markdown:
![ ](https://webtruyen.com/public/images/volamnguba2Mk75wRfQS.jpg)
Tác phẩm : Võ Lâm Ngũ Bá
Tác giả : Giả Kim Dung
Người đọc : Tám Hà
Thiên hạ ngũ tuyệt, Càn khôn ngũ tuyệt hay Võ lâm ngũ bá là những tên gọi khác nhau để chỉ cùng một nhóm năm người được coi như võ công cao nhất trong Xạ Điêu Tam Bộ Khúc của Kim Dung. Năm người sẽ đại diện cho năm phương hướng đông, tây, nam, bắc và trung tâm. Nhóm này được bầu ra thông qua một cuộc Hoa Sơn luận kiếm.
Hoa Sơn luận kiếm là một sự kiện đặc biệt trong võ lâm đương thời. Trong đó những cao thủ có tiếng tăm nhất sẽ được mời đến núi Hoa Sơn, thi thố võ nghệ. Năm người mạnh nhất sẽ được gọi là Võ lâm ngũ bá.
Cuộc luận kiếm lần thứ nhất diễn ra trước khi câu truyện Anh hùng xạ điêu bắt đầu, tức là vào thời điểm cuối của câu chuyện Võ Lâm Ngũ Bá. Vào thời điểm này, trên giang hồ đang tranh giành quyết liệt bí kíp võ học Cửu Âm chân kinh. Vô số cao thủ, bang phái bị cuốn vào vòng tranh đoạt, gây ra rất nhiều tổn thất. Những cao thủ võ công bậc nhất quyết định tụ họp trên đỉnh Hoa Sơn để định ra ai là người mạnh nhất. Người đó sẽ được giữ Cửu Âm chân kinh vì theo lí luận của họ, chẳng kẻ nào dám đến cướp bí kíp võ học trong tay người mạnh nhất võ lâm.
Sau nhiều người thi thố võ công, cuối cùng Võ lâm ngũ bá cũng được bầu ra gồm năm người
Đông Tà Hoàng Dược Sư hay còn gọi là Hoàng Lão Tà: Đảo chủ đảo Đào Hoa, tính tình quái dị, thường hành sự theo ý mình, coi thường thiên hạ. Ông có 6 đệ tử tài năng, nổi tiếng với tuyệt kỹ Đạn chỉ thần công, Lạc Anh thần kiếm chưởng, Ngọc Tiêu kiếm pháp và Tảo Diệp Thoái Pháp.
Tây Độc Âu Dương Phong còn được mọi người gọi là Lão Độc Vật: Chủ nhân núi Bạch Đà ở Tây Vực, độc ác, xấu xa, tham lam, xảo quyệt. Y nổi danh với tuyệt kỹ Hàm mô công, Linh xà quyền và khả năng pha chế ra những loại độc dược chết người, không ai giải nổi.
Nam Đế Đoàn Trí Hưng còn được gọi là Đoàn Hoàng Gia: Hoàng đế nước Đại Lý ở phương Nam. Gia tộc của ông nhiều đời luyện võ. Ông nổi tiếng với tuyệt kỹ gia truyền Tiên Thiên Công , và sau này là Nhất dương chỉ có thể đả thông kỳ kinh bát mạch do Vương Trùng Dương chỉ dạy. Về sau khi đi tu mang pháp hiệu là Nhất Đăng Đại Sư.
Bắc Cái Hồng Thất Công còn được người đời gọi là Lão Ăn Mày: Bang chủ thứ mười tám của Cái Bang, tham ăn tham rượu nhưng hào hiệp, trượng nghĩa. Võ công của ông rất cao. Hồng Thất Công thường sử dụng Giáng Long thập bát chưởng và Đả cẩu bổng pháp.
Trung Thần Thông Vương Trùng Dương: Chưởng môn tổ sư Toàn Chân giáo, vốn là một lãnh tụ chống Kim, sau thất bại quay về núi Chung Nam lập ra môn phái. Ông có bảy đệ tử rất giỏi giang nổi tiếng với Thiên cang bắc đẩu trận được giang hồ ca tụng gọi là Toàn Chân thất tử. Môn võ công đắc ý của ông là Nhất Dương Chỉ có thể giúp mọi người đả thông kỳ kinh bát mạch.
Vương Trùng Dương được coi là người mạnh nhất, nên ông được giữ Cửu Âm chân kinh.
Mời đọc truyện online
Mời nghe audio , theo playlist
Mời nghe audio theo YouTube
Mời xem bộ phim này
Hoa Sơn luận kiếm là một sự kiện đặc biệt trong võ lâm đương thời. Trong đó những cao thủ có tiếng tăm nhất sẽ được mời đến núi Hoa Sơn, thi thố võ nghệ. Năm người mạnh nhất sẽ được gọi là Võ lâm ngũ bá.
Cuộc luận kiếm lần thứ nhất diễn ra trước khi câu truyện Anh hùng xạ điêu bắt đầu, tức là vào thời điểm cuối của câu chuyện Võ Lâm Ngũ Bá. Vào thời điểm này, trên giang hồ đang tranh giành quyết liệt bí kíp võ học Cửu Âm chân kinh. Vô số cao thủ, bang phái bị cuốn vào vòng tranh đoạt, gây ra rất nhiều tổn thất. Những cao thủ võ công bậc nhất quyết định tụ họp trên đỉnh Hoa Sơn để định ra ai là người mạnh nhất. Người đó sẽ được giữ Cửu Âm chân kinh vì theo lí luận của họ, chẳng kẻ nào dám đến cướp bí kíp võ học trong tay người mạnh nhất võ lâm.
Sau nhiều người thi thố võ công, cuối cùng Võ lâm ngũ bá cũng được bầu ra gồm năm người
Đông Tà Hoàng Dược Sư hay còn gọi là Hoàng Lão Tà: Đảo chủ đảo Đào Hoa, tính tình quái dị, thường hành sự theo ý mình, coi thường thiên hạ. Ông có 6 đệ tử tài năng, nổi tiếng với tuyệt kỹ Đạn chỉ thần công, Lạc Anh thần kiếm chưởng, Ngọc Tiêu kiếm pháp và Tảo Diệp Thoái Pháp.
Tây Độc Âu Dương Phong còn được mọi người gọi là Lão Độc Vật: Chủ nhân núi Bạch Đà ở Tây Vực, độc ác, xấu xa, tham lam, xảo quyệt. Y nổi danh với tuyệt kỹ Hàm mô công, Linh xà quyền và khả năng pha chế ra những loại độc dược chết người, không ai giải nổi.
Nam Đế Đoàn Trí Hưng còn được gọi là Đoàn Hoàng Gia: Hoàng đế nước Đại Lý ở phương Nam. Gia tộc của ông nhiều đời luyện võ. Ông nổi tiếng với tuyệt kỹ gia truyền Tiên Thiên Công , và sau này là Nhất dương chỉ có thể đả thông kỳ kinh bát mạch do Vương Trùng Dương chỉ dạy. Về sau khi đi tu mang pháp hiệu là Nhất Đăng Đại Sư.
Bắc Cái Hồng Thất Công còn được người đời gọi là Lão Ăn Mày: Bang chủ thứ mười tám của Cái Bang, tham ăn tham rượu nhưng hào hiệp, trượng nghĩa. Võ công của ông rất cao. Hồng Thất Công thường sử dụng Giáng Long thập bát chưởng và Đả cẩu bổng pháp.
Trung Thần Thông Vương Trùng Dương: Chưởng môn tổ sư Toàn Chân giáo, vốn là một lãnh tụ chống Kim, sau thất bại quay về núi Chung Nam lập ra môn phái. Ông có bảy đệ tử rất giỏi giang nổi tiếng với Thiên cang bắc đẩu trận được giang hồ ca tụng gọi là Toàn Chân thất tử. Môn võ công đắc ý của ông là Nhất Dương Chỉ có thể giúp mọi người đả thông kỳ kinh bát mạch.
Vương Trùng Dương được coi là người mạnh nhất, nên ông được giữ Cửu Âm chân kinh.
Mời đọc truyện online
[tại đây](http://music.vietfun.com/trview.php?cat=17&ID=4944).
Mời nghe audio , theo playlist
[tại đây](https://www.youtube.com/playlist?list=PLeY5f1G_6QL11aDn5sjWuYrB54uoFXv1L)
Mời nghe audio theo YouTube
Mời xem bộ phim này
## Không có nhận xét nào:
## Đăng nhận xét


markdown:
**Tùy vào đặc điểm kinh doanh và qui mô hoạt động, mỗi doanh nghiệp có thể có một qui trình xây dựng kế hoạch marketing khác nhau. **
Có thể rất đơn giản, chẳng hạn như do một người phát thảo một kế hoạch duy nhất, rồi trình ban giám đốc phê duyệt như trường hợp các doanh nghiệp nhỏ có hoạt động thị trường đơn giản. Cho đến vô cùng phức tạp và có nhiều người, nhiều phòng ban chức năng cùng tham gia xây dựng và xây dựng nhiều kế hoạc ở nhiều cấp khác nhau như các tập đoàn lớn.
Trong phần nầy tôi xin giới thiệu với các bạn một qui trình xây dựng kế hoạch marketing ở hai cấp từ cao đến thấp. Từ kế hoạch tổng thể của cấp điều hành hoạt động kinh doanh của một nghành hàng hoặc một thị trường khu vực, cho đến kế hoạch của một đơn vị trực tiếp kinh doanh trên một thị trường cụ thể.
Tuy nhiên, do chiến lược marketing bao giờ cũng được xây dựng dựa trên chiến lược kinh doanh chung của doanh nghiệp nên tôi sẽ bắt đầu bằng chiến lược kinh doanh tổng thể của doanh nghiệp/tập đoàn, rồi mới triển khai qui trình xây dựng kế hoạch marketing của đơn vị kinh doanh.
**Qui trình xây dựng Chiến lược kinh doanh tổng thể**.
Chiến lược kinh doanh tổng thể được xây dựng dựa trên phát biểu tầm nhìn của doanh nghiệp, mang tính định hướng cho toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp và do đó mang tính chiến lược lâu dài. Bao gồm các bước:
Phân tích tình hìnhChiến lược kinh doanh
**Qui trình xây dựng Kế hoạch marketing cấp điều hành (cấp cao) **.
Kế hoạch marketing cấp cao được xem như là bản kế hoạch của đơn vị tham mưu, là bản kế hoạch mang tính chiến lược, được cụ thể hoá từ mục tiêu kinh doanh của chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp. Nó nhằm xác định, xây dựng lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp và nhằm đảm bảo tính nhất quán, sự phối hợp hài hoà giữa các đơn vị chức năng và đơn vị kinh doanh. Bao gồm các bước:
**Qui trình xây dựng Kế hoạch marketing của cấp thừa hành (đơn vị kinh doanh)**.
Có thể thấy tuy các bước xây dựng của hai cấp, cấp cao và cấp thừa hành là giống nhau, chi tiết và qui mô của các bước trong qui trình của hai cấp nầy được triển khai với qui mô khác nhau, sử dụng những công cụ khác nhau.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: nginx

Connection: close

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Link: <http://wp.me/pn55m-cl>; rel=shortlink

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-ac: 1.dca _dca


markdown:
**Khi được hỏi: “Bạn dự định sau này sẽ làm gì?”, các bạn trẻ thường trả lời: “Tôi sẽ làm chủ một doanh nghiệp, sẽ làm một diễn giả, muốn thành đạt, muốn cống hiến…”. Nhưng đa phần các bạn lại chưa hề có một kế hoạch rành mạch để hiện thực hóa dự định đó. Các bạn đang cần kỹ năng lập kế hoạch.**
Nguyên nhân của việc không chú ý hoặc không thể xác định được kế hoạch cho mình là do các bạn trẻ thiếu mục tiêu hoặc những mục tiêu ấy là mơ hồ. Khi bạn đã đặt mục tiêu dù ngắn hạn hay dài hạn cho mình như sẽ thành một chủ doanh nghiệp, sẽ là một lập trình viên phần mềm, là nhà nghiên cứu khoa học, nhà hoạt động xã hội … để có thể cống hiến, đóng góp được nhiều cho xã hội thì bạn cần phải có một kế hoạch rành mạch từng bước để thực hiện. Một kế hoạch được chuẩn bị kĩ lưỡng và được cập nhật, chỉnh sửa thường xuyên sẽ giúp bạn có những bước đi cụ thể và đánh giá được chất lượng của các công việc mình làm trên đường thực hiện dự án của mình.
**I. KẾ HOẠCH LÀ GÌ?**
Kế hoạch là một tập hợp những hoạt động được sắp xếp theo lịch trình, có thời hạn, nguồn lực, ấn định những mục tiêu cụ thể và xác định biện pháp tốt nhất… để thực hiện một mục tiêu cuối cùng đã được đề ra. Khi bạn lập được kế hoạch thì tư duy quản lý của bạn sẽ có hệ thống hơn để có thể tiên liệu được các tình huống sắp xảy ra. Bạn sẽ phối hợp được mọi nguồn lực của cá nhân, tổ chức để tạo nên một sức mạnh tổng hợp, có thể giữ vững “mũi tiến công” vào mục tiêu cuối cùng mình muốn hướng đến. Bên cạnh đó, bạn cũng sẽ dễ dàng kiểm tra, giám sát hiệu quả thực hiện dự án của mình.
**II. CÁCH VIẾT MỘT BẢN KẾ HOẠCH**
Để lập được một bản kế hoạch chi tiết, cụ thể và khoa học, bạn có thể dùng phương pháp 5W1H2C5M bao gồm các yếu tố sau:
– Xác định mục tiêu, yêu cầu công việc 1W (why)
– Xác định nội dung công việc 1W (what)
– Xác định 3W (where, when, who)
– Xác định cách thức thực hiện 1H (how)
– Xác định phương pháp kiểm soát và kiểm tra 2C (control, check)
– Xác định nguồn lực thực hiện 5M (man, money, material, machine và method)
**1. Xác định mục tiêu, yêu cầu (Why)
**
Khi phải làm một công việc, điều đầu tiên mà bạn cần phải tự hỏi mình là:
– Tại sao tôi phải làm công việc này?
– Nó có ý nghĩa như thế nào với tổ chức, bộ phận của tôi?
– Hậu quả gì nếu tôi không thực hiện chúng?
Khi bạn thực hiện một công việc thì điều đầu tiên bạn nên xem xét đó chín là why với nội dung như trên. Khi xác định được yêu cầu, mục tiêu thì bạn sẽ luôn hướng trọng tâm các công việc vào mục tiêu và đánh giá hiệu quả cuối cùng.
**2. Xác định nội dung công việc (What)
**
– WHAT: (cái gì?) Nội dung công việc đó là gì?
– Hãy chỉ ra các bước để thực hiện công việc đó.
– Bạn hãy chắc rằng, bước sau là sự phát triển của bước trước.
**3. Xác định 3W**
– WHERE: (ở đâu?) có thể bao gồm các câu hỏi sau:
+ Công việc đó thực hiện tại đâu ?
+ Giao hàng tại địa điểm nào ?
+ Kiểm tra tại bộ phận nào ?
+ Thử nghiệm những công đoạn nào ? v.v…
– WHEN: (khi nào?) Công việc đó thực hiện khi nào, khi nào thì giao, khi nào kết thúc…
+ Để xác định được thời hạn phải làm công việc, bạn cần xác định được mức độ khẩn cấp và mức độ quan trọng của từng công việc.
+ Có 4 loại công việc khác nhau: công việc quan trọng và khẩn cấp, công việc không quan trọng nhưng khẩn cấp, công việc quan trọng nhưng không khẩn cấp, công việc không quan trọng và không khẩn cấp. Bạn phải thực hiện công việc quan trọng và khẩn cấp trước.
– WHO: (ai?) bao gồm các khía cạnh sau:
+ Ai làm việc đó
+ Ai kiểm tra
+ Ai hỗ trợ
+ Ai chịu trách nhiệm,…
**4. Xác định cách thức thực hiện (How)**
HOW: (như thế nào?) nó bao gồm các nội dung:
– Tài liệu hướng dẫn thực hiện là gì (cách thức thực hiện từng công việc)?
– Tiêu chuẩn là gì?
– Nếu có máy móc thì cách thức vận hành như thế nào?
5. Xác định phương pháp kiểm soát (Control)
Cách thức kiểm soát (CONTROL) sẽ liên quan đến:
– Công việc đó có đặc tính gì?
– Làm thế nào để đo lường đặc tính đó?
– Đo lường bằng dụng cụ, máy móc như thế nào?
– Có bao nhiêu điểm kiểm soát và điểm kiểm soát trọng yếu.
**6. Xác định phương pháp kiểm tra (Check)**
Phương pháp kiểm tra (CHECK) liên quan đến các nội dung sau:
– Có những bước công việc nào cần phải kiểm tra. Thông thường thì có bao nhiêu công việc thì cũng cần số lượng tương tự các bước phải kiểm tra.
– Tần suất kiểm tra như thế nào? Việc kiểm tra đó thực hiện 1 lần hay thường xuyên (nếu vậy thì bao lâu một lần?).
– Ai tiến hành kiểm tra?
– Những điểm kiểm tra nào là trọng yếu?
– Trong tổ chức của bạn không thể có đầy đủ các nguồn lực để tiến hành kiểm tra hết tất cả các công đoạn, do vậy chúng ta chỉ tiến hành kiểm tra những điểm trọng yếu.
– Điểm kiểm tra trọng yếu tuân theo nguyên tắc Pareto (20/80), tức là những điểm kiểm tra này chỉ chiếm 20% số lượng nhưng chiếm đến 80% khối lượng sai sót.
**7. Xác định nguồn lực (5M)**
Nhiều kế hoạch thường chỉ chú trọng đến công việc mà lại không chú trọng đến các nguồn lực, mà chỉ có nguồn lực mới đảm bảo cho kế hoạch được khả thi.
Nguồn lực bao gồm các yếu tố:
+ Man = nguồn nhân lực
+ Money = Tiền bạc
+ Material = nguyên vật liệu/hệ thống cung ứng
+ Machine = máy móc/công nghệ
+ Method = phương pháp làm việc
– MAN, bao gồm các nội dung:
+ Những ai sẽ thực hiện công việc, họ có đủ trình độ, kinh nghiệm, kỹ năng, phẩm chất, tính cách phù hợp?
+ Ai hỗ trợ?
+ Ai kiểm tra?
+ Nếu cần nguồn phòng ngừa thì có đủ nguồn lực con người để hỗ trợ không?
– MATERIAL: nguyên vật liệu/hệ thống cung ứng, bao gồm các yếu tố:
+ Xác định tiêu chuẩn nguyên vật liệu
+ Tiêu chuẩn nhà cung ứng
+ Xác định phương pháp giao hàng
+ Thời hạn giao hàng
**III. PHÂN LOẠI**
– Hoạch định chiến lược
– Hoạch định tác nghiệp
– Hoạch định dự án
– Mục tiêu
– Hoạch định năm
– Hoạch định tháng
– Hoạch định tuần
**1. Hoạch định chiến lược**
– Đặc điểm:
+ Thời hạn: vài năm
+ Khuôn khổ: rộng
+ Mục tiêu: ít chi tiết
– Quá trình cơ bản của hoạch định chiến lược:
+ Nhận thức được cơ hội
+ Xác định các mục tiêu
+ Phát triển các tiền đề
+ Xác định các phương án lựa chọn
+ Đánh giá các phương án
+ Lựa chọn phương án
+ Hoạch định các kế hoạch phụ trợ
+ Lượng hóa bằng hoạch định ngân quỹ
– Đầu ra của hoạch định chiến lược:
+ Một bản kế hoạch kinh doanh
+ Kế hoạch phát triển công ty
**2. Hoạch định tác nghiệp**
– Đặc điểm:
+ Thời hạn: ngày, tuần, tháng
+ Khuôn khổ: hẹp
+ Mục tiêu: chi tiết xác định
– Đầu ra của hoạch định tác nghiệp: Hệ thống tài liệu hoạt động của tổ chức như:
+ Các loại sổ tay, cẩm nang.
+ Quy trình hoạt động
+ Các quy định
+ Hướng dẫn công việc
+ Các biểu mẫu
+ Các kế hoạch thực hiện mục tiêu, dự án ngắn hạn.
**3. Hoạch định dự án:**
– Xác định các yêu cầu của dự án
– Xác định các quy trình cơ bản
– Xác định nguồn lực cung cấp cho dự án
– Xây dựng kế hoạch thực hiện dự án theo sơ đồ Gantt
**4. Mục tiêu:**
– Phân loại mục tiêu
– Điều kiện của mục tiêu
– Lập kế hoạch thực hiện mục tiêu
a. Phân loại mục tiêu:
– Mục tiêu cấp công ty, bộ phận, cá nhân
– Mục tiêu của công ty xếp từ ngắn hạn đến dài hạn như sau:
+ Tồn tại và tăng trưởng
+ Lợi nhuận
+ Phân bổ các nguồn lực và rủi ro
+ Năng suất
+ Vị thế cạnh tranh
+ Phát triển nguồn lực
+ Phát triển công nghệ
+ Trách nhiệm xã hội
b. Điều kiện của mục tiêu:
Điều kiện của mục tiêu phải đảm bảo yêu cầu của nguyên tắc SMART
– Specific – cụ thể, dễ hiểu
+ Chỉ tiêu phải cụ thể vì nó định hướng cho các hoạt động trong tương lai.
+ Đừng nói mục tiêu của bạn là dẫn đầu thị trường trong khi đối thủ đang chiếm 40 % thị phần.
+ Hãy đặt mục tiêu chiếm tối thiểu 41% thị phần, từ đó bạn sẽ biết mình còn phải cố đạt bao nhiêu % nữa.
– Measurable – đo lường được
+ Chỉ tiêu này mà không đo lýờng được thì không biết có đạt được hay không?
+ Đừng ghi: “phải trả lời thư của khách hàng ngay khi có thể”. Hãy yêu cầu nhân viên trả lời thư ngay trong ngày nhận được.
– Achievable – vừa sức
+ Chỉ tiêu phải có tính thách thức để cố gắng, nhưng cũng đừng đặt chỉ tiêu loại không thể đạt nổi.
+ Nếu bạn không có giọng ca trời phú thì đừng đặt chỉ tiêu trở thành siêu sao. Giữ trọng lượng ở mức lý tưởng 45kg có thể vừa sức hơn.
– Realistics – thực tế
+ Đây là tiêu chí đo lường sự cân bằng giữa khả năng thực hiện so vối nguồn lực của doanh nghiệp bạn (thời gian, nhân sự, tiền bạc..).
+ Đừng đặt chỉ tiêu giảm 20 kg trong một tháng để đạt trọng lượng lý tưởng 45 kg trong vòng một tháng, như vậy là không thực tế.
– Timebound – có thời hạn
+ Mọi công việc phải có thời hạn hoàn thành, nếu không nó sẽ bị trì hoãn
+ hời gian hợp lý giúp bạn vừa đạt được mục tiêu lại vừa dưỡng sức cho các mục tiêu khác.
**5. Hoạch định kế hoạch năm**
Nguồn thông tin từ để lập kế hoạch năm bao gồm:
– Từ chiến lược của công ty
– Từ các dự án tham gia
– Từ mục tiêu của công ty và mục tiêu bộ phận do công ty giao
– Từ các nhiệm vụ theo chức năng nhiệm vụ bộ phận.
Nội dung của kế hoạch công tác năm:
– Nội dung các mục tiêu công việc
– Thời gian thực hiện
– Mức độ quan trọng của các công viêc (để giúp bộ phận có thể đặt trọng tâm vào công tác nào và đánh giá công việc cuối năm).
**6. Hoạch định kế hoạch tháng**
Nguồn thông tin lập kế hoạch tháng
– Các công việc trong kế hoạch năm
– Các công việc tháng trước còn tồn tại
– Các công việc mới phát sinh do công ty giao
Nội dung kế hoạch tháng:
– Các công việc quan trọng trong tháng
– Phần các công việc cụ thể gồm: nội dung công việc, thời gian thực hiện, người thực hiện
– Các công việc chưa xác định được lịch (nhưng phải làm trong tháng hoặc làm trong tháng sau)
**7. Hoạch định kế hoạch tuần**
Nguồn thông tin để lập kế hoạch tuần:
– Các công việc trong kế hoạch tháng
– Các công việc trong tuần trước chưa thực hiện xong
– Các công việc mới phát sinh do công ty giao thêm.
Nội dung kế hoạch tuần:
– Các công việc quan trọng trong tuần
– Phần các công việc cụ thể gồm: nội dung công việc, thời gian thực hiện, người thực hiện, ghi chú (yêu cầu kết quả).
– Các công việc chưa xác định được lịch (nhưng phải làm trong tuần hoặc làm trong tuần sau).
Tuy nhiên, không nên quá cứng nhắc trong kế hoạch. Vì thực tế, trong cuộc sống giới trẻ vẫn không đủ dữ liệu để lập kế hoạch. Thậm chí những năng khiếu vẫn chưa hoàn thiện một cách đầy đủ. Vì vậy, kế hoạch của bạn cần phải luôn được cập nhật, bổ sung thêm để phù hợp với điều kiện thực tế.
**4M (Man, Machine, Method, Material ) là những yếu tố căn bản trong sản xuất
Vậy nếu các bạn có vấn đề gì phát sinh thì chúng ta có thể tập trung vào 4 yếu tố này để giải quyết** **Man : con người**
Ai làm,
Người làm đã được đào tạo chưa
Có tài liệu đào tạo chưa
Ai đào tạo, đào tạo trong bao lâu
**Machine : Máy móc**
Máy móc có tốt không, có được bảo dưỡng thường xuyên không
Máy có được kiểm tra, hiệu chỉnh định kỳ không
Thông số máy có phù hợp không
**Method : Phương pháp**
Có tiêu chuẩn làm việc không
Tiêu chuẩn công việc hay hướng dẫn công việc có phê duyệt chưa
Có làm theo phương pháp hay tiêu chuẩn công việc không
**Material : Nguyên vật liệu**
Nguyên vật liệu đầu vào có kiểm tra không
Nguyên vật liệu có đúng tiêu chuẩn không
Có bị quá hạn sử dụng không
Có được bảo quản đúng cách không

Link: <http://wp.me/pn55m-cr>; rel=shortlink


markdown:
Nếu đã từng chơi qua tựa game nổi tiếng Mario giải cứu công chúa, hẳn bạn sẽ dễ dàng làm quen và yêu thích
**Happyland Adventures**, trò chơi cũng mang phong cách “chạy và nhảy”, phiêu lưu qua từng màn chơi vô cùng đặc sắc và vui nhộn. Vai trò được đặt ra của bạn là phải giải cứu được toàn bộ cư dân Happylander thì mới được đi đến các màn chơi tiếp theo. *Happyland Adventures – Game mang phong cách chạy và nhảy vui nhộn*
Ngoài ra, bạn cũng có thể tải về và trải nghiệm
**, game rắn săn mồi online với cách chơi rất đơn giản, đem lại cho người chơi những giờ phút giải trí nhẹ nhàng. Slither IO**
## Những tính năng chính của game Happyland Adventures
- Vai trò của người chơi là điều khiển một chú cún phiêu lưu vào một thế giới sinh động.
- Trong suốt cuộc hành trình, bạn có nhiệm vụ phải giải cứu cư dân Happylander đang gặp nạn.
- Bao gồm các màn thưởng để bạn nhận được đồ ăn, vật phẩm.
- Game có tốc độ nhanh đòi hỏi người chơi phải có sự kết hợp nhanh nhạy giữa tay và mắt.
- Lối chơi tương tự như dòng game Mario cổ điển.
- Người chơi sẽ gặp vô số chướng ngại vật trên đường đi như: vực sâu, quái vật, hố gai,…
*Happyland Adventures - Tính năng Level Editor giúp bạn tự thiết kế màn chơi*
- Tích hợp tính năng chỉnh sửa Level Editor để bạn có thể tự thiết kế màn chơi và phần thưởng.
- Tăng điểm số bằng việc ăn các biểu tượng hình trái tim, hoa quả,…
- Bạn chỉ được qua màn chơi kế tiếp khi đat được mức điểm tối thiểu mà hệ thống yêu cầu ở màn chơi hiện tại và giải cứu được tất cả các cư dân HappyLander.
- Những người mà bạn gặp trên đường đi sẽ chỉ cho bạn biết các gợi ý hữu ích trong nhiệm vụ đang làm để có thể vượt qua màn chơi dễ dàng hơn.
- Trên từng chặng đường đi, người chơi phải tránh đụng phải các quái vật để không bị mất mạng.
- Khi mất hết số mạng, bạn sẽ không được tiếp tục cuộc hành trình mà phải quay trở về vạch xuất phát để chơi lại từ đầu.
- Phím W hỗ trợ kích hoạt chơi game ở chế độ màn hình lớn hoặc màn hình bình thường.
## Đánh giá khái quát về game Happyland Adventures
**Ưu điểm:**
- Hoàn toàn miễn phí.
- Không yêu cầu thiết bị có cấu hình cao.
- Tình tiết game vui nhộn.
- Lối chơi hấp dẫn.
- Cách chơi đơn giản.
- Có nhiều phần thưởng dành cho người chơi.
- Đồ họa vui tươi, ngộ nghĩnh.
- Có nhiều cấp độ với độ khó càng tăng kích thích được mong muốn đi đến đích cuối cùng của người chơi.
Với cách chơi vô cùng đơn giản, đây là tựa game rất thích hợp để bạn thư giãn sau những giờ phút học tập và làm việc đầy căng thẳng. Cách chơi vui nhộn, phù hợp với cả người lớn lẫn trẻ nhỏ.
**Download Happyland Adventure**s để điều khiển chú cún phiêu lưu khắp nơi và giải cứu cư dân HappyLander nhé bạn! **Happyland Adventures**
Bấm vào [Tải Về] để tải về phần mềm, hoặc tải phiên bản phù hợp phía dưới
Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: WEB

Vary: Accept-Encoding


markdown:
Trưa nay bố Hà về đột xuất, thấy nhà cửa chưa dọn dẹp gì, bố gào lên ầm ĩ… Mẹ phải bảo là mẹ tranh thủ làm quà tặng cô Hạnh,không thì mẹ lại lỡ quà, như là đợt quà Noel ấy, thế bố mới thôi không gào nữa
Nhớ có lần Tôm phá hỏng hộp đựng tăm của cô Hạnh, mẹ phải đi mua đền cái hộp khác cho cô, mẹ thấy giống y chang, có phần mới mẻ hơn, nhưng cô bảo không giống cái cũ vì nó không kết hợp hai màu xanh lá với vàng cam. Sau mẹ để ý thấy cô có mấy thứ đều kết hợp màu kiểu ấy, chắc cô thích. Nếu đúng vậy thì cô không chê cái túi sặc sỡ này đâu nhỉ?!
Quà tặng nhỏ cho người thích số to, cô Hạnh nhằm đúng ngày to nhất trong tháng, tháng to nhất trong năm mà sinh nhật! Chúc cô luôn tươi vui như hai màu vàng cam và xanh lá mà cô yêu thích nhé!
(Hình như Tôm cũng thích cái màu vàng cam trên túi cô cô ạ!)
Yêu quá cơ, cám ơn chị nhiều nhiều nhé
hehe..ci nay chi hop voi em thoai..:D

Link: <http://wp.me/p11oZr-Y>; rel=shortlink


markdown:
# 5058 Tarrega
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Tarrega|
|Khám phá và chỉ định|
|Khám phá bởi||
|[Geisei](/w/index.php?title=Geisei&action=edit&redlink=1) [Tên chỉ định tiểu hành tinh](/w/index.php?title=T%C3%AAn_ch%E1%BB%89_%C4%91%E1%BB%8Bnh_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh&action=edit&redlink=1) [Francisco Tárrega](/wiki/Francisco_T%C3%A1rrega) [Tên thay thế](/w/index.php?title=T%C3%AAn_ch%E1%BB%89_%C4%91%E1%BB%8Bnh_t%E1%BA%A1m_th%E1%BB%9Di_trong_thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1) [Đặc trưng quỹ đạo](/wiki/Qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o_m%E1%BA%ADt_ti%E1%BA%BFp) [Kỷ nguyên](/wiki/K%E1%BB%B7_nguy%C3%AAn_(thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc))14 tháng 5 năm 2008 [Cận điểm quỹ đạo](/wiki/C%E1%BB%A7ng_%C4%91i%E1%BB%83m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Viễn điểm quỹ đạo](/wiki/C%E1%BB%A7ng_%C4%91i%E1%BB%83m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Độ lệch tâm](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_l%E1%BB%87ch_t%C3%A2m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Chu kỳ quỹ đạo](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Độ bất thường trung bình](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_b%E1%BA%A5t_th%C6%B0%E1%BB%9Dng_trung_b%C3%ACnh) [Độ nghiêng quỹ đạo](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_nghi%C3%AAng_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Kinh độ của điểm nút lên](/wiki/Kinh_%C4%91%E1%BB%99_c%E1%BB%A7a_%C4%91i%E1%BB%83m_n%C3%BAt_l%C3%AAn) [Acgumen của cận điểm](/wiki/Acgumen_c%E1%BB%A7a_c%E1%BA%ADn_%C4%91i%E1%BB%83m) [Đặc trưng vật lý chuẩn của tiểu hành tinh](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_tr%C6%B0ng_v%E1%BA%ADt_l%C3%BD_chu%E1%BA%A9n_c%E1%BB%A7a_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh&action=edit&redlink=1) [Cấp sao tuyệt đối](/wiki/C%E1%BA%A5p_sao_tuy%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%91i) *(H)* **5058 Tarrega** (1987 OM) là một [tiểu hành tinh](/wiki/Ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh) [vành đai chính](/wiki/V%C3%A0nh_%C4%91ai_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh) được phát hiện ngày 28 tháng 7 năm 1987 bởi [T. Seki](/w/index.php?title=T._Seki&action=edit&redlink=1) ở [Geisei](/w/index.php?title=Geisei&action=edit&redlink=1).

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Cache: cp1066 miss, cp1066 miss

X-Content-Type-Options: nosniff

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Accept-Ranges: bytes

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


markdown:
# Aïn Defla (tỉnh)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Tỉnh Aïn Defla
|
|ولاية عين الدفلى
|
|![]()
*Bản đồ Algérie với tỉnh Aïn Defla* [Mã tỉnh](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Alg%C3%A9rie&action=edit&redlink=1) [Mã vùng](/w/index.php?title=M%C3%A3_v%C3%B9ng&action=edit&redlink=1) **Hành chính** [Thủ phủ](/wiki/Th%E1%BB%A7_ph%E1%BB%A7) [Aïn Defla](/w/index.php?title=A%C3%AFn_Defla&action=edit&redlink=1) [Các huyện](/w/index.php?title=Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_Alg%C3%A9rie&action=edit&redlink=1) [Các đô thị](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_c%E1%BB%A7a_Alg%C3%A9rie&action=edit&redlink=1) [Wāli](/w/index.php?title=W%C4%81li&action=edit&redlink=1) **Chủ tịch** [Hội đồng nhân nhân tỉnh](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_nh%C3%A2n_nh%C3%A2n_t%E1%BB%89nh&action=edit&redlink=1) [FLN](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_d%C3%A2n_t%E1%BB%99c_(Alg%C3%A9rie)&action=edit&redlink=1)) **Số liệu thống kê cơ bản** **Diện tích** [4.897](/w/index.php?title=1_E%2B8_m%C2%B2&action=edit&redlink=1) [km²](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng)(1.891 [dặm vuông](/w/index.php?title=D%E1%BA%B7m_Anh_vu%C3%B4ng&action=edit&redlink=1)) **Dân số** [[1]](#cite_note-Alg2008RGPH-1) *(* [2008](/wiki/2008)) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) **Aïn Defla** ( [tiếng Ả Rập](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp): ولاية عين الدفلى) là một [wilaya](/w/index.php?title=Wilaya&action=edit&redlink=1) ( *) ở phía bắc tỉnh* [Algérie](/wiki/Alg%C3%A9rie). Tỉnh này giáp [Algiers](/wiki/Algiers)- thủ đô của quốc gia này về phía tây nam.
## Phân chia hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=A%C3%AFn_Defla_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=A%C3%AFn_Defla_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=1)]
Tỉnh này có 14
[huyện](/w/index.php?title=Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_Alg%C3%A9rie&action=edit&redlink=1) và 36 [đô thị](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_c%E1%BB%A7a_Alg%C3%A9rie&action=edit&redlink=1). Các huyện gồm [Miliana](/w/index.php?title=Miliana_(huy%E1%BB%87n)&action=edit&redlink=1) [Djendel](/w/index.php?title=Djendel_(huy%E1%BB%87n)&action=edit&redlink=1) [Djelida](/w/index.php?title=Djelida_(huy%E1%BB%87n)&action=edit&redlink=1) [El Attaf](/w/index.php?title=El_Attaf_(huy%E1%BB%87n)&action=edit&redlink=1) [Khemis](/w/index.php?title=Khemis_(huy%E1%BB%87n)&action=edit&redlink=1) [Hammam Righa](/w/index.php?title=Hammam_Righa_(huy%E1%BB%87n)&action=edit&redlink=1) [Boumedfaâ](/w/index.php?title=Boumedfa%C3%A2_(huy%E1%BB%87n)&action=edit&redlink=1) [Aïn Lechiakh](/w/index.php?title=A%C3%AFn_Lechiakh_(huy%E1%BB%87n)&action=edit&redlink=1) [Bordj El Amir Khaled](/w/index.php?title=Bordj_El_Amir_Khaled_(huy%E1%BB%87n)&action=edit&redlink=1) [Bathia](/w/index.php?title=Bathia_(huy%E1%BB%87n)&action=edit&redlink=1) [Rouina](/w/index.php?title=Rouina_(huy%E1%BB%87n)&action=edit&redlink=1) [El Abadia](/w/index.php?title=El_Abadia_(huy%E1%BB%87n)&action=edit&redlink=1) [El Amra](/w/index.php?title=El_Amra_(huy%E1%BB%87n)&action=edit&redlink=1) *Đô thị cấp huyện*: [Aïn Defla](/w/index.php?title=A%C3%AFn_Defla&action=edit&redlink=1)
Các đô thị:
[Aïn Benian](/w/index.php?title=A%C3%AFn_Benian&action=edit&redlink=1) [Aïn Bouyahia](/w/index.php?title=A%C3%AFn_Bouyahia&action=edit&redlink=1) [Aïn Defla](/w/index.php?title=A%C3%AFn_Defla&action=edit&redlink=1) [Aïn Lechiakh](/w/index.php?title=A%C3%AFn_Lechiakh&action=edit&redlink=1) [Aïn Soltane](/w/index.php?title=A%C3%AFn_Soltane&action=edit&redlink=1) [Aïn Torki](/w/index.php?title=A%C3%AFn_Torki&action=edit&redlink=1) [Arib](/wiki/Arib) [Barbouche](/wiki/Barbouche) [Bathia](/wiki/Bathia) [Bellas](/w/index.php?title=Bellas&action=edit&redlink=1) [Ben Allal](/w/index.php?title=Ben_Allal,_Algeria&action=edit&redlink=1) [Bir Ould Khelifa](/wiki/Bir_Ould_Khelifa) [Bordj Emir Khaled Chikh](/w/index.php?title=Bordj_Emir_Khaled_Chikh&action=edit&redlink=1) [Bouchared](/w/index.php?title=Bouchared&action=edit&redlink=1) [Boumedfaa](/wiki/Boumedfaa) [Djelida](/wiki/Djelida) [Djemaa Ouled](/w/index.php?title=Djemaa_Ouled&action=edit&redlink=1) [Djendel](/wiki/Djendel) [El Abadia](/wiki/El_Abadia) [El Amra](/wiki/El_Amra) [El Attaf](/wiki/El_Attaf) [El Hassania](/wiki/El_Hassania) [El Maine](/wiki/El_Maine) [Hammam Righa](/wiki/Hammam_Righa) [Hoceinia](/wiki/Hoceinia) [Khemis Miliana](/wiki/Khemis_Miliana) [Mekhatria](/wiki/Mekhatria) [Miliana](/wiki/Miliana) [Oued Chorfa](/wiki/Oued_Chorfa) [Oued Djemaa](/wiki/Oued_Djemaa) [Rouina](/wiki/Rouina) [Sidi Lakhdar](/wiki/Sidi_Lakhdar) [Tacheta Zougagha](/w/index.php?title=Tacheta_Zougagha&action=edit&redlink=1) [Tarik Ibn Ziad](/w/index.php?title=Tarik_Ibn_Ziad&action=edit&redlink=1) [Tiberkanine](/wiki/Tiberkanine) [Zeddine](/wiki/Zeddine)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=A%C3%AFn_Defla_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=A%C3%AFn_Defla_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-Alg2008RGPH_1-0) [Office National des Statistiques, Recensement General de la Population et de l’Habitat 2008](http://rgph2008.ons.dz/resultat/histo.htm)Preliminary results of the 2008 population census. Truy cập on 2008-07-02.
|
|

X-Cache: cp1067 miss, cp1066 miss


markdown:
*Agave decipiens*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Agave decipiens
|
|[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Monocot](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_m%E1%BB%99t_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Asparagales](/wiki/B%E1%BB%99_M%C4%83ng_t%C3%A2y) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Asparagaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_M%C4%83ng_t%C3%A2y) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Agave](/wiki/Agave) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **A. decipiens** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Agave decipiens* [Baker](/w/index.php?title=John_Gilbert_Baker&action=edit&redlink=1), 1892 [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc)) [[1]](#cite_note-1) *Agave laxifolia* [J.G.Baker](/w/index.php?title=John_Gilbert_Baker&action=edit&redlink=1) * là một loài Agave decipiens* [thực vật có hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa)trong [họ Măng tây](/wiki/H%E1%BB%8D_M%C4%83ng_t%C3%A2y). Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1892. [[2]](#cite_note-2)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Agave_decipiens&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Agave_decipiens&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [The Plant List,](http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-293746) *Agave decipiens* **The Plant List (2010).** [^](#cite_ref-2) [“](http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-293746). Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013. *Agave decipiens*”
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Agave_decipiens&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Agave_decipiens&action=edit§ion=2)]
Phương tiện liên quan tới
[Agave decipiens](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Agave_decipiens)tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)
Dữ liệu liên quan tới
[Agave decipiens](https://species.wikimedia.org/wiki/Agave_decipiens)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Vườn thực vật hoàng gia Kew](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_ho%C3%A0ng_gia_Kew); [Đại học Harvard](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Harvard); [Australian Plant Name Index](/wiki/Australian_Plant_Name_Index)(biên tập). [“Agave decipiens”](http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=6456-2). *. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.* [International Plant Names Index](/wiki/International_Plant_Names_Index)

X-Cache: cp1065 miss, cp1066 miss


markdown:
*Despicable Me*
|Despicable Me|
|
|![]()
[Pierre Coffin](/w/index.php?title=Pierre_Coffin&action=edit&redlink=1) [Chris Renaud](/w/index.php?title=Chris_Renaud_(animator)&action=edit&redlink=1)
Janet Healy
[Chris Meledandri](/w/index.php?title=Chris_Meledandri&action=edit&redlink=1)
Cinco Paul
[Steve Carell](/wiki/Steve_Carell) [Jason Segel](/wiki/Jason_Segel) [Russell Brand](/w/index.php?title=Russell_Brand&action=edit&redlink=1) [Julie Andrews](/wiki/Julie_Andrews) [Will Arnett](/w/index.php?title=Will_Arnett&action=edit&redlink=1) [Kristen Wiig](/w/index.php?title=Kristen_Wiig&action=edit&redlink=1) [Miranda Cosgrove](/w/index.php?title=Miranda_Cosgrove&action=edit&redlink=1)
Dana Gaier
Elsie Fisher
[Hans Zimmer](/wiki/Hans_Zimmer) [Heitor Pereira](/w/index.php?title=Heitor_Pereira&action=edit&redlink=1) [Pharrell Williams](/wiki/Pharrell_Williams)
Pam Ziegenhagen
[Universal Pictures](/wiki/Universal_Pictures)
- 9 tháng 7, 2010
[[1]](#cite_note-1) [[2]](#cite_note-2) [Despicable Me 2](/wiki/Despicable_Me_2) * (tạm dịch: Despicable Me* *Tôi ti tiện*, phát hành ở Việt Nam dưới tên *) là một bộ phim hoạt hình 3D của* **Kẻ trộm mặt trăng** [Universal Pictures](/wiki/Universal_Pictures)và [Illumination Entertainment](/w/index.php?title=Illumination_Entertainment&action=edit&redlink=1), được phát hành ngày 9 tháng 7 năm 2010 ở Hoa Kỳ. Bộ phim có sự tham gia lồng tiếng của [Steve Carell](/wiki/Steve_Carell), [Jason Segel](/wiki/Jason_Segel), [Russell Brand](/w/index.php?title=Russell_Brand&action=edit&redlink=1), [Julie Andrews](/wiki/Julie_Andrews), [Will Arnett](/w/index.php?title=Will_Arnett&action=edit&redlink=1), [Kristen Wiig](/w/index.php?title=Kristen_Wiig&action=edit&redlink=1), và [Miranda Cosgrove](/w/index.php?title=Miranda_Cosgrove&action=edit&redlink=1). Đây là bộ phim [CGI](/wiki/Computer-generated_imagery)đầu tiên được sản xuất bởi Universal, cùng với [Illumination Entertainment](/w/index.php?title=Illumination_Entertainment&action=edit&redlink=1). Bộ phim được dàn dựng hoàn toàn bằng máy tính tại *studio* [Mac Guff](/w/index.php?title=Mac_Guff&action=edit&redlink=1)ở Paris, Pháp.
Bộ phim kể về câu chuyện của một siêu
[trộm](/wiki/Tr%E1%BB%99m_c%E1%BA%AFp) tên là Gru, vốn có âm mưu lợi dụng ba đứa trẻ mồ côi để thực hiện ý đồ xấu xa, đã tìm thấy được ở ba cô bé một tình thương yêu kì lạ, và điều này đã thay đổi con người Gru.
Bộ phim thu được các ý kiến tích cực từ các nhà phê bình, và thu về hơn 500 triệu đô-la Mỹ trên toàn thế giới, so với số vốn là 69 triệu đô-la.
## Mục lục
## Cốt truyện[
[sửa](/w/index.php?title=Despicable_Me&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Despicable_Me&action=edit§ion=1)]
Bộ phim bắt đầu với tin một kim tự tháp Ai Cập đã bị đánh cắp. Khi siêu trộm Gru (
[Steve Carell](/wiki/Steve_Carell)) nghe được điều này, anh ta cảm thấy danh dự bị tổn thương ghê gớm, và toan tính thực hiện một vụ trộm có thể sẽ gây chấn động nhất cả thế kỷ, đó là ăn trộm [Mặt Trăng](/wiki/M%E1%BA%B7t_Tr%C4%83ng).
Gru tìm cách vay một khoản tiền từ Ngân hàng Xấu xa và gặp một siêu trộm khác tên là Vector (
[Jason Segel](/wiki/Jason_Segel)). Vector có vẻ không ưa gì Gru. Chù tịch ngân hàng là ông Perkins ( [Will Arnett](/w/index.php?title=Will_Arnett&action=edit&redlink=1)) không đồng ý cho Gru vay tiền cho đến khi Gru có trong tay cây Súng thu nhỏ - thứ cần thiết để thực hiện âm mưu. Ông Perkins nói với Gru rằng anh đang già đi, và những siêu trộm khác, ví dụ như Vector, trẻ hơn và có năng lực hơn - Vector chính là người đã đánh cắp kim tự tháp Ai Cập.
Gru và đám minion trộm được Súng thu nhỏ từ một phòng thí nghiệm bí mật ở Đông Á, nhưng sau đó Vector cướp mất và dùng nó để thu nhỏ máy bay của Gru. Gru tìm đủ cách để lấy lại cây súng từ nơi ở của Vector, nhưng mọi nỗ lực đột nhập vào đó đều không thành công. Khi nhìn thấy ba cô bé mồ côi là Margo (
[Miranda Cosgrove](/w/index.php?title=Miranda_Cosgrove&action=edit&redlink=1)), Edith (Dana Gaier), và Agnes (Elsie Fisher) vào được nhà Vector để bán bánh quy, Gru nhận nuôi ba cô bé ở viện mồ côi của bà Hattie. Gru yêu cầu trợ lý là Tiến sĩ Nefario ( [Russell Brand](/w/index.php?title=Russell_Brand&action=edit&redlink=1)) tạo nên những người máy ngụy trang thành bánh quy. Gru đưa những con người máy này cho ba cô bé giao cho Vector. Sau, đó nhờ sự trợ giúp của ba cô bé và đám người máy, Gru lấy lại được Súng thu nhỏ.
Trên đường về nhà, ba cô gái xin Gru cho vào công viên. Gru đồng ý, với ý định là sẽ bỏ ba cô gái lại đó. Nhưng người bán vé nói rằng phải có người lớn đi kèm trẻ em trong trò
[tàu lượn siêu tốc](/w/index.php?title=T%C3%A0u_l%C6%B0%E1%BB%A3n_si%C3%AAu_t%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1). Cuối cùng Gru cũng tỏ ra vui vẻ với ba cô bé. Trở về nhà, Gru trình bày kế hoạch của mình cho ông Perkins qua truyền hình. Ba cô bé cứ liên tục phá rối Gru. Một lần nữa Perkins từ chối cho Gru vay tiền, tuyên bố mặc dù kế hoạch không có vấn đề gì nhưng ông ta muốn một siêu trộm khác trẻ hơn làm việc đó. Ông Perkins gọi Vector (thực ra là con trai ông ta, tên thật là Victor) đến Ngân hàng Xấu xa để bảo rằng Gru đã lấy được Súng thu nhỏ. Về phần Gru, anh ta đã gần như từ bỏ kế hoạch do thiếu kinh phí, nhưng ba cô bé và những minion đã gây quỹ và kế hoạch vẫn được thực hiện.
Gru đứng giữa hai sự lựa chọn, vì ngày dự định đánh cắp Mặt Trăng cũng là ngày ba cô gái biểu diễn múa ba-lê. Tiến sĩ Nefario, thấy rằng ba cô gái có vẻ cản trở công việc của mình, bèn gọi bà Hattie đến để đưa ba cô bé về viện mồ côi. Gru vẫn tiếp tục thực hiện kế hoạch đã định.
Sau khi đã thu nhỏ và cho Mặt Trăng vào túi, Gru nhớ đến buổi diễn của ba cô gái và tức tốc quay trở về Trái Đất. Nhưng khi Gru đến nơi thì buổi biểu diễn đã kết thúc. Ở sân khấu, Gru tìm được mảnh giấy mà Vector để lại, trong đó viết: Ba cô gái đổi lấy Mặt Trăng. Khi Gru đã đưa Mặt Trăng cho Vector, Vector hủy giao kèo và giữ luôn ba cô bé cùng Mặt Trăng. Điều này làm cho Gru giận sôi và Gru đã phá hỏng hàng phòng thủ chắc chắn ngoài căn nhà của Vector. Vector trốn thoát cùng các cô gái trên một chiếc đĩa bay. Gru kịp bám vào phần dưới con tàu. Khi Gru sắp thả tay thì Tiến sĩ Nefario bay đến trên chiếc tàu bay mà Vector đã thu nhỏ lúc trước. Nefario bảo rằng, vật thể càng to thì Súng thu nhỏ càng mau hết hiệu lực. Ngay sau đó Mặt Trăng -đang nằm trong đĩa bay của Vector - bỗng phình to trở lại, lớn dần và phá hỏng quả cầu đang chứa ba cô gái. Sau khi thoát được quả cầu, ba cô bé thấy Gru bên ngoài, đang bảo ba cô bé nhảy về phía mình. Edith và Agnes nhảy qua được tàu của Gru nhưng Margo chưa kịp nhảy thì Vector bắt được cô bé. Mặt Trăng lăn tròn và đánh ngã Vector, làm Margo rơi xuống. Gru cứu được cô bé với sự giúp sức của những minion. Mặt Trăng càng lúc càng to lên, phá hỏng bộ điều khiển của đĩa bay, và sau đó chiếc đĩa bay cùng Vector và Mặt Trăng, bay trở lại vào không gian.
Gru cùng ba cô bé trở về sống hạnh phúc với nhau. Ba cô bé biểu diễn một buổi đặc biệt cho Gru, không phải bài Hồ Thiên Nga mà là bài
*. Và tất cả mọi người cùng lên sàn nhảy. Sao bạn không nhảy đi*
## Diễn viên lồng tiếng[
[sửa](/w/index.php?title=Despicable_Me&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Despicable_Me&action=edit§ion=2)] [Steve Carell](/wiki/Steve_Carell)vai Gru, siêu trộm, nhân vật chính diện của phim. [Jason Segel](/wiki/Jason_Segel)vai Vector (tên thật là *Victor Perkins*), siêu trộm hàng đầu thế giới sau khi anh ta đánh cắp được kim tự tháp Giza. Là nhân vật phản diện của phim. [Russell Brand](/w/index.php?title=Russell_Brand&action=edit&redlink=1)vai Tiến sĩ Nefario, cố vấn, nhà khoa học, một người bạn tốt của Gru. [Julie Andrews](/wiki/Julie_Andrews)vai Marlena, mẹ của Gru. [Will Arnett](/w/index.php?title=Will_Arnett&action=edit&redlink=1)vai ông Perkins, chủ tịch Ngân hàng Xấu xa, bố của Victor.. [Kristen Wiig](/w/index.php?title=Kristen_Wiig&action=edit&redlink=1)vai bà Hattie, chủ tịch viện mồ côi. [Miranda Cosgrove](/w/index.php?title=Miranda_Cosgrove&action=edit&redlink=1)vai Margo, lớn nhất trong ba chị em mồ côi. [Dana Gaier](/w/index.php?title=Dana_Gaier&action=edit&redlink=1)vai Edith, lớn thứ nhì trong ba chị em. [Elsie Fisher](/w/index.php?title=Elsie_Fisher&action=edit&redlink=1)vai Agnes, nhỏ nhất trong ba chị em.
- Pierre Coffin vai Tim / Bob / Mark / Phil / Stuart, những minion của Gru.
[Chris Renaud](/w/index.php?title=Chris_Renaud&action=edit&redlink=1)vai Dave, minion của Gru. [Ken Jeong](/w/index.php?title=Ken_Jeong&action=edit&redlink=1)vai dẫn chương trình đối thoại. [Danny R. McBride](/w/index.php?title=Danny_McBride&action=edit&redlink=1)vai Fred McDade, hàng xóm của Gru. [Jack McBrayer](/w/index.php?title=Jack_McBrayer&action=edit&redlink=1)vai Khách du lịch nam / Người tại công viên. [Mindy Kaling](/w/index.php?title=Mindy_Kaling&action=edit&redlink=1)vai Khách du lịch nữ. [Jemaine Clement](/wiki/Jemaine_Clement)vai Jerry, minion của Gru.
## Âm nhạc[
[sửa](/w/index.php?title=Despicable_Me&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Despicable_Me&action=edit§ion=3)]
## Nhận xét[
[sửa](/w/index.php?title=Despicable_Me&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Despicable_Me&action=edit§ion=4)]
### Ý kiến phê bình[
[sửa](/w/index.php?title=Despicable_Me&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Despicable_Me&action=edit§ion=5)]
Bộ phim thu được nhiều nhận xét tích cực từ các nhà phê bình. Trang
[Rotten Tomatoes](/wiki/Rotten_Tomatoes) cho biết rằng 82% ý kiến của các nhà phê bình là tích cực, dựa trên 179 bài nhận xét, với điểm trung bình là 6.8/10. Trang [Metacritic](/wiki/Metacritic) đánh giá bộ phim với 72%, dựa trên 34 nhận xét. [[3]](#cite_note-3)
Bộ phim đã nhận được đề cử
[Giải Quả cầu vàng cho phim hoạt hình hay nhất](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Qu%E1%BA%A3_c%E1%BA%A7u_v%C3%A0ng_cho_phim_ho%E1%BA%A1t_h%C3%ACnh_hay_nh%E1%BA%A5t) ở [Giải Quả cầu Vàng lần thứ 68](/w/index.php?title=Gi%E1%BA%A3i_Qu%E1%BA%A3_c%E1%BA%A7u_V%C3%A0ng_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_68&action=edit&redlink=1). [[4]](#cite_note-4)
## Phần tiếp theo[
[sửa](/w/index.php?title=Despicable_Me&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Despicable_Me&action=edit§ion=6)]
Phần tiếp theo của bộ phim
[Despicable Me 2](/wiki/Despicable_Me_2) đã được thực hiện và được công chiếu ở [Úc](/wiki/%C3%9Ac) vào ngày [5 tháng 6](/wiki/5_th%C3%A1ng_6) năm [2013](/wiki/2013) và tại các rạp ở [5] [Mỹ](/wiki/M%E1%BB%B9)vào ngày [3 tháng 7](/wiki/3_th%C3%A1ng_7)năm [2013](/wiki/2013) . Phần 3, [[5]](#cite_note-Australian-5) [Despicable Me 3](/wiki/Despicable_Me_3)đang được thực hiện và được dự định công chiếu vào tháng 6 năm 2017.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Despicable_Me&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Despicable_Me&action=edit§ion=7)] [^](#cite_ref-1) [Despicable Me (2010)](http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=despicableme.htm). *. Truy cập 28 tháng 1 năm 2011.* [Box Office Mojo](/wiki/Box_Office_Mojo) [^](#cite_ref-2) [Despicable Me - Box Office Date, Movie News, Cast Information](http://www.the-numbers.com/movies/2010/DESME.php). *. Truy cập 28 tháng 1 năm 2011.* [The Numbers](/w/index.php?title=The_Numbers&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-3) [“Despicable Me Reviews, Ratings, Credits, and More at Metacritic”](http://www.metacritic.com/film/titles/despicableme). *.* [Metacritic](/wiki/Metacritic) [CBS Interactive](/w/index.php?title=CBS_Interactive&action=edit&redlink=1). Truy cập Truy cập 28 tháng 1 năm 2011. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) **Reynolds, Simon (ngày 14 tháng 12 năm 2010).** [^](#cite_ref-4) [“In Full: Golden Globes – Movie Nominees”](http://www.digitalspy.co.uk/movies/news/a293138/in-full-golden-globes-movie-nominees.html). [Digital Spy](/wiki/Digital_Spy). Truy cập Truy cập 28 tháng 1 năm 2011. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- ^
**a** [Moran, Jonathan (ngày 3 tháng 5 năm 2013).](#cite_ref-Australian_5-1) **ă** [“Steve Carell to appear at Sydney premiere of Despicble Me 2”](http://www.theaustralian.com.au/news/steve-carell-to-appear-at-sydney-premiere-of-despicble-me-2/story-e6frg6n6-1226634331175). *. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.* [The Australian](/w/index.php?title=The_Australian&action=edit&redlink=1)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Despicable_Me&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Despicable_Me&action=edit§ion=8)]
|
|![]()
|
|[Thể loại](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i): [Phim năm 2010](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phim_n%C4%83m_2010) [Phim tiếng Anh](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phim_ti%E1%BA%BFng_Anh) [Phim 3D năm 2010](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phim_3D_n%C4%83m_2010) [Phim hài hước của thập niên 2010](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phim_h%C3%A0i_h%C6%B0%E1%BB%9Bc_c%E1%BB%A7a_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_2010) [Phim giả tưởng](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phim_gi%E1%BA%A3_t%C6%B0%E1%BB%9Fng) [Phim hoạt hình 2010](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phim_ho%E1%BA%A1t_h%C3%ACnh_2010) [Phim hài Mỹ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phim_h%C3%A0i_M%E1%BB%B9) [Phim hoạt hình của Universal Pictures](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phim_ho%E1%BA%A1t_h%C3%ACnh_c%E1%BB%A7a_Universal_Pictures&action=edit&redlink=1) [Phim 3D Mỹ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phim_3D_M%E1%BB%B9) [Phim Mỹ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phim_M%E1%BB%B9) [Phim của Universal Pictures](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phim_c%E1%BB%A7a_Universal_Pictures) [Phim hài hoạt hình](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phim_h%C3%A0i_ho%E1%BA%A1t_h%C3%ACnh) [Phim hoạt hình máy tính](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phim_ho%E1%BA%A1t_h%C3%ACnh_m%C3%A1y_t%C3%ADnh) [Phim hoạt hình Mỹ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phim_ho%E1%BA%A1t_h%C3%ACnh_M%E1%BB%B9) [Phim với các sự vật được nhân hoá](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phim_v%E1%BB%9Bi_c%C3%A1c_s%E1%BB%B1_v%E1%BA%ADt_%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c_nh%C3%A2n_ho%C3%A1) [Phim về trẻ em mồ côi](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phim_v%E1%BB%81_tr%E1%BA%BB_em_m%E1%BB%93_c%C3%B4i) [Phim hoạt hình máy tính 2010](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phim_ho%E1%BA%A1t_h%C3%ACnh_m%C3%A1y_t%C3%ADnh_2010) [Phim hoạt hình Mỹ thập niên 2010](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phim_ho%E1%BA%A1t_h%C3%ACnh_M%E1%BB%B9_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_2010) [Phim khoa học viễn tưởng của thập niên 2010](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phim_khoa_h%E1%BB%8Dc_vi%E1%BB%85n_t%C6%B0%E1%BB%9Fng_c%E1%BB%A7a_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_2010) [Phim đạo diễn đầu tay](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Phim_%C4%91%E1%BA%A1o_di%E1%BB%85n_%C4%91%E1%BA%A7u_tay) [Thay đổi kích cỡ trong tác phẩm giả tưởng](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Thay_%C4%91%E1%BB%95i_k%C3%ADch_c%E1%BB%A1_trong_t%C3%A1c_ph%E1%BA%A9m_gi%E1%BA%A3_t%C6%B0%E1%BB%9Fng)

X-Cache: cp1053 miss, cp1066 miss


markdown:
*Macroglossum stenoxanthum*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Macroglossum stenoxanthum
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Lepidoptera](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_v%E1%BA%A9y) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Sphingidae](/wiki/Sphingidae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Macroglossum](/wiki/Macroglossum) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **M. stenoxanthum** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Macroglossum stenoxanthum* [Turner](/w/index.php?title=Alfred_Jefferis_Turner&action=edit&redlink=1), 1925 [[1]](#cite_note-1) * là một loài Macroglossum stenoxanthum* [bướm đêm](/wiki/B%C6%B0%E1%BB%9Bm_%C4%91%C3%AAm)thuộc họ [Sphingidae](/wiki/Sphingidae). Nó được tìm thấy ở miền bắc [Queensland](/wiki/Queensland).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Macroglossum_stenoxanthum&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Macroglossum_stenoxanthum&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“CATE Creating a Taxonomic eScience - Sphingidae”](http://web.archive.org/web/20121008220508/http://www.cate-sphingidae.org/taxonomy/Macroglossum/stenoxanthum.html). Cate-sphingidae.org. [Bản gốc](http://www.cate-sphingidae.org/taxonomy/Macroglossum/stenoxanthum.html)lưu trữ ngày 8 tháng 10 năm 2012. Truy cập ngày 25 tháng 10 năm 2011.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Macroglossum_stenoxanthum&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Macroglossum_stenoxanthum&action=edit§ion=2)]
Dữ liệu liên quan tới
[Macroglossum stenoxanthum](https://species.wikimedia.org/wiki/Special:Search/Macroglossum_stenoxanthum)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies)

X-Cache: cp1054 miss, cp1066 miss


markdown:
# Ngô Thì Sĩ
|Ngô Thì Sĩ|
|Sinh||Hương
|[Lạng Sơn](/wiki/L%E1%BA%A1ng_S%C6%A1n) [Lạng Sơn](/wiki/L%E1%BA%A1ng_S%C6%A1n) [Lạng Sơn](/wiki/L%E1%BA%A1ng_S%C6%A1n) [Đại Việt](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t) [tên tự](/wiki/T%C3%AAn_ch%E1%BB%AF_(ng%C6%B0%E1%BB%9Di)): Thế Lộc
Tên hiệu: Ngọ Phong (午風)
Đạo hiệu: Nhị Thanh cư sĩ
[Kinh](/wiki/Kinh) [Hoàng giáp](/wiki/Ho%C3%A0ng_gi%C3%A1p) *Xem* [mục Tác phẩm](/wiki/Ng%C3%B4_Th%C3%AC_S%C4%A9#T.C3.A1c_ph.E1.BA.A9m) [Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o) **Ngô Thì Sĩ** ( [tiếng Trung](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung): 吳時仕, [1726](/wiki/1726) - [1780](/wiki/1780)), tự **Thế Lộc**, hiệu **Ngọ Phong** (午峰), đạo hiệu **Nhị Thanh cư sĩ** ; là nhà sử học, nhà văn, nhà thơ nổi tiếng ở [1] [thế kỷ 18](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_18)tại [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam); được [Phan Huy Chú](/wiki/Phan_Huy_Ch%C3%BA)đánh giá là người có "học vấn sâu rộng, văn chương hùng vĩ, làm rạng rỡ cho tông phái nho gia, là một đại gia ở Nam Châu" . [[2]](#cite_note-2)
## Mục lục
## Tiểu sử[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_Th%C3%AC_S%C4%A9&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_Th%C3%AC_S%C4%A9&action=edit§ion=1)] **Ngô Thì Sĩ** sinh ngày 20 [tháng 9](/wiki/Th%C3%A1ng_ch%C3%ADn) năm [Bính Ngọ](/wiki/B%C3%ADnh_Ng%E1%BB%8D) (tức [15 tháng 10](/wiki/15_th%C3%A1ng_10) năm [1726](/wiki/1726)) tại làng [Tả Thanh Oai](/wiki/T%E1%BA%A3_Thanh_Oai) (làng Tó), huyện Thanh Oai, [trấn Sơn Nam](/wiki/S%C6%A1n_Nam_(%C4%91%E1%BB%8Ba_danh_c%C5%A9_Vi%E1%BB%87t_Nam)) (sau thuộc tỉnh [Hà Đông](/wiki/H%C3%A0_%C4%90%C3%B4ng), và nay thuộc huyện [Thanh Trì](/wiki/Thanh_Tr%C3%AC) [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i)).
Ông sinh ra trong một dòng họ lớn
ở làng, có nhiều người nổi tiếng hay chữ... [3]
Ông nội ông là Ngô Trân, hiệu Đan Nhạc, là một người nổi tiếng về sức học uyên bác và tài văn chương, được người đương thời liệt là một trong "bảy con hổ của kinh thành
[Thăng Long](/wiki/Th%C4%83ng_Long)" ( *Trường An thất hổ*).
Ông là con trưởng Ngô Thì Ức, cũng nổi tiếng hay chữ. Năm 14 tuổi, ông Ức đỗ thứ hai kỳ
[thi Hương](/wiki/Thi_H%C6%B0%C6%A1ng) nhưng sau đó hỏng liền hai khoa [thi Hội](/wiki/Thi_H%E1%BB%99i), nên không để chí vào khoa cử nữa. Khi Ngô Thì Sĩ lên 10 tuổi, thì ông Ức mất.
Từ 7 đến 11 tuổi, Ngô Thì Sĩ được ông nội rèn dạy. Sau đó, ông được cho ra
[Thăng Long](/wiki/Th%C4%83ng_Long) theo học các bậc danh nho như Nghiêm Bá Đĩnh, Nhữ Đình Toản . Năm [4] [Quý Hợi](/wiki/Qu%C3%BD_H%E1%BB%A3i)( [1743](/wiki/1743)), Ngô Thì Sĩ thi đỗ Hương tiến (Cử nhân), nhưng bị hỏng khoa thi Hội ngay sau đó.
Năm
[1752](/wiki/1752), Ngô Thì Sĩ lại đi thi Hội, nhưng bị khảo quan Trần Tố đánh hỏng (vì "nhầm") . Chúa [5] [Trịnh Doanh](/wiki/Tr%E1%BB%8Bnh_Doanh)rất tiếc, truất chức của Trần Tố và trao cho Ngô Thì Sĩ chức Thiêm tri Công phiên thẩm ứng vụ (trước đó ông giữ một chức nhỏ trong Binh tào).
Năm
[1756](/wiki/1756), nhân đỗ đầu một kỳ thi tuyển người, Ngô Thì Sĩ trở thành một thành viên trong Văn ban của phủ [chúa Trịnh](/wiki/Ch%C3%BAa_Tr%E1%BB%8Bnh), được giao trách nhiệm soạn thảo giấy tờ, và làm Tùy giảng cho con chúa là Thế tử [Trịnh Sâm](/wiki/Tr%E1%BB%8Bnh_S%C3%A2m).
Năm
[1761](/wiki/1761), ông được sai làm "bạn tiếp" tiếp sứ [nhà Thanh](/wiki/Nh%C3%A0_Thanh) sang sắc phong và điếu tang [Lê Ý Tông](/wiki/L%C3%AA_%C3%9D_T%C3%B4ng).
Năm
[1763](/wiki/1763), ông được cử làm Cấp sự trung công khoa.
Năm
[1764](/wiki/1764), ông làm Giám sát ngự sử đạo [Sơn Tây](/wiki/S%C6%A1n_T%C3%A2y), rồi Đốc đồng [Thái Nguyên](/wiki/Th%C3%A1i_Nguy%C3%AAn) ( [1765](/wiki/1765)).
Năm
[Bính Tuất](/wiki/B%C3%ADnh_Tu%E1%BA%A5t) ( [1766](/wiki/1766)), đời Cảnh Hưng, ông thi đỗ [Hoàng giáp](/wiki/Ho%C3%A0ng_gi%C3%A1p), năm sau (1767), được thăng Đông các hiệu thư rồi đổi làm Hiến sát sứ Thanh Hoa (tức [Thanh Hóa](/wiki/Thanh_H%C3%B3a)). Khi ở đây, ông khai thác núi Bàn A dựng chòi xem sóng biển và lập hội *Quan lan sào*, tự mình làm hội trưởng.
Năm
[1769](/wiki/1769), ông được về triều; năm sau ( [1770](/wiki/1770)), làm Tham chính [Nghệ An](/wiki/Ngh%E1%BB%87_An).
Năm
[1771](/wiki/1771), ông coi việc chấm thi ở trường thi [Nghệ An](/wiki/Ngh%E1%BB%87_An), bị Nguyễn Văn Chu, người ở [Hà Tĩnh](/wiki/H%C3%A0_T%C4%A9nh) kiện vì ăn của đút của học trò, bị án "hoàn dân thụ dịch" (nghĩa là trả về làm dân chịu sai dịch) vào năm [1772](/wiki/1772) . [6]
Năm
[1774](/wiki/1774), chúa [Trịnh Sâm](/wiki/Tr%E1%BB%8Bnh_S%C3%A2m) đi tuần phương Nam, biết ông bị oan, mới có ý cất dùng. Năm [1775](/wiki/1775), cho triệu ông vào kinh giữ chức Hiệu lý Viện Hàn lâm kiêm Hiệu chính quốc sử, sau đó thăng Thiêm đô ngự sử.
Năm
[1777](/wiki/1777), ông được bổ làm Đốc trấn [Lạng Sơn](/wiki/L%E1%BA%A1ng_S%C6%A1n). Trong thời gian ở đây, sau khi ổn định được tình hình địa phương, giúp dân an cư, ông đặt doanh Lộc Mã, dựng đình Kinh lược, sửa sang động Song Tiên, khai thác động Nhị Thanh làm cho nó trở thành một thắng tích.
Ngày 29 tháng 8 năm
[Canh Tý](/wiki/Canh_T%C3%BD) (tức [22 tháng 10](/wiki/22_th%C3%A1ng_10) năm [1780](/wiki/1780)), ông có việc đi tới Nam Quan. Trên đường về qua động Nhị Thanh, ông vào nghỉ trong động. Khi về đến nhà người mệt nặng và từ trần.
Sau này dân làng Vĩnh Trại thuộc huyện Thoát Lãng ở giáp động Nhị Thanh (
[Lạng Sơn](/wiki/L%E1%BA%A1ng_S%C6%A1n)) có lập đền thờ ông. Triều Tây Sơn cũng phong tặng ông là Lễ Thượng Thư Văn Dụ Hồng Liệt Đại Vương.
Ngô Thì Sĩ là cha của các danh sĩ:
[Ngô Thì Nhậm](/wiki/Ng%C3%B4_Th%C3%AC_Nh%E1%BA%ADm), [Ngô Thì Chí](/wiki/Ng%C3%B4_Th%C3%AC_Ch%C3%AD), [Ngô Thì Trí](/wiki/Ng%C3%B4_Th%C3%AC_Tr%C3%AD), [Ngô Thì Hương](/wiki/Ng%C3%B4_Th%C3%AC_H%C6%B0%C6%A1ng) và là cha vợ của [Phan Huy Ích](/wiki/Phan_Huy_%C3%8Dch).
## Tác phẩm[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_Th%C3%AC_S%C4%A9&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_Th%C3%AC_S%C4%A9&action=edit§ion=2)]
### Sử học[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_Th%C3%AC_S%C4%A9&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_Th%C3%AC_S%C4%A9&action=edit§ion=3)] **(Những nghi án nêu lên trong sử Việt)** [Việt sử tiêu án](/wiki/Vi%E1%BB%87t_s%E1%BB%AD_ti%C3%AAu_%C3%A1n) [Đại Việt sử ký tiền biên](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t_s%E1%BB%AD_k%C3%BD_ti%E1%BB%81n_bi%C3%AAn) **(soạn chung)** [Đại Việt sử ký tục biên](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t_s%E1%BB%AD_k%C3%BD_t%E1%BB%A5c_bi%C3%AAn)
### Văn học[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_Th%C3%AC_S%C4%A9&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_Th%C3%AC_S%C4%A9&action=edit§ion=4)] **Anh ngôn thi tập**(Tập thơ chim vẹt học nói), quyển thượng và quyển hạ **Anh ngôn phú tập**(Tập phú chim vẹt học nói) **Quan lan thi tập**(Tập thơ xem sóng) **Nhị thanh động tập**(Tập thơ làm ở động Nhị Thanh) **(Ghi nỗi buồn đau về chuyện phòng khuê)** [Khuê ai lục](/wiki/Khu%C3%AA_ai_l%E1%BB%A5c) **Ngọ phong văn tập**(Tập văn Ngọ phong), quyển nhất và quyển nhị **Hậu hiệu tần thi tập** **Bảo chương hoằng mô** **Sách chế khải tập** **Khoa sớ tập biên**
Theo
*Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam*, ông còn có **Hải Dương chí lược** (hay *Hải Đông chí lược*).
## Trích đánh giá[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_Th%C3%AC_S%C4%A9&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_Th%C3%AC_S%C4%A9&action=edit§ion=5)]
Tổ tiên (ông) trước mấy đời theo nghiệp Nho. Lúc trẻ ông sẵn nề nếp gia đình, càng chăm học; do văn chương mà được nổi tiếng. Trong cuộc tuyển cử để lấy người, ông được đứng đầu, rất được Nghị tổ (Trịnh Doanh) yêu và chú ý...Nhà vốn nghèo mà chí không nhụt. Ông có bài văn trách ma nghèo... Lúc tạm giữ chức Thiêm đô ngự sử, ông có điều trần 4 việc:
*Xin định rõ phép khảo xét (các quan), xin sửa sang luật lệ kiện tụng, xin truy tôn bậc tiên nho, xin sửa lại thể thức làm văn*. Ông lại điều trần về việc binh, việc dân, chúa đều khen ngợi và nghe lời. Qua một tháng, ông được sai ra trấn Lạng Sơn. Bấy giờ hạt Lạng Sơn đói vì mất mùa, dân 7 châu phần nhiều đi nơi khác và chết đói ngoài đường. Khi ông đến, tìm cách cấp cứu. Rồi chiêu dụ dân lưu tán về khai khẩn ruộng hoang, tự mình đôn đốc việc cày bừa để khuyến khích dân biên giới. Đến vụ gặt mùa lúa tốt lắm. Do đó trộm giặc tiêu tan, trong hạt yên ổn. Khi việc tuần phòng rỗi rãi, ông lại nhởn nhơ nơi núi khe, tìm chốn thanh u, dò nơi hiểm trở, không có chỗ nào ông không đến. Ở phía Bắc trấn thành cách sông, ông mở mang động Nhị Thanh làm cảnh trí rất lạ. Khi việc quan thong thả ông thả thuyền tới động, leo lên bậc đá ngâm thơ, uống rượu; thật là hứng thú, phóng khoáng... [[7]](#cite_note-7)
- Trần Thị Băng Thanh:
Ngô Thì Sĩ vốn là một người hăng hái làm việc. Ông thấu được rằng quyền lợi kẻ ăn lộc nước gắn bó mật thiết với cuộc sống yên lành của "dân đen"...Ngô Thì Sĩ cũng là người đưa ra nhiều dự án, đề nghị sửa đổi về các mặt:
*thuế khoá khai hoang, chỉnh đốn văn thể, thay đổi chính sách, chấn chỉnh các cấp quan liêu*...Ông mong muốn "vua làm hết phận vua, tôi làm hết phận tôi" để cứu vãn tình trạng bê bối của xã hội [Bắc Hà](/wiki/B%E1%BA%AFc_H%C3%A0) đương thời, nhưng rất tiếc ở hoàn cảnh ấy, ý muốn hay tài năng một cá nhân không dễ gì xoay chuyển nổi cục diện... Là một chính khách, một quan chức, nhưng bên cạnh đó, ở Ngô Thì Sĩ còn nổi bật lên một tư chất khác, đó là một tâm hồn nghệ sĩ, một con người đa cảm. Ở ông, mọi rung động đều mãnh liệt, sâu sắc. Ông luôn nhìn thấu tâm tư con người và cảm thông cùng họ, từ những bâng khuâng vì một duyên cớ mơ hồ đến những trăn trở, day dứt về số phận, cuộc sống... Với nội dung và số lượng phong phú của hơn 2000 trang tác phẩm, Ngô Thì Sĩ đã là một tác gia lớn không chỉ của dòng họ Ngô Thì. Ông đã đóng góp nhiều tư liệu quý qua hai hộ sử Tiền biên, Tục biên đồng thời còn là một ngòi bút bình luận sử, bình luận văn chương sắc sảo, nhiều ý kiến mới và giàu chất trữ tình qua *Việt sử tiêu án*. Ngô Thì Sĩ sáng tác nhiều, nhưng tựu trung có thể quy vào bốn đề tài lớn: *nông thôn, kẻ sĩ, quan chức, tình yêu* và *hạnh phúc gia đình*. Bốn mảng đề tài đó trong văn học các thế kỷ trước cũng đã được đề cập đến, nhưng đặc sắc riêng của Ngô Thì Sĩ là cách lý giải, nhìn nhận.
Tài năng Ngô Thì Sĩ được tạo thành từ nhiều nguồn...tuy nhiên, điều kiện quan trọng nhất để Ngô Thì Sĩ có được sự nghiệp trước tác phong phú là tinh thần lao động nghiêm túc, say mê và tính năng động, sáng tạo trong học tập. Tất cả những điều đó cũng xuất phát từ một tấm lòng yêu dân, yêu đất nước, một tấm lòng đôn hậu, giàu tinh thần nhân ái. Ngày nay xem xét toàn bộ cuộc đời hoạt động và trước tác của Ngô Thì Sĩ, xem xét những đóng góp của ông trên các lĩnh vực chính sự và trước tác, có thể khẳng định ông là một nhân cách đẹp, một nhà văn, một nhà sử học có nhiều cống hiến, lãnh tụ của Ngô gia văn phái và là một trong không nhiều nhân vật lớn, tiên phong của
[thế kỷ 18](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_18) . [8]
- Nguyễn Lộc:
Trong những công trình trước tác của Ngô Thì Sĩ, đáng chú ý hơn cả là quyển
*Việt sử tiêu án*. Ông soạn sách này nhằm mục đích sửa chữa lại những sai lầm trong sử cũ. Trong sách, nhiều ý kiến của ông khá xác đáng, thể hiện tinh thần dân tộc sâu sắc, được các nhà sử học đời sau, trong đó có Phan Huy Chú trích dẫn lại. Về sáng tác thơ văn, hầu hết viết bằng thể thơ Đường luật, thỉnh thoảng mới có bài theo thể cổ phong, thể phú...Nội dung phần lớn viết về những phong cảnh ở những nơi ông có dịp đặt chân tới, không có gì thật đặc sắc. Ngoài đề tài thiên nhiên, ông dành riêng tập *Khuê ai lục* để viết về nỗi đau khổ của ông trước cái chết của người vợ thứ. Lời thơ thống thiết, xúc động. Về văn, ông có bài *Cách tệ sách* (Sách trừ tệ nạn) cũng đáng chú ý. Trong bài này, ông trình bày rất rõ tình cảnh khổ cực, đói nghèo, lưu tán của nhân dân lúc bấy giờ do nhiều nguyên nhân gây ra như chiến tranh, nạn hà hiếp cướp bóc của cường hào, thiên tai mất mùa và đề nghị phương hướng giải quyết tình trạng ấy. [[9]](#cite_note-9)
- Tạ Ngọc Liễn:
Qua hàng loạt các bài biểu, bài khải...chứng tỏ ông là nhà chính trị có tầm nhìn xa rộng, có tâm huyết và có nhiều ý tưởng cải cách nền chính sự đương thời với mong muốn làm cho xã hội ổn định, nhân dân được sống, lao động yên vui. Trên lĩnh vực sử học, ông là một sử gia nổi tiếng, vì có tinh thần làm việc cẩn trọng, có ngòi bút sinh động, có nhiều phát hiện mới và có suy nghĩ riêng. Trong Ngô gia văn phái, có nhiều người viết sử tài ba, và ông chính là người mở đầu cho truyền thống ấy của dòng họ Ngô Thì. Về thơ cũng như văn xuôi, dù bàn chuyện chính sự hay bộc lộ tình cảm trữ tình, ngòi bút của ông thường khoáng đạt, đa dạng và hướng vào đời sống thực, ít dùng lối ước lệ, tượng trưng…Riêng ở văn, tính lạc quan, tính hài hước cũng là một phong cách văn chương của Ngô Thì Sĩ. Về quan niệm sáng tác, ông cho rằng văn chương phải thiết thực, hữu dụng, mới mẻ và có cốt cách riêng. Ông đả phá lối thơ chuộng hình thức, phù phiếm...
[[10]](#cite_note-10)
Đúc kết lại, Ngô Thì Sĩ là một
*tác giả có nhiều bài thơ trữ tình, ngâm vịnh cảnh thiên nhiên, ca ngợi lòng ưu ái nhân hậu. Ông còn là người đi trước trong loại văn hồi ức, tự truyện, đã đưa lại cho văn học trung đại Việt Nam một nét trữ tình mới. Ông cũng có nhiều trang điều trần, ghi chép sắc sảo, in đậm phong cách nghị luận và ý thức chấn chỉnh, đổi mới đất nước*.
## Tài liệu liên quan[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_Th%C3%AC_S%C4%A9&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_Th%C3%AC_S%C4%A9&action=edit§ion=6)] [Trịnh Doanh](/wiki/Tr%E1%BB%8Bnh_Doanh) và sau này cả [Trịnh Sâm](/wiki/Tr%E1%BB%8Bnh_S%C3%A2m) đều quý trọng tài thơ văn của Ngô Thì Sĩ. Có lần [Trịnh Doanh](/wiki/Tr%E1%BB%8Bnh_Doanh) giao cho các quan trong ban Văn làm bài phú về Chu Công, riêng Ngô Thì Sĩ, chúa đã sai Trung sứ chờ lấy từng đoạn đem về phủ cho chúa đọc, lại sai người thỉnh thoảng đem hoa quả ban cho... [[11]](#cite_note-11)
Tuy văn chương sắc sảo, nhiều ý tứ mới lạ nhưng vì phóng khoáng, không theo khuôn phép, nên mấy lần đi thi, khảo quan đều nhận ra văn bài của ông, cố tìm ra lỗi dù rất nhỏ để truất bỏ.
[Chúa Trịnh](/wiki/Ch%C3%BAa_Tr%E1%BB%8Bnh) Doanh một đôi lần bắt phúc khảo nhưng việc đã rồi nên không thể sửa chữa được. Về sự việc này [Phạm Đình Hổ](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_%C4%90%C3%ACnh_H%E1%BB%95) trong [Vũ trung tùy bút](/wiki/V%C5%A9_trung_t%C3%B9y_b%C3%BAt) chép như sau: *Đầu đời* [Cảnh Hưng](/wiki/L%C3%AA_Hi%E1%BB%83n_T%C3%B4ng)( [1740](/wiki/1740)- [1786](/wiki/1786)) có ông Ngô Thì Sĩ nổi tiếng là bậc hay chữ, bị bọn quan đương thời ghen ghét, khi đến thi Hội các khảo quan dò xét hễ thấy quyển nào giọng văn hơi giống thì bảo nhau: "Quyển này hẳn là khẩu khí Ngô Thì Sĩ", thế là họ hết sức bới móc đánh hỏng đi. Trịnh chúa Nghị Tổ ( [Trịnh Doanh](/wiki/Tr%E1%BB%8Bnh_Doanh)) biết có thói tệ ấy nên khi thi cử xong rồi, truyền đem quyển hỏng của Ngô Thì Sĩ ra duyệt lại. Các khảo quan bấy giờ, nhiều người bị truất phạt, nhưng vẫn không cấm chỉ được cái tệ ấy. Khoa [Bính Tuất](/wiki/B%C3%ADnh_Tu%E1%BA%A5t)( [1766](/wiki/1766)), Ngô công bị bệnh tả, vào trường đệ tứ, cố làm qua loa cho xong quyển. Khảo quan chấm quyển bảo nhau: "Quyển này làm văn thì luyện đạt lắm, đáng là văn Hội nguyên, nhưng văn khí hơi yếu, không phải giọng văn Ngô Thì Sĩ". Chấm đến quyển của ông Nguyễn Bá Dương lại bảo nhau: "Quyển này văn khí khác thường, giống giọng văn Ngô Thì Sĩ nhưng làm văn lại kém, Thì Sĩ tất không làm như thế". Vì họ hồ đồ không biết định quyển nào là văn Ngô Thì Sĩ mà đánh hỏng nên Thì Sĩ mới đỗ hội nguyên." [[12]](#cite_note-12)
## Nghi vấn[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_Th%C3%AC_S%C4%A9&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_Th%C3%AC_S%C4%A9&action=edit§ion=7)]
Theo
[Trần Văn Giáp](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_V%C4%83n_Gi%C3%A1p) và Trần Thị Băng Thanh, thì Ngô Thì Sĩ mất sau lần đi công cán trên [13] [ải Nam Quan](/wiki/Nam_Quan)trở về vào nằm nghỉ trong động Nhị Thanh, có lẽ là do bị cảm lạnh . Nhưng có sách lại cho rằng Ngô Thì Sĩ đã uống thuốc độc chết. [[14]](#cite_note-14)
Sách
* chép: Khâm định Việt sử thông giám cương mục* *Trước khi Ngô (Thì) Nhậm tố cáo cơ mưu của Trịnh Khải, có đem bàn với cha là Ngô (Thì) Sĩ. Ngô (Thì) Sĩ cố sức ngăn...Đến khi hay tin Ngô (Thì) Nhậm đã tố cáo, Ngô (Thì) Sĩ buồn bực mà uống thuốc độc tự tử. Ngô (Thì) Nhậm, vì có công tố giác, được thăng làm Hữu Thị lang bộ Công, nhưng thiên hạ lúc ấy lại có câu rằng: "Sát tứ phụ nhi Thị lang", nghĩa là "giết bốn người cha mà làm Thị lang".* [[15]](#cite_note-15)
Sách
* chép tương tự: Lê quý dật sử* *...(Ngô Thì) Sĩ thấy con bè đảng xu phụ Tuyên Phi (Đặng Thị Huệ), vu khống Thế tử, ông bất bình, ra sức khuyên ngăn, nhưng (Ngô Thì) Nhậm không nghe, ông phẫn uất uống thuốc độc tự tử...(Sau vụ án) cất nhắc Ngô Thì Nhậm làm Công bộ tả thị lang, vì tố cáo Thế tử (Trịnh Khải) nên được ban thưởng, thăng vượt cấp bảy lần.* [[16]](#cite_note-16)
Chép khác có
*. Theo sách này, chỉ có một mình Nguyễn Huy Bá đứng ra tố giác, còn Hoàng Lê nhất thống chí* [Ngô Thì Nhậm](/wiki/Ng%C3%B4_Th%C3%AC_Nh%E1%BA%ADm)thì đã có lời khuyên Nguyễn Khắc Tuân phải hỏa tốc về kinh can ngăn Trịnh Khải dừng lại cơ mưu, nhưng không được nghe. Đến khi ông Tuân bị bắt giam, ông Nhậm định tìm cách gỡ tội, nhưng vì việc tang (cha mất) nên phải về. . [[17]](#cite_note-17)
Để sáng tỏ vấn đề này cần phải nghiên cứu thêm.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_Th%C3%AC_S%C4%A9&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_Th%C3%AC_S%C4%A9&action=edit§ion=8)] **Khi** [^](#cite_ref-1) [Ngô Thì Nhậm](/wiki/Ng%C3%B4_Th%C3%AC_Nh%E1%BA%ADm)làm quan ở trấn [Kinh Bắc](/wiki/Kinh_B%E1%BA%AFc), đã dâng ông Phật hiệu là *Nhị Thanh trường thọ quan tự tại phúc lượng đại hải chân như vô tận ý bồ tát*(theo [Trần Văn Giáp](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_V%C4%83n_Gi%C3%A1p), *Tìm hiểu kho sách Hán Nôm (tập I),*tr. 109). **Phan Huy Chú,** [^](#cite_ref-2) *Lịch triều hiến chương loại chí (Tập I)*, phần *Nhân vật chí*, tr. 399). Nam Châu tức Sơn Nam thượng. **Trong làng Tó có ba dòng họ lớn, đó là họ Nguyễn, họ Ngô Vi và Ngô Đình (trước Ngô Thì Sĩ, dòng họ Ngô của ông, tên có lót chữ Đình).** [^](#cite_ref-3) **Thời điểm Ngô Thì Sĩ ra** [^](#cite_ref-4) [Thăng Long](/wiki/Th%C4%83ng_Long)theo học với ông Đĩnh và ông Toản, ở đây chép theo Trần Thị Băng Thanh ( *Ngô Thì Sĩ*, tr.14); Trần Văn Giáp thì cho rằng khi ông Sĩ đã đậu Hương Tiến ( [1743](/wiki/1743)), mới theo học hai ông thầy vừa kể ( *Tìm hiểu kho sách Hán Nôm*, tr. 109). **Trần Thị Băng Thanh,** [^](#cite_ref-5) *Ngô Thì Sĩ*, tr. 15. **Đề cập đến vụ án này, Trần Thị Băng Thanh viết: Điều kỳ lạ là triều đình không nghị bàn, hạ lệnh cách chức ngay.** [^](#cite_ref-6) [Hoàng Ngũ Phúc](/wiki/Ho%C3%A0ng_Ng%C5%A9_Ph%C3%BAc), một quan đại thần rất có thế lực trong triều, lúc đó đang cầm quân ở [Nghệ An](/wiki/Ngh%E1%BB%87_An), lại thêm vào án kỷ luật bốn chữ "hoàn dân thụ dịch" (nghĩa là trả về làm dân chịu sai dịch). Người đương thời và nhiều sử sách, kể cả Việt sử thông giám cương mục, đều xác nhận trong vụ án kỷ luật đó, Ngô Thì Sĩ chỉ là nạn nhân của sự gièm pha nghi kỵ lúc đó đang dấy lên gay gắt trong triều. Trịnh Sâm bấy giờ đã lên ngôi chúa được gần năm năm, trong thời gian đó cũng có một số hành vi lấn át vua Lê, nhiều đình thần bàn tán chê bai. Người ta lấy một câu thơ Ngô Thì Sĩ vịnh cảnh Hồ Tây: Tây Hồ tình vũ cánh nghi chu (Mưa hay tạnh, Tây Hồ đều đáng thả thuyền chơi), sửa thành một câu thơ nói bóng gió chuyện chính sự: Tây Hồ thảo thụ khủng phi Chu (Cây cỏ Hồ Tây e không còn là của nhà Chu nữa). Do vậy Trịnh Sâm sinh "ngờ" Ngô Thì Sĩ. Mặt khác vì sợ thế lực Hoàng Ngũ Phúc, một số triều sĩ viết thư nặc danh nhắc Trịnh Sâm nên hạn chế quyền hành của viên tướng đầy quyền uy này. Nhưng tin ấy khi đến tai Ngũ Phúc thì "triều sĩ" đã thành "Ngô Sĩ" và đây chính là duyên cớ để Phúc thêm vào bốn chữ "hoàn dân thụ dịch" trong lệnh cách chức ông. Theo [[1]](http://www.thanglonghanoi.gov.vn/channel/67/2009/10/3404/). [^](#cite_ref-7) [Phan Huy Chú](/wiki/Phan_Huy_Ch%C3%BA), *Lịch triều hiến chương lại chí*(Tập 1), phần *Nhân vật chí*, tr. 398-399. **Lược theo Trần Thị Băng Thanh - Viện Văn học (bài viết in trong** [^](#cite_ref-8) *Danh nhân*, do Vũ Khiêu chủ biên. Nhà xuất bản Hà Nội, 2004, tr. 453- 464). Xem bản điện tử ở đây: [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i) [[2]](http://www.thanglonghanoi.gov.vn/channel/67/2009/10/3404/) [^](#cite_ref-9) *Từ điển Văn học (bộ mới)*, tr. 1082-1083. **Lược theo Tạ Ngọc Liễn, tr. 206- 207.** [^](#cite_ref-10) **Theo Trần Thị Băng Thanh** [^](#cite_ref-11) [[3]](http://www.thanglonghanoi.gov.vn/channel/67/2009/10/3404/). [^](#cite_ref-12) *Vũ trung tùy bút*, mục *Khoa cử*, tr. 76. **Trần Văn Giáp,** [^](#cite_ref-13) *Tìm hiểu kho sách Hán Nôm (Tập 1),*tr. 109. [^](#cite_ref-14) [[4]](http://www.thanglonghanoi.gov.vn/channel/67/2009/10/3404/). **Nguyễn Khắc Thuần giải thích: Bốn người cha ở đây gồm có: Ngô Thì Sĩ là cha ruột, Nguyễn Khản, Nguyễn Khắc Tuân và Nguyễn Phương Dĩnh đều là bạn của cha. Lại có người nói rằng Ngô Thì Sĩ là cha, Trịnh Khải là quân phụ, Nguyễn Khắc Tuân và Chu Xuân Hán đều là phụ chấp (bạn của bố)...(Nguyễn Khắc Thuần dẫn lại trong "Việt sử giai thoại" (Tập 7). Nhà xuất bản Giáo dục, 1988, tr. 100-102).** [^](#cite_ref-15) [^](#cite_ref-16) *Lê quý dật sử*, tr. 42. [^](#cite_ref-17) *Hoàng Lê nhất thống chí*(tập I), tr. 21-24. Xem thêm: [Vụ án năm Canh Tý](/wiki/V%E1%BB%A5_%C3%A1n_n%C4%83m_Canh_T%C3%BD). [Ngô gia văn phái](/wiki/Ng%C3%B4_gia_v%C4%83n_ph%C3%A1i), *(Tập I), Nhà xuất bản Văn học, 1984.* [Hoàng Lê nhất thống chí](/wiki/Ho%C3%A0ng_L%C3%AA_nh%E1%BA%A5t_th%E1%BB%91ng_ch%C3%AD) [Bùi Dương Lịch](/wiki/B%C3%B9i_D%C6%B0%C6%A1ng_L%E1%BB%8Bch), *Bản dịch của Phạm Văn Thắm. Nhà xuất bản KHXH,* [Lê quý dật sử](/wiki/L%C3%AA_qu%C3%BD_d%E1%BA%ADt_s%E1%BB%AD). [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i), 1987. [Phan Huy Chú](/wiki/Phan_Huy_Ch%C3%BA), *(Tập I). Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, 1992.* [Lịch triều hiến chương loại chí](/wiki/L%E1%BB%8Bch_tri%E1%BB%81u_hi%E1%BA%BFn_ch%C6%B0%C6%A1ng_lo%E1%BA%A1i_ch%C3%AD) [Phạm Đình Hổ](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_%C4%90%C3%ACnh_H%E1%BB%95), [Vũ trung tùy bút](/wiki/V%C5%A9_trung_t%C3%B9y_b%C3%BAt). Nhà xuất bản Trẻ và Hội nghiên cứu giảng dạy Văn học TP. HCM cùng ấn hành, 1989. [Trần Văn Giáp](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_V%C4%83n_Gi%C3%A1p), *Tìm hiểu kho sách Hán Nôm*(Tập I). Nhà xuất bản Văn hóa, Hà Nội, 1984.
- Nhiều người soạn,
*Từ điển Văn học (bộ mới*). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
- Trần Thị Băng Thanh,
*Ngô Thì Sĩ*. Nhà xuất bản Hà Nội, 1987. [Nguyễn Q. Thắng](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Q._Th%E1%BA%AFng)và Nguyễn Bá Thế, *Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam*. Nhà xuất bản KHXH, 1992.
- Tạ Ngọc Liễn,
*Danh nhân văn hóa trong lịch sử Việt Nam*. Nhà xuất bản Thanh Niên, 2008. [Ngô Thì Sĩ](http://www.thanglonghanoi.gov.vn/channel/67/2009/10/3404/) [Ngô Thì Sĩ](http://www.binhthuan.gov.vn/KHTT/vanhoa/0001/0000/CD00B.htm)

X-Cache-Status: hit

X-Cache: cp1067 hit/2, cp1066 miss


markdown:
# Northrop YA-9
|YA-9|
|Kiểu||Máy bay cường kích|
|Nhà chế tạo||
|[[1]](#cite_note-Jenkins_p26-1) ![ Hoa Kỳ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Flag_of_the_United_States.svg/23px-Flag_of_the_United_States.svg.png)
![ Hoa Kỳ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Flag_of_the_United_States.svg/23px-Flag_of_the_United_States.svg.png)
[Không quân Hoa Kỳ](/wiki/Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3) ![ Hoa Kỳ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Flag_of_the_United_States.svg/23px-Flag_of_the_United_States.svg.png)
![ Hoa Kỳ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Flag_of_the_United_States.svg/23px-Flag_of_the_United_States.svg.png)
[NASA](/wiki/NASA) ** là một mẫu thử Northrop YA-9** [máy bay cường kích](/wiki/M%C3%A1y_bay_c%C6%B0%E1%BB%9Dng_k%C3%ADch)được phát triển cho chương trình A-X của [Không quân Hoa Kỳ](/wiki/Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3).
## Tính năng kỹ chiến thuật (YA-9A)[
[sửa](/w/index.php?title=Northrop_YA-9&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Northrop_YA-9&action=edit§ion=1)] **Đặc điểm tổng quát** **Kíp lái:**1 **Chiều dài:**53 ft 6 in (16,3 m) **57 ft 0 in (17,4 m)** [Sải cánh](/wiki/S%E1%BA%A3i_c%C3%A1nh): **Chiều cao:**17 ft 10 in (5,4 m) **Diện tích cánh:**580 ft² (53,88 m²) **23.076 lb (10.467 kg)** [Trọng lượng rỗng](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%8Dng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_r%E1%BB%97ng_c%E1%BB%A7a_nh%C3%A0_s%E1%BA%A3n_xu%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1): **Trọng lượng có tải:**28.575 lb (12.961 kg) **41.795 lb (18.958 kg)** [Trọng lượng cất cánh tối đa](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%8Dng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_c%E1%BA%A5t_c%C3%A1nh_t%E1%BB%91i_%C4%91a&action=edit&redlink=1): **2 ×** [Động cơ](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_m%C3%A1y_bay&action=edit&redlink=1): [Lycoming YF102-LD-100](/w/index.php?title=Honeywell_ALF_502&action=edit&redlink=1)kiểu turbofan, 7.500 lbf (33,4 kN) mỗi chiếc **Hiệu suất bay** **523 mph (837 km/h)** [Vận tốc cực đại](/wiki/V%E1%BA%ADn_t%E1%BB%91c_V): **0,33** [Lực đẩy/trọng lượng](/w/index.php?title=T%E1%BB%89_s%E1%BB%91_l%E1%BB%B1c_%C4%91%E1%BA%A9y/tr%E1%BB%8Dng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng&action=edit&redlink=1): **Trang bị vũ khí**
- 1x pháo gatling 20 mm
[M61 Vulcan](/wiki/M61_Vulcan)
- Lên tới 18.370 lb (8.350 kg) vũ khí
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Northrop_YA-9&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Northrop_YA-9&action=edit§ion=2)]
- Máy bay có tính năng tương đương
- Danh sách khác
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Northrop_YA-9&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Northrop_YA-9&action=edit§ion=3)]
- Ghi chú
**Jenkins 1998, p. 26.** [^](#cite_ref-Jenkins_p26_1-0)
- Tài liệu
- Donald, David and Daniel J. March, eds. "A-10 Fighting Warthog".
*Modern Battlefield Warplanes*. Norwalk, CT: AIRtime, 2004. [ISBN 1-880588-76-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1880588765).
- Donald, David, ed. "Northrop YA-9".
*The Complete Encyclopedia of World Aircraft*. Barnes & Noble Books, 1997. [ISBN 0-7607-0592-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0760705925).
- Jenkins, Dennis R.
*Fairchild-Republic A/OA-10 Warthog*. North Branch, Minnesota: Specialty Press, 1998. [ISBN 1-58007-013-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1580070132).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Northrop_YA-9&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Northrop_YA-9&action=edit§ion=4)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|
|
|
|
|


markdown:
# Pfaffenheim
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [47°59′07″B 7°17′24″Đ / 47.9852777778°B 7.29°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Pfaffenheim¶ms=47.9852777778_N_7.29_E_region:FR_type:city)
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Alsace](/wiki/Alsace) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Haut-Rhin](/wiki/Haut-Rhin) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Guebwiller](/wiki/Guebwiller_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Liên xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p#Li.C3.AAn_x.C3.A3) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(
[2001](/wiki/2001)- [2008](/wiki/2008)) [Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 230 m/750 ft)
1 2(5,63 sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [68255](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=68255-COM)/ [68250](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p) **Pfaffenheim** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) ở [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Haut-Rhin](/wiki/Haut-Rhin) trong [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Alsace](/wiki/Alsace) ở đông bắc [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p). Xã này có [diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) 14,57 [km²](/wiki/Km%C2%B2), [dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) năm [1999](/wiki/1999) là 1323 người. Khu vực này có độ cao 230 [mét](/wiki/M%C3%A9t) trên [mực nước biển](/wiki/M%E1%BB%B1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_bi%E1%BB%83n).
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Pfaffenheim&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Pfaffenheim&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Pfaffenheim&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Pfaffenheim&action=edit§ion=2)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|


markdown:
# Phòng tắm nắng
**Phòng tắm nắng** hay **phòng hứng nắng** (tiếng Anh: Sunroom) là một [phòng](/wiki/Ph%C3%B2ng) được thiết kế, bố trí trong một [ngôi nhà](/wiki/Nh%C3%A0) (thường làm [phòng khách](/wiki/Ph%C3%B2ng_kh%C3%A1ch) hay [phòng khánh tiết](/w/index.php?title=Ph%C3%B2ng_kh%C3%A1nh_ti%E1%BA%BFt&action=edit&redlink=1)) hoặc một bên ngôi nhà theo kiểu [phòng lồi](/w/index.php?title=Ph%C3%B2ng_l%E1%BB%93i&action=edit&redlink=1) nơi cho phép con người tận hưởng và thưởng lãm các cảnh quan xung quanh mà lại được che chở trước những điều kiện thời tiết bất lợi như mưa, gió, phòng này được làm bằng các vật liệu hiện đại như nhựa, kính..... Loại hình phòng này được phổ biến ở [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), [Châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u), [Canada](/wiki/Canada), [Australia](/wiki/%C3%9Ac), và [New Zealand](/wiki/New_Zealand).
Cấu trúc của phòng thường được xây dựng bằng
[gạch](/wiki/G%E1%BA%A1ch_nung), [gỗ](/wiki/G%E1%BB%97), [thủy tinh](/wiki/Th%E1%BB%A7y_tinh) hoặc [nhựa PVC](/w/index.php?title=Nh%E1%BB%B1a_PVC&action=edit&redlink=1). Gạch hoặc gỗ cơ sở tạo nên kết cấu cơ bản và có sự hỗ trợ quan trọng cho PVC. Các tấm kính lớn và thường trong suốt và rõ ràng thay vì mờ. Những mái nhà có thể có những tấm kính, nhưng thường được lắp đặt bằng một vật liệu nhựa cho phép đón ánh sáng mặt trời. Một số phòng tắm nắng được thiết kế để xem danh lam thắng cảnh, trong khi những người khác được thiết kế để thu thập ánh sáng mặt trời ấm áp và ánh sáng. Một số phòng có bức tường làm bằng thủy tinh (hoặc nhựa), ở các cửa sổ, và mái kính.
Với những công nghệ mới nhất của thủy tinh và công nghệ kháng nhiệt, cách nhiện, những phòng tắm nắng hiện nay ở
[Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) có thể được sử dụng hiệu quả tại các bang miền Nam nổi tiếng với khí hậu nóng như [Florida](/wiki/Florida), [Texas](/wiki/Texas) và [Arizona](/wiki/Arizona) hay các vùng khí hậu lạnh hơn các bang miền bắc.

X-Cache: cp1068 hit/1, cp1066 miss


markdown:
# Thể loại:Thiên tai 1970
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Thể loại con
Thể loại này gồm thể loại con sau.
### Đ
- ►
[Động đất 1970](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_1970) (1 tr.)
## Các trang trong thể loại “Thiên tai 1970”
Thể loại này gồm trang sau.


markdown:
# Tiếng Trung Quốc
[Tiếng Hoa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Hoa&redirect=no))
|Bài viết này
|cần thêm .
|
|![]()
|
|Bài hay đoạn này cần người am hiểu về chủ đề của nó để trợ giúp biên tập và mở rộng bài viết.
Bạn có thể giúp
|Tiếng Hán (汉语) hay Tiếng Hoa (华语)|
|Sử dụng tại||
|
ngôn ngữ chính thức
từ 5.000.000 người nói trở lên
từ 1.000.000 người nói trở lên
từ 500.000 người nói trở lên
từ 100.000 người nói trở lên
ngôn ngữ thiểu số
|Khu vực||
|![]()
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) ![ Malaysia](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/Flag_of_Malaysia.svg/23px-Flag_of_Malaysia.svg.png)
![ Malaysia](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/Flag_of_Malaysia.svg/23px-Flag_of_Malaysia.svg.png)
[Malaysia](/wiki/Malaysia) ![ Flag of the Republic of China.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/Flag_of_the_Republic_of_China.svg/22px-Flag_of_the_Republic_of_China.svg.png)
![ Flag of the Republic of China.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/Flag_of_the_Republic_of_China.svg/22px-Flag_of_the_Republic_of_China.svg.png)
[Đài Loan](/wiki/%C4%90%C3%A0i_Loan) ![ Singapore](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/Flag_of_Singapore.svg/23px-Flag_of_Singapore.svg.png)
![ Singapore](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/Flag_of_Singapore.svg/23px-Flag_of_Singapore.svg.png)
[Singapore](/wiki/Singapore) ![ Ma Cao](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/Flag_of_Macau.svg/23px-Flag_of_Macau.svg.png)
![ Ma Cao](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/Flag_of_Macau.svg/23px-Flag_of_Macau.svg.png)
[Ma Cao](/wiki/Ma_Cao) ![ Hồng Kông](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/Flag_of_Hong_Kong.svg/23px-Flag_of_Hong_Kong.svg.png)
![ Hồng Kông](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/Flag_of_Hong_Kong.svg/23px-Flag_of_Hong_Kong.svg.png)
[Hồng Kông](/wiki/H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng) ![ Trung Quốc](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg/23px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png)
![ Trung Quốc](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg/23px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png)
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) ![ Malaysia](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/Flag_of_Malaysia.svg/23px-Flag_of_Malaysia.svg.png)
![ Malaysia](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/Flag_of_Malaysia.svg/23px-Flag_of_Malaysia.svg.png)
[Malaysia](/wiki/Malaysia) ![ Flag of the Republic of China.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/Flag_of_the_Republic_of_China.svg/22px-Flag_of_the_Republic_of_China.svg.png)
![ Flag of the Republic of China.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/Flag_of_the_Republic_of_China.svg/22px-Flag_of_the_Republic_of_China.svg.png)
[Đài Loan](/wiki/%C4%90%C3%A0i_Loan) ![ Singapore](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/Flag_of_Singapore.svg/23px-Flag_of_Singapore.svg.png)
![ Singapore](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/Flag_of_Singapore.svg/23px-Flag_of_Singapore.svg.png)
[Singapore](/wiki/Singapore) ![ Ma Cao](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/Flag_of_Macau.svg/23px-Flag_of_Macau.svg.png)
![ Ma Cao](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/Flag_of_Macau.svg/23px-Flag_of_Macau.svg.png)
[Ma Cao](/wiki/Ma_Cao) ![ Hồng Kông](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/Flag_of_Hong_Kong.svg/23px-Flag_of_Hong_Kong.svg.png)
![ Hồng Kông](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/Flag_of_Hong_Kong.svg/23px-Flag_of_Hong_Kong.svg.png)
[Hồng Kông](/wiki/H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng) [Hạng](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_theo_t%E1%BB%95ng_s%E1%BB%91_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_s%E1%BB%AD_d%E1%BB%A5ng) [Phân loại](/wiki/H%E1%BB%87_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF) [Hệ ngôn ngữ Hán-Tạng](/wiki/Ng%E1%BB%AF_h%E1%BB%87_H%C3%A1n-T%E1%BA%A1ng)
- Hệ ngữ Hán
**Tiếng Hán (汉语) hay Tiếng Hoa (华语)**
-
![ Trung Quốc](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg/23px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png)
![ Trung Quốc](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg/23px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png)
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) ![ Flag of the Republic of China.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/Flag_of_the_Republic_of_China.svg/22px-Flag_of_the_Republic_of_China.svg.png)
![ Flag of the Republic of China.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/Flag_of_the_Republic_of_China.svg/22px-Flag_of_the_Republic_of_China.svg.png)
[Đài Loan](/wiki/%C4%90%C3%A0i_Loan) ![ Singapore](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/Flag_of_Singapore.svg/23px-Flag_of_Singapore.svg.png)
![ Singapore](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/Flag_of_Singapore.svg/23px-Flag_of_Singapore.svg.png)
[Singapore](/wiki/Singapore) ![ Flag of the United Nations.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2f/Flag_of_the_United_Nations.svg/22px-Flag_of_the_United_Nations.svg.png)
![ Flag of the United Nations.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2f/Flag_of_the_United_Nations.svg/22px-Flag_of_the_United_Nations.svg.png)
[Liên Hiệp Quốc](/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dc/Flag_placeholder.svg/23px-Flag_placeholder.svg.png)
[ASEAN](/wiki/Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81) [Quy định bởi](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_t%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_quy_%C4%91%E1%BB%8Bnh_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF) [Nhiều tổ chức](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) ![ Trung Quốc](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg/23px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png)
![ Trung Quốc](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg/23px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png)
[Ủy ban phổ biến tiếng Quan Thoại](/wiki/%C4%90%C3%A0i_Loan) ![ Đài Loan](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/Flag_of_the_Republic_of_China.svg/23px-Flag_of_the_Republic_of_China.svg.png)
![ Đài Loan](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/Flag_of_the_Republic_of_China.svg/23px-Flag_of_the_Republic_of_China.svg.png)
[Ủy ban phổ biến tiếng Quan Thoại](/wiki/Singapore) ![ Singapore](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/Flag_of_Singapore.svg/23px-Flag_of_Singapore.svg.png)
![ Singapore](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/Flag_of_Singapore.svg/23px-Flag_of_Singapore.svg.png)
[Viện ngôn ngữ quốc gia Malaysia](/wiki/Malaysia) ![ Malaysia](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/Flag_of_Malaysia.svg/23px-Flag_of_Malaysia.svg.png)
![ Malaysia](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/Flag_of_Malaysia.svg/23px-Flag_of_Malaysia.svg.png)
[ISO 639-1](/wiki/ISO_639-1) `zh` `chi`(B) `zho`(T) [ISO 639-3](/wiki/ISO_639-3)
– Tiếng Mân Đông
[cdo]
– Tiếng Tấn
[cjy]
– Quan Thoại
[cmn]
– Tiếng Phổ Hiền
[cpx]
– Tiếng Huy
[czh]
– Tiếng Mân Trung
[czo]
– Tiếng Cám
[gan]
– Tiếng Khách Gia
[hak]
– Tiếng Tương
[hsn]
– Tiếng Mân Bắc
[mnp]
– Tiếng Mân Nam
[nan]
– Tiếng Ngô
[wuu]
– Tiếng Quảng Đông
[yue]
– Tiếng Trung Cổ
[och]
– Tiếng Triều Châu
[ltc]
– Hán văn
[lzh] **Tiếng Trung** ( [tiếng Trung](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung): 中文; [bính âm](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m): *Zhōngwén*; [Hán-Việt](/wiki/Phi%C3%AAn_%C3%A2m_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t): *Trung văn*), **tiếng Hán** ( [giản thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_gi%E1%BA%A3n_th%E1%BB%83): 汉语; [phồn thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_ph%E1%BB%93n_th%E1%BB%83): 漢語; [bính âm](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m): *Hànyǔ*; [Hán-Việt](/wiki/Phi%C3%AAn_%C3%A2m_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t): *Hán ngữ*) hay **tiếng Hoa** ( [giản thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_gi%E1%BA%A3n_th%E1%BB%83): 华语; [phồn thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_ph%E1%BB%93n_th%E1%BB%83): 華語; [bính âm](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m): *Huáyǔ*; [Hán-Việt](/wiki/Phi%C3%AAn_%C3%A2m_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t): *Hoa ngữ*) là một [ngôn ngữ](/wiki/Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF) hay [họ ngôn ngữ](/wiki/Ng%E1%BB%AF_h%E1%BB%87) gồm các [ngôn ngữ thanh điệu](/wiki/Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_thanh_%C4%91i%E1%BB%87u) thuộc [hệ ngôn ngữ](/wiki/Ng%E1%BB%AF_h%E1%BB%87) [Hán-Tạng](/wiki/Ng%E1%BB%AF_h%E1%BB%87_H%C3%A1n-T%E1%BA%A1ng). Chữ viết [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) là một hệ [chữ tượng hình](/wiki/Ch%E1%BB%AF_t%C6%B0%E1%BB%A3ng_h%C3%ACnh).
Mặc dù thường được coi là
[ngôn ngữ](/wiki/Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF) duy nhất với lý do văn hoá, trên thực tế mức độ đa dạng giữa các vùng khác nhau có thể sánh với sự đa dạng của các [ngôn ngữ Rôman](/wiki/Nh%C3%B3m_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_R%C3%B4man).
Tuy vậy, tất cả mọi người nói các thứ tiếng Trung Quốc khác nhau đều dùng chung một dạng văn viết thống nhất có từ đầu
[thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20) là [bạch thoại](/wiki/B%E1%BA%A1ch_tho%E1%BA%A1i) (nghĩa là thứ tiếng bình dân dựa trên tiếng [Quan Thoại](/w/index.php?title=Quan_Tho%E1%BA%A1i_chu%E1%BA%A9n&action=edit&redlink=1)) dùng gần như cùng một bộ [chữ Trung Quốc](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n).
Khoảng một phần năm dân số thế giới hiện nay dùng một trong những thứ Tiếng Trung Quốc làm tiếng mẹ đẻ, khiến nó trở thành thứ tiếng đứng đầu thế giới về phương diện này.
Tiếng Trung Quốc nói ở thể
[Quan Thoại chuẩn](/w/index.php?title=Quan_Tho%E1%BA%A1i_chu%E1%BA%A9n&action=edit&redlink=1) là ngôn ngữ chính thức của [Cộng hoà nhân dân Trung Hoa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa) và [Trung Hoa dân quốc](/wiki/Trung_Hoa_D%C3%A2n_Qu%E1%BB%91c) tại [Đài Loan](/wiki/%C4%90%C3%A0i_Loan), cũng như là một trong bốn ngôn ngữ chính thức của [Singapore](/wiki/Singapore), và là một trong sáu ngôn ngữ làm việc chính thức của [Liên Hiệp Quốc](/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c).
Tiếng Trung Quốc nói ở thể
[Quảng Đông chuẩn](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng) thì là một trong những ngôn ngữ chính thức của [Hồng Kông](/wiki/H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng) (cùng với [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh)) và của [Ma Cao](/wiki/Ma_Cao) (cùng với [tiếng Bồ Đào Nha](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha)).
Thuật ngữ và khái niệm và người Trung Quốc sử dụng để phân biệt văn nói và văn viết không giống với phương Tây do những sự khác biệt về phát triển chính trị và xã hội ở Trung Quốc so với
[châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u). Mặc dù châu Âu phân chia thành nhiều nhà nước-quốc gia dựa trên khác biệt về ngôn ngữ sau khi [Đế quốc La Mã](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3) sụp đổ, Trung Quốc vẫn giữ được thống nhất về văn hoá và chính trị vào cùng thời kỳ đó và duy trì được thứ ngôn ngữ viết chung trong suốt thời kỳ lịch sử của nó dù trên thực tế sự đa dạng trong ngôn ngữ nói của Trung Quốc có thể sánh như châu Âu. Do đó, người Trung Quốc phân biệt rõ giữa "văn viết" ( [tiếng Trung](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung): 文; [bính âm](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m): *wén*; [Hán-Việt](/wiki/Phi%C3%AAn_%C3%A2m_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t): *văn*) và "văn nói" ( [giản thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_gi%E1%BA%A3n_th%E1%BB%83): 语; [phồn thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_ph%E1%BB%93n_th%E1%BB%83): 語; [bính âm](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m): *yǔ*; [Hán-Việt](/wiki/Phi%C3%AAn_%C3%A2m_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t): *ngữ*). Như vậy, quan niệm về sự thống nhất và khác biệt giữa văn viết và các dạng văn nói ở phương Tây rõ rệt hơn là ở [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c).
## Mục lục
## Các dạng khác nhau[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit§ion=1)]
Bản đồ thể hiện những dạng khác nhau của tiếng Trung Quốc ("các ngôn ngữ" hoặc "nhóm phương ngữ").
|Tên||Viết tắt||
|[Latinh hóa](/w/index.php?title=Latinh_h%C3%B3a_ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) [Giản thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_gi%E1%BA%A3n_th%E1%BB%83) [Phồn thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_ph%E1%BB%93n_th%E1%BB%83)
người nói
[Quan Thoại](/wiki/Quan_tho%E1%BA%A1i)
Chú thích: Gồm
[Tiếng Phổ thông](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_ph%E1%BB%95_th%C3%B4ng_Trung_Qu%E1%BB%91c)
Běifānghuà
[Bính âm](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m_H%C3%A1n_ng%E1%BB%AF): Guānhuà [Bính âm](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m_H%C3%A1n_ng%E1%BB%AF): Běifānghuà
北方话 (Bắc phương thoại)
北方話
[Ngô](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ng%C3%B4)
Chú thích: Gồm
[Tiếng Thượng Hải](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_H%E1%BA%A3i&action=edit&redlink=1) [Trường-đoản](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng-%C4%91o%E1%BA%A3n_(Latinh_h%C3%B3a)&action=edit&redlink=1): Ng Nyiu *hoặc*Ghu Nyiu [Quảng Đông](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng)
Chú thích: Gồm
[Tiếng Quảng Đông](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng)& [Tiếng Đài Sơn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_%C4%90%C3%A0i_S%C6%A1n&action=edit&redlink=1) [Yale](/w/index.php?title=Yale_Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng&action=edit&redlink=1): Yuht Yúh [Việt bính](/wiki/Vi%E1%BB%87t_b%C3%ADnh): Jyut 6Jyu 5 [Mân](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A2n)
Chú thích: Gồm
[Tiếng Phúc Lão](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%BAc_L%C3%A3o&action=edit&redlink=1), [Đài Loan](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%BAc_Ki%E1%BA%BFn_%C4%90%C3%A0i_Loan)& [Triều Châu](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ch%C3%A2u) [POJ](/wiki/Pe%CC%8Dh-%C5%8De-j%C4%AB): Bân Gú; [BUC](/w/index.php?title=B%C3%A0ng-u%C3%A2-c%C3%AA&action=edit&redlink=1): Mìng Ngṳ̄ [Tương](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_T%C6%B0%C6%A1ng) [Khách Gia](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Kh%C3%A1ch_Gia)
Khách; 客
Kèhuà
[Bính âm Khách Gia](/w/index.php?title=B%C3%ADnh_%C3%A2m_Kh%C3%A1ch_Gia&action=edit&redlink=1): Hak-kâ-fa *hoặc*Hak-kâ-va
Bính âm Khách Gia: Hak-fa
*hoặc*Hak-va
客话 (Khách thoại)
客話
[Cám](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_C%C3%A1m) [Latinh hóa](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_C%C3%A1m): Gon Ua
Các phân loại tranh cãi:
|Tên||Viết tắt||
|[Giản thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_gi%E1%BA%A3n_th%E1%BB%83) [Phồn thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_ph%E1%BB%93n_th%E1%BB%83)
người nói
[Tấn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_T%E1%BA%A5n&action=edit&redlink=1)
Chú thích: từ tiếng Quan Thoại
[Huy](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Huy&action=edit&redlink=1)
Chú thích: từ tiếng Ngô
Huīzhōuhuà
徽州话 (Huy Châu thoại)
徽州話
[Bình](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_B%C3%ACnh)
Chú thích: từ tiếng Quảng Đông
Guǎngxī Pínghuà
广西平话 (Quảng Tây Bình thoại)
廣西平話
## Ảnh hưởng đối với các ngôn ngữ khác[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit§ion=2)]
Tại Trung Quốc,
[Quan thoại](/wiki/Quan_tho%E1%BA%A1i) được sử dụng nhiều nhất. Ngoài ra, còn có [tiếng Quảng Đông](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng) được sử dụng tại tỉnh [Quảng Đông](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng), đặc khu [Hồng Kông](/wiki/H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng); [tiếng Ngô](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ng%C3%B4) sử dụng tại tỉnh [Chiết Giang](/wiki/Chi%E1%BA%BFt_Giang); [tiếng Mân](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A2n) tại tỉnh [Phúc Kiến](/wiki/Ph%C3%BAc_Ki%E1%BA%BFn) v.v., đây là những phương ngôn (tiếng địa phương).
Về mặt chữ viết thì chỉ có một loại chữ duy nhất đó là
[chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n).
Về mặt phát âm những phương ngôn này có nhiều từ ngữ phát âm giống tiếng Quan Thoại hoàn toàn, một số chỉ đọc hơi giống và cũng có những từ phát âm khác xa Quan thoại. Các phương ngôn trên có cách phát âm đa dạng hơn Quan thoại do đó từ đồng âm trong những phương ngôn này cũng ít hơn.
[Tiếng Việt](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t) có từ [Hán Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_H%C3%A1n_Vi%E1%BB%87t), trong [tiếng Triều Tiên](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn) thì có từ [Hán Triều](/wiki/Hanja) (한자 - 漢字 - *"Hán tự"*) và [tiếng Nhật](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Nh%E1%BA%ADt) có từ [Hán Hòa](/wiki/Kanji) (かんじ - 漢字 - *Hán tự*). Tất cả những từ này đều có cách phát âm giống 50%-100% tiếng Quan Thoại hoặc các phương ngôn khác. Ví dụ từ "thủy" phát âm (nguyên âm) giống tiếng Quan Thoại, từ "trúc" lại phát âm (cả từ) giống tiếng Quảng Đông.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit§ion=3)]
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit§ion=4)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit§ion=5)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|