text:
723. CHIẾN LƯỢC BIỂN ĐÔNG CỦA MỸ: TỪ PHƯƠNG DIỆN ĐẾN CỨU CÁNH
Posted by adminbasam on 15/02/2012
THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM
CHIẾN LƯỢC BIỂN ĐÔNG CỦA MỸ: TỪ PHƯƠNG DIỆN ĐẾN CỨU CÁNH
Tài liệu tham khảo đặc biệt
Thứ ba, ngày 14/2/2012
Theo Đài RFI, vào lúc dư luận thế giới tập trung vào tình hình Eo biển Hormuz thì Chính quyền Obama và giới chuyên gia chiến lược lần lượt đưa ra những sách lược liên quan đến điểm nóng tại châu Á-Thái Bình Dương.
Ngày 5/1/2012, Tổng thống Obama thông báo chính sách “định vị” tại châu Á-Thái Bình Dương thì không đầy một tuần sau, nhóm chuyên gia của Trung tâm nghiên cứu về an ninh mới của Mỹ (CNAS) công bố bản phúc trình 115 trang, kêu gọi Oasinhtơn theo đuổi chính sách “hợp tác ưu tiên” tại Nam Hải (Biển Đông), thúc giục Mỹ gia tăng sức mạnh hải quân để bảo vệ tự do giao thông ở Biển Đông và giúp Đông Nam Á bảo vệ độc lập. Trung tâm nghiên cứu CNAS được sáng lập bởi hai chuyên gia hàng đầu về địa chiến lược là Kurt Campbell, Trợ lý Ngoại trưởng đặc trách châu Á-Thái Bình Dương và Michele Flournoy, cựu quan chức cáo cấp trong Bộ Quốc phòng.
Chính sách “nhất cử lưỡng tiện”
Theo nhận định của bản phúc trình, Mỹ không thể để cho Trung Quốc thực hiện tại Biển Đông chính sách của Liên Xô trước đây tại châu Âu thời Chiến tranh Lạnh, gọi là “Phần Lan hóa”, ép Phần Lan phải trung lập. Trên thực tế, biện pháp tăng cường sức mạnh quân sự tại Biển Đông và quyết tâm củng cố thế mạnh quân sự tối ưu của Mỹ không phải vì mục đích tấn công Trung Quốc. Mục tiêu chính là tiến hành một cách “có hiệu quả” chủ trương hợp tác “kinh tế và ngoại giao” với Bắc Kinh, trong đó Mỹ là “siêu cường lãnh đạo” tại châu Á-Thái Bình Dương.
Song song với chiến lược “định vị” của Chính phủ Mỹ gồm tăng cường căn cứ quân sự, hợp tác thương mại thông qua Hiệp định đối tác kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) và nhân quyền, chiến lược “Biển Đông”, nếu được thực hiện, sẽ cho phép Mỹ đặt Trung Quốc vào một một nước cờ hiểm hóc. Một mặt, Bắc Kinh ở thế khó xử, đối đầu cũng không phải dễ, mà hợp tác theo luật chơi từ kinh tế đến nhân quyền theo kiểu Mỹ thì phải cải cách. Mặt khác, theo tính toán của các nhà chiến lược Mỹ, Mỹ sẽ chứng tỏ với Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, là các quốc gia nhỏ không cô đơn trước thế mạnh bành trướng của Bắc Kinh.
“Nhất cử lưỡng tiện”, Mỹ vừa phòng ngừa được những bất trắc tại châu Á-Thái Bình Dương trong tương lai, vừa ngăn chặn được tham vọng bành trướng của Trung Quốc, vừa tạo ổn định và phát triển trong khu vực. Khi các nước nhỏ tin cậy và thắt chặt liên minh với Mỹ thì họ sẽ gia tăng khả năng quốc phòng, lúc đó Mỹ sẽ giảm bớt được gánh nặng quân sự. Đối
với Đông Nam Á, sự can thiệp của Mỹ sẽ giúp họ vừa bảo vệ được độc lập, vừa tránh phải xung đột với Trung Quốc. Cụ thể, chính sách Biển Đông và quan hệ trong thế mạnh với Bắc Kinh theo quan điểm của Oasinhtơn là như thế nào? Liệu Việt Nam có lợi dụng được thời cơ hay không? Từ Xỉtni, nhà báo Lưu Tường Quang phân tích những vấn đề này .
+ Đúng như anh nói, chỉ 4 ngày sau khi tổng thống Obama và Bộ trưởng Quốc phòng Leon Panetta công bố chiến lược quốc phòng mới, ngày 10/1/2012, Trung nghiên cứu về an ninh mới của Mỹ (CNAS) công bố tài liệu có tên Hợp tác từ thế mạnh của Mỹ – Trung và Biển Đông, tôi thấy có rất nhiều điều tương đồng. Tôi không nói hai bên đã thảo luận với nhau nhưng tôi nghĩ những tác giả của tập tài liệu CNAS “có thể có những suy nghĩ hay có những tư duy cùng tần số” với những nhân vật tại Bộ Quốc phòng và Bộ Ngoại giao của Chính quyền Obama. Vì lý do đó, phúc trình của CNAS quan tâm nhiều tới Biển Đông, trong khi chính sách của Obama là đặt chiến lược và xác định vị trí của Mỹ tại châu Á-Thái Bình Dương. Vi lý do đó mà phúc trình của CNAS cụ thể và rõ ràng hơn là chính sách mà Obama đã tuyên bố. Cụ thể như anh vừa nói, điểm khác biệt rõ rệt nhất là về quốc phòng. Đề nghị của CNAS là Mỹ sẽ tăng cường sức mạnh của hải quân từ 285 tàu chiến hiện nay lên 346 tàu chiến trong tương lai. Nó cũng có những nhận định về các đối tác chiến lược với các quốc gia trong vùng như Ấn Độ, ASEAN chẳng hạn. Thật sự thì cựu Tổng thống George W. Bush cũng như Tổng thống Obama đã và đang sử dụng biện pháp ngoại giao để duy trì hoà bình trong bối cảnh đa phương. Về hợp tác kinh tế trong khu vực, Obama đang đẩy mạnh TTP và điểm sau cùng mà phúc trình CNAS nêu lên là Mỹ phải có một chính sách đúng về Trung Quốc, tức bà sử dụng ngoại giao, hợp tác kinh tế tránh cho sự đối đầu không cần thiết. Điểm này chúng ta cũng thấy cả Oasinhtơn và Bắc Kinh có lẽ cũng đồng ý với nhau. Ví dụ cụ thể là bầu cử tại Đài Loan chẳng hạn, Tổng thống Mã Anh Cửu đã tái đắc cử, làm cho Oasinhtơn lẫn Bắc Kinh rất hài lòng. Lý do là vì Mã Anh Cửu chủ trương hoà hợp giữa Đài Loan và Trung Quốc. Đây là một điều tránh được sự đối đầu giữa Oasinhtơn với Bắc Kinh. Cả hai đều nghĩ như vậy, nên tôi cho rằng những đề nghị của Phúc trình CNAS thực sự là những điểm chính trong chính sách của Obama và các chính sách của Mỹ trước đây. Chẳng hạn khi phúc trình này đưa ra hai nhận định mà tôi chú ý nhất là Mỹ đang có nguy cơ quyền lợi bị đe dọa tại Biển Đông mà cựu Bộ trưởng Quốc phòng Robert Gates tuyên bố rất nhiều lần tại các hội nghị chiến lược tháng 6/2009 và tháng 6/2010 ở Xinhgapo cũng như trong vấn đề cách hành xử theo đuổi lợi ích cốt lõi của Trung Quốc tại Biển Đông. Tôi cho rằng bản phúc trình này có nhận xét rất thích đáng, theo nghĩa dù Trung Quốc theo chế độ độc tài Cộng sản hay theo chế độ đổi mới tự do dân chủ, thì lợi ích cốt lõi của Trung Quốc ở Biển Đông vẫn như cũ. Do đó, Mỹ phải quan tâm đến lợi ích quốc gia ở Biển Đông như bà Ngoại trưởng Hillary Clinton cũng như Tổng thống Obama đã từng nói. Nhìn chung phúc trình của CNAS cụ thể hoá một phần nào chính sách tổng quát của Tổng thống Obama về châu Á-Thái Bình Dương. Tôi không nghĩ rằng trong tương lại ngoại trừ số tàu chiến thì Chính quyền Obama sẽ gặp những khó khăn như bản phúc trình này đã nêu ra.
– Bản phúc trình của CNAS cho rằng số tàu chiến của Mỹ ngày nay ít hơn lực số tàu chiến của Mỹ thời Tổng thống Ronald Reagan, chúng ta thấy Tổng thống Ronald Reagan trong thập niên 1980 đã dùng chính sách “Chiến tranh giữa các vì sao” để đối đầu với Liên Xô, nhưng cũng không bao giờ đi tới chuyện hai bên gây chiến nhau. Mỹ cũng có những chính sách hợp tác toàn diện với Trung Quốc, nhưng cùng lúc có một chính sách quốc phòng để phục vụ đường lối toàn diện này. Như vậy mục đích tối hậu của Mỹ là gì?
+ Mục đích tối hậu của Mỹ nhìn từ tài liệu do Obama và Leon Panetta công bố cũng như từ tài liệu của CNAS thì hoàn toàn giống nhau. Đề tài chính sách của Mỹ tại châu Á-Thái Bình Dương là duy trì sự lãnh đạo toàn cầu của Mỹ và những ưu tiên quốc phòng của thế kỷ 21. Đó là nhan đề chính sách của Obama. Trong khi đó nhan đề của phúc trình của CNAS là Hợp tác từ thế mạnh của Mỹ-Trung và Biển Đông, cả hai đều nhằm một mục tiêu cốt lõi là duy trì và củng cố vị thế thế lãnh đạo toàn cầu của Mỹ trên toàn thế giới đặc biệt trên bàn cờ chính trị, ngoại giao, kinh tế của châu Á-Thầi Bình Dương. Thực hiện mục đích đó như thế nào, phúc trình này nêu 5 bước. Tuy tài liệu của Bộ Quốc phòng không nêu rõ 5 bước như vậy, nhưng rõ ràng Obama đã nói rất nhiều lần cũng như trong bài diễn văn đọc trước Quốc hội Ôxtrâylia cuối năm 2011, Obama nhấn mạnh ba vấn đề trong một chính sách xuyên suốt từ an ninh quốc phòng đem lại ổn định phát triển kinh tế. Khi đã có an ninh quốc phòng, khi đã phát triển kinh tế thì bước thứ 3 là nhân phẩm con người và vấn đề nhân quyền.
Vấn đề nhân quyền không được nêu ra trong tài liệu của CNAS nhưng vấn đề nhân quyền là một trong 3 vế của chính sách ngoại giao của Mỹ. Vì lý do đó, tôi cho rằng chính sách của Obama, tất nhiên tổng quát hơn và đi xa hơn là đề nghị của tổ chức CNRA chỉ tập trung vào Biển Đông mà thôi.
– Khi Ronald Reagan đưa ra dự án “Chiến tranh giữa các vì sao” thì trước đó Tổng thống Jimmy Carter đã có một chiến dịch phản công về nhân quyền đối với Liên Xô. Người ta đã thấy được sự phối hợp giữa nhân quyền và quân sự thời thập niên 1980 của các vị tổng thống trước dẫn đến sự sụp đổ của Liên Xô. Bây giờ, kế hoạch toàn diện của Tổng thống Obama đối với Trung Quốc cũng phối hợp quân sự, kinh tế và nhân quyền có thể dẫn đến một kết quả tương tự như vậy không?
+ Nói một cách ngắn gọn, tôi không nghĩ Mỹ chủ trương theo đuổi một kết quả đối với Trung Quốc tương tự như kết quả của Tổng thống Reagan đối với Liên Xô hồi năm 1983 trong đề nghị gọi là “Chiến tranh giữa các vì sao . ‘Chiến tranh giữa các vì sao” là khái niệm rất rộng lớn sử dụng những loại tên lửa đất đối không để bắn hạ tất cả những tên lửa xuyên lục địa của Liên Xô và do đó tạo ra một sự nghi vấn, lo sợ từ phía Gorbachev là Mỹ có thể đánh phủ đầu Liên Xô mà không sợ Liên Xô đánh trả. Chúng ta phải nhớ có sự khác biệt về tình hình thế giới của thập niên 1980 cũng như sự phát triển, thế mạnh của Mỹ về phương diện kinh tế so với thế mạnh về phương diện kinh tế của Liên Xô lúc bấy giờ. Trong khi đó, vào thê kỷ 21 rõ ràng Trung Quốc đang có sự phát triển mạnh mẽ về phương diện kinh tế. Đây không phải là điều ngẫu nhiên mà Đặng Tiểu Bình từ năm 1978 đã đưa ra một kế hoạch phát triển kinh tế, phát triển kỹ thuật, phát triển quân đội để đi đến giai đoạn gọi là trỗi dậy hòa bình do đó tạo ra một sự lo ngại từ phía Oasinhtơn. Vì những sự thay đổi trong thế chiến lược, kinh tế, an ninh quốc phòng giữa Trung Quốc và Mỹ ở thế kỷ 21 so với thế kinh tế, chính trị, kỹ thuật, quốc phòng giữa Mỹ và Liên Xô trong đầu thập niên 1980 nên tôi nghĩ rằng kếtt quả Tổng thống Reagan đã đạt được bằng cách góp phần vào sự sụp đổ của khối Cộng sản, Đông Âu và Liên Xô có lẽ không tạo được tình trạng tương tự như vậy đối với Trung Quốc hiện nay. Nhưng, ngược lại, hai bên đều có thể có mộí chính sách tránh đối đầu mặc dù hai bên đều có những thế thủ tương tự với nhau. Chẳng hạn, Trung Quốc đang phát triển khái niệm quốc phòng, đẩy lui Mỹ ra khỏi vòng ảnh hưởng của Trung Quốc, tức là đẩy lui Mỹ ra khỏi Biển Đông, Ngược lại, Mỹ cũng đang phát triển một khái niệm mới là phối hợp hải quân với không quân để đối đầu với Trung Quốc.
– Các nhà phân tích Trung Quốc có khuynh hướng khá cực đoan trong thời gian gần đây khi bàn về vấn đề tranh chấp tại Biển Đông đã xem thường Việt Nam và các nước ASEAN. Trong cuộc đọ sức giữa hai cường quốc lớn như thế này thì các nước Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam phải có phản ứng ra sao để duy trì sự độc lập của mình?
+ Phúc trình của CNAS có nhận định rằng Trung Quốc dù là chế độ cộng sản hay trong chế độ tự do dân chủ thì lợi ích cốt lõi của Bắc Kinh về vấn đề Biển Đông vẫn không thay đổi. Vì lý do đó, đứng về phương diện địa dư dù Việt Nam tự do hay Việt Nam cộng sản vẫn không thay đổi được yếu tố địa dư. Tôi cho rằng vào đầu thế kỷ 21, trong khi Mỹ đang quan tâm về mối đe dọa của Trung Quốc, Ấn Độ cũng quan tâm tới mối đe dọa của Trung Quốc thì đây là cơ hội rất tốt để Việt Nam nắm lấy để có thể có được những quan hệ chiến lược gần gũi với các cường quốc nhằm có thể đối trọng với Trung Quốc.
– Trong trường hợp Việt Nam bị “lỡ tàu”, không biết khai thác cơ hội mới này để bảo vệ chủ quyền và độc lập của mình thì chuyện gì sẽ xảy ra cho Việt Nam trong cuộc tranh giành giữa hai “con trâu”?
+ Nếu Việt Nam bỏ lỡ cơ hội lần này thì trong tương lai sẽ không có gì sáng sủa theo nghĩa Việt Nam tiếp tục bị kìm kẹp ở phía Tây là vấn đề sông Mê Công và ở phía Đông là vấn đề Biển Đông. Việt Nam không nắm lấy cơ hội này để đối trọng với Trung Quốc bằng cách giao hảo ở mức độ chiến lược với Ấn Độ và Mỹ thì có 2 cái rủi ro mà Việt Nam có thể phải gánh chịu. Chúng ta còn nhớ, sau khi giải phóng Sài Gòn thì Hà Nội đã nêu ra một giá rất cao trong vấn đề bang giao, bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Mỹ trong khi Mỹ vẫn còn do dự với chính sách mới đối với Bắc Kinh. Năm 1977-1978, thời điểm đó đáng lẽ Hà Nội phải năm lây cơ hội bình thường hóa ngoại giao với Mỹ. Sau khi Mỹ đã đạt được chinh sách với Trung Quốc rồi thì lúc bấy giờ Việt Nam không còn cần thiết nữa, cho nên Việt Nam “lỡ tàu”. Chúng ta nên biết rằng trong quan hệ giữa Mỹ và Việt Nam cùng như trong quan hệ giữa Ấn Độ và Việt Nam, thì Việt Nam cần Mỹ nhiều hơn Mỹ cần Việt Nam, Việt Nam cần Ấn Độ nhiều hơn Ấn Độ cần Việt Xam. Vì lý do đó mà khi cơ hội đã tới thì phải nắm lấy, nếu không thì sẽ bị “lỡ tàu”./.
Nguyễn Hữu Viện said
60 Năm Tái sinh gã con Giời có ba Cuộc chiến Biên giới lớn !
========================================
Nhân Kỷ niệm 60 Năm thành lập Nhà nước Trung Cộng …
Tàu dù đất rộng lớn thứ tư trên thế giới
Biên giới giáp với 14 láng giềng
Nhưng cư xử như gã hàng xóm tồi
Tàu đang sướng thật kêu rên :
« ‘ Ngộ ‘ là nước bị mất nhiều lãnh thổ nhất thế giới ! »
Phía biên giới nào cũng mất đất
Chưa hết Tàu còn rên la mất biển
Dù lãnh hải Tàu có tới hơn 2 triệu km2
Nhưng kêu than vẫn còn mất hơn 1,2 triệu km2 biển nữa !
Đúng là Bốn biển thuộc quyền sở hữu gã con giời !
*
Chưa đầy 20 năm
Gã con Giời đất rộng người đông
Đã gây ra ba cuộc chiến tranh biên giới lớn
Lần nào Tàu cũng chủ động đánh trước phủ đầu
Ba nước Ấn – Xô – Việt
Nhưng lại vừa tấn công vừa la làng
Là nạn nhân bị người ta hại !
Năm 1962 Chiến tranh Trung-Ấn
Tàu khai chiến biên giới Hy Mã Lạp Sơn
Chiếm tuyến đường chiến lược hầu quản lý Tây Tạng Tân Cương.
Cuộc chiến tranh đã kết thúc
Tàu chiếm cả hai khu vực tranh chấp
Rồi đơn phương tuyên bố đình chiến
Hậu quả từ đây Ấn Độ thay đổi toàn diện quân đội
Hầu chuẩn bị cho xung đột Tương lai
Năm 1969 Chiến tranh Trung-Xô
Tàu dùng chiến thuật biển người khai hỏa trước
Dọc biên giới dài hơn 4.380 km
810.000 quân Tàu đối đầu với 650.000 hồng quân
Năm 1979 Chiến tranh Việt – Trung
Tàu dùng chiến thuật biển người khai hỏa trước
Tung ra 60 vạn quân chủ lực
Mở cuộc tấn công trên suốt sáu tỉnh biên giới Bắc
Giết hại dã man người Việt
Lại rêu rao « dạy cho Việt Nam bài học »
Lại rêu rao « đánh trả tự vệ«
Cuộc chiến Biên giới 1979 cũng là “tại lỗi Việt Nam ! “?
*
Bây giờ chuyện biên giới lại đang trăm hoa đua nở rộ lên !
Chuyện biên giới Trung – Ấn căng thẳng,
Chuyện biên giới Miến-Trung kỳ kèo bớt một thêm hai
Chuyện tầu Tàu quấy nhiễu tầu Mỹ
Ngoài Biển Đông lãnh hải Việt Nam
Thế giới sẽ đi về đâu ?
Khi có gã khổng lồ không biết điều !
Nghĩ cho cùng ai cũng kết án phát xít Đức quân phiệt Nhật
Nhưng Thế hệ Trẻ và Chính phủ Đức và Nhật
Thành khẩn thừa nhận tội ác của mình
Như Thủ tướng Đức Willy Brandt quỳ gối ăn năn nhận tội
Khiến dân tộc nạn nhân lượng thứ
Nước Mỹ nước Nga lớn mạnh
Cũng can đảm nhìn vào Sự Thật
Thừa nhận phần sai lầm
Biết đến bao giờ gã quân tử Tàu nhận sai về phần mình đây ? ? ?
TỶ LƯƠNG DÂN
Nguyễn Hữu Viện said
Nghi lễ ngoại giao Ngày Lễ Tình yêu chỉ là Hoa Biển & Hoa Đại Dương …
=============================================
Đúng Ngày Lễ Tình yêu Valentine hôm 14-2-2012, Tổng thống Barack Obama tiếp đón Tập Cận Bình trong Phòng Bầu dục tại Tòa Bạch Cung cả hai nguyên thủ Mỹ-Trung trong âu phục mầu xanh đậm sẫm nước biển và cả hai cùng đ…eo toòng teng cà vạt mầu xanh biển
Ngày Lễ Tình yêu không âu phục hồng !
Cà vạt th….ắt cổ đỏ cũng không ! ! !
Rõ thật Chính trường đếch cần Tình cảm
Quân sư quạt mo cùng điểm tương đồng
Đ…eo toòng teng cà vạt mầu xanh biển
Nghi lễ ngoại giao nói hết …. thế là xong !
Âu phục xanh đậm đại dương hai nguyên thủ
Phó Chủ tịT cùng Ô-Ba-Má Tông tông
Cú này …chắc Xích Bích & Trân Châu Cảng !…..
Chú Sam & Chú Chệt “chơi” trên Biển Đông
TỶ LƯƠNG DÂN
Khách said
Chỉ sợ nhất là, lãnh đạo VN không có khái niệm “lỡ tàu”, mà họ chỉ biết cái gọi là “câu giờ”?
Đây là cơ hội của của dân tộc, cũng là của họ.
cslykhai said
cuu canh ko the bien minh cho phuong tien nghia la ko the dung bat ky phuong tien thu doan de tien nao cung duoc de ma dat toi cuu canh cao ca, muc dich hay cuu canh cao ca thi phuong tien phai xung dang,vi du muc dich hay cuu canh la hanh phuc cua nguoi dan thi phuong tien la luat phap de bao ve loi ich cua dan chu khong phaide tao so ho cho ke cam quyen lach luat ma cuop sachdat dai cua dan dang o hay dang canh tac,cach dat tit bai bao nhu vay la hau qua cua binh dan hoc vu va bo tuc cong nong …
BBT: Xin bác lần sau cố viết có dấu, hoặc chí ít cũng chấm phẩy, đầu câu viết hoa dùm không chúng em đọc đứt hơi chóng mặt ngất mất.
Cọp Rằn (Thái Nguyên) said
Cháu lạy Bác “cslykhai” !
Bác có “ly khai” thì chỉ “ly khai” với cs thôi chứ .
Đọc xong cái “còm” Vạn Lý Trường Thành của Bác , 2 con mắt cháu cứ mơ mơ màng màng như lạc vào cõi Thiên Thai ấy .
Lần sau xin thương xót cháu Bác nhé !
khách lạ said
Đầu đề này thêm một lần cho thấy chỗ yếu kém của nhà báo Thông tấn xã VN về trình độ tiếng Việt.
Có một thành ngữ ở nhiều thứ tiếng kể cả tiếng Việt “đừng lấy cứu cánh biện minh cho phương tiện” [trong đó “cứu cánh” = mục đích cuối cùng; “phương tiện” = cái được dùng để làm một việc gì, để đạt được mục đích nào]; thành ngữ này khuyên người ta đừng nhân danh /hoặc bịa ra/ mục đích cao cả (ví dụ vì nước vì dân…) mà dùng mọi phương tiện kể cả những phương tiện bị coi là bất minh, phi nhân (ví dụ giết người; hoặc áp bách, cưỡng bức người, như các quan Tiên Lãng chẳng hạn, nhân danh /láo/ thi hành luật đất đai !).
Thế nhưng nhà báo TTXVN chỉ nhớ láng máng thành ngữ trên, nhớ lầm “phương tiện” ra “phương diện”! lại nghĩ “cứu cánh” như thể cái “cánh” có thể “cứu” chuộc gì đó, và rốt cuộc là cho ra đời cái nhan đề như trên, một nhan đề ngô nghê đối với tất cả những ai nắm vững tiếng Việt.
“phương diện” là “phía”, là “mặt”,…”Từ phương diện đến cứu cánh” là gì? Hoàn toàn vô nghĩa.
Vị Nhân said
“Nghĩ mình phương diện quốc gia
Quan trên trông xuống, người ta trông vào”
(Truyện Kiều, Nguyễn Du, đoạn nói về Hồ Tôn Hiến sau khi giết Từ Hải định “thu dụng” Kiều làm thiếp, nhưng còn sợ dư luận,chứ chả phải vì liêm sỉ, nên sau khi “thưởng thức” tài đàn cuả Kiều thì gả cô cho một anh quan địa phương).
Như vậy “phương diện” còn có nghĩa “bộ mặt’, “tư cách”…Và để cho dễ hiểu, đỡ cho độc giả phải “đánh vật” với chữ nghĩa cuả mình, đề nghị( tác giả hay BBT) viết lại :
” Chiến lược biển Đông cuả Mỹ: Từ mặt nổi đến mặt chìm”. Còn giữ nguyên thì không thể liên kết hai khái niệm hoàn toàn khác nhau bằng những từ: “từ”…”đến”.
Thế Nhân said
Tôi rất ấm ức cái tựa bài “Từ phương diện đến cứu cánh”. Tựa này do RFI hay do TTX VN đặt mà lạ quá. Từ sáng đến giờ, tôi cứ thắc mắc mãi, không hiểu chi cả! Quí bác Hán rộng vui lòng chỉ giáo, thành kính cảm ơn!
Vị Nhân said
Xin anh Ba xem lại cái “tít” cuả bài này: “……..Từ phuơng diện tới cứu cánh”. Đọc đi đọc lại tôi chả thấy cái “phương diện” nó ở đâu cả!
Chung quy, theo thiển ý là bài này nói về sách lược cuả Mỹ trong tương lai gần ở Tây Thái Bình Dương (nói cho gọn là Biển Đông).
Mục đích hay “cứu cánh” là làm mọi cách (phương tiện) để TQ “sống chung hoà bình”, đồng thời “tôn trọng Mỹ Quốc”! Đừng quậy phá các nước láng giềng quanh biển Đông. Tôn trọng luật pháp quốc tế, ít ra là về Biển. Đặc biệt vùng Tây Thái Bình Dương mà từ trước đến nay là vùng Mỹ vẫn khống chế với lực lương Hải Quân ưu thế cuả họ. Nói một cách nôm na là hãy liệu cơm mà gắp mắm, nếu còn muốn có cơm mà ăn… với mắm!
Dùng các phương tiện( bài chủ dùng chữ sai là phương diên ?) như lực lượng quân sự mà ở đây chỉ rõ là Hải Quân để răn đe. Một phương tiện khác là Mỹ liên kết các đồng minh cũ như Nhật, Hàn, Úc, “ve vãn” Ấn Độ, một con bài từ xưa đến nay vốn “khắc tinh” với TQ, hoặc lôi kéo những nưóc còn trong quỹ đạo cuả TQ như VN để hình thành một khối làm áp lực, và “canh chừng” TQ.(Nói như cách ông cựu Chủ Tịch nước NMT thì đây là lực lượng “canh giữ hòa bình”. Thiệt chứ không dỡn như ảnh nói về Cu Ba và VN!)
Nhưng phương tiện chính (được hỗ trợ bởi những phương tiện trên) là dùng ngoại giao và nhất là hợp tác kinh tế để “tất cả cùng có lợi”.( coi chừng, có khi chỉ là hai bên cùng có lợi thôi !)
Đối đầu là bất đắc dĩ!
Hợp tác để cùng có lợi là bất biến!
CHIẾN LƯỢC BIỂN ĐÔNG CỦA MỸ: TỪ PHƯƠNG DIỆN ĐẾN CỨU CÁNH | ixij said
[…] Nguồn anhbasam […]
VIC99 said
Mỹ ở đâu thì nơi đó bất ổn, mọi cuộc chiến trên thế giới đều có sự kích động và góp mặt của Mỹ. ”Sức mạnh là lẽ phải” Việt Nam cần đánh giá đúng thực lực, vai trò của mình để có những chính sách phù hợp với cả Mỹ và TQ. Một Bước đi sai sẽ giống như con dao hai lưỡi mà sẽ không có đường quay lại khi đứng giữa 2 thế lực lớn như vậy. Việt Nam cần có một bước đi mới, chủ nghĩa dân tộc là con đường lý tưởng để đưa Việt Nam trở thành quốc gia giàu mạnh, cần phải có sức mạnh về quân sự và kinh tế do chính người Việt Nam tạo ra, như vậy những tiếng gầm về chính trị và quyền lợi của chúng ta mới có trọng lượng………Chủ Nghĩa Dân Tộc Là Sức Mạnh Tiên Quyết Của Việt Nam
Hạ Sĩ Trường Sa said
…đồng ý với bạn…
-Năm 77-78 nhỡ tàu binh thường hóa quan hệ với Mỹ vì 1 số lãnh dạo VN kiêu ngạo…cho rằng CS sẽ giải phóng toàn cầu, Lien Xô là vô địch, chế dộ tư bản tiêu vong…Mỹ sẽ thua to..? Cũng thiếu tầm nhìn chiến lược…ko nghĩ rằng : Có ngày LX sụp đổ, và khoi VACSAVA…tan rã ko kèn, ko trống…???
-Đến khi bị động phải dối phó với Polpot o Campuchia ,cuộc chiến chống xâm lược o phia bắc nam 1979-…..mới thấy sai lầm nghiêm trọng đố…
Bây giờ nên thực tế nhìn lại mình, Chủ nghĩa dân tộc là việc làm tự nhiên để dân tộc đoàn kết trong và ngoài nước : Bảo vệ dọc lập, chủ quyền , toàn vẹn lãnh thổ hiệu quả nhất…và sẽ được các nước lớn và cả thế giới văn minh ủng hộ nêu bị ai đó xâm lược…?
Mỹ-Lan (USA) said
Đồng chí “VIC98+1” thân mến !
Tôi có cảm giác Đồng chí đang là một Vị Tổng thống rất siêu cường của một Siêu cường số một , trên một cái Thế giới cũng rất siêu cường nốt – Cái Thế giới chỉ có duy nhất một mình Đồng chí đấy ạ (!)
nguyễn văn Đức said
năm 77- 78 đã lỡ một chuyến tàu bình thường hóa với Mỹ nay có lẽ lại lỡ một chuyến tàu nữa cứ xem các cách đối xử với những người biểu tình chống Tàu hoặc những tiếng nói ôn hòa đóng góp đối với chính quyền thì chúng ta đều thấy lãnh đạo VN đâu có coi quyền lợi của tổ quốc quan trọng hơn quyền lợi của cá nhân họ bỏ ngoài tai hết. họ nghĩ Mỹ cần VN hơn để đối phó với Tàu nhưng suy nghĩ này sẽ là một yếu tố đưa đến thất bại cho VN, vì Mỹ nếu không có VN thì họ cũng còn có rất nhiều đồng minh ở Á Châu.
KIM said
phương diện hay phương tiện? cái 60% từ vựng của ta là Hán Việt nó làm khổ ta thế này đây. hay là ta chọn một thứ tiếng khác làn ngôn ngữ chionhs thức thay cho tiếng ta đi, tiếng nga chẳng hạn.
Hai Lúa said
Quá dốt tiếng Việt! “Phương diện” là từ thường dùng để chỉ về 1 lĩnh vực nào đó. Ví dụ phương diện kinh tế, xã hội, vv…
“Phương tiện” là từ thường dùng để chỉ 1 đồ vật. Ví dụ: Phương tiện giao thông đường bộ như ô tô, xe máy, phương tiện đường thủy như tàu thủy, cano
Thế Nhân said
Lấy cứu cánh để biện minh cho phương tiện, lâu nay, tôi vẫn quen nghe nói như thế. “Từ phương diện đến cứu cánh”, đây là cách nói khác. Có thể hiểu là “từ nhìn thấy/chăm sóc cây đến nhìn thấy/chăm sóc rừng”, không biết có đúng như vậy không? (theo nghĩa của câu “Thấy cây mà chẳng thấy rừng”).

markdown:
## 723. CHIẾN LƯỢC BIỂN ĐÔNG CỦA MỸ: TỪ PHƯƠNG DIỆN ĐẾN CỨU CÁNH
Posted by
[adminbasam](http://anhbasam04.wordpress.com) on 15/02/2012
THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM
**CHI** **Ế** **N LƯỢC BIỂN ĐÔNG CỦA M** **Ỹ** **: TỪ PHƯƠNG DIỆN Đ** **Ế** **N ** **CỨU** ** CÁNH**
Tài liệu tham khảo đặc biệt
Thứ ba, ngày 14/2/2012
Theo
*Đài * *RFI,* vào lúc dư luận thế giới tập trung vào tình hình Eo biển Hormuz thì Chính quyền Obama và giới chuyên gia chiến lược lần lượt đưa ra những sách lược liên quan đến điểm nóng tại châu Á-Thái Bình Dương.
Ngày 5/1/2012, Tổng thống Obama thông báo chính sách “định vị” tại châu Á-Thái Bình Dương thì không đầy một tuần sau, nhóm chuyên gia của Trung tâm nghiên cứu về an ninh mới của Mỹ (CNAS) công bố bản phúc trình 115 trang, kêu gọi Oasinhtơn theo đuổi chính sách “hợp tác ưu tiên” tại Nam Hải (Biển Đông), thúc giục Mỹ gia tăng sức mạnh hải quân để bảo vệ tự do giao thông ở Biển Đông và giúp Đông Nam Á bảo vệ độc lập. Trung tâm nghiên cứu CNAS được sáng lập bởi hai chuyên gia hàng đầu về địa chiến lược là Kurt Campbell, Trợ lý Ngoại trưởng đặc trách châu Á-Thái Bình Dương và Michele Flournoy, cựu quan chức cáo cấp trong Bộ Quốc phòng.
**Chính sách “nhất cử lư** **ỡn** **g tiện”**
Theo nhận định của bản phúc trình, Mỹ không thể để cho Trung Quốc thực hiện tại Biển Đông chính sách của Liên Xô trước đây tại châu Âu thời Chiến tranh Lạnh, gọi là “Phần Lan hóa”, ép Phần Lan phải trung lập. Trên thực tế, biện pháp tăng cường sức mạnh quân sự tại Biển Đông và quyết tâm củng cố thế mạnh quân sự tối ưu của Mỹ không phải vì mục đích tấn công Trung Quốc. Mục tiêu chính là tiến hành một cách “có hiệu quả” chủ trương hợp tác “kinh tế và ngoại giao” với Bắc Kinh, trong đó Mỹ là “siêu cường lãnh đạo” tại châu Á-Thái Bình Dương.
Song song với chiến lược “định vị” của Chính phủ Mỹ gồm tăng cường căn cứ quân sự, hợp tác thương mại thông qua Hiệp định đối tác kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) và nhân quyền, chiến lược “Biển Đông”, nếu được thực hiện, sẽ cho phép Mỹ đặt Trung Quốc vào một một nước cờ hiểm hóc. Một mặt, Bắc Kinh ở thế khó xử, đối đầu cũng không phải dễ, mà hợp tác theo luật chơi từ kinh tế đến nhân quyền theo kiểu Mỹ thì phải cải cách. Mặt khác, theo tính toán của các nhà chiến lược Mỹ, Mỹ sẽ chứng tỏ với Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, là các quốc gia nhỏ không cô đơn trước thế mạnh bành trướng của Bắc Kinh.
“Nhất cử lưỡng tiện”, Mỹ vừa phòng ngừa được những bất trắc tại châu Á-Thái Bình Dương trong tương lai, vừa ngăn chặn được tham vọng bành trướng của Trung Quốc, vừa tạo ổn định và phát triển trong khu vực. Khi các nước nhỏ tin cậy và thắt chặt liên minh với Mỹ thì họ sẽ gia tăng khả năng quốc phòng, lúc đó Mỹ sẽ giảm bớt được gánh nặng quân sự. Đối
với Đông Nam Á, sự can thiệp của Mỹ sẽ giúp họ vừa bảo vệ được độc lập, vừa tránh phải xung đột với Trung Quốc. Cụ thể, chính sách Biển Đông và quan hệ trong thế mạnh với Bắc Kinh theo quan điểm của Oasinhtơn là như thế nào? Liệu Việt Nam có lợi dụng được thời cơ hay không? Từ Xỉtni, nhà báo Lưu Tường Quang phân tích những vấn đề này .
+ Đúng như anh nói, chỉ 4 ngày sau khi tổng thống Obama và Bộ trưởng Quốc phòng Leon Panetta công bố chiến lược quốc phòng mới, ngày 10/1/2012, Trung nghiên cứu về an ninh mới của Mỹ (CNAS) công bố tài liệu có tên Hợp tác từ thế mạnh của Mỹ – Trung và Biển Đông, tôi thấy có rất nhiều điều tương đồng. Tôi không nói hai bên đã thảo luận với nhau nhưng tôi nghĩ những tác giả của tập tài liệu CNAS “có thể có những suy nghĩ hay có những tư duy cùng tần số” với những nhân vật tại Bộ Quốc phòng và Bộ Ngoại giao của Chính quyền Obama. Vì lý do đó, phúc trình của CNAS quan tâm nhiều tới Biển Đông, trong khi chính sách của Obama là đặt chiến lược và xác định vị trí của Mỹ tại châu Á-Thái Bình Dương. Vi lý do đó mà phúc trình của CNAS cụ thể và rõ ràng hơn là chính sách mà Obama đã tuyên bố. Cụ thể như anh vừa nói, điểm khác biệt rõ rệt nhất là về quốc phòng. Đề nghị của CNAS là Mỹ sẽ tăng cường sức mạnh của hải quân từ 285 tàu chiến hiện nay lên 346 tàu chiến trong tương lai. Nó cũng có những nhận định về các đối tác chiến lược với các quốc gia trong vùng như Ấn Độ, ASEAN chẳng hạn. Thật sự thì cựu Tổng thống George W. Bush cũng như Tổng thống Obama đã và đang sử dụng biện pháp ngoại giao để duy trì hoà bình trong bối cảnh đa phương. Về hợp tác kinh tế trong khu vực, Obama đang đẩy mạnh TTP và điểm sau cùng mà phúc trình CNAS nêu lên là Mỹ phải có một chính sách đúng về Trung Quốc, tức bà sử dụng ngoại giao, hợp tác kinh tế tránh cho sự đối đầu không cần thiết. Điểm này chúng ta cũng thấy cả Oasinhtơn và Bắc Kinh có lẽ cũng đồng ý với nhau. Ví dụ cụ thể là bầu cử tại Đài Loan chẳng hạn, Tổng thống Mã Anh Cửu đã tái đắc cử, làm cho Oasinhtơn lẫn Bắc Kinh rất hài lòng. Lý do là vì Mã Anh Cửu chủ trương hoà hợp giữa Đài Loan và Trung Quốc. Đây là một điều tránh được sự đối đầu giữa Oasinhtơn với Bắc Kinh. Cả hai đều nghĩ như vậy, nên tôi cho rằng những đề nghị của Phúc trình CNAS thực sự là những điểm chính trong chính sách của Obama và các chính sách của Mỹ trước đây. Chẳng hạn khi phúc trình này đưa ra hai nhận định mà tôi chú ý nhất là Mỹ đang có nguy cơ quyền lợi bị đe dọa tại Biển Đông mà cựu Bộ trưởng Quốc phòng Robert Gates tuyên bố rất nhiều lần tại các hội nghị chiến lược tháng 6/2009 và tháng 6/2010 ở Xinhgapo cũng như trong vấn đề cách hành xử theo đuổi lợi ích cốt lõi của Trung Quốc tại Biển Đông. Tôi cho rằng bản phúc trình này có nhận xét rất thích đáng, theo nghĩa dù Trung Quốc theo chế độ độc tài Cộng sản hay theo chế độ đổi mới tự do dân chủ, thì lợi ích cốt lõi của Trung Quốc ở Biển Đông vẫn như cũ. Do đó, Mỹ phải quan tâm đến lợi ích quốc gia ở Biển Đông như bà Ngoại trưởng Hillary Clinton cũng như Tổng thống Obama đã từng nói. Nhìn chung phúc trình của CNAS cụ thể hoá một phần nào chính sách tổng quát của Tổng thống Obama về châu Á-Thái Bình Dương. Tôi không nghĩ rằng trong tương lại ngoại trừ số tàu chiến thì Chính quyền Obama sẽ gặp những khó khăn như bản phúc trình này đã nêu ra.
– Bản phúc trình của CNAS cho rằng số tàu chiến của Mỹ ngày nay ít hơn lực số tàu chiến của Mỹ thời Tổng thống Ronald Reagan, chúng ta thấy Tổng thống Ronald Reagan trong thập niên 1980 đã dùng chính sách “Chiến tranh giữa các vì sao” để đối đầu với Liên Xô, nhưng cũng không bao giờ đi tới chuyện hai bên gây chiến nhau. Mỹ cũng có những chính sách hợp tác toàn diện với Trung Quốc, nhưng cùng lúc có một chính sách quốc phòng để phục vụ đường lối toàn diện này. Như vậy mục đích tối hậu của Mỹ là gì?
+ Mục đích tối hậu của Mỹ nhìn từ tài liệu do Obama và Leon Panetta công bố cũng như từ tài liệu của CNAS thì hoàn toàn giống nhau. Đề tài chính sách của Mỹ tại châu Á-Thái Bình Dương là duy trì sự lãnh đạo toàn cầu của Mỹ và những ưu tiên quốc phòng của thế kỷ 21. Đó là nhan đề chính sách của Obama. Trong khi đó nhan đề của phúc trình của CNAS là Hợp tác từ thế mạnh của Mỹ-Trung và Biển Đông, cả hai đều nhằm một mục tiêu cốt lõi là duy trì và củng cố vị thế thế lãnh đạo toàn cầu của Mỹ trên toàn thế giới đặc biệt trên bàn cờ chính trị, ngoại giao, kinh tế của châu Á-Thầi Bình Dương. Thực hiện mục đích đó như thế nào, phúc trình này nêu 5 bước. Tuy tài liệu của Bộ Quốc phòng không nêu rõ 5 bước như vậy, nhưng rõ ràng Obama đã nói rất nhiều lần cũng như trong bài diễn văn đọc trước Quốc hội Ôxtrâylia cuối năm 2011, Obama nhấn mạnh ba vấn đề trong một chính sách xuyên suốt từ an ninh quốc phòng đem lại ổn định phát triển kinh tế. Khi đã có an ninh quốc phòng, khi đã phát triển kinh tế thì bước thứ 3 là nhân phẩm con người và vấn đề nhân quyền.
Vấn đề nhân quyền không được nêu ra trong tài liệu của CNAS nhưng vấn đề nhân quyền là một trong 3 vế của chính sách ngoại giao của Mỹ. Vì lý do đó, tôi cho rằng chính sách của Obama, tất nhiên tổng quát hơn và đi xa hơn là đề nghị của tổ chức CNRA chỉ tập trung vào Biển Đông mà thôi.
– Khi Ronald Reagan đưa ra dự án “Chiến tranh giữa các vì sao” thì trước đó Tổng thống Jimmy Carter đã có một chiến dịch phản công về nhân quyền đối với Liên Xô. Người ta đã thấy được sự phối hợp giữa nhân quyền và quân sự thời thập niên 1980 của các vị tổng thống trước dẫn đến sự sụp đổ của Liên Xô. Bây giờ, kế hoạch toàn diện của Tổng thống Obama đối với Trung Quốc cũng phối hợp quân sự, kinh tế và nhân quyền có thể dẫn đến một kết quả tương tự như vậy không?
+ Nói một cách ngắn gọn, tôi không nghĩ Mỹ chủ trương theo đuổi một kết quả đối với Trung Quốc tương tự như kết quả của Tổng thống Reagan đối với Liên Xô hồi năm 1983 trong đề nghị gọi là “Chiến tranh giữa các vì sao . ‘Chiến tranh giữa các vì sao” là khái niệm rất rộng lớn sử dụng những loại tên lửa đất đối không để bắn hạ tất cả những tên lửa xuyên lục địa của Liên Xô và do đó tạo ra một sự nghi vấn, lo sợ từ phía Gorbachev là Mỹ có thể đánh phủ đầu Liên Xô mà không sợ Liên Xô đánh trả. Chúng ta phải nhớ có sự khác biệt về tình hình thế giới của thập niên 1980 cũng như sự phát triển, thế mạnh của Mỹ về phương diện kinh tế so với thế mạnh về phương diện kinh tế của Liên Xô lúc bấy giờ. Trong khi đó, vào thê kỷ 21 rõ ràng Trung Quốc đang có sự phát triển mạnh mẽ về phương diện kinh tế. Đây không phải là điều ngẫu nhiên mà Đặng Tiểu Bình từ năm 1978 đã đưa ra một kế hoạch phát triển kinh tế, phát triển kỹ thuật, phát triển quân đội để đi đến giai đoạn gọi là trỗi dậy hòa bình do đó tạo ra một sự lo ngại từ phía Oasinhtơn. Vì những sự thay đổi trong thế chiến lược, kinh tế, an ninh quốc phòng giữa Trung Quốc và Mỹ ở thế kỷ 21 so với thế kinh tế, chính trị, kỹ thuật, quốc phòng giữa Mỹ và Liên Xô trong đầu thập niên 1980 nên tôi nghĩ rằng kếtt quả Tổng thống Reagan đã đạt được bằng cách góp phần vào sự sụp đổ của khối Cộng sản, Đông Âu và Liên Xô có lẽ không tạo được tình trạng tương tự như vậy đối với Trung Quốc hiện nay. Nhưng, ngược lại, hai bên đều có thể có mộí chính sách tránh đối đầu mặc dù hai bên đều có những thế thủ tương tự với nhau. Chẳng hạn, Trung Quốc đang phát triển khái niệm quốc phòng, đẩy lui Mỹ ra khỏi vòng ảnh hưởng của Trung Quốc, tức là đẩy lui Mỹ ra khỏi Biển Đông, Ngược lại, Mỹ cũng đang phát triển một khái niệm mới là phối hợp hải quân với không quân để đối đầu với Trung Quốc.
– Các nhà phân tích Trung Quốc có khuynh hướng khá cực đoan trong thời gian gần đây khi bàn về vấn đề tranh chấp tại Biển Đông đã xem thường Việt Nam và các nước ASEAN. Trong cuộc đọ sức giữa hai cường quốc lớn như thế này thì các nước Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam phải có phản ứng ra sao để duy trì sự độc lập của mình?
+ Phúc trình của CNAS có nhận định rằng Trung Quốc dù là chế độ cộng sản hay trong chế độ tự do dân chủ thì lợi ích cốt lõi của Bắc Kinh về vấn đề Biển Đông vẫn không thay đổi. Vì lý do đó, đứng về phương diện địa dư dù Việt Nam tự do hay Việt Nam cộng sản vẫn không thay đổi được yếu tố địa dư. Tôi cho rằng vào đầu thế kỷ 21, trong khi Mỹ đang quan tâm về mối đe dọa của Trung Quốc, Ấn Độ cũng quan tâm tới mối đe dọa của Trung Quốc thì đây là cơ hội rất tốt để Việt Nam nắm lấy để có thể có được những quan hệ chiến lược gần gũi với các cường quốc nhằm có thể đối trọng với Trung Quốc.
– Trong trường hợp Việt Nam bị “lỡ tàu”, không biết khai thác cơ hội mới này để bảo vệ chủ quyền và độc lập của mình thì chuyện gì sẽ xảy ra cho Việt Nam trong cuộc tranh giành giữa hai “con trâu”?
+ Nếu Việt Nam bỏ lỡ cơ hội lần này thì trong tương lai sẽ không có gì sáng sủa theo nghĩa Việt Nam tiếp tục bị kìm kẹp ở phía Tây là vấn đề sông Mê Công và ở phía Đông là vấn đề Biển Đông. Việt Nam không nắm lấy cơ hội này để đối trọng với Trung Quốc bằng cách giao hảo ở mức độ chiến lược với Ấn Độ và Mỹ thì có 2 cái rủi ro mà Việt Nam có thể phải gánh chịu. Chúng ta còn nhớ, sau khi giải phóng Sài Gòn thì Hà Nội đã nêu ra một giá rất cao trong vấn đề bang giao, bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Mỹ trong khi Mỹ vẫn còn do dự với chính sách mới đối với Bắc Kinh. Năm 1977-1978, thời điểm đó đáng lẽ Hà Nội phải năm lây cơ hội bình thường hóa ngoại giao với Mỹ. Sau khi Mỹ đã đạt được chinh sách với Trung Quốc rồi thì lúc bấy giờ Việt Nam không còn cần thiết nữa, cho nên Việt Nam “lỡ tàu”. Chúng ta nên biết rằng trong quan hệ giữa Mỹ và Việt Nam cùng như trong quan hệ giữa Ấn Độ và Việt Nam, thì Việt Nam cần Mỹ nhiều hơn Mỹ cần Việt Nam, Việt Nam cần Ấn Độ nhiều hơn Ấn Độ cần Việt Xam. Vì lý do đó mà khi cơ hội đã tới thì phải nắm lấy, nếu không thì sẽ bị “lỡ tàu”./.
## Nguyễn Hữu Viện said
60 Năm Tái sinh gã con Giời có ba Cuộc chiến Biên giới lớn !
========================================
Nhân Kỷ niệm 60 Năm thành lập Nhà nước Trung Cộng …
Tàu dù đất rộng lớn thứ tư trên thế giới
Biên giới giáp với 14 láng giềng
Nhưng cư xử như gã hàng xóm tồi
Tàu đang sướng thật kêu rên :
« ‘ Ngộ ‘ là nước bị mất nhiều lãnh thổ nhất thế giới ! »
Phía biên giới nào cũng mất đất
Chưa hết Tàu còn rên la mất biển
Dù lãnh hải Tàu có tới hơn 2 triệu km2
Nhưng kêu than vẫn còn mất hơn 1,2 triệu km2 biển nữa !
Đúng là Bốn biển thuộc quyền sở hữu gã con giời !
*
Chưa đầy 20 năm
Gã con Giời đất rộng người đông
Đã gây ra ba cuộc chiến tranh biên giới lớn
Lần nào Tàu cũng chủ động đánh trước phủ đầu
Ba nước Ấn – Xô – Việt
Nhưng lại vừa tấn công vừa la làng
Là nạn nhân bị người ta hại !
Năm 1962 Chiến tranh Trung-Ấn
Tàu khai chiến biên giới Hy Mã Lạp Sơn
Chiếm tuyến đường chiến lược hầu quản lý Tây Tạng Tân Cương.
Cuộc chiến tranh đã kết thúc
Tàu chiếm cả hai khu vực tranh chấp
Rồi đơn phương tuyên bố đình chiến
Hậu quả từ đây Ấn Độ thay đổi toàn diện quân đội
Hầu chuẩn bị cho xung đột Tương lai
Năm 1969 Chiến tranh Trung-Xô
Tàu dùng chiến thuật biển người khai hỏa trước
Dọc biên giới dài hơn 4.380 km
810.000 quân Tàu đối đầu với 650.000 hồng quân
Năm 1979 Chiến tranh Việt – Trung
Tàu dùng chiến thuật biển người khai hỏa trước
Tung ra 60 vạn quân chủ lực
Mở cuộc tấn công trên suốt sáu tỉnh biên giới Bắc
Giết hại dã man người Việt
Lại rêu rao « dạy cho Việt Nam bài học »
Lại rêu rao « đánh trả tự vệ«
Cuộc chiến Biên giới 1979 cũng là “tại lỗi Việt Nam ! “?
*
Bây giờ chuyện biên giới lại đang trăm hoa đua nở rộ lên !
Chuyện biên giới Trung – Ấn căng thẳng,
Chuyện biên giới Miến-Trung kỳ kèo bớt một thêm hai
Chuyện tầu Tàu quấy nhiễu tầu Mỹ
Ngoài Biển Đông lãnh hải Việt Nam
Thế giới sẽ đi về đâu ?
Khi có gã khổng lồ không biết điều !
Nghĩ cho cùng ai cũng kết án phát xít Đức quân phiệt Nhật
Nhưng Thế hệ Trẻ và Chính phủ Đức và Nhật
Thành khẩn thừa nhận tội ác của mình
Như Thủ tướng Đức Willy Brandt quỳ gối ăn năn nhận tội
Khiến dân tộc nạn nhân lượng thứ
Nước Mỹ nước Nga lớn mạnh
Cũng can đảm nhìn vào Sự Thật
Thừa nhận phần sai lầm
Biết đến bao giờ gã quân tử Tàu nhận sai về phần mình đây ? ? ?
TỶ LƯƠNG DÂN
## Nguyễn Hữu Viện said
Nghi lễ ngoại giao Ngày Lễ Tình yêu chỉ là Hoa Biển & Hoa Đại Dương …
=============================================
Đúng Ngày Lễ Tình yêu Valentine hôm 14-2-2012, Tổng thống Barack Obama tiếp đón Tập Cận Bình trong Phòng Bầu dục tại Tòa Bạch Cung cả hai nguyên thủ Mỹ-Trung trong âu phục mầu xanh đậm sẫm nước biển và cả hai cùng đ…eo toòng teng cà vạt mầu xanh biển
Ngày Lễ Tình yêu không âu phục hồng !
Cà vạt th….ắt cổ đỏ cũng không ! ! !
Rõ thật Chính trường đếch cần Tình cảm
Quân sư quạt mo cùng điểm tương đồng
Đ…eo toòng teng cà vạt mầu xanh biển
Nghi lễ ngoại giao nói hết …. thế là xong !
Âu phục xanh đậm đại dương hai nguyên thủ
Phó Chủ tịT cùng Ô-Ba-Má Tông tông
Cú này …chắc Xích Bích & Trân Châu Cảng !…..
Chú Sam & Chú Chệt “chơi” trên Biển Đông
TỶ LƯƠNG DÂN
## Khách said
Chỉ sợ nhất là, lãnh đạo VN không có khái niệm “lỡ tàu”, mà họ chỉ biết cái gọi là “câu giờ”?
Đây là cơ hội của của dân tộc, cũng là của họ.
## cslykhai said
cuu canh ko the bien minh cho phuong tien nghia la ko the dung bat ky phuong tien thu doan de tien nao cung duoc de ma dat toi cuu canh cao ca, muc dich hay cuu canh cao ca thi phuong tien phai xung dang,vi du muc dich hay cuu canh la hanh phuc cua nguoi dan thi phuong tien la luat phap de bao ve loi ich cua dan chu khong phaide tao so ho cho ke cam quyen lach luat ma cuop sachdat dai cua dan dang o hay dang canh tac,cach dat tit bai bao nhu vay la hau qua cua binh dan hoc vu va bo tuc cong nong …
BBT: Xin bác lần sau cố viết có dấu, hoặc chí ít cũng chấm phẩy, đầu câu viết hoa dùm không chúng em đọc đứt hơi chóng mặt ngất mất.
## Cọp Rằn (Thái Nguyên) said
Cháu lạy Bác “cslykhai” !
Bác có “ly khai” thì chỉ “ly khai” với cs thôi chứ .
Đọc xong cái “còm” Vạn Lý Trường Thành của Bác , 2 con mắt cháu cứ mơ mơ màng màng như lạc vào cõi Thiên Thai ấy .
Lần sau xin thương xót cháu Bác nhé !
## khách lạ said
Đầu đề này thêm một lần cho thấy chỗ yếu kém của nhà báo Thông tấn xã VN về trình độ tiếng Việt.
Có một thành ngữ ở nhiều thứ tiếng kể cả tiếng Việt “đừng lấy cứu cánh biện minh cho phương tiện” [trong đó “cứu cánh” = mục đích cuối cùng; “phương tiện” = cái được dùng để làm một việc gì, để đạt được mục đích nào]; thành ngữ này khuyên người ta đừng nhân danh /hoặc bịa ra/ mục đích cao cả (ví dụ vì nước vì dân…) mà dùng mọi phương tiện kể cả những phương tiện bị coi là bất minh, phi nhân (ví dụ giết người; hoặc áp bách, cưỡng bức người, như các quan Tiên Lãng chẳng hạn, nhân danh /láo/ thi hành luật đất đai !).
Thế nhưng nhà báo TTXVN chỉ nhớ láng máng thành ngữ trên, nhớ lầm “phương tiện” ra “phương diện”! lại nghĩ “cứu cánh” như thể cái “cánh” có thể “cứu” chuộc gì đó, và rốt cuộc là cho ra đời cái nhan đề như trên, một nhan đề ngô nghê đối với tất cả những ai nắm vững tiếng Việt.
“phương diện” là “phía”, là “mặt”,…”Từ phương diện đến cứu cánh” là gì? Hoàn toàn vô nghĩa.
## Vị Nhân said
“Nghĩ mình phương diện quốc gia
Quan trên trông xuống, người ta trông vào”
(Truyện Kiều, Nguyễn Du, đoạn nói về Hồ Tôn Hiến sau khi giết Từ Hải định “thu dụng” Kiều làm thiếp, nhưng còn sợ dư luận,chứ chả phải vì liêm sỉ, nên sau khi “thưởng thức” tài đàn cuả Kiều thì gả cô cho một anh quan địa phương).
Như vậy “phương diện” còn có nghĩa “bộ mặt’, “tư cách”…Và để cho dễ hiểu, đỡ cho độc giả phải “đánh vật” với chữ nghĩa cuả mình, đề nghị( tác giả hay BBT) viết lại :
” Chiến lược biển Đông cuả Mỹ: Từ mặt nổi đến mặt chìm”. Còn giữ nguyên thì không thể liên kết hai khái niệm hoàn toàn khác nhau bằng những từ: “từ”…”đến”.
## Thế Nhân said
Tôi rất ấm ức cái tựa bài “Từ phương diện đến cứu cánh”. Tựa này do RFI hay do TTX VN đặt mà lạ quá. Từ sáng đến giờ, tôi cứ thắc mắc mãi, không hiểu chi cả! Quí bác Hán rộng vui lòng chỉ giáo, thành kính cảm ơn!
## Vị Nhân said
Xin anh Ba xem lại cái “tít” cuả bài này: “……..Từ phuơng diện tới cứu cánh”. Đọc đi đọc lại tôi chả thấy cái “phương diện” nó ở đâu cả!
Chung quy, theo thiển ý là bài này nói về sách lược cuả Mỹ trong tương lai gần ở Tây Thái Bình Dương (nói cho gọn là Biển Đông).
Mục đích hay “cứu cánh” là làm mọi cách (phương tiện) để TQ “sống chung hoà bình”, đồng thời “tôn trọng Mỹ Quốc”! Đừng quậy phá các nước láng giềng quanh biển Đông. Tôn trọng luật pháp quốc tế, ít ra là về Biển. Đặc biệt vùng Tây Thái Bình Dương mà từ trước đến nay là vùng Mỹ vẫn khống chế với lực lương Hải Quân ưu thế cuả họ. Nói một cách nôm na là hãy liệu cơm mà gắp mắm, nếu còn muốn có cơm mà ăn… với mắm!
Dùng các phương tiện( bài chủ dùng chữ sai là phương diên ?) như lực lượng quân sự mà ở đây chỉ rõ là Hải Quân để răn đe. Một phương tiện khác là Mỹ liên kết các đồng minh cũ như Nhật, Hàn, Úc, “ve vãn” Ấn Độ, một con bài từ xưa đến nay vốn “khắc tinh” với TQ, hoặc lôi kéo những nưóc còn trong quỹ đạo cuả TQ như VN để hình thành một khối làm áp lực, và “canh chừng” TQ.(Nói như cách ông cựu Chủ Tịch nước NMT thì đây là lực lượng “canh giữ hòa bình”. Thiệt chứ không dỡn như ảnh nói về Cu Ba và VN!)
Nhưng phương tiện chính (được hỗ trợ bởi những phương tiện trên) là dùng ngoại giao và nhất là hợp tác kinh tế để “tất cả cùng có lợi”.( coi chừng, có khi chỉ là hai bên cùng có lợi thôi !)
Đối đầu là bất đắc dĩ!
Hợp tác để cùng có lợi là bất biến!
## CHIẾN LƯỢC BIỂN ĐÔNG CỦA MỸ: TỪ PHƯƠNG DIỆN ĐẾN CỨU CÁNH | ixij said
[…] Nguồn anhbasam […]
## VIC99 said
Mỹ ở đâu thì nơi đó bất ổn, mọi cuộc chiến trên thế giới đều có sự kích động và góp mặt của Mỹ. ”Sức mạnh là lẽ phải” Việt Nam cần đánh giá đúng thực lực, vai trò của mình để có những chính sách phù hợp với cả Mỹ và TQ. Một Bước đi sai sẽ giống như con dao hai lưỡi mà sẽ không có đường quay lại khi đứng giữa 2 thế lực lớn như vậy. Việt Nam cần có một bước đi mới, chủ nghĩa dân tộc là con đường lý tưởng để đưa Việt Nam trở thành quốc gia giàu mạnh, cần phải có sức mạnh về quân sự và kinh tế do chính người Việt Nam tạo ra, như vậy những tiếng gầm về chính trị và quyền lợi của chúng ta mới có trọng lượng………Chủ Nghĩa Dân Tộc Là Sức Mạnh Tiên Quyết Của Việt Nam
## Hạ Sĩ Trường Sa said
…đồng ý với bạn…
-Năm 77-78 nhỡ tàu binh thường hóa quan hệ với Mỹ vì 1 số lãnh dạo VN kiêu ngạo…cho rằng CS sẽ giải phóng toàn cầu, Lien Xô là vô địch, chế dộ tư bản tiêu vong…Mỹ sẽ thua to..? Cũng thiếu tầm nhìn chiến lược…ko nghĩ rằng : Có ngày LX sụp đổ, và khoi VACSAVA…tan rã ko kèn, ko trống…???
-Đến khi bị động phải dối phó với Polpot o Campuchia ,cuộc chiến chống xâm lược o phia bắc nam 1979-…..mới thấy sai lầm nghiêm trọng đố…
Bây giờ nên thực tế nhìn lại mình, Chủ nghĩa dân tộc là việc làm tự nhiên để dân tộc đoàn kết trong và ngoài nước : Bảo vệ dọc lập, chủ quyền , toàn vẹn lãnh thổ hiệu quả nhất…và sẽ được các nước lớn và cả thế giới văn minh ủng hộ nêu bị ai đó xâm lược…?
## Mỹ-Lan (USA) said
Đồng chí “VIC98+1” thân mến !
Tôi có cảm giác Đồng chí đang là một Vị Tổng thống rất siêu cường của một Siêu cường số một , trên một cái Thế giới cũng rất siêu cường nốt – Cái Thế giới chỉ có duy nhất một mình Đồng chí đấy ạ (!)
## nguyễn văn Đức said
năm 77- 78 đã lỡ một chuyến tàu bình thường hóa với Mỹ nay có lẽ lại lỡ một chuyến tàu nữa cứ xem các cách đối xử với những người biểu tình chống Tàu hoặc những tiếng nói ôn hòa đóng góp đối với chính quyền thì chúng ta đều thấy lãnh đạo VN đâu có coi quyền lợi của tổ quốc quan trọng hơn quyền lợi của cá nhân họ bỏ ngoài tai hết. họ nghĩ Mỹ cần VN hơn để đối phó với Tàu nhưng suy nghĩ này sẽ là một yếu tố đưa đến thất bại cho VN, vì Mỹ nếu không có VN thì họ cũng còn có rất nhiều đồng minh ở Á Châu.
## KIM said
phương diện hay phương tiện? cái 60% từ vựng của ta là Hán Việt nó làm khổ ta thế này đây. hay là ta chọn một thứ tiếng khác làn ngôn ngữ chionhs thức thay cho tiếng ta đi, tiếng nga chẳng hạn.
## Hai Lúa said
Quá dốt tiếng Việt! “Phương diện” là từ thường dùng để chỉ về 1 lĩnh vực nào đó. Ví dụ phương diện kinh tế, xã hội, vv…
“Phương tiện” là từ thường dùng để chỉ 1 đồ vật. Ví dụ: Phương tiện giao thông đường bộ như ô tô, xe máy, phương tiện đường thủy như tàu thủy, cano
## Thế Nhân said
Lấy cứu cánh để biện minh cho phương tiện, lâu nay, tôi vẫn quen nghe nói như thế. “Từ phương diện đến cứu cánh”, đây là cách nói khác. Có thể hiểu là “từ nhìn thấy/chăm sóc cây đến nhìn thấy/chăm sóc rừng”, không biết có đúng như vậy không? (theo nghĩa của câu “Thấy cây mà chẳng thấy rừng”).

WARC-Truncated: length

Server: nginx

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

X-ac: 1.dca _dca


text:
- Hoạt động lần cuối:
- 2/9/15
- Tham gia:
- 1/8/12
- Bài viết:
- 91
- Được thích:
- 46
- Điểm thưởng:
- 18
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 2/1/88 (Tuổi: 27)
-
- Đang tải...
-
Giới thiệu
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 2/1/88 (Tuổi: 27)
Tương tác

markdown:
![ maiphuong88](https://photo.tinhte.vn/store/avatars/l/1306/1306085.jpg?1394077624)
- Hoạt động lần cuối:
- 2/9/15
- Tham gia:
- 1/8/12
- Bài viết:
- 91
- Được thích:
- 46
- Điểm thưởng:
[18](members/maiphuong88.1306085/trophies)
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 2/1/88 (Tuổi: 27)
-
- Đang tải...
-
### Giới thiệu
- Giới tính:
- Nam
- Sinh nhật:
- 2/1/88 (Tuổi: 27)
### Tương tác

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Encoding: gzip

Vary: User-Agent

Server: LiteSpeed

Cache-control: private, max-age=0

Set-Cookie: tt_session=9726d06554e4632648557a1b0e2a4618; path=/; domain=.tinhte.vn; secure; httponly

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Ông Nguyễn Tấn Dũng với những lời đồn “sóng gió” năm 2012
“Hoá ra là vậy”, câu nói ấy đã thành lời hay để trong lòng của tất cả những ai đã đọc bài “Sự thật về nhà thờ của gia đình Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ở Kiên Giang” vừa được đăng tải trên NB&CL, sau đó được nhiều tờ báo đăng lại trong mấy ngày vừa qua.
Cải chính thông tin về ngôi biệt thự của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng
Thông tin cải chính của Ông Nguyễn Hồng Hải – Giám đốc Công ty TNHH Phần mềm I-LAND, đơn vị chủ quản trang tin Biệt Thự Việt (http://bietthuviet.vn) về nội dung bài viết “Ngắm biệt thự mới xây của Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng“ được đăng tải ngày 10/3/2012.
Trích đoạn: “Ngày 10/3/2012, với ý tưởng viết bài về biệt thự của người nổi tiếng, trên trang “bietthuviet.vn”, vì muốn thu hút số lượng người truy cập vào website, nhân viên Phạm Duy Khánh đã truy cập vào website phản động “một góc nhỏ”, sao chép toàn bộ nội dung bài viết “Ngắm biệt thự mới xây của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng” rồi đăng tải lại trên trang “bietthuviet.vn”. Với nội dung và chú thích ảnh được cho là ngôi biệt thự của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Nhưng thực chất là hình ảnh cung điện Benazir Bhutto ở Dubai. Sau khi bài viết đăng lên, hàng loạt những hệ luỵ sau đó diễn ra, các blog, website đã lợi dụng, liên tục phát tán bài viết với nội dung xuyên tạc, phản động. Xét thấy hành vi của mình đã vi phạm pháp luật, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Nay chúng tôi xin cải chính thông tin và gửi lời xin lỗi tới Thủ tướng Chính phủ cùng bạn đọc cả nước”.
Nội dung bản cải chính:
>> Click để biết Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng là ai?
Sự thật về Lâu đài của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng
Kính gửi Ban biên tập website http://nguyentandung.org
Tôi là một sinh viên, đang theo học trong ngành Công nghệ thông tin. Tôi hết sức bức xúc trước việc hiện nay các trang web, blog phản động đang thi nhau đăng tải các bài, xuyên tạc Lãnh đạo Đảng, Nhà nước một cách trắng trợn và nhảm nhí. Tôi xin gửi Ban Biên Tập bài viết “Sự thật về Lâu đài của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng”.
>> Xem thêm: Cải chính thông tin về ngôi biệt thự của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng
>> Click để biết Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng là ai?

markdown:
### Archive
[Ông Nguyễn Tấn Dũng với những lời đồn “sóng gió” năm 2012](https://tinquansu.wordpress.com/2012/12/31/ong-nguyen-tan-dung-voi-nhung-loi-don-song-gio-nam-2012/) [1 Bình luận](https://tinquansu.wordpress.com/2012/12/31/ong-nguyen-tan-dung-voi-nhung-loi-don-song-gio-nam-2012/#comments) **“Hoá ra là vậy”, câu nói ấy đã thành lời hay để trong lòng của tất cả những ai đã đọc bài “** *Sự thật về nhà thờ của gia đình Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ở Kiên Giang*” vừa được đăng tải trên NB&CL, sau đó được nhiều tờ báo đăng lại trong mấy ngày vừa qua.
[Cải chính thông tin về ngôi biệt thự của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng](https://tinquansu.wordpress.com/2012/03/20/thong-bao-cai-chinh-thong-tin-tren-website-bietthuviet-vn/) [8 comments](https://tinquansu.wordpress.com/2012/03/20/thong-bao-cai-chinh-thong-tin-tren-website-bietthuviet-vn/#comments)
Thông tin cải chính của Ông
Nguyễn Hồng Hải – Giám đốc Công ty TNHH Phần mềm I-LAND, đơn vị chủ quản trang tin Biệt Thự Việt ( [http://bietthuviet.vn]) về nội dung bài viết được đăng tải ngày 10/3/2012. “ [Ngắm biệt thự mới xây của Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng]“
Trích đoạn:
* “Ngày 10/3/2012, với ý tưởng viết bài về biệt thự của người nổi tiếng, trên trang “bietthuviet.vn”, vì muốn thu hút số lượng người truy cập vào website, nhân viên Phạm Duy Khánh đã truy cập vào website phản động “một góc nhỏ”, sao chép toàn bộ nội dung bài viết “Ngắm biệt thự mới xây của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng” rồi đăng tải lại trên trang “bietthuviet.vn”. Với nội dung và chú thích ảnh được cho là ngôi biệt thự của * [Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng](https://tinquansu.wordpress.com/tieu-su-thu-tuong-nguyen-tan-dung/). Nhưng thực chất là hình ảnh cung điện Benazir Bhutto ở Dubai. Sau khi bài viết đăng lên, hàng loạt những hệ luỵ sau đó diễn ra, các blog, website đã lợi dụng, liên tục phát tán bài viết với nội dung xuyên tạc, phản động. Xét thấy hành vi của mình đã vi phạm pháp luật, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Nay chúng tôi xin cải chính thông tin và gửi lời xin lỗi tới Thủ tướng Chính phủ cùng bạn đọc cả nước”.
### Nội dung bản cải chính:
*>> Click để biết Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng là ai?*
[Sự thật về Lâu đài của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng](https://tinquansu.wordpress.com/2012/03/13/lau-dai-thu-tuong-nguyen-tan-dung/) [104 comments](https://tinquansu.wordpress.com/2012/03/13/lau-dai-thu-tuong-nguyen-tan-dung/#comments)
## Kính gửi Ban biên tập website
[http://nguyentandung.org](http://nguyentandung.org)
Tôi là một sinh viên, đang theo học trong ngành Công nghệ thông tin. Tôi hết sức bức xúc trước việc hiện nay các trang web, blog phản động đang thi nhau đăng tải các bài, xuyên tạc Lãnh đạo Đảng, Nhà nước một cách trắng trợn và nhảm nhí. Tôi xin gửi Ban Biên Tập bài viết
**“Sự thật về Lâu đài của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng”.**
>>
*Xem thêm:* [Cải chính thông tin về ngôi biệt thự của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng](https://tinquansu.wordpress.com/2012/03/20/thong-bao-cai-chinh-thong-tin-tren-website-bietthuviet-vn/) *>> Click để biết Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng là ai?*

Connection: close


text:
Quán Thế Âm
Quán Thế Âm (Tiếng Phạn: अवलोकितेश्वर nghĩa là "Đấng quán chiếu âm thanh của thế gian") là một vị Bồ tát hiện thân lòng từ bi của tất cả chư Phật. Được miêu tả trong nhiều nền văn hóa khác nhau, cả thân nam lẫn nữ giới, Quan Thế Âm là một trong những vị Bồ tát được tôn kính thờ phụng rộng rãi nhất trong Phật giáo Đại thừa, cũng như không chính thức trong Phật giáo Nguyên thủy.
Tên nguyên bản tiếng Phạn của vị Bồ tát này là Avalokiteśvara. Tên tiếng Hán Quán Thế Âm Bồ Tát (觀世音菩薩) được phiên dịch từ tên tiếng Phạn này, "Avalokiteśvara Bodhisattva". Bồ tát này thường được mô tả dưới nhiều dạng thân nam hay nữ, và cũng có thể được biết đến với tên gọi đơn giản là Quan Âm.
Namo Avalokiteshvara Bodhisattva là câu niệm hồng danh của ngài Quán Thế Âm Bồ tát.
Mục lục
Tên gọi[sửa | sửa mã nguồn]
Quán Thế Âm có nghĩa là quán chiếu, suy xét, lắng nghe âm thanh của thế gian. Theo Phẩm Phổ môn trong Kinh Diệu Pháp Liên Hoa, sở dĩ ngài mang tên gọi như vậy là do hạnh nguyện từ bi cứu khổ cứu nạn, mỗi khi chúng sanh bị khổn ách, nguy cấp liền nhất tâm niệm danh hiệu của bồ tát, ngài liền quán xét âm thanh đó, lập tức cứu họ thoát khỏi tai ách.
Trong Bát Nhã Tâm Kinh, vị Bồ tát này mang tên là Quán Tự Tại dựa trên pháp môn tu tập của ngài. Khi quán chiếu thâm sâu vào chính mình, ngài nhận thấy năm uẩn không có tự tính và đều là giả tạm, ngộ ra được điều đó, ngài vượt thoát tất cả mọi khổ đau ách nạn.
Bồ tát Quán Thế Âm còn được biết đến với tên gọi Bồ tát Quán Âm, Bồ tát Từ Hàng hay Từ Hàng Đại sĩ.
Nguồn gốc[sửa | sửa mã nguồn]
Đại thừa[sửa | sửa mã nguồn]
Tây Tạng[sửa | sửa mã nguồn]
Nguyên thủy[sửa | sửa mã nguồn]
Hiện đại[sửa | sửa mã nguồn]
Hồng danh và hóa thân[sửa | sửa mã nguồn]
Trong Kinh Đại bi Tâm Đà Ra Ni, đức Phật Thích Ca dạy ngài Anan rằng trong vô lượng kiếp về trước, Quán Thế Âm Bồ Tát đã thành Phật, hiệu là Chánh Pháp Minh Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Ðiều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn, vì nguyện lực đại bi, vì muốn làm duyên phát khởi cho tất cả các hàng Bồ Tát, vì muốn an vui thành thục cho chúng sanh, ngài mới hiện thân làm Bồ Tát, danh hiệu là Quán Thế Âm, thường trụ thế giới Ta-bà, đồng thời cũng là thị giả trợ tuyên chánh pháp cho Đức Phật A Di Đà ở Tây phương Cực Lạc.
Trong Kinh Đại Bi Liên Hoa (Kinh Bi Hoa), Bồ tát Quán Thế Âm là quyến thuộc bồ đề của vô lượng bồ tát khác và Phật A Di Đà, trước khi phát nguyện lớn, ngài là Thái tử Bất Huyền, con trưởng trong một nghìn người con của Chuyển luân vương Vô Tránh Niệm, người sau này là Phật A Di Đà. Bồ tát Quán Thế Âm được Đức Phật Bảo Tạng thọ ký rằng, Đức Phật A Di Đà dù có thọ mạng vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp cũng sẽ nhập niết bàn, khi đó Quán Thế Âm Bồ Tát tiếp quản chánh pháp và cõi Cực Lạc, thành Phật hiệu là Biến Xuất Nhất Thiết Quang Minh Công Đức Sơn Vương Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Ðiều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.
Trong Kinh Bát Nhã Ba La Mật, Quán Thế Âm Bồ Tát được gọi là Quán Tự Tại Bồ Tát, ẩn tàng một triết lý sâu xa và phương thức tu tập nhiệm mầu nhờ quán chiếu mà được tự tại, giải thoát.
Trong Kinh Diệu Pháp Liên Hoa, Đức Phật đã giải thích rõ cho Vô Tận Ý Bồ Tát về ý nghĩa của danh hiệu Quán Thế Âm là do vị Bồ tát này khi nghe âm thanh của chúng sanh xưng danh hiệu mình thì tức thời tầm thanh để cứu khổ. Nếu có vô lượng trăm ngàn vạn ức chúng sanh bị các khổ não nghe đến danh hiệu Quán Thế Âm Bồ Tát, một lòng xưng danh Ngài thì ngay khi đó, Bồ Tát Quán Thế Âm tức thì quán sát âm thanh ấy, khiến cho họ đều được giải thoát.[1][2]
Cũng theo kinh này thì Quán Thế Âm Bồ tát có 32 ứng hóa hiện thân[3] là thân Phật, Bích Chi (Duyên Giác), Thanh Văn, Phạm Vương, Đế Thích, Đại Tự Tại Thiên, Đại Tự Tại, Thiên Đại Tướng Quân, Tỳ Sa Môn, Tiểu Vương, Trưởng giả, Cư sĩ, Tể quan, Bà-la–môn, Tỳ Kheo, Tỳ Kheo Ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, Phụ nữ, Đồng nam, Đồng nữ, Thiên [4], Long[5], Dạ xoa[6], Càn-thát-bà[7], Ca-lâu-la[8], A-tu-la[9], Khẩn-na-la[10], Ma-hầu-la-già[11], Nhân, Phi nhân[12], Thần chấp Kim Cang.[13]
Sau này lại có thêm 33 hóa thân khác của Quán Âm, những hóa thân này không dựa vào Kinh sách mà chỉ dựa vào tư tưởng hóa độ lục đạo kết hợp với 33 Ứng hóa thân trên pha trộn với tín ngưỡng dân gian của Nhật Bản và Trung Hoa mà tạo thành, đó là các hồng danh: Dương Liễu Quán Âm, Long Đầu Quán Âm, Trì Kinh Quán Âm, Viên Quang Quán Âm, Du Hý Quán Âm, Bạch Y Quán Âm, Liên Ngọa Quán Âm, Lang Kiến Quán Âm, Thí Dược Quán Âm, Ngư Lam Quán Âm, Đức Vương Quán Âm, Thủy Nguyệt Quán Âm, Nhất Diệp Quán Âm, Thanh Cảnh Quán Âm, Uy Đức Quán Âm, Diên Mạng Quán Âm, Chúng Bảo Quán Âm, Nham Hộ Quán Âm, Năng Tĩnh Quán Âm, A Nậu Quán Âm, Vô Úy Quán Âm, Diệp Y Quán Âm, Lưu Ly Quán Âm, Đa La Quán Âm, Cáp Lỵ Quán Âm, Lục Thời Quán Âm, Phổ Bi Quán Âm, Mã Lang Phụ Quán Âm, Hiệp Chưởng Quán Âm, Nhất Như Quán Âm, Bất Nhị Quán Âm, Trì Liên Quán Âm, Sái Thủy Quán Âm.[14][15]
Biểu tượng và hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Quán Thế Âm Bồ Tát là bồ tát trợ tuyên đắc lực của Phật A Di Đà ở Tây Phương Cực Lạc, Quán Thế Âm Bồ Tát thể hiện lòng Bi (sa., pi. karuṇā), một trong hai dạng của Phật tính. Vì vậy, danh hiệu của ngài thường kèm theo từ Đại Bi (sa. mahākāruṇika). Dạng kia của Phật tính là Trí tuệ (Bát-nhã, sa. prajñā), là đặc tính được Bồ Tát Đại Thế Chí thể hiện, bên tay phải của Phật A Di Đà. Với lòng từ bi vô lượng, Quán Thế Âm thể hiện sức mạnh huyền diệu cứu giúp mọi chúng sinh quán tưởng đến mình lúc gặp hiểm nguy. Trong nhân gian, Quán Thế Âm là vị bảo hộ tránh khỏi tai hoạ và hay được phụ nữ không con cầu tự.
Trong các loại tranh tượng về Quán Thế Âm, người ta thấy có 33 dạng, khác nhau về số đầu, tay và các đặc tính. Thông thường ta thấy tượng Bồ Tát có ngàn tay ngàn mắt, có khi 11 đầu. Trên đầu có khi có tượng A-di-đà, xem như đặc điểm chính. Trên tay có khi thấy Bồ Tát cầm hoa sen hồng, vì vậy nên Quán Thế Âm cũng có tên là Liên Hoa Thủ (người cầm hoa sen, sa. padmapāṇi) hay nhành dương liễu và một bình nước Cam-lộ (sa. amṛta). Số tay của Bồ Tát biểu hiện khả năng cứu độ chúng sinh trong mọi tình huống.
Trong tranh tượng với 11 đầu thì Quán Thế Âm mang 9 đầu của chín vị Bồ Tát, một đầu của một vị Phật và cuối cùng là đầu của Phật A-di-đà. Cứ mỗi ba đầu tượng trưng là ba đặc tính: từ bi với chúng sinh khổ nạn, quyết tâm đối trị cái xấu, hoan hỉ với cái tốt. Theo một cách nhìn khác thì 11 đầu biểu tượng cho mười cấp của Thập địa và Phật quả.
Đôi lúc Quán Thế Âm Bồ Tát cũng được trình bày dưới một dạng ít thấy, đó là "Sư Tử Hống Quán Tự Tại" (獅子吼觀自在, sa. siṃhanāda-lokeśvara). Dưới dạng này, Bồ Tát là một Dược sư, đặc biệt cứu độ những người bệnh phong cùi (lepra). Mắt Bồ Tát đang nhìn bệnh nhân và mắt chính giữa (huệ nhãn) đang tập trung chẩn bệnh. Hai bảo vật bên vai cũng là những dụng cụ của một dược sĩ, bình sắc thuốc bên trái của Bồ Tát và đao trừ tà (bệnh) bên phải. Sư tử Bồ Tát cưỡi xuất phát từ một sự tích. Tương truyền rằng, có một con sư tử sinh được một con nhưng con chết ngay sau khi sinh. Đau đớn quá nó rống lên thật to và nhờ tiếng rống uy dũng này, nó làm cho con nó sống lại. Vì thế mà có sự liên hệ giữa tên của Sư Tử Hống Quán Tự Tại ("giọng sư tử") với nghề nghiệp của một dược sĩ "gọi người sống lại".
Một thuyết khác giải thích tích của 11 đầu và nghìn tay: lúc Quán Thế Âm quán chiếu cảnh khổ của chúng sinh thì đầu Bồ Tát đau xót vỡ ra từng mảnh. Phật A-di-đà xếp các mảnh đó lại thành 11 đầu. Xuất phát từ nguyện lực cứu độ mọi chúng sinh, thân Bồ Tát mọc ra nghìn tay, trong mỗi tay có một mắt. Quán Thế Âm cũng hay được vẽ là một vị Bồ Tát cứu độ chúng sinh trong sáu nẻo Luân hồi (Lục đạo): trong súc sinh, Quán Thế Âm đầu ngựa, hoặc cưỡi sư tử; trong địa ngục, người có nghìn cánh tay; trong cõi A-tu-la, người có 11 đầu.
Tại Trung Quốc/Trung Hoa, Việt Nam và Nhật, Quán Thế Âm được trình bày dưới dạng thân nữ Bạch Y Hành Giả, tức vị nữ hành giả mặc y phục màu trắng. Tại Tây Tạng, Quán Thế Âm (bo. chenresi [spzan ras gzigs]) là "người bảo vệ xứ tuyết" và có ảnh hưởng trung tâm trong truyền thống Phật giáo tại đây. Người ta xem Bồ Tát là cha đẻ của dân tộc Tây Tạng và nhờ Ngài mà Phật giáo được truyền bá qua nhà vua Tùng-tán Cương-bố (bo. songten gampo, 620-649), được xem là một hiện thân của Quán Thế Âm. Đạt-lại Lạt-ma và Cát-mã-ba (bo. karmapa) cũng được xem là hiện thân của Quán Thế Âm. Câu Man-tra OṂ MA-NI PAD-ME HŪṂ được xem là thuộc tính của Quán Thế Âm, là thần chú đầu tiên truyền đến Tây Tạng và ngày nay được tụng đọc nhiều nhất. Tranh tượng của Bồ Tát được biểu diễn bằng một người có 11 đầu và ngàn cánh tay hoặc trong dạng có bốn tay, ngồi toà sen.
12 Đại nguyện[sửa | sửa mã nguồn]
- Nguyện thứ nhất: Phật Viên Thông Thánh Tự Tại, Quán Âm Như Lai rộng phát hoằng thệ nguyện.
- Nguyện thứ hai: Quyết một lòng không sợ khó, Quán Âm Như Lai thường vào Biển Đông (tức Nam Hải) nguyện.
- Nguyện thứ ba: Ở Ta bà, vào Địa phủ, Quán Âm Như Lai cứu với chúng sanh nguyện.
- Nguyện thứ tư: Diệt tà mà trừ yêu quái, Quán Âm Như Lai dứt trừ nguy hiểm nguyện.
- Nguyện thứ năm: Tay cầm tịnh bình, tay cầm nhành dương liễu, Quán Âm Như Lai ban nước cam lồ nguyện.
- Nguyện thứ sáu: Đại Từ bi, Đại Hỷ xả, Quán Âm Như Lai oán thân bình đẳng nguyện.
- Nguyện thứ bảy: Suốt ngày đêm luôn quán sát, Quán Âm Như Lai diệt trừ đường ác nguyện.
- Nguyện thứ tám: Phổ Đà Sơn thường lễ bái, Quán Âm Như Lai gông cùm đứt rã nguyện.
- Nguyện thứ chín: Tạo pháp thuyền vào biển khổ, Quán Âm Như Lai độ tận chúng sanh nguyện.
- Nguyện thứ mười: Tiền Tràng phan, hậu Bảo cái, Quán Âm Như Lai tiếp dẫn Tây phương nguyện.
- Nguyện thứ mười một: Vô Lượng Thọ cảnh giới, Quán Âm Như Lai Di Đà thọ ký nguyện.
- Nguyện thứ mười hai: Thân trang nghiêm, tâm sáng suốt, Quán Âm Như Lai tròn đủ mười hai nguyện.
Chân ngôn và Đà-la-ni[sửa | sửa mã nguồn]
- Oṃ Maṇi Padme Hūṃ (chữ Devanāgarī: ॐ मणि पद्मे हूं, tiếng Tây Tạng: ཨོཾ་མ་ནི་པ་དྨེ་ཧཱུྃ་) là một câu Chân ngôn tiếng Phạn, được xem là chân ngôn cầu Quán Thế Âm Bồ Tát và là chân ngôn quan trọng và lâu đời nhất của Phật giáo Tây Tạng. Nó còn được mệnh danh là "Lục Tự Đại Minh Chân Ngôn" tức là "Chân ngôn sáng rõ bao gồm sáu chữ".
- Đại Bi Tâm Đà La Ni (Mahā Karuṇā Dhāranī, महा करुणा धारनी), là bài chú căn bản minh họa công đức chứng quả của Đức Quán Thế Âm Bồ Tát do chính ngài thuyết.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Kinh Diệu Pháp Liên Hoa
- Om Mani Padme Hum
- Chú Đại Bi
- Thiên Long Bát Bộ#Ý nghĩa tên Thiên Long Bát Bộ
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
-
-
-
-
-
-
-
nhỏ| tượng đài Quán Thế Âm, Macao
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ Điển. Phật Quang Đại Từ Điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
- Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Trích phẩm Phổ môn, kinh Diệu Pháp Liên Hoa, nguyên văn tiếng Hán:
- Nhĩ thời, Vô-Tận-Ý Bồ-tát tức tùng tọa khởi, thiên đản hữu kiên, hiệp chưởng hướng Phật nhi tác thị ngôn: "Thế Tôn! Quán-Thế-Âm Bồ-tát dĩ hà nhơn duyên danh Quán-Thế-Âm?"
- Phật cáo Vô-Tận-Ý Bồ-tát: "Thiện nam tử! Nhược hữu vô lượng bá thiên vạn ức chúng-sanh thọ chư khổ não, văn thị Quán-Thế-Âm Bồ-tát, nhứt tâm xưng danh Quán-Thế-Âm Bồ-tát tức thời quán kỳ âm thanh, nhi đắc giải thoát.
- ^ “QUÁN THẾ ÂM BỒ TÁT PHỔ MÔN PHẨM GIẢNG KÝ”.
- ^ Pháp sư Bảo Tịnh giảng thuật; Thôi Chú bình & Tôn Tử Á kính lục,Hòa Thượng Thích Trí Nghiêm dịch. “Kinh Diệu Pháp Liên Hoa - Phẩm Quán Thế Âm Bồ Tát - Phổ Môn Giảng Lục”.
- ^ "Thiên," tiếng Phạm là Ðề-bà (Deva). Những người tu Thập Thiện thì sau khi mạng chung được sanh lên hưởng phước cõi trời.
- ^ "Long," tiếng Phạm là Na-già (Naga), dịch là rồng. Loài rồng này có thần thông biến hóa, hoặc canh giữ cung điện trên trời, hoặc giữ địa luân, hoặc làm mưa gió.
- ^ "Dạ-xoa’ là tiếng Phạm (Yasha), Trung Hoa dịch là "dõng kiện," "bạo ác" hay "tiệp tật." Ðây là một loài quỷ rất hung mãnh, bay đi mau lẹ, có phận sự canh giữ các thành trì trên trời.
- ^ "Càn-thát-bà" là tiếng Phạm (Gandnarva), Trung Hoa dịch là "hương âm." Ðây là thần tấu nhạc của trời Ðế Thích, và dùng hương thơm làm thức ăn, cho nên cũng gọi là Hương Thần hoặc Hương Âm Thần.
- ^ "Ca-lâu-la" là tiếng Phạm (Garuda); Trung Hoa dịch là "kim xí điểu." Ðây là một loại chim thần (thần điểu), cánh có lông màu vàng tốt đẹp, hai cánh xòe ra cách nhau đến 3.360.000 dặm, có thần thông biến hóa.
- ^ "A-tu-la’ là tiếng Phạm (Asura), Trung Hoa dịch là "phi thiên." A-tu-la là loài thần có phước trời mà đức không bằng trời, quyền biến không như cõi trời, có thần thông biến hóa, nhưng thân hình thô xấu, vì tiền kiếp tánh tình thường sân hận.
- ^ "Khẩn-na-la" là tiếng Phạm (Kinnara); Trung Hoa dịch là "nghi nhân." Ðây cũng là thần tấu nhạc cho Ngọc Hoàng Ðế Thích.
- ^ "Ma-hầu-la-già" là tiếng Phạm (Mahoràga); Trung Hoa dịch là "đại mãng" hoặc "địa long," tức là thần rắn.
- ^ "Phi nhân" là loại quỷ thần, hình như người mà không phải người, hoặc có sừng, có cánh, có móng vuốt.
- ^ Thích Giác Huyền. “Những Hạnh Nguyện Hóa Thân Của Bồ Tát Quán Thế Âm”.
- ^ “Hồng Danh Quán Thế Âm Bồ Tát”.
- ^ “TRANH: 33 HÓA THÂN QUÁN THẾ ÂM BỒ TÁT”.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Bồ-tát Quán Thế Âm - Tên gọi, hình tượng & tín ngưỡng
- Cao Đài Từ Điển
- Câu truyện cổ tích về tiền thân của Bồ-Tát Quán Thế Âm
- Kuan Yin, The Compassionate Rebel
- Isisdownunder's Kuan Yin Pictures and Information
- The Revelation of Master Devadip The 108 Glories of Kwan Yin
- Đức Bồ tát Quán Thế Âm
- Khái niệm về Bồ tát Quán Thế Âm
- Các bản dịch Đà La Ni & Kinh Pháp Quán Thế Âm từ Hán Tạng
- Quán Thế Âm tranh sơn dầu - Thượng Toạ Thích Phước Ân sáng hoạ
- 33 Tôn Tượng Quan Thế Âm bằng đá qúy cao trên 2 thước - Anckland, NZ

markdown:
# Quán Thế Âm
[Avalokitesvara](/w/index.php?title=Avalokitesvara&redirect=no))
|Avalokiteśvara
|
Quán Thế Âm
|
|![]()
Nālandā,
[Bihar](/wiki/Bihar), [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99), thế kỷ 9. [Phồn thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_ph%E1%BB%93n_th%E1%BB%83) [Giản thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_gi%E1%BA%A3n_th%E1%BB%83)
|Phiên âm|
|
|[Bính âm Hán ngữ](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m_H%C3%A1n_ng%E1%BB%AF) [Wade–Giles](/wiki/Wade%E2%80%93Giles) 1-shih 4-yin 1 [Tiếng Quảng Đông](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng) [Việt bính](/wiki/Vi%E1%BB%87t_b%C3%ADnh) [Phồn thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_ph%E1%BB%93n_th%E1%BB%83) [Giản thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_gi%E1%BA%A3n_th%E1%BB%83)
|Phiên âm|
|
|[Bính âm Hán ngữ](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m_H%C3%A1n_ng%E1%BB%AF) [Wade–Giles](/wiki/Wade%E2%80%93Giles) 1-yin 1 [Tiếng Quảng Đông](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng) [Việt bính](/wiki/Vi%E1%BB%87t_b%C3%ADnh) [Phồn thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_ph%E1%BB%93n_th%E1%BB%83) [Giản thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_gi%E1%BA%A3n_th%E1%BB%83)
|Phiên âm|
|
|[Bính âm Hán ngữ](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m_H%C3%A1n_ng%E1%BB%AF) [Wade–Giles](/wiki/Wade%E2%80%93Giles) 1-tzu 4-tsai 4 [Tiếng Miến Diện](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Mi%E1%BA%BFn_Di%E1%BB%87n&action=edit&redlink=1) [IPA](/w/index.php?title=Wikipedia:IPA_c%E1%BB%A7a_ti%E1%BA%BFng_Mi%E1%BA%BFn_%C4%90i%E1%BB%87n&action=edit&redlink=1) [Tiếng Tạng](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%AF_c%C3%A1i_T%E1%BA%A1ng&action=edit&redlink=1)
|Phiên âm|
|-
|[THL](/w/index.php?title=Phi%C3%AAn_%C3%A2m_%C4%91%C6%A1n_gi%E1%BA%A3n_h%C3%B3a_THL&action=edit&redlink=1) [Bính âm tiếng Tạng](/w/index.php?title=B%C3%ADnh_%C3%A2m_ti%E1%BA%BFng_T%E1%BA%A1ng&action=edit&redlink=1) [Quốc ngữ](/wiki/Qu%E1%BB%91c_ng%E1%BB%AF) [Tiếng Thái Lan](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Th%C3%A1i_Lan) [RTGS](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_chuy%E1%BB%83n_t%E1%BB%B1_th%C3%B4ng_d%E1%BB%A5ng_Ho%C3%A0ng_gia_ti%E1%BA%BFng_Th%C3%A1i_Lan&action=edit&redlink=1) [Hangul](/wiki/Hangul) [Hanja](/wiki/Hanja)
|Chuyển tự|
|-
|[Chữ Kirin](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%AF_c%C3%A1i_Kirin_ti%E1%BA%BFng_M%C3%B4n_C%E1%BB%95&action=edit&redlink=1) [Chữ Mông Cổ](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%AF_M%C3%B4ng_C%E1%BB%95&action=edit&redlink=1) [Kanji](/wiki/Kanji)
|Phiên âm|
|-
|[Tiếng Tamil](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Tamil) [Tiếng Hindi](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hindi) [Tiếng Phạn](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%E1%BA%A1n)
්
[Bengali](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Bengali) [Nepal Bhasa](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Nepal_Bhasa) **Quán Thế Âm** ( [Tiếng Phạn](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%E1%BA%A1n): अवलोकितेश्वर nghĩa là "Đấng quán chiếu âm thanh của thế gian") là một vị [Bồ tát](/wiki/B%E1%BB%93_t%C3%A1t) hiện thân lòng từ bi của tất cả chư [Phật](/wiki/Ph%E1%BA%ADt). Được miêu tả trong nhiều nền văn hóa khác nhau, cả thân nam lẫn nữ giới, Quan Thế Âm là một trong những vị Bồ tát được tôn kính thờ phụng rộng rãi nhất trong [Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o) [Đại thừa](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_th%E1%BB%ABa), cũng như không chính thức trong [Phật giáo Nguyên thủy](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o_Nguy%C3%AAn_th%E1%BB%A7y).
Tên nguyên bản tiếng Phạn của vị Bồ tát này là
**Avalokiteśvara**. Tên [tiếng Hán](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_H%C3%A1n) *Quán Thế Âm Bồ Tát* ( **觀世音菩薩**) được phiên dịch từ tên tiếng Phạn này, "Avalokiteśvara Bodhisattva". Bồ tát này thường được mô tả dưới nhiều dạng thân nam hay nữ, và cũng có thể được biết đến với tên gọi đơn giản là [Quan Âm](/wiki/Quan_%C3%82m).
Namo Avalokiteshvara Bodhisattva là câu niệm hồng danh của ngài Quán Thế Âm Bồ tát.
## Mục lục
## Tên gọi[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&action=edit§ion=1)]
Quán Thế Âm có nghĩa là quán chiếu, suy xét, lắng nghe âm thanh của thế gian. Theo Phẩm Phổ môn trong
[Kinh Diệu Pháp Liên Hoa](/wiki/Kinh_Di%E1%BB%87u_Ph%C3%A1p_Li%C3%AAn_Hoa), sở dĩ ngài mang tên gọi như vậy là do hạnh nguyện từ bi cứu khổ cứu nạn, mỗi khi chúng sanh bị khổn ách, nguy cấp liền nhất tâm niệm danh hiệu của bồ tát, ngài liền quán xét âm thanh đó, lập tức cứu họ thoát khỏi tai ách.
Trong
[Bát Nhã Tâm Kinh](/wiki/B%C3%A1t_Nh%C3%A3_T%C3%A2m_Kinh), vị Bồ tát này mang tên là **Quán Tự Tại** dựa trên pháp môn tu tập của ngài. Khi quán chiếu thâm sâu vào chính mình, ngài nhận thấy năm uẩn không có tự tính và đều là giả tạm, ngộ ra được điều đó, ngài vượt thoát tất cả mọi khổ đau ách nạn.
Bồ tát Quán Thế Âm còn được biết đến với tên gọi
**Bồ tát Quán Âm**, **Bồ tát Từ Hàng** hay **Từ Hàng Đại sĩ**.
## Nguồn gốc[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&action=edit§ion=2)]
### Đại thừa[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&action=edit§ion=3)]
### Tây Tạng[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&action=edit§ion=4)]
### Nguyên thủy[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&action=edit§ion=5)]
### Hiện đại[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&action=edit§ion=6)]
## Hồng danh và hóa thân[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&action=edit§ion=7)]
Trong Kinh Đại bi Tâm Đà Ra Ni, đức
[Phật Thích Ca](/wiki/T%E1%BA%A5t-%C4%91%E1%BA%A1t-%C4%91a_C%E1%BB%93-%C4%91%C3%A0m) dạy ngài Anan rằng trong vô lượng kiếp về trước, Quán Thế Âm Bồ Tát đã thành Phật, hiệu là *, vì nguyện lực đại bi, vì muốn làm duyên phát khởi cho tất cả các hàng Bồ Tát, vì muốn an vui thành thục cho chúng sanh, ngài mới hiện thân làm Bồ Tát, danh hiệu là Chánh Pháp Minh Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Ðiều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn* *, thường trụ thế giới Ta-bà, đồng thời cũng là thị giả trợ tuyên chánh pháp cho Đức Phật* **Quán Thế Âm** [A Di Đà](/wiki/A-di-%C4%91%C3%A0)ở Tây phương Cực Lạc.
Trong Kinh Đại Bi Liên Hoa (Kinh Bi Hoa), Bồ tát Quán Thế Âm là quyến thuộc bồ đề của vô lượng bồ tát khác và Phật A Di Đà, trước khi phát nguyện lớn, ngài là Thái tử Bất Huyền, con trưởng trong một nghìn người con của Chuyển luân vương Vô Tránh Niệm, người sau này là Phật A Di Đà. Bồ tát Quán Thế Âm được Đức Phật Bảo Tạng thọ ký rằng, Đức Phật A Di Đà dù có thọ mạng vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp cũng sẽ nhập niết bàn, khi đó Quán Thế Âm Bồ Tát tiếp quản chánh pháp và cõi Cực Lạc, thành Phật hiệu là
*. Biến Xuất Nhất Thiết Quang Minh Công Đức Sơn Vương Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Ðiều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn*
Trong Kinh Bát Nhã Ba La Mật, Quán Thế Âm Bồ Tát được gọi là Quán Tự Tại Bồ Tát, ẩn tàng một triết lý sâu xa và phương thức tu tập nhiệm mầu nhờ quán chiếu mà được tự tại, giải thoát.
Trong
[Kinh Diệu Pháp Liên Hoa](/wiki/Di%E1%BB%87u_ph%C3%A1p_li%C3%AAn_hoa_kinh), Đức Phật đã giải thích rõ cho [Vô Tận Ý Bồ Tát](/w/index.php?title=V%C3%B4_T%E1%BA%ADn_%C3%9D_B%E1%BB%93_T%C3%A1t&action=edit&redlink=1) về ý nghĩa của danh hiệu Quán Thế Âm là do vị [Bồ tát](/wiki/B%E1%BB%93_T%C3%A1t) này khi nghe âm thanh của chúng sanh xưng danh hiệu mình thì tức thời tầm thanh để cứu khổ. Nếu có vô lượng trăm ngàn vạn ức chúng sanh bị các khổ não nghe đến danh hiệu Quán Thế Âm Bồ Tát, một lòng xưng danh Ngài thì ngay khi đó, Bồ Tát Quán Thế Âm tức thì quán sát âm thanh ấy, khiến cho họ đều được giải thoát. [[1]](#cite_note-phomon-1) [[2]](#cite_note-2)
Cũng theo kinh này thì Quán Thế Âm Bồ tát có 32 ứng hóa hiện thân
là thân [3] [Phật](/wiki/Ph%E1%BA%ADt), Bích Chi (Duyên Giác), [Thanh Văn](/wiki/Thanh_V%C4%83n), [Phạm Vương](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A1m_V%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1), [Đế Thích](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%BF_Th%C3%ADch_Thi%C3%AAn&action=edit&redlink=1), Đại Tự Tại Thiên, Đại Tự Tại, Thiên Đại Tướng Quân, Tỳ Sa Môn, Tiểu Vương, Trưởng giả, [Cư sĩ](/wiki/C%C6%B0_s%C4%A9), Tể quan, [Bà-la–môn](/w/index.php?title=B%C3%A0-la%E2%80%93m%C3%B4n&action=edit&redlink=1), [Tỳ Kheo](/wiki/T%E1%BB%B3_Kheo), [Tỳ Kheo Ni](/wiki/T%E1%BB%B3_Kheo_Ni), Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, [Phụ nữ](/wiki/Ph%E1%BB%A5_n%E1%BB%AF), Đồng nam, Đồng nữ, Thiên , Long [[4]](#cite_note-4) , Dạ xoa [[5]](#cite_note-5) , Càn-thát-bà [[6]](#cite_note-6) , Ca-lâu-la [[7]](#cite_note-7) , A-tu-la [[8]](#cite_note-8) , Khẩn-na-la [[9]](#cite_note-9) , Ma-hầu-la-già [[10]](#cite_note-10) , Nhân, Phi nhân [[11]](#cite_note-11) , Thần chấp Kim Cang. [[12]](#cite_note-12) [[13]](#cite_note-13)
Sau này lại có thêm 33 hóa thân khác của Quán Âm, những hóa thân này không dựa vào Kinh sách mà chỉ dựa vào tư tưởng hóa độ
[lục đạo](/w/index.php?title=L%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BA%A1o&action=edit&redlink=1) kết hợp với 33 Ứng hóa thân trên pha trộn với tín ngưỡng dân gian của [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) và [Trung Hoa](/wiki/T%C3%AAn_g%E1%BB%8Di_Trung_Qu%E1%BB%91c) mà tạo thành, đó là các hồng danh: Dương Liễu Quán Âm, Long Đầu Quán Âm, Trì Kinh Quán Âm, Viên Quang Quán Âm, Du Hý Quán Âm, Bạch Y Quán Âm, Liên Ngọa Quán Âm, Lang Kiến Quán Âm, Thí Dược Quán Âm, Ngư Lam Quán Âm, Đức Vương Quán Âm, Thủy Nguyệt Quán Âm, Nhất Diệp Quán Âm, Thanh Cảnh Quán Âm, Uy Đức Quán Âm, Diên Mạng Quán Âm, Chúng Bảo Quán Âm, Nham Hộ Quán Âm, Năng Tĩnh Quán Âm, A Nậu Quán Âm, Vô Úy Quán Âm, Diệp Y Quán Âm, Lưu Ly Quán Âm, Đa La Quán Âm, Cáp Lỵ Quán Âm, Lục Thời Quán Âm, Phổ Bi Quán Âm, Mã Lang Phụ Quán Âm, Hiệp Chưởng Quán Âm, Nhất Như Quán Âm, Bất Nhị Quán Âm, Trì Liên Quán Âm, Sái Thủy Quán Âm. [[14]](#cite_note-14) [[15]](#cite_note-15)
## Biểu tượng và hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&action=edit§ion=8)]
Quán Thế Âm Bồ Tát là bồ tát trợ tuyên đắc lực của Phật A Di Đà ở Tây Phương Cực Lạc, Quán Thế Âm Bồ Tát thể hiện lòng Bi (sa., pi.
*karuṇā*), một trong hai dạng của Phật tính. Vì vậy, danh hiệu của ngài thường kèm theo từ Đại Bi (sa. *mahākāruṇika*). Dạng kia của Phật tính là Trí tuệ ( [Bát-nhã](/wiki/B%C3%A1t-nh%C3%A3), sa. *prajñā*), là đặc tính được Bồ Tát [Đại Thế Chí](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Th%E1%BA%BF_Ch%C3%AD) thể hiện, bên tay phải của Phật A Di Đà. Với lòng từ bi vô lượng, Quán Thế Âm thể hiện sức mạnh huyền diệu cứu giúp mọi chúng sinh quán tưởng đến mình lúc gặp hiểm nguy. Trong nhân gian, Quán Thế Âm là vị bảo hộ tránh khỏi tai hoạ và hay được phụ nữ không con cầu tự.
Trong các loại tranh tượng về Quán Thế Âm, người ta thấy có 33 dạng, khác nhau về số đầu, tay và các đặc tính. Thông thường ta thấy tượng Bồ Tát có ngàn tay ngàn mắt, có khi 11 đầu. Trên đầu có khi có tượng A-di-đà, xem như đặc điểm chính. Trên tay có khi thấy Bồ Tát cầm hoa sen hồng, vì vậy nên Quán Thế Âm cũng có tên là Liên Hoa Thủ (người cầm hoa sen, sa.
*padmapāṇi*) hay nhành dương liễu và một bình nước Cam-lộ (sa. *amṛta*). Số tay của Bồ Tát biểu hiện khả năng cứu độ chúng sinh trong mọi tình huống.
Trong tranh tượng với 11 đầu thì Quán Thế Âm mang 9 đầu của chín vị Bồ Tát, một đầu của một vị Phật và cuối cùng là đầu của Phật A-di-đà. Cứ mỗi ba đầu tượng trưng là ba đặc tính: từ bi với chúng sinh khổ nạn, quyết tâm đối trị cái xấu, hoan hỉ với cái tốt. Theo một cách nhìn khác thì 11 đầu biểu tượng cho mười cấp của
[Thập địa](/wiki/Th%E1%BA%ADp_%C4%91%E1%BB%8Ba) và [Phật quả](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%ADt_qu%E1%BA%A3&action=edit&redlink=1).
Đôi lúc Quán Thế Âm Bồ Tát cũng được trình bày dưới một dạng ít thấy, đó là "Sư Tử Hống Quán Tự Tại" (獅子吼觀自在, sa.
*siṃhanāda-lokeśvara*). Dưới dạng này, Bồ Tát là một Dược sư, đặc biệt cứu độ những người bệnh phong cùi ( *lepra*). Mắt Bồ Tát đang nhìn bệnh nhân và mắt chính giữa (huệ nhãn) đang tập trung chẩn bệnh. Hai bảo vật bên vai cũng là những dụng cụ của một dược sĩ, bình sắc thuốc bên trái của Bồ Tát và đao trừ tà (bệnh) bên phải. Sư tử Bồ Tát cưỡi xuất phát từ một sự tích. Tương truyền rằng, có một con sư tử sinh được một con nhưng con chết ngay sau khi sinh. Đau đớn quá nó rống lên thật to và nhờ tiếng rống uy dũng này, nó làm cho con nó sống lại. Vì thế mà có sự liên hệ giữa tên của Sư Tử Hống Quán Tự Tại ("giọng sư tử") với nghề nghiệp của một dược sĩ "gọi người sống lại".
Một thuyết khác giải thích tích của 11 đầu và nghìn tay: lúc Quán Thế Âm quán chiếu cảnh khổ của chúng sinh thì đầu Bồ Tát đau xót vỡ ra từng mảnh. Phật A-di-đà xếp các mảnh đó lại thành 11 đầu. Xuất phát từ nguyện lực cứu độ mọi chúng sinh, thân Bồ Tát mọc ra nghìn tay, trong mỗi tay có một mắt. Quán Thế Âm cũng hay được vẽ là một vị Bồ Tát cứu độ chúng sinh trong sáu nẻo Luân hồi (Lục đạo): trong súc sinh, Quán Thế Âm đầu ngựa, hoặc cưỡi sư tử; trong địa ngục, người có nghìn cánh tay; trong cõi A-tu-la, người có 11 đầu.
Tại Trung Quốc/Trung Hoa, Việt Nam và Nhật, Quán Thế Âm được trình bày dưới dạng thân nữ Bạch Y Hành Giả, tức vị nữ hành giả mặc y phục màu trắng. Tại Tây Tạng, Quán Thế Âm (bo.
*chenresi* [ *spzan ras gzigs*]) là "người bảo vệ xứ tuyết" và có ảnh hưởng trung tâm trong truyền thống Phật giáo tại đây. Người ta xem Bồ Tát là cha đẻ của dân tộc Tây Tạng và nhờ Ngài mà Phật giáo được truyền bá qua nhà vua Tùng-tán Cương-bố (bo. *songten gampo*, 620-649), được xem là một hiện thân của Quán Thế Âm. [Đạt-lại Lạt-ma](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1t-l%E1%BA%A1i_L%E1%BA%A1t-ma) và Cát-mã-ba (bo. *karmapa*) cũng được xem là hiện thân của Quán Thế Âm. Câu Man-tra **OṂ MA-NI PAD-ME HŪṂ** được xem là thuộc tính của Quán Thế Âm, là thần chú đầu tiên truyền đến Tây Tạng và ngày nay được tụng đọc nhiều nhất. Tranh tượng của Bồ Tát được biểu diễn bằng một người có 11 đầu và ngàn cánh tay hoặc trong dạng có bốn tay, ngồi toà sen.
## 12 Đại nguyện[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&action=edit§ion=9)] **Nguyện thứ nhất**: Phật Viên Thông Thánh Tự Tại, Quán Âm Như Lai rộng phát hoằng thệ nguyện. **Nguyện thứ hai**: Quyết một lòng không sợ khó, Quán Âm Như Lai thường vào [Biển Đông](/wiki/Bi%E1%BB%83n_%C4%90%C3%B4ng)(tức [Nam Hải](/wiki/Nam_H%E1%BA%A3i)) nguyện. **Nguyện thứ ba**: Ở Ta bà, vào Địa phủ, Quán Âm Như Lai cứu với chúng sanh nguyện. **Nguyện thứ tư**: Diệt tà mà trừ yêu quái, Quán Âm Như Lai dứt trừ nguy hiểm nguyện. **Nguyện thứ năm**: Tay cầm tịnh bình, tay cầm nhành dương liễu, Quán Âm Như Lai ban nước cam lồ nguyện. **Nguyện thứ sáu**: Đại Từ bi, Đại Hỷ xả, Quán Âm Như Lai oán thân bình đẳng nguyện. **Nguyện thứ bảy**: Suốt ngày đêm luôn quán sát, Quán Âm Như Lai diệt trừ đường ác nguyện. **Nguyện thứ tám**: Phổ Đà Sơn thường lễ bái, Quán Âm Như Lai gông cùm đứt rã nguyện. **Nguyện thứ chín**: Tạo pháp thuyền vào biển khổ, Quán Âm Như Lai độ tận chúng sanh nguyện. **Nguyện thứ mười**: Tiền Tràng phan, hậu Bảo cái, Quán Âm Như Lai tiếp dẫn Tây phương nguyện. **Nguyện thứ mười một**: Vô Lượng Thọ cảnh giới, Quán Âm Như Lai Di Đà thọ ký nguyện. **Nguyện thứ mười hai**: Thân trang nghiêm, tâm sáng suốt, Quán Âm Như Lai tròn đủ mười hai nguyện.
## Chân ngôn và Đà-la-ni[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&action=edit§ion=10)] **(chữ Devanāgarī: ॐ मणि पद्मे हूं, tiếng Tây Tạng: ཨོཾ་མ་ནི་པ་དྨེ་ཧཱུྃ་) là một câu Chân ngôn tiếng Phạn, được xem là chân ngôn cầu Quán Thế Âm Bồ Tát và là chân ngôn quan trọng và lâu đời nhất của Phật giáo Tây Tạng. Nó còn được mệnh danh là "Lục Tự Đại Minh Chân Ngôn" tức là "Chân ngôn sáng rõ bao gồm sáu chữ".** [Oṃ Maṇi Padme Hūṃ](/wiki/Om_Mani_Padme_Hum) **(Mahā Karuṇā Dhāranī, महा करुणा धारनी), là bài chú căn bản minh họa công đức chứng quả của Đức Quán Thế Âm Bồ Tát do chính ngài thuyết.** [Đại Bi Tâm Đà La Ni](/wiki/Ch%C3%BA_%C4%91%E1%BA%A1i_bi)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&action=edit§ion=11)] [Kinh Diệu Pháp Liên Hoa](/wiki/Di%E1%BB%87u_ph%C3%A1p_li%C3%AAn_hoa_kinh) [Om Mani Padme Hum](/wiki/Om_Mani_Padme_Hum) [Chú Đại Bi](/wiki/Ch%C3%BA_%C4%91%E1%BA%A1i_bi) [Thiên Long Bát Bộ#Ý nghĩa tên Thiên Long Bát Bộ](/wiki/Thi%C3%AAn_Long_B%C3%A1t_B%E1%BB%99#.C3.9D_ngh.C4.A9a_t.C3.AAn_Thi.C3.AAn_Long_B.C3.A1t_B.E1.BB.99)
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&action=edit§ion=12)]
-
-
-
-
-
-
-
nhỏ| tượng đài Quán Thế Âm,
[Macao](/wiki/Ma_Cao)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&action=edit§ion=13)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&action=edit§ion=14)] *Fo Guang Ta-tz'u-tien*佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ Điển. Phật Quang Đại Từ Điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.) *Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren*, Bern 1986.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&action=edit§ion=15)] **Trích phẩm Phổ môn, kinh Diệu Pháp Liên Hoa, nguyên văn tiếng Hán:** [^](#cite_ref-phomon_1-0) *Nhĩ thời, Vô-Tận-Ý Bồ-tát tức tùng tọa khởi, thiên đản hữu kiên, hiệp chưởng hướng Phật nhi tác thị ngôn: "Thế Tôn! Quán-Thế-Âm Bồ-tát dĩ hà nhơn duyên danh Quán-Thế-Âm?"* *Phật cáo Vô-Tận-Ý Bồ-tát: "Thiện nam tử! Nhược hữu vô lượng bá thiên vạn ức chúng-sanh thọ chư khổ não, văn thị Quán-Thế-Âm Bồ-tát, nhứt tâm xưng danh Quán-Thế-Âm Bồ-tát tức thời quán kỳ âm thanh, nhi đắc giải thoát.*
-
[^](#cite_ref-2) [“QUÁN THẾ ÂM BỒ TÁT PHỔ MÔN PHẨM GIẢNG KÝ”](http://www.tangthuphathoc.com/gianggiai/phomonphamgiangky-15.htm). **Pháp sư Bảo Tịnh giảng thuật; Thôi Chú bình & Tôn Tử Á kính lục,Hòa Thượng Thích Trí Nghiêm dịch.** [^](#cite_ref-3) [“Kinh Diệu Pháp Liên Hoa - Phẩm Quán Thế Âm Bồ Tát - Phổ Môn Giảng Lục”](http://www.quangduc.com/kinhdien/257lhphomon11.html). **"Thiên," tiếng Phạm là Ðề-bà (Deva). Những người tu Thập Thiện thì sau khi mạng chung được sanh lên hưởng phước cõi trời.** [^](#cite_ref-4) **"Long," tiếng Phạm là Na-già (Naga), dịch là rồng. Loài rồng này có thần thông biến hóa, hoặc canh giữ cung điện trên trời, hoặc giữ địa luân, hoặc làm mưa gió.** [^](#cite_ref-5) **"Dạ-xoa’ là tiếng Phạm (Yasha), Trung Hoa dịch là "dõng kiện," "bạo ác" hay "tiệp tật." Ðây là một loài quỷ rất hung mãnh, bay đi mau lẹ, có phận sự canh giữ các thành trì trên trời.** [^](#cite_ref-6) **"Càn-thát-bà" là tiếng Phạm (Gandnarva), Trung Hoa dịch là "hương âm." Ðây là thần tấu nhạc của trời Ðế Thích, và dùng hương thơm làm thức ăn, cho nên cũng gọi là Hương Thần hoặc Hương Âm Thần.** [^](#cite_ref-7) **"Ca-lâu-la" là tiếng Phạm (Garuda); Trung Hoa dịch là "kim xí điểu." Ðây là một loại chim thần (thần điểu), cánh có lông màu vàng tốt đẹp, hai cánh xòe ra cách nhau đến 3.360.000 dặm, có thần thông biến hóa.** [^](#cite_ref-8) **"A-tu-la’ là tiếng Phạm (Asura), Trung Hoa dịch là "phi thiên." A-tu-la là loài thần có phước trời mà đức không bằng trời, quyền biến không như cõi trời, có thần thông biến hóa, nhưng thân hình thô xấu, vì tiền kiếp tánh tình thường sân hận.** [^](#cite_ref-9) **"Khẩn-na-la" là tiếng Phạm (Kinnara); Trung Hoa dịch là "nghi nhân." Ðây cũng là thần tấu nhạc cho Ngọc Hoàng Ðế Thích.** [^](#cite_ref-10) **"Ma-hầu-la-già" là tiếng Phạm (Mahoràga); Trung Hoa dịch là "đại mãng" hoặc "địa long," tức là thần rắn.** [^](#cite_ref-11) **"Phi nhân" là loại quỷ thần, hình như người mà không phải người, hoặc có sừng, có cánh, có móng vuốt.** [^](#cite_ref-12) **Thích Giác Huyền.** [^](#cite_ref-13) [“Những Hạnh Nguyện Hóa Thân Của Bồ Tát Quán Thế Âm”](http://tinhxangocminh.net/2010/12/22/nhung-hanh-nguyen-hoa-than-cua-bo-tat-quan-the-am/). [^](#cite_ref-14) [“Hồng Danh Quán Thế Âm Bồ Tát”](http://www.phapgioi.com/tangthan/index.php/giao-phap/mat-tong/1505-hong-danh-quan-the-am-bo-tat-pdf.html). [^](#cite_ref-15) [“TRANH: 33 HÓA THÂN QUÁN THẾ ÂM BỒ TÁT”](http://nghethuatphatgiao.com/index.php/hoi-hoa/cac-hoa-si-khac/464-bo-tranh-33-hoa-than-quan-the-am-bo-tat).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%C3%A1n_Th%E1%BA%BF_%C3%82m&action=edit§ion=16)]
|
|![]()
[Quán Thế Âm](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Avalokiteshvara?uselang=vi) [Bồ-tát Quán Thế Âm - Tên gọi, hình tượng & tín ngưỡng](http://www.facebook.com/photo.php?fbid=298306900253365&set=a.119261718157885.29915.101148749969182&type=1) [Cao Đài Từ Điển](http://www.personal.usyd.edu.au/~cdao/tudien/q/q1-058.htm) [Câu truyện cổ tích về tiền thân của Bồ-Tát Quán Thế Âm](http://www.buddhismtoday.com/viet/hopthu/tienthanQuanAm.htm) [Kuan Yin, The Compassionate Rebel](http://www.exoticindiaart.com/article/kuanyin) [Isisdownunder's Kuan Yin Pictures and Information](http://web.archive.org/20021005043038/www.geocities.com/isisdownunder1/index.html) [The Revelation of Master Devadip](http://web.archive.org/20071019044949/www.geocities.com/devadip45/108.html)The 108 Glories of Kwan Yin [Đức Bồ tát Quán Thế Âm](http://www.thuvienhoasen.org/botatquantheam-00.htm) [Khái niệm về Bồ tát Quán Thế Âm](http://www.thuvienhoasen.org/quantheambotat-vientri-00.htm) [Các bản dịch Đà La Ni & Kinh Pháp Quán Thế Âm từ Hán Tạng](http://kinhmatgiao.blogspot.com/2013/01/quan-am-bo-tat-phap.html) [Quán Thế Âm tranh sơn dầu - Thượng Toạ Thích Phước Ân sáng hoạ](http://www.youtube.com/watch?v=drok_vurw5M) [33 Tôn Tượng Quan Thế Âm bằng đá qúy cao trên 2 thước - Anckland, NZ](http://www.youtube.com/watch?v=kbuXH4LCAg0)
|Bảng các chữ viết tắt|
|
|bo.: Bod skad བོད་སྐད་, ja.: 日本語 ko.: 한국어, pi.: Pāli, sa.: Sanskrit संस्कृतम्, zh.: 中文
|
|
|Bồ tát khác
|

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1053 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: WMF-Last-Access=06-Oct-2015;Path=/;HttpOnly;Expires=Sat, 07 Nov 2015 12:00:00 GMT


text:
Bồ câu vằn
Geopelia striata là một loài chim trong họ Columbidae.[2] Đây là loài bản địa của Đông Nam Á.
Môi trường sống và phạm vi phân bố[sửa | sửa mã nguồn]
Đây là loài bản địa loạt của các loài kéo dài từ miền Nam Thái Lan, Tenasserim, bán đảo Mã Lai và Singapore đến các đảo Sumatra, Java, Bali và Lombok Indonesia. Nó cũng có thể có nguồn gốc ở Philippines. Đây là loài phổ biến trong điều kiện nuôi nhốt và nhiều quần thể đã xuất hiện bên ngoài phạm vi gốc của nó do thoát ra hoặc sự cố ý phát hành. Nó có thể được tìm thấy ở miền trung Thái Lan, Lào, Borneo, Sulawesi, Hawaii (được du nhập năm 1922), Tahiti (1950), New Caledonia, Seychelles, quần đảo Chagos (1960), Mauritius (trước 1768), Réunion và Saint Helena. Nó sống ở xứ có cây bụi, đất nông nghiệp và xứ mở trong vùng đất thấp và thường gặp ở các công viên và vườn. Việc người ta đặt bẫy bắt làm chim cảnh đã khiến cho loài chim này trở nên hiếm hoi ở một số khu vực ở Indonesia, nhưng trong hầu hết khu vực phân bố, đây là loài phổ biến. Bồ câu vằn là một trong những loài chim phổ biến nhất ở một số nơi như Hawaii và Seychelles.
mô tả[sửa | sửa mã nguồn]
Loài chim này nhỏ và mảnh mai với một cái đuôi dài và hẹp. Trên lưng màu xám hơi nâu với các sọc ngang màu đen và trắng. Phía dưới có màu hồng nhạt với các sọc màu đen ở hai bên ức, cổ và bụng. Khuôn mặt là màu xám xanh biển với da trần màu xanh biển quanh mắt. Loài bồ câu này dài 20–23 cm với chiều dài sải cánh dài 24–26 cm.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ BirdLife International (2012). “Geopelia striata”. Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2012.1. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012.
- ^ Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.

markdown:
# Bồ câu vằn
|Bồ câu vằn|
|
|[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Columbiformes](/wiki/B%E1%BB%99_B%E1%BB%93_c%C3%A2u) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Columbidae](/wiki/H%E1%BB%8D_B%E1%BB%93_c%C3%A2u) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Geopelia](/wiki/Geopelia) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **G. striata** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Geopelia striata*
(
[Linnaeus](/wiki/Carl_von_Linn%C3%A9), 1766) * là một loài Geopelia striata* [chim](/wiki/Chim)trong họ [Columbidae](/wiki/H%E1%BB%8D_B%E1%BB%93_c%C3%A2u). Đây là loài bản địa của [[2]](#cite_note-2) [Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81).
## Môi trường sống và phạm vi phân bố[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%93_c%C3%A2u_v%E1%BA%B1n&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%93_c%C3%A2u_v%E1%BA%B1n&action=edit§ion=1)]
Đây là loài bản địa loạt của các loài kéo dài từ miền Nam Thái Lan,
[Tenasserim](/wiki/V%C3%B9ng_Tanintharyi), [bán đảo Mã Lai](/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_M%C3%A3_Lai) và Singapore đến các đảo Sumatra, Java, Bali và Lombok Indonesia. Nó cũng có thể có nguồn gốc ở Philippines. Đây là loài phổ biến trong điều kiện nuôi nhốt và nhiều quần thể đã xuất hiện bên ngoài phạm vi gốc của nó do thoát ra hoặc sự cố ý phát hành. Nó có thể được tìm thấy ở miền trung Thái Lan, Lào, Borneo, Sulawesi, Hawaii (được du nhập năm 1922), Tahiti (1950), New Caledonia, Seychelles, quần đảo Chagos (1960), Mauritius (trước 1768), Réunion và Saint Helena. Nó sống ở xứ có cây bụi, đất nông nghiệp và xứ mở trong vùng đất thấp và thường gặp ở các công viên và vườn. Việc người ta đặt bẫy bắt làm chim cảnh đã khiến cho loài chim này trở nên hiếm hoi ở một số khu vực ở Indonesia, nhưng trong hầu hết khu vực phân bố, đây là loài phổ biến. Bồ câu vằn là một trong những loài chim phổ biến nhất ở một số nơi như Hawaii và Seychelles.
## mô tả[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%93_c%C3%A2u_v%E1%BA%B1n&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%93_c%C3%A2u_v%E1%BA%B1n&action=edit§ion=2)]
Loài chim này nhỏ và mảnh mai với một cái đuôi dài và hẹp. Trên lưng màu xám hơi nâu với các sọc ngang màu đen và trắng. Phía dưới có màu hồng nhạt với các sọc màu đen ở hai bên ức, cổ và bụng. Khuôn mặt là màu xám xanh biển với da trần màu xanh biển quanh mắt. Loài bồ câu này dài 20–23 cm với chiều dài sải cánh dài 24–26 cm.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%93_c%C3%A2u_v%E1%BA%B1n&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%93_c%C3%A2u_v%E1%BA%B1n&action=edit§ion=3)] [^](#cite_ref-1) [BirdLife International](/wiki/BirdLife_International)(2012). [“](http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/106002548). *Geopelia striata*” *.* [Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa.](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F_IUCN)Phiên bản 2012.1 [Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012. **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-2) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.


text:
Calopogon tuberosus
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Calopogon tuberosus là một loài phong lan bản địa của miền đông Bắc Mỹ. Tại Hoa Kỳ, nó phân bố tại miền tây nam Texas và Oklahoma và đông nam tới Florida Everglades về phía đông bắc đến Maine và tây bắc đến Minnesota. Ở Canada, Loài này có ở các tỉnh: Nova Scotia, Ontario và Quebec. Nó cũng được tìm thấy ở Cuba và Bahamas.
Tình trạng bảo tồn[sửa | sửa mã nguồn]
Loài này thuộc nhóm "G5 - Secure" theo phân loại bảo tồn NatureServe. Tuy nhiên, nó được xếp vào nhóm loài bị đe dọa ở các bang Illinois, Kentucky, và Maryland, và loài dễ tổn thương có thể khai thác ở New York.
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Justice, William S.; Bell, C. Ritchie; Lindsey, Anne H. (2005). Wild Flowers of North Carolina . Chapel Hill, NC: Univ. of North Carolina Press. tr. 53. ISBN 0807855979.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
Phương tiện liên quan tới Calopogon tuberosus tại Wikimedia Commons

markdown:
*Calopogon tuberosus*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Calopogon tuberosus
|
|![]()
*C. tuberosus*var. *tuberosus* [Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) *Xem văn bản* [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Monocots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_m%E1%BB%99t_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Asparagales](/wiki/B%E1%BB%99_M%C4%83ng_t%C3%A2y) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Orchidaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Lan) [Phân họ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D)( *subfamilia*) [Epidendroideae](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D_Lan_bi%E1%BB%83u_sinh) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Calopogon](/wiki/Calopogon) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **C. tuberosus** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Calopogon tuberosus* [Britton](/wiki/Nathaniel_Lord_Britton), [Sterns](/w/index.php?title=Emerson_Ellick_Sterns&action=edit&redlink=1)& [Poggenb.](/w/index.php?title=Justus_Ferdinand_Poggenburg_I&action=edit&redlink=1) [[1]](#cite_note-Wildflowers-1) * là một loài Calopogon tuberosus* [phong lan](/wiki/H%E1%BB%8D_Lan)bản địa của miền đông [Bắc Mỹ](/wiki/B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9). Tại [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), nó phân bố tại miền tây nam [Texas](/wiki/Texas)và [Oklahoma](/wiki/Oklahoma)và đông nam tới [Florida](/wiki/Florida) [Everglades](/w/index.php?title=Everglades&action=edit&redlink=1)về phía đông bắc đến [Maine](/wiki/Maine)và tây bắc đến [Minnesota](/wiki/Minnesota). Ở Canada, Loài này có ở các tỉnh: [Nova Scotia](/wiki/Nova_Scotia), [Ontario](/wiki/Ontario)và [Quebec](/wiki/Qu%C3%A9bec). Nó cũng được tìm thấy ở [Cuba](/wiki/Cuba)và [Bahamas](/wiki/Bahamas).
## Tình trạng bảo tồn[
[sửa](/w/index.php?title=Calopogon_tuberosus&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Calopogon_tuberosus&action=edit§ion=1)]
Loài này thuộc nhóm "G5 - Secure" theo phân loại bảo tồn
[NatureServe](/w/index.php?title=NatureServe&action=edit&redlink=1). Tuy nhiên, nó được xếp vào nhóm loài bị đe dọa ở các bang [Illinois](/wiki/Illinois), [Kentucky](/wiki/Kentucky), và [Maryland](/wiki/Maryland), và loài dễ tổn thương có thể khai thác ở [New York](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_New_York).
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Calopogon_tuberosus&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Calopogon_tuberosus&action=edit§ion=2)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Calopogon_tuberosus&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Calopogon_tuberosus&action=edit§ion=3)] **Justice, William S.; Bell, C. Ritchie; Lindsey, Anne H. (2005).** [^](#cite_ref-Wildflowers_1-0) *Wild Flowers of North Carolina*. Chapel Hill, NC: Univ. of North Carolina Press. tr. 53. [ISBN](/wiki/ISBN) [0807855979](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0807855979).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Calopogon_tuberosus&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Calopogon_tuberosus&action=edit§ion=4)]
Phương tiện liên quan tới
[Calopogon tuberosus](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Calopogon_tuberosus) tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)

X-Cache: cp1068 hit (1), cp1053 frontend miss (0)