markdown:
# Lịch sử Campuchia
|
|
|
|
|
|[Chân Lạp](/wiki/Ch%C3%A2n_L%E1%BA%A1p)(550-802) [Đế quốc Khmer](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Khmer)(802-1432) [Thời kỳ hậu Angkor](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia_(1431-1863))(1432-1863) [Campuchia thuộc Pháp](/wiki/Campuchia_thu%E1%BB%99c_Ph%C3%A1p)(1863-1946) [Campuchia thuộc Nhật](/wiki/Campuchia_thu%E1%BB%99c_Nh%E1%BA%ADt)(1945) [Vương quốc Campuchia](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Campuchia_(1946-53))(1946-1953) [Vương quốc Campuchia](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Campuchia_(1953-70))(1953-1970) [Cộng hòa Khmer](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Khmer)(1970-1975) [Campuchia Dân chủ](/wiki/Campuchia_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7)(1975-1979) [Cộng hòa Nhân dân Campuchia](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Campuchia)(1979-1993) [Vương quốc Campuchia](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Campuchia)(1993-nay)
|Một phần của
|[Văn hóa Campuchia](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a_Campuchia) ![ Flag of Cambodia.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/83/Flag_of_Cambodia.svg/100px-Flag_of_Cambodia.svg.png)
![ Flag of Cambodia.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/83/Flag_of_Cambodia.svg/100px-Flag_of_Cambodia.svg.png)
[Lịch sử] [Chủng tộc](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Khmer) [Ngôn ngữ](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Campuchia) [Ẩm thực](/wiki/%E1%BA%A8m_th%E1%BB%B1c_Campuchia) [Văn học](/wiki/V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Campuchia)
## Mục lục
[1 Các vương quốc đầu tiên](#C.C3.A1c_v.C6.B0.C6.A1ng_qu.E1.BB.91c_.C4.91.E1.BA.A7u_ti.C3.AAn) [2 Vương quốc Chân Lạp](#V.C6.B0.C6.A1ng_qu.E1.BB.91c_Ch.C3.A2n_L.E1.BA.A1p) [3 Thời kỳ khủng hoảng của Chân Lạp](#Th.E1.BB.9Di_k.E1.BB.B3_kh.E1.BB.A7ng_ho.E1.BA.A3ng_c.E1.BB.A7a_Ch.C3.A2n_L.E1.BA.A1p) [4 Thời kỳ Angkor (802-1432)](#Th.E1.BB.9Di_k.E1.BB.B3_Angkor_.28802-1432.29) [5 Thời kỳ hậu Angkor](#Th.E1.BB.9Di_k.E1.BB.B3_h.E1.BA.ADu_Angkor) [6 Giai đoạn thuộc địa Pháp](#Giai_.C4.91o.E1.BA.A1n_thu.E1.BB.99c_.C4.91.E1.BB.8Ba_Ph.C3.A1p) [7 Chính phủ đầu tiên của Sihanouk](#Ch.C3.ADnh_ph.E1.BB.A7_.C4.91.E1.BA.A7u_ti.C3.AAn_c.E1.BB.A7a_Sihanouk) [8 Cộng hòa Khmer và cuộc chiến](#C.E1.BB.99ng_h.C3.B2a_Khmer_v.C3.A0_cu.E1.BB.99c_chi.E1.BA.BFn) [9 Campuchia dân chủ (1975-1979)](#Campuchia_d.C3.A2n_ch.E1.BB.A7_.281975-1979.29) [10 Cộng hòa Nhân dân Campuchia (1979 - 1993)](#C.E1.BB.99ng_h.C3.B2a_Nh.C3.A2n_d.C3.A2n_Campuchia_.281979_-_1993.29) [11 Vương quốc Campuchia (1993 - hiện tại)](#V.C6.B0.C6.A1ng_qu.E1.BB.91c_Campuchia_.281993_-_hi.E1.BB.87n_t.E1.BA.A1i.29) [12 Xem thêm](#Xem_th.C3.AAm) [13 Ghi chú](#Ghi_ch.C3.BA) [14 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o)
## Các vương quốc đầu tiên[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&action=edit§ion=1)]
Người ta biết về nước
[Phù Nam](/wiki/Ph%C3%B9_Nam) trước hết là nhờ những ghi chép của thư tịch cổ [Trung Hoa](/wiki/T%C3%AAn_g%E1%BB%8Di_Trung_Qu%E1%BB%91c) như * (sử nhà Lương 502-556) là đầy đủ hơn cả. "Nước Phù Nam ở phía Nam quận Nhật Nam, trong một vịnh lớn ở phía Tây biển. Nước cách Lương thư* [Nhật Nam](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_Nam)chừng 7.000 lý và cách [Lâm Ấp](/wiki/L%C3%A2m_%E1%BA%A4p)hơn 3.000 lý về phía Tây Nam. Đô thành cách biển 500 lý. Một con sông lớn từ Tây Bắc chảy về phía Đông và đổ ra biển. Nước rộng hơn 3.000 lý. Đất thấp và bằng phẳng. Khí hậu và phong tục đại để giống Lâm Ấp" . [[1]](#cite_note-P.Pelliot.2C_Le_Fou_Nan.2C_Hanoi_1903-1) * còn cho biết thêm: "Đất rộng 3.000 lý, có những thành phố xây tường, có lâu đài và nhà ở. Đàn ông Phù Nam xấu và đen, quấn tóc, ở truồng và đi chân không. Tính đơn giản và không trộm cắp. Họ chăm công việc nhà nông, gieo 1 năm gặt 3 năm. Họ thích trang trí bằng điêu khắc, chạm trổ; nộp thuế bằng vàng, bạc, hạt châu, hương liệu. Họ có sách vở, thư viện và nhiều vật khác. Chữ viết giống người Hồ. Ma chay cưới hỏi đại để giống Lâm Ấp" Tấn thư* . [[1]](#cite_note-P.Pelliot.2C_Le_Fou_Nan.2C_Hanoi_1903-1)
Theo truyền thuyết cổ được ghi chép lại bởi
[Khang Thái](/w/index.php?title=Khang_Th%C3%A1i&action=edit&redlink=1) ( *Kang Tai*), một quan lại Trung Hoa đã từng tới Phù Nam giữa [thế kỷ thứ 3](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_3) thì xứ này do một người phụ nữ tên Liễu Diệp ( *Liu Yeh*) cai trị. Sau đó một người nước ngoài tên là [Hỗn Điền](/w/index.php?title=H%E1%BB%97n_%C4%90i%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1) ( *Hun Tien*), có thể là từ [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99), sang đã cưới Liễu Diệp và lập ra một triều đại tại đây . Theo các truyền thuyết địa phương thì vị ẩn sĩ Ấn Độ này tên là Kambu đã kết hôn với nữ thần Mera và con cháu của họ được gọi là Kambuja (con cháu của Kambu) và tên ghép của hai vợ chồng trở thành tên dân tộc là Kambu-Mera, Kmer hay Khmer. [2]
Thực sự thì Phù Nam là một quốc gia hỗn hợp gồm nhiều tộc người khác nhau, do một xứ Phù Nam chánh tông nắm địa vị tôn chủ và các tiểu quốc kia phải thần phục và cống nạp cho nó.
Triều đại Phù Nam đầu tiên có 4 đời vua kế tiếp nhau là:
- Hỗn Điền
- Con Hỗn Điền (chưa rõ tên họ)
- Hỗn Bàn Huống
- Hỗn Bàn Bàn
Tiếp đó một viên tướng khác lên ngôi, lập một triều đại khác bắt đầu là Phạm Sư Man (khoảng 220-280)
- Phạm Sư Man
- Phạm Chiêu
- Phạm Tràng
- Phạm Tầm
Vào
[thế kỷ thứ 5](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_5) tài liệu Trung Hoa có nói tới một ông vua tên là Trì Lê Đà Bạt Ma ở ngôi từ 424-438 rồi tới Đồ Da Bạt Ma và Lưu Đà Bạt Ma. Thư tịch cổ còn nói tiếp sau đó nước Phù Nam bị một nước khác ở phía Bắc đánh bại (cuối thế kỷ thứ 6, giữa thế kỷ thứ 7). Phù Nam tới đây là dứt.
## Vương quốc Chân Lạp[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&action=edit§ion=2)]
Nước đã đánh bại Phù Nam là
[Chân Lạp](/wiki/Ch%C3%A2n_L%E1%BA%A1p), một quốc gia do [người Khmer](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Khmer) sáng lập. Trung tâm của họ nằm ở Sae Mun (nay thuộc [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan)) và [Champasack](/wiki/Champasack) (nay thuộc [Nam Lào](/wiki/Nam_L%C3%A0o)). Quốc gia này do [Bhavavarman](/w/index.php?title=Bhavavarman&action=edit&redlink=1) sáng lập trong [thế kỷ thứ 6](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_6), gọi là nước Bhavapura, tức Chân Lạp.
Bhavavarman đã chấm dứt sự lệ thuộc Phù Nam. Sau khi ông mất, con ông là Mahendravarman lên kế ngôi và tấn công Phù Nam, buộc vua Phù Nam phải chạy trốn tới Naravana tức
[nước Chí Tôn](/w/index.php?title=N%C6%B0%E1%BB%9Bc_Ch%C3%AD_T%C3%B4n&action=edit&redlink=1) (nay là Ba Thê, xã Vọng Thê, [An Giang](/wiki/An_Giang)). Isanavarman kế ngôi Mahendravarman, tiếp tục tấn công "Với sức mạnh của mình đã vượt qua ranh giới lãnh thổ của Tổ tiên" . Các vua thất trận đã bỏ chạy ra vùng hải đảo. [3] [Jayavarman I](/wiki/Jayavarman_I) lật đổ Isanavarman để cai trị một lãnh thổ rộng lớn. Bia ký của ông được tìm thấy trên một vùng lãnh thổ bao gồm cả [Sae Mun](/w/index.php?title=Sae_Mun&action=edit&redlink=1), [Battambang](/wiki/Battambang), [Seam Reap](/w/index.php?title=Seam_Reap&action=edit&redlink=1), [Kompong Thom](/wiki/Kampong_Thom_(t%E1%BB%89nh)), [Takeo](/wiki/Takeo), [Prey Veng](/wiki/Prey_Veng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)) và [Kampot](/wiki/Kam_p%E1%BB%91t).
Sau khi đánh thắng Phù Nam, người Chân Lạp đã ồ ạt di cư xuống phía Nam. Họ đã dừng lại ở Takeo (cụm
[di tích Angkor Borey](/w/index.php?title=Di_t%C3%ADch_Angkor_Borey&action=edit&redlink=1)) và Prey Veng (cụm [di tích Ba Phnom](/w/index.php?title=Di_t%C3%ADch_Ba_Phnom&action=edit&redlink=1)), trung lưu [sông Mekong](/wiki/S%C3%B4ng_C%E1%BB%ADu_Long) và Đông Bắc [biển Hồ](/wiki/Bi%E1%BB%83n_H%E1%BB%93). Isanavarman đã xây dựng [kinh đô Isanapura](/w/index.php?title=Kinh_%C4%91%C3%B4_Isanapura&action=edit&redlink=1) ở gần [Kompong Thom](/wiki/Kampong_Thom_(t%E1%BB%89nh)). Theo * của Trung Hoa thì nơi đây có tới 20.000 gia đình sinh sống. Ngoài ra vương quốc còn có 30 thành thị do các tổng đốc cai quản và quan tước cũng tựa như Tùy thư* [Lâm Ấp](/wiki/L%C3%A2m_%E1%BA%A4p).
## Thời kỳ khủng hoảng của Chân Lạp[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&action=edit§ion=3)]
Jayavarman qua đời năm 680. Hoàng hậu
[Jayadevi](/w/index.php?title=Jayadevi&action=edit&redlink=1), nắm quyền trong khoảng 681-713, đã gây bất bình trong giới [quý tộc](/wiki/Qu%C3%BD_t%E1%BB%99c) và [quan lại](/w/index.php?title=Quan_l%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1). Do những mâu thuẫn này mà năm 713, [Puskaraksa](/w/index.php?title=Puskaraksa&action=edit&redlink=1) đã truất phế bà và tự lên ngôi, lập kinh đô mới là [Sambhupura](/w/index.php?title=Sambhupura&action=edit&redlink=1) ở gần [Sambaur](/w/index.php?title=Sambaur&action=edit&redlink=1).
Do sự biến này mà phần phía Bắc của vương quốc (tức nước Bhavapura cũ) tách ra khỏi Chân Lạp, lập lại nước riêng. Tài liệu Trung Hoa ghi lại là nước này chia làm hai:
[Thủy Chân Lạp](/wiki/Ch%C3%A2n_L%E1%BA%A1p) và [Lục Chân Lạp](/wiki/Ch%C3%A2n_L%E1%BA%A1p). Biên giới nằm ở [dãy núi Dângrêk](/wiki/D%C3%A3y_n%C3%BAi_D%C3%A2ngr%C3%AAk) (nay là biên giới Thái Lan-Campuchia).
Ở miền Nam, Puskaraksa không thể kiểm soát nổi lãnh thổ của mình. Nhiều nơi nổi lên, tự lập nước riêng. Trong lúc đó vương triều
[Sailendra](/wiki/Sailendra) của [nước Kalinga](/w/index.php?title=N%C6%B0%E1%BB%9Bc_Kalinga&action=edit&redlink=1) ở đảo [Java](/wiki/Java), [Indonesia](/wiki/Indonesia) mạnh lên đã tấn công vương quốc của Puskaraksa năm [774](/wiki/774), chiếm được kinh đô Sambhupura và đẩy đất nước này tới hồi diệt vong.
## Thời kỳ Angkor (802-1432)[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&action=edit§ion=4)]
### Phục quốc (802-944)[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&action=edit§ion=5)]
Đầu
[thế kỷ thứ 9](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_9), nhân khi vương triều [Sailendra](/wiki/Sailendra) suy yếu, một người trong hoàng tộc Chân Lạp bị bắt làm tù binh đã trốn về nước, tập hợp lực lượng đấu tranh để thoát ra khỏi ảnh hưởng của Sailendra và thống nhất lại Campuchia, khởi đầu một đế chế hùng mạnh ở Đông Nam Á - [đế quốc Khmer](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Khmer) (802-1434). Ông lên ngôi vua, lấy hiệu là [Jayavarman II](/wiki/Jayavarman_II). [[4]](#cite_note-4)
Jayavarman II đã cố công tìm kiếm một địa điểm mới để đặt kinh đô. Trong thời của ông, vương quốc đã dời đô nhiều lần, từ
[Indrapura](/wiki/Indrapura) cho tới Hariharalaya và Mahendrapura ở núi [Kulen](/wiki/Kulen) rồi cuối cùng là quay trở lại [Hariharayala](/w/index.php?title=Hariharayala&action=edit&redlink=1).
Thời kỳ Jayavarman II tại vị, sự sùng bái
[thần Shiva](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_Shiva&action=edit&redlink=1) có khuynh hướng biến thành sự sùng bái nhà vua ( *Devaraja*). Do đó mà ông cũng được tôn sùng như một vị thần. Khi ông qua đời năm 854, người ta đã phong tặng cho ông danh hiệu Paramesvara tức "Chúa tể".
Cháu của Jayavarman II là
[Yasovarman I](/wiki/Yasovarman) cai trị từ 889-900 lại tiếp tục dời đô thêm 50 km, tại một nơi mà ông gọi là Yasohadrapura tức là [Angkor](/wiki/Angkor). Đây là biến âm từ [chữ Phạn](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%E1%BA%A1n) *Nagara*, tức "Quốc đô". Đế quốc Khmer vì thế còn được gọi là vương quốc Angkor, đế quốc Angkor.
### Phát triển (944-1181)[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&action=edit§ion=6)] [Rajendravarman II](/w/index.php?title=Rajendravarman_II&action=edit&redlink=1) lên ngôi năm 944 được thừa kế cả hai dòng Khmer Nam và Bắc. Ông là con Mahendravarman thuộc hoàng tộc Bhavapura (phía Bắc) và Mahendradevi, dì ruột của Harsavarman II (942-944), vua của dòng Nam. Do sự kiện này mà hai dòng tộc [Thủy Chân Lạp](/wiki/Ch%C3%A2n_L%E1%BA%A1p) và [Lục Chân Lạp](/wiki/Ch%C3%A2n_L%E1%BA%A1p) đã lập lại được sự thống nhất. Các [văn bia](/w/index.php?title=V%C4%83n_bia&action=edit&redlink=1) thời kỳ này đều nhấn mạnh về nguồn gốc tộc Mặt trời ( [Suryavamsa](/w/index.php?title=Suryavamsa&action=edit&redlink=1)) phía Bắc và tộc Mặt trăng ( [Somavamsa](/w/index.php?title=Somavamsa&action=edit&redlink=1)) phía Nam của vương triều. Tên nước được xác định là Kambuja và vua là Kambujaraja.
Tuy đã tái thống nhất nhưng giữa hai dòng tộc vẫn có sự mâu thuẫn. Năm 1002,
[Jayaviravarman II](/w/index.php?title=Jayaviravarman_II&action=edit&redlink=1) lên ngôi ở [Angkor](/wiki/Angkor) tại miền Nam thì một hoàng thân khác cũng tự lên ngôi ở Sae Mun phía Bắc là [Suryavarman I](/w/index.php?title=Suryavarman_I&action=edit&redlink=1). Năm 1010, Suryavarman I đã lật đổ vua phía Nam rồi làm vua cả hai miền. Năm 1082, Jayavarman VI tự lên ngôi ở Sae Mun cũng đem quân đi lật đổ vua ở Angkor và cai trị vương quốc từ 1082 đến 1107.
Tuy nhiên về sau thế lực của nhóm phía Bắc tập trung ở Sae Mun dần suy yếu và không còn là đối trọng với phía Nam được nữa. Cuối
[thế kỷ 12](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_12), các văn bia chỉ còn nhắc tới một tộc Kambu Mặt trời nhưng đã di cư xuống phía Nam mà thôi.
Do sự thống nhất và ổn định,
[Rajendravarman II](/w/index.php?title=Rajendravarman_II&action=edit&redlink=1) (944 – 968) vừa lên ngôi đã đem quân sang đánh [Champa](/wiki/Ch%C4%83m_Pa). [Suryavarman I](/w/index.php?title=Suryavarman_I&action=edit&redlink=1) (1002-1050) còn tiến xa hơn, chinh phục được trung và hạ lưu [sông Chao Phraya](/wiki/S%C3%B4ng_Chao_Phraya) (sông [Mê Nam](/wiki/S%C3%B4ng_Chao_Phraya) nay thuộc Thái Lan) và [cao nguyên Khorat](/wiki/Cao_nguy%C3%AAn_Khorat). [Harsavarman II](/w/index.php?title=Harsavarman_II&action=edit&redlink=1) (1066-1080) đã đánh [Champa](/wiki/Ch%C4%83m_Pa) và [Đại Việt](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t). Tới thời [Suryavarman II](/wiki/Suryavarman_II) (1113-1150) thì vương quốc đã chinh phục được Champa trong khoảng 1145-1149 và thậm chí 5 lần đem quân đánh Đại Việt (1128, 1129, 1132, 1138, 1150).
Sau cuộc tranh ngôi năm 1010, kinh đô bị hư hại nặng nên
[Suryavarman II](/wiki/Suryavarman_II) đã cho tiến hành xây dựng [Angkor Wat](/wiki/Angkor_Wat) như là một biểu tượng cho sức mạnh của vương triều.
### Cực thịnh (1181-1201)[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&action=edit§ion=7)]
Sau khi Suryavarman II qua đời, ngôi vua bị một người lạ tự xưng là Tribhuvanadi, tức Tyavarman, đánh cướp năm 1165 khiến quốc gia suy yếu. Năm 1177,
[Jaya Indravarman IV](/w/index.php?title=Jaya_Indravarman_IV&action=edit&redlink=1) của Champa thừa cơ tấn công Angkor. Một hoàng thân trẻ của Angkor phải chờ đợi trong 16 năm mới tập hợp được lực lượng để đánh bại Champa và lên ngôi vua năm 1181, tức [Jayavarman VII](/wiki/Jayavarman_VII).
Trong thời kỳ cai trị của
[Jayavarman VII](/wiki/Jayavarman_VII), vương quốc Angkor đã đạt tới đỉnh cao của sự phát triển.
Sau vài năm để khôi phục vương quốc, Jayavarman VII đã tính tới chuyện trả thù Champa. Năm 1190, Jayavarman VII đã cử một đạo binh lớn sang tấn công Champa và đánh bại hoàn toàn
[người Chăm](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m). Một [hoàng thân](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_th%C3%A2n&action=edit&redlink=1) người Chăm thân Khmer được cử tới cai trị và Champa trở thành một tỉnh của Chân Lạp trong một thời gian dài. Ngoài việc đánh Champa, ông còn thôn tính luôn cả [Haripunjaya](/w/index.php?title=Haripunjaya&action=edit&redlink=1) gần biên giới Miến Điện-Thái Lan và [bán đảo Malaya](/w/index.php?title=B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_Malaya&action=edit&redlink=1). Có thể quân Chân Lạp đã tới được cả [Luang Prabang](/wiki/Luangprabang) ở Lào nữa.
Vương quốc Chân Lạp dưới thời Jayavarman VII có 23 tỉnh. Để cai trị đất nước rộng lớn, ông đã cho xây dựng 121 trạm nghỉ (
*Dharmasala*) dọc theo các tuyến giao thông quan trọng mà ngày nay vẫn còn tồn tại dấu tích trên tuyến đường nối Angkor với [Pimai](/w/index.php?title=Pimai&action=edit&redlink=1) ở Thái Lan và từ Sambor cho tới Vi Jaya của Champa (kinh đô Phật Thệ, nay ở Bình Định). [Jayavarman VII](/wiki/Jayavarman_VII) cũng đã cho xây dựng kinh đo mới là [Angkor Thom](/wiki/Angkor_Thom).
### Suy thoái[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&action=edit§ion=8)]
Không rõ Jayavarman VII qua đời năm nào nhưng con trai ông là Indravarman II đã lên thay thế ông sau năm 1201 và cai trị tới 1243.
Trong những năm cai trị đầu tiên của
[Indravarman II](/wiki/Indravarman_II), đế quốc Khmer từng 3 lần giao chiến với quân [Đại Việt](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t) trong các năm 1207, 1216 và 1218. Tuy nhiên, sau năm 1218, không còn thấy Đế quốc Khmer có chiến tranh với các quốc gia khác trong khu vực nữa. Không những vậy, năm 1220, Đế quốc Khmer còn cho lui quân khỏi Champa mà không có bất kỳ sự đấu tranh hay biến động nào từ Champa.
Ở phía tây, những tộc
[người Thái](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Th%C3%A1i) nổi dậy, thành lập [vương quốc Sukhothai](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Sukhothai), đẩy lui người Khmer. Trong khoảng 200 năm tiếp theo, người Thái trở thành đối thủ chính của người Khmer.
Nối ngôi Indravarman II là
[Jayavarman VIII](/wiki/Jayavarman_VIII) (trị vì từ 1243-1295). Không như các vua trước theo đạo Phật [Đại thừa](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_th%E1%BB%ABa) và có ảnh hưởng của đạo Hindu, [Jayavarman VIII](/wiki/Jayavarman_VIII) theo đạo [Hindu](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_gi%C3%A1o) và rất quá khích chống lại đạo Phật. Ông cho phá hủy phần lớn các tượng Phật trong vương quốc (các nhà khảo cổ ước tính trên 10 ngàn tượng Phật bị phá hủy, chỉ để lại rất ít dấu tích) và biến chùa chiền thành đền thờ của đạo Hindu.
Từ bên ngoài, đế quốc này bị đe dọa bởi quân
[Mông Cổ](/wiki/M%C3%B4ng_C%E1%BB%95) dưới quyền chỉ huy của tướng [Sagatu](/w/index.php?title=Sagatu&action=edit&redlink=1). Nhà vua tìm cách tránh nạn binh đao bằng cách triều cống cho người Mông Cổ, lúc này đang làm chủ Trung Quốc. Triều đại của Jayavarman VIII kết thúc năm 1295 khi ông bị con rể là [Srindravarman](/wiki/Srindravarman) (còn gọi là [Indravarman III](/wiki/Srindravarman)) (trị vì từ 1295-1309) lật đổ. Tân vương là người theo [Phật giáo Theravada](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o_Nguy%C3%AAn_th%E1%BB%A7y), là trường phái Phật giáo đến từ [Sri Lanka](/wiki/Sri_Lanka), rồi lan tỏa khắp khu vực Đông Nam Á.
Sau thời kỳ trị vì của Srindravarman, có rất ít tư liệu ghi lại lịch sử vương quốc thời kỳ này. Cột đá cuối cùng mang văn khắc được biết đến là từ năm 1327. Không có đền đài lớn nào được xây dựng thêm. Các nhà sử học ngờ rằng điều này gắn liền với tín ngưỡng Phật giáo
[Theravada](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o_Nguy%C3%AAn_th%E1%BB%A7y) vốn không đòi hỏi việc xây cất các công trình vĩ đại để thờ phụng. Tuy nhiên, việc vắng bóng các công trình lăng tẩm lớn cũng có thể do việc quyền uy của triều đình sút giảm và do đó thiếu nhân công xây dựng. Các công trình thủy lợi cũng dần đổ nát, mùa màng do đó cũng bị thất bát khi có lũ lụt hoặc hạn hán, làm đế quốc càng suy yếu.
Quốc gia Thái láng giềng,
[vương quốc Sukhothai](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Sukhothai), sau khi đẩy lùi đế quốc Angkor, bị một vương quốc Thái khác, [vương quốc Ayutthaya](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Ayutthaya), chinh phục năm 1350. Từ sau năm 1352, Ayutthaya trở thành đối thủ chính của Angkor. Họ mở nhiều chiến dịch tấn công Khmer, nhưng đều bị đẩy lùi.
Tuy nhiên tới năm 1431, cuối cùng thì sức mạnh áp đảo của Ayutthaya cũng trở nên quá lớn để chống lại, và Angkor thất thủ trước quân Thái.
## Thời kỳ hậu Angkor[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&action=edit§ion=9)]
Từ
[thế kỷ 15](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_15) đến [thế kỷ 19](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_19) là giai đoạn suy tàn liên tục và thu hẹp đất đai. Từ giữa thế kỷ 15, Campuchia liên tục bị các cuộc xâm lăng của [vương quốc Ayutthaya](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Ayutthaya) ( [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan) cổ) tàn phá. Angkor liên tục bị chiếm đóng và tàn phá. Để duy trì sự tồn tại của vương quốc Khmer, vua [Ang Chan I](/w/index.php?title=Ang_Chan_I&action=edit&redlink=1) (1516–1567) phải chuyển kinh đô từ [Angkor](/wiki/Angkor) về [Longvek](/wiki/Longvek) . Campuchia có được một giai đoạn thịnh vượng ngắn, trong khoảng giữa [5] [thế kỷ 16](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_16)sau khi đã xây dựng thủ đô [Longvek](/wiki/Longvek)mới ở vùng đông nam [Tonle Sap](/wiki/Tonl%C3%A9_Sap). Dọc theo lưu vực [Sông Cửu Long](/wiki/S%C3%B4ng_C%E1%BB%ADu_Long), Chân Lạp mở rộng buôn bán với các vùng khác ở châu Á. Đây là giai đoạn khi những nhà thám hiểm người [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha), là Blas Ruiz de Hernan Gonzales và Diogo Veloso, lần đầu tiên tới nước này và bắt đầu mở rộng ảnh hưởng của [Phương tây](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_T%C3%A2y)tại đây.
Nhưng năm 1594, vương quốc Ayutthaya của người Thái một lần nữa lại tấn công Chân Lạp, tàn phá Longvek. Vua Satha I của Campuchia phải chạy trốn. Sự sụp đổ của Lovek như bắt đầu một thảm họa mà Campuchia không bao giờ gượng lại được nữa, đồng thời việc này cũng tạo cơ hội can thiệp cho người Tây Ban Nha. Năm 1596, Blas Ruiz de Hernan Gonzales và Diogo Veloso giúp vua Satha quay về Campuchia lấy lại Lovek. Tuy nhiên, năm 1598, sự can thiệp của người Tây Ban Nha cũng chấm dứt, do đoàn quân này bị sát hại cùng với vua Satha trong nội chiến giữa những người Khmer với nhau.
Sang đầu thế kỷ 17, Campuchia có sự gắng gượng ổn định đôi chút dưới thời vua
[Chey Chettha II](/wiki/Chey_Chettha_II), tuy không thể bằng các thời kỳ trước đặc biệt là thời Angkor, với việc thành lập một thủ đô mới tại [Oudong](/wiki/Oudong_(Campuchia)) năm [1618](/wiki/1618). Vua Chey Chettha II đã mở rộng quan hệ với [chúa Nguyễn](/wiki/Ch%C3%BAa_Nguy%E1%BB%85n) ở Đàng Trong của [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), để cân bằng ảnh hưởng từ vương quốc Ayutthaya của Thái Lan. Đồng thời Chey Chettha II cũng giao thương với người [Hà Lan](/wiki/H%C3%A0_Lan), cho họ mở một nhà máy ở Oudong năm 1620 . [5]
Từ giữa
[thế kỷ 17](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_17) trở đi, Campuchia trở nên suy yếu trầm trọng trước hai láng giềng hùng mạnh và tham vọng bành trướng là [Xiêm](/wiki/Xi%C3%AAm) và [Đàng Trong](/wiki/%C4%90%C3%A0ng_Trong) (Việt Nam). Sự định cư của [người Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t) ở [châu thổ sông Cửu Long](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_s%C3%B4ng_C%E1%BB%ADu_Long) từ đầu thế kỷ [17](/wiki/17) dẫn tới việc họ sáp nhập hoàn toàn vùng đó vào năm [1757](/wiki/1757), vì thế Campuchia mất một trong những vùng lãnh thổ trù phú nhất của họ và bị ngăn đường tiến ra biển Đông. ở phía tây [người Thái](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Th%C3%A1i) tiếp tục xâm lấn và sát nhập các tỉnh [Battambang](/wiki/Battambang), [Siem Reap](/wiki/Xi%C3%AAm_Ri%E1%BB%87p) vào lãnh thổ của họ. Khi người Pháp tới [Đông Dương](/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng) bảo hộ Campuchia từ năm [1863](/wiki/1863) đã dần lấy lại phần lãnh thổ Battambang, Siem Reap từ Xiêm La.
## Giai đoạn thuộc địa Pháp[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&action=edit§ion=10)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/CochinChina-Camboja-1876.jpg/300px-CochinChina-Camboja-1876.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/CochinChina-Camboja-1876.jpg/300px-CochinChina-Camboja-1876.jpg)
[Nam Kỳ](/wiki/Nam_K%E1%BB%B3)(thuộc địa) của Pháp khoảng năm 1863-1876 (thời kỳ đầu Campuchia nằm dưới sự bảo hộ của Pháp 1863-1890).
Năm 1863 vua
[Norodom](/wiki/Norodom) ký một hiệp ước với [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) để thành lập một chính quyền bảo hộ trên toàn vương quốc. Dần dần đất nước này rơi vào quyền cai trị thuộc địa của Pháp. Năm [1906](/wiki/1906), Pháp gây chiến với [Xiêm](/wiki/Xi%C3%AAm) và giành lại 4 tỉnh vùng tây bắc từng bị người Xiêm chiếm trong thế kỷ 18,19 là [Battambang](/wiki/Battambang), [Siem Reap](/wiki/Xi%C3%AAm_Ri%E1%BB%87p), [Meanchey](/w/index.php?title=Meanchey&action=edit&redlink=1), [Oddar](/w/index.php?title=Oddar&action=edit&redlink=1). Trong [Chiến tranh thế giới thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai), người [Nhật](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) cho phép chính phủ Pháp (chính phủ [Vichy](/wiki/Vichy)) đang hợp tác với Đức Phát xít tiếp tục cai quản Campuchia và các lãnh thổ Đông Dương khác, nhưng họ cũng nuôi dưỡng chủ nghĩa quốc gia Khmer. Campuchia lại được hưởng một thời kỳ độc lập ngắn năm [1945](/wiki/1945) trước khi quân Đồng Minh tái lập quyền kiểm soát của Pháp. Vua [Norodom Sihanouk](/wiki/Norodom_Sihanouk), người từng được Pháp lựa chọn để kế vị [Sisowath Monivong](/wiki/Sisowath_Monivong) năm [1941](/wiki/1941), nhanh chóng chiếm lấy vị trí chính trị trung tâm khi ông tìm cách trung lập hóa những người cánh tả và những đối thủ cộng hòa và cố gắng đàm phán những điều kiện có thể chấp nhận được để giành lấy độc lập từ tay người Pháp. "Cuộc thập tự chinh giành độc lập" của Sihanouk dẫn tới việc người Pháp miễn cưỡng bằng lòng trao lại chủ quyền cho ông. Một thoả thuận từng phần được đưa ra tháng 10 năm 1953. Sau đó Sihanouk tuyên bố rằng công việc đòi độc lập đã hoàn thành và thắng lợi trở về [Phnom Penh](/wiki/Phn%C3%B4m_P%C3%AAnh).
## Chính phủ đầu tiên của Sihanouk[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&action=edit§ion=11)]
Những nỗ lực của
[Việt Minh](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Minh) trong [Kháng chiến chống Pháp](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng) đã đem lại kết quả. Theo [Hiệp ước Geneva về Đông Dương](/wiki/Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Gen%C3%A8ve,_1954), [Việt Minh](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Minh) đang đóng trên lãnh thổ của Campuchia tập kết ra Bắc [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), quân [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) phải rút khỏi [Đông Dương](/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng). Chính quyền do [Sihanouk](/wiki/Norodom_Sihanouk) xây dựng một Campuchia độc lập, thân thiện với Bắc [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) và các đồng minh.
Trung lập là yếu tố cơ bản của chính sách đối ngoại Campuchia trong các thập kỷ 1950 và 1960. Tuy nhiên, chính phủ Campuchia xây dựng quan hệ tốt đẹp với khối
[Xã Hội Chủ nghĩa](/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_x%C3%A3_h%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a), nhận viện trợ to lớn từ [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) và [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), giúp đỡ to lớn quân Giải Phóng [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam). Tới giữa thập kỷ 1960, nhiều phần tại các tỉnh phía đông Campuchia được dùng làm những căn cứ cho quân đội Bắc [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) và các lực lượng [Việt Cộng](/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_D%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_mi%E1%BB%81n_Nam_Vi%E1%BB%87t_Nam) (NVA/VC) hoạt động chống lại Nam Việt Nam, cảng [Sihanoukville](/wiki/Sihanoukville) được xây dựng và sử dụng để tiếp tế cho họ. Song song với việc đó là hàng hóa từ Hạ Lào qua đông bắc Campuchia vào [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam). Campuchia trở thành mắt xích quan trọng của các tuyến [Đường Hồ Chí Minh](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh), trước năm 1970, phần lớn hàng hóa được chuyển qua đây.
Khi các hoạt động của NVA/VC tăng lên,
[Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) và [Nam Việt Nam](/wiki/Nam_Vi%E1%BB%87t_Nam) bắt đầu lo ngại, và vào năm 1969, Hoa Kỳ bắt đầu một chiến dịch ném bom rải thảm dài mười bốn tháng nhắm vào các cơ sở của NVA/VC khiến nước này rơi vào tình trạng bất ổn định. Hoa Kỳ tuyên bố rằng chiến dịch ném bom chỉ diễn ra ở vùng không lớn hơn mười, và sau này là hai mươi dặm bên trong biên giới Campuchia, các vùng nơi có dân Campuchia sinh sống đã được NVA di tản. [[6]](#cite_note-6) [[7]](#cite_note-7) [[8]](#cite_note-8)
Những cuộc ném bom này gây ra thương vong rất lớn cho dân Campuchia, vốn không quen với chiến tranh như dân
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam). Hoàn toàn không có việc sơ tán dân như tuyên bố, đơn giản vì quân Mỹ và Nam Việt Nam không đến những vùng bị ném bom, được cho là còn quân Bắc Việt Nam và các lực lượng [Việt Cộng](/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_D%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_mi%E1%BB%81n_Nam_Vi%E1%BB%87t_Nam) (NVA/VC). Từ vị thế trung lập Campuchia bị lôi kéo vào cuộc [Chiến tranh Việt Nam](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam).
Trong suốt thập kỷ 1960, chính trị trong nước Campuchia bị chia rẽ. Chống đối nổi lên bên trong tầng lớp trung lưu và cánh tả gồm cả những lãnh đạo từng được đào tạo ở Pháp như
[Son Sen](/wiki/Son_Sen), [Ieng Sary](/wiki/Ieng_Sary), và Saloth Sar (sau này được gọi là [Pol Pot](/wiki/Pol_Pot)), những người này đã lãnh đạo một [cuộc nổi dậy](/w/index.php?title=Cu%E1%BB%99c_n%E1%BB%95i_d%E1%BA%ADy&action=edit&redlink=1) dưới sự lãnh đạo bí mật của Đảng cộng sản Campuchia (CPK). Sihanouk gọi những người nổi dậy đó là [Khmer Rouge](/wiki/Khmer_%C4%90%E1%BB%8F), dịch chính xác là " [Khmer đỏ](/wiki/Khmer_%C4%90%E1%BB%8F)." Nhưng cuộc bầu cử quốc hội năm 1966 cho thấy cánh tả được ủng hộ nhiều hơn, và tướng [Lon Nol](/wiki/Lon_Nol) đã lập ra một chính phủ, tồn tại tới tận năm 1967. Trong giai đoạn 1968 và 1969, cuộc nổi dậy ngày càng tồi tệ. Tháng 8, 1969, tướng Lon Nol lập ra một chính phủ mới. Hoàng tử Sihanouk đi ra nước ngoài để chăm sóc sức khoẻ từ tháng 1 năm 1970.
## Cộng hòa Khmer và cuộc chiến[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&action=edit§ion=12)]
Tháng 3,
[1970](/wiki/1970), khi hoàng tử Sihanouk đang vắng mặt, tướng [Lon Nol](/wiki/Lon_Nol) lật đổ hoàng tử Sihanouk và nắm lấy quyền lực. [Sơn Ngọc Thành](/wiki/S%C6%A1n_Ng%E1%BB%8Dc_Th%C3%A0nh) tuyên bố ủng hộ chính phủ mới. Ngày [9 tháng 10](/wiki/9_th%C3%A1ng_10), chế độ quân chủ ở Campuchia bị bãi bỏ, và đất nước được đổi tên thành *Cộng hòa Khmer*.
Hà Nội từ chối yêu cầu của chính phủ mới đòi họ rút quân. Khoảng từ 2.000-4.000 người Campuchia từng tới Bắc Việt Nam năm 1954 trở về Campuchia, được các binh sĩ Bắc Việt Nam hỗ trợ. Để đáp lại, Hoa Kỳ cung cấp viện trợ vũ khí cho các lực lượng của chính phủ mới, và họ lao vào cuộc chiến chống lại cả những kẻ nổi loạn bên trong và cả những lực lượng Bắc Việt Nam.
Tháng 4 năm 1970, Tổng thống Mỹ
[Nixon](/wiki/Richard_Nixon) tuyên bố với công chúng rằng các lực lượng trên bộ của Mỹ và [Nam Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a) đã tiến vào Campuchia trong một chiến dịch nhằm tiêu diệt các vùng căn cứ của NVA tại Campuchia (xem [Cuộc xâm nhập Campuchia](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_Campuchia)). Người Mỹ ném bom Campuchia trong hơn một năm. Những cuộc phản đối diễn ra tại các trường đại học Mỹ, dẫn tới cái chết của bốn sinh viên tại [Kent State](/w/index.php?title=Kent_State&action=edit&redlink=1), ủng hộ việc rút quân Mỹ khỏi Việt Nam.
Dù một số lượng lớn trang thiết bị đã bị Hoa Kỳ và các lực lượng Nam Việt Nam chiếm được và phá huỷ, chính sách ngăn chặn các lực lượng Bắc Việt vẫn tỏ ra không thành công. Quân Bắc Việt di chuyển sâu hơn vào bên trong Campuchia để tránh các cuộc hành quân của Hoa Kỳ và Nam Việt Nam. Các đơn vị NVA tràn qua các vị trí quân sự của Campuchia trong khi CPK mở rộng các cuộc tấn công quy mô nhỏ vào những đường thông tin liên lạc.
Trong ban lãnh đạo Cộng hòa Khmer có tình trạng không thống nhất giữa ba thành viên chính: Lon Nol,
[Sirik Matak](/w/index.php?title=Sirik_Matak&action=edit&redlink=1) anh em họ của Sihanouk, và lãnh đạo Quốc hội [In Tam](/wiki/In_Tam). Lon Nol vẫn nắm quyền lực một phần nhờ bởi không có ai đã được chuẩn bị để thế chỗ ông. Năm 1972, một hiến pháp ra đời, nghị viện được bầu ra, và Lon Nol trở thành tổng thống. Nhưng tình trạng không thống nhất, những vấn đề về việc nâng lực lượng quân đội 30.000 người lên hơn 200.000, và tình trạng tham nhũng tràn lan làm suy yếu chính quyền hành chính và quân đội.
Cuộc nổi dậy của những người cộng sản bên trong Campuchia tiếp tục lớn mạnh, và được cung cấp trang bị cũng như ủng hộ quân sự từ phía Bắc Việt Nam.
[Pol Pot](/wiki/Pol_Pot) và [Ieng Sary](/wiki/Ieng_Sary) nắm được quyền lãnh đạo lực lượng cộng sản do người Việt Nam đào tạo, nhiều người trong số đó đã bị thanh lọc. Cùng lúc đó các lực lượng của [Đảng cộng sản Campuchia](/wiki/Khmer_%C4%90%E1%BB%8F) trở nên mạnh hơn và độc lập hơn khỏi quyền kiểm soát của người Việt Nam. Tới năm 1973, CPK đã đánh những trận lớn chống lại các lực lượng chính phủ mà không cần hoặc có rất ít sự hỗ trợ từ phía quân Bắc Việt Nam, họ kiểm soát gần 60% lãnh thổ Campuchia và 25% dân số.
Chính phủ đã ba lần nỗ lực đàm phán với những người nổi dậy nhưng không mang lại kết quả, nhưng tới năm 1974, CPK đã hoạt động thành những nhóm tách biệt với nhau và một số lực lượng Bắc Việt Nam đã chuyển vào trong Nam Việt Nam. Quyền kiểm soát của Lon Nol bị giảm xuống chỉ còn những vùng bao quanh thành phố và những đường vận chuyển chính. Hơn hai triệu người tị nạn chiến tranh sống ở
[Phnom Penh](/wiki/Phn%C3%B4m_P%C3%AAnh) và các thành phố khác.
Vào ngày đầu năm 1975, quân cộng sản tung ra một cuộc tấn công kéo dài 117 ngày và vô cùng ác liệt làm sụp đổ chính quyền Cộng hòa Khmer. Những cuộc tấn công đồng thời xung quanh vành đai Phnom Penh ghìm chặt các lực lượng cộng hòa, trong khi các đơn vị của CPK vượt qua và chiếm quyền kiểm soát vùng tiếp tế chiến lược là hạ lưu sông Cửu Long. Chiến dịch không vận cung cấp vũ khí và lương thực do Hoa Kỳ thực hiện đã chấm dứt khi Quốc hội nước này từ chối viện trợ thêm cho Campuchia.
[Phnom Penh](/wiki/Phn%C3%B4m_P%C3%AAnh) và các thành phố khác bị tấn công bằng rocket hàng ngày gây ra thương vong cho hàng nghìn thường dân. Chính phủ Lon Nol đầu hàng ngày 17 tháng 4, 5 ngày sau khi phái đoàn Hoa Kỳ rời khỏi Campuchia.
## Campuchia dân chủ (1975-1979)[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&action=edit§ion=13)]
Ngay sau khi giành chiến thắng, CPK ra lệnh sơ tán dân ra khỏi tất cả các thành phố và thị trấn, đưa những người dân thành thị tới những vùng nông thôn để làm việc như những nông dân, bởi vì CPK đang muốn tái lập lại xã hội thành một hình thức mà Pol Pot đang thai nghén.
Hàng ngàn người đã chết đói và chết vì bệnh tật trước khi CPK giành được chính quyền. Hàng ngàn người chết đói hay chết vì bệnh tật trong thời gian tản cư sau đó và vì những hậu quả của nó. Nhiều người trong số đó bị buộc phải rời khỏi các thành phố và định cư tại những ngôi làng mới được lập nên, thiếu lương thực, dụng cụ lao động và chăm sóc y tế. Nhiều người từng sống trong các thành phố nên đã đánh mất khả năng tự kiếm sống để tồn tại trong môi trường nông nghiệp. Hàng ngàn người chết đói trước khi mùa màng được thu hoạch. Thiếu ăn và suy dinh dưỡng - ở bờ vực của nạn đói – là điều xảy ra liên tục trong nhiều năm. Đa số các lãnh đạo quân sự và dân sự của chế độ cũ, những người không thể che giấu được nhân thân của mình đã bị hành quyết.
Bên trong CPK, những lãnh đạo từng được đào tạo tại Pháp -
[Pol Pot](/wiki/Pol_Pot), [Ieng Sary](/wiki/Ieng_Sary), [Nuon Chea](/wiki/Nuon_Chea), và [Son Sen](/wiki/Son_Sen)— nắm quyền lực. Một hiến pháp mới vào tháng 1 năm 1976 biến nước Campuchia dân chủ thành một nước Dân chủ nhân dân cộng sản, và một quốc hội gồm 250 thành viên đại diện cho Nhân dân Campuchia (PRA) được chọn ra vào tháng 3 để lựa chọn một kiểu lãnh đạo nhà nước tập thể, chủ tịch của ban lãnh đạo đó trở thành nguyên thủ quốc gia.
Hoàng tử Sihanouk từ chức nguyên thủ quốc gia ngày 4 tháng 4. Vào ngày 14 tháng 4, sau khoá họp đầu tiên, PRA thông báo rằng
[Khieu Samphan](/wiki/Khieu_Samphan) sẽ làm chủ tịch hội đồng lãnh đạo quốc gia trong nhiệm kỳ 5 năm. Nó cũng lựa chọn ra 15 thành viên chính phủ do Pol Pot lãnh đạo với chức vụ [Thủ tướng](/wiki/Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng). Hoàng tử Sihanouk bị quản thúc tại gia.
Chính phủ mới tìm cách tái cơ cấu hoàn toàn lại xã hội Campuchia. Những tàn tích của xã hội cũ bị xoá bỏ và tôn giáo, đặc biệt là
[Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o) và [Thiên chúa giáo](/wiki/Thi%C3%AAn_Ch%C3%BAa_gi%C3%A1o), bị đàn áp. Nông nghiệp được hợp tác hóa, và những gì còn sót lại của các cơ sở công nghiệp đều bị vứt bỏ hay bị đưa vào dưới quyền kiểm soát của nhà nước. Campuchia không có hệ thống tiền tệ cũng như hệ thống ngân hàng.
Cuộc sống dưới chính quyền
*Campuchia dân chủ* rất ngặt nghèo và bạo tàn. Ở nhiều vùng trong nước, người dân bị bố ráp và bị hành quyết vì tội nói tiếng nước ngoài, đeo kính, bới rác kiếm thức ăn, và thậm chí là than khóc khi có người thân qua đời. Những doanh nghiệp và các quan chức thời trước bị săn đuổi một cách tàn nhẫn và bị giết chết cùng toàn bộ gia đình họ. [Khmer đỏ](/wiki/Khmer_%C4%90%E1%BB%8F) sợ rằng những người đó có lòng tin là họ có thể sẽ đứng lên phản đối lại chế độ của chúng. Một số kẻ trung thành với Khmer đỏ thậm chí còn bị giết vì tội không thể kiếm đủ số "phản cách mạng" để hành quyết.
Chưa có những ước tính chính xác về số lượng người đã chết trong giai đoạn 1975 và 1979, nhưng có lẽ hàng trăm ngàn người đã bị hành quyết một cách tàn nhẫn bởi chính quyền
[Khmer đỏ](/wiki/Khmer_%C4%90%E1%BB%8F). Hàng trăm ngàn người chết vì đói và bệnh tật (cả dưới thời Khmer đỏ và thời cai trị của Việt Nam từ năm 1978). Một số ước tính về số người chết nằm trong khoảng từ 1 đến 3 triệu người, trong tổng số dân năm 1975 của nước này là 7,3 triệu. Theo ước tính của CIA, có chừng 50.000-100.000 đã bị hành quyết, cùng với khoảng 1,2 triệu người bị chết từ năm 1975 đến năm 1979. [[9]](#cite_note-yale-9)
Quan hệ của nước Campuchia dân chủ với
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) và [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan) trở nên xấu đi nhanh chóng vì các cuộc xung đột biên giới và khác biệt về ý thức hệ. Mặc dù theo chủ nghĩa cộng sản, CPK có tư tưởng dân tộc rất nặng, và thanh trừng đa số các thành viên của họ từng sống tại Việt Nam. Campuchia dân chủ thiết lập những mối quan hệ chặt chẽ với [Trung Quốc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa), và cuộc xung đột Campuchia-Việt Nam đã trở thành một phần của sự đối đầu giữa [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) và [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) trong đó Moskva hỗ trợ Việt Nam. Các cuộc xung đột biên giới ngày càng tệ hại khi Campuchia dân chủ tấn công quân sự vào các làng mạc nằm sâu trong lãnh thổ Việt Nam. Tháng 12 năm 1977, Campuchia chấm dứt quan hệ ngoại giao với [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i), buộc tội Việt Nam có mưu đồ thành lập một Liên bang [Đông Dương](/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng). Giữa năm 1978, các lực lượng Việt Nam tấn công Campuchia, tiến sâu khoảng 30 km rồi rút lui trước khi mùa mưa diễn ra.
Lý do để
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) ủng hộ CPK là vì họ muốn ngăn chặn phong trào liên kết toàn thể Đông Dương nhằm giữ vững ưu thế quân sự của mình trong vùng. [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) ủng hộ mạnh mẽ cho Việt Nam để giữ một mặt trận thứ hai chống lại [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) trong trường hợp xảy ra xung đột giữa họ với Trung Quốc và ngăn chặn sự bành trướng của Trung Quốc. Từ khi [Stalin](/wiki/Iosif_Vissarionovich_Stalin) qua đời, các quan hệ giữa nước Trung Quốc của [Mao Trạch Đông](/wiki/Mao_Tr%E1%BA%A1ch_%C4%90%C3%B4ng) và Liên Xô trở nên lạnh nhạt hơn bao giờ hết. Cuối thập niên 1970 và đầu 1980, giữa Trung Quốc và Việt Nam đã xảy ra một cuộc [chiến tranh](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_bi%C3%AAn_gi%E1%BB%9Bi_Vi%E1%BB%87t-Trung,_1979) ngắn về vấn đề này.
## Cộng hòa Nhân dân Campuchia (1979 - 1993)[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&action=edit§ion=14)]
Tháng 12, 1978, Việt Nam thông báo thành lập Mặt trận Campuchea thống nhất bảo vệ quốc gia (KUFNS) dưới sự lãnh đạo của
[Heng Samrin](/wiki/Heng_Samrin), một cựu chỉ huy trong quân đội [Campuchia dân chủ](/wiki/Campuchia_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7). Nó bao gồm những người Khmer cộng sản còn ở lại Việt Nam sau năm 1975 và các viên chức ở khu vực phía đông – như Heng Samrin và [Hun Sen](/wiki/Hun_Sen) – người từng chạy sang Việt Nam từ Campuchia năm 1978. Cuối tháng 12 năm 1978, các lực lượng Việt Nam [tấn công](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_ph%E1%BA%A3n_c%C3%B4ng_bi%C3%AAn_gi%E1%BB%9Bi_T%C3%A2y-Nam_Vi%E1%BB%87t_Nam) tổng lực vào Campuchia, chiếm [Phnom Penh](/wiki/Phn%C3%B4m_P%C3%AAnh) vào ngày 7 tháng 1, đuổi những tàn quân của nước [Campuchia dân chủ](/wiki/Campuchia_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7) chạy về phía tây sang [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan).
Được Việt Nam hậu thuẫn, ngày
[8 tháng 1](/wiki/8_th%C3%A1ng_1) năm 1979 Hội đồng Nhân dân Cách mạng nước ** do Cộng hòa Nhân dân Campuchia** [Heng Samrin](/wiki/Heng_Samrin)làm Chủ tịch đã được thành lập. Tuy vậy chính quyền này chỉ được một số nước cộng sản công nhận và chưa tự bảo vệ được mà vẫn cần đến sự có mặt của quân đội Việt Nam. Năm 1981, [Cộng hòa Nhân dân Campuchia](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Campuchia)tổ chức bầu quốc hội và ban hành hiến pháp.
Trong thời gian này,
[Campuchia dân chủ](/wiki/Campuchia_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7) của [Khmer Đỏ](/wiki/Khmer_%C4%90%E1%BB%8F) vẫn giữ được ghế đại diện cho Campuchia ở [Liên Hiệp Quốc](/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c).
Năm
[1989](/wiki/1989), Việt Nam hoàn thành việc rút quân khỏi Campuchia. Các nỗ lực khôi phục hòa bình diễn ra sôi động trong thời gian [1989](/wiki/1989) và [1991](/wiki/1991) với hai hội nghị quốc tế ở [Paris](/wiki/Paris), và một phái đoàn [gìn giữ hòa bình Liên Hiệp Quốc](/w/index.php?title=L%E1%BB%B1c_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_G%C3%ACn_gi%E1%BB%AF_H%C3%B2a_b%C3%ACnh_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) giúp đỡ duy trì ngừng bắn.
Ngày 23 tháng 10 năm 1991, Hội nghị Paris tái họp để ký kết một thỏa ước tổng thể, trao cho Liên Hiệp Quốc quyền giám sát ngừng bắn, hồi hương người tị nạn Khmer dọc theo biên giới Thái Lan, giải giáp và giải ngũ các phe xung đột, chuẩn bị tiến hành bầu cử tự do. Hoàng thân
[Sihanouk](/wiki/Norodom_Sihanouk), Chủ tịch Hội đồng Quốc gia Tối cao Campuchia (SNC), và các thành viên khác của SNC trở về Phnom Penh tháng 11 năm 1991, bắt đầu quá trình hòa giải tại Campuchia. Phái đoàn Tối cao Liên Hiệp Quốc về Campuchia (UNAMIC) được triển khai cùng thời gian đó để duy trì liên lạc giữa các phe phái, bắt đầu các chiến dịch tháo mìn và đưa người tị nạn, khoảng 370 ngàn người, trở về từ Thái Lan.
Trong cuộc bầu cử do
[Liên Hiệp Quốc](/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) tổ chức năm 1993, có hơn 4 triệu người Campuchia (chừng 90% số người trong độ tuổi bầu cử) bỏ phiếu, mặc dù Khmer Đỏ, vốn không chịu giải giáp và giải ngũ, tìm cách đe dọa và ngăn chặn một số người tham gia bầu cử. Đảng FUNCINPEC của hoàng thân Ranariddh nhận được nhiều phiếu nhất, khoảng 45,5% số phiếu, tiếp theo là đảng Nhân dân của Hun Sen, rồi đến đảng Dân chủ Tự do Phật giáo. Đảng FUNCINPEC tiếp đó thành lập chính phủ liên minh với các đảng phái tham gia bầu cử, với quốc hội gồm 120 thành viên. Quốc hội thông qua hiến pháp mới ngày 24 tháng 9, theo đó Campuchia sẽ là một quốc gia quân chủ lập hiến, đa đảng, tự do, với cựu hoàng thân Sihanouk được đưa lên làm vua trở lại. Hoàng thân Ranariddh và Hun Sen trở thành Thủ tướng thứ nhất và thứ hai, trong chính phủ Hoàng gia Campuchia (RGC).
## Vương quốc Campuchia (1993 - hiện tại)[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&action=edit§ion=15)] [Đảng Nhân dân Campuchia](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Campuchia) - CPP dần dần dẹp yên [Khmer đỏ](/wiki/Khmer_%C4%90%E1%BB%8F) và thanh trừng các thành phần Hoàng Gia chống đối. Các lực lượng [Khmer đỏ](/wiki/Khmer_%C4%90%E1%BB%8F) cuối cùng phải đầu hàng năm 1998. Sau các cuộc xung đột vũ trang giữa các đảng kình địch nhau khiến hơn 100 người chết, Hun Sen tiến hành đảo chính giành chính quyền, hoàng thân [Norodom Ranarit](/w/index.php?title=Norodom_Ranarit&action=edit&redlink=1) bị phế truất, và [Hun Sen](/wiki/Hun_Sen) trở thành Thủ tướng duy nhất.
Giới lãnh đạo đảng FUNCINPEC quay trở lại Cambodia sau cuộc bầu cử Quốc hội năm 1998. Trong cuộc bầu cử đó, đảng CPP giành được 41% số phiếu, đảng FUNCINPEC được 32%, và đảng của Sam Rainsy (SRP) được 13%. Do tình hình bạo lực chính trị và việc thiếu tiếp cận từ giới truyền thông, nhiều quan sát viên quốc tế cho rằng có nhiều sai phạm nghiêm trọng trong cuộc bầu cử. Đảng CPP và FUNCINPEC lập một chính phủ liên hiệp mới, trong đó CPP đóng vai trò đối tác chính.
Do tình hình sức khỏe ngày càng kém đi, năm 2004, vua Sihanouk tuyên bố thoái vị, ở lại
[Bắc Kinh](/wiki/B%E1%BA%AFc_Kinh) và [Bình Nhưỡng](/wiki/B%C3%ACnh_Nh%C6%B0%E1%BB%A1ng) để chữa bệnh. Hoàng thân [Norodom Sihamoni](/wiki/Norodom_Sihamoni) được truyền ngôi và trở thành vua mới của Campuchia.
Ngày 4 tháng 10 năm 2004, Quốc hội Campuchia phê chuẩn thỏa thuận với Liên Hiệp Quốc về việc thiết lập một tòa án xét xử tội ác của các quan chức cao cấp Khmer đỏ. Các quốc gia bảo trợ cam kết tài trợ 43 triệu USD tài chính cho tòa án, dự kiến kéo dài trong 3 năm, trong khi chính quyền Campuchia cũng đóng góp phần của mình là 13,3 triệu USD. Tòa án dự kiến sẽ bắt đầu xét xử các quan chức cấp cao của Khmer đỏ vào năm 2008.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&veaction=edit§ion=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&action=edit§ion=16)]
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&veaction=edit§ion=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&action=edit§ion=17)]
- ^
**a** [P.Pelliot, Le Fou Nan, Hanoi 1903](#cite_ref-P.Pelliot.2C_Le_Fou_Nan.2C_Hanoi_1903_1-1) **ă** **Lịch sử Việt Nam từ nguồn gốc tới TK X-Phần Quốc gia cổ Phù Nam-Nguyễn Cảnh Minh p.148-149** [^](#cite_ref-2) **Sambór Prei Kuk, K.440** [^](#cite_ref-3) **Những mẩu chuyện Lịch sử Thế giới tập II-Đặng Đức An p 265** [^](#cite_ref-4)
- ^
**a** **ă** [Bài giới thiệu](http://www.bbc.co.uk/vietnamese/entertainment/story/2004/01/printable/040112_ralphsmith.shtml) *Một cái nhìn về lịch sử Campuchia*của giáo sư sử học "Ralph Smith" (1939-2000), trên BBC Việt ngữ **Davidson, Phillip B.** [^](#cite_ref-6) *Vietnam at War: The History 1946-1975*. 1988. P. 593 **In October 40.000 North Vietnamese soldiers entered Central Cambodia with Sihanouk's approval.** [^](#cite_ref-7) [^](#cite_ref-8) *The*. Ed. Peter N. Stearns. 2001. P. 1012 [Encyclopedia of World History](/w/index.php?title=Encyclopedia_of_World_History&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-yale_9-0) [“The Cambodian Genocide Program”](http://www.yale.edu/cgp/). *Genocide Studies Program*. [Yale University](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Yale). 1994-2008. Truy cập ngày 12 tháng 5 năm 2008. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&veaction=edit§ion=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia&action=edit§ion=18)] *Lịch sử các nước Asean*, Nhà xuất bản Trẻ 2003 *Tìm hiểu lịch sử các nước Đông Nam Á, Nhà xuất bản Hà Nội 2008*
- State Department
[Background Note: Cambodia](http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/2732.htm#history)
- Summary of UNTAC mission
[[1]](http://www.un.org/Depts/dpko/dpko/co_mission/untacbackgr1.html) *Bài viết này kết hợp*. [các tài liệu thuộc phạm vi công cộng](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_quy%E1%BB%81n_thu%E1%BB%99c_v%E1%BB%81_ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_Li%C3%AAn_bang_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1)từ website hay thư mục thuộc Library of Congress Country Studies [Mekong Network](http://www.mekong.net/)
|
|Lịch sử các nước Đông Nam Á
|
|

X-Cache: cp1054 miss, cp1065 miss


markdown:
# Plesiadapiformes
|Plesiadapiformes|
|Thời điểm hóa thạch: Cuối Creta–Eocen|
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Phân ngành](/wiki/Ph%C3%A2n_ng%C3%A0nh)( *subphylum*) [Vertebrata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_x%C6%B0%C6%A1ng_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Mammalia](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA) [Phân lớp](/wiki/Ph%C3%A2n_l%E1%BB%9Bp)( *subclass*) [Theria](/wiki/Theria) [Phân thứ lớp](/wiki/Ph%C3%A2n_th%E1%BB%A9_l%E1%BB%9Bp)( *infraclass*) [Placentalia](/wiki/Placentalia) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) **Plesiadapiformes** [†](/w/index.php?title=Extinci%C3%B3n&action=edit&redlink=1) **Plesiadapiformes** (gần giống như Adapid hoặc như Adapiformes) là một [bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) [động vật có vú](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA) đã [tuyệt chủng](/wiki/Tuy%E1%BB%87t_ch%E1%BB%A7ng). Nó hoặc là có quan hệ họ hàng gần của các loài [linh trưởng](/wiki/B%E1%BB%99_Linh_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng) hoặc là tiền thân của chúng. Nhiều đặc điểm là quá phái sinh để có thể coi là tổ tiên của động vật linh trưởng, nhưng các loài Plesiadapiformes sớm nhất có các răng là biểu lộ mạnh của một tổ tiên chung. * được cho là gần gũi với Purgatorius* [tổ tiên chung gần nhất](/wiki/T%E1%BB%95_ti%C3%AAn_chung_g%E1%BA%A7n_nh%E1%BA%A5t)của động vật linh trưởng và Plesiadapiformes.
Plesiadapiformes lần đầu tiên xuất hiện trong các mẫu hóa thạch thuộc
[kỷ Phấn Trắng](/wiki/K%E1%BB%B7_Creta), mặc dù nhiều loài đã bị tuyệt chủng vào đầu [thế Eocen](/wiki/Th%E1%BA%BF_Eocen). Có thể là chúng là những động vật có vú đầu tiên đã phát triển móng chân ở vị trí của vuốt. [[1]](#cite_note-1)
## Phát sinh chủng loài[
[sửa](/w/index.php?title=Plesiadapiformes&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Plesiadapiformes&action=edit§ion=1)]
|
|
|
|
|
|
|
|[Euarchonta](/w/index.php?title=Euarchonta&action=edit&redlink=1)
|
|
|
|
## Phân loại[
[sửa](/w/index.php?title=Plesiadapiformes&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Plesiadapiformes&action=edit§ion=2)]
Một phân loại có thể của Plesiadapiformes được liệt kê dưới đây.
**BỘ PLESIADAPIFORMES**
- Họ
[Micromomyidae](/w/index.php?title=Micromomyidae&action=edit&redlink=1)
- Siêu họ
[Paromomyoidea](/w/index.php?title=Paromomyoidea&action=edit&redlink=1)
- Họ
[Paromomyidae](/w/index.php?title=Paromomyidae&action=edit&redlink=1)
- Họ
[Picromomyidae](/w/index.php?title=Picromomyidae&action=edit&redlink=1)
- Họ
[Palaechthonidae](/w/index.php?title=Palaechthonidae&action=edit&redlink=1)
- Họ
[Picrodontidae](/w/index.php?title=Picrodontidae&action=edit&redlink=1)
- Họ
[Microsyopidae](/w/index.php?title=Microsyopidae&action=edit&redlink=1)
- Họ
- Siêu họ
[Plesiadapoidea](/w/index.php?title=Plesiadapoidea&action=edit&redlink=1)
- Họ
[Chronolestidae](/w/index.php?title=Chronolestidae&action=edit&redlink=1)
- Họ
[Plesiadapidae](/w/index.php?title=Plesiadapidae&action=edit&redlink=1)
- Họ
- Siêu họ
[Carpolestoidea](/w/index.php?title=Carpolestoidea&action=edit&redlink=1)
- Họ
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Plesiadapiformes&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Plesiadapiformes&action=edit§ion=3)] [^](#cite_ref-1) [“"Sleep, First Primates, Earthquakes in the Midwest and Profile: Sang-Mook Lee"”](http://www.pbs.org/wgbh/nova/sciencenow/0303/02.html). *. Mùa 4. Tập 8* [NOVA scienceNOW](/w/index.php?title=NOVA_scienceNOW&action=edit&redlink=1) [http://www.pbs.org/wgbh/nova/transcripts/0303_sciencen.html#h02](http://www.pbs.org/wgbh/nova/transcripts/0303_sciencen.html#h02)
|transcripturl=bị thiếu (
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bare_url_missing_title)). 1 tháng 9 năm 2009. 13:04 phút. PBS.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: hit

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-Cache: cp1067 hit/1, cp1065 miss

X-Content-Type-Options: nosniff

Connection: close

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Accept-Ranges: bytes

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


markdown:
# Xã Effington, Quận Otter Tail, Minnesota
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Xã Effington
|
Effington Township
|—
|![ Vị trí quận Otter Tail trong tiểu bang Minnesota ở Hoa Kỷ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/59/Map_of_Minnesota_highlighting_Otter_Tail_County.svg/250px-Map_of_Minnesota_highlighting_Otter_Tail_County.svg.png)
![ Vị trí quận Otter Tail trong tiểu bang Minnesota ở Hoa Kỷ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/59/Map_of_Minnesota_highlighting_Otter_Tail_County.svg/250px-Map_of_Minnesota_highlighting_Otter_Tail_County.svg.png)
Vị trí quận Otter Tail trong tiểu bang Minnesota ở Hoa Kỷ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Minnesota](/wiki/Minnesota) [Quận](/w/index.php?title=Danh_d%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Minnesota&action=edit&redlink=1) [Quận Otter Tail](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Otter_Tail,_Minnesota) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-6](/wiki/UTC-6)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) **Xã Effington** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *Effington Township*) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận Otter Tail](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Otter_Tail,_Minnesota), tiểu bang [Minnesota](/wiki/Minnesota), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của xã này là 264 người. [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=X%C3%A3_Effington,_Qu%E1%BA%ADn_Otter_Tail,_Minnesota&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=X%C3%A3_Effington,_Qu%E1%BA%ADn_Otter_Tail,_Minnesota&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2012.

WARC-Truncated: length

X-Cache-Status: miss


markdown:
vozForums
>
Khu vui chơi giải trí
>
Chuyện trò linh tinh™
[Giúp đỡ] em muốn kiểm tra thông tin thuê bao trả trước của Viettel
User Name
Remember Me?
Password
Register
FAQ
Social Groups
Calendar
Mark Forums Read
Thread Tools
#
1
07-01-2010, 17:52
anta305
Senior Member
Join Date: 10-2007
Posts: 1,735
[Giúp đỡ] em muốn kiểm tra thông tin thuê bao trả trước của Viettel
em muốn kiểm tra thông tin thuê bao trả trước của viettel thì soạn tin nhắn gì hả các bác !
anta305
View Public Profile
Send a private message to anta305
Find all posts by anta305
#
2
07-01-2010, 17:53
NTN31389
Senior Member
Join Date: 08-2007
Posts: 492
Re: [Giúp đỡ] em muốn kiểm tra thông tin thuê bao trả trước của Viettel
hiện tại k cho kiểm tra bằng tin nhắn nữa
chỉ có ra các cửa hàng của viettel check thôi
hôm nay mùng 7 rồi đấy
NTN31389
View Public Profile
Send a private message to NTN31389
Find all posts by NTN31389
#
3
07-01-2010, 17:55
anta305
Senior Member
Join Date: 10-2007
Posts: 1,735
Re: [Giúp đỡ] em muốn kiểm tra thông tin thuê bao trả trước của Viettel
thế bác nào check dùm cho em được không ạ ! số đt em la 01684 888 678
anta305
View Public Profile
Send a private message to anta305
Find all posts by anta305
#
4
07-01-2010, 17:56
kid_danh
Senior Member
Join Date: 05-2008
Posts: 183
Re: [Giúp đỡ] em muốn kiểm tra thông tin thuê bao trả trước của Viettel
1900 8198 .............
kid_danh
View Public Profile
Send a private message to kid_danh
Find all posts by kid_danh
#
5
08-01-2010, 16:30
ntn113
Senior Member
Join Date: 08-2009
Posts: 159
Re: [Giúp đỡ] em muốn kiểm tra thông tin thuê bao trả trước của Viettel
Quote:
Originally Posted by
anta305
thế bác nào check dùm cho em được không ạ ! số đt em la 01684 888 678
Số thuê bao này đã đăng ký thông tin cá nhân bạn ah. Tuy nhiên để kiểm tra rõ xem đã chính xác là thông tin của bạn chưa bạn có thể pm mình thêm tên, ngày sinh, CMT và ngày cấp của bạn hoặc gọi điện lên tổng đài 19008198 (200d/phut) để được hỗ trợ trực tiếp
ntn113
View Public Profile
Send a private message to ntn113
Find all posts by ntn113
#
6
08-01-2010, 16:37
Obama Biladen
K.I.A
Join Date: 05-2009
Posts: 29
Re: [Giúp đỡ] em muốn kiểm tra thông tin thuê bao trả trước của Viettel
Định chơi trò tìm kiếm thông tin của người khác à? Không chơi đc đâu!
Obama Biladen
View Public Profile
Find all posts by Obama Biladen
#
7
09-01-2010, 09:35
ntn113
Senior Member
Join Date: 08-2009
Posts: 159
Re: [Giúp đỡ] em muốn kiểm tra thông tin thuê bao trả trước của Viettel
Quote:
Originally Posted by
Obama Biladen
Định chơi trò tìm kiếm thông tin của người khác à? Không chơi đc đâu!
Trên VOZ có rất nhiều người tốt
Gọi điện lên tổng đài kiểm tra xem thông tin cá nhân đã đúng hay chưa là ok ha
ntn113
View Public Profile
Send a private message to ntn113
Find all posts by ntn113
«
Previous Thread
|
Next Thread
»
Thread Tools
Show Printable Version
Email this Page
Posting Rules
You
may not
post new threads
You
may not
post replies
You
may not
post attachments
You
may not
edit your posts
BB code
is
On
Smilies
are
On
[IMG]
code is
On
HTML code is
Off
Forum Rules
Forum Jump
User Control Panel
Private Messages
Subscriptions
Who's Online
Search Forums
Forums Home
Đại sảnh
Thông báo
Thắc mắc & Góp ý
Thread post sai mục
Tin tức iNet
Review sản phẩm
Máy tính để bàn
Overclocking & Cooling
Modding
AMD
Intel
Mainboard & Memory
Đồ họa máy tính
Phần cứng chung
Thiết bị ngoại vi & Phụ kiện
Phần mềm
Download
Phát triển Phần mềm
Trường đua
Games
Thảo luận chung
DOTA2
League of Legends
Garena - Liên Quân Mobile
MMO -- Game Online
Pokemon GO
Overwatch
Hearthstone
FPS
Liên Minh Huyền Thoại
Sản phẩm công nghệ
Máy tính xách tay
Tất tần tật thông tin về Dell anh em cần biết
Các sản phẩm Apple
Máy tính chuyên dụng
Thiết bị di động
Đồ điện tử & Thiết bị gia dụng
Multimedia
HDmedia
theNEXTvoz
Mạng gia đình & Doanh nghiệp nhỏ
Tự build máy chạy macOS
Ô tô & Xe máy
miniPC
Giao lưu Doanh nghiệp & Người dùng (theo Alphabet)
DELL - Thông tin sản phẩm và dịch vụ chính hãng
Hoanghamobile.com
SaiBack.com - Cung cấp thiết bị lưu trữ chuyên nghiệp
WD - Thương hiệu ổ cứng tin cây, dịch vụ hỗ trợ tốt nhất
We can do
Khu vui chơi giải trí
Chuyện trò linh tinh™
Superthreads
From f17 with Love
Offline
Các món ăn chơi
Trưng cầu dân ý
Khu thương mại - Mua và Bán
Máy tính để bàn
Máy tính xách tay
Điện thoại di động
Các thiết bị công nghệ khác
All times are GMT +7. The time now is
17:10
.
Contact Us
-
vozExpress
-
Archive
-
Top
Steam Powered by vBulletin® 0.1 pre-alpha
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Set-Cookie: vflastactivity=0; expires=Sat, 23-Jun-2018 10:10:28 GMT; path=/; domain=vozforums.com; secure

Cache-Control: private, post-check=0, pre-check=0, max-age=0

Pragma: no-cache


markdown:
-
### Bài viết mới
-
[VIDEO DƯƠNG THU HƯƠNG NÓI VỀ TRÍ THỨC VIỆT NAM NÓI CHUNG VÀ DƯƠNG TRUNG QUỐC NÓI RIÊNG: Dương Trung Quốc nhận làm chỉ điểm cho A25 – Bộ Công An](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/23/video-duong-thu-huong-noi-ve-tri-thuc-viet-nam-noi-chung-va-duong-trung-quoc-noi-rieng/)Tháng Sáu 23, 2017
-
[Video Dân Đồng Tâm thề bụp tan nát cái đảng nếu Nguyễn Đức Chung dám bỏ tù dù chỉ sợi lông chân?](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/23/video-dan-dong-tam-the-bup-tan-nat-cai-dang-neu-nguyen-duc-chung-dam-bo-tu-du-chi-soi-long-chan/)Tháng Sáu 23, 2017
-
[Video A67 Bộ CA hoảng loạn điều tra Hung tin CHẾ ĐỘ SỤP ĐỔ từ nhóm Nghiên cứu thể chế?](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/23/video-a67-bo-ca-hoang-loan-dieu-tra-hung-tin-che-do-sup-do-tu-nhom-nghien-cuu-the-che/)Tháng Sáu 23, 2017
-
[Video Sợ Quân đội đảo chính, Bộ CA hoảng loạn chỉ đạo Nguyễn Đức Chung khởi tố vụ Đồng Tâm?](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/23/video-so-quan-doi-dao-chinh-bo-ca-hoang-loan-chi-dao-nguyen-duc-chung-khoi-to-vu-dong-tam/)Tháng Sáu 23, 2017
-
[Video Radio RFI Hoa Kỳ Ngày 21/6/2017 Sinh viên Mỹ Warmbier qua đời Trump cáo buộc Bình Nhưỡng tàn nhẫn](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/22/video-radio-rfi-hoa-ky-ngay-2162017-sinh-vien-my-warmbier-qua-doi-trump-cao-buoc-binh-nhuong-tan-nhan/)Tháng Sáu 22, 2017
-
[Video THỜI SỰ 21-6-17 | Trump tuyên bố sẽ trả đũa Bắc Hàn vụ đầu độc công dân Mỹ](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/22/video-thoi-su-21-6-17-trump-tuyen-bo-se-tra-dua-bac-han-vu-dau-doc-cong-dan-my/)Tháng Sáu 22, 2017
-
[Video Người Đàn Bà gan dạ xông vào công ty tố cáo Giám Đốc Công Ty Bảo hiểm Phú Hưng lừa đảo 130 triệu](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/22/video-nguoi-dan-ba-gan-da-xong-vao-cong-ty-to-cao-giam-doc-cong-ty-bao-hiem-phu-hung-lua-dao-130-trieu/)Tháng Sáu 22, 2017
-
[Video Tuyên chiến với chủ nghĩa cộng sản – Donald J. Trump hủy bỏ thỏa thuận Obama với Cuba](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/22/video-tuyen-chien-voi-chu-nghia-cong-san-donald-j-trump-huy-bo-thoa-thuan-obama-voi-cuba/)Tháng Sáu 22, 2017
-
[Việt Nam từ chối không cho thăm nhà tranh đấu nhân quyền đang bị giam tù](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/22/viet-nam-tu-choi-khong-cho-tham-nha-tranh-dau-nhan-quyen-dang-bi-giam-tu/)Tháng Sáu 22, 2017
-
[Trai tứ chiến gặp gái giang hồ](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/22/trai-tu-chien-gap-gai-giang-ho/)Tháng Sáu 22, 2017
-
[Những cánh hoa xuân tuyệt vời](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/22/nhung-canh-hoa-xuan-tuyet-voi/)Tháng Sáu 22, 2017
-
[Thấy gì từ việc nhà nước CSVN buộc các chủ thuê bao điện thoại di động phải chụp ảnh chân dung?](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/22/thay-gi-tu-viec-nha-nuoc-csvn-buoc-cac-chu-thue-bao-dien-thoai-di-dong-phai-chup-anh-chan-dung/)Tháng Sáu 22, 2017
-
[Tổng Thống Donald Trump vừa vung tay đối với cộng sản Cuba, CSVN sẽ phản ứng ra sao?](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/22/tong-thong-donald-trump-vua-vung-tay-doi-voi-cong-san-cuba-csvn-se-phan-ung-ra-sao/)Tháng Sáu 22, 2017
-
[Việt Nam: Điều luật mới đe dọa quyền được bào chữa](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/22/viet-nam-dieu-luat-moi-de-doa-quyen-duoc-bao-chua/)Tháng Sáu 22, 2017
-
[Luật pháp nhà nước pháp trị CSVN và cái đuôi XHCN](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/22/luat-phap-nha-nuoc-phap-tri-csvn-va-cai-duoi-xhcn/)Tháng Sáu 22, 2017
-
[Họa Cộng Sản](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/22/hoa-cong-san/)Tháng Sáu 22, 2017
-
[Video Vì sao trùm dư luận viên Dương Trung Quốc phải cuống quýt chạy về Đồng Tâm gặp cụ Kình?](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/21/video-vi-sao-duong-trung-quoc-phai-cuong-quyt-chay-ve-dong-tam-gap-cu-kinh/)Tháng Sáu 21, 2017
-
[Video C46 Bộ CA công bố danh sách đàn em Nguyễn Tấn Dũng bị bắt liên quan đến PVN](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/21/video-c46-bo-ca-cong-bo-danh-sach-dan-em-nguyen-tan-dung-bi-bat-lien-quan-den-pvn/)Tháng Sáu 21, 2017
-
[Video Choáng Ngợp Hàng Chục Căn Biệt Thự 1000 Tỷ Và Gia Đình Toàn Cán Bộ Của Bí Thư Bắc Ninh](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/21/video-choang-ngop-hang-chuc-can-biet-thu-1000-ty-va-gia-dinh-toan-can-bo-cua-bi-thu-bac-ninh/)Tháng Sáu 21, 2017
-
[Video Lời Hối Hận Của Cán Bộ Cao Cấp Cộng Sản Bắc Việt Khi Cưỡng Chiếm Miền Nam](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/21/video-loi-hoi-han-cua-can-bo-cao-cap-cong-san-bac-viet-khi-cuong-chiem-mien-nam/)Tháng Sáu 21, 2017
-
[Video Thượng Nghị Sĩ Janet Nguyễn Nói Gì Khiến Nguyễn Phú Trọng Phát Điên Khi Nghe?](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/21/video-thuong-nghi-si-janet-nguyen-noi-gi-khien-nguyen-phu-trong-phat-dien-khi-nghe/)Tháng Sáu 21, 2017
-
[Niềm vui nghẹn ngào của một người Mẹ](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/21/niem-vui-nghen-ngao-cua-mot-nguoi-me/)Tháng Sáu 21, 2017
-
[Cao Ủy Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc nhận định nhà cầm quyền VN bắt giữ tùy tiện Mẹ Nấm Nguyễn Ngọc Như Quỳnh](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/21/cao-uy-nhan-quyen-lien-hiep-quoc-nhan-dinh-nha-cam-quyen-vn-bat-giu-tuy-tien-me-nam-nguyen-ngoc-nhu-quynh/)Tháng Sáu 21, 2017
-
[Âm mưu triệt hạ uy tín blogger Mẹ Nấm – Nguyễn Ngọc Như Quỳnh](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/21/am-muu-triet-ha-uy-tin-blogger-me-nam-nguyen-ngoc-nhu-quynh/)Tháng Sáu 21, 2017
-
[Vài lời tản mạn về Chân Dung 99 Nhà Văn Việt Nam Đương Đại](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/21/vai-loi-tan-man-ve-chan-dung-99-nha-van-viet-nam-duong-dai/)Tháng Sáu 21, 2017
-
[Thái độ của chúng ta](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/21/thai-do%cc%a3-cu%cc%89a-chung-ta/)Tháng Sáu 21, 2017
-
[Phép lạ duy nhất cứu chúng ta chính là chúng ta](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/21/phep-la-duy-nhat-cuu-chung-ta-chinh-la-chung-ta/)Tháng Sáu 21, 2017
-
[Giáo Xứ Thái Hà ác ghê](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/21/giao-xu-thai-ha-ac-ghe/)Tháng Sáu 21, 2017
-
[Cộng sản đang “dựng” hình ảnh “Bà Ngoại Việt Nam” anh hùng!](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/21/cong-san-dang-dung-hinh-anh-ba-ngoai-viet-nam-anh-hung/)Tháng Sáu 21, 2017
-
[Đọc Báo Vẹm 534 Ngày 19/6/2017](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/20/doc-bao-vem-534-ngay-1962017/)Tháng Sáu 20, 2017
-
[Bản chất tàn bạo, hèn hạ và trơ trẽn, vô liêm sỉ của chế độ công an trị (*)](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/20/ban-chat-tan-bao-hen-ha-va-tro-tren-vo-liem-si-cua-che-do-cong-an-tri/)Tháng Sáu 20, 2017
-
[Phi nhân tính trong luật rừng phi nhân bản XHCN Việt Nam](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/20/93180/)Tháng Sáu 20, 2017
-
[Sự việc Đồng Tâm – Nhà cầm quyền tự đái vào mặt mình!](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/20/su-viec-dong-tam-nha-cam-quyen-tu-dai-vao-mat-minh/)Tháng Sáu 20, 2017
-
[Đồng Tâm: Đằng sau cái xoè tay và cười gượng của Nguyễn Đức Chung](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/20/dong-tam-dang-sau-cai-xoe-tay-va-cuoi-guong-cua-nguyen-duc-chung/)Tháng Sáu 20, 2017
-
[Phải gọi tên là gì?](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/20/pha%cc%89i-go%cc%a3i-ten-la-gi/)Tháng Sáu 20, 2017
-
[Tano Hưng làm tiền và lời thỉnh cầu gửi ông TBT Nguyễn Phú Trọng](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/20/tano-hung-lam-tien-loi-thinh-cau-gui-ong-tbt-nguyen-phu-trong/)Tháng Sáu 20, 2017
-
[Gian hùng gặp anh hùng](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/20/gian-hung-gap-anh-hung/)Tháng Sáu 20, 2017
-
[ĐCS Việt-Nô tứ bề thọ địch](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/20/dcs-viet-no-tu-be-tho-dich/)Tháng Sáu 20, 2017
-
[Video Dân Hải phòng đứng lên tố cáo lãnh đạo TP tham nhũng đất đai- le dung vova-chấn hưng channel](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/20/video-dan-hai-phong-dung-len-to-cao-lanh-dao-tp-tham-nhung-dat-dai-le-dung-vova-chan-hung-channel/)Tháng Sáu 20, 2017
-
[Video Le Dung Vova: ông zời mới đái vài giọt mà thủ đô Paris của thủ tướng Phúc Niểng chìm trong nước](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/20/video-le-dung-vova-ong-zoi-moi-dai-vai-giot-ma-thu-do-paris-cua-thu-tuong-phuc-nieng-chim-trong-nuoc/)Tháng Sáu 20, 2017
-
[Video Le Dung Vova: thằng óc chó nào đang đứng đằng sau vụ cướp đất của người dân Mỹ Đức Đồng Tâm](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/20/video-le-dung-vova-thang-oc-cho-nao-dang-dung-dang-sau-vu-cuop-dat-cua-nguoi-dan-my-duc-dong-tam/)Tháng Sáu 20, 2017
-
[Video Gia đình 3 liệt sỹ bị lãnh đạo tây ninh chiếm đoạt trắng trợn 7100m2 đất](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/20/video-gia-dinh-3-liet-sy-bi-lanh-dao-tay-ninh-chiem-doat-trang-tron-7100m2-dat/)Tháng Sáu 20, 2017
-
[Video Dân oan đánh lai băng nhóm bảo vệ trụ sở tiếp dân trung ương Ngô Thời Nhậm Hà đông Hà nội vì chúng thường giở thói lưu manh côn đồ hành hung người dân oan.](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/20/video-dan-oan-danh-lai-bang-nhom-bao-ve-tru-so-tiep-dan-trung-uong-ngo-thoi-nham-ha-dong-ha-noi-vi-chung-thuong-gio-thoi-luu-manh-con-do-hanh-hung-nguoi-dan-oan/)Tháng Sáu 20, 2017
-
[Hãy ghi và hãy nhớ](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/19/hay-ghi-va-hay-nho/)Tháng Sáu 19, 2017
-
[Lật lọng cam kết với người Đồng Tâm để cố tránh nguy cơ tiềm ẩn](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/19/lat-long-cam-ket-voi-nguoi-dong-tam-de-co-tranh-nguy-co-tiem-an/)Tháng Sáu 19, 2017
-
[Mẹ Nấm – Nguyễn Ngọc Như Quỳnh và mối bang giao Việt-Mỹ](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/19/me-nam-nguyen-ngoc-nhu-quynh-va-moi-bang-giao-viet-my-2/)Tháng Sáu 19, 2017
-
[Một thời quân ngũ](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/19/mo%cc%a3t-thoi-quan-ngu/)Tháng Sáu 19, 2017
-
[Bà Nguyễn Thị Tuyết Lan xin mọi người lên tiếng bảo vệ blogger Mẹ Nấm](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/19/ba-nguyen-thi-tuyet-lan-xin-moi-nguoi-len-tieng-bao-ve-blogger-me-nam-2/)Tháng Sáu 19, 2017
-
[Blogger Mẹ Nấm sẽ ra tòa ngày 29/6/2017](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/19/blogger-me-nam-se-ra-toa-ngay-2962017-2/)Tháng Sáu 19, 2017
-
[Blogger Mẹ Nấm – Nguyễn Ngọc Như Quỳnh là cây thước đo mối bang giao giữa Hoa Kỳ và Trung cộng của ĐCSVN (ĐCS Việt – Nô)](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/19/blogger-me-nam-nguyen-ngoc-nhu-quynh-la-cay-thuoc-do-moi-bang-giao-giua-hoa-ky-va-trung-cong-cua-dcsvn-dcs-viet-no/)Tháng Sáu 19, 2017
-
### Thư viện
[Tháng Sáu 2017](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/06/)(235) [Tháng Năm 2017](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/05/)(368) [Tháng Tư 2017](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/04/)(433) [Tháng Ba 2017](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/03/)(325) [Tháng Hai 2017](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/02/)(370) [Tháng Một 2017](https://vuongthuc.wordpress.com/2017/01/)(366) [Tháng Mười Hai 2016](https://vuongthuc.wordpress.com/2016/12/)(281) [Tháng Mười Một 2016](https://vuongthuc.wordpress.com/2016/11/)(249) [Tháng Mười 2016](https://vuongthuc.wordpress.com/2016/10/)(252) [Tháng Chín 2016](https://vuongthuc.wordpress.com/2016/09/)(222) [Tháng Tám 2016](https://vuongthuc.wordpress.com/2016/08/)(306) [Tháng Bảy 2016](https://vuongthuc.wordpress.com/2016/07/)(373) [Tháng Sáu 2016](https://vuongthuc.wordpress.com/2016/06/)(377) [Tháng Năm 2016](https://vuongthuc.wordpress.com/2016/05/)(426) [Tháng Tư 2016](https://vuongthuc.wordpress.com/2016/04/)(303) [Tháng Ba 2016](https://vuongthuc.wordpress.com/2016/03/)(293) [Tháng Hai 2016](https://vuongthuc.wordpress.com/2016/02/)(216) [Tháng Một 2016](https://vuongthuc.wordpress.com/2016/01/)(246) [Tháng Mười Hai 2015](https://vuongthuc.wordpress.com/2015/12/)(276) [Tháng Mười Một 2015](https://vuongthuc.wordpress.com/2015/11/)(299) [Tháng Mười 2015](https://vuongthuc.wordpress.com/2015/10/)(246) [Tháng Chín 2015](https://vuongthuc.wordpress.com/2015/09/)(166) [Tháng Tám 2015](https://vuongthuc.wordpress.com/2015/08/)(215) [Tháng Bảy 2015](https://vuongthuc.wordpress.com/2015/07/)(186) [Tháng Sáu 2015](https://vuongthuc.wordpress.com/2015/06/)(279) [Tháng Năm 2015](https://vuongthuc.wordpress.com/2015/05/)(400) [Tháng Tư 2015](https://vuongthuc.wordpress.com/2015/04/)(363) [Tháng Ba 2015](https://vuongthuc.wordpress.com/2015/03/)(354) [Tháng Hai 2015](https://vuongthuc.wordpress.com/2015/02/)(267) [Tháng Một 2015](https://vuongthuc.wordpress.com/2015/01/)(404) [Tháng Mười Hai 2014](https://vuongthuc.wordpress.com/2014/12/)(445) [Tháng Mười Một 2014](https://vuongthuc.wordpress.com/2014/11/)(397) [Tháng Mười 2014](https://vuongthuc.wordpress.com/2014/10/)(450) [Tháng Chín 2014](https://vuongthuc.wordpress.com/2014/09/)(411) [Tháng Tám 2014](https://vuongthuc.wordpress.com/2014/08/)(422) [Tháng Bảy 2014](https://vuongthuc.wordpress.com/2014/07/)(464) [Tháng Sáu 2014](https://vuongthuc.wordpress.com/2014/06/)(521) [Tháng Năm 2014](https://vuongthuc.wordpress.com/2014/05/)(582) [Tháng Tư 2014](https://vuongthuc.wordpress.com/2014/04/)(404) [Tháng Ba 2014](https://vuongthuc.wordpress.com/2014/03/)(325) [Tháng Hai 2014](https://vuongthuc.wordpress.com/2014/02/)(364) [Tháng Một 2014](https://vuongthuc.wordpress.com/2014/01/)(440) [Tháng Mười Hai 2013](https://vuongthuc.wordpress.com/2013/12/)(376) [Tháng Mười Một 2013](https://vuongthuc.wordpress.com/2013/11/)(305) [Tháng Mười 2013](https://vuongthuc.wordpress.com/2013/10/)(389) [Tháng Chín 2013](https://vuongthuc.wordpress.com/2013/09/)(369) [Tháng Tám 2013](https://vuongthuc.wordpress.com/2013/08/)(337) [Tháng Bảy 2013](https://vuongthuc.wordpress.com/2013/07/)(335) [Tháng Sáu 2013](https://vuongthuc.wordpress.com/2013/06/)(315) [Tháng Năm 2013](https://vuongthuc.wordpress.com/2013/05/)(363) [Tháng Tư 2013](https://vuongthuc.wordpress.com/2013/04/)(329) [Tháng Ba 2013](https://vuongthuc.wordpress.com/2013/03/)(311) [Tháng Hai 2013](https://vuongthuc.wordpress.com/2013/02/)(279) [Tháng Một 2013](https://vuongthuc.wordpress.com/2013/01/)(242) [Tháng Mười Hai 2012](https://vuongthuc.wordpress.com/2012/12/)(271) [Tháng Mười Một 2012](https://vuongthuc.wordpress.com/2012/11/)(182) [Tháng Mười 2012](https://vuongthuc.wordpress.com/2012/10/)(139) [Tháng Chín 2012](https://vuongthuc.wordpress.com/2012/09/)(6)
-
### Categories
[Chính Trị – Xã hội – Kinh Tế – Thời Sự](https://vuongthuc.wordpress.com/category/chinh-tri-xa-hoi-kinh-te-thoi-su/)(14 588) [Kim Nhung Show](https://vuongthuc.wordpress.com/category/kim-nhung-show/)(48) [Lâm Ngân Mai Về Phe Nhân Dân….](https://vuongthuc.wordpress.com/category/lam-ngan-mai-ve-phe-nhan-dan/)(3) [NHÀ BÁO HUỲNH QUỐC HUY](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-bao-huynh-quoc-huy/)(5) [NHÀ BÁO NGUYÊN ANH](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-bao-nguyen-anh/)(21) [Nhà Khoa Học Gia Dương Nguyệt Ánh](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-khoa-hoc-gia-duong-nguyet-anh/)(4) [Nhà Thơ Ý Nga](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-y-nga/)(40) [Nhà Thơ Bác Tha Hương](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-bac-tha-huong/)(2) [Nhà Thơ Bùi Phượng Vĩ](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-bui-phuong-vi/)(2) [Nhà Thơ Bút Xuân Trần Đình Ngọc](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-but-xuan-tran-dinh-ngoc/)(26) [Nhà Thơ Chu Tất Tiến](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-chu-tat-tien/)(14) [Nhà Thơ Dư Thị Diễm Buồn](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-du-thi-diem-buon/)(2) [Nhà Thơ Hà Văn Thịnh Hà](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-ha-van-thinh-ha/)(1) [Nhà Thơ Hạ Uyên](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-ha-uyen/)(3) [Nhà Thơ Hạo Nhiên Nguyễn Tấn Ích 1](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-hao-nhien-nguyen-tan-ich-1/)(1) [Nhà Thơ Hồ Công Tâm](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-ho-cong-tam/)(2) [Nhà Thơ Hoàng Minh Phú](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-hoang-minh-phu/)(12) [Nhà Thơ Huy Phương](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-huy-phuong/)(5) [Nhà Thơ Kiều Phong](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-kieu-phong/)(212) [Nhà Thơ Kim Hương](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-kim-huong/)(2) [Nhà Thơ Lão Mã Sơn](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-lao-ma-son/)(30) [Nhà Thơ Lê Phú Nhuận](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-le-phu-nhuan/)(2) [Nhà Thơ Lê Thị Hoài Niệm](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-le-thi-hoai-niem/)(2) [Nhà Thơ Mai Khôi](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-mai-khoi/)(1) [Nhà Thơ Mặc Hậu](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-mac-hau/)(1) [Nhà Thơ Miên Thụy](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-mien-thuy/)(3) [Nhà Thơ Minh Lương Trương Minh Sung](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-minh-luong-truong-minh-sung/)(4) [Nhà Thơ Ngô Minh Hằng](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-ngo-minh-hang/)(191) [Nhà Thơ Nguyễn Ngọc Trân](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-nguyen-ngoc-tran/)(3) [Nhà Thơ Nguyễn Vạn Thắng](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-nguyen-van-thang/)(35) [Nhà Thơ Nguyễn Đình Hoài Việt](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-nguyen-dinh-hoai-viet/)(2) [Nhà Thơ Nhạc Sỹ Hoàng Hoa](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-nhac-sy-hoang-hoa/)(15) [Nhà Thơ Nhạc Sỹ Mai Đằng](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-nhac-sy-mai-dang/)(3) [Nhà Thơ Nhạc Sỹ Phan Ni Tấn ND](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-nhac-sy-phan-ni-tan-nd/)(1) [Nhà Thơ Nhất Hùng](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-nhat-hung/)(3) [Nhà Thơ PHANNGY](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-phanngy/)(9) [Nhà Thơ Phạm Đức Nhì](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-pham-duc-nhi/)(11) [Nhà Thơ QuêHươngTôi](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-quehuongtoi/)(2) [Nhà Thơ Song Châu Diễm Ngọc Nhân](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-song-chau-diem-ngoc-nhan/)(2) [Nhà Thơ Tống Phước Hiến](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-tong-phuoc-hien/)(4) [Nhà Thơ Tha Hương Và Nhà Thơ Trần Dân Tiên Tân Thời](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-tha-huong-va-nha-tho-tran-dan-tien-tan-thoi/)(15) [Nhà Thơ Tha Nhân](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-tha-nhan/)(33) [Nhà Thơ Thanh Dương](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-thanh-duong/)(5) [Nhà Thơ Thiên Kim](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-thien-kim/)(3) [Nhà Thơ Trúc Lang OKC](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-truc-lang-okc/)(26) [Nhà Thơ Trần Trung Đạo](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-tran-trung-dao/)(3) [Nhà Thơ Trần Văn Lương](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-tran-van-luong/)(10) [Nhà Thơ Võ Thị Trúc Giang](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-vo-thi-truc-giang/)(3) [Nhà Thơ Võ Trung Hiếu](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-vo-trung-hieu/)(1) [Nhà Thơ Võ Đại Tôn](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-vo-dai-ton/)(10) [Nhà Thơ Vĩnh Liêm](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-vinh-liem/)(1) [Nhà Thơ Wissai Và Nhà Thơ Nguyễn Đắc Kiên](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-wissai-va-nha-tho-nguyen-dac-kien/)(2) [Nhà Thơ Xuân Nương](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-xuan-nuong/)(12) [Nhà Thơ Đằng Phương – Giáo Sư Nguyễn Ngọc Huy](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-dang-phuong-giao-su-nguyen-ngoc-huy/)(7) [Nhà Đấu Tranh Tạ Phong Tần](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-dau-tranh-ta-phong-tan/)(4) [Nhà Đấu Tranh Đặng Chí Hùng](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-dau-tranh-dang-chi-hung/)(163) [Những Bài Thơ Không Tin Việt Cộng](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nhung-bai-tho-khong-tin-viet-cong/)(1) [Những Nhà Thơ Cuả Dân Làm Báo](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nhung-nha-tho-cua-dan-lam-bao/)(1) [Những Nhà Thơ Trong Bút Nhóm Gọi Đàn](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nhung-nha-tho-trong-but-nhom-goi-dan/)(8) [Những Tấm Hình Lá Cờ VNCH Chuyển Động Trong Những Nền Mây Khác Nhau](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nhung-tam-hinh-la-co-vnch-chuyen-dong-trong-nhung-nen-may-khac-nhau/)(3) [Phim Tài Liệu](https://vuongthuc.wordpress.com/category/phim-tai-lieu/)(40) [SlideShow](https://vuongthuc.wordpress.com/category/slideshow/)(2) [Thơ Tình](https://vuongthuc.wordpress.com/category/tho-tinh/)(7) [Thơ Vương Thục – Trần Thức](https://vuongthuc.wordpress.com/category/tho-vuong-thuc-tran-thuc/)(20) [Thơ Đấu Tranh](https://vuongthuc.wordpress.com/category/tho-dau-tranh/)(173) [Tường Thắng Show](https://vuongthuc.wordpress.com/category/tuong-thang-show/)(64) [Uncategorized](https://vuongthuc.wordpress.com/category/uncategorized/)(392) [Video Bảo Vệ Sức Khoẻ](https://vuongthuc.wordpress.com/category/video-bao-ve-suc-khoe/)(8) [Video Cafe Tối](https://vuongthuc.wordpress.com/category/video-cafe-toi/)(54) [Video Cá Cảnh Rất Đẹp](https://vuongthuc.wordpress.com/category/video-ca-canh-rat-dep/)(2) [Video Chương Trình Từ Cánh Đồng Mây](https://vuongthuc.wordpress.com/category/video-chuong-trinh-tu-canh-dong-may/)(47) [Video Kịch](https://vuongthuc.wordpress.com/category/video-kich/)(25) [Video Nhac Đấu Tranh Phan Van Hung](https://vuongthuc.wordpress.com/category/video-nhac-dau-tranh-phan-van-hung/)(39) [Video Nhạc Tình](https://vuongthuc.wordpress.com/category/video-nhac-tinh/)(616) [Video Nhạc Đấu Tranh](https://vuongthuc.wordpress.com/category/video-nhac-dau-tranh/)(458) [Video Nhạc Đấu Tranh – Nguyệt Ánh](https://vuongthuc.wordpress.com/category/video-nhac-dau-tranh-nguyet-anh/)(14) [Video Nhật Trường – Trần Thiện Thanh](https://vuongthuc.wordpress.com/category/video-nhat-truong-tran-thien-thanh/)(10) [Video Truyền Hình Calitoday](https://vuongthuc.wordpress.com/category/video-truyen-hinh-calitoday/)(156) [Video Đáp Lời Sông Núi](https://vuongthuc.wordpress.com/category/video-dap-loi-song-nui/)(90) [Video Đấu Tranh](https://vuongthuc.wordpress.com/category/video-dau-tranh/)(2 054) [Video Đọc Báo Vẹm](https://vuongthuc.wordpress.com/category/video-doc-bao-vem/)(258) [Vui Cười](https://vuongthuc.wordpress.com/category/vui-cuoi/)(45)
-
### Blogroll
### Meta
### Hình 01
### Hình 02
### Hình 03
# Monthly Archives: Tháng Chín 2012
[Thơ Đấu tranh 2: 6 bài](https://vuongthuc.wordpress.com/2012/09/28/nha-tho-trinh-du-1/)
6 Nhà Thơ Nguyễn Chí Thiện TẠM BIỆT BẠN TÙ : NGUYỄN CHÍ THIỆN (Kính gửi hương hồn Bạn Tù Nguyễn Chí Thiện, khi nhận được tin Bạn đã ra …
[Tiếp tục đọc ](https://vuongthuc.wordpress.com/2012/09/28/nha-tho-trinh-du-1/)
Đăng tải tại
[Thơ Đấu Tranh](https://vuongthuc.wordpress.com/category/tho-dau-tranh/) [Bạn nghĩ gì về bài viết này?](https://vuongthuc.wordpress.com/2012/09/28/nha-tho-trinh-du-1/#respond)
[Nhà Thơ Kiều Phong 2: 73 -141](https://vuongthuc.wordpress.com/2012/09/27/kieu-phong-2/)
NHÀ THƠ KIỀU PHONG Nhà Thơ Kiều Phong 1: 74 bài Nhà Thơ Kiều Phong 3: 142 – 160 142 Nhà Thơ Nguyễn Chí Thiện XONG MỘT KIẾP NGƯỜI ! Vưà được tin …
[Tiếp tục đọc ](https://vuongthuc.wordpress.com/2012/09/27/kieu-phong-2/)
Đăng tải tại
[Nhà Thơ Kiều Phong](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-kieu-phong/) [Bạn nghĩ gì về bài viết này?](https://vuongthuc.wordpress.com/2012/09/27/kieu-phong-2/#respond)
[VIDEO HÙNG SỬ CA VIỆT: 33 VIDEO](https://vuongthuc.wordpress.com/2012/09/21/anh-khong-chet-dau-anh/)
Chào Cờ : Chào 33 32 31 30 29 28 27 26 25 24 23 22 21 20 19 18 17 16 15 14 13 12 11 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1
Đăng tải tại
[Video Nhạc Đấu Tranh](https://vuongthuc.wordpress.com/category/video-nhac-dau-tranh/) [Bạn nghĩ gì về bài viết này?](https://vuongthuc.wordpress.com/2012/09/21/anh-khong-chet-dau-anh/#respond)
[Những Nhà Thơ Trong Bút Nhóm Gọi đàn 1: 15 bài](https://vuongthuc.wordpress.com/2012/09/18/but-nhom-goi-dan/)
15 NHỚ BA Ba biết không? Chiều nay con nhớ quá Trên đường về con đã gặp đám tang Vẫn quốc kỳ bao phủ chiếc áo quan Vẫn nước mắt và vành khăn tang trắng Bên lề đường, con cúi …
[Tiếp tục đọc ](https://vuongthuc.wordpress.com/2012/09/18/but-nhom-goi-dan/)
[Nhà Thơ Kiều Phong 1: 74 bài](https://vuongthuc.wordpress.com/2012/09/18/kieu-phong-1-32-bai/)
NHÀ THƠ KIỀU PHONG Nhà Thơ Kiều Phong 3: 142 – 160 Nhà Thơ Kiều Phong 2: 73 -141 74 CÓ CHỮ NHƯNG VÔ NGHIÃ ! Nhìn danh sách những tên có Học nhưng vô Hạnh Ngay cả các vị …
[Tiếp tục đọc ](https://vuongthuc.wordpress.com/2012/09/18/kieu-phong-1-32-bai/)
Đăng tải tại
[Nhà Thơ Kiều Phong](https://vuongthuc.wordpress.com/category/nha-tho-kieu-phong/) [Bạn nghĩ gì về bài viết này?](https://vuongthuc.wordpress.com/2012/09/18/kieu-phong-1-32-bai/#respond)
[Đằng Phương-Giáo Sư Nguyễn Ngọc Huy (34 bài)](https://vuongthuc.wordpress.com/2012/09/11/bai-01/)
1 Tặng những chiến sĩ vô danh tranh đấu cho tổ quốc ANH HÙNG VÔ DANH Họ là những anh hùng không tên tuổi Sống âm thầm trong bóng tối mông mênh, Không bao giờ được hưởng ánh quang …
[Tiếp tục đọc ](https://vuongthuc.wordpress.com/2012/09/11/bai-01/)

Server: nginx

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

X-ac: 1.dca _dca