi tiÕt kh«ng cã vËt ®Öm lãt lμm bÒ mÆt bÞ bãp lâm; hoÆc lùc kÑp qu¸ chÆt ®èi víi nh÷ng chi tiÕt rçng ruét lμm cho nã bi bÑp ho¨c biÕn d¹ng ®èi víi chi tiÕt chÞu lùc kÐm; hoÆc bÞ biÕn d¹ng trong qu¸ tr×nh dòa do lùc kÑp kh«ng tháa ®¸ng ®èi víi chi tiÕt to mμ máng. NÕu chñ yÕu lμ khi dòa lùc hai tay kh«ng ®Òu, dòa bÞ quay ®¶o, ®o¹n trø¬c vμ ®o¹n gÇn ng êi thao t¸c bÞ dòa thÊp h¬n. NÕu kÝch th íc chi tiÕt kh«ng hîp c¸ch th× nhiÒu kh¶ n¨ng lμ do lÊy dÊu kh«ng chuÈn hoÆc dòa qu¸ kÝch th íc c©n thiÕt.NÕu ®é nh¸m bÒ mÆt kh«ng ®¹t tiªu chuÈn th× nguyªn nh©n chñ yÕu lμ chän dòa th« hay mÞn kh«ng tháa ®¸ng, hoÆc kh«ng kÞp thêi lÊy ®i phoi dòa trong qu¸ tr×nh gia c«ng, Lμm háng bÒ mÆt kh«ng gia c«ng, nguyªn nh©n chñ yÕu lμ ¸p dông biÖn ph¸p b¶o vÖ kh«ng tháa ®¸ng, hoÆc kh«ng sö dông bÒ mÆt kh«ng cã r¨ng c a dòa. H×nh 3- 27 .C¸c d¹ng sai háng. 3. 29. §Ó b¶o ®¶m an toμn khi dòa, chó ý nh÷ng ®iÓm g× ? §Ó b¶o ®¶m an toμn khi dòa, cÇn chó ý kh«ng sö dông dòa kh«ng cã c¸n hoÆc c¸n dòa bÞ háng, ®Ò phßng tay bÞ th ¬ng; còng kh«ng ®ùîc dïng miÖng th«i ph«i dòa bay vμo m¾t. Ngoμi ra kh«ng ®Ó cho dòa va ®¹p vμo chi tiÕt gia c«ng, ®Ó phßng dòa v¨ng r¬i chóng ng êi. Khi ®Æt dòa kh«ng nªn ®Ó cho dòa thß ra bμn lμm viÖc ®Ó tr¸nh ®ông ph¶i ng êi. Trong qu¸ tr×nh dòa, kh«ng ® îc lÊy tay xoa sê bª mÆt, ®Ò phßng dòa bÞ tr ît trªn bÒ mÆt tr¬n. http://www.ebook.edu.vn 97
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Giáo trình Kỹ thuật nguội - Phí Trọng Hảo, Nguyễn Thanh Mai
191 p | 738 | 385
-
Giáo trình kỹ thuật nguội cơ bản - KS. Trần Văn Hiệu
153 p | 267 | 168
-
Ebook Kỹ thuật nguội - Phí Trọng Hảo, Nguyễn Thanh Mai
191 p | 245 | 141
-
Ebook Kỹ thuật nguội - Phí Trọng Hảo, Nguyễn Thanh Mai
193 p | 217 | 126
-
Kỹ thuật nguội part 1
20 p | 214 | 105
-
Giáo trình KỸ THUẬT NGUỘI - Chương 1
11 p | 275 | 98
-
Kỹ thuật nguội part 2
20 p | 159 | 76
-
Kỹ thuật nguội part 3
20 p | 135 | 62
-
Kỹ thuật nguội part 5
20 p | 128 | 61
-
Kỹ thuật nguội part 4
20 p | 130 | 55
-
Kỹ thuật nguội part 6
20 p | 133 | 55
-
Bài tập kỹ thuật người máy
5 p | 238 | 48
-
Kỹ thuật nguội part 7
20 p | 114 | 46
-
Giáo trình KỸ THUẬT NGUỘI - Chương 3
9 p | 117 | 45
-
Kỹ thuật nguội part 8
20 p | 99 | 43
-
Kỹ thuật nguội part 9
20 p | 95 | 43
-
Bài giảng Kỹ thuật nhiệt: Chương 3 - Lê Anh Sơn
41 p | 102 | 37

markdown:
# Kỹ thuật nguội Chương 3 : Đục chặt , cưa chặt , dũa gọt
Chia sẻ: Hung Nhat | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:19
lượt xem 109
download
![](http://image1.tailieu.vn/document/thumbnail/2009/20091208/hungnhat/80x100/ky_thuat_nguoi_chuong_3_duc_chat_cua_cat_giua_got_6576.jpg)
##
Kỹ thuật nguội Chương 3 : Đục chặt , cưa chặt , dũa gọt
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static1.tailieu.vn/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
Đục nguội thường có 3 loại : đục rộng , hẹp , rãnh dầu . Bộ phận cắt của đục rộng thì dẹp bằng, lưỡi cắt hơi có hình vòng cung
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
##
Nội dung Text: Kỹ thuật nguội Chương 3 : Đục chặt , cưa chặt , dũa gọt
- Ch ¬ng iii: ®ôc chÆt, c a c¾t, dòa gät 3. 1. §ôc cã nh÷ng gãc c¾t nμo ? C«ng dông cña nã ra sao ? Gãc c¾t chñ yÕu cña ®ôc cã gãc tr íc , gãc sau vμ gãc nªm (h×nh 3-1) Gãc tr íc lμ gãc kÑp gi÷a mÆt tr íc l ìi ®ôc víi mÆt c¬ b¶n, khi gãc tr íc línth× biÕn d¹ng c¾t cña kim loai gia c«ng nhá, ¾t nhanh nhÑ. Gãc sau la gãc kÑp gi÷ mÆt sau cña ®ôcvíi mÆt c¾t nã ¶nh h ëng ®Õn sù ma s¸t gi÷a mÆt sau ®ôc víi mÆt ®É gia c«ng, cμng chñ yÕu h¬n lμ ¶nh h ëng chiÒu s©u c¾tcña ®ôc. Cho nªn khi mμi ®ôc vμ sö dông ph¶i b¶o ®¶m trÞ sè hîp lý cña gãc sau. Gãc sau qu¸ lín sÏ khiÕn ®ôc H×nh 3-1. ¨nvμo qu¸ s©u, ®ôc khã kh¨n, gãc sau qu¸ nhá, ®ôc cã thÓ tr ît trªn bÒ mÆt chi tiÕt, kh«ng ¨n vμo kim lo¹i, th«ng th êng gãc s©u lÊy 50 80 . Gãc nªm lμ gãc kÑp gi÷a mÆttr íc ®ôc víi mÆt sau ®ôc. Khi ®ôc nghiªngmét gãc nhÊt ®Þnh víi chi tiÕt th×, gãc nªm cμng nhá gãc tr íc cu¶®ôc cμng lín, ®ôc cμng s©u, nh ng c êng®é cμng gi¶m, gãc nªm cμng lín, c êng ®é cña ®ôc tuy t¨ng nh ng lùc c¾t khi®ôc sÏ lín. Khi ®ôc vËt liÖu cøng ( thÐp, gang) th× nªn chän gãc nªm t ¬ng ®èi lín, th êng lÊy 60 0 70 0 , khi ®ôc vËt liÖu mÒm (®ång, nh«m, th êng lÊy 35 0 60 0 ). 3. 2. §ôc th êng dïng cã nh÷ng lo¹i nμo ? T¸c dông mçi lo¹i ? §ôc thî nguéi th êng dïng cã 3 lo¹i : ®ôc réng (®ôc dÑt), ®ôc hÑp (®ôc nhän),®ôc r·nh dÇu (b¶ng 3-1). Bé phËn c¾t cña ®ôc réng th× dÑp b»ng,l ìi c¾t h¬i cã h×nh vßng cung, th êng dïng ®Ó ®ôc c¾t bavia, lç rãt trªn bÒ mÆt ph«i, chÆt c¾t vËt liÖu.l âi c¾t ®ôc hÑp t ¬ng ®èi ng¾n, thÝch hîp víi ®ôc r·nhvμ ®ôc c¾t vËt liÖu tÊm theo ® êng cong. L ìi c¾t cña ®uc r·nh dÇu nhên trªn bÒ mÆt chuyÓn ®éng t ¬ng ®èivíi nhau. http://www.ebook.edu.vn 79
- B¶ng 3-1: ph©n lo¹i vμ t¸c dông cña ®ôc. 3. 3. §ôc th êng ® îc chÕ t¹o b»ng lo¹i vËt liÖu nμo ? xö lý nhiÖt ra sao ? Tªn H×nh d¸ng T¸c dông L ìi ®ôc §Çu ®ôc §ôc réng §ôc mÆt ph¼ng, ®ôc (®ôc dÑt) Th©n ®ôc bá bavia chi tiÕt ®óc, ® ph©n chia tÊm kim lo¹i máng hoÆc chÆt ®øt vËt liÖu cay ® êng kinh nhá. §ôc hÑp (®ôc nhän) §ôc r·nh hoÆc chia c¾t vËt liÖu tÊm theo ® êng cong. §ôc r·nh dÇu §ôc r·nh dÇu nhên. http://www.ebook.edu.vn 80
- §ôc th êng rÌn b»ng thÐp c«ng cô cacbon (T 7 A) ®Ó n©ng cao ®é cøng vμ tÝnh chÞu mμi cña ®ôc, bé phËn c¾t gät nã ph¶i t«i. Ph ¬ng ph¸p t«i lμ, sau khi ra nhiÖt mét ®o¹n kho¶ng 20mm ë ®o¹n tr íc ®ôc (bé phËn c¾t gät) lªn tíi 750 0 780 0 (cã mμu ®á sÉm), nhanh chãng nhóng phÇn c¾t gät vμo n íc ®Ó lμm nguéi nhanh, ®ång thêi di chuyÓn ®ôc theo chiÒu ngang, lîi dông sãng trªn mÆt n íc do di chuyÓn ®ôc g©y nªn lμm cho phÇn t«i cøng vμ phÇn kh«ng t«i cøng cña ®ôc cã ranh giíi ngay ng¾n nh»m tr¸nh x¶y ra nøt g·y khi ®ôc. Cïng víi sù h¹ nhiÖt, khi phÇn trªn mÆt n íc cña ®ôc ®· kh«i phôc mμu s¾c b×nh th êng th× lÊy ra khái n íc, lîi dông phÇn nhiÖt con l¹i cña phÇn trªn ®ôc, tiÕn hμnh ram ®èi víi phÇn ®· t«i, nh»m n©ng cao ®é dai cña nã, nhiÖt ®é ram cã thÓ ph¸n ®o¸n qua sù biÕn ®æi mμu s¾c cña mμng oxy ho¸kim lo¹i trªn chi tiÕt t«i.Th«ng th êng, mμu s¾c khi míi lÊy ra khái n íc lμ mμu tr¾ng, sau ®ã dÇn dÇn chuyÓn thμnh mμu vμng, cuèicïng tõ mμu vμng biÕn thμnh mμu xanh, khi chuyÓn thμnh mμu vμng, nhóng toμn bé ®ôc vμo trong n íc lμm nguéi hoμn toμn gä lμ “t«i vμng”, khi cã mμu xanh, nhónh toμn bé ®ôc vμo trong n íc, gäi lμ “t«i xanh”.§ôc t«i vμng cã ®é cøng cao nh ng ®é dai kÐm; ®ôc t«i xanh tuy cã ®é dai tèt nh ng ®é cøng kh«ng ®ñ. §ôc sö dông ë ®iÒu kiÖn chung th êng t«i xanh vμng, ®é cøng vμ ®é dai ®Òu võa ph¶i, tÝnh n¨ng t ¬ng ®èi tèt. H×nh 3-2 : Mμi ®ôc trªn m¸y mμi. 3. 4. H·y nãi ph ¬ng ph¸p mμi ®ôc ? Nãi chung, th êng mμi ®ôc trªn m¸y mμi, ph ¬ng ph¸p cÇm ®ôc nh h×nh 3-2 thÓ hiÖn. PhÇn cÇn mai cña ®ôc ph¶i cao h¬n t©m b¸nh mμi®Ó phßng ngõa b¸nh mμi quay tèc ®é cao kÐo ®ôc vμo d íi gi¸ b¸ng mμi g©y tai n¹n. PhÇn mμi cña ®ôc chñ yÕu lμ mÆt tr íc, mÆt sau vμ mÆt bªn khi mμi, ®ôc ph¶i di chuyÓn song song trÝa ph¶i toμn bé chiÒu réng cña ®¸ mμi. Nh vËy, võa cã thÓ b¶o ®¶m bÒ mÆt mμi b»ng ph¼ng lai cã thÓ lμm cho ®¸ mμi mßn ®Òu. Ngoμi ra, trong qu¸ tr×nh mμi cßn ph¶i th êng xuyªn nhóng n íc lμm m¸t phßng ngõa bé phËn c¾t gät qu¸ nãng lμm cho mÒm. http://www.ebook.edu.vn 81
- 3. 5. Lμm thÕ nμo ®Ó l¾p c¸n bóa ? Khi sö dông nªn cÇm bóa nh thÕ nμo ? Bóa tay gåm hai bé phËn : bóa vμ c¸n gç. Qui c¸ch bóa tay biÓu thÞ b»ng träng l îng cña bóa, vÝ dô 0,5 b¶ng,1 b¶ng, 1,5 b¶ng v.v.. Ngμy nay dïng tiªu chuÈn quèc tÕ 0,25kg; 0,5kg; 1kg ®Ó biÓu thÞ. Bóa chÕ t¹o thÐp c«ng cô c¸cbon T7, qua xö lý t«i. C¸n gç lμm b»ng gç t ¬ng ®èi cøng dai nh gç ®μm h ¬ng. §é dμi c¸n bóa tïy theo bóa lín hay nhá mμ quyÕt ®Þnh. Th«ng th êng bóa nÆng 0,5kg th× chiÒu dμi c¸n bóa cã thÓ dμi thÝch hîp. §Ó phßng ngõa khi sö dông, bóa tuét, khi l¾p c¸n bóa vμo lç bóa H×nh 3-2: §ãng chªm vμo ®Çu cÇn ph¶i ®ãng chªm nh h×nh 3-3. trªn c¸n bóa. Cã hai c¸ch cÇm bóa khi sö dông lμ cÇm chÆt vμ cÇm láng. Ph ¬ng ph¸p cÇm chÆt lμ n¨m ngãn tay ph¶i n¾m chÆt c¸n bóa (nh h×nh 3-4) ngãn tay c¸i kÑp vμo ngãn trá, h¬n gi÷a ngãn c¸i vμ ngãn trá nh»m ®óng h íng bóa, ®u«i c¸n bóa d ra 15-30mm. Trong qu¸ tr×nh ®¸nh bóa, 5 ngãn tay lu«n lu«n n¾m chÆt. §Ó gi¶m sù mÖt mái, trong khi ®¸nh cã thÓ ¸p dông ph ¬ng ph¸p n¾m láng nh h×nh 3-5. YÕu lÜnh c¬ b¶n lμ ngãn tay c¸i vμ ngãn trá lu«n lu«n n¾m chÆt c¸n bóa, khi ®¸nh, ngãn gi÷a, ngãn ®eo nhÉn vμ ngãn ót lÇn l ît n¾m chÆt c¸n bóa, khi vung lªn trªn th× lÇn l ît th¶ láng ngãn ót, ngãn ®eo nhÉn vμ ngãn gi÷a. C¸ch n¾m nμy cã thÓ gi¶m mÖt mái mμ khi ®· sö dông thμnh th¹o cßn H×nh 3-5 : C¸ch cÇm láng. cã thÓ t¨ng lùc ®¸nh. 3. 6. Khi ®ôc, vung bóa nh thÕ nμo, n¾m ®ôc nh thÕ nμo? Ph ¬ng ph¸p vung bóa chia ra lμm ba lo¹i: vung tay, vung khuûu vμ vung c¸nh tay nh h×nh 3-6 thÓ hiÖn. Trong ®ã, h×nh (a) lμ vung b»ng bμn tay, chØ vËn ®éng cæ tay, lùc ®¸nh bóa H×nh 3-4 : C¸ch cÇm chÆt. t ¬ng ®èi nhá, th êng dïng khi b¾t ®Çu ®ôc hoÆt s¾p kÕt thóc ®ôc hay khi ®ôc n¹o r·nh dÇu. H×nh (b) lμ vung khuûu tay, tay vμ khuûu tay hiÖp ®ång ®éng t¸c, lùc ®¸nh t ¬ng ®èi lín. Ph ¬ng ph¸p vung bóa nμy øng dông t ¬ng ®èi réng r·i.H×nh (c) lμ vung c¸nh tay; tay; khuûu tay vμ c¸nh tay cïng thùc hiÖn ®éng t¸c, lùc ®¸nh lín nhÊt, sö dông vμo tr êng hîp ®ôc m¹nh. http://www.ebook.edu.vn 82
- (a) Vung tay (b) Vung khuûu tay (c) Vung canh tay H×nh 3-6 : Ph ¬ng ph¸p vung bóa. CÇm ®ôc chñ yÕu sö dông ngãn gi÷a, ngãn nhÉn vμ ngãn ót tay tr¸i, ngãn c¸i vμ ngãn trá khÐp l¹i tù nhiªn, phÇn ®Çu cña ®ôc d«i ra vμ ngoμi kho¶ng 20mm nh h×nh 3-7 thÓ hiÖn. Kh«ng nªn n¨m ®ôc qu¸ chÆt nh»m tr¸nh khi ®ôc tay chÞu chÊn ®éng qu¸ lín. Khi ®ôc, c¼ng tay cÇm ®ôc ph¶i ®Ó b»ng tù nhiªn ®ôc ph¶i gi÷ gãc nghiªng chÝnh x¸c, tøc gãc sau b»ng 50 80. 3. 7. Lμm sao b¶o ®¶m chÊt l îng ®ôc? §Ó ®¶m b¶o chÊt l îng chi tiÕt gia c«ng, khi ®ôc dïng ªt« kÑp chÆt chi tiÕt, vËt liÖu t ¬ng ®èi mÒm hoÆc bÒ mÆt linh kiÖn ®é chÝnh x¸c gia c«ng ®· gia c«ng t ¬ng ®èi cao th× ph¶i dïng ngμm bÞt ®ång, ®ång thêi l u ý ®é lín nhá cña lùc kÑp vμ lùc ®¸nh, phßng ngõa lμm háng bÒ mÆt linh kiÖn. Khi ®ôc cè g¾ng b¾t ®Çu ®ôc ë chç chuyÓn gãc mÆt c¹nh chi tiÕt, v× r»ng n¬i nμy chiÒu dμi tiÕp xóc gi÷a dao c¾t víi chi tiÕt nhá, lùc c¶n lín, dÔ ®ôc vμo chi tiÕt, cã thÓ ®iÒu khiÓn l îng ¨n vμo t ¬ng ®èi chÝnh x¸c. Ngoμi ra, khi ®ôc cßn ph¶i chó ý giíi h¹n kÝch th íc, tr¸nh ®ôc ®i qu¸ nhiÒu khiÕn ph¶i bá chi tiÕt. Khi ®ôc ®Õn c¸ch kho¶ng 10mm ®Çu tËn cïng cña chi tiÕt, cÇn quay ®Çu ®ôc ng îc chiÒu kim lo¹i cßn l¹i, ®ÆcbiÖt lμ vËt liÖu gißn nh ®ång ®en, gang th× cμng ph¶i nh vËy. NÕu kh«ng, phÇn kim lo¹i ë tËn ®Çu dÔ nøt mÎ. NÕu chi tiÕt ®ôc xong lμ bÒ mÆt cuèi cïng th× líp ®ôc ph¶i máng mét chót nh»m ®¶m H×nh 3-7 : Ph ¬ng ph¸p n¾m ®ôc. b¶o bÒ mÆt ®ôc tr¬n tru b»ng ph¼ng. 3. 8. Lμm thÕ nμo ®ôc mÆt ph¼ng lín, r·nh chèt, r·nh dÇu vμ vËt liÖu tÊm? http://www.ebook.edu.vn 83
- Khi ®ôc mÆt ph¼ng t ¬ng ®èi lín trªn chi tiÕt gia c«ng, tr íc tiªn nªn dïng ®ôc hÑp ®ôc thμnh nhiÒu r·nh song song trªn chi tiÕt, sau ®ã míi dïng ®ôc réng ®Ó b¹t phÇn nh« lªn gi÷a c¸c r·nh. Nh vËy t ¬ng ®èi tiÕt kiÖm søc - khi ®ôc r·nh chèt, tr íc tiªn ph¶i lÊy dÊu trªn chi tiÕt, sau ®ã ®cô theo ® êng dÊu. NÕu ®ôc r·nh chèt b»ng trªn trôc th× tr íc tiªn ph¶i khoan lç hai ®Çu r·nh (®¸y lç ph¶i ph¼ng, ® êng kÝnh lç b»ng chiÒu réng r·nh). Sau ®ã, c¨n cø vμo ®é réng cña r·nh chèt chän ®ôc thÝch hîp, khi ®ôc, dïng lùc nhÑ, l îng ¨n ®ôc Ýt - khi ®ôc r·nh dÇu, tr íc tiªn ph¶i vÏ ® êng h×nh d¹ng r·nh dÇu trªn chi tiÕt, råi dïng ®ôc r·nh dÇu ®ôc thμnh r·nh n«ng, nhÌ nhÑ theo ® êng kÎ, sau cïng dïng ®ôc r·nh dÇu cã ®é réng phï hîp víi ®é réng r·nh dÇu h×nh dao phï hîp víi yªu cÇu mÆt c¾t r·nh dÇu ®Ó ®ôc r·nh. Khi ®ôc r·nh dÇu trªn mÆt cong, gãc nghiªng cña ®ôc cÇn ph¶i thay ®æi theo mÆt cong, b¶o ®¶m gãc sau kh«ng thay ®æi trong qu¸ tr×nh ®ôc, nh vËy míi cã thÓ ®ôc ® îc r·nh dÇu tr¬n bãng, ®é n«ng s©u ®Òu nhau. Sau khi ®ôc xong r·nh cÇn söa tr¬n mÐp r·nh. Khi ®ôc c¾t vËt liÖu tÊm, ph¶i kÑp chÆt vËt liÖu lªn ªt«, phßng ngõa láng lÎo khi ®ôc. Khi ®ôc, dïng ®ôc réng ®Æt nghiªng víi tÊm vËt liÖu (kho¶ng 450) ®ôc tõ ph¶i qua tr¸i men theo miÖng ªt« (h×nh 3-9). Khi ®ôc nghiªng chØ cã mét bé phËn l ìi ®ôc réng tiÕp xóc víi vËt liÖu, lùc c¶n nhá, ®Ó c¾t ®øt, mÆt c¾t t ¬ng ®èi b»ng ph¼ng. Khi ®ôc c¾t trªn ®e hoÆc tÊm ph¼ng, ®ôc ph¶i ®Ó vu«ng gãc víi chi tiÕt ph¶i ®Öm thÐp phÝa d íi vËt liÖu tÊm ®Ó tr¸nh háng miÖng ®ôc, nh h×nh 3-10 thÓ hiÖn. Khi ®ôc ph«i cã h×nh d¹ng phøc t¹p trªn tÊm máng, tr íc tiªn cÇn khoan nhiÒu lç nhá theo ® êng bao, sau ®ã dïng ®ôc ®ôc tõng b íc nh h×nh 3-11 thÓ hiÖn. H×nh 3-8 : §ôc mËt ph¼ng lín. H×nh 3-9 : §ôc vËt liÖu tÊm trªn £t« http://www.ebook.edu.vn 84
- §ôc §ôc hÑp réng H×nh 3-10 : §ôc ®øt vËt liÖu H×nh 3-11 : §ôc h×nh phøc t¹p. tÊm kÝch th íc lín. 3. 9. Khi ®ôc cÇn chó ý nh÷ng ®iÒu an toμn nμo ? Nh÷ng ®iÒu an toμn cÇn chó ý khi ®ôc, chñ yÕu gåm 4 ®iÓm d íi ®©y: 1. §Ó phßng ngõa bóa bay ra g©y th ¬ng tÝch, khi ph¸t hiÖn c¸n bóa bÞ láng hoÆc háng th× ph¶i lËp tøc tra l¹i cho ch¾c ch¾n hoÆc thay c¸n. Ngoμi ra, ng êi thao t¸c kh«ng ® îc ®eo g¨ng tay, c¸n bóa kh«ng dÝnh dÇu mì. PhÇn cuèi ®ôc bÞ x¬ x íc râ cÇn ph¶i mμi tr¬n ®Ó tr¸nh vì g©y th ¬ng tÝch. 2. §Ó tr¸nh phoi bay g©y th ¬ng tÝch, kh«ng ® îc ®ôc h íng vÒ phÝa ng êi vμ cÇn ¸p dông biÖn ph¸p an toμn thÝch hîp, tèt nhÊt ng êi ®ôc cÇn ®eo kÝnh b¶o vÖ. H×nh 3-12a . C¸ch l¾p ®ôc. 3. §Ó phßng ngõa ®ôc tr ît theo bÒ mÆt ®ôc, cÇn th êng xuyªn gi÷ ®ôc s¾c, vμ chó ý gi÷ gãc sau hîp lý. 3. 10. § êng c a cña l ìi c a lμ gØ? T¸c dông cña nã ra sao? Toμn bé r¨ng trªn l ìi c a so le nhau tr¸i ph¶i theo qui luËt nhÊt ®Þnh vμ t¹o thμnh h×nh d¹ng nhÊt ®Þnh, gäi lμ m¹ch c a. § êng c a ph©n ra d¹ng giao xen vμ d¹ng lμn sãng. T¸c dông cña ® êng c a la lμm cho chiÒu réng mÐp c a lín h¬n ®é réng l ìi c a ®Ó khi c a, l ìi c a kh«ng bÞ kÑp chÆt, nh»m gi¶m lùc ma s¸t gi÷a l ìi c a víi mÐp c a, l¹i cã lîi cho viÖc tho¸t mïn c a. http://www.ebook.edu.vn 85
- 3. 11. Chän l ìi c a nh thÕ nμo? Khi l¾p l ìi c a cÇn chó ý? Khi vËt liÖu cÇn c a mÒm hoÆc chi tiÕt cÇn c a t ¬ng ®èi dμy, mïn c a cña mçi hμnh tr×nh l ìi c a c a ra t ¬ng ®èi nhiÒu, ®ßi hái l ìi c a ph¶i cã kh«ng gian ch a mïn c a t ¬ng ®èi lín. Do ®ã, nªn chän l ìi c a r¨ng lín, khi c a vËt liÖu cøng, do r¨ng c a khã ¨n vμo, l îng mïn c a Ýt, do ®ã nªn chän l ìi c a r¨ng nhá. Ngoμi ra, chän l ìi c a r¨ng nhá cßn cã thÓ cïng lóc t¨ng sè r¨ng c a lμm viÖc, nhê thÕ n©ng cao tèc ®é c a. Khi c a vËt liÖu tÊm còng nªn chän l ìi c a r¨ng nhá nh»m t¨ng sè r¨ng lμm viÖc cïng lóc, gi¶m phô t¶i cña mçi r¨ng c a, phßng ngõa g·y c a Khi l¾p l ìi c a, cÇn chó ý mÊy ®iÓm sau: ph¶i lμm sao chiÒu nhän r¨ng h íng vÒ phÝa tr íc, nÕu kh«ng khã c a ® îc b×nh th êng; ®é c¨ng chïng cña l ìi c a trong qu¸ tr×nh c a; l ìi c a ph¶i l¾p ngay ng¾n, nÕu xiªn lÖch ph¶i l¾p l¹i. 3. 12. Lμm thÕ nμo c a vËt liÖu èng vμ tÊm máng? Khi c a èng kim lo¹i, ph¶i dïng ªt« kÑp chÆt èng. §Ó phßng ngõa kÑp bÑp èng, cã thÓ ®Öm 2 miÕng gç cã r·nh ch÷ V hai bªn mÐp miÖng ªt«. Khi c a kh«ng ® îc c a ®øt mét l ît theo mét chiÒu, mμ nªn c a theo chiÒu kh¸c nhau b»ng c¸ch chuyÓn èng nhiÒu lÇn, mçi lÇn chØ c a ®Õn mÐp thμnh trong c a èng, nh h×nh 3-12 thÓ hiÖn. Cø thÕ c a tõng b íc cho ®Õn khi c a ®øt èng, khi chuyÓn ®æi h íng ph¶i lμm sao miÖng ®· c a chuyÓn theo chiÒu ®Èy tiÕn cña l ìi c a. H×nh 3-12 : Ph ¬ng ph¸p c a èng. Ph ¬ng ph¸p c a vËt liÖu tÊm máng nh h×nh 3-13 thÓ hiÖn, cã thÓ ®Æt tÊm máng vμo gi÷a hai tÊm gç råi dïng ªt« kÑp chÆt. Nh võa cã thÓ t¨ng ®é c¨ng cña vËt liÖu tÊm võa cã thÓ phßng ngõa tÊm máng trùc tiÕp lät vμo r·nh r¨ng c a, ¶nh h ëng c a c¾t. http://www.ebook.edu.vn 86
- H×nh 3-13 : Ph ¬ng ph¸p c a vËt liÖu tÊm máng. 3. 13. Lμm thÕ nμo c a ®øt chi tiÕt gia c«ng t ¬ng ®èi dμy ? C a c¾t chi tiÕt gia c«ng t ¬ng ®èi dμy, do h¹n chÕ bëi chiÒu cao cña vßm Ph«i c a, kh«ng thÓ c a ®øt mét lÇn, lóc ®ã cã thÓ chuyÓn chi tiÕt gia c«ng 180 0 råi c a mÆt ®ãi diÖn. NÕu ®é dμy cña chi L ìi tiÕt v ît qu¸ 2 lÇn chiÒu cao vßm c a c a th× kh«ng thÓ c a ®øt ® îc b»ng c a tay. Nh ng ®èi víi chi tiÕt gia c«ng t ¬ng ®èi dμy mμ ng¾n, miÖng c a cach mÆt ®Çu t ¬ng ®èi gÇn th× co thÓ c¨n cø vμo ph ¬ng ph¸p nh h×nh 3-14 thÓ H×nh 3-14 : C a c¾t mÐp c a s©u. hiÖn, vÆn l ìi c a 90 0 , l¾p ngang lªn khung c a ®Ó sö dông. 3. 14. B¾t ®Çu c a nh thÕ nμo ? Cã hai h×nh thøc b¾t ®Çu c a : b¾t ®Çu xa, b¾t ®Çu gÇn, nh h×nh 3-15 thÓ hiÖn. B¾t ®Çu xa lμ b¾t ®Çu c a ë ®Çu xa ng êi thao t¸c cña chi tiÕt gia c«ng (h×nh 3a) l ìi c a tõ tõ c¾t vμo vËt liÖu, Ýt bÞ kÑt chÆt. B¾t ®Çu c a gÇn lμ b¾t ®Çu c a ë ®Çu gÇn ng êi thao t¸c c a chi tiÕt gia c«ng (b).Ph ¬ng ph¸p nμy nÕu kÜ thuËt kh«ng tèt th× l ìi c a dÔ bÞ c¹nh cña chi tiÕt gia c«ng lμm kÑt chÆt hoÆc r¨ng c a bÞ mÎ.BÊt kÓ ¸p dông ph ¬ng ph¸p b¾t ®Çu c a nμo, gãc b¾t ®Çu c a ®Òu kh«ng ® îc v ît qu¸ 15 0 , gãc b¾t ®Çu c a qu¸ lín th× l ìi c a dÔ bÞ kÑt hoÆt g·y.Nh ng gãc b¾t ®Çu c a còng kh«ng ® îc qu¸ nhá , nÕu kh«ng r¨ng c a khã ¨n ® îc vμo chi tiÕt, cßn cã thÓ khiÕn l ìi c a tr ît trªn bÒ mÆt chi tiÕt, g©y x¬ x íc bÒ mÆt. §Ó vÞ trÝ b¾t ®Çu c a ® îc chÝnh x¸c, c a æn ®Þnh, khi b¾t ®Çu c a cã thÓ dïng ngãn c¸i tay tr¸i chÆn l ìi c a, lùc Ðp http://www.ebook.edu.vn 87 H×nh 3-15 : Ph ¬ng ph¸p b¾t ®Çu c a.
- khi b¾t ®Çu c a ph¶i nhá, kho¶ng c¸ch ®Èy ®i ®Èy l¹i ng¾n. 3. 15. X¸c ®Þnh tèc ®é, lùc ®Ì c a nh thÕ nμo ? Tèc ®é c a, th«ng th êng mçi phót ®Èy ®u kÐo l¹i 20 60 lÇn lμ v μ, khi c a vËt liÖu mÒm cã thÓ nhanh h¬n, c a vËt liÖu cøng nªn chËm h¬n. NÕu tèc ®é qu¸ thÊp, hiÖu xuÊt kh«ng cao tèc ®é qu¸ cao th× l ìi c a chãng cïn, v× thÕ còng dÉn tíi gi¶mhiÖu xuÊt c a. Lùc ®Ì c a chñ yÕu ph¶i c¨n cø vμo ®é cøng cña vËt liÖu mμ quyÕt ®Þnh. Lùc ®Ì ®èi víi vËt liÖu cøng ph¶i l¬n mét chót, nÕu kh«ng r¨ng c a kh«ng ¨n ® îc vμo chi tiÕt, sÏ x¶y ra hiÖn t îng tr ît, khiÕn l ì c a bÞ cïn; lùc ®Ì c a vËt liÖu mÒm cÇn nhá h¬n, nÕu kh«ng sÏ lμm r¨ng c a ¨n qu¸ s©u, sinh ra hiªn t îng “c¾n chÆt ” - khi ®Èy c a vÒ phÝa tr íc c©n t¨ng lùc ®Ì, khi kÐo vÒ, kh«ng nh÷ng kh«ng cÇn ®Ì mμ cßn nªn h¬i n©ng c a lªn ®Ó gi¶m mßn l ìi c a. 3.16. Cã nh÷ng c¸ch g× phßng ngõa h háng vμ mßn nhanh l ìi c a? cÇn chó ý c¸c ®iÒu an toan nμo ? Ph ¬ng ph¸p phßng ngõa h háng vμ gi¶m mßn háng l ìi c a chñ yÕu cã mÊy ®iÓm sau ®©y: 1. CÇn chän ph ¬ng ph¸p g¸ cÆp chi tiÕt tháa ®¸ng, kÑp ph¶i ch¾c ch¾n, phßng ngõa do chi tiÕt bÞ láng g©y g·y l ìi c a. 2. Khi l¾p l ìi c a kh«ng nªn l¾p qu¸ chÆt hoÆc qu¸ láng. Qu¸ láng sÏ g©y nªn hiÖn t îng c a lÖch, cßn cã thÓ do l ìi c a bÞ cong dÉn tíi g·y; nÕu qu¸ chÆt, chØ mét nghiªng lÖch nhá còng cã thÓ dÉn tíi g·y l âi c a. 3. Khi x¶y ra c a lÖch cÇn më c a l¹i ë vÞ trÝ míi, ®õng miªn c ìng söa ch÷a miÖng l ìi c a cò, nÕu kh«ng dÔ g·y l ìi c a. 4. Trong khi c a, l ìi c a bÞ g·y gi÷a chõng hoÆc do c a bÞ mßn ®ßi hái thay l ìi c a míi, th êng do l ìi c a míi h¬i dμy h¬n l ìi c a cò nªn kh«ng cho ® îc vμo r·nh c a. Lóc ®ã nªn b¾t ®Çu më c a l¹i ë vÞ trÝ míi hoÆc nhÑ nhμng c a réng m¹ch c a cò. AnÕu miÔn c ìng Ên l ìi c a míi vμo sÏ dÔ g·y l ìi c a. 5. X¶y ra hiÖn t îng mÎ r¨ng c ath× ph¶i lËp tøc mμi 2-3 r¨ng c¹nh r¨ng mÎ ë trªn ®¸ mμi thμnh h×nh cung trßn, ®ång thêi lÊy r¨ng bÞ mÎ ®ang kÑt trong kÎ c a ra. 6. Khi c a vËt liÖu thÐp, nªn cho Ýt dÇu nhên vμo l ìi c a vμ m¹ch c a ®Ó lμm m¸t vμ lμm tr¬n, gi¶m mßn l ìi c a. 7. §Ó ®¶m b¶o thao t¸c an toμn, cÇn lÊy tay ®ì phÇn s¾p bÞ c a ®øt cña chi tiÕt gia c«ng, nh»m tr¸nh r¬i xuèng ®Ì ph¶i ch©n. Ngoμi ra lùc ®Ì khi c a kh«ng nªn qu¸ lín, ®é c¨ng chïng l ìi c ©phØ thÝch hîp nh»m tr¸nh khi l ìi c a g·y, b¾n ra g©y bÞ th ¬ng. 3. 17. Dòa chia ra mÊy lo¹i ? T¸c dông mçi lo¹i ? http://www.ebook.edu.vn 88
- Dòa chia ra ba lo¹i : dòa phæ th«ng, dòa ®Æc chñng vμ dòa chØnh h×nh (dòa thËp cÈm ). C¨n cø vμo h×nh d¸ng mÆt c¾t, dòa phæ th«ng l¹i chia ra 5 lo¹i : Dòa b¨ng, dòa vu«ng dòa ba c¹nh, dòa b¸n nguyÖt vμ dòa trßn, nh h×nh 3-16 thÓ hiÖn. Trong ®ã, dòa b»ng dïng ®Ó dòa mÆt ph¨ng, mÆt trßn ngoμi, mÆt cung låi; dòa vu«ng dïng ®Ó dòa lç vu«ng, lç ch nhËt vμ mÆt ph¼ng hÑp; dòa ba c¹nh dïng ®Ó dòa gãc trong, lç tam H×nh 3-16 : H×nh d¸ng mÆt c¾t dòa phæ th«ng. gi¸c vμ mÆt ph¼ng; dòa trßn dïng ®Ó dòa lç trßn, mÆt cong lâm vμ mÆt cong « van cã b¸n kÝnh t ¬ng ®èi nhá, dòa b¸n nguyÖt dïng ®Ó dòa mÆt cong lâmvμ mÆt ph¼ng. Dòa ®Æc chñng dïng ®Ó dòa bÒ mÆt ®Æc biÖt cña chi tiÕt, cã hai lo¹i th¼ng vμ cong nh h×nh 3-17 thÓ hiÖn. Dòa chØnh h×nh (dòa thËp cÈm) thÝch hîp víi chØnh söa c¸c bé phËn nhá cña chi tiÕt, nã gåm nhiÒu lo¹i dòa cã h×nh d¸ng mÆt c¾t kh¸c nhau hîp H×nh 3-17 : H×nh d¸ng mÆt c¾t dòa ®Æc chñng thμnh bé, nh h×nh 3-18 thÓ hiÖn. . . H×nh 3-18a : Dòa chØnh h×nh (dòa thËp cÈm). http://www.ebook.edu.vn 89
- 3.18. Sö dông vμ b¶o qu¶n dòa nh thÕ nμo ? §Ó kÐo dμi thêi gian sö dông cña dòa,cÇn sö dông vμ b¶o qu¶n ®óng dòa. C¸c ®iÓm cÇn chó ý nh sau : 1. Kh«ng ® îc dòa mÆt cøng, líp oxy hãa vμ bÒ mÆt t«i cøng cuÈ ph«i ®Ó tr¸nh mßn nhanh, mÊt kh¶ n¨ng dòa. Hinh 3-18b. B¶o d ìng dòa. 2. Nªn sö dông mét mÆt tr íc, sau khi cïn míi dïng mÆt kh¸c. 3. Kh«ng ®Ó dÝnh ít hoÆc dÇu mì nÕu kh«ng sÏ g©y rØ hoÆc tr¬n tr ît khi dòa . 4. Trong qu¸ tr×nh sö dông, ®Æc biÖt lμ khi dïng xong, tr íc khi ®emm c¾t, cÇn dïng chæi sîi ®ång ®¸nh thuËn chiÒu r¨ng dòa kÞp thêi lo¹i bá bét phoi s¾t b¸m trong r¨ng dòa. 5. C¸ch xÕp ®Æt ®Ó dòa ph¶i hîp lý, kh«ng nªn chÊt chång lªn nhau ®Ó tranh lμm háng r¨ng dòa. 6. L ìi dòa kh«ng ® îc lμm dông cô kÎ ®Ëp cμng kh«ng ® îc dïng ®Ó n¹y bÈy c¸c vËt kh¸c, dÔ g©y g·y dòa. 7. Khi sö dông dòa con kh«ng ® îc dïng lùc qu¸ lín tr¸nh g©y g·y dòa. 3. 19.Ph ong ph¸p dòa thuËn chiÒu, dòa ®an xen vμ dòa ®Èy ® îc sö dông trong tr êng hîp nμo ? Ph ¬ng ph¸p dòa chi tiÕt theo cïng mét chiÒu gäi lμ dòa thuËn chiÒu (nh h×nh 3- 19), sau khi dòa cã vÕt dòa thuËn th¼ng, t ¬ng ®èi ngay ng¾n, mü quan, thÝch hîp vøi dòa mÆt ph¼ng kh«ng lín vμ dòa sau cïng ®Ó t¹o v©n. Ph ¬ng ph¸p dòa ®an xen lμ tiÕn hμnh dòa chi tiÕt gia c«ng tõ hai h íng ®an chÐo nhau (h×nh 3-20), ph ¬ng ph¸p dòa nμy cã thÓ c¨n cø vμo vÕt dòa ®Ó ph¸n ®o¸n tinh h×nh b»ng ph¼ng cña mÆt ® îc dòa, th«ng th êng dïng ®Ó dòa mÆt ph¼ng tr íc khi dòa b»ng.Ph ¬ng ph¸p dòa ®Èy lμ hai tay cÇm ngang dòa, ngãn tay c¸i ®Æt gÇn chi tiÕt gia c«ng, lùc hai tay ®Òu nhau, ®¶y ®i ®Èy l¹i trªn bÒ mÆt chi tiÕt (h×nh 3-21). Ph ¬ng ph¸p dòa nμy thÝch hîp dòa mÆt ph¼ng dμi hÑp hoÆc ®¸nh bãng bÒ mÆt chi tiÕt. http://www.ebook.edu.vn 90
- H×nh 3- 19. Ph ¬ng ph¸p dòa thuËn chiÒu. H×nh 3-20 : Ph ¬ng ph¸t dòa chÐo . 3. 20. Lμm thÕ nμo dòa mÆt ph¼ng, mÆt cong vμ khèi gãc vu«ng ? §Ó dòa cho toμn bé mÆt ph¼ng ® îc ®Òu ®Æn b»ng ph¼ng, trong qu¸ tr×nh dòa mÆt ph¼ng, ph¶i dòa theo chiÒu nhÊt ®Þnh, vμ tõng mét m¶ng mÆt ph¼ng nμy di chuyÓn song song ®Õn m¶ng mÆt ph¼ng kh¸c, sù di chuyÓn ®ã cña dòa cÇn tiÕn hμnh trong lÇn dòa vÒ, kho¶ng c¸ch di chuyÓn ngang mçi lÇn lμ 5 10mm hoÆc h¬i nhá h¬n chiªiï réng cña dòa. Khi dòa gÇn tíi kÝch th íc yªu cÇu, cÇn ¸p dông ph ¬ng ph¸p dòa chÐo nhau ®Ó ®¶m b¶o dòa m¨t phngwr chÝnh x¸c, sau cïng cã thÓ ¸p dông ph ¬ng ph¸p dòa ®Èy ®Ó chØnh sñ¨ n©ng cao ®é tr¬n bãng bbÒ mÆt cÇn dòa. http://www.ebook.edu.vn 91
- Dua mÆt cong trßn th ßng tiÕn hμnh theo hai giai ®o¹n. Giai ®o¹n gia c«ng th« cã thÓ dòa thμnh h×nh ®a gi¸c gÇn cong trßn, lóc nμy cã thÓ ¸p dông dòa ngang ®Ó ®¹t ® îc hiÖu suÊt dòa t ong ®èi cao. Giai ®o¹n gia c«ng tinh, dòa ph¶i ®Ó thuËn theo mÆt cung trßn, cïng lóc hμnh thμnh hai lo¹i chuyÓn ®éng (hinh 3-22), tøc võa chuyÓn ®éng tiÕn lªn vμ chuyÓn ®éng quanh t©m cung trßn chi tiÕt gia c«ng. Khi gia ®éng tay ph¶i Ên c¸n dòa xuèng, tay tr¸i n©ng mòi dòa lªn. Nh vËy mÆt cong dòa ra t ¬ng ®èi nh½n bãng kh«ng cã gãc c¹nh. a). MÆt cong låi. b). MÆt cong lâm. 22a. Dòa mÆt cung trßn. Gäi lμ khèi gãc vu«ng lμ ®Ó chØ chi tiÕt gia c«ng mμ h×nh d¹ng mÆt c¾t do 4 mÆt ph¼ng t¹o nªn cã d¹ng h×nh vu«ng hoÆc h×nh ch÷ nhËt. Tr íc khi dòa vu«ng cÇn lÊy dÊu trªn ph«i, råi c¨n cø vμo ® êng kÎ dòa mÆt chuÈn, tiÕp ®Õn dòa mÆt ®èi diÖn, hai mÆt ph¨ng song song nhau (dïng th íc cÆp ®Ó do) kÝch th íc ph¶i chÝnh x¸c, tiÕp ®ã dòa mÆt thø 3 sao cho nã vu«ng gãc víi mÆt chuÈn vμ song víi m¹t thø 3, ®ång thêi ph¶i b¶o ®¶m ®é chÝnh x¸c cña kÝch th íc. NÕu ph«i s¬ chÕ lμ thanh trßn th× chiÒu dμi c¹nh a cña h×nh vu«ng quan hÖ v¬id ® êng kÝnh d cña vËt liÖu trßn nh sau : http://www.ebook.edu.vn 92
- a = 0,707d; d = 1,414a. H×nh 3- 22b. Dòa khèi gãc vu«ng. 3. 21. Dòa lç trßn vμ r·nh nh thÕ nμo ? Khi dòa lç trßn, dòa ph¶i cïng lóc hoμn thμnh 3 lo¹i chuyÓn ®éng (nh h×nh 3-23), tøc vËn ®éng tiÕn ®éng, chuyÓn ®äng sang ttr¸i vμ chuyÓn ®éng xoay quanh ® êng trôc cña dòa.chØ cã khi phèi hîp mét c¸ch hîp lý, tháa ®¸ng 3 lo¹i chuyÓn ®éng ®ã míi cã thÓ dòa tèt ® îc lç trßn. Khi dòa r·nh, tr íc tiªn kÎ ® êng theo h×nh d¸ng kÝch th íc qui ®Þnh trªn b¶n vÏ vμ khoan lç ë bé phËn r·nh, sau ®ã ra c«ng th« ®¸y r·nh b»ng ph ¬ng ph¸p c a hoÆc ®ôc. TiÕp ®ã dïng dòa nhá h¬n r·nh ®Ó dòa mÆt chuÈn, råi c¨n cø vμo mÆt chuÈn ®Ó dòa c¸c mÆt liªn qua kh¸c. NÕu chç chuyÓn gãc yªu cÇu s¹ch ch©n th× tr íc tiªn dïng dòa cã c¹nh an toμn (tøc chØ phÝa kh«ng cã r¨ng dòa, cã thÓ mμi ra b»ng ®¸ mμi) hoÆc dòa 3 c¹nh nhá ®Ó dòa ch©n. (a) (b) (c) H×nh 3-23 : Dòa mÆt cung trßn trong. http://www.ebook.edu.vn 93
- 3. 22. Dòa phèi l¾p lμ g× ? Lμm thÕ nμo dòa then phèi l¾p ? Gäi dòa phèi l¾p tøc lμ dïng ph ¬ng ph¸p dòa lμm cho mÆt phèi l¾p cña hai chi tiÕt l¾p r¸p víi nhau ®¹t ® îc yªu cÇu quy ®Þnh. §èi víi dòa phèi l¾p then cã thÓ tiÕn hμnh theo c¸c b íc d íi ®©y. 1. .Dòa bá x¬ x íc cña r·nh then truc vμ r·nh then b¸nh r¨ng råi ®o ®é réng r·nh. NÕu ®é réng r·nh kh«ng b¨ng nhau ph¶i dòa söa l¹i cho b¨ng nhau. 2. Dùa vμo kÝch th íc ®é réng r·nh then ®Ó dòa hai mÆt c¹nh.Do hai mÆt c¹nhc a r·nh then lμ mÆt lμm viÖc chñ yÕu,cho nªn khi dñ©phi b¶o ®¶m ®é song song nhau va vuoong gãc víi mÆt ®¸y r·nh then, sau khi dòa hai m¹t c¹nh ph¶i ®¹t ® îc yªu cÇu phèi hîp víi r·nh then trôc. 3. Dòa söa ®é dμi cña thencho phï hîp víi yªu cÇu. Dòa hai ®Çu then thμnh d¹ng nöa trßng theo quy ®Þnh, sau ®ã dòa bá so x íc, chiÒu dμi cña then ph¶i ng¾n h¬n chiÒu dμi cña r·nh then trôc,gay biÕn d¹ng trôc. 4. §ãng then vμo trong r·nh then trôc sau ®ã thö ph«i l¾p víi r·nh then b¸nh r¨ng. NÕu then phèi l¾p qu¸ chÆt víi r·nh th× cÇn th¸o b¸nh r¨ng ra, dòa bít bé phËn do ma s¸t gi÷a hai mÆt c¹nh cña then víi r·nh then b¸nh r¨ng. 5. Gi · ®Ønh r·nh then b¸nh víi then ph¶i cã khe hë 0.3-0.4mm. 2.3.Dòa lç vu«ng phèi l¾p nh thÕ nμo? ë ®©y lÊy lç l¾p dao trªn c¶n l¾p dao trßn lμm vÝ dô ®Ó nãi vÒ ph ¬ng ph¸p dòa lå vu«ng phèi l¾p.Nh hinh 3-24 thÓ hiÖn, tr íc tiªn c¨n cø vμo yªu cÇu, kÎ ® êng gia c«ng lç vu«ng lªn cÇn dao, sau ®ã dùa vμo ® êng ®Ó ®ét lç mÉu. Sau ®ã khoan lç bªn trong ® êng dÊu gia c«ng lç vu«ng (® ßng kÝnh mòi khoan ph¶i nhá h¬n kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c c¹nh ®èi cña lç vu«ng 1-2mm)tiÕp ®ã dông lç vu«ng tiÕn hμnh dòa th« lç theo ® êng dÊu thμnh h×nh vu«ng c¹nh, nh ng kh«ng dòa ®Õn kÝch th íc. Sau cïng tiÕn hμnh dòa tinh theo thø tùgia c«ng 4 mÆt. C¸c b íc nh sau: tr íc tiªn dòa mÆt ph¼ng mét yªu cÇu mÆt ph¼ng ph¶i th¼ng ph¼ng c¶ hai chiÒu ®øng lÉn chiÒu ngang, c¶ hai c¹nh ®Òu ®¹t tíi ® êng kÝch th íc ®· lÊy dÊu, dïng th íc cÆp du tiªu®o x=(d- a)/2. TiÕp ®ã dòa mÆt ph¨ng 2, lÊy mÆt ph¼ng 1 lμm chuÈn, dïng th íc cÆp ®o kÝch th íc, ph¶i lμm cho mÆt ph¨ng 2 song song víi mÆt ph¼ng 1, råi dïng ®Çu dao sÏ l¾p vμo lç ®Ó thö, chØ cÇn hai gãc cña ®Çu dao cã thÓ Ên vμo ® îc 2 mÐp lç t ¬ng ®èi chÆt lμ ® îc. Sau ®ã dòa mÆt ph¼ng 3, yªu cÇu vu«ng gãc víi mÆt ph¼ng 1 vμ dòa tíi ® êng dòa dÊu kÝch thøoc. Cuèi cïng dòa mÆt ph¼ng 4, dïng th íc cÆp ®o b¶o ®¶m song song víi mÆt ph¼ng 3 råi dïng ®Çu dao ®Ó thö. Sau khi dòa xong 4 mÆt, dïng H×nh 3-24 : Dòa lç vu«ng phèi l¾p. http://www.ebook.edu.vn 94
- dòa thËp cÈm chØnh söa 4gãc cho s¹ch. Sau ®ã tiÕn hμnh söa tinh ®èi víi lç vu«ng. Ph ong ph¸p söa tinh lμ, b«i mét Ýt bét phÊn mμu ®á lªn 4 mÆt lç, ®ót ®Çu vμo trong lç vu«ng (do sù phèi l¾p gi a ®Çu dao víi lç t ¬ng ®èi chÆt, cã thÓ dïng bóa gâ nhÑ) sau ®ã rót ®Çu dao ra, dòa bá phÇn do cä x¸t gi÷a thμnh lç víi ®Çu dao trë nªn kh«ng mμu. Cø thÕ söa ®i söa l¹i cho ®Õn khi ®Çu dao cã thÓ ®Èy ®ót vμo lç vu«ng mét c¸ch nhÑ nhμng mμ kh«ng cã khe hë râ rÖt lμ ® îc. 3. 24. Dòa tÊm d ìng låi nh thÕ nμo ? Tr íc khi dòa, cÇn lÊy dÊu theo yªu cÇu, sau ®ã ra liÖu. NÕu gãc ®é mÆt xiªn trtªn tÊm d ìng låi kh«ng tiÖn sö dông bé ®o gãc ®Ó ®o, th× tr íc tiªn h·y lμm mét d ìng bæ trî. D ìng h×nh thang nh h×nh 3-25 thÓ hiÖn lμ lo¹i d ìng låi t ¬ng ®èi diÓn h×nh. Ph ¬ng ph¸p ra c«ng lμ, tr íc tiªn dòa mÆt tiªu chuÈn, sau ®ã dòa 2 mÆt vai, sao cho chóng n»m trªn cïng mÆt ph¼ng, ®ång thêi song song víi mÆt chuÈn. Khi dòa cã thÓ ®o kiÓm tra b»ng th íc cÆp hoÆc ®ång hå so ®Ó b¶o ®¶m 2 mÆt vai song song víi mÆt chuÈn khi dòa mÆt tr¸i, dïng d ìng bæ trî ®Ó kiÓm nghiÖm. §Ó phßng ngõa khi ®Æt d ìng chÝnh vμ d ìng phô kh«ng n»m trªn cïng mÆt ph¼ng, cã thÓ ®Æt chóng lªn mÆt kÝnh, ®Ó quan s¸t khe hë ¸ng s¸ng, chç phèi h îp ¸nh s¸ng ph¶i hÑp vμ ®Òu. PhÇn gèc cña d ìng chÝnh sauy khi lÊy ®Êu nªn khoan lç nhá hoÆc dïng l ìi c a c a thμnh r·nh nhá ®Ó b¶o ®¶m khi ®o, mÆt ®o cña d ìng víi mÆt ® îc ®o cña chi tiÕt, cã thÓ tiÕp xóc tèt víi nhau.ph ¬ng ph¸p dòa mÆt xiªn bªn ph¶i c¬ b¶n gièng nh trªn, nh ng ®ång thêi ph¶i dïng th íc cÆp hoÆc pame ®o kÝch th íc ®Çu lín h×nh thang khi ®ã, cã thÓ dïng hai khèi trô trßn tiªu chuÈn thõ¬ng dïng chèt trô trßn ® êng kÝnh b»ng nhau, ®é lín thÝch hîp (th êng dïng chèt trô trßn) ®Ó tiÕn hμnh ®o gian tiÕp, nh h×nh 3-26 thÓ hiÖn. Quan hÖ gi · kÝch thø¬c L víi kÝch th íc ®Çu lín h×nh thang l ® ßng kÝnh trô trßn d lμ : 1 L=l + d 1 ctg 2 http://www.ebook.edu.vn 95
- . H×nh 3-25 : TÊm d ìng låi H×nh 3-26 : §o d ìng h×nh thang vμ tÊm d ìng phô Sau cïng, dòa mÆt ®Ønh h×nh thang, lóc nμy cÇn chó ý b¶o ®¶m kÝch th íc ®é cao vμ ®é song song gi÷a mÆt ®Ønh víi mÆt chuÈn. 3. 25. Chän tèc ®é dòa vμ d l îng dòa nh thÕ nμo ? §é nh¸m cña chi tiÕt dòa gia c«ng ra sao ? Tèc ®é dòa th«ng th êng lμ mèi phót 30-60 lÇn, kjhi r¨ng dòa t ¬ng ®èi lín, tèc ®é nªn thÊp; r¨ng dòa nhá, nªn cao h¬n. Tèc ®é dòa qu¸ cao, ng êi thao t¸c dÔ mÖt, chãng mßn r¨ng dòa. Dòa gät lμ dao ®éng thÕ lùc, nªn d l îng dòa kh«ng nªn qu¸ lín th«ng th êng ë d íi 0,5-1mm. CÇn c¨n cø vμo ®é lín mÆt gia c«ng cña chi tiÕt vμ cÊp chÝnh x¸c cña ph«i ®Ó x¸c ®Þnh d l îng nh khi l¾p chèt (then), do kÝch th íc cña chèt t ¬ng ®èi nhá mμ ph«i then ®Òu qua gia c«ng, cho nªn d l îng chiÒu réng, cña then tõ kho¶ng 0,2mmlμ võa. Ph¹m vi ®é nh¸m cña dòa gät t ¬ng ®èi réng, th«ng th êng dòa th« ®¹t ®é nh¸m Rz Rz 200 Rz50 ( 1 3); dòa võa cã thÓ ®¹t 6,3 1,6 ( 4 6); dòa mÞn cã thÓ ®¹t 1,6 0,8 ( 6 7); dòa dÇu cã thÓ ®¹t 0,8 0,2 ( 7 9). 3. 26. MÆt tr¬n cña dòa cã t¸c dông g× ? T¹i sao mÆt lμm viÖc cña dòa co d¹ng cong låi ? MÆt bªn kh«ng c¾t r¨ng cña dòa gäi lμ mÆt tr¬n. T¸c dông cña mÆt tr¬n lμ, ®Ó khi dòa mÆt gãc vu«ng trong, cã thÓ tùa mÆt tr¬n vμo mÆt gãc vu«ng ®Ó dòa mÆt kia mμ kh«ng lμm háng mÆt tùa. MÆt lμm viÖc cña dòa cã d¹ng cong låi cã thÓ lμm cho mÆt dòa chi tiÕt cã xu h íng dòa thμnh lâm xuèng, ®ã lμ v×, ë møc ®é nhÊt ®Þnh, do lùc dòa hai tay phèi hîp kh«ng ®Òu nhip cã thÓ lμm cho bÒ mÆt gia c«ng cã hiÖn t îng låi gi÷a, mËt dòa cong låi cã thÓ lμm cho bÒ mÆt gia c«ng t ¬ng ®èi b»ng ph¼ng. Ngoμi ra, mÆt lμm viÖc cña dòa cã d¹ng cong låi, cßn cã thÓ kÐo dμi tuæi thä sö dông. 3.27. T¹i gãc ® êng chÆt r¨ng mÆt ®¸y cña lo¹i dòa hai ® êng chÆt r¨ng,kh«ng b»ng nhau ? Lo¹i dòa mμ ® êng r¨ng ® îc s¾p xÕp theo hai h íng gäi lμ dòa hai ® êng chÆt r¨ng. Khi chÕ t¹o, tr íc tiªn chÆt r¨ng ®¸y t ¬ng ®èi n«ng,nã t¹o thμnh víi ® êng t©m cña dòa thμnh gãc 45 0 ; sau ®ã, chÆt r¨ng mÆt t ¬ng ®èi s©u, nã t¹o thμnh víi ® êng t©m cña dòa thμnh gãc 65 0 . Do gãc ®é cña hai ® êng chÆt r¨ng kh«ng nh nhau, r¨ng gi÷a do sù giao c¾t cña chóng t¹o nªn, ® îc s¾p xÕp so le nhau trªn chiÒu däc, nhê http://www.ebook.edu.vn 96
- vËy, tr¸nh ® îc sù chång trïng nhau vÕt dòa tr íc sau, lμm cho bÒ mÆt dòa ra t ¬ng ®èi tr¬n bãng. NÕu gãc r¨ng ®¸y nh nhau bÒ mÆt dòa ra sÏ ®Ó l¹i nh÷ng vÕt song song theo chiÒu däc. 3. 28. Nguyªn nh©n chñ yÕu dòa ra phÕ phÈm lμ g× ? Nguyªn nh©n dòa ra phÕ phÈm cã nhiÒu,®a d¹ng. Víi nh÷ng chi tiÕt gia c«ng bÞ biÕn d¹ng hoÆc h háng khi gÆp, nguyªn nh©n chñ yÕu lμ, ë gi÷a miÖng ªt« vμ chi tiÕt kh«ng cã vËt ®Öm lãt lμm bÒ mÆt bÞ bãp lâm; hoÆc lùc kÑp qu¸ chÆt ®èi víi nh÷ng chi tiÕt rçng ruét lμm cho nã bi bÑp ho¨c biÕn d¹ng ®èi víi chi tiÕt chÞu lùc kÐm; hoÆc bÞ biÕn d¹ng trong qu¸ tr×nh dòa do lùc kÑp kh«ng tháa ®¸ng ®èi víi chi tiÕt to mμ máng. NÕu chñ yÕu lμ khi dòa lùc hai tay kh«ng ®Òu, dòa bÞ quay ®¶o, ®o¹n trø¬c vμ ®o¹n gÇn ng êi thao t¸c bÞ dòa thÊp h¬n. NÕu kÝch th íc chi tiÕt kh«ng hîp c¸ch th× nhiÒu kh¶ n¨ng lμ do lÊy dÊu kh«ng chuÈn hoÆc dòa qu¸ kÝch th íc c©n thiÕt.NÕu ®é nh¸m bÒ mÆt kh«ng ®¹t tiªu chuÈn th× nguyªn nh©n chñ yÕu lμ chän dòa th« hay mÞn kh«ng tháa ®¸ng, hoÆc kh«ng kÞp thêi lÊy ®i phoi dòa trong qu¸ tr×nh gia c«ng, Lμm háng bÒ mÆt kh«ng gia c«ng, nguyªn nh©n chñ yÕu lμ ¸p dông biÖn ph¸p b¶o vÖ kh«ng tháa ®¸ng, hoÆc kh«ng sö dông bÒ mÆt kh«ng cã r¨ng c a dòa. H×nh 3- 27 .C¸c d¹ng sai háng. 3. 29. §Ó b¶o ®¶m an toμn khi dòa, chó ý nh÷ng ®iÓm g× ? §Ó b¶o ®¶m an toμn khi dòa, cÇn chó ý kh«ng sö dông dòa kh«ng cã c¸n hoÆc c¸n dòa bÞ háng, ®Ò phßng tay bÞ th ¬ng; còng kh«ng ®ùîc dïng miÖng th«i ph«i dòa bay vμo m¾t. Ngoμi ra kh«ng ®Ó cho dòa va ®¹p vμo chi tiÕt gia c«ng, ®Ó phßng dòa v¨ng r¬i chóng ng êi. Khi ®Æt dòa kh«ng nªn ®Ó cho dòa thß ra bμn lμm viÖc ®Ó tr¸nh ®ông ph¶i ng êi. Trong qu¸ tr×nh dòa, kh«ng ® îc lÊy tay xoa sê bª mÆt, ®Ò phßng dòa bÞ tr ît trªn bÒ mÆt tr¬n. http://www.ebook.edu.vn 97
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Giáo trình Kỹ thuật nguội - Phí Trọng Hảo, Nguyễn Thanh Mai
191 p |
738 |
385
-
Giáo trình kỹ thuật nguội cơ bản - KS. Trần Văn Hiệu
153 p |
267 |
168
-
Ebook Kỹ thuật nguội - Phí Trọng Hảo, Nguyễn Thanh Mai
191 p |
245 |
141
-
Ebook Kỹ thuật nguội - Phí Trọng Hảo, Nguyễn Thanh Mai
193 p |
217 |
126
-
Kỹ thuật nguội part 1
20 p |
214 |
105
-
Giáo trình KỸ THUẬT NGUỘI - Chương 1
11 p |
275 |
98
-
Kỹ thuật nguội part 2
20 p |
159 |
76
-
Kỹ thuật nguội part 3
20 p |
135 |
62
-
Kỹ thuật nguội part 5
20 p |
128 |
61
-
Kỹ thuật nguội part 4
20 p |
130 |
55
-
Kỹ thuật nguội part 6
20 p |
133 |
55
-
Bài tập kỹ thuật người máy
5 p |
238 |
48
-
Kỹ thuật nguội part 7
20 p |
114 |
46
-
Giáo trình KỸ THUẬT NGUỘI - Chương 3
9 p |
117 |
45
-
Kỹ thuật nguội part 8
20 p |
99 |
43
-
Kỹ thuật nguội part 9
20 p |
95 |
43
-
Bài giảng Kỹ thuật nhiệt: Chương 3 - Lê Anh Sơn
41 p |
102 |
37

Set-Cookie: TLDEVNamespace=nb5nflavkv7ol8rfqk87ptca45; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly


text:
LUYỆN KỸ NĂNG VIẾT TIẾNG ANH 155 -CHỦ ĐỀ VIẾT LUẬN TIẾNG ANH 5
Chia sẻ: Lang Du | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6
lượt xem 1.077
download
LUYỆN KỸ NĂNG VIẾT TIẾNG ANH 155 -CHỦ ĐỀ VIẾT LUẬN TIẾNG ANH 5
luyện kỹ năng viết tiếng anh -Phần 5 Bài luận là một trong những hình thức hiệu quả để đánh giá khả năng của người học tiếng anh. Để viết được 1 bài luận hay, người viết phải hiểu rõ chủ đề và biết cách sắp xếp trình bày các sự kiện theo một trình tự logic. Sau đây là một số những bài viết mẫu theo chủ đề cho trước nhẳm giúp người đọc có 1 cách nhìn cụ thể hơn về cách viết luận trong tiếng anh...
Bình luận(0) Đăng nhập để gửi bình luận!
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

markdown:
# LUYỆN KỸ NĂNG VIẾT TIẾNG ANH 155 -CHỦ ĐỀ VIẾT LUẬN TIẾNG ANH 5
Chia sẻ: Lang Du | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6
lượt xem 1.077
download
![](http://image1.tailieu.vn/document/thumbnail/2010/20100811/smart_girl/80x100/luyen_ky_nang_viet_tieng_anh_5_5024.jpg)
##
LUYỆN KỸ NĂNG VIẾT TIẾNG ANH 155 -CHỦ ĐỀ VIẾT LUẬN TIẾNG ANH 5
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static1.tailieu.vn/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
luyện kỹ năng viết tiếng anh -Phần 5 Bài luận là một trong những hình thức hiệu quả để đánh giá khả năng của người học tiếng anh. Để viết được 1 bài luận hay, người viết phải hiểu rõ chủ đề và biết cách sắp xếp trình bày các sự kiện theo một trình tự logic. Sau đây là một số những bài viết mẫu theo chủ đề cho trước nhẳm giúp người đọc có 1 cách nhìn cụ thể hơn về cách viết luận trong tiếng anh...
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: Apache/2.2.31 (CentOS)

Connection: close

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Set-Cookie: TLDEVNamespace=cgmul6hmpj71a2l6u0kh5v2gl2; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Mẹ Hỡi, Có Hay Con Nhớ Mẹ?!
Chia sẻ: Đinh Thị Kiều Trang | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:4
119
lượt xem 21
download
lượt xem 21
download
Mẹ Hỡi, Có Hay Con Nhớ Mẹ?!
Mô tả tài liệu
Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ
Mẹ là ánh đuốc ngàn đời Rọi sáng hồn con đến cuối hơi Xác dẫu vùi sâu trong huyệt mộ Tình theo con mãi không xa rời
Chủ đề:
Bình luận(0) Đăng nhập để gửi bình luận!
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

markdown:
# Mẹ Hỡi, Có Hay Con Nhớ Mẹ?!
Chia sẻ: Đinh Thị Kiều Trang | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:4
119
lượt xem 21
download
lượt xem 21
download
![](http://image1.tailieu.vn/document/thumbnail/2010/20100810/trangdinh1001/80x100/suong_anh_4083.jpg)
##
Mẹ Hỡi, Có Hay Con Nhớ Mẹ?!
Mô tả tài liệu
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static1.tailieu.vn/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
Mẹ là ánh đuốc ngàn đời Rọi sáng hồn con đến cuối hơi Xác dẫu vùi sâu trong huyệt mộ Tình theo con mãi không xa rời
Chủ đề:
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Set-Cookie: TLDEVNamespace=bvhlhddqn24nl2j44pittgl7d3; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly


text:
Mười nguyên nhân dẫn sốt ảo chứng khoán
Chia sẻ: Nguyen Nhi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:4
lượt xem 162
download
Mười nguyên nhân dẫn sốt ảo chứng khoán
Về cơ bản thì những nguyên nhân gồm lượng tiền đổ vào chứng khoán nhiều trong khi số lượng chứng khoán còn ít, kiểm tra giám sát từ phía các cơ quan quản lý còn chưa chặt chẽ và thông tin không minh bạch và nhà đầu tư thiếu hiểu biết. Các nguyên nhân theo quan điểmcủa ông Nguyễn Hồng Hải- Nguyên Phó Tổng giám đốc Ngân hàng Đại dương bao gồm: 1. Thiếu công cụ để giám sát Chúng ta chứng kiến nhiều vi phạm của các nhà đầu tư, nhiều vi phạm của các công ty chứng khoán mà báo giới...
Bình luận(0) Đăng nhập để gửi bình luận!
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

markdown:
# Mười nguyên nhân dẫn sốt ảo chứng khoán
Chia sẻ: Nguyen Nhi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:4
lượt xem 162
download
![](http://image.tlvnimg.com/document/thumbnail/2010/20100827/gau_baloo/80x100/204_19.jpg)
##
Mười nguyên nhân dẫn sốt ảo chứng khoán
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static.tlvnimg.com/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
Về cơ bản thì những nguyên nhân gồm lượng tiền đổ vào chứng khoán nhiều trong khi số lượng chứng khoán còn ít, kiểm tra giám sát từ phía các cơ quan quản lý còn chưa chặt chẽ và thông tin không minh bạch và nhà đầu tư thiếu hiểu biết. Các nguyên nhân theo quan điểmcủa ông Nguyễn Hồng Hải- Nguyên Phó Tổng giám đốc Ngân hàng Đại dương bao gồm: 1. Thiếu công cụ để giám sát Chúng ta chứng kiến nhiều vi phạm của các nhà đầu tư, nhiều vi phạm của các công ty chứng khoán mà báo giới...
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Set-Cookie: TLDEVNamespace=gco44hil10msapq7lq44lc1cg3; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly


text:
Quyết định 22/2003/QĐ-TTg
Chia sẻ: Son Nguyen | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:2
45
lượt xem 1
download
lượt xem 1
download
Quyết định 22/2003/QĐ-TTg
Mô tả tài liệu
Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ
Quyết định 22/2003/QĐ-TTg về chế độ đối với cán bộ, chiến sĩ lực lượng công an nhân dân trực tiếp làm công tác quản lý, giáo dục, chăm sóc, khám chữa bệnh và đấu tranh với đối tượng bị nhiễm HIV/AIDS do Thủ tướng Chính phủ ban hành
Chủ đề:
Bình luận(0) Đăng nhập để gửi bình luận!
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

markdown:
# Quyết định 22/2003/QĐ-TTg
Chia sẻ: Son Nguyen | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:2
45
lượt xem 1
download
lượt xem 1
download
![](http://image1.tailieu.vn/document/thumbnail/2009/20091130/lawttyt7/80x100/2097.jpg)
##
Quyết định 22/2003/QĐ-TTg
Mô tả tài liệu
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static1.tailieu.vn/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
Quyết định 22/2003/QĐ-TTg về chế độ đối với cán bộ, chiến sĩ lực lượng công an nhân dân trực tiếp làm công tác quản lý, giáo dục, chăm sóc, khám chữa bệnh và đấu tranh với đối tượng bị nhiễm HIV/AIDS do Thủ tướng Chính phủ ban hành
Chủ đề:
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Set-Cookie: TLDEVNamespace=apu60nacn9cbnnsc10eeg6q283; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly


text:
Quyết định số 2063-BYT/QĐ
Chia sẻ: Son Nguyen | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:3
50
lượt xem 2
download
lượt xem 2
download
Quyết định số 2063-BYT/QĐ
Mô tả tài liệu
Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ
Quyết định số 2063-BYT/QĐ ban hành danh mục các loại mỹ phẩm bắt buộc đăng ký chất lượng do Bộ Y tế ban hành
Chủ đề:
Bình luận(0) Đăng nhập để gửi bình luận!
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

markdown:
# Quyết định số 2063-BYT/QĐ
Chia sẻ: Son Nguyen | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:3
50
lượt xem 2
download
lượt xem 2
download
##
Quyết định số 2063-BYT/QĐ
Mô tả tài liệu
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static.tlvnimg.com/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
Quyết định số 2063-BYT/QĐ ban hành danh mục các loại mỹ phẩm bắt buộc đăng ký chất lượng do Bộ Y tế ban hành
Chủ đề:
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Set-Cookie: TLDEVNamespace=0c6uk19vvre8romq3ek607hfc0; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly


text:
TCVN 5961 1995
Chia sẻ: Nguyen Vuong | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:5
lượt xem 12
download
TCVN 5961 1995
TCVN 5961 1995: Chất lượng đất - ảnh hưởng của các chất ô nhiễm lên giun đất (Eisenia fetida) - Xác định độ độc cấp tính bằng cách sử dụng nền đất nhân tạo
Bình luận(0) Đăng nhập để gửi bình luận!
Nội dung Text: TCVN 5961 1995
- TIÊU CHUẨN VIỆT NAM TCVN 5961 : 1995 ChÊt l−îng ®Êt - ¶nh h−ëng cña c¸c chÊt « nhiÔm lªn giun ®Êt (Eisenia fetida) - X¸c ®Þnh ®é ®éc cÊp tÝnh b»ng c¸ch sö dông nÒn ®Êt nh©n t¹o Soil quality - Effects of Pollutants on earthworms (Eisenia fetida) - Determination of acute toxicity using artificial substrate. 1. Ph¹m vi ¸p dông Tiªu chuÈn nμy quy ®Þnh ph−¬ng ph¸p x¸c ®Þnh ®é ®éc tèi ®a cña c¸c chÊt ®èi víi giun ®Êt - (Eisenia fetida) qua da vμ qua chÊt dinh d−ìng b»ng c¸ch sö dông mét chÊt nÒn nh©n t¹o. Ph−¬ng ph¸p nμy kh«ng ¸p dông cho c¸c chÊt dÔ bay h¬i tøc lμ nh÷ng chÊt mμ gi¸ trÞ H (h»ng sè Henry) hoÆc hÖ sè riªng phÇn kh«ng khÝ/n−íc lín h¬n l hoÆc cho c¸c chÊt cã ¸p suÊt h¬i lín h¬n 0,0133 Pa ë 250C. Ph−¬ng ph¸p nμy kh«ng tÝnh ®Õn kh¶ n¨ng ph©n huû cña chÊt thö. 2. Tiªu chuÈn trÝch dÉn. Nh÷ng tiªu chuÈn sau ®©y sö dông cïng víi tiªu chuÈn nμy. V× c¸c tiªu chuÈn ®−îc so¸t xÐt l¹i mét c¸ch th−êng xuyªn, nªn khuyÕn khÝch sö dông nh÷ng tiªu chuÈn míi nhÊt. ISO l1274: - ChÊt l−îng ®Êt - X¸c ®Þnh ®Æc tÝnh gi÷ n−íc - Ph−¬ng ph¸p phßng thÝ nghiÖm. ISO l1461: - ChÊt l−îng ®Êt - X¸c ®Þnh hμm l−îng n−íc cña ®Êt trªn c¬ së thÓ tÝch - Ph−¬ng ph¸p khèi l−îng. 3. §Þnh nghÜa Tiªu chuÈn nμy sö dông c¸c ®Þnh nghÜa sau ®©y: 3.1. LC 50: nång ®é g©y chÕt trung b×nh: lμ nång ®é ban ®Çu cña chÊt thö giÕt chÕt 50% sè sóc vËt ®em thö trong qu¸ tr×nh thö. 3.2. NOEC (nång ®é kh«ng quan s¸t thÊy hiÖu øng): nång ®é cao nhÊt cña chÊt thö mμ t¹i ®ã kh«ng quan s¸t thÊy hiÖu øng lμm chÕt hoÆc c¸c hiÖu øng kh¸c (nh− lμm gi¶m träng l−îng). Chó thÝch: C¶ hai ®¹i l−îng LC 50 vμ NOEC ®Òu ®−îc biÓu diÔn b»ng miligam cña chÊt thö trªn kilogam (khèi l−îng kh«) cña chÊt nÒn ®em thö (5.2). 4. Nguyªn t¾c X¸c ®Þnh sè phÇn tr¨m tö vong cña giun ®Êt ®· tr−ëng thμnh (loμi Eisenia fetida) trong mÉu ®Êt x¸c ®Þnh chøa chÊt thö ë c¸c nång ®é kh¸c nhau sau 7 ngμy vμ 14 ngμy. ChÊt thö ®−îc ®−a vμo mét lÇn vμ qu¸ tr×nh thö ®−îc hoμn thμnh kh«ng cÇn ph¶i bæ sung chÊt thö nång ®é chÊt thö ®−îc tÝnh b»ng miligam chÊt thö trªn 1 kilogam chÊt nÒn kh« ®em thö. Nh÷ng kÕt qu¶ thu ®−îc tõ nh÷ng phÐp thö ®−îc so s¸nh víi mÉu chuÈn vμ ®−îc dïng ®Ó ®¸nh gi¸ nång ®é g©y nªn sè tö vong 50%r giun ®Êt (LC 50, 14 ngμy) . Page 1
- TIÊU CHUẨN VIỆT NAM TCVN 5961 : 1995 Chó thÝch: Cloaxetamit lμ mét chÊt so s¸nh thÝch hîp. Qu¸ tr×nh thö tr¶i qua hai b−íc: -PhÐp thö s¬ bé: PhÐp thö nμy cho gi¸ trÞ gÇn ®óng vÒ nång ®é t−¬ng øng víi sù tiªu diÖt hoμn toμn vμ sù kh«ng g©y tö vong. Nh÷ng kÕt qu¶ nμy ®−îc dïng ®Ó x¸c ®Þnh kho¶ng nång ®é cho phÐp thö cña. - PhÐp thö cña x¸c ®Þnh nh÷ng nång ®é g©y tö vong gi÷a 10% vμ 90%; nh÷ng sè liÖu nμy cho kÕt qu¶ cuèi cïng. Kh«ng thö c¸c chÊt ë nång ®é cao h¬n 1000mg cho l kg chÊt nÒn kh«. NÕu phÐp thö s¬ bé ch× râ kh«ng cã tö vong th× kh«ng cÇn thùc hiÖn phÐp thö cña cïng. 5. Thuèc thö 5.1. Nguyªn liÖu sinh vËt Nguyªn liÖu sinh vËt lμ giun ®Êt tr−ëng thμnh thuéc loμi Eisenia fetida Ýt nhÊt hai th¸ng tuæi víi khèi l−îng −ít gi÷a 300mg vμ 600mg. Chó thÝch: Loμi Eisenia fetida hiÖn cã 2 ph©n loμi mμ mét sè nhμ ph©n lo¹i xem nh− lμ loμi riªng biÖt: Eisenia fetida vμ Eisenia, andrei. Chóng gièng nhau vÒ h×nh th¸i häc nh−ng mét loμi Eisenia fetida (E. fetida) cã säc ngang hoÆc d¶i ®Æc tr−ng trªn c¸c phÇn ®èt cßn l¹i kia E. fetida andrei (E.andrei) l¹i kh«ng cã ®Æc ®iÓm nμy nh−ng l¹i cã ®èm mμu ®á nh¹t. Cã thÓ sö dông ®−îc c¶ hai ph©n loμi(lo¹i). C¸c con giun ®Êt ®−îc chän cho thö nghiÖm ph¶i ®¹t ®Õn mét chõng mùc ®ång ®Òu vÒ kÝch th−íc vμ träng l−îng. Tr−íc khi thö cÇn ph¶i röa chóng b»ng n−íc uèng. Chó thÝch: KÜ thuËt mÉu vÒ nu«i d−ìng Eeseia fetida ®−îc chi ra ë phô lôc A. 5.2. ChÊt nÒn thö Mçi chËu thuû tinh (6.l) dïng mét l−îng chÊt nÒn lμ 500g (khèi l−îng kh«) . ChÊt nÒn ®−îc gäi lμ “®Êt nh©n t¹o” cã c¸c thμnh phÇn sau: PhÇn tr¨m tÝnh theo khèi l−îng kh«: - Than bïn xay mÞn vμ kh«ng thÊy vÕt tÝch thùc vËt: 10% - §Êt sÐt Caolinit chøa kh«ng Ýt h¬n 30% caolinit: 20% - C¸t th¹ch anh c«ng nghiÖp (c¸t mÞn lμ chñ yÕu víi trªn: 70% 50% c¸c h¹t cã kÝch th−íc 0,05 mm ®Õn 0,2 mm); - Thªm mét l−îng ®ñ canxi cacbonat ®· ®−îc nghiÒn nhá vμ cã ®é tinh khiÕt ph©n tÝch ®Ó ®−a pH cña chÊt nÒn ®· ®−îc lμm Èm ®Õn b»ng 6,0 + 0,5 (th−êng kho¶ng 0,5% khèi l−îng cña thμnh phÇn kh«). ChÊt nÒn sÏ ®−îc lμm Èm b»ng n−íc ®· ®−îc lo¹i ion hoÆc b»ng n−íc cÊt ®Ó ®¹t ®−îc 40% - 60% kh¶ n¨ng gi÷ n−íc toμn phÇn cña ®Êt, x¸c ®Þnh theo ISO 11274. X¸c ®Þnh hμm l−îng n−íc chøa trong chÊt nÒn theo ISO 11461 Chó thÝch: Cho phÐp dïng bÊt k× lo¹i n−íc nμo ®Ó ®−a chÊt thö vμo ®Êt. 6. ThiÕt bÞ ThiÕt bÞ th«ng th−êng cña phßng thÝ nghiÖm. 6.1. ChËu thuû tinh, mçi chËu cho mçi thÝ nghiÖm, dung tÝch kho¶ng 1 lÝt ®Õn 2 lÝt, ®Ëy kh«ng kÝn ®Ó ®¶m b¶o sù trao ®æi gi÷a mçi tr−êng thö vμ kh«ng khÝ Page 2
- TIÊU CHUẨN VIỆT NAM TCVN 5961 : 1995 6.2. ThiÕt bÞ ®Ó x¸c ®Þnh khèi l−îng kh« cña chÊt nÒn theo ISO 11641. 7. M«i tr−êng thö 7.1. Khu ®Êt cã hμng rμo v©y quanh cã thÓ kiÓm so¸t nhiÖt ®é ë 20 + 20C 7.2. Nguån s¸ng (®Ìn èng ph¸t huúnh quang tr¾ng) cã kh¶ n¨ng cung cÊp mét c−êng ®é s¸ng h»ng ®Þnh tõ 400 Lux ®Õn 800Lx trªn c¸c chËu vμ kiÓm tra chu k× s¸ng/tèi gi÷a 12 giê: 12 giê vμ 16 giê, 8 giê. 8. Quy tr×nh 8.1. ChuÈn bÞ cho phÐp thö Nång ®é chÊt thö ®−îc biÓu diÔn b»ng khèi l−îng chÊt thö trªn khèi l−îng kh« cña chÊt nÒn (mg/kg) (xem 5.2) 8.1.1. Giíi thiÖu c¸c chÊt thö. 8.1.1.1. C¸c chÊt tan trong n−íc Ngay tr−íc khi b¾t ®Çu phÐp thö, hoμ tan mét l−îng chÊt thö cÇn thiÕt ®Ó t¹o mét nång ®é trong n−íc (hoÆc l−îng cÇn thiÕt ®Ó lμm Èm ®Êt ®Ó ®¹t ®−îc nh÷ng yªu cÇu cña 5.2) vμ trén kü nã víi chÊt nÒn (5.2) ®· nãi trªn tr−íc khi ®−a chËu thuû tinh (6.l) TiÕp tôc nh− m« t¶ trong 8.l.2.l 8.1.1.2. C¸c chÊt kh«ng tan trong n−íc nh−ng tan trong c¸c dung m«i h÷u c¬. Hoμ mét l−îng chÊt thö cÇn thiÕt ®Ó thu ®−îc nång ®é mong muèn trong dung m«i bay h¬i (nh− lμ axeton hoÆc hexan). Cho chÊt thö vμo chËu thuû tinh (6.1) víi chÊt nÒn (5.2). Trén cÈn thËn vμ lμm bay h¬i dung m«ib»ng c¸ch ®Æt chËu thuû tinh vμo tñ hÕt. Sau ®ã thªm n−íc theo (5.2) . Trén cÈn thËn vμ tiÕp tôc nh− m« t¶ trong 8.l.2. Chó ý: CÇn ph¶i cÈn thËn khi tiÕp xóc víi h¬n dung m«i ®Ó tr¸nh nguy hiÓm do bÞ hÝt ph¶i do næ vμ tr¸nh thiÖt h¹i cho thiÕt bÞ chiÕt, b¬m 8.1.1.3. C¸c chÊt kh«ng tan trong n−íc hoÆc trong dung m«i h÷u c¬ §èi víi chÊt kh«ng tan trong dung m«i h÷u c¬ th× ®iÒu chÕ mét hçn hîp gåm l0g c¸t th¹ch anh (xem 5.2) ®· ®−îc nghiÒn nhá vμ mét l−îng cÇn thiÕt chÊt thö ®Ó thu ®−îc nång ®é mong muèn. ChuyÓn hçn hîp, phÇn cßn l¹i cña chÊt nÒn (5.2) vμ n−íc (xem 5.2) vμo chËu thuû tinh (6.l). Trén kÜ vμ tiÕp tôc nh− tr×nh bμy trong 8.l.2 8.1.2. Giíi thiÖu vËt liÖu sinh vËt X¸c ®Þnh hμm l−îng n−íc vμ pH cña ®Êt nh©n t¹o ë ®Çu vμ cña phÐp thö (khi chÊt thö lμ axit hoÆc baz¬ th× kh«ng cÇn ®iÒu chØnh pH). LÊy l0 con giun ®Êt ®· ®−îc chuÈn bÞ nh− trong 5.l, th¾m kh« chóng b»ng giÊy hÕt n−íc, c©n vμ cho chóng vμo chËu chøa mÉu ,thö. Che chËu chøa mÉu thö nh− ®· nãi ë 6.l vμ ®Æt nã vμo m¶nh ®Êt thö cã rμo xung quanh (7.l) 8.1.3. ChËu ®èi chøng. ChuÈn bÞ chËu ®èi chøng gièng nh− ®èi víi chËu thö. NÕu qu¸ tr×nh thö ®ßi hái dïng dung m«i(xem 8.l.l.2) th× cÇn chuÈn bÞ chËu ®èi chøng cã dung m«i nh−ng kh«ng cã chÊt thö ®Ëy chËu nμy nh− ®· nãi trong 6.l 8.2. Thö s¬ bé. Thùc hiÖn phÐp thö s¬ bé víi nång ®é chÊt thö kh¸c nhau [vÝ dô: 0,l mg/kg: l mg/kg: l0 mg/kg: l00 mg/kg vμ l.000 mg/kg, c¸c nång ®é ®−îc biÓu diÔn b»ng miligam chÊt thö trªn kil«gam chÊt nÒn kh« (5.2)] vμ mçi phÐp kiÓm tra dïng l0 con giun ®Êt cho mçi nång ®é vμ mçi chËu thö. Page 3
- TIÊU CHUẨN VIỆT NAM TCVN 5961 : 1995 ChuÈn bÞ chËu thö nh− ®· nãi trong 8.l.l vμ 8.l.2. §Ët chËu thö vμo m«i tr−êng nh− ®· m« t¶ ë ®iÒu 7. Sau 7 ngμy ®ªm nh÷ng con giun sèng vμ lÊy ra nh÷ng con giun chÕt nÕu nh×n thÊy. Sau 14 ngμy ®Õm nh÷ng con giun sèng vμ nh÷ng con giun chÕt trong chËu (mét con giun ®−îc coi lμ chÕt nÕu nã kh«ng cã ph¶n øng khi bÞ gim ch©m tõ phÝa tr−íc). TÝnh phÇn tr¨m tö vong ®èi víi mçi chËu chøa vμ ë mçi nång ®é. Ghi chÐp c¸c triÖu chøng quan s¸t thÊy trªn con giun. 8.3. PhÐp thö cuèi cïng. Dùa trªn kÕt qu¶ cña phÐp thö s¬ bé, thùc hiÖn phÐp thö cuèi cïng ë 5 nång ®é chÊt thö theo cÊp sè nh©n gi÷a nång ®é cao nhÊt kh«ng g©y tö vong vμ nång ®é thÊp nhÊt g©y tö vong hoμn toμn. §ång thêi lÆp l¹i 4 mÉu theo mçi nång ®é vμ mét phÐp kiÓm tra kh«ng cã chÊt thö (xem 8.l.3) vμ nÕu cÇn thiÕt mét phÐp kiÓm tra kh¸c cã dung m«i ®Æt mçi chËu chøa mÉu vμo m«i tr−êng thö (®iÒu 7). Trong thêi gian thö vμ sau 14 ngμy thùc hiÖn nh− chØ dÉn trong 8.2. Khi kÕt thóc phÐp thö x¸c ®Þnh tæng sè vμ khèi l−îng giun sèng trong mçi chËu, hμm l−îng n−íc trong mét chËu kiÓm tra, gi¸ trÞ pH trong mét chËu vÒ nång ®é thö. 8.4. ChÊt chuÈn Thùc hiÖn phÐp thö víi cloaxetamit tinh khiÕt ph©n tÝch theo quy tr×nh ®−îc m« t¶ trong 8.1.1.1 Chó thÝch: §¹i l−îng LC 50 (3.1) cÇn ph¶i ë trong kho¶ng gi÷a 20 mglkg vμ 80 mg/kg. 9. TÝnh to¸n vμ thÓ hiÖn kÕt qu¶ 9.1. TÝnh to¸n X¸c ®Þnh phÇn tr¨m tö vong thu ®−îc tõ phÐp thö cña cïng ®èi víi mçi nång ®é. Chó thÝch: Khi sè liÖu ®Çy ®ñ th× gi¸ trÞ LC 50 - 14d (14 ngμy) lμ ®é tin cËy (T = 0,95) ®−îc x¸c ®Þnh b»ng c¸ch sö dông c¸c ph−¬ng ph¸p tiªu chuÈn (Litch field and Wilcoxon hoÆc c¸c ph−¬ng ph¸p t−¬ng ®−¬ng). Khi hai nång ®é liªn tiÕp ë tØ lÖ bÐ h¬n hoÆc b»ng l,8 (vÝ dô l0: 18) chØ cho duy nhÊt 0% vμ 100% tö vong th× hai gi¸ nμy lμ ®ñ ®Ó chØ kho¶ng trong ®ã LC 50. 9.2. ThÓ hiÖn kÕt qu¶ KÕt qu¶ ®−îc tÝnh b»ng miligam vμ kilogum chÊt nÒn kh«, ®¹i l−îng LC 50 -14d (hoÆc l©u h¬n nÕu phÐp thö ®−îc kÐo dμi h¬n quy tr×nh nμy, xem ®iÒu 9) nång ®é thö cao nhÊt g©y tö vong 0% vμ nång ®é thö thÊp nhÊt g©y tö vong 100%. 10. Gi¸ trÞ ph¸p lÝ cña phÐp thö TÊt c¶ c¸c kÕt qu¶ ®−îc xem lμ cã hiÖu lùc nÕu: PhÇn tr¨m tö vong quan s¸t ®−îc trong phÐp kiÓm tra < l0% Sù hao hôt trung b×nh sinh khèi cña giun trong phÐp kiÓm tra kh«ng v−ît qu¸ 20%. 11. B¸o c¸o thö nghiÖm. B¸o c¸o thö nghiÖm bao gåm c¸c th«ng tin sau: a) TrÝch dÉn tiªu chuÈn nμy b) C¸c kÕt qu¶ ®−îc tr×nh bμy nh− trong 9.2; c) M« t¶ ®Çy ®ñ nguyªn liÖu sinh vËt ®−îc dïng (loμi, tuæi kho¶ng khèi l−îng ®iÒu kiÖn nu«i, ng−êi cung cÊp) Page 4
- TIÊU CHUẨN VIỆT NAM TCVN 5961 : 1995 d) Ph−¬ng ph¸p ®iÒu chÕ chÊt thö bao gåm c¶ dung m«i cho chÊt kh«ng tan trong n−íc; e) ChØ râ chÊt chuÈn vμ c¸c kÕt qu¶ thu ®−îc khi sö dông nã; f) C¸c ®iÒu kiÖn cña m«i tr−êng thö; g) Ph−¬ng ph¸p ®−îc dïng ®Ó chuÈn ho¸ gi¸ trÞ LC 50; h) B¶ng thèng kª phÇn tr¨m tö vong cña mçi chËu, mçi nång ®é vμ phÐp kiÓm tra; i) Khèi l−îng giun cßn sèng vμo cña phÐp thö j) Nªu c¸c sè liÖu cã s½n, nång ®é cao nhÊt kh«ng quan s¸t thÊy hiÖu øng (NOEC) k) M« t¶ vÒ c¸c triÖu chøng bÖnh lÝ hoÆc c¸c thay ®æi râ rÖt ®−îc nhËn thÊy ë c¸c sinh vËt thö l) Hμm l−îng n−íc vμ pH cña "®Êt nh©n t¹o" ë ®iÓm xuÊt ph¸t vμ ®iÓm cña phÐp thö m) TÊt c¶ c¸c chi tiÕt tiÕn hμnh kh«ng ghi trong tiªu chuÈn nμy vμ bÊt k× qu¸ tr×nh t−¬ng tù nμo x¶y ra cã ¶nh h−ëng ®Õn c¸c kÕt qu¶ ; n) §å thÞ biÓu diÔn sù phô thuéc gi÷a nång ®é vμ t¸c dông. Phô lôc A VÝ dô vÒ kÜ thuËt nu«i d−ìng Eisenia fetida Phô lôc nμy cho nh÷ng chØ dÉn vÒ nu«i d−ìng nh÷ng sinh vËt thÝ nghiÖm ®−îc dïng ®Ó x¸c ®Þnh ®éc tÝnh tèi ®a. Cã thÓ nu«i Eisenia fetida trong ®ñ lo¹i chÊt th¶i ®éng vËt. M«i tr−êng nu«i d−ìng thÝch hîp lμ hçn hîp 50: 50 ph©n ngùa hoÆc ph©n tr©u bß vμ than bïn. M«i tr−êng cÇn cã pH kho¶ng tõ 5 ®Õn 7 (®iÒu chØnh b»ng canxi cacbonat), ®é dÉn ®iÖn thÊp (nhá h¬n 6mS) hoÆc nång ®é muèi nhá h¬n 0,5% vμ kh«ng bÞ qu¸ nhiÔm bÈn amoniac hoÆc n−íc gi¶i gia sóc. ChÊt nÒn ph¶i Èm nh−ng kh«ng qu¸ −ít. Cã thÓ dïng nh÷ng hép nu«i d−ìng b»ng gç hoÆc nh÷ng chËu thÊp bÊt k× cã thÓ cã ®−îc nh÷ng con giun ®¹t tiªu chuÈn vÒ tuæi vμ khèi l−îng tèt nhÊt lμ nu«i tõ trøng. §Æt giun tr−ëng thμnh vμo hép nu«i d−ìng chøa chÊt nÒn ®Ó s¶n xuÊt trøng vμ lÊy chóng ra sau 14 ®Õn 21 ngμy. Cã thÓ dïng c¸c con giun nμy cho ®ît sinh s¶n tiÕp. C¸c con giun ®Êt në ra tõ trøng ®−îc dïng cho phÐp thö khi ®· tr−ëng thμnh. Thùc hiÖn nu«i d−ìng trong phßng ®iÒu hoμ nhiÖt ®é ë 20 + 20C lμ thÝch hîp nhÊt. ë nhiÖt ®é nμy giun sÏ tr−ëng thμnh sau 2 ®Õn 3 th¸ng. Page 5
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
TCVN 4198 1995
16 p | 1018 | 236
-
TCVN 4197 1995
7 p | 697 | 199
-
TCVN 4199 1995
12 p | 505 | 188
-
TCVN 4201 1995
6 p | 497 | 176
-
TCVN 4200 1995
18 p | 428 | 172
-
TCVN 6078 1995
8 p | 480 | 163
-
TCVN 4202 1995
7 p | 417 | 158
-
TCVN 5067 1995
3 p | 349 | 103
-
TCVN 5070 1995
3 p | 267 | 99
-
TCVN 4470 1995
35 p | 311 | 98
-
TCVN 5293 1995
4 p | 253 | 83
-
TCVN 4313 1995
3 p | 311 | 77
-
TCVN 6219 1995
11 p | 183 | 57
-
TCVN 5299 1995
6 p | 140 | 47
-
Tài liệu TCVN 6078 : 1995
9 p | 213 | 37
-
TCVN 5301 1995
2 p | 67 | 22
-
Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5961:1995
5 p | 6 | 1

markdown:
# TCVN 5961 1995
Chia sẻ: Nguyen Vuong | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:5
lượt xem 12
download
![](http://image1.tailieu.vn/document/thumbnail/2010/20100725/minhphung21051/80x100/tcvn_5961_1995_3889.jpg)
##
TCVN 5961 1995
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static1.tailieu.vn/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
TCVN 5961 1995: Chất lượng đất - ảnh hưởng của các chất ô nhiễm lên giun đất (Eisenia fetida) - Xác định độ độc cấp tính bằng cách sử dụng nền đất nhân tạo
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
##
Nội dung Text: TCVN 5961 1995
- TIÊU CHUẨN VIỆT NAM TCVN 5961 : 1995 ChÊt l−îng ®Êt - ¶nh h−ëng cña c¸c chÊt « nhiÔm lªn giun ®Êt (Eisenia fetida) - X¸c ®Þnh ®é ®éc cÊp tÝnh b»ng c¸ch sö dông nÒn ®Êt nh©n t¹o Soil quality - Effects of Pollutants on earthworms (Eisenia fetida) - Determination of acute toxicity using artificial substrate. 1. Ph¹m vi ¸p dông Tiªu chuÈn nμy quy ®Þnh ph−¬ng ph¸p x¸c ®Þnh ®é ®éc tèi ®a cña c¸c chÊt ®èi víi giun ®Êt - (Eisenia fetida) qua da vμ qua chÊt dinh d−ìng b»ng c¸ch sö dông mét chÊt nÒn nh©n t¹o. Ph−¬ng ph¸p nμy kh«ng ¸p dông cho c¸c chÊt dÔ bay h¬i tøc lμ nh÷ng chÊt mμ gi¸ trÞ H (h»ng sè Henry) hoÆc hÖ sè riªng phÇn kh«ng khÝ/n−íc lín h¬n l hoÆc cho c¸c chÊt cã ¸p suÊt h¬i lín h¬n 0,0133 Pa ë 250C. Ph−¬ng ph¸p nμy kh«ng tÝnh ®Õn kh¶ n¨ng ph©n huû cña chÊt thö. 2. Tiªu chuÈn trÝch dÉn. Nh÷ng tiªu chuÈn sau ®©y sö dông cïng víi tiªu chuÈn nμy. V× c¸c tiªu chuÈn ®−îc so¸t xÐt l¹i mét c¸ch th−êng xuyªn, nªn khuyÕn khÝch sö dông nh÷ng tiªu chuÈn míi nhÊt. ISO l1274: - ChÊt l−îng ®Êt - X¸c ®Þnh ®Æc tÝnh gi÷ n−íc - Ph−¬ng ph¸p phßng thÝ nghiÖm. ISO l1461: - ChÊt l−îng ®Êt - X¸c ®Þnh hμm l−îng n−íc cña ®Êt trªn c¬ së thÓ tÝch - Ph−¬ng ph¸p khèi l−îng. 3. §Þnh nghÜa Tiªu chuÈn nμy sö dông c¸c ®Þnh nghÜa sau ®©y: 3.1. LC 50: nång ®é g©y chÕt trung b×nh: lμ nång ®é ban ®Çu cña chÊt thö giÕt chÕt 50% sè sóc vËt ®em thö trong qu¸ tr×nh thö. 3.2. NOEC (nång ®é kh«ng quan s¸t thÊy hiÖu øng): nång ®é cao nhÊt cña chÊt thö mμ t¹i ®ã kh«ng quan s¸t thÊy hiÖu øng lμm chÕt hoÆc c¸c hiÖu øng kh¸c (nh− lμm gi¶m träng l−îng). Chó thÝch: C¶ hai ®¹i l−îng LC 50 vμ NOEC ®Òu ®−îc biÓu diÔn b»ng miligam cña chÊt thö trªn kilogam (khèi l−îng kh«) cña chÊt nÒn ®em thö (5.2). 4. Nguyªn t¾c X¸c ®Þnh sè phÇn tr¨m tö vong cña giun ®Êt ®· tr−ëng thμnh (loμi Eisenia fetida) trong mÉu ®Êt x¸c ®Þnh chøa chÊt thö ë c¸c nång ®é kh¸c nhau sau 7 ngμy vμ 14 ngμy. ChÊt thö ®−îc ®−a vμo mét lÇn vμ qu¸ tr×nh thö ®−îc hoμn thμnh kh«ng cÇn ph¶i bæ sung chÊt thö nång ®é chÊt thö ®−îc tÝnh b»ng miligam chÊt thö trªn 1 kilogam chÊt nÒn kh« ®em thö. Nh÷ng kÕt qu¶ thu ®−îc tõ nh÷ng phÐp thö ®−îc so s¸nh víi mÉu chuÈn vμ ®−îc dïng ®Ó ®¸nh gi¸ nång ®é g©y nªn sè tö vong 50%r giun ®Êt (LC 50, 14 ngμy) . Page 1
- TIÊU CHUẨN VIỆT NAM TCVN 5961 : 1995 Chó thÝch: Cloaxetamit lμ mét chÊt so s¸nh thÝch hîp. Qu¸ tr×nh thö tr¶i qua hai b−íc: -PhÐp thö s¬ bé: PhÐp thö nμy cho gi¸ trÞ gÇn ®óng vÒ nång ®é t−¬ng øng víi sù tiªu diÖt hoμn toμn vμ sù kh«ng g©y tö vong. Nh÷ng kÕt qu¶ nμy ®−îc dïng ®Ó x¸c ®Þnh kho¶ng nång ®é cho phÐp thö cña. - PhÐp thö cña x¸c ®Þnh nh÷ng nång ®é g©y tö vong gi÷a 10% vμ 90%; nh÷ng sè liÖu nμy cho kÕt qu¶ cuèi cïng. Kh«ng thö c¸c chÊt ë nång ®é cao h¬n 1000mg cho l kg chÊt nÒn kh«. NÕu phÐp thö s¬ bé ch× râ kh«ng cã tö vong th× kh«ng cÇn thùc hiÖn phÐp thö cña cïng. 5. Thuèc thö 5.1. Nguyªn liÖu sinh vËt Nguyªn liÖu sinh vËt lμ giun ®Êt tr−ëng thμnh thuéc loμi Eisenia fetida Ýt nhÊt hai th¸ng tuæi víi khèi l−îng −ít gi÷a 300mg vμ 600mg. Chó thÝch: Loμi Eisenia fetida hiÖn cã 2 ph©n loμi mμ mét sè nhμ ph©n lo¹i xem nh− lμ loμi riªng biÖt: Eisenia fetida vμ Eisenia, andrei. Chóng gièng nhau vÒ h×nh th¸i häc nh−ng mét loμi Eisenia fetida (E. fetida) cã säc ngang hoÆc d¶i ®Æc tr−ng trªn c¸c phÇn ®èt cßn l¹i kia E. fetida andrei (E.andrei) l¹i kh«ng cã ®Æc ®iÓm nμy nh−ng l¹i cã ®èm mμu ®á nh¹t. Cã thÓ sö dông ®−îc c¶ hai ph©n loμi(lo¹i). C¸c con giun ®Êt ®−îc chän cho thö nghiÖm ph¶i ®¹t ®Õn mét chõng mùc ®ång ®Òu vÒ kÝch th−íc vμ träng l−îng. Tr−íc khi thö cÇn ph¶i röa chóng b»ng n−íc uèng. Chó thÝch: KÜ thuËt mÉu vÒ nu«i d−ìng Eeseia fetida ®−îc chi ra ë phô lôc A. 5.2. ChÊt nÒn thö Mçi chËu thuû tinh (6.l) dïng mét l−îng chÊt nÒn lμ 500g (khèi l−îng kh«) . ChÊt nÒn ®−îc gäi lμ “®Êt nh©n t¹o” cã c¸c thμnh phÇn sau: PhÇn tr¨m tÝnh theo khèi l−îng kh«: - Than bïn xay mÞn vμ kh«ng thÊy vÕt tÝch thùc vËt: 10% - §Êt sÐt Caolinit chøa kh«ng Ýt h¬n 30% caolinit: 20% - C¸t th¹ch anh c«ng nghiÖp (c¸t mÞn lμ chñ yÕu víi trªn: 70% 50% c¸c h¹t cã kÝch th−íc 0,05 mm ®Õn 0,2 mm); - Thªm mét l−îng ®ñ canxi cacbonat ®· ®−îc nghiÒn nhá vμ cã ®é tinh khiÕt ph©n tÝch ®Ó ®−a pH cña chÊt nÒn ®· ®−îc lμm Èm ®Õn b»ng 6,0 + 0,5 (th−êng kho¶ng 0,5% khèi l−îng cña thμnh phÇn kh«). ChÊt nÒn sÏ ®−îc lμm Èm b»ng n−íc ®· ®−îc lo¹i ion hoÆc b»ng n−íc cÊt ®Ó ®¹t ®−îc 40% - 60% kh¶ n¨ng gi÷ n−íc toμn phÇn cña ®Êt, x¸c ®Þnh theo ISO 11274. X¸c ®Þnh hμm l−îng n−íc chøa trong chÊt nÒn theo ISO 11461 Chó thÝch: Cho phÐp dïng bÊt k× lo¹i n−íc nμo ®Ó ®−a chÊt thö vμo ®Êt. 6. ThiÕt bÞ ThiÕt bÞ th«ng th−êng cña phßng thÝ nghiÖm. 6.1. ChËu thuû tinh, mçi chËu cho mçi thÝ nghiÖm, dung tÝch kho¶ng 1 lÝt ®Õn 2 lÝt, ®Ëy kh«ng kÝn ®Ó ®¶m b¶o sù trao ®æi gi÷a mçi tr−êng thö vμ kh«ng khÝ Page 2
- TIÊU CHUẨN VIỆT NAM TCVN 5961 : 1995 6.2. ThiÕt bÞ ®Ó x¸c ®Þnh khèi l−îng kh« cña chÊt nÒn theo ISO 11641. 7. M«i tr−êng thö 7.1. Khu ®Êt cã hμng rμo v©y quanh cã thÓ kiÓm so¸t nhiÖt ®é ë 20 + 20C 7.2. Nguån s¸ng (®Ìn èng ph¸t huúnh quang tr¾ng) cã kh¶ n¨ng cung cÊp mét c−êng ®é s¸ng h»ng ®Þnh tõ 400 Lux ®Õn 800Lx trªn c¸c chËu vμ kiÓm tra chu k× s¸ng/tèi gi÷a 12 giê: 12 giê vμ 16 giê, 8 giê. 8. Quy tr×nh 8.1. ChuÈn bÞ cho phÐp thö Nång ®é chÊt thö ®−îc biÓu diÔn b»ng khèi l−îng chÊt thö trªn khèi l−îng kh« cña chÊt nÒn (mg/kg) (xem 5.2) 8.1.1. Giíi thiÖu c¸c chÊt thö. 8.1.1.1. C¸c chÊt tan trong n−íc Ngay tr−íc khi b¾t ®Çu phÐp thö, hoμ tan mét l−îng chÊt thö cÇn thiÕt ®Ó t¹o mét nång ®é trong n−íc (hoÆc l−îng cÇn thiÕt ®Ó lμm Èm ®Êt ®Ó ®¹t ®−îc nh÷ng yªu cÇu cña 5.2) vμ trén kü nã víi chÊt nÒn (5.2) ®· nãi trªn tr−íc khi ®−a chËu thuû tinh (6.l) TiÕp tôc nh− m« t¶ trong 8.l.2.l 8.1.1.2. C¸c chÊt kh«ng tan trong n−íc nh−ng tan trong c¸c dung m«i h÷u c¬. Hoμ mét l−îng chÊt thö cÇn thiÕt ®Ó thu ®−îc nång ®é mong muèn trong dung m«i bay h¬i (nh− lμ axeton hoÆc hexan). Cho chÊt thö vμo chËu thuû tinh (6.1) víi chÊt nÒn (5.2). Trén cÈn thËn vμ lμm bay h¬i dung m«ib»ng c¸ch ®Æt chËu thuû tinh vμo tñ hÕt. Sau ®ã thªm n−íc theo (5.2) . Trén cÈn thËn vμ tiÕp tôc nh− m« t¶ trong 8.l.2. Chó ý: CÇn ph¶i cÈn thËn khi tiÕp xóc víi h¬n dung m«i ®Ó tr¸nh nguy hiÓm do bÞ hÝt ph¶i do næ vμ tr¸nh thiÖt h¹i cho thiÕt bÞ chiÕt, b¬m 8.1.1.3. C¸c chÊt kh«ng tan trong n−íc hoÆc trong dung m«i h÷u c¬ §èi víi chÊt kh«ng tan trong dung m«i h÷u c¬ th× ®iÒu chÕ mét hçn hîp gåm l0g c¸t th¹ch anh (xem 5.2) ®· ®−îc nghiÒn nhá vμ mét l−îng cÇn thiÕt chÊt thö ®Ó thu ®−îc nång ®é mong muèn. ChuyÓn hçn hîp, phÇn cßn l¹i cña chÊt nÒn (5.2) vμ n−íc (xem 5.2) vμo chËu thuû tinh (6.l). Trén kÜ vμ tiÕp tôc nh− tr×nh bμy trong 8.l.2 8.1.2. Giíi thiÖu vËt liÖu sinh vËt X¸c ®Þnh hμm l−îng n−íc vμ pH cña ®Êt nh©n t¹o ë ®Çu vμ cña phÐp thö (khi chÊt thö lμ axit hoÆc baz¬ th× kh«ng cÇn ®iÒu chØnh pH). LÊy l0 con giun ®Êt ®· ®−îc chuÈn bÞ nh− trong 5.l, th¾m kh« chóng b»ng giÊy hÕt n−íc, c©n vμ cho chóng vμo chËu chøa mÉu ,thö. Che chËu chøa mÉu thö nh− ®· nãi ë 6.l vμ ®Æt nã vμo m¶nh ®Êt thö cã rμo xung quanh (7.l) 8.1.3. ChËu ®èi chøng. ChuÈn bÞ chËu ®èi chøng gièng nh− ®èi víi chËu thö. NÕu qu¸ tr×nh thö ®ßi hái dïng dung m«i(xem 8.l.l.2) th× cÇn chuÈn bÞ chËu ®èi chøng cã dung m«i nh−ng kh«ng cã chÊt thö ®Ëy chËu nμy nh− ®· nãi trong 6.l 8.2. Thö s¬ bé. Thùc hiÖn phÐp thö s¬ bé víi nång ®é chÊt thö kh¸c nhau [vÝ dô: 0,l mg/kg: l mg/kg: l0 mg/kg: l00 mg/kg vμ l.000 mg/kg, c¸c nång ®é ®−îc biÓu diÔn b»ng miligam chÊt thö trªn kil«gam chÊt nÒn kh« (5.2)] vμ mçi phÐp kiÓm tra dïng l0 con giun ®Êt cho mçi nång ®é vμ mçi chËu thö. Page 3
- TIÊU CHUẨN VIỆT NAM TCVN 5961 : 1995 ChuÈn bÞ chËu thö nh− ®· nãi trong 8.l.l vμ 8.l.2. §Ët chËu thö vμo m«i tr−êng nh− ®· m« t¶ ë ®iÒu 7. Sau 7 ngμy ®ªm nh÷ng con giun sèng vμ lÊy ra nh÷ng con giun chÕt nÕu nh×n thÊy. Sau 14 ngμy ®Õm nh÷ng con giun sèng vμ nh÷ng con giun chÕt trong chËu (mét con giun ®−îc coi lμ chÕt nÕu nã kh«ng cã ph¶n øng khi bÞ gim ch©m tõ phÝa tr−íc). TÝnh phÇn tr¨m tö vong ®èi víi mçi chËu chøa vμ ë mçi nång ®é. Ghi chÐp c¸c triÖu chøng quan s¸t thÊy trªn con giun. 8.3. PhÐp thö cuèi cïng. Dùa trªn kÕt qu¶ cña phÐp thö s¬ bé, thùc hiÖn phÐp thö cuèi cïng ë 5 nång ®é chÊt thö theo cÊp sè nh©n gi÷a nång ®é cao nhÊt kh«ng g©y tö vong vμ nång ®é thÊp nhÊt g©y tö vong hoμn toμn. §ång thêi lÆp l¹i 4 mÉu theo mçi nång ®é vμ mét phÐp kiÓm tra kh«ng cã chÊt thö (xem 8.l.3) vμ nÕu cÇn thiÕt mét phÐp kiÓm tra kh¸c cã dung m«i ®Æt mçi chËu chøa mÉu vμo m«i tr−êng thö (®iÒu 7). Trong thêi gian thö vμ sau 14 ngμy thùc hiÖn nh− chØ dÉn trong 8.2. Khi kÕt thóc phÐp thö x¸c ®Þnh tæng sè vμ khèi l−îng giun sèng trong mçi chËu, hμm l−îng n−íc trong mét chËu kiÓm tra, gi¸ trÞ pH trong mét chËu vÒ nång ®é thö. 8.4. ChÊt chuÈn Thùc hiÖn phÐp thö víi cloaxetamit tinh khiÕt ph©n tÝch theo quy tr×nh ®−îc m« t¶ trong 8.1.1.1 Chó thÝch: §¹i l−îng LC 50 (3.1) cÇn ph¶i ë trong kho¶ng gi÷a 20 mglkg vμ 80 mg/kg. 9. TÝnh to¸n vμ thÓ hiÖn kÕt qu¶ 9.1. TÝnh to¸n X¸c ®Þnh phÇn tr¨m tö vong thu ®−îc tõ phÐp thö cña cïng ®èi víi mçi nång ®é. Chó thÝch: Khi sè liÖu ®Çy ®ñ th× gi¸ trÞ LC 50 - 14d (14 ngμy) lμ ®é tin cËy (T = 0,95) ®−îc x¸c ®Þnh b»ng c¸ch sö dông c¸c ph−¬ng ph¸p tiªu chuÈn (Litch field and Wilcoxon hoÆc c¸c ph−¬ng ph¸p t−¬ng ®−¬ng). Khi hai nång ®é liªn tiÕp ë tØ lÖ bÐ h¬n hoÆc b»ng l,8 (vÝ dô l0: 18) chØ cho duy nhÊt 0% vμ 100% tö vong th× hai gi¸ nμy lμ ®ñ ®Ó chØ kho¶ng trong ®ã LC 50. 9.2. ThÓ hiÖn kÕt qu¶ KÕt qu¶ ®−îc tÝnh b»ng miligam vμ kilogum chÊt nÒn kh«, ®¹i l−îng LC 50 -14d (hoÆc l©u h¬n nÕu phÐp thö ®−îc kÐo dμi h¬n quy tr×nh nμy, xem ®iÒu 9) nång ®é thö cao nhÊt g©y tö vong 0% vμ nång ®é thö thÊp nhÊt g©y tö vong 100%. 10. Gi¸ trÞ ph¸p lÝ cña phÐp thö TÊt c¶ c¸c kÕt qu¶ ®−îc xem lμ cã hiÖu lùc nÕu: PhÇn tr¨m tö vong quan s¸t ®−îc trong phÐp kiÓm tra < l0% Sù hao hôt trung b×nh sinh khèi cña giun trong phÐp kiÓm tra kh«ng v−ît qu¸ 20%. 11. B¸o c¸o thö nghiÖm. B¸o c¸o thö nghiÖm bao gåm c¸c th«ng tin sau: a) TrÝch dÉn tiªu chuÈn nμy b) C¸c kÕt qu¶ ®−îc tr×nh bμy nh− trong 9.2; c) M« t¶ ®Çy ®ñ nguyªn liÖu sinh vËt ®−îc dïng (loμi, tuæi kho¶ng khèi l−îng ®iÒu kiÖn nu«i, ng−êi cung cÊp) Page 4
- TIÊU CHUẨN VIỆT NAM TCVN 5961 : 1995 d) Ph−¬ng ph¸p ®iÒu chÕ chÊt thö bao gåm c¶ dung m«i cho chÊt kh«ng tan trong n−íc; e) ChØ râ chÊt chuÈn vμ c¸c kÕt qu¶ thu ®−îc khi sö dông nã; f) C¸c ®iÒu kiÖn cña m«i tr−êng thö; g) Ph−¬ng ph¸p ®−îc dïng ®Ó chuÈn ho¸ gi¸ trÞ LC 50; h) B¶ng thèng kª phÇn tr¨m tö vong cña mçi chËu, mçi nång ®é vμ phÐp kiÓm tra; i) Khèi l−îng giun cßn sèng vμo cña phÐp thö j) Nªu c¸c sè liÖu cã s½n, nång ®é cao nhÊt kh«ng quan s¸t thÊy hiÖu øng (NOEC) k) M« t¶ vÒ c¸c triÖu chøng bÖnh lÝ hoÆc c¸c thay ®æi râ rÖt ®−îc nhËn thÊy ë c¸c sinh vËt thö l) Hμm l−îng n−íc vμ pH cña "®Êt nh©n t¹o" ë ®iÓm xuÊt ph¸t vμ ®iÓm cña phÐp thö m) TÊt c¶ c¸c chi tiÕt tiÕn hμnh kh«ng ghi trong tiªu chuÈn nμy vμ bÊt k× qu¸ tr×nh t−¬ng tù nμo x¶y ra cã ¶nh h−ëng ®Õn c¸c kÕt qu¶ ; n) §å thÞ biÓu diÔn sù phô thuéc gi÷a nång ®é vμ t¸c dông. Phô lôc A VÝ dô vÒ kÜ thuËt nu«i d−ìng Eisenia fetida Phô lôc nμy cho nh÷ng chØ dÉn vÒ nu«i d−ìng nh÷ng sinh vËt thÝ nghiÖm ®−îc dïng ®Ó x¸c ®Þnh ®éc tÝnh tèi ®a. Cã thÓ nu«i Eisenia fetida trong ®ñ lo¹i chÊt th¶i ®éng vËt. M«i tr−êng nu«i d−ìng thÝch hîp lμ hçn hîp 50: 50 ph©n ngùa hoÆc ph©n tr©u bß vμ than bïn. M«i tr−êng cÇn cã pH kho¶ng tõ 5 ®Õn 7 (®iÒu chØnh b»ng canxi cacbonat), ®é dÉn ®iÖn thÊp (nhá h¬n 6mS) hoÆc nång ®é muèi nhá h¬n 0,5% vμ kh«ng bÞ qu¸ nhiÔm bÈn amoniac hoÆc n−íc gi¶i gia sóc. ChÊt nÒn ph¶i Èm nh−ng kh«ng qu¸ −ít. Cã thÓ dïng nh÷ng hép nu«i d−ìng b»ng gç hoÆc nh÷ng chËu thÊp bÊt k× cã thÓ cã ®−îc nh÷ng con giun ®¹t tiªu chuÈn vÒ tuæi vμ khèi l−îng tèt nhÊt lμ nu«i tõ trøng. §Æt giun tr−ëng thμnh vμo hép nu«i d−ìng chøa chÊt nÒn ®Ó s¶n xuÊt trøng vμ lÊy chóng ra sau 14 ®Õn 21 ngμy. Cã thÓ dïng c¸c con giun nμy cho ®ît sinh s¶n tiÕp. C¸c con giun ®Êt në ra tõ trøng ®−îc dïng cho phÐp thö khi ®· tr−ëng thμnh. Thùc hiÖn nu«i d−ìng trong phßng ®iÒu hoμ nhiÖt ®é ë 20 + 20C lμ thÝch hîp nhÊt. ë nhiÖt ®é nμy giun sÏ tr−ëng thμnh sau 2 ®Õn 3 th¸ng. Page 5
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
TCVN 4198 1995
16 p |
1018 |
236
-
TCVN 4197 1995
7 p |
697 |
199
-
TCVN 4199 1995
12 p |
505 |
188
-
TCVN 4201 1995
6 p |
497 |
176
-
TCVN 4200 1995
18 p |
428 |
172
-
TCVN 6078 1995
8 p |
480 |
163
-
TCVN 4202 1995
7 p |
417 |
158
-
TCVN 5067 1995
3 p |
349 |
103
-
TCVN 5070 1995
3 p |
267 |
99
-
TCVN 4470 1995
35 p |
311 |
98
-
TCVN 5293 1995
4 p |
253 |
83
-
TCVN 4313 1995
3 p |
311 |
77
-
TCVN 6219 1995
11 p |
183 |
57
-
TCVN 5299 1995
6 p |
140 |
47
-
Tài liệu TCVN 6078 : 1995
9 p |
213 |
37
-
TCVN 5301 1995
2 p |
67 |
22
-
Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5961:1995
5 p |
6 |
1

Set-Cookie: TLDEVNamespace=ubhrca0j7ted538vu05008f6p3; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly