text:
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 2-Tập 2 - Chương 8
Chia sẻ: Nguyễn Bắc Kiều Phong | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:47
lượt xem 84
download
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 2-Tập 2 - Chương 8
Phần 2: Công trình Thuỷ lợi. Tập 2 - Mục A - Chương 8: Đường hầm thủy công. Đường hầm thủy công là loại công trình dẫn tháo nước được xây dựng ngầm dưới đất, thường là đục xuyên qua núi đá. Đường hầm thủy công có những đặc điểm chung của các loại công trình ngầm là chịu tác dụng của áp lực đất đá, nước ngầm từ phía ngoài
Bình luận(0) Đăng nhập để gửi bình luận!
Nội dung Text: Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 2-Tập 2 - Chương 8
- 364 sæ tay KTTL * PhÇn 2 - c«ng tr×nh thñy lîi * TËp 2 Ch¬ng 8 §-êng hÇm thñy c«ng Biªn so¹n: PGS. TS. NguyÔn ChiÕn 8.1. §iÒu kiÖn sö dông, ph©n lo¹i vµ c¸ch bè trÝ I. §iÒu kiÖn sö dông §êng hÇm thñy c«ng lµ lo¹i c«ng tr×nh dÉn th¸o níc ®îc x©y dùng ngÇm díi ®Êt, thêng lµ ®ôc xuyªn qua nói ®¸. §êng hÇm thñy c«ng cã nh÷ng ®Æc ®iÓm chung cña c¸c lo¹i c«ng tr×nh ngÇm lµ chÞu t¸c dông cña ¸p lùc ®Êt ®¸, níc ngÇm tõ phÝa ngoµi. Ngoµi ra ®êng hÇm thñy c«ng còng cã ®Æc ®iÓm riªng lµ thêng xuyªn chÞu t¸c ®éng cña níc (c¸c lo¹i t¸c ®éng c¬ häc, ho¸ - lý, sinh häc) tõ phÝa bªn trong. §êng hÇm thñy c«ng ®îc sö dông trong c¸c trêng hîp sau: 1- Khi ®Þa h×nh t¹i khu c«ng tr×nh ®Çu mèi chËt hÑp, bê dèc, nói ®¸, kh«ng cã vÞ trÝ thÝch hîp ®Ó bè trÝ c«ng tr×nh dÉn, th¸o níc hë; 2- Khi ph¶i dÉn níc, th¸o níc cho tr¹m thñy ®iÖn ngÇm; 3- Khi tuyÕn dÉn níc qua vïng rõng nói rËm r¹p, ®Þa h×nh phøc t¹p; 4- Khi tuyÕn dÉn níc qua sên nói dÔ bÞ s¹t lë, ®¸ l¨n. Nãi chung viÖc x©y dùng ®êng hÇm thñy c«ng cÇn ®îc luËn chøng trªn c¬ së so s¸nh kinh tÕ - kü thuËt víi c¸c ph¬ng ¸n c«ng tr×nh dÉn, th¸o níc kiÓu hë. II. Ph©n lo¹i Cã thÓ ph©n lo¹i ®êng hÇm thñy c«ng theo mét sè tiªu chÝ sau ®©y: 1. Theo nhiÖm vô a. §-êng hÇm lÊy n-íc vµ dÉn n-íc §êng hÇm lÊy níc ®îc x©y dùng ®Ó lÊy níc tõ hå chøa, s«ng ngßi cho môc ®Ých tíi, ph¸t ®iÖn, cÊp níc d©n dông, c«ng nghiÖp... §êng hÇm dÉn níc ®îc x©y dùng trªn tuyÕn dÉn níc t¹i nh÷ng n¬i cã ®i¹ h×nh phøc t¹p ®Ó rót ng¾n tuyÕn hoÆc gi¶m khèi lîng, gi¸ thµnh c«ng tr×nh. b. §-êng hÇm th¸o n-íc §êng hÇm th¸o níc cã nhiÖm vô th¸o lò tõ hå chøa, dÉn dßng thi c«ng, th¸o níc cho tr¹m thñy ®iÖn ngÇm. Trong thùc tÕ thêng kÕt hîp ®êng hÇm dÉn dßng thi
- B - c«ng tr×nh th¸o lò 365 c«ng víi th¸o lò l©u dµi (h×nh 8-1). Khi ®ã phÇn cöa vµo ®êng hÇm thêng ®îc ®Æt ë c¸c cao tr×nh kh¸c nhau theo tõng giai ®o¹n: - Khi dÉn dßng thi c«ng, cöa vµo ®êng hÇm ®Æt thÊp ®Ó gi¶m cao tr×nh ®ª quai vµ kh¾c phôc nh÷ng khã kh¨n trong c«ng t¸c lÊp dßng. - Khi th¸o níc l©u dµi, cöa vµo ®êng hÇm ®îc n©ng lªn cao h¬n ®Ó phï hîp víi ®iÒu kiÖn khai th¸c c«ng tr×nh, gi¶m nhÑ lùc ®ãng më cöa van... b a H×nh 8-1. Bè trÝ kÕt hîp ®êng hÇm dÉn dßng thi c«ng vµ th¸o níc l©u dµi a- ®o¹n vµo cña giai ®o¹n dÉn dßng thi c«ng; b- ®o¹n vµo cña giai ®o¹n th¸o níc l©u dµi. 2. Theo ®iÒu kiÖn thñy lùc a. §-êng hÇm cã ¸p §êng hÇm cã ¸p lµ lo¹i ®êng hÇm cã níc cho¸n ®Çy mÆt c¾t khi nã lµm viÖc. ¸p lùc níc tõ bªn trong ®êng hÇm thêng lµ lín, cã khi tíi hµng tr¨m mÐt. Ngoµi ra ë chÕ ®é lµm viÖc kh«ng æn ®Þnh vá ®êng hÇm cßn chÞu t¸c ®éng m¹nh cña ¸p lùc níc va (thêng x¶y ra ë c¸c ®êng hÇm dÉn níc nèi th¼ng víi tæ m¸y cña tr¹m thñy ®iÖn). §êng hÇm cã ¸p thêng ®îc sö dông trong c¸c trêng hîp: - Khi mùc níc thîng lu thay ®æi nhiÒu. - Khi yªu cÇu dßng ch¶y ph¶i cã ¸p (®êng hÇm dÉn níc nèi th¼ng víi tæ m¸y thñy ®iÖn). - Khi so s¸nh kinh tÕ - kü thuËt cho thÊy ®êng hÇm cã ¸p lµ lîi h¬n. b. §-êng hÇm kh«ng ¸p §êng hÇm kh«ng ¸p lµ lo¹i ®êng hÇm mµ khi lµm viÖc, níc cho¸n kh«ng ®Çy mÆt c¾t (cã mét kho¶ng lu kh«ng nhÊt ®Þnh). So víi ®êng hÇm cã ¸p th× ë lo¹i nµy, ¸p lùc níc t¸c dông tõ bªn trong ®êng hÇm nhá h¬n nhiÒu; chÕ ®é lµm viÖc (chÞu lùc) cña vá ®êng hÇm còng Ýt phøc t¹p h¬n. Tuy nhiªn, trong tÝnh to¸n thñy lùc ®êng hÇm kh«ng ¸p, cÇn chó ý ®¶m b¶o chÕ ®é ch¶y kh«ng ¸p æn ®Þnh, tr¸nh c¸c trêng hîp chuyÓn ®æi chÕ ®é ch¶y sang b¸n ¸p, cã ¸p. §êng hÇm kh«ng ¸p ®îc sö dông khi: - Mùc níc thîng lu vµ lu lîng qua ®êng hÇm Ýt thay ®æi; - Yªu cÇu dßng ch¶y ph¶i lµ kh«ng ¸p (khi ®êng hÇm cã kÕt hîp giao th«ng thñy); - Khi so s¸nh kinh tÕ - kü thuËt cho thÊy ®êng hÇm kh«ng ¸p lµ cã lîi h¬n.
- 366 sæ tay KTTL * PhÇn 2 - c«ng tr×nh thñy lîi * TËp 2 III. H×nh thøc mÆt c¾t ngang cña ®-êng hÇm H×nh thøc mÆt c¾t ngang cña ®êng hÇm ®îc quyÕt ®Þnh chñ yÕu dùa vµo ®iÒu kiÖn chÞu lùc vµ ®iÒu kiÖn thi c«ng. Nguyªn t¾c chung lµ nªn chän h×nh thøc mÆt c¾t ®¬n gi¶n phï hîp víi ®iÒu kiÖn thi c«ng. VÒ mÆt chÞu lùc, thêng ph©n biÖt mÆt c¾t cña ®êng hÇm kh«ng ¸p vµ ®êng hÇm cã ¸p. 1. MÆt c¾t ®êng hÇm kh«ng ¸p Cã c¸c d¹ng nh sau: - MÆt c¾t cã phÇn díi lµ ch÷ nhËt, thêng cã v¸t gãc; phÇn ®Ønh lµ vßm thÊp (h×nh 8-2a). Lo¹i nµy ®îc dïng khi ®êng hÇm ®µo qua tÇng ®¸ r¾n ch¾c cã hÖ sè kiªn cè fk > 8, kh«ng cã ¸p lùc ®¸ nói t¸c dông lªn ®êng hÇm. - MÆt c¾t cã phÇn díi lµ ch÷ nhËt, phÇn ®Ønh lµ vßm nöa ®êng trßn (h×nh 8-2b): dïng khi ®¸ nói cã 4 < fk £ 8, thêng chØ cã ¸p lùc ®¸ nói th¼ng ®øng. H=b H=b r=283b b 0.5 R= X/2 H0= b H0= b H0 = b 2 b R= r=0.15b r=0.207b b b b H=1.5b H=1.5b H=1.4b R=0.25b 1.4b b 0.5 H0 = R= H 0=1.5b 2 1.5b b R= H0 = r=0.25b 0,1 r=0.15b 0,1 b b b b) c) a) H=1.3b H=b H 0=1.3b b 0.5 b b R0 = 0.5 3,4 R= b R= H0= b R0= b .15 6,8 3,4 r=0 r=0.1 5b b b H×nh 8-2. C¸c h×nh thøc mÆt c¾t cña ®êng hÇm kh«ng ¸p - MÆt c¾t d¹ng vßm cao (h×nh 8-2c): dïng khi ®¸ nói cã 2 < fk £ 4, ¸p lùc ®¸ theo ph¬ng ®øng lín h¬n ph¬ng ngang.
- B - c«ng tr×nh th¸o lò 367 - MÆt c¾t h×nh mãng ngùa (h×nh 8-2d), tøc vßm cong theo c¶ hai híng - lªn trªn vµ xuèng díi, ®îc dïng khi ®¸ nói cã fk £ 2, líp lãt ®êng hÇm chÞu ¸p lùc ®¸ nói tõ trªn ®Ønh, hai bªn vµ c¶ tõ díi ®¸y. - MÆt c¾t h×nh trßn: ®îc dïng khi c¸c thí ®¸ n»m nghiªng, ¸p lùc ®¸ lªn mÆt c¾t ®êng hÇm kh«ng ®èi xøng qua trôc th¼ng ®øng, hay khi ¸p lùc níc ngÇm lªn ¸o ®êng hÇm rÊt lín. 2. MÆt c¾t ®êng hÇm cã ¸p §êng hÇm cã ¸p thêng lµm mÆt c¾t h×nh trßn. Lo¹i nµy cã ®iÒu kiÖn thñy lùc vµ ®iÒu kiÖn chÞu lùc tèt. Khi cét níc ¸p lùc (tÝnh b»ng mÐt) kÓ tõ trung t©m mÆt c¾t ®êng hÇm trë lªn kh«ng vît qu¸ 3 lÇn chiÒu cao cña ®êng hÇm th× cã thÓ dïng h×nh thøc mÆt c¾t cña hÇm kh«ng ¸p, nhng ph¶i tiÕn hµnh c¸c ph©n tÝch kinh tÕ - kü thuËt mét c¸ch ®Çy ®ñ. IV. TuyÕn ®-êng hÇm ViÖc lùa chän tuyÕn lµ mét kh©u rÊt quan träng trong thiÕt kÕ ®êng hÇm. YÕu tè quan träng nhÊt trong viÖc chän tuyÕn lµ ph¶i ph©n tÝch kÜ ®iÒu kiÖn ®Þa h×nh ®Þa chÊt, kh¶ n¨ng thi c«ng vµ ®iÒu kiÖn sö dông. 1. §iÒu kiÖn ®Þa chÊt §êng hÇm cÇn ®µo qua khu vùc ®¸ tèt vµ ®ång nhÊt,tr¸nh ®i qua nh÷ng khu vùc cã ®¸ xÊu, cã kh¶ n¨ng tù s¹t trît, mùc níc ngÇm cao vµ lîng níc thÊm lín. 2. VÒ ®Þa h×nh vµ kh¶ n¨ng thi c«ng - Kh«ng bè trÝ ®êng hÇm gÇn s¸t mÆt ®Êt ®¸ thiªn nhiªn mµ ph¶i ®¶m b¶o mét ®é ch«n s©u nhÊt ®Þnh: hd ³ 3ht, trong ®ã: hd - chiÒu dµy líp ®Êt ®¸ trªn ®Ønh ®êng hÇm; ht - chiÒu cao mÆt c¾t ®êng hÇm. - Däc tuyÕn ®êng hÇm cã nh÷ng vÞ trÝ cã thÓ bè trÝ giÕng ®øng hay hÇm ngang ®Ó vËn chuyÓn ®Êt ®¸, t¨ng ®îc diÖn c«ng t¸c khi thi c«ng ®µo hÇm (h×nh 8-3). - TuyÕn ®êng hÇm cÇn ®Æt c¸ch xa c¸c c«ng tr×nh kh¸c mét kho¶ng nhÊt ®Þnh ®Ó cã thÓ bè trÝ ®µo b»ng næ m×n. 1 1 2 3 3 3 3 H×nh 8-3. C¾t däc tuyÕn ®êng hÇm 1- c¸c giÕng ®øng ®Ó vËn chuyÓn ®Êt ®¸; 2- hÇm ngang; 3- c¸c nh¸nh c«ng t¸c khi ®µo ®êng hÇm.
- 368 sæ tay KTTL * PhÇn 2 - c«ng tr×nh thñy lîi * TËp 2 3. VÒ ®iÒu kiÖn sö dông - Tèt nhÊt lµ chän ®êng hÇm tuyÕn th¼ng (khi ®iÒu kiÖn ®Þa h×nh, ®Þa chÊt cho phÐp). - Khi buéc ph¶i lµm tuyÕn cong th× cÇn khèng chÕ R ³ 5B, trong ®ã R lµ b¸n kÝnh cong, B lµ bÒ réng mÆt c¾t ®êng hÇm. Khi lu tèc V £ 10 m/s, cÇn khèng chÕ gãc ngoÆt a £ 60o. Khi V > 10 m/s, b¸n kÝnh R cÇn x¸c ®Þnh th«ng qua thÝ nghiÖm. 8.2. TÝnh to¸n thñy lùc ®-êng hÇm TÝnh to¸n thñy lùc ®êng hÇm thñy c«ng bao gåm viÖc ®¶m b¶o kh¶ n¨ng chuyÓn níc víi lu lîng tÝnh to¸n ®∙ cho trong tÊt c¶ c¸c chÕ ®é lµm viÖc cña hå chøa hay tr¹m thñy ®iÖn, gi÷ ®îc chÕ ®é thñy lùc æn ®Þnh (cã ¸p hay kh«ng cã ¸p), lo¹i trõ c¸c hiÖn tîng thñy lùc bÊt lîi nh ch©n kh«ng - khÝ thùc t¹i c¸c bé phËn c«ng tr×nh cã ®ét biÕn vÒ ®êng biªn, níc va vît qu¸ møc cho phÐp trong ®êng hÇm cã ¸p, hiÖn tîng tho¸t khÝ g©y tiÕng næ trong ®êng hÇm cã chÕ ®é thñy lùc thay ®æi... Sau ®©y tr×nh bµy néi dung tÝnh to¸n thñy lùc trong trêng hîp ®êng hÇm cã chÕ ®é ch¶y æn ®Þnh. C¸c trêng hîp ch¶y kh«ng æn ®Þnh cã liªn quan ®Õn viÖc ®ãng më ®ét ngét tæ m¸y thñy ®iÖn nh hiÖn tîng níc va, sãng gi¸n ®o¹n ®îc tr×nh bµy trong c¸c tµi liÖu chuyªn m«n. I. TÝnh to¸n thñy lùc ®-êng hÇm kh«ng ¸p §Ó tÝnh to¸n thñy lùc ®êng hÇm thêng ph©n biÖt 3 bé phËn cña nã: cöa vµo, th©n ®êng hÇm, cöa ra. 1. Cöa vµo Trong thùc tÕ, c¸c ®êng hÇm th¸o níc vµ lÊy níc tõ hå chøa, cöa vµo cã thÓ bÞ ngËp s©u díi mùc níc thîng lu (h×nh 8-4); nh÷ng ®êng hÇm ®îc x©y dùng trªn hÖ thèng dÉn níc, th¸o lò thi c«ng cöa vµo cã thÓ kh«ng bÞ ngËp (h×nh 8-5). Z1 Z H H Z h1 i h h c= e h.h H×nh 8-4. S¬ ®å dßng ch¶y H×nh 8-5. Dßng ch¶y ë ®êng hÇm cã cöa vµo bÞ ngËp kh«ng ¸p cöa vµo kh«ng ngËp
- B - c«ng tr×nh th¸o lò 369 Khi cöa vµo ngËp, lu lîng th¸o qua ®êng hÇm ®îc tÝnh theo c«ng thøc ch¶y qua lç: Q = m.w. 2g.(H - e h .h ) , (8-1) trong ®ã: m - hÖ sè lu lîng, phô thuéc vµo h×nh d¹ng vµ møc ®é thu hÑp t¹i cöa vµo; w - diÖn tÝch mÆt c¾t ngang cuèi ®o¹n cöa vµo; h - ®é cao mÆt c¾t ngang cuèi ®o¹n cöa vµo; H - ®é s©u níc tríc cöa vµo (tÝnh ®Õn ®¸y cöa vµo); eh - hÖ sè co hÑp theo ph¬ng ®øng. Khi cöa vµo kh«ng ngËp lu lîng th¸o qua ®êng hÇm cã thÓ tÝnh nh lu lîng ch¶y qua ®Ëp trµn: Q = m.sn.b. 2 g .Ho3/2, (8-2) trong ®ã: m - hÖ sè lu lîng cña ngìng trµn; b - bÒ réng ë cuèi ®o¹n cöa vµo; sn- hÖ sè ngËp, sn = f(h1/Ho), tra ë sæ tay thñy lùc; h1 - ®é s©u ë sau mÆt c¾t co hÑp; Vo2 Ho - cét níc toµn phÇn trªn ngìng trµn: H o = H + ; 2g Vo - lu tèc tíi gÇn. 2. Th©n ®êng hÇm Th©n ®êng hÇm thêng cã chiÒu dµi lín. Khi tÝnh to¸n ph©n biÖt c¸c trêng hîp: a. Khi tÝnh to¸n khÈu diÖn øng víi mùc níc thÊp ë thîng lu vµ ®êng hÇm cÇn th¸o lu lîng thiÕt kÕ QTK. Trêng hîp nµy thêng gÆp khi tÝnh to¸n c¸c ®êng hÇm lÊy níc, dÉn níc, ®êng hÇm x¶ lò thi c«ng. M« h×nh thñy lùc trong trêng hîp nµy lµ dßng ch¶y ®Òu trong kªnh hë. §é s©u dßng ch¶y ®Òu ho cã quan hÖ víi ®é dèc däc cña ®êng hÇm i nh sau: i = V2/(C2.R), (8-3) trong ®ã: V- lu tèc b×nh qu©n mÆt c¾t; C- hÖ sè Sªzy phô thuéc vµo ®é nh¸m n vµ b¸n kÝnh thñy lùc R cña mÆt c¾t ít. C¸c trÞ sè V, C, R ®Òu tÝnh víi ®é s©u dßng ®Òu ho. Tïy theo d¹ng mÆt c¾t ®êng hÇm (xem h×nh 8-6), c¸c ®Æc trng thñy lùc cña mÆt c¾t ®îc x¸c ®Þnh nh sau:
- 370 sæ tay KTTL * PhÇn 2 - c«ng tr×nh thñy lîi * TËp 2 ü ï w = H 2 × fw × (h 0 / H); ï R = H × fR × (h 0 / H); ý (8-4) 1 ï C = × H0.11 × f0 (h 0 / H),ï n þ trong ®ã: H - chiÒu cao toµn bé cña mÆt c¾t. C¸c trÞ sè fw, fR, fc tra trªn ®å thÞ h×nh (8-6) øng víi trÞ sè ho/H. C¸c ®å thÞ nµy 1 ®îc lËp khi tÝnh hÖ sè Sªzy theo Papl«pxki C = .R y víi y = 0,11. n h0 H 0.70 0.75 0.80 0.85 0.90 h0 a) fC H 0.70 0.75 0.80 0.85 0.90 fC r= 0. 0.90 c) 0.90 5H 0.80 r= 0. 0.80 0.70 5H 0.70 0.60 0.60 H 0.50 fw 0.40 fw 0.50 fR h0 0.40 0.30 fR fC 0.30 0.20 fC 0.20 0.10 0.10 0 0.10 0.20 0.30 0.40 0.50 0.60 0.70 0.80 0.90 f W 0 0.10 0.20 0.30 0.40 0.50 0.60 0.70 0.80 0.90 f W 0 0.05 0.10 0.15 0.20 0.25 0.30 0.35 0.40 0.45 f R 0 0.05 0.10 0.15 0.20 0.25 0.30 0.35 0.40 fR 0.70 0.75 0.80 0.85 0.90 fC b) 0.90 0.80 0.70 O1 fw 0.60 0.50 0.40 fR fC ho 0.30 0.20 O2 0.10 0 0.10 0.20 0.30 0.40 0.50 0.60 0.70 0.80 0.90 f W 0 0.05 0.10 0.15 0.20 0.25 0.30 0.35 0.40 0.45 f R H×nh 8-6. BiÓu ®å x¸c ®Þnh c¸c hµm fw, fR, fc cho c¸c d¹ng mÆt c¾t a) H×nh ch÷ nhËt cã vßm ®Ønh nöa trßn; b) Vßm cao; c) Vßm hai híng, h×nh mãng ngùa. b. §èi víi c¸c tr-êng hîp kh¸c a) b) N K Ia II a h0 K N N hk Ib c I h0 K b c hk II H×nh 8-7. C¸c d¹ng ®êng mÆt níc trong lßng dÉn hë a) Trêng hîp i < ik; b) Trêng hîp i > ik.
- B - c«ng tr×nh th¸o lò 371 Do ®iÒu kiÖn mùc níc thîng, h¹ lu ®êng hÇm thay ®æi, hay khi sö dông cöa van ®Ó ®iÒu tiÕt lu lîng, tr¹ng th¸i ch¶y ®Òu trong ®êng hÇm bÞ ph¸ vì, h×nh thµnh dßng kh«ng ®Òu víi ®êng níc d©ng hoÆc ®êng níc h¹. Tïy theo ®é dèc ®êng hÇm i vµ c¸c ®iÒu kiÖn biªn, c¸c d¹ng ®êng mÆt níc trong ®êng hÇm kh«ng ¸p nh thÓ hiÖn trong h×nh 8-7. Ph¬ng ph¸p vÏ ®êng mÆt níc ®îc tr×nh bµy trong c¸c sæ tay tÝnh to¸n thñy lùc. Khi tÝnh to¸n, c¸c th«ng sè thñy lùc cña mÆt c¾t lÊy theo h×nh (8-6), trong ®ã fw, fR, fc tra theo ®èi sè h/H. Muèn ®¶m b¶o dßng ch¶y trong ®êng hÇm lµ kh«ng ¸p, thêng sö dông c¸c biÖn ph¸p c«ng tr×nh sau: 1- Lµm trÇn ®êng hÇm cao h¬n mùc níc trong ®ã. Khi dßng ch¶y trong ®êng hÇm lµ ªm, cÇn khèng chÕ d ³ 0,15h vµ d > 0,4m (d lµ ®é lu kh«ng); khi dßng ch¶y trong ®êng hÇm lµ xiÕt, cÇn ®Ò phßng hiÖn tîng tù hµm khÝ trªn mÆt tho¸ng, khi ®ã ®é lu kh«ng (x¸c ®Þnh bëi tû sè w/W) cã thÓ tham kh¶o theo b¶ng 8-1. B¶ng 8-1. §é lu kh«ng cña ®êng hÇm kh«ng ¸p ch¶y xiÕt Fr 20 w/W 0,90 0,80 0,75 ë ®©y: Fr- sè Frut t¹i mÆt c¾t kiÓm tra; w- diÖn tÝch mÆt c¾t ít thùc tÕ; W- diÖn tÝch toµn bé mÆt c¾t ®êng hÇm. 2- Lµm ®Ønh ®êng hÇm ë cöa ra cao h¬n mùc níc h¹ lu; 3- T¨ng ®é dèc ®¸y cña ®êng hÇm; 4- Lµm èng th«ng khÝ ë chç b¾t ®Çu ®o¹n kh«ng ¸p. 3. TÝnh to¸n th«ng khÝ ®êng hÇm a- TÝnh to¸n l-u l-îng th«ng khÝ cÇn thiÕt - Khi sau van lµ kh«ng ¸p, chiÒu dµi ®êng dÉn nhá (chiÒu dµi kh«ng vît qu¸ 30- 50 lÇn chiÒu s©u dßng ch¶y): QaK = QaB (8-5) trong ®ã: Qak- lu lîng kh«ng khÝ cÇn thiÕt; Qab- lu lîng khÝ bÞ cuèn vµo vïng t¸ch dßng sau ngìng, khe van, bËc thôt, x¸c ®Þnh theo c«ng thøc thùc nghiÖm: QaB = 0,1.lb.hb.VTB, (8-6) trong ®ã: hb - chiÒu cao bËc thôt (ngìng);
- 372 sæ tay KTTL * PhÇn 2 - c«ng tr×nh thñy lîi * TËp 2 lb - chiÒu dµi bËc khe, ngìng; VTB - lu tèc b×nh qu©n cña dßng ch¶y tríc vÞ trÝ t¸ch dßng. Trong trêng hîp cã nhiÒu bé phËn t¸ch dßng th× QaB ph¶i lµ tæng cña c¸c lu lîng khÝ trªn tõng bé phËn. - Khi sau van lµ dßng kh«ng ¸p, chiÒu dµi ®êng dÉn lín (h¬n 100 lÇn chiÒu s©u dßng ch¶y): QaK = QaB + Qac + QaM; (8-7) trong ®ã: Qab- nh ®∙ gi¶ thÝch ë trªn; Qac- lu lîng do tù hµm khÝ trªn mÆt tho¸ng dßng ch¶y, x¸c ®Þnh theo c«ng thøc Ixatrenco: Qac = 0,01. Fr - 40 .Q (8-8) Q- lu lîng níc; Fr- sè Frut cña dßng ch¶y ngay sau van. Khi Fr £ 40 th× coi nh kh«ng cã tù hµm khÝ; QaM - lu lîng khÝ bÞ cuèn vµo mÆt tho¸ng do ma s¸t trªn mÆt ph©n c¸ch gi÷a dßng níc ch¶y xu«i vµ dßng khÝ ch¶y ngîc tõ phÝa cuèi lªn ®Çu ®êng hÇm. b- TÝnh to¸n tiÕt diÖn c¸c èng dÉn khÝ DiÖn tÝch mÆt c¾t ngang cña èng dÉn khÝ ®îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc ®∙ biÕt cña thñy khÝ ®éng häc: QaK = ma waK. 2g.Dh.g / g a , (8-9) trong ®ã: m a- hÖ sè lu lîng cña èng dÉn khÝ, x¸c ®Þnh theo c«ng thøc tÝnh to¸n thñy lùc th«ng thêng; waK- diÖn tÝch mÆt c¾t ngang èng dÉn khÝ; Dh- cét níc chªnh lÖch ¸p lùc ë ®Çu vµ cuèi èng dÉn khÝ; khi tÝnh cho èng dÉn khÝ chÝnh th× Dh = hck víi hck - ®é ch©n kh«ng ë kho¶ng kh«ng sau buång van tÝnh b»ng mÐt cét níc; g vµ ga lÇn lît lµ träng lîng riªng cña níc vµ cña kh«ng khÝ, trong ®iÒu kiÖn b×nh thêng cã thÓ lÊy g/ga = 760. Khi thiÕt kÕ ®êng èng dÉn khÝ, thêng khèng chÕ lu tèc khÝ trung b×nh trong èng kh«ng vît qu¸ 60m/s ®Ó tr¸nh rung ®éng vµ ph¸t ra tiÕng rÝt. 4. TÝnh to¸n thñy lùc cöa ra cöa ®êng hÇm Tïy theo cao ®é t¬ng ®èi cña cöa ra ®êng hÇm so víi ®¸y h¹ lu vµ ®Þa chÊt nÒn h¹ lu, cã thÓ chän c¸c s¬ ®å tiªu n¨ng ®¸y, tiªu n¨ng mÆt hay tiªu n¨ng phãng xa. H×nh thøc tiªu n¨ng ®¸y thêng ¸p dông víi c¸c ®êng hÇm lÊy níc, dÉn níc hay ®êng hÇm th¸o níc cã cét níc c«ng t¸c kh«ng cao.
- B - c«ng tr×nh th¸o lò 373 H×nh thøc tiªu n¨ng mÆt vµ phãng xa cã thÓ ¸p dông víi c¸c ®êng hÇm th¸o níc cã cét níc c«ng t¸c cao, lßng dÉn h¹ lu cã ®Þa chÊt lµ nÒn ®¸ tèt. Ph¬ng ph¸p tÝnh to¸n nèi tiÕp vµ tiªu n¨ng xem c¸c sæ tay tÝnh to¸n thñy lùc. II. TÝnh to¸n thñy lùc ®-êng hÇm cã ¸p 1. TÝnh to¸n kh¶ n¨ng th¸o níc Kh¶ n¨ng th¸o níc cña ®êng hÇm cã ¸p x¸c ®Þnh theo c«ng thøc cña èng cã ¸p nãi chung: Q = mwr. 2gZ , (8-9) trong ®ã: wr- diÖn tÝch mÆt c¾t ngang tÝnh to¸n (thêng lÊy ë cöa ra) cña ®êng hÇm; m- hÖ sè lu lîng, trong trêng hîp chung khi ®êng hÇm cã mÆt c¾y thay ®æi, m x¸c ®Þnh theo: 1 m= ; (8-10) K 2 + å x i K i2 h Kh- tû sè gi÷a diÖn tÝch mÆt c¾t cöa ra ®êng hÇm vµ diÖn tÝch mÆt c¾t dßng ch¶y sau cöa ra: Kh = wr/wh, ë ®©y khi cöa ra kh«ng ngËp, cã thÓ lÊy wr = wh khi ®ã Kh = 1; cßn khi cöa ra ngËp díi mùc níc h¹ lu th× wh lµ diÖn tÝch mÆt c¾t ngang dßng ch¶y ë bÓ tiªu n¨ng; xi - hÖ sè tæn thÊt cét níc (côc bé hay däc ®êng) t¹i bé phËn cña ®êng hÇm cã mÆt c¾t ngang tÝnh to¸n lµ wi; ®èi víi tæn thÊt côc bé th× wi lÊy t¹i mÆt c¾t sau vÞ trÝ cã tæn thÊt, cßn ®èi víi tæn thÊt däc ®êng th× wi lÊy lµ diÖn tÝch mÆt c¾t trung b×nh cña ®o¹n ®ang xÐt; Ki= wr/wi; (8-12) Z0 - cét níc c«ng t¸c toµn phÇn cña ®êng hÇm a.Vo2 Zo = Z + ; (8-13) 2g V0 - lu tèc tíi gÇn; a - hÖ sè söa ch÷a lu tèc; Z - cét níc c«ng t¸c: - Trêng hîp cöa ra cña ®êng hÇm kh«ng ngËp: Z lµ chªnh lÖch cao ®é mùc níc thîng lu vµ t©m mÆt c¾t ra cña ®êng hÇm; - Trêng hîp cöa ra ngËp díi mùc níc h¹ lu: Z lµ chªnh lÖch cao ®é mùc níc thîng h¹ lu.
- 374 sæ tay KTTL * PhÇn 2 - c«ng tr×nh thñy lîi * TËp 2 Trong c¶ hai trêng hîp, ®Ó x¸c ®Þnh chÝnh x¸c trÞ sè Z cã thÓ tham kh¶o c¸c s¸ch chuyªn ®Ò hay quy ph¹m (vÝ dô “Quy ph¹m tÝnh to¸n thñy lùc cèng díi s©u QPTL C1-75”). 2. §iÒu kiÖn ch¶y cã ¸p æn ®Þnh cña ®êng hÇm Trêng hîp më cöa van hoµn toµn, ®iÒu kiÖn ®¶m b¶o dßng ch¶y cã ¸p trong ®êng hÇm nh sau: wV . Z v wr . Z > , (8-14) 1+ x V K 2 + å x i K i2 h trong ®ã: xv - hÖ sè tæn thÊt cét níc ë cöa vµo; wv - diÖn tÝch mÆt c¾t ngang cuèi ®o¹n cöa vµo; Zv - chªnh lÖch cao ®é tõ mùc níc thîng lu ®Õn ®Ønh cña mÆt c¾t ngang cuèi ®o¹n cöa vµo; wr - diÖn tÝch mÆt c¾t ngang ë cöa ra cña ®êng hÇm; Z - cét níc c«ng t¸c cña ®êng hÇm; C¸c kÝ hiÖu Kh, Ki, xi nh ®∙ gi¶i thÝch ë trªn. C¸c biÖn ph¸p c«ng tr×nh ®Ó ®¶m b¶o ®iÒu kiÖn ch¶y cã ¸p cña ®êng hÇm lµ: - §Æt van ®iÒu chØnh ë cöa ra; - Cöa vµo ®êng hÇm ph¶i thuËn vµ ngËp s©u díi mùc níc thîng lu qu¸ mét giíi h¹n nhÊt ®Þnh. - Thu hÑp cöa ra, hoÆc ®Æt cöa ra ngËp s©u díi mùc níc h¹ lu. 3. TÝnh to¸n thñy lùc cöa vµo ®êng hÇm TÝnh to¸n thñy lùc cöa vµo ®êng hÇm cã ¸p bao gåm x¸c ®Þnh hÖ sè tæn thÊt cét níc xv vµ kiÓm tra ®iÒu kiÖn ph¸t sinh khÝ ho¸ (dÉn tíi hiÖn tîng khÝ thùc) ë cöa vµo. a- H×nh d¹ng cöa vµo a) b) c) H×nh 8-8. C¸c d¹ng nèi tiÕp t¹i cöa vµo ®êng hÇm a) Cöa vµo vu«ng gãc; b) Cöa vµo lîn trßn; c) Cöa vµo d¹ng elip.
- B - c«ng tr×nh th¸o lò 375 Nèi tiÕp tõ thîng lu vµo th©n ®êng hÇm lµ mét ®o¹n cã mÆt c¾t thay ®æi gäi lµ cöa vµo cña ®êng hÇm. Yªu cÇu cña ®o¹n nµy lµ dßng ch¶y ph¶i thuËn ®Ó gi¶m tæn thÊt cét níc vµ tr¸nh hiÖn tîng ch¶y t¸ch dßng cã thÓ dÉn tíi khÝ ho¸ vµ khÝ thùc lµm h háng c«ng tr×nh. Cöa vµo d¹ng vu«ng gãc (h×nh 8-8a) tuy cÊu t¹o ®¬n gi¶n nhng tæn thÊt cét níc lín vµ rÊt dÔ x¶y khÝ thùc nªn Ýt ®îc sö dông. Trong ®iÒu kiÖn thùc tÕ thêng ¸p dông lo¹i cöa vµo lîn trßn (h×nh 8-8b) hay elip (h×nh 8-8c). §èi víi cöa vµo lîn trßn hay elip, møc ®é thuËn dßng cña nã ®îc ®¸nh gi¸ bëi hai th«ng sè: - §é tho¶i cña elip Ks = a/b, trong ®ã a - b¸n trôc dµi, b - b¸n trôc ng¾n cña elip. §èi víi cöa vµo lîn trßn, Ks=1. - §é thu hÑp t¹i cöa vµo: Kr = hv/ht = 1+b/ ht, (8-15) ë ®©y: ht- chiÒu cao mÆt c¾t sau cöa vµo; hv- chiÒu cao tõ ®¸y ®Õn hÕt phÇn lîn cong cña cöa vµo (h×nh 8-8c). Trªn ®©y lµ m« t¶ sù thu hÑp t¹i cöa vµo theo ph¬ng ®øng. Trong thùc tÕ cßn bè trÝ cöa vµo thu hÑp theo ph¬ng ngang (tõ hai phÝa), khi ®ã sÏ ®¹t hÖ sè tæn thÊt cét níc cöa vµo lµ nhá nhÊt. b- HÖ sè tæn thÊt cét n-íc t¹i cöa vµo §èi víi c¸c ®Çu vµo lîn trßn víi b¸n kÝnh r, hÖ sè tæn thÊt cét níc t¹i cöa vµo xv x¸c ®Þnh theo h×nh 8-9; trong ®ã víi ®Çu vµo cã mÆt c¾t h×nh ch÷ nhËt: xv = f(r/ht), ht- chiÒu cao mÆt c¾t ®êng hÇm ngay sau cöa vµo; víi ®Çu vµo mÆt c¾t h×nh trßn xv= f(r/D), D- ®êng kÝnh mÆt c¾t ®êng hÇm ngay sau cöa vµo. K pg 0.6 3.4 3.0 0.4 2.6 Ks=1 0.3 2.2 Ks=2 0.2 1.8 Giíi h¹n t¸ch dßng 1.4 0.1 Ks=3 1.0 K 1.2 1.4 1.6 1.8 2.0 2.2 2.4 r 0.0 0.5 1.0 1.5 2.0 2.5 H×nh 8-9. HÖ sè tæn thÊt cét níc H×nh 8-10. HÖ sè khÝ ho¸ ph©n giíi t¹i cöa vµo (xV) Kpg cña c¸c cöa vµo elip
- 376 sæ tay KTTL * PhÇn 2 - c«ng tr×nh thñy lîi * TËp 2 c- KiÓm tra ®iÒu kiÖn khÝ ho¸ t¹i cöa vµo Dßng ch¶y t¹i cöa vµo sÏ kh«ng bÞ khÝ ho¸ nÕu tháa m∙n ®iÒu kiÖn: K > Kpg, (8-16) trong ®ã: Kpg- hÖ sè khÝ ho¸ ph©n giíi. Víi cöa vµo elip, trÞ sè Kpg = f(Ks, Kr) nh trªn h×nh 8-10; K- hÖ sè khÝ ho¸ thùc tÕ: H § T - H pg K= 2 ; (8-17) v § T / 2g H§T - cét níc tÝnh to¸n ®Æc trng cho tr¹ng th¸i lµm viÖc thùc tÕ cöa vµo: H§T = ZV +Ha; Ha- cét níc ¸p suÊt khÝ trêi, phô thuéc vµo cao ®é ®iÓm tÝnh to¸n (trÇn mÆt c¾t sau cöa vµo). TrÞ sè Ha nh ë b¶ng 6-8; ZV- chªnh lÖch cao ®é mùc níc thîng lu vµ trÇn mÆt c¾t sau cöa vµo cña ®êng hÇm; Hpg- cét níc ¸p lùc ph©n giíi cña níc, thay ®æi theo nhiÖt ®é t¹i ®iÓm tÝnh to¸n, xem b¶ng 6-9. V§T- lu tèc ®Æc trng, lÊy theo lu tèc trung b×nh t¹i mÆt c¾t ngay sau cöa vµo. Khi tÝnh to¸n theo (8-16) thÊy kh«ng tháa m∙n th× cÇn ®iÒu chØnh h×nh d¹ng vµ kÝch thíc cöa vµo (Ks, Kr) ®Ó ®¹t ®îc sù an toµn vÒ khÝ thùc. III. KÝch th-íc mÆt c¾t cña ®-êng hÇm KÝch thíc mÆt c¾t cña ®êng hÇm ph¶i tháa C A m∙n c¸c ®iÒu kiÖn sö dông, kinh tÕ vµ thi c«ng. B VÒ ®iÒu kiÖn sö dông, kÝch thíc ®êng hÇm C ph¶i ®¶m b¶o víi mùc níc thîng h¹ lu bÊt lîi B nhÊt vÉn th¸o qua ®îc lu lîng ®∙ ®Þnh vµ ®¶m A b¶o ®îc chÕ ®é dßng ch¶y theo nh÷ng tiªu chuÈn thiÕt kÕ ®∙ ®Æt ra. §èi víi ®êng hÇm vËn t¶i thñy d ph¶i ®¶m b¶o sù thuËn lîi vµ an toµn cho sù qua l¹i cña c¸c lo¹i tµu thuyÒn ®∙ dù kiÕn. Nh÷ng ®êng hÇm mµ bªn trong cã ®Æt c¸c èng thÐp th× kÝch thíc H×nh 8-11. §Ó x¸c ®Þnh ®êng cÇn tháa m∙n c¸c yªu cÇu vËn chuyÓn, l¾p r¸p vµ kÝnh kinh tÕ cña ®êng hÇm söa ch÷a. thñy ®iÖn VÒ ®iÒu kiÖn kinh tÕ, cÇn tÝnh to¸n ®Ó ®iÒu hoµ m©u thuÉn gi÷a kinh phÝ ®µo vµ lãt ®êng hÇm víi kinh phÝ ph¶i bï ®¾p do tæn thÊt cét níc trong toµn ®êng hÇm. §iÒu nµy thêng x¶y ra ë c¸c ®êng hÇm dÉn níc cña nhµ m¸y thñy ®iÖn. Trªn h×nh 8-11, ®êng A biÓu thÞ quan hÖ gi÷a ®êng kÝnh cña ®êng hÇm víi gi¸ trÞ tæn thÊt ®iÖn n¨ng hµng n¨m do cét níc t¹o ra; ®êng b biÓu thÞ mèi quan hÖ gi÷a ®êng kÝnh d víi chi phÝ ®Çu t vµ chi phÝ vËn hµnh hµng n¨m. §êng c biÓu thÞ tæng chi phÝ theo a vµ b. VÞ trÝ cùc tiÓu cña ®êng c cho ta gi¸ trÞ ®êng kÝnh kinh tÕ dkt.
- B - c«ng tr×nh th¸o lò 377 Theo kinh nghiÖm thiÕt kÕ, khi lu lîng cè ®Þnh, lu tèc trong c¸c ®êng hÇm lÊy níc kh«ng ¸p vµo kho¶ng 1,5¸2,5m/s; khi lu lîng biÕn ®æi lín thêng khèng chÕ lu tèc kho¶ng 1,5¸4m/s. Lu tèc dßng ch¶y trong ®êng hÇm cã ¸p cña tr¹m thñy ®iÖn kho¶ng 2¸4m/s; khi cã phô t¶i cao cã thÓ t¨ng lªn ®Õn 5m/s. Khi x¸c ®Þnh kÝch thíc c¸c ®êng hÇm dÉn dßng thi c«ng ph¶i ®ång thêi xÐt kÕt hîp c¶ hai mÆt: gi¸ thµnh cña ®ª quai thîng, h¹ lu vµ cêng ®é thi c«ng cho phÐp cña c¸c c«ng tr×nh chÝnh. Theo ®iÒu kiÖn thi c«ng, kÝch thíc cña c¸c ®êng hÇm kh«ng thÓ qu¸ nhá. NÕu ®ôc b»ng thñ c«ng th× ®êng hÇm trßn cÇn cã d ³ 1,8m; ®êng hÇm mÆt c¾t kh«ng trßn cÇn cã B x H ³ 1,5x1,8m. Khi thi c«ng c¬ giíi, thêng khèng chÕ B x H ³ 2,5m x 2,5m. 8.3. Líp lãt ®-êng hÇm Líp lãt ®îc bè trÝ bao quanh mÆt c¾t ®êng hÇm ®Ó ®¶m b¶o c¸c ®iÒu kiÖn thñy lùc, ®iÒu kiÖn chÞu lùc vµ nèi tiÕp ®êng hÇm víi m«i trêng xung quanh. I. C¸c h×nh thøc líp lãt cña ®-êng hÇm 1. Líp lãt cña ®êng hÇm kh«ng ¸p a. Líp lãt tr¸t tr¬n (h×nh 8-12a) Khi ®êng hÇm ®µo qua tÇng ®¸ rÊt cøng (fk>10) kh«ng cã ¸p lùc ®¸ nói cã thÓ sö dông h×nh thøc nµy ®Ó gi¶m ®é nh¸m vµ b¶o vÖ ®¸ nói khái bÞ phong ho¸. Líp lãt tr¸t tr¬n cã thÓ t¹o b»ng c¸ch phun v÷a hoÆc tr¸t. a) b) b) R3 52 86 R2 598 1.0 1.0 581 202 135 320 489 a) c) d) 35 713 695 100 340 15 320 230 35 H×nh 8-12. C¸c h×nh thøc líp lãt cña ®êng hÇm kh«ng ¸p a) Líp lãt tr¸t tr¬n; b) Líp lãt gia cè chØnh thÓ b»ng bª t«ng; c) Líp lãt gia cè chØnh thÓ b»ng bª t«ng cèt thÐp; d) Gia cè ë ®¸y ®êng hÇm.
- 378 sæ tay KTTL * PhÇn 2 - c«ng tr×nh thñy lîi * TËp 2 b. Líp lãt gia cè chØnh thÓ (h×nh 8-12b) Trêng hîp ¸p lùc ®¸ nói kh«ng lín, lùc kh¸ng ®µn tÝnh cã thÓ ®¶m b¶o th× dïng líp lãt bª t«ng chØnh thÓ. §«i khi dßng níc cã tÝnh x©m thùc m¹nh, cã tÝnh bµo mßn lín, dïng líp lãt bª t«ng kh«ng cã lîi th× cã thÓ dïng líp lãt x©y b»ng ®¸, g¹ch x©y. NÕu kh«ng cã ¸p lùc ®¸ nói bªn trªn th× cã thÓ dïng líp lãt h×nh vßm ë trªn ®Ønh b»ng bª t«ng, cßn phÝa díi dïng líp lãt kiÓu tr¸t tr¬n. Khi gÆp ®¸ mÒm yÕu, ¸p lùc ®¸ nói rÊt lín, cã thÓ dïng líp lãt b»ng bª t«ng cèt thÐp, c¨n cø vµo ¸p lùc ®¸ nói lín hay nhá mµ bè trÝ cèt thÐp thµnh mét tÇng hay hai tÇng (h×nh 8-12c). c. Líp lãt kiÓu l¾p ghÐp Khi ®¸ nói cã thÓ cho phÐp tiÕn hµnh ®µo hoµn toµn ®êng hÇm hoÆc cÇn cã líp lãt ®Ó chèng ®ì ngay ¸p lùc ®¸ nói th× cã thÓ dïng líp lãt kiÓu l¾p ghÐp. Líp lãt nµy gåm cã nh÷ng tÊm bª t«ng hoÆc nh÷ng tÊm bª t«ng cèt thÐp ®óc s½n lãt ë vßng ngoµi, vßng trong lµm nh÷ng tÊm xi m¨ng líi thÐp hoÆc bª t«ng cèt thÐp liÒn khèi ®Ó chiô ¸p lùc níc bªn trong vµ chèng thÊm. H×nh thøc líp lãt nµy cã nh÷ng u ®iÓm: tèc ®é thi c«ng nhanh, gi¶m bít hoÆc tr¸nh h¼n ®îc viÖc ®æ bª t«ng phøc t¹p ë trong ®êng hÇm. Bª t«ng ®óc s½n trong xëng nªn chÊt lîng cao. Bªn c¹nh ®ã h×nh thøc nµy còng cã mét sè nhîc ®iÓm: ®iÒu kiÖn chÞu lùc vµ chèng thÊm cña bª t«ng l¾p ghÐp kÐm. Khi ¸p lùc bªn trong ®êng hÇm lín, buéc ph¶i dïng vßng trong b»ng líp lãt bª t«ng cèt thÐp ®æ liÒn khèi, v× vËy c«ng tr×nh sÏ phøc t¹p, gi¸ thµnh cao. ë nh÷ng n¬i ®¸ xÊu, rêi r¹c, dïng h×nh thøc l¾p ghÐp còng cã lîi. §Çu tiªn lµm mét vµnh b¶o hé ®Ó ®µo ®êng hÇm råi tiÕn hµnh l¾p ghÐp toµn bé vßng ngoµi líp lãt, chèng ®ì ¸p lùc ®¸ nói, sau ®ã tiÕn hµnh thi c«ng vßng trong cña líp lãt. 2. C¸c líp lãt cña ®êng hÇm cã ¸p a. Lo¹i l¸t tr¸t tr¬n, chèng thÊm Dïng cho nh÷ng n¬i ®¸ r¾n ch¾c (fk > 14), cét níc kh«ng lín. T¸c dông cña líp lãt chØ nh»m gi¶m bít ®é nh¸m cña ®êng hÇm vµ chèng thÊm. b. Líp lãt gia cè chØnh thÓ ®¬n Do bª t«ng kh«ng chÞu ®îc øng suÊt kÐo lín nªn líp lãt ®¬n b»ng bª t«ng chØ dïng trong trêng hîp cét níc kh«ng lín l¾m (H < 60m), tÇng ®¸ t¬ng ®èi r¾n ch¾c, ¸p lùc ®¸ nói kh«ng lín vµ lùc kh¸ng ®µn tÝnh b¶o ®¶m. Víi ®êng hÇm cao ¸p (H > 60m) mµ hÖ sè lùc kh¸ng ®µn tÝnh ®¬n vÞ cña ®¸ vµo kho¶ng 1,0 x 1010 N/m2 còng cã thÓ dïng lo¹i líp lãt nµy (h×nh 8-13a). Víi nh÷ng ®êng hÇm cã cét níc vµo lo¹i trung b×nh H = 30¸60m vµ ®êng hÇm cã cét níc cao (H > 60m) cßn cã thÓ dïng h×nh thøc lãt gia cè b»ng bª t«ng cèt thÐp (h×nh 8-13b). Khi H < 60m còng cã thÓ dïng líp lãt kiÓu l¾p ghÐp nhng chç nèi tiÕp ph¶i b¶o ®¶m gia cè thËt tèt. c. Líp lãt gia cè kÐp (h×nh 8-13c, d, e, f, g) CÊu t¹o: vßng ngoµi lµm b»ng bª t«ng hoÆc bª t«ng cèt thÐp, vßng trong lµ xi m¨ng líi thÐp hoÆc b»ng thÐp. Líp lãt kÐp thêng dïng cho nh÷ng ®êng hÇm cã ®êng kÝnh lín, ¸p lùc ®¸ nói vµ ¸p lùc níc bªn trong ®Òu rÊt lín, khi ®ã ¸p lùc ®¸ nói sÏ do vßng ngoµi chèng ®ì, cßn ¸p lùc níc trong ®êng hÇm sÏ do vßng trong vµ vßng
- B - c«ng tr×nh th¸o lò 379 ngoµi cïng chÞu. §èi víi nh÷ng ®êng hÇm khi thi c«ng nÕu cÇn tiÕn hµnh lãt ngay ®Ó chèng ®ì ¸p lùc ®¸ nói th× dïng h×nh thøc líp lãt l¾p ghÐp rÊt tiÖn. Vßng ngoµi dïng c¸c kÕt cÊu l¾p ghÐp ®óc s½n do ®ã ®µo ®Õn ®©u cã thÓ l¾p ngay ®Õn ®Êy, lóc ®ã líp lãt cã t¸c dông chèng ®ì ®¸ nói råi tiÕp tôc thi c«ng vßng trong. b) a) c) 0.40 d) 0.25 e) f) g) 4Ø Ø39 394 H×nh 8-13. H×nh thøc líp lãt cña ®êng hÇm cã ¸p II. Lùc t¸c dông lªn líp lãt ®-êng hÇm 1. Lùc t¸c dông vµ tæ hîp lùc TÊt c¶ c¸c t¶i träng vµ lùc t¸c dông lªn líp lãt ®êng hÇm cã thÓ ph©n ra thµnh c¸c t¶i träng thêng xuyªn vµ t¹m thêi. C¸c t¶i träng t¹m thêi l¹i ®îc ph©n ra thµnh t¶i träng t¹m thêi dµi h¹n, ng¾n h¹n vµ ®Æc biÖt. T¶i träng thêng xuyªn t¸c dông trong suèt thêi gian tån t¹i cña ®êng hÇm. C¸c t¶i träng t¹m thêi ®Æc trng cho tõng thêi kú x©y dùng hay khai th¸c ®êng hÇm. ViÖc tÝnh to¸n líp lãt cÇn ®îc tiÕn hµnh víi c¸c tæ hîp t¶i träng kh¸c nhau. Tæ hîp t¶i träng c¬ b¶n bao gåm c¸c t¶i träng thêng xuyªn, c¸c t¶i träng t¹m thêi dµi h¹n vµ ng¾n h¹n. Tæ hîp t¶i träng ®Æc biÖt bao gåm c¸c t¶i träng thêng xuyªn, c¸c t¶i träng t¹m thêi dµi h¹n, mét sè t¶i träng t¹m thêi ng¾n h¹n vµ mét t¶i träng ®Æc biÖt (vÝ
- 380 sæ tay KTTL * PhÇn 2 - c«ng tr×nh thñy lîi * TËp 2 dô lùc do ®éng ®Êt, lùc do næ ph¸...). Trong tÝnh to¸n cÇn dù kiÕn c¸c tæ hîp lùc bÊt lîi nhÊt trong tõng thêi kú: x©y dùng, khai th¸c hay söa ch÷a. HÖ sè lÖch t¶i khi tÝnh to¸n líp lãt ®êng hÇm vÒ ®é bÒn vµ æn ®Þnh (tr¹ng th¸i giíi h¹n thø nhÊt) lÊy theo b¶ng (8-2). Khi tÝnh to¸n theo tr¹ng th¸i giíi h¹n thø hai, c¸c hÖ sè sè lÖnh t¶i lÊy b»ng 1. B¶ng 8-2. HÖ sè lÖch t¶i khi tÝnh to¸n líp lãt ®êng hÇm STT Lo¹i t¶i träng lùc t¸c dông TrÞ sè n 1. ¸p lùc th¼ng ®øng cña ®¸ nói: - Do träng lîng ®¸ trong vßm c©n b»ng 1,5 - Do träng lîng toµn bé ®¸ ë vïng bÞ ph¸ ho¹i trªn ®êng hÇm 1,1 (0,9) 2. ¸p lùc ngang cña ®¸ nói 1,2 (0,8) 3. Träng lîng líp lãt 1,2 (0,9) 4. ¸p lùc níc bªn trong (cã xÐt ®Õn níc va) 1,0 5. ¸p lùc m¹ch ®éng cña níc 1,2 6. ¸p lùc níc ngÇm 1,1 (0,9) 7. ¸p lùc phôt v÷a 1,2 (1) 8. ¸p lùc tõ m¸y mãc 1,2 *Ghi chó: ChØ sö dông c¸c hÖ sè lÖch t¶i trong ngoÆc ®¬n khi kÕt qu¶ tÝnh to¸n thÓ hiÖn c«ng tr×nh ë trong t×nh tr¹ng bÊt lîi h¬n. 2. TÝnh to¸n ¸p lùc ®¸ nói ¸p lùc ®¸ nói t¸c dông lªn líp lãt ®êng hÇm ®îc tÝnh theo ph¬ng ph¸p vßm c©n b»ng tù nhiªn do Pr«t«®iacan«p ®Ò xíng. Theo ®ã ®¸ nói ®îc xem nh lµ mét thÓ rêi quy íc, cã hÖ sè kiªn cè lµ fk. TrÞ sè fk cho tõng lo¹i ®Êt ®¸ cho trªn b¶ng 8-3. a) b) P 1 2 N C y 2 3 x e' 1 m K e' N e' e' 36 6 P H 367 R 84 j 45°- 45°- 2. P 2. P 300 e'' y e'' Bo L 2.37 2.63 H×nh 8-14 a) HiÖn tîng ®¸ bÞ sôt vµ h×nh thµnh vßm c©n b»ng tù nhiªn; b) S¬ ®å tÝnh ¸p lùc ®¸ nói.
- B - c«ng tr×nh th¸o lò 381 B¶ng 8-3. HÖ sè kiªn cè cña c¸c lo¹i ®Êt ®¸ Møc ®é Khèi lîng Gãc ma s¸t HÖ sè r¾n ch¾c Lo¹i ®¸ nói riªng trong t¬ng kiªn cè fk cña ®¸ (103kg/m3) ®¬ng (®é) V« cïng C¸c ®¸ qu¾czit, bazan vµ c¸c lo¹i ®¸ kh¸c ®Æc sÝt vµ 2,8-3,0 20 87 cøng r¾n ch¾c nhÊt C¸c ®¸ granit, poocfia th¹ch anh, phiÕn th¹ch silic rÊt RÊt cøng cøng; c¸c ®¸ qu¾czit Ýt cøng h¬n lo¹i trªn, c¸c lo¹i sa 2,6-2,7 15 85 th¹ch vµ ®¸ v«i cøng nhÊt. §¸ granÝt chÆt vµ ®¸ gièng granÝt, c¸c ®¸ sa th¹ch vµ Cøng ®¸ v«i, m¹ch quÆng th¹ch anh rÊt cøng, cuéi kÕt cøng, 2,5-2,6 10 82,5 quÆng s¾t rÊt cøng C¸c ®¸ v«i cøng, granÝt kh«ng cøng, c¸c sa th¹ch, cÈm Cøng 2,5 8 80 th¹ch, ®«l«mÝt, quÆng s¾t mµu vµng cøng. T¬ng ®èi Sa th¹ch th«ng thêng, quÆng s¾t thêng 2,4 6 75 cøng T¬ng ®èi PhiÕn th¹ch c¸t, sa th¹ch phiÕn. 2,5 5 70 cøng Cøng trung DiÖp th¹ch sÐt cøng, ®¸ v«i vµ ®¸ sa th¹ch kh«ng 2,8 4 70 b×nh cøng, cuéi kÕt mÒm. Cøng trung C¸c diÖp th¹ch kh«ng cøng, m¸cn¬ chÆt. 2,5 3 65 b×nh PhiÕn th¹ch mÒm, ®¸ v«i mÒm, ®¸ phÊn, muèi má, T¬ng ®èi th¹ch cao, antraxit, ®¸ m¸cn¬ thêng, sa th¹ch vôn, 2,4 2 60 mÒm ®Êt pha ®¸ T¬ng ®èi §¸ vôn, diÖp th¹ch vôn, sái, cuéi kÕt thµnh khèi, than 1,8-2,0 1,5 60 mÒm ®¸ cøng, ®Êt sÐt cøng. MÒm SÐt chÆt, than ®¸ trung b×nh, c¸t cøng, ®Êt dÝnh. 1,8 1,0 45 MÒm SÐt pha Ýt c¸t, hoµng thæ, sái, than ®¸ mÒm. 1,6 0,8 40 §Êt §Êt thùc vËt, c¸t Èm, ®Êt thÞt nhÑ. 1,5 0,6 30 Vôn C¸t, d¨m vôn, ®Êt ®æ ®èng, than khai th¸c. 1,7 0,5 27 Ch¶y C¸t ch¶y, ®Êt bïn, hoµng thæ lo·ng. 1,5-1,8 0,3 9 Khi tÝnh to¸n ¸p lùc ®¸ nói, cÇn ph©n biÖt 2 trêng hîp: a. §¸ nói cã fk < 4, khi ®ã xung quanh ®êng hÇm h×nh thµnh vßm c©n b»ng tù nhiªn cã kÝch thíc nh sau: j - NhÞp vßm: L = B0 + 2H0tg (450 - ), (8-18) 2 trong ®ã: B0 - bÒ réng ®êng hÇm; H0 - chiÒu cao ®êng hÇm;
- 382 sæ tay KTTL * PhÇn 2 - c«ng tr×nh thñy lîi * TËp 2 j - gãc ma s¸t trong cña ®Êt ®¸ trong vßm. - ChiÒu cao vßm: h = L / (2fk) (8-19) C¸c trÞ sè ¸p lùc ®¸ nói nh sau: - ¸p lùc ®øng trªn ®Ønh: p = bg®h, (8-20) trong ®ã: h - chiÒu cao vßm; g® - träng lîng riªng cña ®¸ nói; b - hÖ sè, phô thuéc vµo bÒ réng ®êng hÇm: Khi B0 £ 5,5m: b = 0,7; khi B0 ³ 7,5m: b = 1,0; Khi B0 ë kho¶ng gi÷a 2 giíi h¹n trªn, b x¸c ®Þnh b»ng c¸ch néi suy. - ¸p lùc ngang hai bªn: j * T¹i vÞ trÝ ®Ønh: e' = ptg2(450- ); (8-21) 2 j * T¹i vÞ trÝ ®¸y: e" = (p + g®H0) tg2(450 - ). (8-22) 2 Trong tÝnh to¸n thêng coi ¸p lùc ngang hai bªn lµ ph©n bè ®Òu víi trÞ sè trung b×nh: j e= (p + g® H 0 ) tg2(450 - ). (8-23) 2 2 b. §¸ nói cã f k ³ 4 Trêng hîp nµy, ¸p lùc ®¸ nói lÊy t¬ng øng b»ng träng lîng ®Êt ®¸ trong vïng bÞ ph¸ ho¹i. ChiÒu cao vïng bÞ ph¸ ho¹i khi ®µo ®êng hÇm ®îc x¸c ®Þnh theo tµi liÖu nghiªn cøu hiÖn trêng. Tuy nhiªn, trong tÝnh to¸n s¬ bé, cã thÓ lÊy nh sau: hp = KaB0, (8-24) trong ®ã: B0 - chiÒu réng ®êng hÇm; Ka - hÖ sè, phô thuéc vµo møc ®é nøt nÎ cña ®¸, x¸c ®Þnh theo b¶ng 8-4, trong ®ã Mq lµ m«®un kÏ nøt, lÊy b»ng sè lîng kÏ nøt trªn 1 mÐt dµi quan tr¾c. B¶ng 8-4. TrÞ sè Ka trong c«ng thøc (8-24) §¸ Ýt nøt nÎ §¸ nøt nÎ trung b×nh §¸ nøt nÎ m¹nh HÖ sè kiªn cè fk Mq£ 1,5 1,5 < Mq £ 5 5 < Mq £ 30 4 0,20 0,25 0,30 5-9 0,10 0,20 0,25 10 0,05 0,10 0,15 ¸p lùc th¼ng ®øng trªn ®Ønh ®êng hÇm tÝnh theo (8-20), trong ®ã thay h b»ng hp.
- B - c«ng tr×nh th¸o lò 383 Trêng hîp fk ³ 4 thêng kh«ng xÐt ¸p lùc n»m ngang. Khi chiÒu cao thµnh ®êng hÇm H0 ³ 6m th× trÞ sè ¸p lùc ®¸ nói n»m ngang ®îc x¸c ®Þnh tõ ®iÒu kiÖn c©n b»ng giíi h¹n vÒ trît cña l¨ng thÓ ®¸. §èi víi c¸c ®êng hÇm n»m rÊt s©u (H > 500m) th× ¸p lùc ®¸ nói ®îc x¸c ®Þnh b»ng c¸c ph¬ng ph¸p riªng cã xÐt ®Õn tr¹ng th¸i ch¶y dÎo, hiÖn tîng t¸ch bãc cña nham th¹ch vµ c¸c yÕu tè ®Æc biÖt kh¸c. 3. Lùc kh¸ng ®µn tÝnh cña ®¸ Díi t¸c dông cña t¶i träng, khi líp lãt ®êng hÇm biÕn d¹ng vÒ phÝa ngoµi sÏ bÞ ®¸ nói ng¨n l¹i, lùc ng¨n l¹i ®ã lµ lùc kh¸ng ®µn tÝnh mang tÝnh chÊt bÞ ®éng. Lùc kh¸ng ®µn tÝnh kh«ng nh÷ng cã quan hÖ víi tÝnh chÊt vËt lý vµ cÊu t¹o cña c¸c tÇng ®¸ mµ cßn cã liªn quan tíi sù biÕn d¹ng cña líp lãt. Nh vËy lùc kh¸ng ®µn tÝnh cã liªn quan víi trÞ sè cña t¶i träng vµ ®é cøng cña líp lãt. Lùc kh¸ng ®µn tÝnh cña ®¸ nói cã thÓ chÞu ®îc mét phÇn øng suÊt do ¸p lùc ®¸ nói, träng lîng b¶n th©n cña líp lãt vµ ¸p lùc níc bªn trong sinh ra, lµm gi¶m bít trÞ sè c¸c lùc t¸c dông lªn líp lãt, cã lîi ®èi víi sù lµm viÖc cña líp lãt. V× vËy khi xÐt thËt kü vµ chÝnh x¸c ¶nh hëng cña lùc kh¸ng ®µn tÝnh th× cã thÓ thu nhá kÝch thíc líp lãt, lµm gi¶m khèi lîng c«ng tr×nh. Víi tr×nh ®é kü thuËt hiÖn nay khi dïng nh÷ng biÖn ph¸p thi c«ng thÝch ®¸ng, b¶o ®¶m trong mäi trêng hîp, líp lãt lu«n liªn kÕt chÆt chÏ víi c¸c tÇng ®¸ r¾n ch¾c xung quanh th× lóc thiÕt kÕ c¸c ®êng hÇm ®Òu cã thÓ xÐt ®Õn lùc kh¸ng ®µn tÝnh. NÕu lùc kh¸ng ®µn tÝnh dïng lín th× trong líp lãt sÏ sinh ra øng suÊt lín, lóc ®ã khã tr¸nh ®îc nøt g∙y. Theo híng dÉn thiÕt kÕ ®êng hÇm thñy lîi HD TL-C-3-77 khi tÝnh to¸n líp lãt ®êng hÇm (bao gåm c¶ c¸c chi tiÕt cã d¹ng ®Þnh h×nh cña vá thÐp) chÞu nh÷ng tæ hîp t¶i träng bÊt kú ph¶i xÐt ®Õn lo¹i lùc nµy. Khi ®êng hÇm cã ¸p n»m ë ®é s©u bÐ h¬n ba lÇn ®êng kÝnh cña nã, tÝnh to¸n lo¹i lùc nµy ph¶i cã luËn chøng ®Æc biÖt. TrÞ sè cña lùc kh¸ng ®µn tÝnh cã thÓ coi gÇn ®óng tû lÖ thuËn víi biÕn vÞ theo híng ph¸p tuyÕn víi bÒ mÆt líp lãt, tøc lµ: p = Ku, (8-25) trong ®ã: p - lùc kh¸ng ®µn tÝnh ph©n bè; u - biÕn vÞ cña líp lãt; K - hÖ sè lùc kh¸ng ®µn tÝnh (kG/cm3) lµ lùc t¸c dông lªn mét ®¬n vÞ diÖn tÝch vµ lµm cho ®¬n vÞ diÖn tÝch nµy biÕn vÞ mét ®o¹n b»ng mét ®¬n vÞ ®é dµi. HÖ sè nµy phô thuéc vµo tÝnh chÊt cña ®¸ vµ ®êng kÝnh cña ®êng hÇm. Trong tÝnh to¸n líp lãt ®êng hÇm, ®Æc trng ®µn tÝnh cña ®¸ ®îc xÐt th«ng qua hÖ sè lùc kh¸ng ®¬n vÞ K0 hoÆc b»ng m«®un biÕn d¹ng cña ®¸ E® vµ hÖ sè biÕn d¹ng ngang m® (hÖ sè Poatx«ng) cã xÐt ®Õn kh¶ n¨ng lµm t¨ng thªm nh÷ng ®Æc trng trªn trong trêng hîp ®¸ bao quanh ®êng hÇm ®îc gia cè nh©n t¹o. §èi víi ®êng hÇm cã ¸p h×nh trßn n»m trong ®¸ ®ång nhÊt ®¼ng híng, quan hÖ gi÷a E®, K0 vµ m® x¸c ®Þnh b»ng c«ng thøc E® = 100K0 (1 + m®) (8-26)
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 1-Tập 1 -Chương 1
85 p | 401 | 242
-
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 1-Tập 1 -Chương 2
0 p | 302 | 202
-
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 1-Tập 2 -Chương 2
0 p | 270 | 201
-
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 1-Tập 2 -Chương 1
0 p | 261 | 188
-
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 2-Tập 1 -Mục A-Chương 2
0 p | 298 | 188
-
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 2-Tập 4 - Chương 2
19 p | 284 | 188
-
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 2-Tập 1 -Mục A-Chương 4
44 p | 280 | 185
-
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 1-Tập 2 -Chương 3
28 p | 255 | 182
-
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 1-Tập 2 -Chương 4
41 p | 252 | 172
-
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 2-Tập 1 -Mục A-Chương 1
29 p | 230 | 157
-
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 2-Tập 1 -Mục A-Chương 3
30 p | 205 | 153
-
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 2-Tập 1 -Mục A-Chương 5
10 p | 214 | 152
-
Ebook Sổ tay kỹ thuật thủy lợi - Phần 2 (công trình thủy lợi): Tập 1 - GS.TSKH. Phạm Hồng Giang (chủ biên)
396 p | 274 | 148
-
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 1-Tập 2 -Chương 5
21 p | 198 | 143
-
Ebook Sổ tay kỹ thuật thủy lợi - Phần 2 (công trình thủy lợi): Tập 6 - NXB Nông nghiệp
250 p | 245 | 120
-
Ebook Sổ tay kỹ thuật thủy lợi - Phần 1: Tập 1 - NXB Nông nghiệp
627 p | 206 | 117
-
Ebook Sổ tay kỹ thuật thủy lợi - Phần 2 (công trình thủy lợi): Tập 2 - NXB Nông nghiệp
418 p | 245 | 109
-
Ebook Sổ tay kỹ thuật thủy lợi - Phần 2 (công trình thủy lợi): Tập 4 - NXB Nông nghiệp
187 p | 189 | 96

markdown:
# Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 2-Tập 2 - Chương 8
Chia sẻ: Nguyễn Bắc Kiều Phong | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:47
lượt xem 84
download
![](http://image.tlvnimg.com/document/thumbnail/2010/20100811/kieuphong21051/80x100/stkttlp2_tap2_phanb_bchuong8p_8131.jpg)
##
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 2-Tập 2 - Chương 8
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](images/down16x21.png)
Phần 2: Công trình Thuỷ lợi. Tập 2 - Mục A - Chương 8: Đường hầm thủy công. Đường hầm thủy công là loại công trình dẫn tháo nước được xây dựng ngầm dưới đất, thường là đục xuyên qua núi đá. Đường hầm thủy công có những đặc điểm chung của các loại công trình ngầm là chịu tác dụng của áp lực đất đá, nước ngầm từ phía ngoài
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
##
Nội dung Text: Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 2-Tập 2 - Chương 8
- 364 sæ tay KTTL * PhÇn 2 - c«ng tr×nh thñy lîi * TËp 2 Ch¬ng 8 §-êng hÇm thñy c«ng Biªn so¹n: PGS. TS. NguyÔn ChiÕn 8.1. §iÒu kiÖn sö dông, ph©n lo¹i vµ c¸ch bè trÝ I. §iÒu kiÖn sö dông §êng hÇm thñy c«ng lµ lo¹i c«ng tr×nh dÉn th¸o níc ®îc x©y dùng ngÇm díi ®Êt, thêng lµ ®ôc xuyªn qua nói ®¸. §êng hÇm thñy c«ng cã nh÷ng ®Æc ®iÓm chung cña c¸c lo¹i c«ng tr×nh ngÇm lµ chÞu t¸c dông cña ¸p lùc ®Êt ®¸, níc ngÇm tõ phÝa ngoµi. Ngoµi ra ®êng hÇm thñy c«ng còng cã ®Æc ®iÓm riªng lµ thêng xuyªn chÞu t¸c ®éng cña níc (c¸c lo¹i t¸c ®éng c¬ häc, ho¸ - lý, sinh häc) tõ phÝa bªn trong. §êng hÇm thñy c«ng ®îc sö dông trong c¸c trêng hîp sau: 1- Khi ®Þa h×nh t¹i khu c«ng tr×nh ®Çu mèi chËt hÑp, bê dèc, nói ®¸, kh«ng cã vÞ trÝ thÝch hîp ®Ó bè trÝ c«ng tr×nh dÉn, th¸o níc hë; 2- Khi ph¶i dÉn níc, th¸o níc cho tr¹m thñy ®iÖn ngÇm; 3- Khi tuyÕn dÉn níc qua vïng rõng nói rËm r¹p, ®Þa h×nh phøc t¹p; 4- Khi tuyÕn dÉn níc qua sên nói dÔ bÞ s¹t lë, ®¸ l¨n. Nãi chung viÖc x©y dùng ®êng hÇm thñy c«ng cÇn ®îc luËn chøng trªn c¬ së so s¸nh kinh tÕ - kü thuËt víi c¸c ph¬ng ¸n c«ng tr×nh dÉn, th¸o níc kiÓu hë. II. Ph©n lo¹i Cã thÓ ph©n lo¹i ®êng hÇm thñy c«ng theo mét sè tiªu chÝ sau ®©y: 1. Theo nhiÖm vô a. §-êng hÇm lÊy n-íc vµ dÉn n-íc §êng hÇm lÊy níc ®îc x©y dùng ®Ó lÊy níc tõ hå chøa, s«ng ngßi cho môc ®Ých tíi, ph¸t ®iÖn, cÊp níc d©n dông, c«ng nghiÖp... §êng hÇm dÉn níc ®îc x©y dùng trªn tuyÕn dÉn níc t¹i nh÷ng n¬i cã ®i¹ h×nh phøc t¹p ®Ó rót ng¾n tuyÕn hoÆc gi¶m khèi lîng, gi¸ thµnh c«ng tr×nh. b. §-êng hÇm th¸o n-íc §êng hÇm th¸o níc cã nhiÖm vô th¸o lò tõ hå chøa, dÉn dßng thi c«ng, th¸o níc cho tr¹m thñy ®iÖn ngÇm. Trong thùc tÕ thêng kÕt hîp ®êng hÇm dÉn dßng thi
- B - c«ng tr×nh th¸o lò 365 c«ng víi th¸o lò l©u dµi (h×nh 8-1). Khi ®ã phÇn cöa vµo ®êng hÇm thêng ®îc ®Æt ë c¸c cao tr×nh kh¸c nhau theo tõng giai ®o¹n: - Khi dÉn dßng thi c«ng, cöa vµo ®êng hÇm ®Æt thÊp ®Ó gi¶m cao tr×nh ®ª quai vµ kh¾c phôc nh÷ng khã kh¨n trong c«ng t¸c lÊp dßng. - Khi th¸o níc l©u dµi, cöa vµo ®êng hÇm ®îc n©ng lªn cao h¬n ®Ó phï hîp víi ®iÒu kiÖn khai th¸c c«ng tr×nh, gi¶m nhÑ lùc ®ãng më cöa van... b a H×nh 8-1. Bè trÝ kÕt hîp ®êng hÇm dÉn dßng thi c«ng vµ th¸o níc l©u dµi a- ®o¹n vµo cña giai ®o¹n dÉn dßng thi c«ng; b- ®o¹n vµo cña giai ®o¹n th¸o níc l©u dµi. 2. Theo ®iÒu kiÖn thñy lùc a. §-êng hÇm cã ¸p §êng hÇm cã ¸p lµ lo¹i ®êng hÇm cã níc cho¸n ®Çy mÆt c¾t khi nã lµm viÖc. ¸p lùc níc tõ bªn trong ®êng hÇm thêng lµ lín, cã khi tíi hµng tr¨m mÐt. Ngoµi ra ë chÕ ®é lµm viÖc kh«ng æn ®Þnh vá ®êng hÇm cßn chÞu t¸c ®éng m¹nh cña ¸p lùc níc va (thêng x¶y ra ë c¸c ®êng hÇm dÉn níc nèi th¼ng víi tæ m¸y cña tr¹m thñy ®iÖn). §êng hÇm cã ¸p thêng ®îc sö dông trong c¸c trêng hîp: - Khi mùc níc thîng lu thay ®æi nhiÒu. - Khi yªu cÇu dßng ch¶y ph¶i cã ¸p (®êng hÇm dÉn níc nèi th¼ng víi tæ m¸y thñy ®iÖn). - Khi so s¸nh kinh tÕ - kü thuËt cho thÊy ®êng hÇm cã ¸p lµ lîi h¬n. b. §-êng hÇm kh«ng ¸p §êng hÇm kh«ng ¸p lµ lo¹i ®êng hÇm mµ khi lµm viÖc, níc cho¸n kh«ng ®Çy mÆt c¾t (cã mét kho¶ng lu kh«ng nhÊt ®Þnh). So víi ®êng hÇm cã ¸p th× ë lo¹i nµy, ¸p lùc níc t¸c dông tõ bªn trong ®êng hÇm nhá h¬n nhiÒu; chÕ ®é lµm viÖc (chÞu lùc) cña vá ®êng hÇm còng Ýt phøc t¹p h¬n. Tuy nhiªn, trong tÝnh to¸n thñy lùc ®êng hÇm kh«ng ¸p, cÇn chó ý ®¶m b¶o chÕ ®é ch¶y kh«ng ¸p æn ®Þnh, tr¸nh c¸c trêng hîp chuyÓn ®æi chÕ ®é ch¶y sang b¸n ¸p, cã ¸p. §êng hÇm kh«ng ¸p ®îc sö dông khi: - Mùc níc thîng lu vµ lu lîng qua ®êng hÇm Ýt thay ®æi; - Yªu cÇu dßng ch¶y ph¶i lµ kh«ng ¸p (khi ®êng hÇm cã kÕt hîp giao th«ng thñy); - Khi so s¸nh kinh tÕ - kü thuËt cho thÊy ®êng hÇm kh«ng ¸p lµ cã lîi h¬n.
- 366 sæ tay KTTL * PhÇn 2 - c«ng tr×nh thñy lîi * TËp 2 III. H×nh thøc mÆt c¾t ngang cña ®-êng hÇm H×nh thøc mÆt c¾t ngang cña ®êng hÇm ®îc quyÕt ®Þnh chñ yÕu dùa vµo ®iÒu kiÖn chÞu lùc vµ ®iÒu kiÖn thi c«ng. Nguyªn t¾c chung lµ nªn chän h×nh thøc mÆt c¾t ®¬n gi¶n phï hîp víi ®iÒu kiÖn thi c«ng. VÒ mÆt chÞu lùc, thêng ph©n biÖt mÆt c¾t cña ®êng hÇm kh«ng ¸p vµ ®êng hÇm cã ¸p. 1. MÆt c¾t ®êng hÇm kh«ng ¸p Cã c¸c d¹ng nh sau: - MÆt c¾t cã phÇn díi lµ ch÷ nhËt, thêng cã v¸t gãc; phÇn ®Ønh lµ vßm thÊp (h×nh 8-2a). Lo¹i nµy ®îc dïng khi ®êng hÇm ®µo qua tÇng ®¸ r¾n ch¾c cã hÖ sè kiªn cè fk > 8, kh«ng cã ¸p lùc ®¸ nói t¸c dông lªn ®êng hÇm. - MÆt c¾t cã phÇn díi lµ ch÷ nhËt, phÇn ®Ønh lµ vßm nöa ®êng trßn (h×nh 8-2b): dïng khi ®¸ nói cã 4 < fk £ 8, thêng chØ cã ¸p lùc ®¸ nói th¼ng ®øng. H=b H=b r=283b b 0.5 R= X/2 H0= b H0= b H0 = b 2 b R= r=0.15b r=0.207b b b b H=1.5b H=1.5b H=1.4b R=0.25b 1.4b b 0.5 H0 = R= H 0=1.5b 2 1.5b b R= H0 = r=0.25b 0,1 r=0.15b 0,1 b b b b) c) a) H=1.3b H=b H 0=1.3b b 0.5 b b R0 = 0.5 3,4 R= b R= H0= b R0= b .15 6,8 3,4 r=0 r=0.1 5b b b H×nh 8-2. C¸c h×nh thøc mÆt c¾t cña ®êng hÇm kh«ng ¸p - MÆt c¾t d¹ng vßm cao (h×nh 8-2c): dïng khi ®¸ nói cã 2 < fk £ 4, ¸p lùc ®¸ theo ph¬ng ®øng lín h¬n ph¬ng ngang.
- B - c«ng tr×nh th¸o lò 367 - MÆt c¾t h×nh mãng ngùa (h×nh 8-2d), tøc vßm cong theo c¶ hai híng - lªn trªn vµ xuèng díi, ®îc dïng khi ®¸ nói cã fk £ 2, líp lãt ®êng hÇm chÞu ¸p lùc ®¸ nói tõ trªn ®Ønh, hai bªn vµ c¶ tõ díi ®¸y. - MÆt c¾t h×nh trßn: ®îc dïng khi c¸c thí ®¸ n»m nghiªng, ¸p lùc ®¸ lªn mÆt c¾t ®êng hÇm kh«ng ®èi xøng qua trôc th¼ng ®øng, hay khi ¸p lùc níc ngÇm lªn ¸o ®êng hÇm rÊt lín. 2. MÆt c¾t ®êng hÇm cã ¸p §êng hÇm cã ¸p thêng lµm mÆt c¾t h×nh trßn. Lo¹i nµy cã ®iÒu kiÖn thñy lùc vµ ®iÒu kiÖn chÞu lùc tèt. Khi cét níc ¸p lùc (tÝnh b»ng mÐt) kÓ tõ trung t©m mÆt c¾t ®êng hÇm trë lªn kh«ng vît qu¸ 3 lÇn chiÒu cao cña ®êng hÇm th× cã thÓ dïng h×nh thøc mÆt c¾t cña hÇm kh«ng ¸p, nhng ph¶i tiÕn hµnh c¸c ph©n tÝch kinh tÕ - kü thuËt mét c¸ch ®Çy ®ñ. IV. TuyÕn ®-êng hÇm ViÖc lùa chän tuyÕn lµ mét kh©u rÊt quan träng trong thiÕt kÕ ®êng hÇm. YÕu tè quan träng nhÊt trong viÖc chän tuyÕn lµ ph¶i ph©n tÝch kÜ ®iÒu kiÖn ®Þa h×nh ®Þa chÊt, kh¶ n¨ng thi c«ng vµ ®iÒu kiÖn sö dông. 1. §iÒu kiÖn ®Þa chÊt §êng hÇm cÇn ®µo qua khu vùc ®¸ tèt vµ ®ång nhÊt,tr¸nh ®i qua nh÷ng khu vùc cã ®¸ xÊu, cã kh¶ n¨ng tù s¹t trît, mùc níc ngÇm cao vµ lîng níc thÊm lín. 2. VÒ ®Þa h×nh vµ kh¶ n¨ng thi c«ng - Kh«ng bè trÝ ®êng hÇm gÇn s¸t mÆt ®Êt ®¸ thiªn nhiªn mµ ph¶i ®¶m b¶o mét ®é ch«n s©u nhÊt ®Þnh: hd ³ 3ht, trong ®ã: hd - chiÒu dµy líp ®Êt ®¸ trªn ®Ønh ®êng hÇm; ht - chiÒu cao mÆt c¾t ®êng hÇm. - Däc tuyÕn ®êng hÇm cã nh÷ng vÞ trÝ cã thÓ bè trÝ giÕng ®øng hay hÇm ngang ®Ó vËn chuyÓn ®Êt ®¸, t¨ng ®îc diÖn c«ng t¸c khi thi c«ng ®µo hÇm (h×nh 8-3). - TuyÕn ®êng hÇm cÇn ®Æt c¸ch xa c¸c c«ng tr×nh kh¸c mét kho¶ng nhÊt ®Þnh ®Ó cã thÓ bè trÝ ®µo b»ng næ m×n. 1 1 2 3 3 3 3 H×nh 8-3. C¾t däc tuyÕn ®êng hÇm 1- c¸c giÕng ®øng ®Ó vËn chuyÓn ®Êt ®¸; 2- hÇm ngang; 3- c¸c nh¸nh c«ng t¸c khi ®µo ®êng hÇm.
- 368 sæ tay KTTL * PhÇn 2 - c«ng tr×nh thñy lîi * TËp 2 3. VÒ ®iÒu kiÖn sö dông - Tèt nhÊt lµ chän ®êng hÇm tuyÕn th¼ng (khi ®iÒu kiÖn ®Þa h×nh, ®Þa chÊt cho phÐp). - Khi buéc ph¶i lµm tuyÕn cong th× cÇn khèng chÕ R ³ 5B, trong ®ã R lµ b¸n kÝnh cong, B lµ bÒ réng mÆt c¾t ®êng hÇm. Khi lu tèc V £ 10 m/s, cÇn khèng chÕ gãc ngoÆt a £ 60o. Khi V > 10 m/s, b¸n kÝnh R cÇn x¸c ®Þnh th«ng qua thÝ nghiÖm. 8.2. TÝnh to¸n thñy lùc ®-êng hÇm TÝnh to¸n thñy lùc ®êng hÇm thñy c«ng bao gåm viÖc ®¶m b¶o kh¶ n¨ng chuyÓn níc víi lu lîng tÝnh to¸n ®∙ cho trong tÊt c¶ c¸c chÕ ®é lµm viÖc cña hå chøa hay tr¹m thñy ®iÖn, gi÷ ®îc chÕ ®é thñy lùc æn ®Þnh (cã ¸p hay kh«ng cã ¸p), lo¹i trõ c¸c hiÖn tîng thñy lùc bÊt lîi nh ch©n kh«ng - khÝ thùc t¹i c¸c bé phËn c«ng tr×nh cã ®ét biÕn vÒ ®êng biªn, níc va vît qu¸ møc cho phÐp trong ®êng hÇm cã ¸p, hiÖn tîng tho¸t khÝ g©y tiÕng næ trong ®êng hÇm cã chÕ ®é thñy lùc thay ®æi... Sau ®©y tr×nh bµy néi dung tÝnh to¸n thñy lùc trong trêng hîp ®êng hÇm cã chÕ ®é ch¶y æn ®Þnh. C¸c trêng hîp ch¶y kh«ng æn ®Þnh cã liªn quan ®Õn viÖc ®ãng më ®ét ngét tæ m¸y thñy ®iÖn nh hiÖn tîng níc va, sãng gi¸n ®o¹n ®îc tr×nh bµy trong c¸c tµi liÖu chuyªn m«n. I. TÝnh to¸n thñy lùc ®-êng hÇm kh«ng ¸p §Ó tÝnh to¸n thñy lùc ®êng hÇm thêng ph©n biÖt 3 bé phËn cña nã: cöa vµo, th©n ®êng hÇm, cöa ra. 1. Cöa vµo Trong thùc tÕ, c¸c ®êng hÇm th¸o níc vµ lÊy níc tõ hå chøa, cöa vµo cã thÓ bÞ ngËp s©u díi mùc níc thîng lu (h×nh 8-4); nh÷ng ®êng hÇm ®îc x©y dùng trªn hÖ thèng dÉn níc, th¸o lò thi c«ng cöa vµo cã thÓ kh«ng bÞ ngËp (h×nh 8-5). Z1 Z H H Z h1 i h h c= e h.h H×nh 8-4. S¬ ®å dßng ch¶y H×nh 8-5. Dßng ch¶y ë ®êng hÇm cã cöa vµo bÞ ngËp kh«ng ¸p cöa vµo kh«ng ngËp
- B - c«ng tr×nh th¸o lò 369 Khi cöa vµo ngËp, lu lîng th¸o qua ®êng hÇm ®îc tÝnh theo c«ng thøc ch¶y qua lç: Q = m.w. 2g.(H - e h .h ) , (8-1) trong ®ã: m - hÖ sè lu lîng, phô thuéc vµo h×nh d¹ng vµ møc ®é thu hÑp t¹i cöa vµo; w - diÖn tÝch mÆt c¾t ngang cuèi ®o¹n cöa vµo; h - ®é cao mÆt c¾t ngang cuèi ®o¹n cöa vµo; H - ®é s©u níc tríc cöa vµo (tÝnh ®Õn ®¸y cöa vµo); eh - hÖ sè co hÑp theo ph¬ng ®øng. Khi cöa vµo kh«ng ngËp lu lîng th¸o qua ®êng hÇm cã thÓ tÝnh nh lu lîng ch¶y qua ®Ëp trµn: Q = m.sn.b. 2 g .Ho3/2, (8-2) trong ®ã: m - hÖ sè lu lîng cña ngìng trµn; b - bÒ réng ë cuèi ®o¹n cöa vµo; sn- hÖ sè ngËp, sn = f(h1/Ho), tra ë sæ tay thñy lùc; h1 - ®é s©u ë sau mÆt c¾t co hÑp; Vo2 Ho - cét níc toµn phÇn trªn ngìng trµn: H o = H + ; 2g Vo - lu tèc tíi gÇn. 2. Th©n ®êng hÇm Th©n ®êng hÇm thêng cã chiÒu dµi lín. Khi tÝnh to¸n ph©n biÖt c¸c trêng hîp: a. Khi tÝnh to¸n khÈu diÖn øng víi mùc níc thÊp ë thîng lu vµ ®êng hÇm cÇn th¸o lu lîng thiÕt kÕ QTK. Trêng hîp nµy thêng gÆp khi tÝnh to¸n c¸c ®êng hÇm lÊy níc, dÉn níc, ®êng hÇm x¶ lò thi c«ng. M« h×nh thñy lùc trong trêng hîp nµy lµ dßng ch¶y ®Òu trong kªnh hë. §é s©u dßng ch¶y ®Òu ho cã quan hÖ víi ®é dèc däc cña ®êng hÇm i nh sau: i = V2/(C2.R), (8-3) trong ®ã: V- lu tèc b×nh qu©n mÆt c¾t; C- hÖ sè Sªzy phô thuéc vµo ®é nh¸m n vµ b¸n kÝnh thñy lùc R cña mÆt c¾t ít. C¸c trÞ sè V, C, R ®Òu tÝnh víi ®é s©u dßng ®Òu ho. Tïy theo d¹ng mÆt c¾t ®êng hÇm (xem h×nh 8-6), c¸c ®Æc trng thñy lùc cña mÆt c¾t ®îc x¸c ®Þnh nh sau:
- 370 sæ tay KTTL * PhÇn 2 - c«ng tr×nh thñy lîi * TËp 2 ü ï w = H 2 × fw × (h 0 / H); ï R = H × fR × (h 0 / H); ý (8-4) 1 ï C = × H0.11 × f0 (h 0 / H),ï n þ trong ®ã: H - chiÒu cao toµn bé cña mÆt c¾t. C¸c trÞ sè fw, fR, fc tra trªn ®å thÞ h×nh (8-6) øng víi trÞ sè ho/H. C¸c ®å thÞ nµy 1 ®îc lËp khi tÝnh hÖ sè Sªzy theo Papl«pxki C = .R y víi y = 0,11. n h0 H 0.70 0.75 0.80 0.85 0.90 h0 a) fC H 0.70 0.75 0.80 0.85 0.90 fC r= 0. 0.90 c) 0.90 5H 0.80 r= 0. 0.80 0.70 5H 0.70 0.60 0.60 H 0.50 fw 0.40 fw 0.50 fR h0 0.40 0.30 fR fC 0.30 0.20 fC 0.20 0.10 0.10 0 0.10 0.20 0.30 0.40 0.50 0.60 0.70 0.80 0.90 f W 0 0.10 0.20 0.30 0.40 0.50 0.60 0.70 0.80 0.90 f W 0 0.05 0.10 0.15 0.20 0.25 0.30 0.35 0.40 0.45 f R 0 0.05 0.10 0.15 0.20 0.25 0.30 0.35 0.40 fR 0.70 0.75 0.80 0.85 0.90 fC b) 0.90 0.80 0.70 O1 fw 0.60 0.50 0.40 fR fC ho 0.30 0.20 O2 0.10 0 0.10 0.20 0.30 0.40 0.50 0.60 0.70 0.80 0.90 f W 0 0.05 0.10 0.15 0.20 0.25 0.30 0.35 0.40 0.45 f R H×nh 8-6. BiÓu ®å x¸c ®Þnh c¸c hµm fw, fR, fc cho c¸c d¹ng mÆt c¾t a) H×nh ch÷ nhËt cã vßm ®Ønh nöa trßn; b) Vßm cao; c) Vßm hai híng, h×nh mãng ngùa. b. §èi víi c¸c tr-êng hîp kh¸c a) b) N K Ia II a h0 K N N hk Ib c I h0 K b c hk II H×nh 8-7. C¸c d¹ng ®êng mÆt níc trong lßng dÉn hë a) Trêng hîp i < ik; b) Trêng hîp i > ik.
- B - c«ng tr×nh th¸o lò 371 Do ®iÒu kiÖn mùc níc thîng, h¹ lu ®êng hÇm thay ®æi, hay khi sö dông cöa van ®Ó ®iÒu tiÕt lu lîng, tr¹ng th¸i ch¶y ®Òu trong ®êng hÇm bÞ ph¸ vì, h×nh thµnh dßng kh«ng ®Òu víi ®êng níc d©ng hoÆc ®êng níc h¹. Tïy theo ®é dèc ®êng hÇm i vµ c¸c ®iÒu kiÖn biªn, c¸c d¹ng ®êng mÆt níc trong ®êng hÇm kh«ng ¸p nh thÓ hiÖn trong h×nh 8-7. Ph¬ng ph¸p vÏ ®êng mÆt níc ®îc tr×nh bµy trong c¸c sæ tay tÝnh to¸n thñy lùc. Khi tÝnh to¸n, c¸c th«ng sè thñy lùc cña mÆt c¾t lÊy theo h×nh (8-6), trong ®ã fw, fR, fc tra theo ®èi sè h/H. Muèn ®¶m b¶o dßng ch¶y trong ®êng hÇm lµ kh«ng ¸p, thêng sö dông c¸c biÖn ph¸p c«ng tr×nh sau: 1- Lµm trÇn ®êng hÇm cao h¬n mùc níc trong ®ã. Khi dßng ch¶y trong ®êng hÇm lµ ªm, cÇn khèng chÕ d ³ 0,15h vµ d > 0,4m (d lµ ®é lu kh«ng); khi dßng ch¶y trong ®êng hÇm lµ xiÕt, cÇn ®Ò phßng hiÖn tîng tù hµm khÝ trªn mÆt tho¸ng, khi ®ã ®é lu kh«ng (x¸c ®Þnh bëi tû sè w/W) cã thÓ tham kh¶o theo b¶ng 8-1. B¶ng 8-1. §é lu kh«ng cña ®êng hÇm kh«ng ¸p ch¶y xiÕt Fr 20 w/W 0,90 0,80 0,75 ë ®©y: Fr- sè Frut t¹i mÆt c¾t kiÓm tra; w- diÖn tÝch mÆt c¾t ít thùc tÕ; W- diÖn tÝch toµn bé mÆt c¾t ®êng hÇm. 2- Lµm ®Ønh ®êng hÇm ë cöa ra cao h¬n mùc níc h¹ lu; 3- T¨ng ®é dèc ®¸y cña ®êng hÇm; 4- Lµm èng th«ng khÝ ë chç b¾t ®Çu ®o¹n kh«ng ¸p. 3. TÝnh to¸n th«ng khÝ ®êng hÇm a- TÝnh to¸n l-u l-îng th«ng khÝ cÇn thiÕt - Khi sau van lµ kh«ng ¸p, chiÒu dµi ®êng dÉn nhá (chiÒu dµi kh«ng vît qu¸ 30- 50 lÇn chiÒu s©u dßng ch¶y): QaK = QaB (8-5) trong ®ã: Qak- lu lîng kh«ng khÝ cÇn thiÕt; Qab- lu lîng khÝ bÞ cuèn vµo vïng t¸ch dßng sau ngìng, khe van, bËc thôt, x¸c ®Þnh theo c«ng thøc thùc nghiÖm: QaB = 0,1.lb.hb.VTB, (8-6) trong ®ã: hb - chiÒu cao bËc thôt (ngìng);
- 372 sæ tay KTTL * PhÇn 2 - c«ng tr×nh thñy lîi * TËp 2 lb - chiÒu dµi bËc khe, ngìng; VTB - lu tèc b×nh qu©n cña dßng ch¶y tríc vÞ trÝ t¸ch dßng. Trong trêng hîp cã nhiÒu bé phËn t¸ch dßng th× QaB ph¶i lµ tæng cña c¸c lu lîng khÝ trªn tõng bé phËn. - Khi sau van lµ dßng kh«ng ¸p, chiÒu dµi ®êng dÉn lín (h¬n 100 lÇn chiÒu s©u dßng ch¶y): QaK = QaB + Qac + QaM; (8-7) trong ®ã: Qab- nh ®∙ gi¶ thÝch ë trªn; Qac- lu lîng do tù hµm khÝ trªn mÆt tho¸ng dßng ch¶y, x¸c ®Þnh theo c«ng thøc Ixatrenco: Qac = 0,01. Fr - 40 .Q (8-8) Q- lu lîng níc; Fr- sè Frut cña dßng ch¶y ngay sau van. Khi Fr £ 40 th× coi nh kh«ng cã tù hµm khÝ; QaM - lu lîng khÝ bÞ cuèn vµo mÆt tho¸ng do ma s¸t trªn mÆt ph©n c¸ch gi÷a dßng níc ch¶y xu«i vµ dßng khÝ ch¶y ngîc tõ phÝa cuèi lªn ®Çu ®êng hÇm. b- TÝnh to¸n tiÕt diÖn c¸c èng dÉn khÝ DiÖn tÝch mÆt c¾t ngang cña èng dÉn khÝ ®îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc ®∙ biÕt cña thñy khÝ ®éng häc: QaK = ma waK. 2g.Dh.g / g a , (8-9) trong ®ã: m a- hÖ sè lu lîng cña èng dÉn khÝ, x¸c ®Þnh theo c«ng thøc tÝnh to¸n thñy lùc th«ng thêng; waK- diÖn tÝch mÆt c¾t ngang èng dÉn khÝ; Dh- cét níc chªnh lÖch ¸p lùc ë ®Çu vµ cuèi èng dÉn khÝ; khi tÝnh cho èng dÉn khÝ chÝnh th× Dh = hck víi hck - ®é ch©n kh«ng ë kho¶ng kh«ng sau buång van tÝnh b»ng mÐt cét níc; g vµ ga lÇn lît lµ träng lîng riªng cña níc vµ cña kh«ng khÝ, trong ®iÒu kiÖn b×nh thêng cã thÓ lÊy g/ga = 760. Khi thiÕt kÕ ®êng èng dÉn khÝ, thêng khèng chÕ lu tèc khÝ trung b×nh trong èng kh«ng vît qu¸ 60m/s ®Ó tr¸nh rung ®éng vµ ph¸t ra tiÕng rÝt. 4. TÝnh to¸n thñy lùc cöa ra cöa ®êng hÇm Tïy theo cao ®é t¬ng ®èi cña cöa ra ®êng hÇm so víi ®¸y h¹ lu vµ ®Þa chÊt nÒn h¹ lu, cã thÓ chän c¸c s¬ ®å tiªu n¨ng ®¸y, tiªu n¨ng mÆt hay tiªu n¨ng phãng xa. H×nh thøc tiªu n¨ng ®¸y thêng ¸p dông víi c¸c ®êng hÇm lÊy níc, dÉn níc hay ®êng hÇm th¸o níc cã cét níc c«ng t¸c kh«ng cao.
- B - c«ng tr×nh th¸o lò 373 H×nh thøc tiªu n¨ng mÆt vµ phãng xa cã thÓ ¸p dông víi c¸c ®êng hÇm th¸o níc cã cét níc c«ng t¸c cao, lßng dÉn h¹ lu cã ®Þa chÊt lµ nÒn ®¸ tèt. Ph¬ng ph¸p tÝnh to¸n nèi tiÕp vµ tiªu n¨ng xem c¸c sæ tay tÝnh to¸n thñy lùc. II. TÝnh to¸n thñy lùc ®-êng hÇm cã ¸p 1. TÝnh to¸n kh¶ n¨ng th¸o níc Kh¶ n¨ng th¸o níc cña ®êng hÇm cã ¸p x¸c ®Þnh theo c«ng thøc cña èng cã ¸p nãi chung: Q = mwr. 2gZ , (8-9) trong ®ã: wr- diÖn tÝch mÆt c¾t ngang tÝnh to¸n (thêng lÊy ë cöa ra) cña ®êng hÇm; m- hÖ sè lu lîng, trong trêng hîp chung khi ®êng hÇm cã mÆt c¾y thay ®æi, m x¸c ®Þnh theo: 1 m= ; (8-10) K 2 + å x i K i2 h Kh- tû sè gi÷a diÖn tÝch mÆt c¾t cöa ra ®êng hÇm vµ diÖn tÝch mÆt c¾t dßng ch¶y sau cöa ra: Kh = wr/wh, ë ®©y khi cöa ra kh«ng ngËp, cã thÓ lÊy wr = wh khi ®ã Kh = 1; cßn khi cöa ra ngËp díi mùc níc h¹ lu th× wh lµ diÖn tÝch mÆt c¾t ngang dßng ch¶y ë bÓ tiªu n¨ng; xi - hÖ sè tæn thÊt cét níc (côc bé hay däc ®êng) t¹i bé phËn cña ®êng hÇm cã mÆt c¾t ngang tÝnh to¸n lµ wi; ®èi víi tæn thÊt côc bé th× wi lÊy t¹i mÆt c¾t sau vÞ trÝ cã tæn thÊt, cßn ®èi víi tæn thÊt däc ®êng th× wi lÊy lµ diÖn tÝch mÆt c¾t trung b×nh cña ®o¹n ®ang xÐt; Ki= wr/wi; (8-12) Z0 - cét níc c«ng t¸c toµn phÇn cña ®êng hÇm a.Vo2 Zo = Z + ; (8-13) 2g V0 - lu tèc tíi gÇn; a - hÖ sè söa ch÷a lu tèc; Z - cét níc c«ng t¸c: - Trêng hîp cöa ra cña ®êng hÇm kh«ng ngËp: Z lµ chªnh lÖch cao ®é mùc níc thîng lu vµ t©m mÆt c¾t ra cña ®êng hÇm; - Trêng hîp cöa ra ngËp díi mùc níc h¹ lu: Z lµ chªnh lÖch cao ®é mùc níc thîng h¹ lu.
- 374 sæ tay KTTL * PhÇn 2 - c«ng tr×nh thñy lîi * TËp 2 Trong c¶ hai trêng hîp, ®Ó x¸c ®Þnh chÝnh x¸c trÞ sè Z cã thÓ tham kh¶o c¸c s¸ch chuyªn ®Ò hay quy ph¹m (vÝ dô “Quy ph¹m tÝnh to¸n thñy lùc cèng díi s©u QPTL C1-75”). 2. §iÒu kiÖn ch¶y cã ¸p æn ®Þnh cña ®êng hÇm Trêng hîp më cöa van hoµn toµn, ®iÒu kiÖn ®¶m b¶o dßng ch¶y cã ¸p trong ®êng hÇm nh sau: wV . Z v wr . Z > , (8-14) 1+ x V K 2 + å x i K i2 h trong ®ã: xv - hÖ sè tæn thÊt cét níc ë cöa vµo; wv - diÖn tÝch mÆt c¾t ngang cuèi ®o¹n cöa vµo; Zv - chªnh lÖch cao ®é tõ mùc níc thîng lu ®Õn ®Ønh cña mÆt c¾t ngang cuèi ®o¹n cöa vµo; wr - diÖn tÝch mÆt c¾t ngang ë cöa ra cña ®êng hÇm; Z - cét níc c«ng t¸c cña ®êng hÇm; C¸c kÝ hiÖu Kh, Ki, xi nh ®∙ gi¶i thÝch ë trªn. C¸c biÖn ph¸p c«ng tr×nh ®Ó ®¶m b¶o ®iÒu kiÖn ch¶y cã ¸p cña ®êng hÇm lµ: - §Æt van ®iÒu chØnh ë cöa ra; - Cöa vµo ®êng hÇm ph¶i thuËn vµ ngËp s©u díi mùc níc thîng lu qu¸ mét giíi h¹n nhÊt ®Þnh. - Thu hÑp cöa ra, hoÆc ®Æt cöa ra ngËp s©u díi mùc níc h¹ lu. 3. TÝnh to¸n thñy lùc cöa vµo ®êng hÇm TÝnh to¸n thñy lùc cöa vµo ®êng hÇm cã ¸p bao gåm x¸c ®Þnh hÖ sè tæn thÊt cét níc xv vµ kiÓm tra ®iÒu kiÖn ph¸t sinh khÝ ho¸ (dÉn tíi hiÖn tîng khÝ thùc) ë cöa vµo. a- H×nh d¹ng cöa vµo a) b) c) H×nh 8-8. C¸c d¹ng nèi tiÕp t¹i cöa vµo ®êng hÇm a) Cöa vµo vu«ng gãc; b) Cöa vµo lîn trßn; c) Cöa vµo d¹ng elip.
- B - c«ng tr×nh th¸o lò 375 Nèi tiÕp tõ thîng lu vµo th©n ®êng hÇm lµ mét ®o¹n cã mÆt c¾t thay ®æi gäi lµ cöa vµo cña ®êng hÇm. Yªu cÇu cña ®o¹n nµy lµ dßng ch¶y ph¶i thuËn ®Ó gi¶m tæn thÊt cét níc vµ tr¸nh hiÖn tîng ch¶y t¸ch dßng cã thÓ dÉn tíi khÝ ho¸ vµ khÝ thùc lµm h háng c«ng tr×nh. Cöa vµo d¹ng vu«ng gãc (h×nh 8-8a) tuy cÊu t¹o ®¬n gi¶n nhng tæn thÊt cét níc lín vµ rÊt dÔ x¶y khÝ thùc nªn Ýt ®îc sö dông. Trong ®iÒu kiÖn thùc tÕ thêng ¸p dông lo¹i cöa vµo lîn trßn (h×nh 8-8b) hay elip (h×nh 8-8c). §èi víi cöa vµo lîn trßn hay elip, møc ®é thuËn dßng cña nã ®îc ®¸nh gi¸ bëi hai th«ng sè: - §é tho¶i cña elip Ks = a/b, trong ®ã a - b¸n trôc dµi, b - b¸n trôc ng¾n cña elip. §èi víi cöa vµo lîn trßn, Ks=1. - §é thu hÑp t¹i cöa vµo: Kr = hv/ht = 1+b/ ht, (8-15) ë ®©y: ht- chiÒu cao mÆt c¾t sau cöa vµo; hv- chiÒu cao tõ ®¸y ®Õn hÕt phÇn lîn cong cña cöa vµo (h×nh 8-8c). Trªn ®©y lµ m« t¶ sù thu hÑp t¹i cöa vµo theo ph¬ng ®øng. Trong thùc tÕ cßn bè trÝ cöa vµo thu hÑp theo ph¬ng ngang (tõ hai phÝa), khi ®ã sÏ ®¹t hÖ sè tæn thÊt cét níc cöa vµo lµ nhá nhÊt. b- HÖ sè tæn thÊt cét n-íc t¹i cöa vµo §èi víi c¸c ®Çu vµo lîn trßn víi b¸n kÝnh r, hÖ sè tæn thÊt cét níc t¹i cöa vµo xv x¸c ®Þnh theo h×nh 8-9; trong ®ã víi ®Çu vµo cã mÆt c¾t h×nh ch÷ nhËt: xv = f(r/ht), ht- chiÒu cao mÆt c¾t ®êng hÇm ngay sau cöa vµo; víi ®Çu vµo mÆt c¾t h×nh trßn xv= f(r/D), D- ®êng kÝnh mÆt c¾t ®êng hÇm ngay sau cöa vµo. K pg 0.6 3.4 3.0 0.4 2.6 Ks=1 0.3 2.2 Ks=2 0.2 1.8 Giíi h¹n t¸ch dßng 1.4 0.1 Ks=3 1.0 K 1.2 1.4 1.6 1.8 2.0 2.2 2.4 r 0.0 0.5 1.0 1.5 2.0 2.5 H×nh 8-9. HÖ sè tæn thÊt cét níc H×nh 8-10. HÖ sè khÝ ho¸ ph©n giíi t¹i cöa vµo (xV) Kpg cña c¸c cöa vµo elip
- 376 sæ tay KTTL * PhÇn 2 - c«ng tr×nh thñy lîi * TËp 2 c- KiÓm tra ®iÒu kiÖn khÝ ho¸ t¹i cöa vµo Dßng ch¶y t¹i cöa vµo sÏ kh«ng bÞ khÝ ho¸ nÕu tháa m∙n ®iÒu kiÖn: K > Kpg, (8-16) trong ®ã: Kpg- hÖ sè khÝ ho¸ ph©n giíi. Víi cöa vµo elip, trÞ sè Kpg = f(Ks, Kr) nh trªn h×nh 8-10; K- hÖ sè khÝ ho¸ thùc tÕ: H § T - H pg K= 2 ; (8-17) v § T / 2g H§T - cét níc tÝnh to¸n ®Æc trng cho tr¹ng th¸i lµm viÖc thùc tÕ cöa vµo: H§T = ZV +Ha; Ha- cét níc ¸p suÊt khÝ trêi, phô thuéc vµo cao ®é ®iÓm tÝnh to¸n (trÇn mÆt c¾t sau cöa vµo). TrÞ sè Ha nh ë b¶ng 6-8; ZV- chªnh lÖch cao ®é mùc níc thîng lu vµ trÇn mÆt c¾t sau cöa vµo cña ®êng hÇm; Hpg- cét níc ¸p lùc ph©n giíi cña níc, thay ®æi theo nhiÖt ®é t¹i ®iÓm tÝnh to¸n, xem b¶ng 6-9. V§T- lu tèc ®Æc trng, lÊy theo lu tèc trung b×nh t¹i mÆt c¾t ngay sau cöa vµo. Khi tÝnh to¸n theo (8-16) thÊy kh«ng tháa m∙n th× cÇn ®iÒu chØnh h×nh d¹ng vµ kÝch thíc cöa vµo (Ks, Kr) ®Ó ®¹t ®îc sù an toµn vÒ khÝ thùc. III. KÝch th-íc mÆt c¾t cña ®-êng hÇm KÝch thíc mÆt c¾t cña ®êng hÇm ph¶i tháa C A m∙n c¸c ®iÒu kiÖn sö dông, kinh tÕ vµ thi c«ng. B VÒ ®iÒu kiÖn sö dông, kÝch thíc ®êng hÇm C ph¶i ®¶m b¶o víi mùc níc thîng h¹ lu bÊt lîi B nhÊt vÉn th¸o qua ®îc lu lîng ®∙ ®Þnh vµ ®¶m A b¶o ®îc chÕ ®é dßng ch¶y theo nh÷ng tiªu chuÈn thiÕt kÕ ®∙ ®Æt ra. §èi víi ®êng hÇm vËn t¶i thñy d ph¶i ®¶m b¶o sù thuËn lîi vµ an toµn cho sù qua l¹i cña c¸c lo¹i tµu thuyÒn ®∙ dù kiÕn. Nh÷ng ®êng hÇm mµ bªn trong cã ®Æt c¸c èng thÐp th× kÝch thíc H×nh 8-11. §Ó x¸c ®Þnh ®êng cÇn tháa m∙n c¸c yªu cÇu vËn chuyÓn, l¾p r¸p vµ kÝnh kinh tÕ cña ®êng hÇm söa ch÷a. thñy ®iÖn VÒ ®iÒu kiÖn kinh tÕ, cÇn tÝnh to¸n ®Ó ®iÒu hoµ m©u thuÉn gi÷a kinh phÝ ®µo vµ lãt ®êng hÇm víi kinh phÝ ph¶i bï ®¾p do tæn thÊt cét níc trong toµn ®êng hÇm. §iÒu nµy thêng x¶y ra ë c¸c ®êng hÇm dÉn níc cña nhµ m¸y thñy ®iÖn. Trªn h×nh 8-11, ®êng A biÓu thÞ quan hÖ gi÷a ®êng kÝnh cña ®êng hÇm víi gi¸ trÞ tæn thÊt ®iÖn n¨ng hµng n¨m do cét níc t¹o ra; ®êng b biÓu thÞ mèi quan hÖ gi÷a ®êng kÝnh d víi chi phÝ ®Çu t vµ chi phÝ vËn hµnh hµng n¨m. §êng c biÓu thÞ tæng chi phÝ theo a vµ b. VÞ trÝ cùc tiÓu cña ®êng c cho ta gi¸ trÞ ®êng kÝnh kinh tÕ dkt.
- B - c«ng tr×nh th¸o lò 377 Theo kinh nghiÖm thiÕt kÕ, khi lu lîng cè ®Þnh, lu tèc trong c¸c ®êng hÇm lÊy níc kh«ng ¸p vµo kho¶ng 1,5¸2,5m/s; khi lu lîng biÕn ®æi lín thêng khèng chÕ lu tèc kho¶ng 1,5¸4m/s. Lu tèc dßng ch¶y trong ®êng hÇm cã ¸p cña tr¹m thñy ®iÖn kho¶ng 2¸4m/s; khi cã phô t¶i cao cã thÓ t¨ng lªn ®Õn 5m/s. Khi x¸c ®Þnh kÝch thíc c¸c ®êng hÇm dÉn dßng thi c«ng ph¶i ®ång thêi xÐt kÕt hîp c¶ hai mÆt: gi¸ thµnh cña ®ª quai thîng, h¹ lu vµ cêng ®é thi c«ng cho phÐp cña c¸c c«ng tr×nh chÝnh. Theo ®iÒu kiÖn thi c«ng, kÝch thíc cña c¸c ®êng hÇm kh«ng thÓ qu¸ nhá. NÕu ®ôc b»ng thñ c«ng th× ®êng hÇm trßn cÇn cã d ³ 1,8m; ®êng hÇm mÆt c¾t kh«ng trßn cÇn cã B x H ³ 1,5x1,8m. Khi thi c«ng c¬ giíi, thêng khèng chÕ B x H ³ 2,5m x 2,5m. 8.3. Líp lãt ®-êng hÇm Líp lãt ®îc bè trÝ bao quanh mÆt c¾t ®êng hÇm ®Ó ®¶m b¶o c¸c ®iÒu kiÖn thñy lùc, ®iÒu kiÖn chÞu lùc vµ nèi tiÕp ®êng hÇm víi m«i trêng xung quanh. I. C¸c h×nh thøc líp lãt cña ®-êng hÇm 1. Líp lãt cña ®êng hÇm kh«ng ¸p a. Líp lãt tr¸t tr¬n (h×nh 8-12a) Khi ®êng hÇm ®µo qua tÇng ®¸ rÊt cøng (fk>10) kh«ng cã ¸p lùc ®¸ nói cã thÓ sö dông h×nh thøc nµy ®Ó gi¶m ®é nh¸m vµ b¶o vÖ ®¸ nói khái bÞ phong ho¸. Líp lãt tr¸t tr¬n cã thÓ t¹o b»ng c¸ch phun v÷a hoÆc tr¸t. a) b) b) R3 52 86 R2 598 1.0 1.0 581 202 135 320 489 a) c) d) 35 713 695 100 340 15 320 230 35 H×nh 8-12. C¸c h×nh thøc líp lãt cña ®êng hÇm kh«ng ¸p a) Líp lãt tr¸t tr¬n; b) Líp lãt gia cè chØnh thÓ b»ng bª t«ng; c) Líp lãt gia cè chØnh thÓ b»ng bª t«ng cèt thÐp; d) Gia cè ë ®¸y ®êng hÇm.
- 378 sæ tay KTTL * PhÇn 2 - c«ng tr×nh thñy lîi * TËp 2 b. Líp lãt gia cè chØnh thÓ (h×nh 8-12b) Trêng hîp ¸p lùc ®¸ nói kh«ng lín, lùc kh¸ng ®µn tÝnh cã thÓ ®¶m b¶o th× dïng líp lãt bª t«ng chØnh thÓ. §«i khi dßng níc cã tÝnh x©m thùc m¹nh, cã tÝnh bµo mßn lín, dïng líp lãt bª t«ng kh«ng cã lîi th× cã thÓ dïng líp lãt x©y b»ng ®¸, g¹ch x©y. NÕu kh«ng cã ¸p lùc ®¸ nói bªn trªn th× cã thÓ dïng líp lãt h×nh vßm ë trªn ®Ønh b»ng bª t«ng, cßn phÝa díi dïng líp lãt kiÓu tr¸t tr¬n. Khi gÆp ®¸ mÒm yÕu, ¸p lùc ®¸ nói rÊt lín, cã thÓ dïng líp lãt b»ng bª t«ng cèt thÐp, c¨n cø vµo ¸p lùc ®¸ nói lín hay nhá mµ bè trÝ cèt thÐp thµnh mét tÇng hay hai tÇng (h×nh 8-12c). c. Líp lãt kiÓu l¾p ghÐp Khi ®¸ nói cã thÓ cho phÐp tiÕn hµnh ®µo hoµn toµn ®êng hÇm hoÆc cÇn cã líp lãt ®Ó chèng ®ì ngay ¸p lùc ®¸ nói th× cã thÓ dïng líp lãt kiÓu l¾p ghÐp. Líp lãt nµy gåm cã nh÷ng tÊm bª t«ng hoÆc nh÷ng tÊm bª t«ng cèt thÐp ®óc s½n lãt ë vßng ngoµi, vßng trong lµm nh÷ng tÊm xi m¨ng líi thÐp hoÆc bª t«ng cèt thÐp liÒn khèi ®Ó chiô ¸p lùc níc bªn trong vµ chèng thÊm. H×nh thøc líp lãt nµy cã nh÷ng u ®iÓm: tèc ®é thi c«ng nhanh, gi¶m bít hoÆc tr¸nh h¼n ®îc viÖc ®æ bª t«ng phøc t¹p ë trong ®êng hÇm. Bª t«ng ®óc s½n trong xëng nªn chÊt lîng cao. Bªn c¹nh ®ã h×nh thøc nµy còng cã mét sè nhîc ®iÓm: ®iÒu kiÖn chÞu lùc vµ chèng thÊm cña bª t«ng l¾p ghÐp kÐm. Khi ¸p lùc bªn trong ®êng hÇm lín, buéc ph¶i dïng vßng trong b»ng líp lãt bª t«ng cèt thÐp ®æ liÒn khèi, v× vËy c«ng tr×nh sÏ phøc t¹p, gi¸ thµnh cao. ë nh÷ng n¬i ®¸ xÊu, rêi r¹c, dïng h×nh thøc l¾p ghÐp còng cã lîi. §Çu tiªn lµm mét vµnh b¶o hé ®Ó ®µo ®êng hÇm råi tiÕn hµnh l¾p ghÐp toµn bé vßng ngoµi líp lãt, chèng ®ì ¸p lùc ®¸ nói, sau ®ã tiÕn hµnh thi c«ng vßng trong cña líp lãt. 2. C¸c líp lãt cña ®êng hÇm cã ¸p a. Lo¹i l¸t tr¸t tr¬n, chèng thÊm Dïng cho nh÷ng n¬i ®¸ r¾n ch¾c (fk > 14), cét níc kh«ng lín. T¸c dông cña líp lãt chØ nh»m gi¶m bít ®é nh¸m cña ®êng hÇm vµ chèng thÊm. b. Líp lãt gia cè chØnh thÓ ®¬n Do bª t«ng kh«ng chÞu ®îc øng suÊt kÐo lín nªn líp lãt ®¬n b»ng bª t«ng chØ dïng trong trêng hîp cét níc kh«ng lín l¾m (H < 60m), tÇng ®¸ t¬ng ®èi r¾n ch¾c, ¸p lùc ®¸ nói kh«ng lín vµ lùc kh¸ng ®µn tÝnh b¶o ®¶m. Víi ®êng hÇm cao ¸p (H > 60m) mµ hÖ sè lùc kh¸ng ®µn tÝnh ®¬n vÞ cña ®¸ vµo kho¶ng 1,0 x 1010 N/m2 còng cã thÓ dïng lo¹i líp lãt nµy (h×nh 8-13a). Víi nh÷ng ®êng hÇm cã cét níc vµo lo¹i trung b×nh H = 30¸60m vµ ®êng hÇm cã cét níc cao (H > 60m) cßn cã thÓ dïng h×nh thøc lãt gia cè b»ng bª t«ng cèt thÐp (h×nh 8-13b). Khi H < 60m còng cã thÓ dïng líp lãt kiÓu l¾p ghÐp nhng chç nèi tiÕp ph¶i b¶o ®¶m gia cè thËt tèt. c. Líp lãt gia cè kÐp (h×nh 8-13c, d, e, f, g) CÊu t¹o: vßng ngoµi lµm b»ng bª t«ng hoÆc bª t«ng cèt thÐp, vßng trong lµ xi m¨ng líi thÐp hoÆc b»ng thÐp. Líp lãt kÐp thêng dïng cho nh÷ng ®êng hÇm cã ®êng kÝnh lín, ¸p lùc ®¸ nói vµ ¸p lùc níc bªn trong ®Òu rÊt lín, khi ®ã ¸p lùc ®¸ nói sÏ do vßng ngoµi chèng ®ì, cßn ¸p lùc níc trong ®êng hÇm sÏ do vßng trong vµ vßng
- B - c«ng tr×nh th¸o lò 379 ngoµi cïng chÞu. §èi víi nh÷ng ®êng hÇm khi thi c«ng nÕu cÇn tiÕn hµnh lãt ngay ®Ó chèng ®ì ¸p lùc ®¸ nói th× dïng h×nh thøc líp lãt l¾p ghÐp rÊt tiÖn. Vßng ngoµi dïng c¸c kÕt cÊu l¾p ghÐp ®óc s½n do ®ã ®µo ®Õn ®©u cã thÓ l¾p ngay ®Õn ®Êy, lóc ®ã líp lãt cã t¸c dông chèng ®ì ®¸ nói råi tiÕp tôc thi c«ng vßng trong. b) a) c) 0.40 d) 0.25 e) f) g) 4Ø Ø39 394 H×nh 8-13. H×nh thøc líp lãt cña ®êng hÇm cã ¸p II. Lùc t¸c dông lªn líp lãt ®-êng hÇm 1. Lùc t¸c dông vµ tæ hîp lùc TÊt c¶ c¸c t¶i träng vµ lùc t¸c dông lªn líp lãt ®êng hÇm cã thÓ ph©n ra thµnh c¸c t¶i träng thêng xuyªn vµ t¹m thêi. C¸c t¶i träng t¹m thêi l¹i ®îc ph©n ra thµnh t¶i träng t¹m thêi dµi h¹n, ng¾n h¹n vµ ®Æc biÖt. T¶i träng thêng xuyªn t¸c dông trong suèt thêi gian tån t¹i cña ®êng hÇm. C¸c t¶i träng t¹m thêi ®Æc trng cho tõng thêi kú x©y dùng hay khai th¸c ®êng hÇm. ViÖc tÝnh to¸n líp lãt cÇn ®îc tiÕn hµnh víi c¸c tæ hîp t¶i träng kh¸c nhau. Tæ hîp t¶i träng c¬ b¶n bao gåm c¸c t¶i träng thêng xuyªn, c¸c t¶i träng t¹m thêi dµi h¹n vµ ng¾n h¹n. Tæ hîp t¶i träng ®Æc biÖt bao gåm c¸c t¶i träng thêng xuyªn, c¸c t¶i träng t¹m thêi dµi h¹n, mét sè t¶i träng t¹m thêi ng¾n h¹n vµ mét t¶i träng ®Æc biÖt (vÝ
- 380 sæ tay KTTL * PhÇn 2 - c«ng tr×nh thñy lîi * TËp 2 dô lùc do ®éng ®Êt, lùc do næ ph¸...). Trong tÝnh to¸n cÇn dù kiÕn c¸c tæ hîp lùc bÊt lîi nhÊt trong tõng thêi kú: x©y dùng, khai th¸c hay söa ch÷a. HÖ sè lÖch t¶i khi tÝnh to¸n líp lãt ®êng hÇm vÒ ®é bÒn vµ æn ®Þnh (tr¹ng th¸i giíi h¹n thø nhÊt) lÊy theo b¶ng (8-2). Khi tÝnh to¸n theo tr¹ng th¸i giíi h¹n thø hai, c¸c hÖ sè sè lÖnh t¶i lÊy b»ng 1. B¶ng 8-2. HÖ sè lÖch t¶i khi tÝnh to¸n líp lãt ®êng hÇm STT Lo¹i t¶i träng lùc t¸c dông TrÞ sè n 1. ¸p lùc th¼ng ®øng cña ®¸ nói: - Do träng lîng ®¸ trong vßm c©n b»ng 1,5 - Do träng lîng toµn bé ®¸ ë vïng bÞ ph¸ ho¹i trªn ®êng hÇm 1,1 (0,9) 2. ¸p lùc ngang cña ®¸ nói 1,2 (0,8) 3. Träng lîng líp lãt 1,2 (0,9) 4. ¸p lùc níc bªn trong (cã xÐt ®Õn níc va) 1,0 5. ¸p lùc m¹ch ®éng cña níc 1,2 6. ¸p lùc níc ngÇm 1,1 (0,9) 7. ¸p lùc phôt v÷a 1,2 (1) 8. ¸p lùc tõ m¸y mãc 1,2 *Ghi chó: ChØ sö dông c¸c hÖ sè lÖch t¶i trong ngoÆc ®¬n khi kÕt qu¶ tÝnh to¸n thÓ hiÖn c«ng tr×nh ë trong t×nh tr¹ng bÊt lîi h¬n. 2. TÝnh to¸n ¸p lùc ®¸ nói ¸p lùc ®¸ nói t¸c dông lªn líp lãt ®êng hÇm ®îc tÝnh theo ph¬ng ph¸p vßm c©n b»ng tù nhiªn do Pr«t«®iacan«p ®Ò xíng. Theo ®ã ®¸ nói ®îc xem nh lµ mét thÓ rêi quy íc, cã hÖ sè kiªn cè lµ fk. TrÞ sè fk cho tõng lo¹i ®Êt ®¸ cho trªn b¶ng 8-3. a) b) P 1 2 N C y 2 3 x e' 1 m K e' N e' e' 36 6 P H 367 R 84 j 45°- 45°- 2. P 2. P 300 e'' y e'' Bo L 2.37 2.63 H×nh 8-14 a) HiÖn tîng ®¸ bÞ sôt vµ h×nh thµnh vßm c©n b»ng tù nhiªn; b) S¬ ®å tÝnh ¸p lùc ®¸ nói.
- B - c«ng tr×nh th¸o lò 381 B¶ng 8-3. HÖ sè kiªn cè cña c¸c lo¹i ®Êt ®¸ Møc ®é Khèi lîng Gãc ma s¸t HÖ sè r¾n ch¾c Lo¹i ®¸ nói riªng trong t¬ng kiªn cè fk cña ®¸ (103kg/m3) ®¬ng (®é) V« cïng C¸c ®¸ qu¾czit, bazan vµ c¸c lo¹i ®¸ kh¸c ®Æc sÝt vµ 2,8-3,0 20 87 cøng r¾n ch¾c nhÊt C¸c ®¸ granit, poocfia th¹ch anh, phiÕn th¹ch silic rÊt RÊt cøng cøng; c¸c ®¸ qu¾czit Ýt cøng h¬n lo¹i trªn, c¸c lo¹i sa 2,6-2,7 15 85 th¹ch vµ ®¸ v«i cøng nhÊt. §¸ granÝt chÆt vµ ®¸ gièng granÝt, c¸c ®¸ sa th¹ch vµ Cøng ®¸ v«i, m¹ch quÆng th¹ch anh rÊt cøng, cuéi kÕt cøng, 2,5-2,6 10 82,5 quÆng s¾t rÊt cøng C¸c ®¸ v«i cøng, granÝt kh«ng cøng, c¸c sa th¹ch, cÈm Cøng 2,5 8 80 th¹ch, ®«l«mÝt, quÆng s¾t mµu vµng cøng. T¬ng ®èi Sa th¹ch th«ng thêng, quÆng s¾t thêng 2,4 6 75 cøng T¬ng ®èi PhiÕn th¹ch c¸t, sa th¹ch phiÕn. 2,5 5 70 cøng Cøng trung DiÖp th¹ch sÐt cøng, ®¸ v«i vµ ®¸ sa th¹ch kh«ng 2,8 4 70 b×nh cøng, cuéi kÕt mÒm. Cøng trung C¸c diÖp th¹ch kh«ng cøng, m¸cn¬ chÆt. 2,5 3 65 b×nh PhiÕn th¹ch mÒm, ®¸ v«i mÒm, ®¸ phÊn, muèi má, T¬ng ®èi th¹ch cao, antraxit, ®¸ m¸cn¬ thêng, sa th¹ch vôn, 2,4 2 60 mÒm ®Êt pha ®¸ T¬ng ®èi §¸ vôn, diÖp th¹ch vôn, sái, cuéi kÕt thµnh khèi, than 1,8-2,0 1,5 60 mÒm ®¸ cøng, ®Êt sÐt cøng. MÒm SÐt chÆt, than ®¸ trung b×nh, c¸t cøng, ®Êt dÝnh. 1,8 1,0 45 MÒm SÐt pha Ýt c¸t, hoµng thæ, sái, than ®¸ mÒm. 1,6 0,8 40 §Êt §Êt thùc vËt, c¸t Èm, ®Êt thÞt nhÑ. 1,5 0,6 30 Vôn C¸t, d¨m vôn, ®Êt ®æ ®èng, than khai th¸c. 1,7 0,5 27 Ch¶y C¸t ch¶y, ®Êt bïn, hoµng thæ lo·ng. 1,5-1,8 0,3 9 Khi tÝnh to¸n ¸p lùc ®¸ nói, cÇn ph©n biÖt 2 trêng hîp: a. §¸ nói cã fk < 4, khi ®ã xung quanh ®êng hÇm h×nh thµnh vßm c©n b»ng tù nhiªn cã kÝch thíc nh sau: j - NhÞp vßm: L = B0 + 2H0tg (450 - ), (8-18) 2 trong ®ã: B0 - bÒ réng ®êng hÇm; H0 - chiÒu cao ®êng hÇm;
- 382 sæ tay KTTL * PhÇn 2 - c«ng tr×nh thñy lîi * TËp 2 j - gãc ma s¸t trong cña ®Êt ®¸ trong vßm. - ChiÒu cao vßm: h = L / (2fk) (8-19) C¸c trÞ sè ¸p lùc ®¸ nói nh sau: - ¸p lùc ®øng trªn ®Ønh: p = bg®h, (8-20) trong ®ã: h - chiÒu cao vßm; g® - träng lîng riªng cña ®¸ nói; b - hÖ sè, phô thuéc vµo bÒ réng ®êng hÇm: Khi B0 £ 5,5m: b = 0,7; khi B0 ³ 7,5m: b = 1,0; Khi B0 ë kho¶ng gi÷a 2 giíi h¹n trªn, b x¸c ®Þnh b»ng c¸ch néi suy. - ¸p lùc ngang hai bªn: j * T¹i vÞ trÝ ®Ønh: e' = ptg2(450- ); (8-21) 2 j * T¹i vÞ trÝ ®¸y: e" = (p + g®H0) tg2(450 - ). (8-22) 2 Trong tÝnh to¸n thêng coi ¸p lùc ngang hai bªn lµ ph©n bè ®Òu víi trÞ sè trung b×nh: j e= (p + g® H 0 ) tg2(450 - ). (8-23) 2 2 b. §¸ nói cã f k ³ 4 Trêng hîp nµy, ¸p lùc ®¸ nói lÊy t¬ng øng b»ng träng lîng ®Êt ®¸ trong vïng bÞ ph¸ ho¹i. ChiÒu cao vïng bÞ ph¸ ho¹i khi ®µo ®êng hÇm ®îc x¸c ®Þnh theo tµi liÖu nghiªn cøu hiÖn trêng. Tuy nhiªn, trong tÝnh to¸n s¬ bé, cã thÓ lÊy nh sau: hp = KaB0, (8-24) trong ®ã: B0 - chiÒu réng ®êng hÇm; Ka - hÖ sè, phô thuéc vµo møc ®é nøt nÎ cña ®¸, x¸c ®Þnh theo b¶ng 8-4, trong ®ã Mq lµ m«®un kÏ nøt, lÊy b»ng sè lîng kÏ nøt trªn 1 mÐt dµi quan tr¾c. B¶ng 8-4. TrÞ sè Ka trong c«ng thøc (8-24) §¸ Ýt nøt nÎ §¸ nøt nÎ trung b×nh §¸ nøt nÎ m¹nh HÖ sè kiªn cè fk Mq£ 1,5 1,5 < Mq £ 5 5 < Mq £ 30 4 0,20 0,25 0,30 5-9 0,10 0,20 0,25 10 0,05 0,10 0,15 ¸p lùc th¼ng ®øng trªn ®Ønh ®êng hÇm tÝnh theo (8-20), trong ®ã thay h b»ng hp.
- B - c«ng tr×nh th¸o lò 383 Trêng hîp fk ³ 4 thêng kh«ng xÐt ¸p lùc n»m ngang. Khi chiÒu cao thµnh ®êng hÇm H0 ³ 6m th× trÞ sè ¸p lùc ®¸ nói n»m ngang ®îc x¸c ®Þnh tõ ®iÒu kiÖn c©n b»ng giíi h¹n vÒ trît cña l¨ng thÓ ®¸. §èi víi c¸c ®êng hÇm n»m rÊt s©u (H > 500m) th× ¸p lùc ®¸ nói ®îc x¸c ®Þnh b»ng c¸c ph¬ng ph¸p riªng cã xÐt ®Õn tr¹ng th¸i ch¶y dÎo, hiÖn tîng t¸ch bãc cña nham th¹ch vµ c¸c yÕu tè ®Æc biÖt kh¸c. 3. Lùc kh¸ng ®µn tÝnh cña ®¸ Díi t¸c dông cña t¶i träng, khi líp lãt ®êng hÇm biÕn d¹ng vÒ phÝa ngoµi sÏ bÞ ®¸ nói ng¨n l¹i, lùc ng¨n l¹i ®ã lµ lùc kh¸ng ®µn tÝnh mang tÝnh chÊt bÞ ®éng. Lùc kh¸ng ®µn tÝnh kh«ng nh÷ng cã quan hÖ víi tÝnh chÊt vËt lý vµ cÊu t¹o cña c¸c tÇng ®¸ mµ cßn cã liªn quan tíi sù biÕn d¹ng cña líp lãt. Nh vËy lùc kh¸ng ®µn tÝnh cã liªn quan víi trÞ sè cña t¶i träng vµ ®é cøng cña líp lãt. Lùc kh¸ng ®µn tÝnh cña ®¸ nói cã thÓ chÞu ®îc mét phÇn øng suÊt do ¸p lùc ®¸ nói, träng lîng b¶n th©n cña líp lãt vµ ¸p lùc níc bªn trong sinh ra, lµm gi¶m bít trÞ sè c¸c lùc t¸c dông lªn líp lãt, cã lîi ®èi víi sù lµm viÖc cña líp lãt. V× vËy khi xÐt thËt kü vµ chÝnh x¸c ¶nh hëng cña lùc kh¸ng ®µn tÝnh th× cã thÓ thu nhá kÝch thíc líp lãt, lµm gi¶m khèi lîng c«ng tr×nh. Víi tr×nh ®é kü thuËt hiÖn nay khi dïng nh÷ng biÖn ph¸p thi c«ng thÝch ®¸ng, b¶o ®¶m trong mäi trêng hîp, líp lãt lu«n liªn kÕt chÆt chÏ víi c¸c tÇng ®¸ r¾n ch¾c xung quanh th× lóc thiÕt kÕ c¸c ®êng hÇm ®Òu cã thÓ xÐt ®Õn lùc kh¸ng ®µn tÝnh. NÕu lùc kh¸ng ®µn tÝnh dïng lín th× trong líp lãt sÏ sinh ra øng suÊt lín, lóc ®ã khã tr¸nh ®îc nøt g∙y. Theo híng dÉn thiÕt kÕ ®êng hÇm thñy lîi HD TL-C-3-77 khi tÝnh to¸n líp lãt ®êng hÇm (bao gåm c¶ c¸c chi tiÕt cã d¹ng ®Þnh h×nh cña vá thÐp) chÞu nh÷ng tæ hîp t¶i träng bÊt kú ph¶i xÐt ®Õn lo¹i lùc nµy. Khi ®êng hÇm cã ¸p n»m ë ®é s©u bÐ h¬n ba lÇn ®êng kÝnh cña nã, tÝnh to¸n lo¹i lùc nµy ph¶i cã luËn chøng ®Æc biÖt. TrÞ sè cña lùc kh¸ng ®µn tÝnh cã thÓ coi gÇn ®óng tû lÖ thuËn víi biÕn vÞ theo híng ph¸p tuyÕn víi bÒ mÆt líp lãt, tøc lµ: p = Ku, (8-25) trong ®ã: p - lùc kh¸ng ®µn tÝnh ph©n bè; u - biÕn vÞ cña líp lãt; K - hÖ sè lùc kh¸ng ®µn tÝnh (kG/cm3) lµ lùc t¸c dông lªn mét ®¬n vÞ diÖn tÝch vµ lµm cho ®¬n vÞ diÖn tÝch nµy biÕn vÞ mét ®o¹n b»ng mét ®¬n vÞ ®é dµi. HÖ sè nµy phô thuéc vµo tÝnh chÊt cña ®¸ vµ ®êng kÝnh cña ®êng hÇm. Trong tÝnh to¸n líp lãt ®êng hÇm, ®Æc trng ®µn tÝnh cña ®¸ ®îc xÐt th«ng qua hÖ sè lùc kh¸ng ®¬n vÞ K0 hoÆc b»ng m«®un biÕn d¹ng cña ®¸ E® vµ hÖ sè biÕn d¹ng ngang m® (hÖ sè Poatx«ng) cã xÐt ®Õn kh¶ n¨ng lµm t¨ng thªm nh÷ng ®Æc trng trªn trong trêng hîp ®¸ bao quanh ®êng hÇm ®îc gia cè nh©n t¹o. §èi víi ®êng hÇm cã ¸p h×nh trßn n»m trong ®¸ ®ång nhÊt ®¼ng híng, quan hÖ gi÷a E®, K0 vµ m® x¸c ®Þnh b»ng c«ng thøc E® = 100K0 (1 + m®) (8-26)
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 1-Tập 1 -Chương 1
85 p |
401 |
242
-
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 1-Tập 1 -Chương 2
0 p |
302 |
202
-
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 1-Tập 2 -Chương 2
0 p |
270 |
201
-
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 1-Tập 2 -Chương 1
0 p |
261 |
188
-
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 2-Tập 1 -Mục A-Chương 2
0 p |
298 |
188
-
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 2-Tập 4 - Chương 2
19 p |
284 |
188
-
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 2-Tập 1 -Mục A-Chương 4
44 p |
280 |
185
-
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 1-Tập 2 -Chương 3
28 p |
255 |
182
-
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 1-Tập 2 -Chương 4
41 p |
252 |
172
-
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 2-Tập 1 -Mục A-Chương 1
29 p |
230 |
157
-
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 2-Tập 1 -Mục A-Chương 3
30 p |
205 |
153
-
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 2-Tập 1 -Mục A-Chương 5
10 p |
214 |
152
-
Ebook Sổ tay kỹ thuật thủy lợi - Phần 2 (công trình thủy lợi): Tập 1 - GS.TSKH. Phạm Hồng Giang (chủ biên)
396 p |
274 |
148
-
Sổ tay Kỹ Thuật Thuỷ Lợi -Phần 1-Tập 2 -Chương 5
21 p |
198 |
143
-
Ebook Sổ tay kỹ thuật thủy lợi - Phần 2 (công trình thủy lợi): Tập 6 - NXB Nông nghiệp
250 p |
245 |
120
-
Ebook Sổ tay kỹ thuật thủy lợi - Phần 1: Tập 1 - NXB Nông nghiệp
627 p |
206 |
117
-
Ebook Sổ tay kỹ thuật thủy lợi - Phần 2 (công trình thủy lợi): Tập 2 - NXB Nông nghiệp
418 p |
245 |
109
-
Ebook Sổ tay kỹ thuật thủy lợi - Phần 2 (công trình thủy lợi): Tập 4 - NXB Nông nghiệp
187 p |
189 |
96

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: TLDEVNamespace=36qi3luv23m0k9i09rak3q78c0; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly

Connection: close

Server: Apache/2.2.31 (CentOS)

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Phương pháp cấp dịch
-
Phần 2 của cuốn giáo trình "Phương pháp luyện dịch Anh-Việt, Việt-Anh" gồm có những nội dung chính sau: Collquial style 10 selections, formal style 13 selections, literary style 9 selections. Cuốn sách này sẽ là một cẩm nang hữu ích cho những ai muốn bước vào lãnh vực dịch thuật của 2 ngôn ngữ Anh, Việt và đạt kết quả tốt trong các kỳ thi các cấp của môn Anh ngữ. Mời các bạn cùng tham khảo.
99p tangtuy20 28-07-2016 51 24 Download
-
Lựa chọn phương pháp cấp dịch cho dàn lạnh có ý nghĩa rất quan trọng đến hiệu quả làm việc, khả năng thu hồi dầu.. Có các phương pháp cấp dịch chủ yếu sau : - Cấp dịch bằng tiết lưu trực tiếp - Cấp dịch kiểu ngập dịch từ bình giữ mức - Cấp dịch bằng bơm dịch
40p thaonhi 18-06-2009 1094 471 Download
-
Sau khi học xong bài học, sinh viên có khả năng: Trình bày được định nghĩa, cách đề cập sức khỏe bệnh tật của dịch tễ học. Trình bày được mục tiêu, nhiệm vụ dịch tễ học. Nêu được đối tượng và các phương pháp của dịch tễ học. Trình bày được nguyên lý, khái niệm thường dùng trong dịch tễ học.
17p baonguyengja 15-02-2014 28 5 Download
-
Sách "Khái quát phương pháp lập dự toán xây dựng công trình" trình bày các kinh nghiệm được đúc rút trong quá trình lầm việc của tác giả. Nội dung tài liệu đề cập đến các vấn đề về dự toán công trình (khái niệm, mục đích, vai trò và nguyên tắc lập dự toán, một số văn bản pháp lý cần biết dự toán xây dựng công trình...), các câu hỏi cần đặt ra và trả lời khi lập dự toán, bảng danh mục các tập định mức.
16p giaxaydung 04-02-2010 2345 1489 Download
-
Tiếng Anh có một ý nghĩa vô cùng quan trọng. Việc phổ cập Tiếng Anh ở nước ta ngày nay đang dược Đảng và chính phủ dành cho sự quan tâm đặc biệt.
12p quocthangdang 18-04-2014 836 441 Download
-
Đổi mới phương pháp giảng dạy và đánh giá là nhiệm vụ thường xuyên đối với mọi cán bộ giảng dạy. Để thực hiện tốt điều này, việc trang bị những kiến thức cơ bản và cập nhật về các phương pháp giảng dạy và đánh giá là rất cần thiết.
79p phantrunghien 06-10-2009 640 331 Download
-
Trong lý thuyết xây dựng chương trình, các nhà nghiên cứu đề cập đến ít nhất 05 đơn vị thành tố hình thành hệ thống chương trình: (1) Nghiên cứu nhu cầu (cá nhân và xã hội), (2) Xác lập mục đích và mục tiêu (3) Lựa chọn và sắp xếp nội dung giảng dạy và học tập (4) Tìm kiếm phương pháp thực hiện (mục đích, mục tiêu và nội dung chương trình), (5) Kiểm tra, đánh giá (việc thực hiện mục đích, mục tiêu và nội dung chương trình)....
8p haidang 11-06-2009 1031 228 Download
-
PHƯƠNG PHÁP HẤP PHỤ Quá trình hấp phụ là quá trình tập hợp các chất hòa tan trong dung dịch lên bề mặt chung của chất lỏng và khí, hai chất lỏng hoặc giữa chất lỏng và chất rắn thích hợp. Trong giáo trình này chúng ta chỉ đề cập đến quá trình hấp phụ xảy ra trên bề mặt chung của chất lỏng và chất rắn. Xử lý bằng bột than hoạt tính:
5p heoxinhkute11 13-01-2011 484 141 Download
-
Đổi mới phương pháp giảng dạy và đánh giá là nhiệm vụ thường xuyên đối với mọi cán bộ giảng dạy. Để thực hiện tốt điều này, việc trang bị những kiến thức cơ bản và cập nhật về các phương pháp giảng dạy và đánh giá là rất cần thiết.
93p ctnhukieu9 23-04-2011 339 139 Download
-
Phương pháp phổ phát xạ nguyên tử (AES) được Bunsen và Kirchoff phát minh vào giữa thế kỷ 19. Từ khi được phát minh, phương pháp AES đã đóng góp quan trọng vào sự phát minh các nguyên tố hóa học mới vào cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20.
15p ntchung8894 24-01-2013 551 128 Download
-
Tiểu luận Phương pháp Nghiên cứu Khoa học: Xây dựng chiến lược kinh doanh cho dịch vụ MyTV tại VNPT Đồng Nai đến năm 2015
Tiểu luận Phương pháp Nghiên cứu Khoa học với đề tài "Xây dựng chiến lược kinh doanh cho dịch vụ MyTV tại VNPT Đồng Nai đến năm 2015" nhằm mục tiêu hoạch định một chiến lược kinh doanh phù hợp với những nguồn lực mà đơn vị sẵn có, bao gồm các chương trình hành động khả thi và hiệu quả.
28p bupbeboy 25-08-2014 222 126 Download
-
Ebook Làm chủ tư duy, thay đổi vận mệnh: Những phương pháp hiệu quả giúp bạn đạt được bất cứ điều gì bạn muốn - Adam Khoo, Stuart Tan
(BQ) "Làm chủ tư duy, thay đổi vận mệnh: Những phương pháp hiệu quả giúp bạn đạt được bất cứ điều gì bạn muốn" là quyển sách về NLP (lập trình ngôn ngữ tư duy - Neuro-Linguistic Programming) đầu tiên tại Việt Nam và được dịch và biên soạn lại bởi chính những chuyên gia người Việt đang nghiên cứu, thực hành và áp dụng NLP vào cuộc sống hằng ngày của mình.
452p guitarkiet 23-07-2015 186 126 Download
-
Tổng hợp Vật liệu là một công việc tiến hành thường xuyên trong các phòng thí nghiệm Hoá chất rắn, Vật lý chất rắn,... Tài liệu nhỏ này nhằm cung cấp một số nét cơ bản về lý thuyết phản ứng giữa các pha rắn ở nhiệt độ cao là kiến thức rất cần thiết lúc bắt tay vào tiến hành tổng hợp vật liệu, đồng thời giới thiệu một cách sơ lược có tính chất gợi ý các phương pháp tổng hợp vật liệu khác nhau....
92p binhminhxanh_1988 13-10-2010 277 116 Download
-
Từ bảng phân tích trên, ta nhận thấy trong 2 năm 2008 và 2009, tuyệt đại bộ phận thu nhập của công ty hải hà có nguồn gốc từ hoạt động bán hàng và cung cấp dịch vụ ( chiếm khoảng 99%) tổng doanh thu và thu nhập khác; tiếp theo là hoạt động tài chính và thu nhập khác chỉ chiếm có khoảng 1% tổng thu nhập.
6p haihvnh 24-11-2010 456 105 Download
-
(NB) Đổi mới phương pháp giảng dạy và đánh giá là nhiệm vụ thường xuyên đối với mọi cán bộ giảng dạy. Để thực hiện tốt điều này, việc trang bị những kiến thức cơ bản và cập nhật về các phương pháp giảng dạy và đánh giá là rất cần thiết.
75p hatram_123 30-12-2011 188 88 Download
-
Tài liệu " Các phương pháp thẩm định giá trị máy móc và thiết bị " nhằm cung cấp cho bạn đọc những kiến thức tổng quát ban đầu để giúp các bạn làm quen với loại hình dịch vụ chuyên nghiệp mới này. Cung cấp cho các bạn những kiến thức chuyên ngành về kỹ thuật thẩm định giá trị máy móc thiết bị
21p dibovaodoi04 19-10-2011 156 82 Download
-
Tài liệu phương pháp nghiên cứu định lượng cung cấp những kiến thức về khái niệm, mục đích và phương pháp của việc việc nghiên cứu định lượng. Nghiên cứu định lượng là việc thu thập, phân tích thông tin trên cơ sở các số liệu thu được từ thị trường. Mục đích của việc nghiên cứu định lượng là đưa ra các kết luận về nghiên cứu thị trường thông qua việc sử dụng các phương pháp thống kê để xử lý dữ liệu và số liệu.
7p nhatrangyeuthuong 14-04-2014 203 61 Download
-
MaSE là một phương pháp luận được phát triển dựa trên cách tiếp cận hướng đối tượng và cung cấp một cách tiếp cận từ trên xuống (Top-Down). Quan điểm xây dựng của phương pháp luận này là xem Agent như mức trừu tượng cao hơn của một đối tượng: mỗi Agent được xem là một đối tượng đặc biệt.
34p anhtuan2611 17-08-2011 150 52 Download
-
Ebook Các phương pháp xác định độ chính xác gia công: Phần 1 trình bày vai trò thực nghiệm của phương pháp xác định độ chính xác gia công và nội dung 6 chương đầu tài liệu. Các nội dung được đề cập trong phần 1 cuốn sách như: Đại lượng ngẫu nhiên, qui luật phân bố của độ chính xác gia công, xác định đặc tính của các qui luật phân bố và các nội dung khác.
101p mynhanvole91 18-07-2014 90 49 Download
-
Giáo trình phương pháp định giá các sản phẩm hàng hóa và sản phẩm dịch vụ công cộng trong đô thị part 1
Tài liệu " Giáo trình phương pháp định giá các sản phẩm hàng hóa và sản phẩm dịch vụ công cộng trong đô thị " đề cập đến vấn đề phân phối và định giá sản phẩm, dịch vụ công cộng trong các đô thị được trình bày theo phương cách phù hợp với điều kiện của một nước đang phát triển áp dụng mô hình kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa
9p dibovaodoi06 25-10-2011 174 47 Download

markdown:
# Phương pháp cấp dịch
**Phương pháp cấp dịch**
-
Phần 2 của cuốn giáo trình "Phương pháp luyện dịch Anh-Việt, Việt-Anh" gồm có những nội dung chính sau: Collquial style 10 selections, formal style 13 selections, literary style 9 selections. Cuốn sách này sẽ là một cẩm nang hữu ích cho những ai muốn bước vào lãnh vực dịch thuật của 2 ngôn ngữ Anh, Việt và đạt kết quả tốt trong các kỳ thi các cấp của môn Anh ngữ. Mời các bạn cùng tham khảo.
99p
tangtuy20
28-07-2016
51
24
Download
-
Lựa chọn phương pháp cấp dịch cho dàn lạnh có ý nghĩa rất quan trọng đến hiệu quả làm việc, khả năng thu hồi dầu.. Có các phương pháp cấp dịch chủ yếu sau : - Cấp dịch bằng tiết lưu trực tiếp - Cấp dịch kiểu ngập dịch từ bình giữ mức - Cấp dịch bằng bơm dịch
40p
thaonhi
18-06-2009
1094
471
Download
-
Sau khi học xong bài học, sinh viên có khả năng: Trình bày được định nghĩa, cách đề cập sức khỏe bệnh tật của dịch tễ học. Trình bày được mục tiêu, nhiệm vụ dịch tễ học. Nêu được đối tượng và các phương pháp của dịch tễ học. Trình bày được nguyên lý, khái niệm thường dùng trong dịch tễ học.
17p
baonguyengja
15-02-2014
28
5
Download
-
Sách "Khái quát phương pháp lập dự toán xây dựng công trình" trình bày các kinh nghiệm được đúc rút trong quá trình lầm việc của tác giả. Nội dung tài liệu đề cập đến các vấn đề về dự toán công trình (khái niệm, mục đích, vai trò và nguyên tắc lập dự toán, một số văn bản pháp lý cần biết dự toán xây dựng công trình...), các câu hỏi cần đặt ra và trả lời khi lập dự toán, bảng danh mục các tập định mức.
16p
giaxaydung
04-02-2010
2345
1489
Download
-
Tiếng Anh có một ý nghĩa vô cùng quan trọng. Việc phổ cập Tiếng Anh ở nước ta ngày nay đang dược Đảng và chính phủ dành cho sự quan tâm đặc biệt.
12p
quocthangdang
18-04-2014
836
441
Download
-
Đổi mới phương pháp giảng dạy và đánh giá là nhiệm vụ thường xuyên đối với mọi cán bộ giảng dạy. Để thực hiện tốt điều này, việc trang bị những kiến thức cơ bản và cập nhật về các phương pháp giảng dạy và đánh giá là rất cần thiết.
79p
phantrunghien
06-10-2009
640
331
Download
-
Trong lý thuyết xây dựng chương trình, các nhà nghiên cứu đề cập đến ít nhất 05 đơn vị thành tố hình thành hệ thống chương trình: (1) Nghiên cứu nhu cầu (cá nhân và xã hội), (2) Xác lập mục đích và mục tiêu (3) Lựa chọn và sắp xếp nội dung giảng dạy và học tập (4) Tìm kiếm phương pháp thực hiện (mục đích, mục tiêu và nội dung chương trình), (5) Kiểm tra, đánh giá (việc thực hiện mục đích, mục tiêu và nội dung chương trình)....
8p
haidang
11-06-2009
1031
228
Download
-
PHƯƠNG PHÁP HẤP PHỤ Quá trình hấp phụ là quá trình tập hợp các chất hòa tan trong dung dịch lên bề mặt chung của chất lỏng và khí, hai chất lỏng hoặc giữa chất lỏng và chất rắn thích hợp. Trong giáo trình này chúng ta chỉ đề cập đến quá trình hấp phụ xảy ra trên bề mặt chung của chất lỏng và chất rắn. Xử lý bằng bột than hoạt tính:
5p
heoxinhkute11
13-01-2011
484
141
Download
-
Đổi mới phương pháp giảng dạy và đánh giá là nhiệm vụ thường xuyên đối với mọi cán bộ giảng dạy. Để thực hiện tốt điều này, việc trang bị những kiến thức cơ bản và cập nhật về các phương pháp giảng dạy và đánh giá là rất cần thiết.
93p
ctnhukieu9
23-04-2011
339
139
Download
-
Phương pháp phổ phát xạ nguyên tử (AES) được Bunsen và Kirchoff phát minh vào giữa thế kỷ 19. Từ khi được phát minh, phương pháp AES đã đóng góp quan trọng vào sự phát minh các nguyên tố hóa học mới vào cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20.
15p
ntchung8894
24-01-2013
551
128
Download
-
[Tiểu luận Phương pháp Nghiên cứu Khoa học: Xây dựng chiến lược kinh doanh cho dịch vụ MyTV tại VNPT Đồng Nai đến năm 2015](http://tailieu.vn/doc/tieu-luan-phuong-phap-nghien-cuu-khoa-hoc-xay-dung-chien-luoc-kinh-doanh-cho-dich-vu-mytv-tai-vnpt--1711357.html)
Tiểu luận Phương pháp Nghiên cứu Khoa học với đề tài "Xây dựng chiến lược kinh doanh cho dịch vụ MyTV tại VNPT Đồng Nai đến năm 2015" nhằm mục tiêu hoạch định một chiến lược kinh doanh phù hợp với những nguồn lực mà đơn vị sẵn có, bao gồm các chương trình hành động khả thi và hiệu quả.
28p
bupbeboy
25-08-2014
222
126
Download
-
[Ebook Làm chủ tư duy, thay đổi vận mệnh: Những phương pháp hiệu quả giúp bạn đạt được bất cứ điều gì bạn muốn - Adam Khoo, Stuart Tan](http://tailieu.vn/doc/ebook-lam-chu-tu-duy-thay-doi-van-menh-nhung-phuong-phap-hieu-qua-giup-ban-dat-duoc-bat-cu-dieu-gi-1764924.html)
(BQ) "Làm chủ tư duy, thay đổi vận mệnh: Những phương pháp hiệu quả giúp bạn đạt được bất cứ điều gì bạn muốn" là quyển sách về NLP (lập trình ngôn ngữ tư duy - Neuro-Linguistic Programming) đầu tiên tại Việt Nam và được dịch và biên soạn lại bởi chính những chuyên gia người Việt đang nghiên cứu, thực hành và áp dụng NLP vào cuộc sống hằng ngày của mình.
452p
guitarkiet
23-07-2015
186
126
Download
-
Tổng hợp Vật liệu là một công việc tiến hành thường xuyên trong các phòng thí nghiệm Hoá chất rắn, Vật lý chất rắn,... Tài liệu nhỏ này nhằm cung cấp một số nét cơ bản về lý thuyết phản ứng giữa các pha rắn ở nhiệt độ cao là kiến thức rất cần thiết lúc bắt tay vào tiến hành tổng hợp vật liệu, đồng thời giới thiệu một cách sơ lược có tính chất gợi ý các phương pháp tổng hợp vật liệu khác nhau....
92p
binhminhxanh_1988
13-10-2010
277
116
Download
-
Từ bảng phân tích trên, ta nhận thấy trong 2 năm 2008 và 2009, tuyệt đại bộ phận thu nhập của công ty hải hà có nguồn gốc từ hoạt động bán hàng và cung cấp dịch vụ ( chiếm khoảng 99%) tổng doanh thu và thu nhập khác; tiếp theo là hoạt động tài chính và thu nhập khác chỉ chiếm có khoảng 1% tổng thu nhập.
6p
haihvnh
24-11-2010
456
105
Download
-
(NB) Đổi mới phương pháp giảng dạy và đánh giá là nhiệm vụ thường xuyên đối với mọi cán bộ giảng dạy. Để thực hiện tốt điều này, việc trang bị những kiến thức cơ bản và cập nhật về các phương pháp giảng dạy và đánh giá là rất cần thiết.
75p
hatram_123
30-12-2011
188
88
Download
-
Tài liệu " Các phương pháp thẩm định giá trị máy móc và thiết bị " nhằm cung cấp cho bạn đọc những kiến thức tổng quát ban đầu để giúp các bạn làm quen với loại hình dịch vụ chuyên nghiệp mới này. Cung cấp cho các bạn những kiến thức chuyên ngành về kỹ thuật thẩm định giá trị máy móc thiết bị
21p
dibovaodoi04
19-10-2011
156
82
Download
-
Tài liệu phương pháp nghiên cứu định lượng cung cấp những kiến thức về khái niệm, mục đích và phương pháp của việc việc nghiên cứu định lượng. Nghiên cứu định lượng là việc thu thập, phân tích thông tin trên cơ sở các số liệu thu được từ thị trường. Mục đích của việc nghiên cứu định lượng là đưa ra các kết luận về nghiên cứu thị trường thông qua việc sử dụng các phương pháp thống kê để xử lý dữ liệu và số liệu.
7p
nhatrangyeuthuong
14-04-2014
203
61
Download
-
MaSE là một phương pháp luận được phát triển dựa trên cách tiếp cận hướng đối tượng và cung cấp một cách tiếp cận từ trên xuống (Top-Down). Quan điểm xây dựng của phương pháp luận này là xem Agent như mức trừu tượng cao hơn của một đối tượng: mỗi Agent được xem là một đối tượng đặc biệt.
34p
anhtuan2611
17-08-2011
150
52
Download
-
Ebook Các phương pháp xác định độ chính xác gia công: Phần 1 trình bày vai trò thực nghiệm của phương pháp xác định độ chính xác gia công và nội dung 6 chương đầu tài liệu. Các nội dung được đề cập trong phần 1 cuốn sách như: Đại lượng ngẫu nhiên, qui luật phân bố của độ chính xác gia công, xác định đặc tính của các qui luật phân bố và các nội dung khác.
101p
mynhanvole91
18-07-2014
90
49
Download
-
[Giáo trình phương pháp định giá các sản phẩm hàng hóa và sản phẩm dịch vụ công cộng trong đô thị part 1](http://tailieu.vn/doc/giao-trinh-phuong-phap-dinh-gia-cac-san-pham-hang-hoa-va-san-pham-dich-vu-cong-cong-trong-do-thi-par-922804.html)
Tài liệu " Giáo trình phương pháp định giá các sản phẩm hàng hóa và sản phẩm dịch vụ công cộng trong đô thị " đề cập đến vấn đề phân phối và định giá sản phẩm, dịch vụ công cộng trong các đô thị được trình bày theo phương cách phù hợp với điều kiện của một nước đang phát triển áp dụng mô hình kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa
9p
dibovaodoi06
25-10-2011
174
47
Download

Set-Cookie: TLDEVNamespace=d1jodmbg0mv2avj9k0ffvetrr7; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly