markdown:
![ ](https://thuephongtro.com/Style/images/banner.gif)
# Cho thuê phòng đủ tiện nghi tại quận 7
Phòng rộng 20m2,bộ bàn 2 ghế,máy lạnh,máy nước nóng,nhà vệ sinh,sân phơi đồ,sân thượng,nhà xe riêng.Phòng nằm trên đường Lâm Văn Bền,cách chợ 10m,gần trường Đại Học Tôn Đức Thắng,Nguyễn Tất Thành,ĐH Luật TP.HCM,ĐH RMIT,ĐH Tài Chính...Cách KCX Tân Thuận,cách Phú Mỹ Hưng 5phút xe máy,cách quận 1 10phút xe máy.Đường lớn,xe hơi ra vào đươc.Điện ,nước chính,giờ giấc tự do.giá 2.500.000đ.Ngoài ra còn phòng trống cách cầu Phú Xuân 2km,giá 1.000.000đ/phòng.số đt:0987.393.393.
## Tin đăng cùng khu vực
-
[CĂN HỘ GIÁ RẺ Q7 CHO THUÊ LH 0988325918 KHU AN NINH TẠI Q7 GẨN BỆNH VIỆN FV](/phong-tro/124377/can-ho-gia-re-q7-cho-thue-lh-0988325918-khu-an-ninh-tai-q7-gan-benh-vien-fv.html)Địa chỉ: NGUYỄN VĂN LINH Q7 GẨN BỆNH VIỆN PHÁP VIỆT PHÚ MỸ HƯNGThỏa thuận **Quận 7**22/05/2017
-
[MẶT BẰNG KINH DOANH NGAY CHỢ TÂN MỸ QUẬN 7. Xem thêm nhiều nhà trọ tại đây: http://thuephongtro.com](/phong-tro/126751/mat-bang-kinh-doanh-ngay-cho-tan-my-quan-7--xem-them-nhieu-nha-tro-tai-day-http--thuephongtro-com.html)Địa chỉ: 36A đường số 1,p. tân phú q717,000,000 **Quận 7**29/04/2015
-
[Cho thuê nhà](/phong-tro/125562/cho-thue-nha.html)Địa chỉ: 997/42 Trần Xuân Soạn Phường Tân Hưng Q72,200,000 **Quận 7**14/01/2015
-
[Cho thuê căn hộ Ngọc Lan 3 phòng ngủ, đầy đủ nội thất](/phong-tro/125419/cho-thue-can-ho-ngoc-lan-3-phong-ngu-day-du-noi-that.html)Địa chỉ: 35 đường Phú Thuận - P.Phú Thuận - Quận 7 - Tp.hcm9,000,000 **Quận 7**07/01/2015
-
[Cho thuê căn hộ Ngọc Lan 3 phòng ngủ, đầy đủ nội thất](/phong-tro/125418/cho-thue-can-ho-ngoc-lan-3-phong-ngu-day-du-noi-that.html)Địa chỉ: 35 đường Phú Thuận - P.Phú Thuận - Quận 7 - Tp.hcm9,000,000 **Quận 7**07/01/2015
-
[Cho thuê căn hộ Ngọc Lan 3 phòng ngủ, đầy đủ nội thất](/phong-tro/125417/cho-thue-can-ho-ngoc-lan-3-phong-ngu-day-du-noi-that.html)Địa chỉ: 35 đường Phú Thuận - P.Phú Thuận - Quận 7 - Tp.hcm9,000,000 **Quận 7**07/01/2015
-
[Cho thuê căn hộ Ngọc Lan 3 phòng ngủ, đầy đủ nội thất](/phong-tro/125416/cho-thue-can-ho-ngoc-lan-3-phong-ngu-day-du-noi-that.html)Địa chỉ: 35 đường Phú Thuận - P.Phú Thuận - Quận 7 - Tp.hcm9,000,000 **Quận 7**07/01/2015
-
[Cho thuê căn hộ Ngọc Lan 3 phòng ngủ, đầy đủ nội thất](/phong-tro/125415/cho-thue-can-ho-ngoc-lan-3-phong-ngu-day-du-noi-that.html)Địa chỉ: 35 đường Phú Thuận - P.Phú Thuận - Quận 7 - Tp.hcm9,000,000 **Quận 7**07/01/2015
-
[Cho thuê căn hộ phú hoàng anh 130m 3pn 3wc nội thất cao cấp](/phong-tro/124450/cho-thue-can-ho-phu-hoang-anh-130m-3pn-3wc-noi-that-cao-cap.html)Địa chỉ: số 9 nguyễn hữu thọ12,000,000 **Quận 7**25/11/2014
-
[Cho thuê nhà nguyên căn - Quận 7](/phong-tro/124248/cho-thue-nha-nguyen-can--quan-7.html)Địa chỉ: Mặt tiền đường 47 (giao đường Lâm Văn Bền), Quận 7, TPHCM7,000,000 **Quận 7**17/11/2014 ![](/uploads/images/ads/viphqc.gif)
![](/uploads/images/ads/viphqc.gif)
## Nhà cho thuê tại Quận 7
-
[Nhà cho thuê tại Quận 1](/nha-cho-thue/1c/quan-1.html)
-
[Nhà cho thuê tại Quận 2](/nha-cho-thue/2c/quan-2.html)
-
[Nhà cho thuê tại Quận 3](/nha-cho-thue/3c/quan-3.html)
-
[Nhà cho thuê tại Quận 4](/nha-cho-thue/4c/quan-4.html)
-
[Nhà cho thuê tại Quận 5](/nha-cho-thue/5c/quan-5.html)
-
[Nhà cho thuê tại Quận 6](/nha-cho-thue/6c/quan-6.html)
-
[Nhà cho thuê tại Quận 7](/nha-cho-thue/7c/quan-7.html)
-
[Nhà cho thuê tại Quận 8](/nha-cho-thue/8c/quan-8.html)
-
[Nhà cho thuê tại Quận 9](/nha-cho-thue/9c/quan-9.html)
-
[Nhà cho thuê tại Quận 10](/nha-cho-thue/10c/quan-10.html)
-
[Nhà cho thuê tại Quận 11](/nha-cho-thue/11c/quan-11.html)
-
[Nhà cho thuê tại Quận 12](/nha-cho-thue/12c/quan-12.html)
-
[Nhà cho thuê tại Tân Bình](/nha-cho-thue/13c/tan-binh.html)
-
[Nhà cho thuê tại Thủ Đức](/nha-cho-thue/14c/thu-duc.html)
-
[Nhà cho thuê tại Gò Vấp](/nha-cho-thue/15c/go-vap.html)
-
[Nhà cho thuê tại Bình Tân](/nha-cho-thue/16c/binh-tan.html)
-
[Nhà cho thuê tại Bình Thạnh](/nha-cho-thue/17c/binh-thanh.html)
-
[Nhà cho thuê tại Tân Phú](/nha-cho-thue/18c/tan-phu.html)
-
[Nhà cho thuê tại Phú Nhuận](/nha-cho-thue/19c/phu-nhuan.html)
-
[Nhà cho thuê tại Bình Chánh](/nha-cho-thue/54c/binh-chanh.html)
-
[Nhà cho thuê tại Nhà Bè](/nha-cho-thue/55c/nha-be.html)
-
[Nhà cho thuê tại Hóc Môn](/nha-cho-thue/56c/hoc-mon.html)
-
[Nhà cho thuê tại Cần Giờ](/nha-cho-thue/57c/can-gio.html)
-
[Nhà cho thuê tại Củ Chi](/nha-cho-thue/58c/cu-chi.html)

X-Powered-By-Plesk: PleskWin


markdown:
## Mô tả
**Cloud Babies** is an animated pre-school series about four enchanting, childlike characters, Baba Pink, Baba Blue, Baba Yellow and Baba Green whose job is to look after the sky and their Sky Friends, Sun, Moon, Rainbow, Fuffa Cloud and Little Star.
# Bộ đĩa Cloud Babies
**Cloud Babies** là series phim hoạt hình do CBeebies sản xuất vào năm 2012, được nhiều bạn nhỏ ở khắp nơi trên thế giới yêu thích.
là 1 kênh dành cho trẻ em của đài truyền hình **CBeebies** ** BBC** của Vương quốc Anh. Với mục đích khuyến khích các bé học mà chơi, chơi mà học trong một môi trường lành mạnh, sáng tạo, CBeebies đã cho ra đời một số chương trình học bổ ích, chất lượng cao và giành được nhiều giải thưởng danh giá như : **CBeebies**
-
### Best Pre-school Live Action Series” vào những năm 2002, 2004, 2005 and 2008.
-
### Best Schools Programme – 0–6 years” awards từ năm 2004 đến 2008
### CBeebies không những được Hiệp hội Hoàng gia Anh đánh giá cao mà còn nhận được rất nhiều lời khen ngợi của các phụ huynh học sinh khi cho con em họ tiếp cận với những chương trình học của CBeebies. Chính vì thế mà CBeebies là kênh trẻ em được xem nhiều nhất ở Anh.
### Series phim giúp các bạn nhỏ trong độ tuổi từ 2 – 8 tăng cường khả năng nghe nói tiếng Anh thông qua những nhân vật hoạt hình hết sức đáng yêu và thân thiện.
**Cloud Babies** kể về 4 bạn nhỏ Baba Pink, Baba Blue, Baba Yellow và Baba Green nhận nhiệm vụ chăm sóc bầu trời và những người bạn của họ là: Mặt trời, Mặt trăng, Cầu Vồng, Mây Fuffa và Ngôi sao nhỏ.
### Các bạn ấy sống cùng với Bobo White tinh nghịch, trong một ngôi nhà trên một đám mây bông lớn. Mỗi buổi sáng, các bạn nhỏ cưỡi trên mình những chú ngựa đáng yêu, đẹp đẽ của riêng mình và bắt đầu công việc chăm sóc bầu trời.
### Các bé có tò mò xem công việc của các bạn ấy diễn ra như thế nào không? Bắt đầu từ việc đánh thức mặt trời dậy mỗi sáng khi bạn ấy không thể nào nhấc mình ra nổi chiếc chăn bông đan bằng mây trắng ấm áp, dễ chịu, rồi kết thúc một ngày bằng việc tung những ngôi sao nhỏ lên bầu trời đêm và đi gọi ánh trăng hiền hòa, mát rượi…
### Cuộc sống trên đây có điều gì khác biệt? Các bé hãy xem và cùng khám phá nhé!
**Cloud Babies** không chỉ là một series phim dạy ngoại ngữ đơn thuần mà còn giúp tăng vốn hiểu biết về thế giới xung quanh, kiến thức khoa học cho trẻ em như các khái niệm như ngày và đêm, mặt trời và mặt trăng, cầu vồng và những vì sao… Hơn nữa phim cũng giúp các bé ý thức đến việc quan tâm, chăm sóc đến người thân, bạn bè, cũng như rèn luyện tính chăm chỉ, thật thà, đoàn kết và làm việc có khoa học.
**Cloud Babies **gồm 52 tập phim, mỗi tập là những chủ đề khác nhau và kéo dài khoảng 10 phút.
#### Với Phụ đề Tiếng anh chuẩn, chất lượng video HD, tặng kèm Audio để bé nghe tắm tiếng anh dễ dàng mọi lúc mọi nơi,
chắc chắn rằng bộ đĩa Cloud Babies sẽ là món quà tuyệt vời để dành tặng các bé, giúp bé nâng cao khả năng nghe nói tiếng anh. [Tienganhcuabe.com](https://tienganhcuabe.com) [Tienganhcuabe.com](https://tienganhcuabe.com)
#### *** Giá bộ sản phẩm***
#### 420K/ 1 USB chất lượng cao hoặc
#### 420K/ 1 bộ DVD có dán mặt đĩa đẹp
## Đánh giá
Chưa có đánh giá nào.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: LiteSpeed

Connection: close

Accept-Ranges: bytes

Vary: Cookie,Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
# Sử dụng Cache Pip Downloads trong Python
Tháng Chín 19, 2013
[Bạn nghĩ gì về bài viết này?](https://tranvan.wordpress.com/2013/09/19/su-dung-cache-pip-downloads-trong-python/#respond)
Khi sử làm việc với Python trên môi trường virtualenv và pip. Ta cần cài đặt một gói thư viện python, ta có thể tạo thư mục cache để pip tìm trong thư mục đó trước khi lên mạng để giảm thời gian download và công việc cài đặt sẽ nhanh hơn:
$ vi .bash_profile
thêm dòng sau:
export PIP_DOWNLOAD_CACHE=$HOME/.pip-download-cache
Advertisements

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: nginx

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Link: <http://wp.me/plwzH-2K>; rel=shortlink

X-ac: 1.dca _dca


markdown:
[Tất cả các khách sạn tại Healdsburg, California, Mỹ](/search.do?destination-id=1436785&q-room-0-adults=2&q-rooms=1&q-room-0-children=0)
# Best Western Dry Creek Inn - Healdsburg
**Khách sạn phù hợp cho khách gia đình tại Healdsburg với nhà hàng và trung tâm hội nghị**
- Bữa sáng kiểu Âu miễn phí, Wifi miễn phí và chỗ đậu xe miễn phí
### Tiện nghi, dịch vụ nổi bật
- 163 khu phòng không khói thuốc
- Nhà hàng
- 2 hồ bơi ngoài trời
- Sân quần vợt ngoài trời
- Trung tâm hội nghị
- Quầy tiếp tân phục vụ 24 giờ/ngày
- Phục vụ cà phê tại khu vực chung
- Máy điều hòa nhiệt độ
- Dịch vụ dọn phòng hàng ngày
- Máy vi tính
- Két an toàn ở quầy tiếp tân
- Máy giặt tự động
- Bữa sáng kiểu Âu miễn phí, Wifi miễn phí và chỗ đậu xe miễn phí
### Tiện nghi cho khách gia đình
- Nôi/cũi/giường cho trẻ sơ sinh miễn phí
- Giường gấp/giường phụ (phụ phí)
- Tủ lạnh
- Có phòng thông nhau/liền kề
- Kênh truyền hình cao cấp
- Đồ dùng nhà tắm miễn phí
### Lân cận
- Nhà máy rượu vang Simi (1,9 km)
- Lake Sonoma (1,9 km)
- Nhà hát Biểu diễn Nghệ thuật Raven (2 km)
- Trung tâm mua sắm Healdsburg (2,1 km)
- Trung tâm Nghệ thuật Healdsburg (2,1 km)
[Xem tất cả 889 nhận xét tại Hotels.com](/ho177225-tr/) ![ ](https://www.tripadvisor.com/img/cdsi/partner/transparent_pixel-11419-1.gif)
## Best Western Dry Creek Inn - Healdsburgtừ
**2.704.275 ₫**
- Phòng Tiêu chuẩn, 1 giường cỡ king, Không hút thuốc, Bồn tắm thủy lực
- Phòng Suite, 1 giường cỡ king, Không hút thuốc, Bếp
- Phòng Tiêu chuẩn, 1 giường cỡ king, Không hút thuốc, Tủ lạnh
- Phòng (Room Selected at Check Inn )
- Phòng Tiêu chuẩn, 1 giường cỡ king, Phù hợp cho người khuyết tật, Không hút thuốc
- Phòng Tiêu chuẩn, 2 giường cỡ queen, Hút thuốc, Tủ lạnh
- Phòng Tiêu chuẩn, 2 giường cỡ queen, Phù hợp cho người khuyết tật, Không hút thuốc
- Phòng Tiêu chuẩn, 2 giường cỡ queen, Phù hợp cho người khuyết tật, Không hút thuốc
- Phòng Tiêu chuẩn, 2 giường cỡ queen
- Phòng Tiêu chuẩn, 1 giường cỡ king, Sân hiên, Quang cảnh sân vườn
- Phòng Tiêu chuẩn, 1 giường cỡ king, Không hút thuốc, Tủ lạnh
- Phòng Tiêu chuẩn, 2 giường cỡ queen, Không hút thuốc, Tủ lạnh
- Phòng Deluxe, 1 giường cỡ king
- Piazza View King Fireplace Jetted Tub
- Phòng Cao cấp, 1 giường cỡ king, Ban công
### Lựa chọn tuyệt vời khác
[Xem theo danh sách](/search.do?destination-id=1436785&q-room-0-adults=2&q-rooms=1&q-room-0-children=0) [Xem trên bản đồ](/search/searchmap.html?destination-id=1436785&q-room-0-adults=2&q-rooms=1&q-room-0-children=0)
## Tổng quan
### Thông tin cần biết
#### Quy mô khách sạn
- Khách sạn này có 163 phòng
- Khách sạn này gồm 3 tầng
#### Nhận phòng/Trả phòng
- Giờ nhận phòng: 3:00 PM-2:00 AM
- Giờ trả phòng là 12:00
- Trả phòng nhanh
#### Giấy tờ cần có khi nhận phòng
- Đặt cọc bằng thẻ tín dụng hoặc tiền mặt
- Phải có giấy tờ tùy thân (ID) có ảnh hợp lệ
### Đồng hành
#### Trẻ em
- Trẻ 16 tuổi trở xuống lưu trú miễn phí cùng cha mẹ hoặc người giám hộ nếu sử dụng giường có sẵn
#### Vật nuôi
- Có thể mang theo vật nuôi (chỉ chó và mèo) *
- Chỉ một số phòng nhất định, có giới hạn *
- 2 vật nuôi mỗi phòng (tối đa 125 lb)
### Internet
- Wifi
*miễn phí*tại các khu vực chung
- Wifi
*miễn phí*trong phòng
### Đi lại
#### Đậu xe
- Bãi đậu xe tự phục vụ
*miễn phí*
### Thông tin khác
- Khách sạn không khói thuốc
## Tại khách sạn
- Bữa sáng kiểu Âu miễn phí hàng ngày
- Nhà hàng
- Tiệc chiêu đãi miễn phí
- Phục vụ cà phê/trà tại khu vực chung
- Số lượng hồ bơi ngoài trời: 2
- Ghế dài tắm nắng bên hồ bơi
- Khu thể thao
- Sân quần vợt ngoài trời
- Bồn tắm spa
- Phòng tắm hơi
- Phòng tắm hơi sauna
- Một phòng họp
- Trung tâm Hội nghị
- Máy vi tính
- Quầy tiếp tân 24 giờ
- Trang thiết bị giặt ủi
- Báo miễn phí tại sảnh
- Trông giữ/bảo quản hành lý
- Nhân viên thông thạo nhiều ngôn ngữ
- Số lượng tòa nhà: 2
- Năm xây dựng 1984
- Thang máy
- Két an toàn tại quầy tiếp tân
- Khu picnic
- Phòng tắm phù hợp cho người khuyết tật
- Trang thiết bị hỗ trợ người khuyết tật tại phòng
- Buồng tắm phù hợp cho xe lăn
## Tại phòng
- Máy điều hòa
- Dụng cụ pha cà phê/trà
- Bàn ủi quần áo
- Màn/rèm cản sáng
- Đồ dùng nhà tắm miễn phí
- Máy sấy tóc
- TV màn hình phẳng 37 inch
- Kênh truyền hình cao cấp
- Bàn
- Báo miễn phí
- Wifi miễn phí
- Điện thoại nội vùng miễn phí
- Tủ lạnh
- Dọn phòng hàng ngày
- Két an toàn tại phòng
- Có phòng thông nhau/liền kề
- Lối vào qua hành lang ngoài
### Khách sạn được đề xuất
[Xem theo danh sách](/search.do?destination-id=1436785&q-room-0-adults=2&q-rooms=1&q-room-0-children=0) [Xem trên bản đồ](/search/searchmap.html?destination-id=1436785&q-room-0-adults=2&q-rooms=1&q-room-0-children=0)
## Dịch vụ, tiện nghi đặc biệt
### Khu ẩm thực
**Adels**- nhà hàng gia đình này phục vụ bữa sáng, bữa trưa và bữa tối. Có phục vụ thực đơn cho trẻ.
### Giải trí
#### Trong khuôn viên
- Khu thể thao
- Sân quần vợt ngoài trời
- Phòng tắm hơi sauna
- Bồn tắm spa
- Phòng tắm hơi
#### Khu vực lân cận
- Gần điểm cho thuê xe đạp
- Gần sân golf
- Gần đường mòn đi bộ/đạp xe
- Gần khu chơi thuyền kayak
- Gần khu đạp xe leo núi
- Gần khu chèo bè vượt thác
- Gần điểm cho thuê/tour segway
- Gần khu trượt nước
- Gần khu lướt ván buồm
## Ghi chú của Best Western Dry Creek Inn - Healdsburg
### Tên gọi khác
- Best Western Dry Creek
- Inn Dry Creek
- Best Western Healdsburg
- Best Western Plus Dry Creek Hotel Healdsburg
- Healdsburg Best Western
- Best Western Dry Creek Healdsburg
- Best Western Dry Creek Inn
- Best Western Dry Creek Inn Healdsburg
- Creek Dry Inn
- Dry Best Western Creek Inn
- Dry Creek Inn Best Western
- Inn Creek Dry
- Inn Dry Best Western Creek
### Chính sách
Có phòng thông nhau - có thể đáp ứng tùy thuộc tình trạng phòng thực tế - khách có thể liên hệ trực tiếp nơi lưu trú qua thông tin được cung cấp trong xác nhận đặt phòng để yêu cầu.
Khách có thể yêu cầu phòng phù hợp để mang theo vật nuôi bằng cách liên hệ nơi lưu trú theo thông tin liên lạc được cung cấp trong xác nhận đặt phòng.
Chỉ khách đã đăng ký được lưu trú tại phòng.
Khách dưới 16 tuổi không được phép vào Khu phòng tập thể dục.
Tên trên thẻ tín dụng sử dụng khi nhận phòng để thanh toán các chi phí phát sinh phải là tên khách chính trong hồ sơ đặt phòng.
### Phí bắt buộc
Bạn sẽ thanh toán các khoản phí sau khi nhận hoặc trả phòng:
- Phí resort: 2.00 USD mỗi chỗ ở, mỗi đêm
### Các tùy chọn khác
Với khoản phụ phí 0 USD mỗi ngày, khách có thể yêu cầu thêm
**giường gấp/giường phụ**
Khách có thể mang theo
**vật nuôi** với phụ phí 30 USD mỗi vật nuôi mỗi ngày
Chúng tôi đã liệt kê mọi khoản phí được khách sạn thông báo với mình. Tuy nhiên, phí cụ thể có thể khác biệt, ví dụ như phụ thuộc vào thời gian lưu trú hoặc loại phòng của bạn.
[Mô tả khách sạn này không chính xác? Hãy cho chúng tôi biết!](https://secure.opinionlab.com/ccc01/o.asp?id=InPecsCs&custom_var=457a4d62-3ece-4f98-ad86-153e59029c1b%7CHCOM_VN%7Cvi_VN%7C177225&referer=http%3A%2F%2Fhotelinfo.hotels.com%2Fvi.hotels.com%2Fho177225%2Fbest-western-dry-creek-inn-healdsburg-my%2F) ![ ](https://a1.cdn-hotels.com/da/assets/s/63.0.7835/images/common/pages/pda/trust-you-reviews-credit.png)

Server: Application-Server

X-Hcom-Rendered-With: release

Pragma: no-cache

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store

site_id_3: ssl-*.hotels.com - A

Vary: Accept-Encoding

Content-Language: vi-VN


markdown:
# Thực vật
[Thực vật (định hướng)](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)). **Thực vật** là những [sinh vật](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt) có khả năng tạo cho mình [chất dinh dưỡng](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_dinh_d%C6%B0%E1%BB%A1ng) từ những [hợp chất vô cơ](/wiki/H%E1%BB%A3p_ch%E1%BA%A5t_v%C3%B4_c%C6%A1) đơn giản và xây dựng thành những [phần tử](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A7n_t%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1) phức tạp nhờ quá trình [quang hợp](/wiki/Quang_h%E1%BB%A3p), diễn ra trong [lục lạp](/wiki/L%E1%BB%A5c_l%E1%BA%A1p) của thực vật. Như vậy thực vật chủ yếu là các [sinh vật tự dưỡng](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_t%E1%BB%B1_d%C6%B0%E1%BB%A1ng). Quá trình quang hợp sử dụng [năng lượng](/wiki/N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng) [ánh sáng](/wiki/%C3%81nh_s%C3%A1ng) được hấp thu nhờ [sắc tố](/wiki/S%E1%BA%AFc_t%E1%BB%91) màu lục - [Diệp lục](/wiki/Di%E1%BB%87p_l%E1%BB%A5c) có ở tất cả các loài thực vật (không có ở [động vật](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt)) và [nấm](/wiki/N%E1%BA%A5m) là một ngoại lệ, dù không có chất diệp lục nhưng nó thu được các chất dinh dưỡng nhờ các [chất hữu cơ](/wiki/H%E1%BB%A3p_ch%E1%BA%A5t_h%E1%BB%AFu_c%C6%A1) lấy từ sinh vật khác hoặc mô chết. Thực vật còn có đặc trưng bởi có [thành tế bào](/wiki/Th%C3%A0nh_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o) bằng [xenluloza](/wiki/Cellulose) (không có ở động vật). Thực vật không có [khả năng](/w/index.php?title=Kh%E1%BA%A3_n%C4%83ng&action=edit&redlink=1) [chuyển động tự do](/w/index.php?title=Chuy%E1%BB%83n_%C4%91%E1%BB%99ng_t%E1%BB%B1_do&action=edit&redlink=1) ngoại trừ một số [thực vật hiển vi](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_hi%E1%BB%83n_vi&action=edit&redlink=1) có khả năng chuyển động được. Thực vật còn khác ở động vật là chúng [phản ứng](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng&action=edit&redlink=1) rất chậm với sự [kích thích](/w/index.php?title=K%C3%ADch_th%C3%ADch&action=edit&redlink=1), sự phản ứng lại thường phải đến hàng ngày và chỉ trong trường hợp có nguồn kích thích kéo dài.
|Thực vật|
|Thời điểm hóa thạch:
|
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Vực](/wiki/V%E1%BB%B1c_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *domain*) [Eukaryota](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_nh%C3%A2n_chu%E1%BA%A9n) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) **Plantae** [Haeckel](/wiki/Ernst_Haeckel), 1866 [Tảo lục](/wiki/T%E1%BA%A3o_l%E1%BB%A5c) [Embryophyta](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_ph%C3%B4i)(Thực vật có phôi) **(Rêu)** [Bryophytes](/wiki/R%C3%AAu) [Marchantiophyta](/wiki/Marchantiophyta)– Rêu tản, địa tiền [Anthocerotophyta](/wiki/Anthocerotophyta)– Rêu sừng [Bryophyta](/wiki/Bryophyta)– Rêu "thật"
- †
[Horneophytopsida](/w/index.php?title=Horneophytopsida&action=edit&redlink=1)
-
[Tracheophyta](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_m%E1%BA%A1ch)(Thực vật có mạch)
- †
[Rhyniophyta](/w/index.php?title=Rhyniophyta&action=edit&redlink=1)
- †
[Zosterophyllophyta](/w/index.php?title=Zosterophyllophyta&action=edit&redlink=1) [Lycopodiophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_Th%E1%BA%A1ch_t%C3%B9ng)– Thông đất, thạch tùng
- †
[Trimerophytophyta](/w/index.php?title=Trimerophytophyta&action=edit&redlink=1) [Pteridophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_D%C6%B0%C6%A1ng_x%E1%BB%89)– Dương xỉ
- †
[Progymnospermophyta](/w/index.php?title=Progymnospermophyta&action=edit&redlink=1) [Spermatophyta](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_h%E1%BA%A1t)(Thực vật có hạt)
- †
[Pteridospermatophyta](/wiki/Pteridospermatophyta)– Dương xỉ có hạt [Pinophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_Th%C3%B4ng)– Thực vật quả nón [Cycadophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_Tu%E1%BA%BF)– Tuế [Ginkgophyta](/wiki/B%E1%BA%A1ch_qu%E1%BA%A3)– Bạch quả [Gnetophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_D%C3%A2y_g%E1%BA%AFm)– Dây gắm [Magnoliophyta](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa)– Thực vật có hoa
- †
- †
-
- †
[Nematophytes](/wiki/Nematophyta) [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc))
- Chloroplastida Adl et al., 2005
- Viridiplantae Cavalier-Smith 1981
- Chlorobionta Jeffrey 1982, emend. Bremer 1985, emend. Lewis and McCourt 2004
- Chlorobiota Kendrick and Crane 1997
Thực vật là một nhóm chính các sinh vật, bao gồm các sinh vật rất quen thuộc như
[cây gỗ](/wiki/C%C3%A2y_g%E1%BB%97), [cây hoa](/w/index.php?title=C%C3%A2y_hoa&action=edit&redlink=1), [cây cỏ](/w/index.php?title=C%C3%A2y_c%E1%BB%8F&action=edit&redlink=1), [dương xỉ](/wiki/Ng%C3%A0nh_D%C6%B0%C6%A1ng_x%E1%BB%89) hay [rêu](/wiki/R%C3%AAu). Khoảng 350.000 loài thực vật, được xác định như là [thực vật có hạt](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_h%E1%BA%A1t), [rêu](/wiki/R%C3%AAu), [dương xỉ](/wiki/Ng%C3%A0nh_D%C6%B0%C6%A1ng_x%E1%BB%89) và các dạng gần giống như dương xỉ, đã được ước tính là đang tồn tại. Vào thời điểm năm [2004](/wiki/2004), khoảng 287.655 loài đã được nhận dạng, trong đó 258.650 loài là [thực vật có hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) và 15.000 loài rêu. [Aristotle](/wiki/Aristoteles) phân chia sinh vật ra thành thực vật, nói chung là không di chuyển được, và [động vật](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt). Trong hệ thống của [Linnaeus](/wiki/Carl_von_Linn%C3%A9), chúng trở thành các giới **Vegetabilia** (sau này là **Plantae**) và [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt). Kể từ đó trở đi, một điều trở nên rõ ràng là giới thực vật như trong định nghĩa nguyên thủy đã bao gồm vài nhóm không có quan hệ họ hàng gì, và người ta đã loại [nấm](/wiki/N%E1%BA%A5m) và một vài nhóm [tảo](/wiki/T%E1%BA%A3o) ra để tạo thành các giới mới. Tuy nhiên, chúng vẫn còn được coi là thực vật trong nhiều ngữ cảnh. Thực vậy, bất kỳ cố gắng nào nhằm làm cho "thực vật" trở thành một đơn vị phân loại đơn duy nhất đều chịu một số phận bi đát, do thực vật là một khái niệm được định nghĩa một cách gần đúng, không liên quan với các khái niệm được cho là đúng của phát sinh loài, mà phân loại học hiện đại đang dựa vào nó.
## Mục lục
## Sự đa dạng
[Sửa đổi](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=1)
Hơn 5000.000 loài thực vật, gồm thực vật có hạt, rêu, dương xỉ và cận dương xỉ (fern ally) được thống kê hiện đang tồn tại. Năm 2004, 287.655 loài được xác định, trong số đó 258.650 là loài có hoa, 16.000 loài rêu, 11.000 loài dương xỉ và 8.000 loài tảo xanh.
|Nhóm không chính thức||Tên đơn vị phân loại||Số loài sống|
|
|[[1]](#cite_note-1) [Charophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_Lu%C3%A2n_t%E1%BA%A3o) [[2]](#cite_note-2) [Rêu](/wiki/R%C3%AAu) [Marchantiophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_R%C3%AAu_t%E1%BA%A3n) [[3]](#cite_note-3) [Anthocerotophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_R%C3%AAu_s%E1%BB%ABng) [[4]](#cite_note-4) [Bryophyta](/wiki/R%C3%AAu) [[5]](#cite_note-Goffinet_.26_Buck_2004-5) [Dương xỉ](/wiki/Ng%C3%A0nh_D%C6%B0%C6%A1ng_x%E1%BB%89) [Lycopodiophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_Th%E1%BA%A1ch_t%C3%B9ng) [[6]](#cite_note-Raven_2005-6) [Pteridophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_D%C6%B0%C6%A1ng_x%E1%BB%89) [[6]](#cite_note-Raven_2005-6) [Thực vật có hạt](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_h%E1%BA%A1t) [Cycadophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_Tu%E1%BA%BF) [[7]](#cite_note-7) [Ginkgophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_B%E1%BA%A1ch_qu%E1%BA%A3) [[8]](#cite_note-8) [Pinophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_Th%C3%B4ng) [[6]](#cite_note-Raven_2005-6) [Gnetophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_D%C3%A2y_g%E1%BA%AFm) [[6]](#cite_note-Raven_2005-6) [Magnoliophyta](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [[9]](#cite_note-9)
### Thực vật có phôi
[Sửa đổi](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=2)
Quen thuộc nhất là các loài thực vật
[đa bào](/wiki/%C4%90a_b%C3%A0o) sống trên mặt đất, được gọi là [thực vật có phôi](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_ph%C3%B4i) ( *Embryophyta*). Chúng bao gồm các loài [thực vật có mạch](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_m%E1%BA%A1ch), là các loại thực vật với các hệ thống đầy đủ của [lá](/wiki/L%C3%A1), [thân](/wiki/Th%C3%A2n_c%C3%A2y) và [rễ](/wiki/R%E1%BB%85). Chúng cũng bao gồm cả một ít các loài có quan hệ họ hàng gần với thực vật có mạch, thường được gọi trong khoa học là *Bryophyta*, với các loài [rêu](/wiki/R%C3%AAu) là phổ biến nhất.
Tất cả các loại thực vật này đều có các tế bào
[nhân chuẩn](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_nh%C3%A2n_chu%E1%BA%A9n) với các màng tế bào được tạo thành từ [xenluloza](/wiki/Cellulose) và phần lớn thực vật thu được nguồn năng lượng thông qua [quang hợp](/wiki/Quang_h%E1%BB%A3p), trong đó chúng sử dụng ánh sáng và [điôxít cacbon](/wiki/Cacbon_%C4%91i%C3%B4x%C3%ADt) để tổng hợp thức ăn. Khoảng 300 loài thực vật không quang hợp mà sống [ký sinh](/wiki/K%C3%BD_sinh) trên các loài thực vật quang hợp khác. Thực vật là khác với [tảo lục](/wiki/T%E1%BA%A3o_l%E1%BB%A5c), mà chúng đã tiến hóa từ đó, ở điểm là chúng có các cơ quan sinh sản chuyên biệt được các mô không sinh sản bảo vệ.
Các loài rêu trong nhóm Bryophyta lần đầu tiên xuất hiện từ đầu
[đại Cổ Sinh](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_C%E1%BB%95_sinh). Chúng chỉ có thể sống sót trong các môi trường ẩm ướt, và giữ nguyên kích thước nhỏ trong suốt chu trình sống của chúng. Nó bao gồm sự luân phiên giữa hai thế hệ: giai đoạn [đơn bội](/w/index.php?title=%C4%90%C6%A1n_b%E1%BB%99i&action=edit&redlink=1), được gọi là [thể giao tử](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_giao_t%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1) và giai đoạn [lưỡng bội](/w/index.php?title=L%C6%B0%E1%BB%A1ng_b%E1%BB%99i&action=edit&redlink=1), được gọi là [thể bào tử](/wiki/Th%E1%BB%83_b%C3%A0o_t%E1%BB%AD). Thể bào tử có thời gian sống ngắn và là phụ thuộc vào cha, mẹ của chúng.
Thực vật có mạch xuất hiện lần đầu tiên vào thời kỳ của
[kỷ Silur](/wiki/K%E1%BB%B7_Silur) (409-439 Ma), và vào [kỷ Devon](/wiki/K%E1%BB%B7_Devon) (359-416 Ma) chúng đã đa dạng hóa và lan rộng trong nhiều môi trường đất khác nhau. Chúng có nhiều cơ chế thích nghi, cho phép chúng vượt qua các hạn chế của Bryophyta. Các cơ chế này bao gồm lớp biểu bì (chất cutin) chống bị khô và các mô có mạch để vận chuyển nước trong khắp cơ thể. Ở nhiều loài, thể bào tử đóng vai trò như một cá thể tách rời, trong khi thể giao tử vẫn là nhỏ.
Thực vật có hạt nguyên thủy đầu tiên,
*Pteridospermatophyta* (dương xỉ có hạt) và nhóm *Cordaitales*, cả hai nhóm này hiện nay đã tuyệt chủng, đã xuất hiện vào cuối kỷ Devon và đa dạng hóa trong [kỷ Than Đá](/wiki/K%E1%BB%B7_Than_%C4%91%C3%A1) (280-340 Ma), với sự tiến hóa kế tiếp diễn ra trong [kỷ Permi](/wiki/K%E1%BB%B7_Permi) (248-280 Ma) và [kỷ Trias](/wiki/K%E1%BB%B7_Tam_%C4%90i%E1%BB%87p) (200-251 Ma). Ở chúng, giai đoạn thể giao tử bị suy giảm hoàn toàn, và thể bào tử bắt đầu cuộc sống bên trong lớp bao bọc, gọi là [hạt](/wiki/H%E1%BA%A1t), chúng phát triển khi đang ở trên thực vật cha mẹ và với sự thụ phấn bằng các hạt [phấn](/wiki/Ph%E1%BA%A5n_hoa). Trong khi các loài thực vật có mạch khác, chẳng hạn như dương xỉ, sinh sản nhờ các bào tử và cần có sự ẩm ướt để phát triển thì một số thực vật có hạt có thể sinh sống và sinh sản trong các điều kiện cực kỳ khô cằn.
Các loài thực vật có hạt đầu tiên được nói đến như là
[thực vật hạt trần](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_h%E1%BA%A1t_tr%E1%BA%A7n) ( *Gymnospermae*), do phôi hạt không được bao bọc trong một cấu trúc bảo vệ khi thụ phấn, với các hạt phấn trực tiếp hạ xuống phôi. Bốn nhóm còn sống sót hiện vẫn phổ biến rộng khắp, cụ thể là [thực vật quả nón](/wiki/Ng%C3%A0nh_Th%C3%B4ng), là nhóm cây thân gỗ thống trị trong một vài [quần xã sinh vật](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_x%C3%A3_sinh_v%E1%BA%ADt). [Thực vật hạt kín](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) ( *Angiosperm*), bao gồm [thực vật có hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa), là nhóm thực vật chính cuối cùng đã xuất hiện, nảy ra từ thực vật hạt trần trong [kỷ Jura](/wiki/K%E1%BB%B7_Jura) (146-200 Ma) và đa dạng hóa nhanh chóng trong [kỷ Phấn Trắng](/wiki/K%E1%BB%B7_Creta) (65-146 Ma). Chúng khác với thực vật hạt trần ở chỗ các phôi hạt được bao bọc, vì thế phấn hoa cần phải phát triển một ống để xâm nhập qua lớp vỏ bảo vệ hạt; chúng là nhóm thống trị trong giới thực vật ngày nay ở phần lớn các quần xã sinh vật.
### Phát sinh loài
[Sửa đổi](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=3)
Phát sinh loài dưới đây của Plantae lấy theo Kenrick và Crane
, với biến đổi đối với Pteridophyta lấy theo Smith và ctv. [10] . [[11]](#cite_note-11) [Prasinophyceae](/w/index.php?title=Prasinophyceae&action=edit&redlink=1)có thể là nhóm cơ sở [cận ngành](/wiki/C%E1%BA%ADn_ng%C3%A0nh)đối với toàn bộ thực vật xanh.
|
|
## Tảo
[Sửa đổi](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=4) [Tảo](/wiki/T%E1%BA%A3o) bao gồm vài nhóm sinh vật khác biệt, sinh ra nguồn năng lượng thông qua quang hợp. Dễ thấy nhất là các loài [tảo biển](/wiki/Rong_bi%E1%BB%83n), là các loại tảo đa bào thông thường rất giống với thực vật trên đất liền, được tìm thấy bao gồm [tảo lục](/wiki/T%E1%BA%A3o_l%E1%BB%A5c), [tảo đỏ](/wiki/T%E1%BA%A3o_%C4%91%E1%BB%8F) và [tảo nâu](/w/index.php?title=T%E1%BA%A3o_n%C3%A2u&action=edit&redlink=1). Các nhóm tảo này cùng với các nhóm tảo khác cũng bao gồm các sinh vật đơn bào khác nhau.
Thực vật có phôi đã phát triển và tiến hóa từ tảo lục; cả hai được gọi tổng thể như là thực vật xanh (
*Viridaeplantae*). Giới thực vật ( *Plantae*) hiện nay thông thường được chọn lựa sao cho nó là một nhóm [đơn ngành](/wiki/%C4%90%C6%A1n_ng%C3%A0nh), như chỉ ra trên đây. Với một ít ngoại lệ trong nhóm tảo lục, tất cả các dạng này đều có màng tế bào chứa xenluloza và [lạp lục](/wiki/L%E1%BB%A5c_l%E1%BA%A1p) chứa các chất [diệp lục](/wiki/Di%E1%BB%87p_l%E1%BB%A5c) *a* và *b*, và lưu trữ nguồn thức ăn dưới dạng [tinh bột](/wiki/Tinh_b%E1%BB%99t). Chúng trải qua sự [phân bào có tơ](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_b%C3%A0o_c%C3%B3_t%C6%A1&action=edit&redlink=1) khép kín mà không có các [trung thể](/wiki/Trung_th%E1%BB%83), và thông thường có các [ti thể](/wiki/Ti_th%E1%BB%83) với các nếp màng trong thể sợi hạt phẳng.
Các lạp lục của thực vật xanh cũng được 2 màng bao quanh, gợi ý rằng chúng có nguồn gốc trực tiếp từ
[vi khuẩn lam](/wiki/Vi_khu%E1%BA%A9n_lam) nội cộng sinh. Điều này cũng đúng với [tảo đỏ](/wiki/T%E1%BA%A3o_%C4%91%E1%BB%8F) (xem [Archaeplastida](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_l%E1%BA%A1p_th%E1%BB%83_c%E1%BB%95)), và hai nhóm này nói chung được coi là có nguồn gốc chung. Ngược lại, phần lớn các nhóm tảo khác có các lạp lục với 3 hoặc 4 màng. Về tổng thể chúng là không có quan hệ họ hàng gần gũi với thực vật xanh, có lẽ có được các lạp lục tách rời khỏi các nhóm tảo lục hay tảo đỏ cộng sinh.
Không giống như thực vật có phôi và tảo,
[nấm](/wiki/N%E1%BA%A5m) không có cơ chế quang hợp, mà là dạng [sinh vật hoại sinh](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt_ho%E1%BA%A1i_sinh&action=edit&redlink=1): chúng thu được nguồn thức ăn bằng cách phân hủy và hấp thụ các vật chất xung quanh chúng. Phần lớn các loài nấm được tạo thành bởi các ống cực nhỏ, gọi là sợi nấm, chúng có thể hoặc không thể phân chia thành các tế bào nhưng chứa [nhân tế bào](/wiki/Nh%C3%A2n_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o). Phần giống như quả, trong đó các loài [nấm đất](/w/index.php?title=N%E1%BA%A5m_%C4%91%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1) là thông thường nhất, trên thực tế chỉ là các cấu trúc sinh sản của nấm. Chúng không có quan hệ tới bất kỳ nhóm thực vật quang hợp nào, mà có quan hệ họ hàng gần gũi với [động vật](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt).
## Tầm quan trọng
[Sửa đổi](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=5)
Quang hợp và cố định điôxít cacbon của
[thực vật có phôi](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_ph%C3%B4i) và tảo là nguồn năng lượng cũng như nguồn các chất hữu cơ cơ bản nhất trong gần như mọi môi trường sống trên [Trái Đất](/wiki/Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t). Quá trình này cũng làm thay đổi hoàn toàn thành phần của [khí quyển Trái Đất](/wiki/Kh%C3%AD_quy%E1%BB%83n_Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t), với kết quả là nó có thành phần [ôxy](/wiki/%C3%94xy) cao. Động vật và phần lớn các sinh vật khác là các [sinh vật hiếu khí](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_hi%E1%BA%BFu_kh%C3%AD), phụ thuộc vào ôxy; chúng không thể sinh sống được trong các môi trường hiếm khí.
Phần lớn nguồn dinh dưỡng của loài người phụ thuộc vào
[ngũ cốc](/wiki/Ng%C5%A9_c%E1%BB%91c). Các loại thực vật khác mà con người cũng dùng bao gồm các loại [hoa quả](/wiki/Hoa_qu%E1%BA%A3), [rau](/wiki/Rau), [gia vị](/wiki/Gia_v%E1%BB%8B) và [cây thuốc](/wiki/C%C3%A2y_thu%E1%BB%91c). Một số loài thực vật có mạch, được coi là [cây thân gỗ](/wiki/C%C3%A2y_th%C3%A2n_g%E1%BB%97) hay [cây bụi](/wiki/C%C3%A2y_b%E1%BB%A5i), sản sinh ra các thân gỗ và là nguồn vật liệu xây dựng quan trọng. Một số các loài cây khác được sử dụng với mục đích làm cảnh hay trang trí, bao gồm nhiều loại cây hoa.
Như vậy, có thể cho rằng thực vật là yếu tố cơ bản của sự sống trên Trái Đất. Không có thực vật thì nhiều sinh vật khác cũng không thể tồn tại, vì các dạng sinh vật cao hơn đều trực tiếp hoặc gián tiếp phụ thuộc vào thực vật và về cơ bản đều sử dụng thực vật như là nguồn thức ăn. Trong khi đó, hầu hết mọi thực vật đều có thể sử dụng ánh sáng Mặt Trời tự tạo thức ăn cho mình.
## Quan hệ sinh thái
[Sửa đổi](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=6) [Quang hợp](/wiki/Quang_h%E1%BB%A3p) do thực vật đất liền và rong, tảo thực hiện là nguồn năng lượng và vật chất hữu cơ cơ bản trong gần như mọi hệ sinh thái. Quá trình quang hợp đã làm thay đổi căn bản thành phần của khí quyển Trái Đất thời nguyên thủy, với kết quả là 21% [ôxy](/wiki/%C3%94xy) như ngày nay. Động vật và phần lớn các sinh vật khác là các sinh vật hiếu khí, phụ thuộc vào ôxy; những sinh vật không hiếu khí là những loài có môi trường sống bị giam hãm trong các môi trường kỵ khí. Thực vật là các nhà sản xuất chính trong phần lớn các hệ sinh thái mặt đất và tạo thành nền tảng của [chuỗi thức ăn](/wiki/Chu%E1%BB%97i_th%E1%BB%A9c_%C4%83n) trong các hệ sinh thái này. Nhiều động vật dựa vào thực vật như là nơi trú ẩn cũng như nguồn thức ăn và ôxy.
Thực vật đất liền là thành phần quan trọng trong
[chu trình nước](/wiki/Chu_tr%C3%ACnh_n%C6%B0%E1%BB%9Bc) và một vài [chu trình hóa địa sinh](/w/index.php?title=Chu_tr%C3%ACnh_h%C3%B3a_%C4%91%E1%BB%8Ba_sinh&action=edit&redlink=1) khác. Một số thực vật [cộng sinh](/wiki/C%E1%BB%99ng_sinh) cùng với các [vi khuẩn](/wiki/Vi_khu%E1%BA%A9n) cố định đạm, làm cho thực vật trở thành một phần quan trọng trong [chu trình nitơ](/wiki/Chu_tr%C3%ACnh_nit%C6%A1). Các rễ thực vật đóng vai trò thiết yếu trong sự hình thành và phát triển của các loại đất và ngăn cản xói mòn đất. Các [quần xã sinh vật](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_x%C3%A3_sinh_v%E1%BA%ADt) trên Trái Đất được gọi tên theo loại thực vật là do thực vật là các sinh vật thống lĩnh trong các quần xã này.
Hàng loạt các động vật đã cùng tiến hóa với thực vật. Nhiều động vật thụ phấn cho hoa để đổi lấy là nguồn thức ăn trong dạng phấn hoa hay
[mật hoa](/w/index.php?title=M%E1%BA%ADt_hoa&action=edit&redlink=1). Nhiều động vật cũng làm các hạt được phân tán rộng khắp do chúng ăn quả và để lại hạt trong phân của chúng. [Cây ổ kiến gai](/w/index.php?title=C%C3%A2y_%E1%BB%95_ki%E1%BA%BFn_gai&action=edit&redlink=1) ( *Myrmecodia armata*) là những thực vật đã cùng tiến hoa với [kiến](/wiki/Ki%E1%BA%BFn). Cây cung cấp nơi cư trú, và đôi khi là thức ăn cho kiến. Để đổi lại, kiến bảo vệ cây tránh khỏi các loài [động vật ăn cỏ](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_%C4%83n_c%E1%BB%8F) và đôi khi là các loài cây cạnh tranh khác. Các chất thải của kiến lại cung cấp một lượng [phân bón](/wiki/Ph%C3%A2n_b%C3%B3n) hữu cơ cho cây.
Phần lớn các loài thực vật gắn liền với nhiều loại nấm tại hệ rễ của chúng, trong dạng
[cộng sinh](/wiki/C%E1%BB%99ng_sinh) phụ thuộc, được biết đến như là [nấm rễ](/w/index.php?title=N%E1%BA%A5m_r%E1%BB%85&action=edit&redlink=1) (mycorrhiza). Nấm giúp cho cây thu được nước và các chất dinh dưỡng từ đất, trong khi cây cung cấp cho nấm các loại cacbohyđrat được sản xuất nhờ quang hợp. Một số thực vật còn là nơi ở cho các loại nấm sống trên cây, chúng bảo vệ cây khỏi các loài ăn cỏ bằng cách tiết ra các chất có độc tính. Một loại nấm như vậy là *Neotyphodium coenophialum*, có trên những cây [cỏ đuôi trâu](/w/index.php?title=C%E1%BB%8F_%C4%91u%C3%B4i_tr%C3%A2u&action=edit&redlink=1) cao ( *Festuca arundinacea*) đã gây ra nhiều tổn thất kinh tế cho ngành chăn nuôi bò của Hoa Kỳ.
Các dạng khác nhau của sự sống ký sinh cũng khá phổ biến giữa các loài thực vật, từ dạng bán ký sinh như cây
[tầm gửi](/w/index.php?title=T%E1%BA%A7m_g%E1%BB%ADi&action=edit&redlink=1) (một phần bộ *Santalales*) chỉ đơn thuần lấy đi một số chất dinh dưỡng từ cây chủ và vẫn có các lá có khả năng quang hợp, tới các loài ký sinh hoàn toàn như các loài [cỏ chổi](/w/index.php?title=C%E1%BB%8F_ch%E1%BB%95i&action=edit&redlink=1) (chi *Orobanche*) hay các loài cỏ thuộc chi *Lathrea* lấy tất cả các loại chất dinh dưỡng chúng cần thông qua sự kết nối vào rễ các loài thực vật khác, và không có diệp lục. Một số loài thực vật, được biết đến như là [dị dưỡng nấm](/w/index.php?title=D%E1%BB%8B_d%C6%B0%E1%BB%A1ng_n%E1%BA%A5m&action=edit&redlink=1), chúng ký sinh các loài nấm rễ, và vì thế có cơ chế hoạt động [ký sinh ngoài](/w/index.php?title=K%C3%BD_sinh_ngo%C3%A0i&action=edit&redlink=1) trên các loài thực vật khác.
Nhiều loài thực vật là
[biểu sinh](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_bi%E1%BB%83u_sinh), nghĩa là chúng sống trên các loài thực vật khác, thường là trên các cây thân gỗ, mà không ký sinh các cây này. Thực vật biểu sinh có thể gián tiếp gây hại cho cây chủ bằng cách ngăn chặn nguồn chất khoáng và ánh sáng mà nếu không có chúng thì cây chủ đã nhận được. Một lượng lớn thực vật biểu sinh có thể làm gãy các cành cây to. Nhiều loài [lan](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D_Lan_bi%E1%BB%83u_sinh), [dứa](/wiki/D%E1%BB%A9a), [dương xỉ](/wiki/Ng%C3%A0nh_D%C6%B0%C6%A1ng_x%E1%BB%89) và [rêu](/wiki/R%C3%AAu) thường có kiểu sống này.
Một số ít loài thực vật lại là
[cây ăn thịt](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_%C4%83n_th%E1%BB%8Bt), chẳng hạn như [bẫy ruồi Venus](/w/index.php?title=B%E1%BA%ABy_ru%E1%BB%93i_Venus&action=edit&redlink=1) ( *Dionaea muscipula*) và các loài [gọng vó](/wiki/Chi_G%E1%BB%8Dng_v%C3%B3). Chúng bẫy các loài động vật nhỏ và phân hủy con mồi để hấp thụ các khoáng chất, đặc biệt là [nitơ](/wiki/Nit%C6%A1).
## Sự tăng trưởng
[Sửa đổi](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=7)
Những thực vật đơn giản như tảo có thể có khoảng thời gian sống ngắn khi tính theo từng cá thể, nhưng các quần thể tảo nói chung có tính chất theo mùa. Các loại thực vật khác có thể được sắp xếp theo kiểu phát triển mang tính theo mùa của chúng thành:
[Cây một năm](/w/index.php?title=C%C3%A2y_m%E1%BB%99t_n%C4%83m&action=edit&redlink=1): Sống và sinh sản trong một mùa sinh trưởng. [Cây hai năm](/w/index.php?title=C%C3%A2y_hai_n%C4%83m&action=edit&redlink=1): Sống trong hai mùa sinh trưởng; thường sinh sản vào năm thứ hai. [Cây lâu năm](/wiki/C%C3%A2y_l%C3%A2u_n%C4%83m): Sống nhiều mùa sinh trưởng; liên tục sinh sản khi đã trưởng thành.
Trong số các thực vật có mạch, cây lâu năm bao gồm cả cây thường xanh, chúng giữ lá trong cả năm, và cây lá sớm rụng, thường rụng lá trên một số phần nhất định. Ở những vùng có khí hậu
[ôn đới](/wiki/%C3%94n_%C4%91%E1%BB%9Bi) và [phương bắc](/w/index.php?title=Kh%C3%AD_h%E1%BA%ADu_ph%C6%B0%C6%A1ng_b%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1), nói chung chúng bị rụng lá khi mùa đông tới; nhiều loài thực vật miền [nhiệt đới](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%9Bi) rụng lá vào mùa khô.
Tốc độ tăng trưởng của thực vật nói chung là rất khác nhau. Một số loại rêu lớn chậm hơn 1 μm/h, trong khi phần lớn các cây thân gỗ đạt 25-250 μm/h. Một số loài dây leo, chẳng hạn
[sắn dây](/wiki/S%E1%BA%AFn_d%C3%A2y), không cần sản sinh ra các mô hỗ trợ dày, có thể tăng trưởng tới 12.500 μm/h.
## Hóa thạch
[Sửa đổi](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=8)
Các
[hóa thạch](/wiki/H%C3%B3a_th%E1%BA%A1ch) thực vật, bao gồm rễ, gỗ, lá, hạt, quả, [phấn hoa](/wiki/Ph%E1%BA%A5n_hoa), [bào tử](/wiki/B%C3%A0o_t%E1%BB%AD) và [hổ phách](/wiki/H%E1%BB%95_ph%C3%A1ch) (nhựa hóa thạch do một số loài thực vật sinh ra). Hóa thạch của thực vật sống trên đất liền được ghi nhận lại trong các trầm tích đất liền, sông, hồ và ven biển. Các phấn hoa, bào tử và tảo ( [Dinoflagellata](/wiki/Tr%C3%B9ng_roi) và [Acritarch](/w/index.php?title=Acritarch&action=edit&redlink=1)) được sử dụng để xác định niên đại các tầng đá trầm tích. Các phần còn lại của thực vật hóa thạch là không phổ biến như của động vật, mặc dù các hóa thạch thực vật là khá phổ biến mang tính cục bộ trong nhiều khu vực trên thế giới.
Các thực vật hóa thạch sớm nhất được biết đến từ
[kỷ Devon](/wiki/K%E1%BB%B7_Devon), bao gồm đá phiến silic Rhynie tại Aberdeenshire, [Scotland](/wiki/Scotland). Các mẫu được bảo quản tốt nhất, mà từ đó kết cấu tế bào của chúng đã được miêu tả, được tìm thấy trong khu vực này. Sự bảo quản hoàn hảo đến mức các phần của các thực vật cổ này chỉ rõ từng tế bào riêng biệt trong mô thực vật. Kỷ Devon cũng cho thấy sự tiến hóa của những thực vật mà nhiều người tin là của loại cây thân gỗ hiện đại đầu tiên, *. Cây này giống như dương xỉ và có thân gỗ và lá lược của dương xỉ, không sinh ra hạt. Archaeopteris*
Các đơn vị than đá là nguồn chính của hóa thạch thực vật thuộc
[đại Cổ Sinh](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_C%E1%BB%95_sinh), với nhiều nhóm thực vật đã tồn tại vào thời kỳ này. Các đống đổ nát trong các mỏ than là các khu vực tốt nhất để thu thập; [than](/wiki/Than_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)) tự bản thân nó là các phần còn lại của thực vật hóa thạch, mặc dù các chi tiết cấu trúc của các hóa thạch thực vật là ít rõ ràng trong than. Trong rừng hóa thạch tại công viên Victoria ở [Glasgow](/wiki/Glasgow), [Scotland](/wiki/Scotland), các gốc cây của nhóm thực vật * được tìm thấy ở các vị trí phát triển nguyên thủy của chúng. Lepidodendron*
Các phần hóa thạch của thực vật quả nón và thực vật hạt kín như rễ, thân và cành có thể khá phổ biến trong các lớp đá trầm tích trong các hồ và ven bờ từ
[đại Trung Sinh](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Trung_sinh) và [đại Tân Sinh](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2n_sinh). [Tùng đỏ duyên hải](/w/index.php?title=T%C3%B9ng_%C4%91%E1%BB%8F_duy%C3%AAn_h%E1%BA%A3i&action=edit&redlink=1) (chi Sequoia) và các liên minh của nó như [mộc lan](/wiki/Chi_M%E1%BB%99c_lan), [sồi](/wiki/S%E1%BB%93i) và các loài [cọ](/wiki/H%E1%BB%8D_Cau) cũng thường được tìm thấy. [Gỗ hóa đá](/w/index.php?title=G%E1%BB%97_h%C3%B3a_%C4%91%C3%A1&action=edit&redlink=1) cũng khá phổ biến ở một số nơi trên thế giới, chủ yếu tìm thấy trong các khu vực khô cằn và sa mạc, những nơi chúng hay bị lộ thiên sớm do [xói mòn](/wiki/X%C3%B3i_m%C3%B2n). Gỗ hóa đá thường chứa nhiều silic (các chất hữu cơ bị thay thế bằng [điôxít silic](/wiki/Silic_%C4%91i%C3%B4x%C3%ADt)), và các mô thụ phấn thường được bảo quản khá chi tiết. Các mẫu vật như thế có thể cắt và đánh bóng bằng các dụng cụ chạm trổ đá. Các rừng hóa thạch chứa gỗ hóa đá đã được tìm thấy ở mọi châu lục.
Các hóa thạch của dương xỉ có hạt như
* được phân bổ khá rộng rãi ở vài châu lục thuộc Glossopteris* [Nam bán cầu](/wiki/Nam_b%C3%A1n_c%E1%BA%A7u), một thực tế hỗ trợ ý tưởng ban đầu của [Alfred Wegener](/wiki/Alfred_Wegener)về thuyết [trôi dạt lục địa](/wiki/Tr%C3%B4i_d%E1%BA%A1t_l%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%8Ba).
## Cơ chế của quá trình quang hợp
[Sửa đổi](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=9)
Quá trình
[quang hợp](/wiki/Quang_h%E1%BB%A3p) chia làm hai pha: [Pha sáng](/w/index.php?title=Pha_s%C3%A1ng&action=edit&redlink=1) và [pha tối](/w/index.php?title=Pha_t%E1%BB%91i&action=edit&redlink=1):
- Pha sáng của
[quang hợp](/wiki/Quang_h%E1%BB%A3p): Chỉ xảy ra khi có ánh sáng và diễn ra trên các hạt [grana](/w/index.php?title=Grana&action=edit&redlink=1). Pha sáng có hai giai đoạn:
Giai đoạn
[quang lý](/w/index.php?title=Quang_l%C3%BD&action=edit&redlink=1): Là giai đoạn hấp thu [năng lượng](/wiki/N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng) ánh sáng nhờ hoạt động của các phân tử [sắc tố](/wiki/S%E1%BA%AFc_t%E1%BB%91) quang hợp gọi chung là [diệp lục](/wiki/Di%E1%BB%87p_l%E1%BB%A5c) và chuyển [năng lượng](/wiki/N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng) giữa các [sắc tố](/wiki/S%E1%BA%AFc_t%E1%BB%91). [Năng lượng](/wiki/N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng) [ánh sáng](/wiki/%C3%81nh_s%C3%A1ng) hấp thu bởi các sắc tố khác sẽ được chuyển tới [diệp lục a](/w/index.php?title=Di%E1%BB%87p_l%E1%BB%A5c_a&action=edit&redlink=1) và bản thân [phân tử](/wiki/Ph%C3%A2n_t%E1%BB%AD) [diệp lục a](/w/index.php?title=Di%E1%BB%87p_l%E1%BB%A5c_a&action=edit&redlink=1) hấp thu năng lượng ánh sáng. Sau khi hấp thu năng lượng ánh sáng, phân tử diệp lục ở trạng thái kích động (ký hiệu là DL*), dồi dào năng lượng.
Giai đoạn
[quang hoá](/w/index.php?title=Quang_ho%C3%A1&action=edit&redlink=1): Là giai đoạn chỉ sử dụng năng lượng [photon](/wiki/Photon) hấp thu được vào các phản ứng [quang hoá](/w/index.php?title=Quang_ho%C3%A1&action=edit&redlink=1) để hình thành nên các hợp chất dự trữ [năng lượng](/wiki/N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng) và các hợp chất khử. Bao gồm quá trình [quang hoá khởi nguyên](/w/index.php?title=Quang_ho%C3%A1_kh%E1%BB%9Fi_nguy%C3%AAn&action=edit&redlink=1), quá trình quang [phân li nước](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_li_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1) và quá trình [photphoril](/w/index.php?title=Photphoril&action=edit&redlink=1) hoá [quang hoá](/w/index.php?title=Quang_ho%C3%A1&action=edit&redlink=1). Các quá trình đó được thực hiện cùng với [dòng](/w/index.php?title=D%C3%B2ng&action=edit&redlink=1) vận chuyển điện tử vòng và không vòng
-
[Dòng vận chuyển điện tử vòng](/w/index.php?title=D%C3%B2ng_v%E1%BA%ADn_chuy%E1%BB%83n_%C4%91i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD_v%C3%B2ng&action=edit&redlink=1): Điện tử từ [diệp lục](/wiki/Di%E1%BB%87p_l%E1%BB%A5c) qua chuỗi truyền [điện tử](/wiki/Electron), sau đó lại quay về [diệp lục](/wiki/Di%E1%BB%87p_l%E1%BB%A5c) và trong quá trình truyền điện tử [ATP](/wiki/ATP) được tổng hợp. [Dòng vận chuyển điện tử không vòng](/w/index.php?title=D%C3%B2ng_v%E1%BA%ADn_chuy%E1%BB%83n_%C4%91i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD_kh%C3%B4ng_v%C3%B2ng&action=edit&redlink=1) Sản phẩm của [pha sáng](/w/index.php?title=Pha_s%C3%A1ng&action=edit&redlink=1): [ATP](/wiki/ATP), [NADPH2](/w/index.php?title=NADPH2&action=edit&redlink=1), [O2b](/wiki/%C3%94xy).Pha tối của quá trình quang hợp [Pha tối của quang hợp](/w/index.php?title=Pha_t%E1%BB%91i_c%E1%BB%A7a_quang_h%E1%BB%A3p&action=edit&redlink=1) diễn ra cả khi có ánh sáng và trong tối tại [stroma](/wiki/Stroma). [Pha tối](/w/index.php?title=Pha_t%E1%BB%91i&action=edit&redlink=1) sử dụng sản phẩm của [pha sáng](/w/index.php?title=Pha_s%C3%A1ng&action=edit&redlink=1) (ATP, NADPH2), các [enzim](/wiki/Enzym) trong [stroma](/wiki/Stroma) và đường [ribozơ](/w/index.php?title=Riboz%C6%A1&action=edit&redlink=1) 1,5đi (P) để cố định CO2.
Như vậy, để khử ba phân tử CO2 cần 9ATP và 6NADPH2, tạo ra một phân tử C3 (
[glixeraldehit](/w/index.php?title=Glixeraldehit&action=edit&redlink=1) chứa liên kết cao năng)
## Xem thêm
[Sửa đổi](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=10)
## Tham khảo
[Sửa đổi](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=11)
### Phổ thông
[Sửa đổi](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=12)
- Thomas N Taylor và Edith L Taylor.
*The Biology and Evolution of Fossil Plants*. Prentice Hall, 1993.
- Evans, L. T. (1998).
*Feeding the Ten Billion - Plants and Population Growth*. [Cambridge University Press](/wiki/Cambridge_University_Press). Paperback, 247 pages. [ISBN 0-521-64685-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0521646855).
- Kenrick, Paul & Crane, Peter R. (1997).
*The Origin and Early Diversification of Land Plants: A Cladistic Study*. Washington, D. C.: Smithsonian Institution Press. [ISBN 1-56098-730-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1560987308).
- Raven, Peter H., Evert, Ray F., & Eichhorn, Susan E. (2005).
*Biology of Plants*(7th ed.). New York: W. H. Freeman and Company. [ISBN 0-7167-1007-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0716710072).
- Taylor, Thomas N. & Taylor, Edith L. (1993).
*The Biology and Evolution of Fossil Plants*. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall. [ISBN 0-13-651589-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0136515894).
- Trewavas, A. (2003).
[Aspects of Plant Intelligence](http://aob.oxfordjournals.org/cgi/content/full/92/1/1), *Annals of Botany*92: 1-20.
### Thống kê số lượng loài
[Sửa đổi](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=13)
- International Union for Conservation of Nature and Natural Resources (IUCN) Species Survival Commission (2004).
[IUCN Red List](/wiki/IUCN_Red_List) [[1]](http://www.iucnredlist.org/).
- Prance, G. T. (2001). Discovering the Plant World.
*Taxon*50: 345-359.
### Khác
[Sửa đổi](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=14) *Sinh học 6*, Nhà xuất bản Giáo dục, Nguyễn Quang Vinh - Tổng Chủ biên kiêm Chủ biên *Sổ tay kiến thức Sinh học THCS*, Nhà xuất bản Giáo dục, Nguyễn Quang Vinh - Chủ biên
## Ghi chú
[Sửa đổi](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=15) **Van den Hoek C., D. G. Mann, H. M. Jahns, 1995.** [^](#cite_ref-1) *Algae: An Introduction to Phycology*. trang 343, 350, 392, 413, 425, 439, & 448 (Cambridge: Nhà in Đại học Cambridge). [ISBN 0-521-30419-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0521304199) **Van den Hoek C., D. G. Mann & H. M. Jahns, 1995.** [^](#cite_ref-2) *Algae: An Introduction to Phycology*. trang 457, 463, & 476. (Cambridge: Nhà in Đại học Cambridge). [ISBN 0-521-30419-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0521304199) **Crandall-Stotler Barbara. & Stotler Raymond E., 2000. "Morphology and classification of the Marchantiophyta". trang 21** [^](#cite_ref-3) *trong*A. Jonathan Shaw & Bernard Goffinet (chủ biên), *Bryophyte Biology*. (Cambridge: Nhà in Đại học Cambridge). [ISBN 0-521-66097-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0521660971) **Schuster Rudolf M.,** [^](#cite_ref-4) *The Hepaticae and Anthocerotae of North America*, quyển VI, trang 712-713. (Chicago: Bảo tàng lịch sử tự nhiên Field, 1992). [ISBN 0-914868-21-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0914868217). **Goffinet, Bernard; William R. Buck (2004). “Systematics of the Bryophyta (Mosses): From molecules to a revised classification”.** [^](#cite_ref-Goffinet_.26_Buck_2004_5-0) *Monographs in Systematic Botany*(Nhà in Vườn thực vật Missouri) **98**: 205–239.
- ^
**a** **ă** **â** [Raven Peter H., Ray F. Evert, & Susan E. Eichhorn, 2005.](#cite_ref-Raven_2005_6-3) **b** *Biology of Plants*, ấn bản lần thứ 7. (New York: W. H. Freeman and Company). [ISBN 0-7167-1007-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0716710072). **Gifford Ernest M. & Adriance S. Foster, 1988.** [^](#cite_ref-7) *Morphology and Evolution of Vascular Plants*, ấn bản lần thứ 3, trang 358. (New York: W. H. Freeman and Company). [ISBN 0-7167-1946-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0716719460). **Taylor Thomas N. & Edith L. Taylor, 1993.** [^](#cite_ref-8) *The Biology and Evolution of Fossil Plants*, trang 636. (New Jersey: Prentice-Hall). [ISBN 0-13-651589-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0136515894). **International Union for Conservation of Nature and Natural Resources, 2006.** [^](#cite_ref-9) [IUCN Red List of Threatened Species:Summary Statistics](http://www.iucnredlist.org/) **Kenrick Paul & Peter R. Crane. 1997.** [^](#cite_ref-10) *The Origin and Early Diversification of Land Plants: A Cladistic Study.*(Washington, D.C.: Nhà in Viện Smithsonian). [ISBN 1-56098-730-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1560987308). **Smith Alan R., Kathleen M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider, & Paul G. Wolf. (2006). "** [^](#cite_ref-11) [A classification for extant ferns](http://www.pryerlab.net/publication/fichier749.pdf)". *Taxon*55(3): 705-731.
## Liên kết ngoài
[Sửa đổi](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=16)
|
| có thông tin sinh học về
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Cây phát sinh loài](http://tolweb.org/tree?group=Green_plants&contgroup=Eukaryotes)
- Chaw, S.-M. et al.
[Molecular Phylogeny of Extant Gymnosperms and Seed Plant Evolution: Analysis of Nuclear 18s rRNA Sequences (pdf file)](http://mbe.library.arizona.edu/data/1997/1401/7chaw.pdf) *Molec. Biol. Evol*. 14 (1): 56-68. 1997. [Bài giảng về Phân loại thực vật](http://www.ctu.edu.vn/coursewares/supham/phanloaitv/decuong.htm)của [Đặng Minh Quân](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Minh_Qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1)tại trường [Đại học Cần Thơ](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_C%E1%BA%A7n_Th%C6%A1) [Hệ miễn dịch ở thực vật](https://tusach.thuvienkhoahoc.com/wiki/H%E1%BB%87_mi%E1%BB%85n_d%E1%BB%8Bch_%E1%BB%9F_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)trên Thư viện Khoa học VLOS
### Cơ sở dữ liệu về thực vật
[Sửa đổi](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=17) [e-Floras (Hệ thực vật Trung Quốc, Bắc Mỹ và các khu vực khác)](http://www.efloras.org/index.aspx) [USDA](http://plants.usda.gov/) [Hệ thực vật châu Âu](http://rbg-web2.rbge.org.uk/FE/fe.html) [Hệ thực vật Australia](http://www.anbg.gov.au/cpbr/databases/) [Cơ sở dữ liệu các loài thực vật trong làm vườn của 'Dave's Garden'](http://davesgarden.com/pdb/) [Tin tức và Cơ sở dữ liệu thực vật Việt Nam](http://www.botanyvn.com/)

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Cache: cp1068 miss, cp1055 miss

X-Content-Type-Options: nosniff

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Content-Language: vi


markdown:
# Baños de Montemayor
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Baños de Montemayor, Tây Ban Nha|
|
|![]()
|
|![]()
**Cờ hiệu** [Quốc gia](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Flag_of_Spain.svg/23px-Flag_of_Spain.svg.png)
[Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha) [Cộng đồng tự trị](/wiki/V%C3%B9ng_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_(T%C3%A2y_Ban_Nha)) [Extremadura](/wiki/Extremadura) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(T%C3%A2y_Ban_Nha)) [Cáceres](/wiki/C%C3%A1ceres_(t%E1%BB%89nh)) [Đô thị](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B_t%E1%BA%A1i_C%C3%A1ceres) 2(8 mi 2) [Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(890/mi 2) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_M%C3%B9a_h%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/UTC%2B2)) [http://www.banosmontemađến](http://www.banosmontemađến)nămor.es **Baños de Montemayor** là một đô thị trong [tỉnh Cáceres](/wiki/C%C3%A1ceres_(t%E1%BB%89nh)), [Extremadura](/wiki/Extremadura), [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha). Theo [điều tra dân số](/wiki/%C4%90i%E1%BB%81u_tra_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) [2005](/wiki/2005) ( [INE](/w/index.php?title=Instituto_Nacional_de_Estad%C3%ADstica_(T%C3%A2y_Ban_Nha)&action=edit&redlink=1)), đô thị này có dân số là 721 người.
## Biến động dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Ba%C3%B1os_de_Montemayor&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ba%C3%B1os_de_Montemayor&action=edit§ion=1)]
|Biến động dân số|
|
|[1998](/wiki/1998) [1999](/wiki/1999) [2000](/wiki/2000) [2001](/wiki/2001) [2002](/wiki/2002) [2003](/wiki/2003) [2004](/wiki/2004) [2005](/wiki/2005) [2006](/wiki/2006)

X-Cache: cp1068 miss, cp1068 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


markdown:
# Callistosporium palmarum
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Callistosporium palmarum
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Fungi](/wiki/N%E1%BA%A5m) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *divisio*) [Basidiomycota](/wiki/Basidiomycota) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Agaricomycetes](/wiki/Agaricomycetes) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Agaricales](/wiki/Agaricales) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Tricholomataceae](/w/index.php?title=Tricholomataceae&action=edit&redlink=1) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Callistosporium](/wiki/Callistosporium) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **C. palmarum** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Callistosporium palmarum*
(
[Murrill](/w/index.php?title=William_Alphonso_Murrill&action=edit&redlink=1)) Singer [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc))
1939
*Gymnopus palmarum* Murrill *Collybia palmarum*(Murrill) Murrill **Callistosporium palmarum** là một [loài](/wiki/Lo%C3%A0i) [nấm](/wiki/N%E1%BA%A5m) trong họ [Tricholomataceae](/w/index.php?title=Tricholomataceae&action=edit&redlink=1), và là [loài tiêu biểu](/w/index.php?title=Lo%C3%A0i_ti%C3%AAu_bi%E1%BB%83u&action=edit&redlink=1) của chi *. Ban đầu được đặt tên là Callistosporium* *Gymnopus palmarum*bởi [William Alphonso Murrill](/w/index.php?title=William_Alphonso_Murrill&action=edit&redlink=1)năm 1939, loài này đã được chuyển qua chi [[1]](#cite_note-Murrill1939-1) *Callistosporium*bởi [Rolf Singer](/w/index.php?title=Rolf_Singer&action=edit&redlink=1)năm 1944. [[2]](#cite_note-Singer1944-2)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Callistosporium_palmarum&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Callistosporium_palmarum&action=edit§ion=1)] **Murrill WA. (1939). “Additions to the Florida fungi - I”.** [^](#cite_ref-Murrill1939_1-0) *Bulletin of the Torrey Botanical Club* **66**: 29–37. **Singer R. (1944).** [^](#cite_ref-Singer1944_2-0) [“New genera of fungi. I”](http://www.cybertruffle.org.uk/cyberliber/59350/0036/004/0358.htm). [Mycologia](/w/index.php?title=Mycologia&action=edit&redlink=1) **36**: 358–68.
<ref>có tên “urlMycoBank:_Callistosporium_palmarum” được định nghĩa trong
<references>không được đoạn văn bản trên sử dụng.

X-Cache: cp1054 miss, cp1068 miss


markdown:
*Chaerephon nigeriae*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Chaerephon nigeriae
|
|[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Mammalia](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Chiroptera](/wiki/B%E1%BB%99_D%C6%A1i) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Molossidae](/wiki/H%E1%BB%8D_D%C6%A1i_th%C3%B2_%C4%91u%C3%B4i) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Chaerephon](/w/index.php?title=Chaerephon_(bat)&action=edit&redlink=1) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **C. nigeriae** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Chaerephon nigeriae*
(
[Thomas](/wiki/Oldfield_Thomas), 1913) [Phân loài](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%C3%A0i) *C. nigeriae nigeriae* *C. nigeriae spillmanni* [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc)) *Tadarida nigeriae* * là một loài Chaerephon nigeriae* [động vật có vú](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA)trong [họ Dơi thò đuôi](/wiki/H%E1%BB%8D_D%C6%A1i_th%C3%B2_%C4%91u%C3%B4i), [bộ Dơi](/wiki/B%E1%BB%99_D%C6%A1i). Loài này được [Thomas](/wiki/Oldfield_Thomas)mô tả năm 1913. [[2]](#cite_note-msw3-2)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Chaerephon_nigeriae&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chaerephon_nigeriae&action=edit§ion=1)] **Mickleburgh, S., Hutson, A.M., Bergmans, W. & Cotterill, F.P.D. (2008).** [^](#cite_ref-iucn_1-0) [“](http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/4315). *Tadarida nigeriae*” *.* [Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa.](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F_IUCN)Phiên bản 2013.2 [Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2014. **Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “** [^](#cite_ref-msw3_2-0) *Chaerephon nigeriae*”. [. Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang).](http://www.bucknell.edu/msw3/browse.asp?id=13801582) *Mammal Species of the World* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-8018-8221-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-8018-8221-0). [OCLC](/wiki/OCLC) [62265494](//www.worldcat.org/oclc/62265494).


markdown:
# Sân bay Các bãi cạn Frigate Pháp
|Sân bay Các bãi cạn Frigate Pháp|
|
|![]()
|
|[Mã ICAO](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_D%C3%A2n_d%E1%BB%A5ng_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) **PHHF** [đảo Tern (Hawaii)](/wiki/Tern_(%C4%91%E1%BA%A3o_c%E1%BB%A7a_Hawaii)) [m](/wiki/M%C3%A9t)(6 [ft](/wiki/Foot)) [23°52′11″B 166°17′5″T / 23.86972°B 166.28472°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=S%C3%A2n_bay_C%C3%A1c_b%C3%A3i_c%E1%BA%A1n_Frigate_Ph%C3%A1p¶ms=23_52_11_N_166_17_05_W_region:US-HI_type:airport_scale:10000) [Cục Hoang dã và Cá Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Hoang_d%C3%A3_v%C3%A0_C%C3%A1_Hoa_K%E1%BB%B3) [Cơ quan Hàng không dân dụng Liên bang (Hoa Kỳ)](/w/index.php?title=C%C6%A1_quan_H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_d%C3%A2n_d%E1%BB%A5ng_Li%C3%AAn_bang&action=edit&redlink=1) [[1]](#cite_note-FAA-1) **Sân bay Các bãi cạn Frigate Pháp** ( [ICAO](/wiki/M%C3%A3_s%C3%A2n_bay_ICAO): **PHHF**, [LID](/w/index.php?title=LID&action=edit&redlink=1) [FAA](/w/index.php?title=C%E1%BB%A5c_H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_Li%C3%AAn_bang&action=edit&redlink=1): **HFS**) là một [sân bay](/wiki/S%C3%A2n_bay) tư trên [đảo Tern](/wiki/Tern_(%C4%91%E1%BA%A3o_c%E1%BB%A7a_Hawaii)) thuộc [các bãi cạn Frigate Pháp](/wiki/C%C3%A1c_b%C3%A3i_c%E1%BA%A1n_Frigate_Ph%C3%A1p), một [rạn san hô vòng](/wiki/R%E1%BA%A1n_san_h%C3%B4_v%C3%B2ng) thuộc quần đảo [Tây Bắc Hawaii](/wiki/T%C3%A2y_B%E1%BA%AFc_Hawaii), [tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Hawaii](/wiki/Hawaii), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Phi trường này là tài sản của [Cục Hoang dã và Cá Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Hoang_d%C3%A3_v%C3%A0_C%C3%A1_Hoa_K%E1%BB%B3). [[1]](#cite_note-FAA-1)
Mặc dù nhiều sân bay tại Mỹ sử dụng
[mã định danh](/w/index.php?title=M%C3%A3_%C4%91%E1%BB%8Bnh_danh&action=edit&redlink=1) gồm ba ký tự giống nhau cho cả [Cơ quan Hàng không dân dụng Liên bang](/w/index.php?title=C%C6%A1_quan_H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_d%C3%A2n_d%E1%BB%A5ng_Li%C3%AAn_bang&action=edit&redlink=1) (FAA) và [Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế](/wiki/Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_V%E1%BA%ADn_t%E1%BA%A3i_H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) (IATA) nhưng sân bay này được FAA cấp mã định danh là **HFS** trong khi IATA lại cấp mã này cho [sân bay Hagfors](/wiki/S%C3%A2n_bay_Hagfors) ở [Hagfors](/w/index.php?title=Hagfors&action=edit&redlink=1), [Thụy Điển](/wiki/Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n). . [2]
## Cơ sở vật chất[
[sửa](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_C%C3%A1c_b%C3%A3i_c%E1%BA%A1n_Frigate_Ph%C3%A1p&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_C%C3%A1c_b%C3%A3i_c%E1%BA%A1n_Frigate_Ph%C3%A1p&action=edit§ion=1)]
Sân bay Các bãi cạn Frigate Pháp có một
[đường băng](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_b%C4%83ng) hướng 06/24 với bề mặt san hô có kích thước 3.000 x 200 foot (914 x 61 m) và cao độ 6 foot (2 m) so với [mực nước biển](/wiki/M%E1%BB%B1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_bi%E1%BB%83n). Đường băng chỉ phục vụ khi có tình huống khẩn cấp hay có sự cho phép từ trước của Cục Hoang dã và Cá Hoa Kỳ. [[1]](#cite_note-FAA-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_C%C3%A1c_b%C3%A3i_c%E1%BA%A1n_Frigate_Ph%C3%A1p&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_C%C3%A1c_b%C3%A3i_c%E1%BA%A1n_Frigate_Ph%C3%A1p&action=edit§ion=2)]
- ^
**a** **ă** **â** [“FAA Airport Master Record for HFS”](http://www.gcr1.com/5010web/airport.cfm?Site=HFS). [Form 5010](http://www.gcr1.com/5010web/Rpt_5010.asp?au=PR&o=PU&faasite=51536.*A&fn=HFS)(bằng tiếng Anh). Cơ quan Hàng không dân dụng Liên bang (FAA). Có hiệu lực từ 29 tháng 7 năm 2010. [^](#cite_ref-2) [“HFS / ESOH - Hagfors Airport, Hagfors, Sweden”](http://aviation-safety.net/database/airport/airport.php?id=HFS)(bằng tiếng Anh). Aviation Safety Network. Truy cập ngày 28 tháng 2 năm 2013. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
|
|

X-Cache: cp1067 miss, cp1068 miss


markdown:
# SMS
*Hessen*
|
|![]()
Thiết giáp hạm SMS
*Hessen*khoảng năm [1931](/wiki/1931) ![ War Ensign of Germany (1903-1918).svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/85/War_Ensign_of_Germany_%281903-1918%29.svg/50px-War_Ensign_of_Germany_%281903-1918%29.svg.png)
![ War Ensign of Germany (1903-1918).svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/85/War_Ensign_of_Germany_%281903-1918%29.svg/50px-War_Ensign_of_Germany_%281903-1918%29.svg.png)
![ KM Ensign](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/93/Flag_of_Weimar_Republic_%28jack%29.svg/55px-Flag_of_Weimar_Republic_%28jack%29.svg.png)
![ KM Ensign](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/93/Flag_of_Weimar_Republic_%28jack%29.svg/55px-Flag_of_Weimar_Republic_%28jack%29.svg.png)
*Hessen* [Hesse](/wiki/Hessen) [Germaniawerft](/w/index.php?title=Friedrich_Krupp_Germaniawerft&action=edit&redlink=1), [Kiel](/wiki/Kiel) [tháng 4](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C6%B0)năm [1902](/wiki/1902) [18 tháng 9](/wiki/18_th%C3%A1ng_9)năm [1903](/wiki/1903) [19 tháng 9](/wiki/19_th%C3%A1ng_9)năm [1905](/wiki/1905) [Thế Chiến II](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai), đổi tên thành *Tsel*và bị tháo dỡ năm [1960](/wiki/1960) [Lớp](/wiki/Braunschweig_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)) *Braunschweig* [Trọng tải choán nước](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%8Dng_t%E1%BA%A3i_cho%C3%A1n_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1): [Độ dài](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99_d%C3%A0i_t%E1%BB%95ng_c%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1): [Sườn ngang](/w/index.php?title=S%C6%B0%E1%BB%9Dn_ngang_(t%C3%A0u)&action=edit&redlink=1): [Mớn nước](/w/index.php?title=M%E1%BB%9Bn_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1): [động cơ hơi nước](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_h%C6%A1i_n%C6%B0%E1%BB%9Bc)ba buồng bành trướng đặt dọc;
14 × nồi hơi ống nước đốt than;
3 × trục;
công suất 17.000 ihp (13.000 kW)
đầy đủ:
708 thủy thủ
4 × pháo
[28 cm (11 in) SK L/40](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_ph%C3%A1o_28_cm_SK_L/40&action=edit&redlink=1) (2×2);
14 × pháo
[17 cm (6,7 in) L/40](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_ph%C3%A1o_17_cm_SK_L/40&action=edit&redlink=1);
14 × pháo 8,8 cm (3,5 in)
[ngư lôi](/wiki/Ng%C6%B0_l%C3%B4i)45 cm (18 in)
sàn tàu: 40 mm (1,6 in);
tháp pháo: 250 mm (9,8 in)
**SMS Hessen** là chiếc thứ ba trong số năm chiếc [[Ghi chú 1]](#cite_note-1) [thiết giáp hạm tiền-dreadnought](/wiki/Thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m_ti%E1%BB%81n-dreadnought)thuộc [lớp](/wiki/Braunschweig_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m))được *Braunschweig* [Hải quân Đế quốc Đức](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C4%90%E1%BB%A9c)(Kaiserliche Marine) chế tạo vào đầu [thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20). Nó được đặt lườn vào năm [1902](/wiki/1902), hạ thủy vào năm tiếp theo và đưa ra hoạt động vào năm [1905](/wiki/1905); tên của nó được đặt theo tiểu bang [Hesse](/wiki/Hessen). Các con tàu chị em với nó là [,](/wiki/SMS_Braunschweig) *Braunschweig* [,](/wiki/SMS_Elsass) *Elsass* [và](/wiki/SMS_Preussen_(1903)) *Preussen* [. Giống như tất cả các thiết giáp hạm tiền-dreadnought được chế tạo vào đầu thế kỷ,](/wiki/SMS_Lothringen) *Lothringen* *Hessen*nhanh chóng bị lạc hậu do sự ra đời chiếc [mang tính cách mạng của](/wiki/HMS_Dreadnought_(1906)) *Dreadnought* [Hải quân Anh](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Ho%C3%A0ng_gia_Anh)vào năm [1906](/wiki/1906); vì vậy nó chỉ có những hoạt động hạn chế cùng Hạm đội Đức.
Trong
[Chiến tranh Thế giới thứ nhất](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t), *Hessen* đã tham gia [trận Jutland](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Jutland) như chiếc tàu chiến đứng thứ hai trong đội hình Đội 3 của Hải đội Chiến trận 2. Trong ngày thứ hai của trận đụng độ giữa các tàu chiến chủ lực hai bên, *Hessen* cùng các thiết giáp hạm tiền-dreadnought của Hải đội 2 đã bảo vệ cho việc rút lui các [tàu chiến-tuần dương](/wiki/T%C3%A0u_chi%E1%BA%BFn-tu%E1%BA%A7n_d%C6%B0%C6%A1ng) thuộc quyền [Chuẩn đô đốc](/wiki/Chu%E1%BA%A9n_%C4%90%C3%B4_%C4%91%E1%BB%91c) [Franz von Hipper](/w/index.php?title=Franz_von_Hipper&action=edit&redlink=1), vốn đã bị hải đội tàu chiến-tuần dương Anh do [Phó Đô đốc](/wiki/Ph%C3%B3_%C4%90%C3%B4_%C4%91%E1%BB%91c) [David Beatty](/w/index.php?title=David_Beatty,_B%C3%A1_t%C6%B0%E1%BB%9Bc_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t_Beatty&action=edit&redlink=1) chỉ huy đánh tơi tả. Sau trận chiến, con tàu được giải giáp và sử dụng như một tàu kho chứa. *Hessen* là một trong số ít thiết giáp hạm Đức lạc hậu được phép giữ lại theo những điều khoản của [Hiệp ước Versailles](/wiki/H%C3%B2a_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Versailles). Nó đã phục vụ như một [hải phòng hạm](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_ph%C3%B2ng_h%E1%BA%A1m&action=edit&redlink=1) cùng [Hải quân Cộng hòa Đức](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) tái thành lập trong giai đoạn cuối những năm [1920](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1920) và đầu những năm [1930](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1930). Nó được rút khỏi hoạt động thường trực vào năm [1934](/wiki/1934), và vào năm tiếp theo được cải biến thành một [tàu mục tiêu](/w/index.php?title=T%C3%A0u_m%E1%BB%A5c_ti%C3%AAu&action=edit&redlink=1) điều khiển bằng vô tuyến. Trong [Chiến tranh Thế giới thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai), *Hessen* đã phục vụ trong vai trò này, đồng thời cũng hoạt động như một [tàu phá băng](/wiki/T%C3%A0u_ph%C3%A1_b%C4%83ng) tại [biển Baltic](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Baltic) và [Bắc Hải](/wiki/B%E1%BA%AFc_H%E1%BA%A3i_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)). Con tàu bị [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) chiếm vào năm [1946](/wiki/1946) sau khi chiến tranh kết thúc, được đổi tên thành *Tsel* và tiếp tục hoạt động cho đến khi bị tháo dỡ vào năm [1960](/wiki/1960).
## Mục lục
## Thiết kế và chế tạo[
[sửa](/w/index.php?title=SMS_Hessen&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=SMS_Hessen&action=edit§ion=1)] *Hessen* được đặt lườn vào năm [1902](/wiki/1902) tại xưởng tàu của hãng [Germaniawerft](/w/index.php?title=Friedrich_Krupp_Germaniawerft&action=edit&redlink=1) ở [Kiel](/wiki/Kiel) dưới số hiệu chế tạo 100. Là chiếc thứ ba trong lớp, nó được đặt hàng dưới cái tên tạm thời "L" như một đơn vị mới của hạm đội. Con tàu có chi phí tổng cộng 23.983.000 [Ghi chú 2] [Mác vàng Đức](/w/index.php?title=M%C3%A1c_v%C3%A0ng_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1). [[1]](#cite_note-G18-3) *Hessen*được hạ thủy vào ngày [18 tháng 9](/wiki/18_th%C3%A1ng_9)năm [1903](/wiki/1903)và đưa ra hoạt động cùng hạm đội vào ngày [19 tháng 7](/wiki/19_th%C3%A1ng_7)năm [1905](/wiki/1905). [[2]](#cite_note-G20-4)
Con tàu có chiều dài chung là 127,7 m (419 ft),
[mạn thuyền](/w/index.php?title=M%E1%BA%A1n_thuy%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1) rộng 22,2 m (73 ft) và độ sâu của [mớn nước](/w/index.php?title=M%E1%BB%9Bn_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1) là 8,1 m (27 ft) ở phía trước. Nó được cung cấp động lực bởi ba [động cơ hơi nước](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_h%C6%A1i_n%C6%B0%E1%BB%9Bc) [ba buồng bành trướng đặt dọc](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_ba_bu%E1%BB%93ng_b%C3%A0nh_tr%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%91%E1%BA%B7t_d%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1) dẫn động ba [chân vịt](/w/index.php?title=Ch%C3%A2n_v%E1%BB%8Bt&action=edit&redlink=1). Hơi nước được cung cấp bởi tám nồi hơi kiểu Marine và sáu nồi hơi hình trụ, tất cả được đốt bằng [than](/wiki/Than_%C4%91%C3%A1). Hệ thống động lực của *Hessen* dự định cung cấp một công suất 16.000 ihp (12.000 kW), cho phép nó đạt được tốc độ tối đa 18 hải lý một giờ (33 km/h). [[1]](#cite_note-G18-3)
Dàn vũ khí của
*Hessen* bao gồm dàn pháo chính có bốn khẩu pháo [28 cm (11 in) SK L/40](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_ph%C3%A1o_28_cm_SK_L/40&action=edit&redlink=1) bắn nhanh đặt trên hai tháp pháo nòng đôi, một phía trước và một phía sau [Ghi chú 3] [cấu trúc thượng tầng](/w/index.php?title=C%E1%BA%A5u_tr%C3%BAc_th%C6%B0%E1%BB%A3ng_t%E1%BA%A7ng&action=edit&redlink=1). Dàn pháo hạng hai của nó bao gồm mười bốn khẩu pháo [[3]](#cite_note-H68-6) [17 cm (6,7 in) SK L/40](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_ph%C3%A1o_17_cm_SK_L/40&action=edit&redlink=1)và mười tám khẩu pháo 8,8 cm (3,5 in) SK L/35 bắn nhanh. Chúng được bổ sung bởi sáu ống phóng [ngư lôi](/wiki/Ng%C6%B0_l%C3%B4i)45 cm (18 in), tất cả được bố trí ngầm dưới lườn tàu. [[2]](#cite_note-G20-4)
## Lịch sử hoạt động[
[sửa](/w/index.php?title=SMS_Hessen&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=SMS_Hessen&action=edit§ion=2)]
### Hải quân Đế quốc Đức[
[sửa](/w/index.php?title=SMS_Hessen&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=SMS_Hessen&action=edit§ion=3)]
Vào
[tháng 7](/wiki/Th%C3%A1ng_b%E1%BA%A3y) năm [1908](/wiki/1908), *Hessen* tham gia chuyến đi huấn luyện mùa Hè hàng năm vốn đi đến [Đại Tây Dương](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2y_D%C6%B0%C6%A1ng) vào năm đó. Trong chuyến đi, con tàu dừng lại tại [Tenerife](/wiki/Tenerife) cùng với các thiết giáp hạm [ và Deutschland](/wiki/SMS_Deutschland_(1904)) [.](/wiki/SMS_Pommern) *Pommern* Trong khi thực tập hạm đội vào ngày [[4]](#cite_note-7) [23 tháng 8](/wiki/23_th%C3%A1ng_8)năm [1911](/wiki/1911), *Hessen*vô tình húc phải và làm đắm chiếc tàu buôn hơi nước [Đan Mạch](/wiki/%C4%90an_M%E1%BA%A1ch) *Askesund*. Thủy thủ đoàn của chiếc tàu buôn được cứu vớt và không có thương vong nào được báo cáo. Đến [[5]](#cite_note-8) [tháng 10](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di), con tàu bị hư hại nặng do bị chiếc tàu buôn hơi nước Đan Mạch *Argo*va phải. Vào [[6]](#cite_note-9) [tháng 7](/wiki/Th%C3%A1ng_b%E1%BA%A3y)năm [1913](/wiki/1913), *Hessen*va chạm với [tàu phóng lôi](/wiki/T%C3%A0u_ph%C3%B3ng_l%C3%B4i) [; chiếc tàu phóng lôi bị hư hại đáng kể nhưng không bị chìm, và có ba thành viên thủy thủ đoàn thiệt mạng.](/w/index.php?title=SMS_G110&action=edit&redlink=1) *G110* [[7]](#cite_note-10)
Khi
[Chiến tranh Thế giới thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai) nổ ra vào [tháng 8](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C3%A1m) năm [1914](/wiki/1914), con tàu được phân về Hải đội Chiến trận 4 cùng với bốn con tàu chị em, và chủ yếu phục vụ tại khu vực [biển Baltic](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Baltic). [[3]](#cite_note-H68-6) *Hessen* thực hiện các nhiệm vụ của hạm đội trong hai năm đầu của chiến tranh. [[2]](#cite_note-G20-4) *Hessen* đã có mặt trong thành phần hỗ trợ từ xa cho các tàu chiến-tuần dương [bắn phá Scarborough, Hartlepool và Whitby](/w/index.php?title=B%E1%BA%AFn_ph%C3%A1_Scarborough,_Hartlepool_v%C3%A0_Whitby&action=edit&redlink=1) vào ngày [15](/wiki/15_th%C3%A1ng_12)- [16 tháng 12](/wiki/16_th%C3%A1ng_12) năm [1914](/wiki/1914). Trong quá trình chiến dịch, Hạm đội Đức với 12 [8] [thiết giáp hạm dreadnought](/wiki/Dreadnought)và 8 [thiết giáp hạm tiền-dreadnought](/wiki/Thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m_ti%E1%BB%81n-dreadnought)đã tiếp cận trong khoảng cách 10 nmi (19 km; 12 mi) với một hải đội biệt lập gồm sáu thiết giáp hạm Anh. Tuy nhiên, các cuộc đụng độ lẻ tẻ giữa các [tàu khu trục](/wiki/T%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c)hộ tống đối địch đã khiến vị tư lệnh Đức, [Đô đốc](/wiki/%C4%90%C3%B4_%C4%91%E1%BB%91c) [Friedrich von Ingenohl](/w/index.php?title=Friedrich_von_Ingenohl&action=edit&redlink=1), tin rằng ông đang phải đối đầu với toàn bộ [Hạm đội Grand Anh Quốc](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1m_%C4%91%E1%BB%99i_Grand_Anh_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1), nên ông đã tách ra khỏi trận chiến và quay trở về cảng nhà. [[9]](#cite_note-12)
Một cuộc bắn phá bờ biển Anh Quốc khác tiếp nối vào ngày
[24](/wiki/24_th%C3%A1ng_4)- [25 tháng 4](/wiki/25_th%C3%A1ng_4), lần này các tàu chiến-tuần dương [bắn phá Yarmouth và Lowestoft](/w/index.php?title=B%E1%BA%AFn_ph%C3%A1_Yarmouth_v%C3%A0_Lowestoft&action=edit&redlink=1). Trên đường đi, tàu chiến-tuần dương [10] [bị hư hại bởi một quả](/wiki/SMS_Seydlitz) *Seydlitz* [thủy lôi](/wiki/Th%E1%BB%A7y_l%C3%B4i)của Anh và bị buộc phải quay trở về cảng sớm. Do tầm nhìn kém, chiến dịch nhanh chóng bị hủy bỏ trước khi hạm đội Anh có thể can thiệp và gây thêm tổn thất. [[11]](#cite_note-14)
#### Trận Jutland[
[sửa](/w/index.php?title=SMS_Hessen&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=SMS_Hessen&action=edit§ion=4)] *Hessen* đã tham gia [trận Jutland](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Jutland) vào ngày [31 tháng 5](/wiki/31_th%C3%A1ng_5)- [1 tháng 6](/wiki/1_th%C3%A1ng_6) năm [1916](/wiki/1916). Nó cùng với năm chiếc thiết giáp hạm [lớp Deutschland](/wiki/Deutschland_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)) hình thành nên Hải đội Chiến trận 2 dưới quyền chỉ huy của [Chuẩn đô đốc](/wiki/Chu%E1%BA%A9n_%C4%90%C3%B4_%C4%91%E1%BB%91c) [Franz Mauve](/w/index.php?title=Franz_Mauve&action=edit&redlink=1). Trong quá trình trận chiến, *Hessen*cùng những chiếc lớp *Deutschland*đã thực hiện ngăn chặn hiệu quả bảo vệ cho việc rút lui của các tàu chiến-tuần dương Đức. Các tàu chiến-tuần dương Anh dưới quyền [Phó đô đốc](/wiki/Ph%C3%B3_%C4%90%C3%B4_%C4%91%E1%BB%91c) [David Beatty](/w/index.php?title=David_Beatty,_B%C3%A1_t%C6%B0%E1%BB%9Bc_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t_Beatty&action=edit&redlink=1)đã tấn công các con tàu Đức trong bóng đêm, và khi chúng quay mũi về phía Tây né tránh đòn tấn công, Mauve tiếp tục di chuyển về phía Nam, đặt các con tàu của mình xen giữa các tàu chiến-tuần dương của Anh và Đức Các con tàu Anh chuyển sự chú ý sang những chiếc tiền-dreadnought, vốn đã quay mũi sang phía Tây Nam nhằm hướng toàn bộ dàn pháo chính vào các con tàu Anh. Tuy nhiên, trong bóng đêm tối đen, chỉ có thể thấy ánh chớp đầu nòng từ các tàu chiến Anh; do đó [[12]](#cite_note-15) *Hessen*và những chiếc còn lại của Hải đội 2 đã không nổ súng. [[13]](#cite_note-16) [[Ghi chú 4]](#cite_note-17)
Lúc khoảng 03 giờ 00 ngày
[1 tháng 6](/wiki/1_th%C3%A1ng_6), một nhóm [tàu khu trục](/wiki/T%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c) Anh tung ra một đợt tấn công bằng [ngư lôi](/wiki/Ng%C6%B0_l%C3%B4i) nhắm vào hàng chiế trận Đức. Lúc 03 giờ 07 phút, *Hessen* chật vật né tránh được một quả ngư lôi, nhưng [, con tàu ngay phía trước Pommern](/wiki/SMS_Pommern) *Hessen*, không may mắn như vậy. Lúc 03 giờ 10 phút, *Pommern*bị đánh trúng ít nhất một quả ngư lôi, được tin là đã làm kích nổ một trong những hầm đạn 17 cm (6,7 in), làm phá hủy con tàu; *Hessen*không bị hư hại. Bên trên [[14]](#cite_note-18) *Hessen*, người ta cho rằng thủy lôi phóng từ tàu ngầm đã tiêu diệt *Pommern*, nên lúc 03 giờ 12 phút, nó bắn dàn pháo chính vào chiếc tàu ngầm tưởng tượng. [[15]](#cite_note-19) *Hessen*cùng nhiều thiết giáp hạm khác đối đầu với những chiếc tàu ngầm tưởng tượng lúc 05 giờ 06 phút và một lần nữa lúc 05 giờ 13 phút; trong lần sau này hải pháo của *Hessen*và [đã suýt bắn trúng các](/wiki/SMS_Hannover) *Hannover* [tàu tuần dương hạng nhẹ](/wiki/T%C3%A0u_tu%E1%BA%A7n_d%C6%B0%C6%A1ng_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%B9) [và](/w/index.php?title=SMS_Stettin&action=edit&redlink=1) *Stettin* [khiến Đô đốc Scheer phải ra lệnh cho chúng ngừng bắn.](/w/index.php?title=SMS_M%C3%BCnchen&action=edit&redlink=1) *München* Đến 06 giờ 55 phút, [[16]](#cite_note-20) *Hessen*và [nhầm tưởng một phao đánh dấu mìn do thiết giáp hạm](/wiki/SMS_Schlesien) *Schlesien* [thả là](/wiki/SMS_Kaiser_(1911)) *Kaiser* [tiềm vọng kính](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81m_v%E1%BB%8Dng_k%C3%ADnh&action=edit&redlink=1)của một tàu ngầm và lại tấn công nó. Trong suốt quá trình trận chiến, [[17]](#cite_note-21) *Hessen*đã bắn tổng cộng năm quả đạn pháo 28 cm, 34 quả đạn pháo 17 cm và 24 quả đạn pháo 8,8 cm. [[18]](#cite_note-22) [[19]](#cite_note-23)
Vào năm
[1917](/wiki/1917), *Hessen* được cho rút khỏi hoạt động thường trực, giải giáp và sử dụng như một tàu kho chứa tại [Brunsbüttel](/wiki/Brunsb%C3%BCttel). Trong khi ở lại Brunsbüttel, *Hessen* bị gán cho biệt danh "SMS Kleinste Fahrt" (SMS "Hành trình ngắn nhất") do câu cảnh báo được sơn bên hông lườn tàu. Các khẩu pháo 28 cm của nó được tháo dỡ để sử dụng như những khẩu pháo đường sắt và được bố trí tại mặt trận phía Tây. [2] Tập đoàn quân Australia đã chiếm được một khẩu như vậy vào ngày [[20]](#cite_note-24) [8 tháng 8](/wiki/8_th%C3%A1ng_8)năm [1918](/wiki/1918); nó đang được bảo tồn tại [[21]](#cite_note-25) [Bảo tàng Chiến tranh Australia](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_Chi%E1%BA%BFn_tranh_Australia&action=edit&redlink=1)ở [Canberra, Australia](/w/index.php?title=Canberra,_Australia&action=edit&redlink=1). [[22]](#cite_note-26)
### Hải quân Cộng hòa và Hải quân Đế chế Đức[
[sửa](/w/index.php?title=SMS_Hessen&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=SMS_Hessen&action=edit§ion=5)] *Hessen* là một trong số tám thiết giáp hạm tiền-dreadnought cũ, gồm những chiếc trong lớp của nó và các chiếc [ và Schleswig-Holstein](/wiki/SMS_Schleswig-Holstein) [thuộc lớp](/wiki/SMS_Schlesien) *Schlesien* *Deutschland*, mà Đức được phép giữ lại theo những điều khoản của [Hiệp ước Versailles](/wiki/H%C3%B2a_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Versailles). Sau khi được tái trang bị và tái vũ trang, [[23]](#cite_note-27) *Hessen*quay trở lại phục vụ cùng [Hải quân Cộng hòa Đức](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1)vào năm [1925](/wiki/1925). Trong tổng số tám chiếc, [[2]](#cite_note-G20-4) *Hessen*là một trong số ba chiếc còn phục vụ khi [Đảng Quốc xã](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_C%C3%B4ng_nh%C3%A2n_%C4%90%E1%BB%A9c_Qu%E1%BB%91c_gia_X%C3%A3_h%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a)của [Adolf Hitler](/wiki/Adolf_Hitler)lên nắm quyền vào năm [1933](/wiki/1933). Đức Quốc xã bắt đầu một chương trình tái vũ trang hải quân; bao gồm chiếc thiết giáp hạm [,](/wiki/Gneisenau_(thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m_%C4%90%E1%BB%A9c)) *Gneisenau* được đặt hàng như là chiếc thay thế cho [[24]](#cite_note-28) *Hessen*vào năm [1934](/wiki/1934). [[25]](#cite_note-29)
Vào ngày
[12 tháng 11](/wiki/12_th%C3%A1ng_11) năm [1934](/wiki/1934), *Hessen* được rút khỏi hoạt động thường trực để đưa về lực lượng dự bị. Đến ngày [31 tháng 3](/wiki/31_th%C3%A1ng_3) năm [1935](/wiki/1935), nó được cho rút khỏi [Đăng bạ Hải quân](/w/index.php?title=%C4%90%C4%83ng_b%E1%BA%A1_H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1) và được cải biến thành một [tàu mục tiêu](/w/index.php?title=T%C3%A0u_m%E1%BB%A5c_ti%C3%AAu&action=edit&redlink=1). Vũ khí được tháo dỡ, lườn tàu được kéo dài và được trang bị hệ thống động lực mới. Lườn tàu kéo dài cho phép đặt thêm hai [ngăn kín nước](/w/index.php?title=Ng%C4%83n_k%C3%ADn_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1), nâng tổng số lên 15 so với 13 ngăn ban đầu. Cấu trúc thượng tầng của con tàu được cắt bỏ hầu như toàn bộ; *Hessen* chỉ giữ lại một ống khói, một cột ăn-ten phía trước và hai bệ tháp pháo bọc thép của dàn pháo chính. Con tàu có một thủy thủ đoàn chỉ gồm 80 người, nhưng có thể được điều khiển từ xa bằng [vô tuyến](/w/index.php?title=V%C3%B4_tuy%E1%BA%BFn&action=edit&redlink=1) khi được sử dụng như một mục tiêu. [[2]](#cite_note-G20-4) *Hessen* được cho nhập biên chế trở lại vào ngày [1 tháng 4](/wiki/1_th%C3%A1ng_4) năm [1937](/wiki/1937) và phục vụ cho [Hải quân Đế chế Đức](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_%C4%90%E1%BA%BF_ch%E1%BA%BF_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) trong suốt [Chiến tranh Thế giới thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai). Ngày [2] [31 tháng 3](/wiki/31_th%C3%A1ng_3)năm [1940](/wiki/1940), *Hessen*đã hoạt động như một [tàu phá băng](/wiki/T%C3%A0u_ph%C3%A1_b%C4%83ng)cho các [tàu tuần dương phụ trợ](/w/index.php?title=T%C3%A0u_tu%E1%BA%A7n_d%C6%B0%C6%A1ng_ph%E1%BB%A5_tr%E1%BB%A3&action=edit&redlink=1) [,](/w/index.php?title=Atlantis_(t%C3%A0u_tu%E1%BA%A7n_d%C6%B0%C6%A1ng_ph%E1%BB%A5_tr%E1%BB%A3_%C4%90%E1%BB%A9c)&action=edit&redlink=1) *Atlantis* [và](/w/index.php?title=Widder_(t%C3%A0u_tu%E1%BA%A7n_d%C6%B0%C6%A1ng_ph%E1%BB%A5_tr%E1%BB%A3_%C4%90%E1%BB%A9c)&action=edit&redlink=1) *Widder* [trong chuyến đi từ](/w/index.php?title=Orion_(t%C3%A0u_tu%E1%BA%A7n_d%C6%B0%C6%A1ng_ph%E1%BB%A5_tr%E1%BB%A3_%C4%90%E1%BB%A9c)&action=edit&redlink=1) *Orion* [Kiel](/wiki/Kiel)đến Bắc Hải. Con tàu bị [[26]](#cite_note-30) [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4)chiếm vào năm [1946](/wiki/1946)sau khi chiến tranh kết thúc, được đổi tên thành *Tsel*và tiếp tục hoạt động như một tàu mục tiêu cho đến khi bị tháo dỡ vào năm [1960](/wiki/1960). [[2]](#cite_note-G20-4)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=SMS_Hessen&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=SMS_Hessen&action=edit§ion=6)]
### Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=SMS_Hessen&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=SMS_Hessen&action=edit§ion=7)] **"SMS" là từ viết tắt trong** [^](#cite_ref-1) [tiếng Đức](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%C4%90%E1%BB%A9c)của " *", có nghĩa "tàu của đức vua", tương đương với HMS trong* [Seiner Majestät Schiff](/w/index.php?title=Seiner_Majest%C3%A4t_Schiff&action=edit&redlink=1) [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh). **Mọi tàu chiến Đức được đặt hàng dưới cái tên tạm thời: những bổ sung mới cho hạm đội được đặt một ký tự, trong khi những chiếc dự định để thay thế một tàu chiến cũ được đặt tên "** [^](#cite_ref-2) [Ersatz](/w/index.php?title=Ersatz&action=edit&redlink=1)(tên tàu được thay thế)"; khi hoàn tất, nó sẽ được đặt cái tên dự định dành cho nó. **Trong thuật ngữ pháo của Hải quân Đế quốc Đức, "SK" (Schnelladekanone) cho biết là kiểu pháo nạp nhanh, trong khi L/40 cho biết chiều dài của nòng pháo. Trong trường hợp này, pháo L/40 có ý nghĩa 40 caliber, tức là nòng pháo có chiều dài gấp 40 lần so với đường kính trong. Xem: Grießmer, trang 177.** [^](#cite_ref-5) **Lịch sử chính thức của Hải quân Đức cho rằng Hải đội Chiến trận 2 đã bắn tổng cộng 23 quả đạn pháo 28 cm vào giai đoạn này của trận chiến; nhưng theo sử gia hải quân John Campbell, nhật ký của từng con tàu không ghi nhận việc bắn pháo vào lúc này. Thay vào đó, 23 quả đạn pháo được bắn vào các tàu ngầm tưởng tượng nhiều giờ sau đó. Xem: Campbell, trang 255** [^](#cite_ref-17)
### Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=SMS_Hessen&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=SMS_Hessen&action=edit§ion=8)]
- ^
**a** **ă** [Gröner 1990](#CITEREFGr.C3.B6ner1990), tr. 18
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** **d** **đ** **e** [Gröner 1990](#CITEREFGr.C3.B6ner1990), tr. 20
- ^
**a** **ă** [Hore 2006](#CITEREFHore2006), tr. 68 [^](#cite_ref-7) *Germany*(1908), trang 36 **[** [^](#cite_ref-8) [New York Times](http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?_r=1&res=9E06EFDB1531E233A25755C2A96E9C946096D6CF)“SMS Hessen”] (PDF). *New York Times*. Ngày 26 tháng 8 năm 1911. tr. 1. Truy cập ngày 17 tháng 2 năm 2009. **United States Naval Institute, trang 757** [^](#cite_ref-9) [^](#cite_ref-10) *Germany*(1913) trang 43 [^](#cite_ref-S15_11-0) [Staff 2010](#CITEREFStaff2010), tr. 15 [^](#cite_ref-12) [Tarrant 1995](#CITEREFTarrant1995), tr. 31-33 [^](#cite_ref-S11_13-0) [Staff 2010](#CITEREFStaff2010), tr. 11 [^](#cite_ref-14) [Tarrant 1995](#CITEREFTarrant1995), tr. 52-54 [^](#cite_ref-15) [Tarrant 1995](#CITEREFTarrant1995), tr. 195 [^](#cite_ref-16) [Campbell 1998](#CITEREFCampbell1998), tr. 255 [^](#cite_ref-18) [Tarrant 1995](#CITEREFTarrant1995), tr. 243 [^](#cite_ref-19) [Campbell 1998](#CITEREFCampbell1998), tr. 300 [^](#cite_ref-20) [Campbell 1998](#CITEREFCampbell1998), tr. 314 [^](#cite_ref-21) [Campbell 1998](#CITEREFCampbell1998), tr. 315 [^](#cite_ref-22) [Campbell 1998](#CITEREFCampbell1998), tr. 348 [^](#cite_ref-23) [Campbell 1998](#CITEREFCampbell1998), tr. 359 [^](#cite_ref-24) [François 2006](#CITEREFFran.C3.A7ois2006), tr. 30-31 [^](#cite_ref-25) [François 2006](#CITEREFFran.C3.A7ois2006), tr. 30 [^](#cite_ref-26) [Williams 1999](#CITEREFWilliams1999), tr. 231 [^](#cite_ref-27) [Williamson 2003](#CITEREFWilliamson2003), tr. 3-4 [^](#cite_ref-28) [Williamson 2003](#CITEREFWilliamson2003), tr. 4 [^](#cite_ref-29) [Gröner 1990](#CITEREFGr.C3.B6ner1990), tr. 31 [^](#cite_ref-30) [Duffy 2005](#CITEREFDuffy2005), tr. 8
### Thư mục[
[sửa](/w/index.php?title=SMS_Hessen&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=SMS_Hessen&action=edit§ion=9)]
- Campbell, John (1998).
*Jutland: An Analysis of the Fighting*. [London](/wiki/Lu%C3%A2n_%C4%90%C3%B4n): Conway Maritime Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [1-55821-759-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-55821-759-2).
- Duffy, James P. (2005).
*Hitler's Secret Pirate Fleet: The Deadliest Ships of World War II*. Lincoln, Nebraska: University of Nebraska Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [9780803266520](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780803266520).
- François, Guy (2006).
*Eisenbahnartillerie: Histoire de l'artillerie lourd sur voie ferrée allemande des origines à 1945*. Paris: Editions Histoire et Fortifications. [ISBN](/wiki/ISBN) [9782915767087](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9782915767087).
- Grießmer, Axel (1999).
*Die Linienschiffe der Kaiserlichen Marine*. [Bonn](/wiki/Bonn): Bernard & Graefe Verlag. [ISBN](/wiki/ISBN) [3763759859](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/3763759859).
- Gröner, Erich (1990).
*German Warships: 1815-1945*. Annapolis: Naval Institute Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-87021-790-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-87021-790-9).
- Hore, Peter (2006).
*The Ironclads*. London: Southwater. [ISBN](/wiki/ISBN) [1844762998](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1844762998).
- Staff, Gary (2010).
*German Battleships: 1914–1918 (1)*. Oxford: Osprey Books. [ISBN](/wiki/ISBN) [9781846034671](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781846034671).
- Tarrant, V. E. (1995).
*Jutland: The German Perspective*. London: Cassell Military Paperbacks. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-304-35848-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-304-35848-7).
- Williams, John Frank (1999).
*ANZACS, The Media and the Great War*. Sydney, Australia: UNSW Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0868405698](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0868405698).
- Williamson, Gordon (2003).
*German Battleships 1939-45*. Oxford: Osprey Publishing. [ISBN](/wiki/ISBN) [9781841764986](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781841764986).
- “Naval Institute Proceedings”
**38**. Annapolis: United States Naval Institute. 1912.
- “Germany”.
*Brassey's Naval Annual*(Portsmouth: J. Griffin & Co.): 40–45. 1913.
- “Germany”.
*The Navy*(Washington D.C.: Navy Publishing Co.): 35–36. 1908.
|
|

X-Cache: cp1052 miss, cp1068 miss


markdown:
# Samonac
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [45°04′29″B 0°34′06″T / 45.0747222222°B 0.568333333333°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Samonac¶ms=45.0747222222_N_-0.568333333333_E_region:FR-33_type:city(397))
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Aquitaine](/wiki/Aquitaine) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Gironde](/wiki/Gironde) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Quận Blaye](/wiki/Blaye_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Tổng Bourg](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_Bourg&action=edit&redlink=1) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2001–2008)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 87 m/285 ft)
1 2(1,5 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 2 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(260 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [33500](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=33500-COM)/ [33710](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p) 1Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 [acre](/wiki/Acre)) cũng như các cửa sông. 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần. **Samonac** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) thuộc [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Gironde](/wiki/Gironde) trong [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Aquitaine](/wiki/Aquitaine) tây nam nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p). Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 87 [mét](/wiki/M%C3%A9t) trên [mực nước biển](/wiki/M%E1%BB%B1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_bi%E1%BB%83n).

X-Cache: cp1055 miss, cp1068 miss


markdown:
# Santo André, São Paulo
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Santo André|
|
|
|
|![]()
**Cờ hiệu** ![ Huy hiệu của Santo André](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Bras%C3%A3o_Santo_Andr%C3%A9.gif/100px-Bras%C3%A3o_Santo_Andr%C3%A9.gif)
![ Huy hiệu của Santo André](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Bras%C3%A3o_Santo_Andr%C3%A9.gif/100px-Bras%C3%A3o_Santo_Andr%C3%A9.gif)
**Huy hiệu** [Khẩu hiệu](/wiki/Kh%E1%BA%A9u_hi%E1%BB%87u): Paulistarum Terra Mater ( [Latin](/wiki/Latinh): Đất mẹ của người Paulistia) ![ Vị trí của Santo André](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/08/SaoPaulo_Municip_SantoAndre.svg/250px-SaoPaulo_Municip_SantoAndre.svg.png)
![ Vị trí của Santo André](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/08/SaoPaulo_Municip_SantoAndre.svg/250px-SaoPaulo_Municip_SantoAndre.svg.png)
[23°39′26″N 46°32′0″T / 23.65722°N 46.53333°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Santo_Andr%C3%A9%2C_S%C3%A3o_Paulo¶ms=23_39_26_S_46_32_00_W_type:city(659294)_region:) [Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) ![ Brasil](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/Flag_of_Brazil.svg/22px-Flag_of_Brazil.svg.png)
![ Brasil](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/Flag_of_Brazil.svg/22px-Flag_of_Brazil.svg.png)
[Brasil](/wiki/Brasil) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Brasil) [Đông Nam](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%90%C3%B4ng_Nam,_Brasil&action=edit&redlink=1) [Bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_Brasil) [São Paulo](/wiki/S%C3%A3o_Paulo_(bang)) [Thị trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng) [PT](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3ng_Lao_%C4%91%E1%BB%99ng_(Brasil)&action=edit&redlink=1)) 2(68 mi 2) [Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(975,750/mi 2) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [UTC-3](/wiki/UTC-3)( [UTC-3](/wiki/UTC-3)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [UTC-2](/wiki/UTC-2)( [UTC-2](/wiki/UTC-2)) [Thành phố kết nghĩa](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_k%E1%BA%BFt_ngh%C4%A9a) [Sesto San Giovanni](/wiki/Sesto_San_Giovanni) [23°39′26″N 46°32′0″T / 23.65722°N 46.53333°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Santo_Andr%C3%A9%2C_S%C3%A3o_Paulo¶ms=23_39_26_S_46_32_00_W_scale:30000)
Đối với các định nghĩa khác, xem
[Santo André](/wiki/Santo_Andr%C3%A9). **Santo André** là một đô thị tại bang [São Paulo](/wiki/S%C3%A3o_Paulo_(bang)), [Brasil](/wiki/Brasil). Đô thị này có diện tích 174,840 [km²](/wiki/Km%C2%B2), dân số năm 2007 là 667.891 người, mật độ dân số 3.850,6 người/km². Đây là một đô thị thành phần của [vùng đô thị São Paulo](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B_S%C3%A3o_Paulo). Đô thị này cách thủ phủ bang [São Paulo](/wiki/S%C3%A3o_Paulo) 18 km, nằm ở độ cao 760 m. Khí hậu ở đây bán nhiệt đới. Theo thống kê năm 2000, đô thị này có [chỉ số phát triển con người](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di), tỷ lệ biết đọc biết viết là 97,55%.
## Mục lục
## Các đô thị giáp ranh[
[sửa](/w/index.php?title=Santo_Andr%C3%A9,_S%C3%A3o_Paulo&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Santo_Andr%C3%A9,_S%C3%A3o_Paulo&action=edit§ion=1)]
Đô thị này giáp các đô thị sau:
|
|Northwest: |
|Bắc: |
|Đông Bắc:
|
|Tây: São Caetano do Sul |
|Santo André |
|Đông:
|
|Tây Nam: |
|Nam: |
|Đông Nam:
## Các quận[
[sửa](/w/index.php?title=Santo_Andr%C3%A9,_S%C3%A3o_Paulo&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Santo_Andr%C3%A9,_S%C3%A3o_Paulo&action=edit§ion=2)] [Distrito Sede - Santo André](/w/index.php?title=Sede&action=edit&redlink=1) [Paranapiacaba](/wiki/Paranapiacaba) [Distrito de Utinga - Santo André](/wiki/Utinga) [Distrito de Capuava - Santo André](/w/index.php?title=Capuava&action=edit&redlink=1)
## Thành phố kết nghĩa[
[sửa](/w/index.php?title=Santo_Andr%C3%A9,_S%C3%A3o_Paulo&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Santo_Andr%C3%A9,_S%C3%A3o_Paulo&action=edit§ion=3)]
Santo André kết nghĩa với các đô thị sau:
[Battle Creek](/w/index.php?title=Battle_Creek&action=edit&redlink=1), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Thừa Đức](/wiki/Th%E1%BB%ABa_%C4%90%E1%BB%A9c), [Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa) [Pilsen](/wiki/Pilsen), [Cộng hòa Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c) [Sesto San Giovanni](/wiki/Sesto_San_Giovanni), [Italia](/wiki/%C3%9D) [Takasaki](/wiki/Takasaki,_Gunma), [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)
## Nhân vật nổi tiếng quê Santo André[
[sửa](/w/index.php?title=Santo_Andr%C3%A9,_S%C3%A3o_Paulo&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Santo_Andr%C3%A9,_S%C3%A3o_Paulo&action=edit§ion=4)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Santo_Andr%C3%A9,_S%C3%A3o_Paulo&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Santo_Andr%C3%A9,_S%C3%A3o_Paulo&action=edit§ion=5)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Santo_Andr%C3%A9,_S%C3%A3o_Paulo&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Santo_Andr%C3%A9,_S%C3%A3o_Paulo&action=edit§ion=6)] **(tiếng Bồ Đào Nha)** [Santo André City Hall](http://www.santoandre.sp.gov.br/) [Imoveis para compra e venda em Santo André](http://www.marciopereira.com.br/)
|
|
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|