text:
Chiến trường Địa Trung Hải và Trung Đông (Chiến tranh thế giới thứ hai)
Mặt trận Địa Trung Hải và Trung Đông trong Chiến tranh thế giới thứ hai gồm nhiều trận đánh trên biển, đất liền và trên không giữa quân đội Đồng Minh và khối Trục tại Địa Trung Hải và Trung Đông - kéo dài từ 10 tháng 6 năm 1940, khi phát xít Ý theo phe Đức Quốc xã tuyên chiến với Đồng Minh, cho đến khi lực lượng phe Trục tại Ý đầu hàng Đồng minh ngày 2 tháng 5 năm 1945.
Nhiều cuộc phân tranh vũ trang vẫn tiếp tục ở Hy Lạp, tại đó quân đội Anh Quốc được điều đến hỗ trợ phe chính quyền Hy Lạp trong cuộc giai đoạn đầu của cuộc nội chiến Hy Lạp.
Mục lục
- 1 Bắc Phi
- 2 Đông châu Phi
- 3 Iraq
- 4 Syria và Liban
- 5 Iran
- 6 Hải chiến
- 7 Balkan
- 8 Các lãnh thổ ven biển thuộc Phát xít Ý
- 9 Gibraltar và đảo Malta
- 10 Quần đảo Dodecanese
- 11 Chiến trường Ý
- 12 Tấn công vào miền nam nước Pháp
- 13 Tranh chấp thời hậu chiến
- 14 Chú thích
- 15 Tham khảo
Bắc Phi[sửa | sửa mã nguồn]
Ngày 11 tháng 6 năm 1940, sau khi Phát xít Ý tuyên chiến với phe Đồng Minh, quân đội Ý chạm súng nhiều phen với quân Anh. Nổi bật nhất là trận đánh tại đồn Capuzzo.
Thủ lĩnh Ý là Benito Mussolini muốn nhanh chóng tạo liên kết giữa hai lực lượng Ý đang đóng quân vùng phía bắc (Africa Settentrionale Italiana, hay ASI) và phía đông (Africa Orientale Italiana, hay AOI) châu Phi. Ông cũng muốn thu phục Ai cập, kênh Suez và các mỏ dầu Trung Đông. Đầu tháng 7 quân lính thuộc AOI băng ngang biên giới Sudan tấn công và đẩy lui một lực lượng nhỏ của quân Anh đang kiểm soát tuyến đường xe lửa tại Kassala. Quân Ý sau đó chiếm luôn một đồn quân sự của Anh tại Gallabat, gần biên giới Metemma, cách Kassala 320 km. Những thôn làng Ghezzan, Kurmuk và Dumbode cũng bị Ý chiếm đóng. Vì thiếu nhiên liệu, quân Ý không thể tiến sâu hơn nữa và dừng lại củng cố lực lượng, xây dựng ụ chống tăng, súng máy và đồn lính kiên cố tại Kassala và Gallabat. Đội quân Ý đóng tại Kassala phát triển lên cấp lữ đoàn.
Ngày 8 tháng 8 Mussolini ra lệnh ASI tấn công chiếm Ai cập. Ngày 13 tháng 9 quân Ý từ căn cứ Cyrenaica, Libya kéo sang Ai Cập nhưng chỉ tiến đến được Sidi Barrani, không thu thập được nhiều lợi ích chiến lược. Cuối năm 1940, tướng Anh Archibald Wavell mở chiến dịch Compass phản công. Đến tháng 2 năm 1941 quân Anh đánh bại Tập đoàn quân 10 của Ý, đẩy quân Phát xít ra khỏi Ai cập và lấn chiếm được một phần của Cyrenaica. Tháng 3, quân Ý thua to tại trận Kufra và mất mốc liên lạc quan trọng giữa hai lực lượng ASI và AOI.
Trong lúc đang đánh nhau tại Lybia, quân Trục tấn công Hy Lạp. Bộ chỉ huy Anh ra lệnh tướng Wavell ngừng truy đuổi quân Ý và đưa quân sang Hy Lạp tiếp ứng. Tuy ông không đồng ý, Wavell tuân lệnh. Quân Đồng Minh thua và Hy Lạp lọt vào tay quân Trục. Khi quân Anh trở về lại châu Phi thì Quân đoàn Thiết giáp châu Phi (Afrika Korps) của Đức Quốc xã do Erwin Rommel chỉ huy đã có mặt tại Bắc Phi. Hai bên giằng co nhiều phen và mãi đến đầu năm 1943, quân Anh dưới chỉ huy của Bernard Montgomery mới đẩy được quân Đức-Ý về Tunisia, sau chiến thắng tại trận El Alamein thứ hai.
Quân Hoa Kỳ do tướng Dwight D. Eisenhower chỉ huy mở chiến dịch Torch đổ bộ vào vùng tây bắc châu Phi ngày 8 tháng 11 năm 1942. Quân Rommel bị kẹp giữa hai lực lượng Đồng Minh, Hoa Kỳ bên tây và Anh bên đông. Tuy lâm vào thế nguy, Rommel dùng chiến thuật tinh tường, cầm cự được khá lâu. Nổi bật nhất là trận đánh tại đèo Kasserine. Quân Đồng Minh với lực lượng gấp bội, tiếp vận đầy đủ, dần dần đập vỡ các đơn vị của quân Trục trên tuyền phòng thủ Mareth. Ngày 13 tháng 5 năm 1943 lực lượng Đức-Ý tại Bắc Phi thực sự thất trận, với gần 240.000 lính bị bắt làm tù binh.
Đông châu Phi[sửa | sửa mã nguồn]
Mặt trận Đông Phi trong Chiến tranh thế giới thứ hai bắt đầu từ những cuộc tranh chấp vũ trang vào tháng 6 năm 1940 giữa quân đội Đế quốc Anh cùng các nước đồng minh thuộc địa và lực lượng viễn chinh Phát xít Ý Africa Orientale Italiana khi quân Ý tấn công Somaliland thuộc Anh. Quân Ý bị cô lập và thiếu tiếp vận nhiên liệu. Sau vài thành công đầu tiên quân Ý phải chuyển thế từ tấn công sang phòng thủ.
Ngày 18 tháng 5 năm 1941, quân Đồng Minh Anh tấn công và buộc phó vương Ý tại Ethiopia đầu hàng, kết thúc chính quyền thực dân Ý tại xứ này. Lực lượng Ý cố gắng cầm cự rải rác nhiều nơi nhưng dần dần kiệt sức và đơn vị cuối cùng đầu hàng vào tháng 11 tại Gondar. Kết quả Ý không chiếm được Somaliland, còn Ethiopia và Eritrea là thuộc địa của Ý trước chiến tranh thì rơi vào tay Đế quốc Anh.
Tháng 12 năm 1942, sau 101 ngày bị bao vây, Djibouti rơi vào tay quân Đồng Minh.
Iraq[sửa | sửa mã nguồn]
Từ năm 1932 tuy Iraq được Anh trả quyền độc lập nhưng vẫn phải chịu cho Anh thiết lập căn cứ quân sự trên lãnh thổ - chủ yếu tại Basra và Habbaniya phía đông bắc Baghdad. Vì vậy dân chúng Iraq bất mãn và chính quyền sau đó lọt vào tay thủ tướng thân Trục là Rashid Ali.
Quân Anh đưa lực lượng cấp sư đoàn của Ấn Độ đến bảo vệ Basra ngày 18 tháng 4. Ngày 30 tháng 4 quân Iraq dưới yểm trợ của Không quân Đức kéo đến bao vây căn cứ không quân Anh tại Habbaniya. Quân Anh-Ấn đánh bại quân thiếu kinh nghiệm của Iraq và nhân thế thắng tấn công thẳng vào Baghdad và Mosul. Rashid Ali cùng đồng bọn bỏ chạy. Anh thiết lập chính phủ thân Anh là vua Faisal II (Vương quốc Iraq).
Syria và Liban[sửa | sửa mã nguồn]
Trong trận đánh tại Iraq, quân Anh bắn rơi một máy bay của không quân Đức và tình nghi máy bay này được tiếp tế nhiên liệu từ căn cứ trong Syria hay Liban, lúc này đang thuộc chính phủ "trung lập" Vichy. Quân Đồng Minh quyết định tấn công Syria và Liban.
Ngày 8 tháng 6 năm 1941 quân Úc, Tự do Pháp, Ấn Độ và Anh mở Chiến dịch Exporter kéo từ Palestine sang đánh Liban. Quân Vichy anh dũng cầm cự nhưng dần đuối sức trước lực lượng địch quân quá hùng hậu. Quân Đồng Minh mở thêm các mũi tấn công từ Iraq vào Syria và hăm dọa hậu quân Vichy. Ngày 14 tháng 7 quân Vichy ký kết đầu hàng.
Iran[sửa | sửa mã nguồn]
Trong cuộc chiến chống Đức, Liên Xô cần rất nhiều tài nguyên và nhiên liệu. Tiếp vận đường biển từ phía bắc vào Murmansk và Arkhangelsk luôn bị quân địch chận phá. Tiếp vận từ Hoa Kỳ vào Vladivostok cũng không đủ. Liên Xô cần lập đường ống dẫn dầu qua lãnh thổ Iran nhưng vua Iran lúc này là Reza Shah Pahlavi thân Đức, không đồng thuận. Quân Anh phối hợp với quân Liên Xô xâm lăng Iran vào tháng 8 năm 1941, quân Iran thất bại, vua Reza Shah thoái vị và con trai ông là Mohammed Reza Pahlavi được tôn làm vua, buộc Iran phải theo phe Đồng Minh và cho phép mở ống dẫn dầu tiếp tế vào Nga.
Hải chiến[sửa | sửa mã nguồn]
Cuộc tranh chấp hải quân trên Địa Trung Hải là để giành kiểm soát và tạo phương tiện cho các cuộc đổ bộ lên đất liền ở các khu vực chung quanh biển này.
Trận đầu tiên xảy ra ngày 11 tháng 6 năm 1940 khi Phát xít Ý tấn công Malta. Ngày 3 tháng 7 hạm đội Pháp bị tiêu diệt tại Mers-el-Kebir. Hải quân Ý (Regia Marina) thua to tại trận Taranto ngày 11 tháng 11 năm 1940.
Balkan[sửa | sửa mã nguồn]
Chiến dịch tấn công bán đảo Balkan của phe Trục bắt đầu ngày 28 tháng 10 năm 1940 khi Ý xâm chiếm Hy Lạp và kết thúc ngày 1 tháng 6 năm 1941 khi đảo Crete thất thủ vào tay quân Đức-Ý.
Hy Lạp[sửa | sửa mã nguồn]
Cuối năm 1940, quân Ý từ Albania kéo sang tấn công Hy Lạp. Quân Hy Lạp không những thành công chận đứng mà còn đẩy ngược quân địch và lấn chiếm được gần một phần tư lãnh thổ Albania. Mùa xuân năm 1941, quân Đức kéo đến tiếp ứng và tham gia chiến trường Balkan, xâm chiếm Nam Tư và Hy Lạp.
Hy Lạp lúc đầu không muốn cho viện quân Anh vào xứ mình - vì Anh không thể hứa cung cấp đủ lực lượng quân sự. Hy Lạp chỉ nhờ Không quân Anh tiếp ứng trong cuộc chiến đánh Ý tại Albania. Nhưng khi thấy quân Đức tràn vào Bulgaria và mối đe dọa bị tấn công quá rõ ràng, Hy Lạp biết tình thế khá nguy hiểm, phải kêu cứu cho quân Anh và Đồng Minh vào yểm trợ.
Quân Đức tấn công Hy Lạp và chiến thắng dễ dàng, dẹp tan các phản kháng của quân lực Đồng Minh-Anh-Hy Lạp. Quân Anh chạy về đảo Crete. Quân Đức thả lính dù vào đảo này và tuy tổn thất nặng nề, đẩy lui được quân Anh ra khỏi chiến cuộc. Sau khi hoàn tất sườn phía nam, quân Đức sửa soạn đánh sang sườn phía đông.
Nam Tư[sửa | sửa mã nguồn]
Tháng 4 năm 1941, quân Đức-Ý và Hungary-Bulgaria tấn công Nam Tư và chỉ trong 11 ngày đánh tan quân đội hoàng gia Nam Tư. Lãnh thổ Nam Tư được chia chác giữa các lực lượng xâm lược, và cho thành lập hai quốc gia mới là Croatia và Serbia. Josip Broz Tito khởi binh cộng sản Nam Tư kháng chiến chống quân Đức. Quân Chetniks của Serbia lúc đầu chống Đức nhưng sau lại trở cờ theo phò Đức đánh quân của Tito. Quân Tito dần chiếm được thế thượng phong, lại có thêm yểm trợ của Đồng Minh và Liên Xô, cuối cùng đánh đuổi được quân phát xít ra khỏi Nam Tư.
Các lãnh thổ ven biển thuộc Phát xít Ý[sửa | sửa mã nguồn]
Trong giai đoạn đầu của Chiến tranh thế giới thư hai Phát xít Ý chiếm đóng các vùng ven biển Địa Trung Hải sau đây:
- Pháp: Tháng 6 năm 1940 đến tháng 9 năm 1943, khu sông Menton (giữa Monte Carlo và biên giới Ý). Tháng 11 năm 1942 đến tháng 9 năm 1943, đồng bằng sông Rhône đến khu Riviera.
- Corsica: Tháng 11 năm 1942 đến tháng 9 năm 1943.
- Nam Tư: Tháng 4 năm 1941 đến tháng 9 năm 1943, gần hết lãnh thổ ven biển thuộc Dalmatia và Montenegro.
- Albania: Từ năm 1939 đến tháng 9 năm 1943.
- Hy Lạp: Tháng 4 năm 1941 đến tháng 9 năm 1943, từ Epirus đến Thessalia và gần toàn bộ đảo Aegean (và phía đông đảo Crete).
- Dodecanese: Từ năm 1912 đến tháng 9 năm 1943.
- Tunisia: Tháng 11 năm 1942 đến tháng 9 năm 1943.
- Libya: Từ năm 1911 đến 1943.
- Ai Cập: Ven biển phía tây đến El Alamein (giằng co với quân Đồng Minh/Anh) từ tháng 6 năm 1940 đến tháng 11 năm 1942.
Gibraltar và đảo Malta[sửa | sửa mã nguồn]
Gibraltar là một căn cứ quân sự quan trọng không chỉ vì vị trí chiến lược kiểm soát tàu bè qua lại giữa Đại Tây Dương và Địa Trung Hải, mà còn vì địa thế rất hiểm trở gây khó khăn cho quân địch đến tấn công. Từ thế kỷ 18 Gibralta thuộc lực lượng vũ trang và hải quân Hoàng gia Anh. Năm 1940 Lực lượng H dưới chỉ huy của Phó đề đốc James Somerville đang đóng giữ tại đây, giữ an ninh đường biển cho các cuộc tiếp vận đến chiến trường Malta.
Đảo Malta nằm gần Ý nên hiển nhiên trở thành mục tiêu quân sự đầu tiên của cuộc bành trướng phát xít. Trong thời gian đầu bộ chỉ huy Anh không tiếp ứng Malta vì cho rằng hòn đảo nhỏ bé này sẽ bị Ý khuất phục nhanh chóng. Quân phòng vệ Malta lúc này chỉ có 6 chiếc máy bay hai tầng cánh cũ kỹ. Sau khi theo dõi cuộc không chiến đầu tiên với quân Trục, quân Đồng Minh nhận thức được hòn đảo này có vị trí chiến lược quan trọng (kiểm soát lối vào Bắc Phi từ châu Âu) và có thể chống chọi được với quân Trục. Lập tức không quân và các đoàn tàu hàng Đồng Minh kéo đến bảo vệ và tiếp viện Malta. Quân Ý một mặt bao vây đường biển một mặt mở cuộc oanh tạc liên tục. Nhân dân Malta sống khổ sở, phải chia khẩu phần vì thiếu thốn lương thực. Tháng 7 năm 1940, quân Đồng Minh cho 12 chiếc máy bay Hawker Hurricane đến tiếp ứng. Bên kia, không quân Đức cũng đến tiếp sức quân Ý. Quân Đồng Minh chịu thiệt hại nặng nề. Trong một cuộc tiếp vận đường biển, một đoàn tàu hàng gồm 115 chiếc từ Anh sang bị tấn công và chỉ 2 chiếc sống sót về đến bến. Mussolini vênh váo rằng Địa Trung Hải lâu nay vẫn là Biển Riêng của Ý.[2]
Đầu năm 1942, nhân lúc tình hình lắng động, quân Anh cho thêm 61 chiếc Spitfire vào tăng cường sức kháng cự của quân đội Malta nhưng lương thực nhiên liệu vẫn khan hiếm. Dần dần quân Đồng Minh đưa được tiếp tế đến Malta nhiều hơn nhưng phần lớn tàu hàng bị phá hỏng không trở về Anh được.
Nhờ giữ được Malta, quân Đồng Minh kiểm soát được Địa Trung Hải. Từ đảo này, hải quân Anh đưa tàu ngầm ra phá hủy rất nhiều tàu bè của quân phe Trục và khống chế tiếp vận cho Rommel tại chiến trường Bắc Phi.
Quần đảo Dodecanese[sửa | sửa mã nguồn]
Khi Phát xít Ý sụp đổ vào tháng 9 năm 1943, quân Đồng Minh và Đức thi nhau tranh giành chiếm đóng các đảo nhỏ thuộc quần đảo Dodecanese trên biển Aegean phía tây Hy Lạp. Đảo lớn nhất Rhodes bị quân Đức chiếm trong khi quân Anh chiếm gần hết các đảo còn lại. Quân Đức dùng không quân và chiến thuật khéo léo đánh bại quân Anh, lúc này vẫn còn thiếu tiệp vận. Lính dù và các toán cảm tử quân Đức nhảy vào chiếm đảo Kos trong hai ngày đầu tháng 10. Tiếo theo là cuộc không chiến khủng khiếp kéo dài 50 ngày trên hòn đảo Leros. Quân Ý (theo phe Đồng Minh) do đề đốc Mascherpa chỉ huy kháng cự cuộc oanh tạc của Đức trước khi quân Anh đến tiếp ứng. Lính Đức đổ bộ lên đảo này ngày 12 tháng 11. Quân Ý đầu hàng 4 ngày sau đó. Quân Anh và Đồng Minh thua chạy về Trung Đông.
Chiến trường Ý[sửa | sửa mã nguồn]
Sau thắng lợi tại mặt trận Bắc Phi quân Đồng Minh mở Chiến dịch Husky, đổ bộ từ biển và thả lính dù vào đảo Sicilia của Ý ngày 10 tháng 7 năm 1943. Quân Đức không bảo vệ được hòn đảo và phải rút lui để bảo toàn lực lượng ngày 17 tháng 8.
Quân Liên hiệp Anh mở đầu cuộc tấn công vào đất Ý ngày 3 tháng 9 với Chiến dịch Baytown. Chính phủ Ý đầu hàng ngày 8 tháng 9. Quân Đức tiếp tục chống giữ đất Ý mặc dầu quân Ý đã buông súng. Ngày 9 tháng 9 quân đội Hoa Kỳ mở Chiến dịch Avalanche đổ bộ vào đảo Salerno trong khi quân Anh mở Chiến dịch Slapstick tấn công Taranto. Tuy gặp địa hình hiểm trở làm chậm bước tiến, quân Đông Minh vẫn tiếp tục đẩy lùi quân Đức.
Cuối năm 1943, quân Đức thiết lập Tuyến phòng thủ Mùa Đông (một phần còn gọi là Tuyến Gustav) ngăn cản quân Đồng Minh. Quân Đòng Minh cho thủy quân lục chiến đánh bọc hậu tuyến này nhưng thất bại. Mùa xuân năm 1944 quân Đồng Minh tấn công Monte Cassino và phá vỡ được tuyến phòng thủ của Đức, tiến tới chiếm đóng thủ phủ Roma vào tháng 6 năm 1944.
Sau khi Roma thất thủ, quân Đồng Minh mở cuộc đổ bộ vào Normandy tấn công Tây Âu. Quân Đức phải đối phó cả hai mặt, với quân Liên Xô đang thắng thế tại mặt trận Đông Âu. Do đó, chiến trường Ý không được hai phe quan tâm đến nhiều. Quân Đức phòng thủ phần đất Ý tại Tuyến Gothic phía bắc Roma cho đến mùa xuân năm 1945 mới phải đầu hàng.
Trong hai năm sau cùng của Chiến tranh thế giới thứ hai, quân Đồng Minh tại chiến trường Ý gồm quân của nhiều sắc tộc như Hoa Kỳ với Sư đoàn 92 Lục quân Mỹ gốc Phi, Trung đoàn 442 Mỹ gốc Nhật; Lực lượng viễn chinh Brasil, quân Anh, quân Canada, Tiệp Khắc, quân viễn chinh Pháp, Hy Lạp, quân kháng chiến Ý, Sư đoàn 2 New Zealand, Quân đoàn 2 Ba Lan, Sư đoàn 6 Thiết giáp Nam Phi, Sư đoàn 8 Lục quân Ấn Độ, và nhiều đội quân các nược thuộc địa cũ như Algeria, Gurkhas, và Palestine.[3][4]
Ngày 1 tháng 5 năm 1945, tướng SS Karl Wolff cùng tư lệnh Tập đoàn quân 10 Đức là Heinrich von Vietinghoff ra lệnh lính Đức ngưng bắn. Quân Đức tại Ý chính thức đầu hàng ngày 2 tháng 5.
Tấn công vào miền nam nước Pháp[sửa | sửa mã nguồn]
Sau cuộc đổ bộ vào Normandy tấn công phía tây nước Pháp, quân Đồng Minh mở thêm Chiến dịch Dragoon từ Địa trung Hải tấn công phía nam và chiếm hai thành phố Toulon và Cannes. Quân Đồng Minh nhanh chóng mở đường tràn lên phía đông bắc, liên hợp được với Cụm tập đoàn quân 12 Hoa Kỳ đang tiến vào từ Normandy. Đầu tháng 9 năm 1944, Tập đoàn quân 6 từng đánh tại mặt trận Địa Trung Hải được chuyển về trực thuộc tư lệnh mặt trận Tây Âu.
Tranh chấp thời hậu chiến[sửa | sửa mã nguồn]
Trieste[sửa | sửa mã nguồn]
Ngay ngày cuối của cuộc chiến thế giới 1 tháng 5 năm 1945, quân Nam Tư của Tito và quân Serbia chiếm thành phố Trieste. Khi quân Đức đầu hàng, quân Đồng Minh kéo vào và quân Nam Tư Serbia phải nhường lại thành phố này vài ngày sau.
Hy Lạp[sửa | sửa mã nguồn]
Khi quân Đức bỏ chạy, quân đội Đồng Minh kéo vào Hy Lạp nhưng gặp phải phản kháng của lực lượng Mặt trận Giải phóng Quốc gia Hy Lạp. Tháng 12 năm 1945 hai bên đánh nhau tại thủ phủ Athens và mở đầu cho cuộc Nội chiến Hy Lạp.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Beevor, Stalingrad. Penguin 2001 ISBN 0-14-100131-3 p183
- ^ Mare Nostrum - Biển của chúng ta - tên tiếng Latin cũ thời Đế chế La Mã
- ^ Ready, J.Lee, "Forgotten Allies: The The European Theatre, Volume I
- ^ Ready, J.Lee, "Forgotten Allies: The Military Contribution of the Colonies, Exiled Governments and Lesser Powers to the Allied Victory in World War II"
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Douglas Porch, 2004, The Path to Victory: The Mediterranean Theater in World War II. New York: Farrar, Straus and Giroux (ISBN 0-374-20518-3)
- Ready, J. Lee (1985). Forgotten Allies: The European Theatre, Volume I. McFarland & Company. ISBN 978-0899501291.
- Ready, J. Lee (1985). Forgotten Allies: The Military Contribution of the Colonies, Exiled Governments and Lesser Powers to the Allied Victory in World War II. McFarland & Company. ISBN 978-0899501178.

markdown:
# Chiến trường Địa Trung Hải và Trung Đông (Chiến tranh thế giới thứ hai)
|
|
|
|
**Mặt trận Địa Trung Hải và Trung Đông** trong [Chiến tranh thế giới thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai) gồm nhiều trận đánh trên biển, đất liền và trên không giữa quân đội [Đồng Minh](/wiki/Kh%E1%BB%91i_%C4%90%E1%BB%93ng_Minh_th%E1%BB%9Di_Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai) và [khối Trục](/wiki/Phe_Tr%E1%BB%A5c) tại [Địa Trung Hải](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i) và [Trung Đông](/wiki/Trung_%C4%90%C3%B4ng) - kéo dài từ [10 tháng 6](/wiki/10_th%C3%A1ng_6) năm [1940](/wiki/1940), khi [phát xít Ý](/wiki/Ph%C3%A1t_x%C3%ADt_%C3%9D) theo phe [Đức Quốc xã](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_Qu%E1%BB%91c_x%C3%A3) tuyên chiến với Đồng Minh, cho đến khi lực lượng phe Trục tại Ý đầu hàng Đồng minh ngày [2 tháng 5](/wiki/2_th%C3%A1ng_5) năm [1945](/wiki/1945).
Nhiều cuộc phân tranh vũ trang vẫn tiếp tục ở
[Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p), tại đó quân đội [Anh Quốc](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_Ireland) được điều đến hỗ trợ phe chính quyền Hy Lạp trong cuộc giai đoạn đầu của cuộc [nội chiến Hy Lạp](/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_Hy_L%E1%BA%A1p).
## Mục lục
[1 Bắc Phi](#B.E1.BA.AFc_Phi) [2 Đông châu Phi](#.C4.90.C3.B4ng_ch.C3.A2u_Phi) [3 Iraq](#Iraq) [4 Syria và Liban](#Syria_v.C3.A0_Liban) [5 Iran](#Iran) [6 Hải chiến](#H.E1.BA.A3i_chi.E1.BA.BFn) [7 Balkan](#Balkan) [8 Các lãnh thổ ven biển thuộc Phát xít Ý](#C.C3.A1c_l.C3.A3nh_th.E1.BB.95_ven_bi.E1.BB.83n_thu.E1.BB.99c_Ph.C3.A1t_x.C3.ADt_.C3.9D) [9 Gibraltar và đảo Malta](#Gibraltar_v.C3.A0_.C4.91.E1.BA.A3o_Malta) [10 Quần đảo Dodecanese](#Qu.E1.BA.A7n_.C4.91.E1.BA.A3o_Dodecanese) [11 Chiến trường Ý](#Chi.E1.BA.BFn_tr.C6.B0.E1.BB.9Dng_.C3.9D) [12 Tấn công vào miền nam nước Pháp](#T.E1.BA.A5n_c.C3.B4ng_v.C3.A0o_mi.E1.BB.81n_nam_n.C6.B0.E1.BB.9Bc_Ph.C3.A1p) [13 Tranh chấp thời hậu chiến](#Tranh_ch.E1.BA.A5p_th.E1.BB.9Di_h.E1.BA.ADu_chi.E1.BA.BFn) [14 Chú thích](#Ch.C3.BA_th.C3.ADch) [15 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o)
## Bắc Phi[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&action=edit§ion=1)]
Ngày
[11 tháng 6](/wiki/11_th%C3%A1ng_6) năm [1940](/wiki/1940), sau khi [Phát xít Ý](/wiki/Ph%C3%A1t_x%C3%ADt_%C3%9D) tuyên chiến với phe [Đồng Minh](/wiki/Kh%E1%BB%91i_%C4%90%E1%BB%93ng_Minh_th%E1%BB%9Di_Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai), quân đội Ý chạm súng nhiều phen với quân Anh. Nổi bật nhất là trận đánh tại [đồn Capuzzo](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%93n_Capuzzo&action=edit&redlink=1).
Thủ lĩnh Ý là
[Benito Mussolini](/wiki/Benito_Mussolini) muốn nhanh chóng tạo liên kết giữa hai lực lượng Ý đang đóng quân vùng phía bắc ( *Africa Settentrionale Italiana*, hay ASI) và phía đông ( *Africa Orientale Italiana*, hay AOI) châu Phi. Ông cũng muốn thu phục [Ai cập](/wiki/Ai_C%E1%BA%ADp), [kênh Suez](/wiki/K%C3%AAnh_%C4%91%C3%A0o_Suez) và các [mỏ dầu Trung Đông](/w/index.php?title=M%E1%BB%8F_d%E1%BA%A7u_Trung_%C4%90%C3%B4ng&action=edit&redlink=1). Đầu tháng 7 quân lính thuộc AOI băng ngang biên giới [Sudan](/wiki/Sudan) tấn công và đẩy lui một lực lượng nhỏ của quân Anh đang kiểm soát tuyến đường xe lửa tại Kassala. Quân Ý sau đó chiếm luôn một đồn quân sự của Anh tại Gallabat, gần biên giới Metemma, cách Kassala 320 km. Những thôn làng Ghezzan, Kurmuk và Dumbode cũng bị Ý chiếm đóng. Vì thiếu nhiên liệu, quân Ý không thể tiến sâu hơn nữa và dừng lại củng cố lực lượng, xây dựng ụ chống tăng, súng máy và đồn lính kiên cố tại Kassala và Gallabat. Đội quân Ý đóng tại Kassala phát triển lên cấp lữ đoàn.
Ngày
[8 tháng 8](/wiki/8_th%C3%A1ng_8) Mussolini ra lệnh ASI tấn công chiếm Ai cập. Ngày [13 tháng 9](/wiki/13_th%C3%A1ng_9) quân Ý từ căn cứ [Cyrenaica](/wiki/Cyrenaica), [Libya](/wiki/Libya) kéo sang Ai Cập nhưng chỉ tiến đến được [Sidi Barrani](/w/index.php?title=Sidi_Barrani&action=edit&redlink=1), không thu thập được nhiều lợi ích chiến lược. Cuối năm 1940, tướng Anh [Archibald Wavell](/w/index.php?title=Archibald_Wavell&action=edit&redlink=1) mở [chiến dịch Compass](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_Compass) phản công. Đến [tháng 2](/wiki/Th%C3%A1ng_hai) năm [1941](/wiki/1941) quân Anh đánh bại Tập đoàn quân 10 của Ý, đẩy quân Phát xít ra khỏi Ai cập và lấn chiếm được một phần của Cyrenaica. Tháng 3, quân Ý thua to tại [trận Kufra](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Kufra&action=edit&redlink=1) và mất mốc liên lạc quan trọng giữa hai lực lượng ASI và AOI.
Trong lúc đang đánh nhau tại Lybia, quân Trục tấn công
[Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p). Bộ chỉ huy Anh ra lệnh tướng Wavell ngừng truy đuổi quân Ý và đưa quân sang Hy Lạp tiếp ứng. Tuy ông không đồng ý, Wavell tuân lệnh. Quân Đồng Minh thua và Hy Lạp lọt vào tay quân Trục. Khi quân Anh trở về lại châu Phi thì Quân đoàn Thiết giáp châu Phi ( *) của Afrika Korps* [Đức Quốc xã](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_Qu%E1%BB%91c_x%C3%A3)do [Erwin Rommel](/wiki/Erwin_Rommel)chỉ huy đã có mặt tại Bắc Phi. Hai bên giằng co nhiều phen và mãi đến đầu năm 1943, quân Anh dưới chỉ huy của [Bernard Montgomery](/wiki/Bernard_Montgomery)mới đẩy được quân Đức-Ý về [Tunisia](/wiki/Tunisia), sau chiến thắng tại [trận El Alamein thứ hai](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_El_Alamein_th%E1%BB%A9_hai).
Quân
[Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) do tướng [Dwight D. Eisenhower](/wiki/Dwight_D._Eisenhower) chỉ huy mở [chiến dịch Torch](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_Torch) đổ bộ vào vùng tây bắc châu Phi ngày [8 tháng 11](/wiki/8_th%C3%A1ng_11) năm [1942](/wiki/1942). Quân Rommel bị kẹp giữa hai lực lượng Đồng Minh, Hoa Kỳ bên tây và Anh bên đông. Tuy lâm vào thế nguy, Rommel dùng chiến thuật tinh tường, cầm cự được khá lâu. Nổi bật nhất là trận đánh tại [đèo Kasserine](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_%C4%91%C3%A8o_Kasserine). Quân Đồng Minh với lực lượng gấp bội, tiếp vận đầy đủ, dần dần đập vỡ các đơn vị của quân Trục trên tuyền phòng thủ Mareth. Ngày [13 tháng 5](/wiki/13_th%C3%A1ng_5) năm 1943 lực lượng Đức-Ý tại Bắc Phi thực sự thất trận, với gần 240.000 lính bị bắt làm tù binh.
## Đông châu Phi[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&action=edit§ion=2)]
Mặt trận Đông Phi trong
[Chiến tranh thế giới thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai) bắt đầu từ những cuộc tranh chấp vũ trang vào tháng 6 năm 1940 giữa quân đội Đế quốc Anh cùng các nước đồng minh thuộc địa và lực lượng viễn chinh [Phát xít Ý](/wiki/Ph%C3%A1t_x%C3%ADt_%C3%9D) *Africa Orientale Italiana* khi quân [Ý](/wiki/%C3%9D) tấn công [Somaliland](/wiki/Somaliland) thuộc [Anh](/wiki/Anh). Quân Ý bị cô lập và thiếu tiếp vận nhiên liệu. Sau vài thành công đầu tiên quân Ý phải chuyển thế từ tấn công sang phòng thủ.
Ngày
[18 tháng 5](/wiki/18_th%C3%A1ng_5) năm [1941](/wiki/1941), quân Đồng Minh Anh tấn công và buộc phó vương Ý tại [Ethiopia](/wiki/Ethiopia) đầu hàng, kết thúc chính quyền thực dân Ý tại xứ này. Lực lượng Ý cố gắng cầm cự rải rác nhiều nơi nhưng dần dần kiệt sức và đơn vị cuối cùng đầu hàng vào tháng 11 tại [Gondar](/w/index.php?title=Gondar&action=edit&redlink=1). Kết quả [Ý](/wiki/%C3%9D) không chiếm được Somaliland, còn [Ethiopia](/wiki/Ethiopia) và [Eritrea](/wiki/Eritrea) là thuộc địa của Ý trước chiến tranh thì rơi vào tay [Đế quốc Anh](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Anh). [Tháng 12](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_hai) năm [1942](/wiki/1942), sau 101 ngày bị bao vây, [Djibouti](/wiki/Djibouti) rơi vào tay quân Đồng Minh.
## Iraq[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&action=edit§ion=3)]
Từ năm
[1932](/wiki/1932) tuy [Iraq](/wiki/Iraq) được Anh trả quyền độc lập nhưng vẫn phải chịu cho Anh thiết lập căn cứ quân sự trên lãnh thổ - chủ yếu tại [Basra](/wiki/Basra) và [Habbaniya](/w/index.php?title=Habbaniya&action=edit&redlink=1) phía đông bắc [Baghdad](/wiki/Bagdad). Vì vậy dân chúng Iraq bất mãn và chính quyền sau đó lọt vào tay thủ tướng thân [Trục](/wiki/Phe_Tr%E1%BB%A5c) là [Rashid Ali](/w/index.php?title=Rashid_Ali&action=edit&redlink=1).
Quân Anh đưa lực lượng cấp sư đoàn của Ấn Độ đến bảo vệ Basra ngày
[18 tháng 4](/wiki/18_th%C3%A1ng_4). Ngày [30 tháng 4](/wiki/30_th%C3%A1ng_4) quân Iraq dưới yểm trợ của [Không quân Đức](/wiki/Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_%C4%90%E1%BB%A9c) kéo đến bao vây căn cứ không quân Anh tại Habbaniya. Quân Anh-Ấn đánh bại quân thiếu kinh nghiệm của Iraq và nhân thế thắng tấn công thẳng vào [Baghdad](/wiki/Bagdad) và [Mosul](/wiki/Mosul). Rashid Ali cùng đồng bọn bỏ chạy. Anh thiết lập chính phủ thân Anh là vua [Faisal II](/w/index.php?title=Faisal_II&action=edit&redlink=1) ( *Vương quốc Iraq*).
## Syria và Liban[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&action=edit§ion=4)]
Trong trận đánh tại Iraq, quân Anh bắn rơi một máy bay của không quân Đức và tình nghi máy bay này được tiếp tế nhiên liệu từ căn cứ trong Syria hay Liban, lúc này đang thuộc chính phủ "trung lập"
[Vichy](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_Vichy). Quân Đồng Minh quyết định tấn công Syria và Liban.
Ngày
[8 tháng 6](/wiki/8_th%C3%A1ng_6) năm [1941](/wiki/1941) quân [Úc](/wiki/%C3%9Ac), Tự do Pháp, Ấn Độ và Anh mở *Chiến dịch Exporter* kéo từ Palestine sang đánh Liban. Quân Vichy anh dũng cầm cự nhưng dần đuối sức trước lực lượng địch quân quá hùng hậu. Quân Đồng Minh mở thêm các mũi tấn công từ Iraq vào Syria và hăm dọa hậu quân Vichy. Ngày [14 tháng 7](/wiki/14_th%C3%A1ng_7) quân Vichy ký kết đầu hàng.
## Iran[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&action=edit§ion=5)]
Trong cuộc chiến chống Đức,
[Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) cần rất nhiều tài nguyên và nhiên liệu. Tiếp vận đường biển từ phía bắc vào [Murmansk](/wiki/Murmansk) và [Arkhangelsk](/wiki/Arkhangelsk) luôn bị quân địch chận phá. Tiếp vận từ [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) vào [Vladivostok](/wiki/Vladivostok) cũng không đủ. Liên Xô cần lập đường ống dẫn dầu qua lãnh thổ [Iran](/wiki/Iran) nhưng vua Iran lúc này là [Reza Shah Pahlavi](/wiki/Reza_Shah) thân Đức, không đồng thuận. Quân Anh phối hợp với quân Liên Xô xâm lăng Iran vào tháng 8 năm 1941, quân Iran thất bại, vua Reza Shah thoái vị và con trai ông là [Mohammed Reza Pahlavi](/wiki/Mohammad_Reza_Pahlavi) được tôn làm vua, buộc Iran phải theo phe Đồng Minh và cho phép mở ống dẫn dầu tiếp tế vào [Nga](/wiki/Nga).
## Hải chiến[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&action=edit§ion=6)]
Cuộc tranh chấp hải quân trên Địa Trung Hải là để giành kiểm soát và tạo phương tiện cho các cuộc đổ bộ lên đất liền ở các khu vực chung quanh biển này.
Trận đầu tiên xảy ra ngày
[11 tháng 6](/wiki/11_th%C3%A1ng_6) năm [1940](/wiki/1940) khi [Phát xít Ý](/wiki/Ph%C3%A1t_x%C3%ADt_%C3%9D) tấn công [Malta](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Malta_(1940)&action=edit&redlink=1). Ngày [3 tháng 7](/wiki/3_th%C3%A1ng_7) hạm đội Pháp bị tiêu diệt tại [Mers-el-Kebir](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Mers-el-Kebir&action=edit&redlink=1). Hải quân Ý ( *Regia Marina*) thua to tại [trận Taranto](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Taranto&action=edit&redlink=1) ngày [11 tháng 11](/wiki/11_th%C3%A1ng_11) năm 1940.
## Balkan[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&action=edit§ion=7)]
Chiến dịch tấn công bán đảo Balkan của
[phe Trục](/wiki/Phe_Tr%E1%BB%A5c) bắt đầu ngày [28 tháng 10](/wiki/28_th%C3%A1ng_10) năm 1940 khi Ý xâm chiếm [Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p) và kết thúc ngày [1 tháng 6](/wiki/1_th%C3%A1ng_6) năm [1941](/wiki/1941) khi [đảo Crete](/wiki/Kr%C3%ADti) thất thủ vào tay quân Đức-Ý.
### Hy Lạp[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&action=edit§ion=8)]
Cuối năm 1940, quân Ý từ
[Albania](/wiki/Albania) kéo sang tấn công Hy Lạp. Quân Hy Lạp không những thành công chận đứng mà còn đẩy ngược quân địch và lấn chiếm được gần một phần tư lãnh thổ Albania. Mùa xuân năm 1941, quân Đức kéo đến tiếp ứng và tham gia chiến trường Balkan, xâm chiếm Nam Tư và Hy Lạp.
Hy Lạp lúc đầu không muốn cho viện quân Anh vào xứ mình - vì Anh không thể hứa cung cấp đủ lực lượng quân sự. Hy Lạp chỉ nhờ Không quân Anh tiếp ứng trong cuộc chiến đánh Ý tại Albania. Nhưng khi thấy quân Đức tràn vào
[Bulgaria](/wiki/Bulgaria) và mối đe dọa bị tấn công quá rõ ràng, Hy Lạp biết tình thế khá nguy hiểm, phải kêu cứu cho quân Anh và Đồng Minh vào yểm trợ.
Quân Đức tấn công Hy Lạp và chiến thắng dễ dàng, dẹp tan các phản kháng của quân lực Đồng Minh-Anh-Hy Lạp. Quân Anh chạy về đảo Crete. Quân Đức thả
[lính dù](/wiki/Binh_ch%E1%BB%A7ng_nh%E1%BA%A3y_d%C3%B9) vào đảo này và tuy tổn thất nặng nề, đẩy lui được quân Anh ra khỏi chiến cuộc. Sau khi hoàn tất sườn phía nam, quân Đức sửa soạn đánh sang sườn phía đông.
### Nam Tư[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&action=edit§ion=9)]
Tháng 4 năm
[1941](/wiki/1941), quân Đức-Ý và Hungary-Bulgaria tấn công [Nam Tư](/wiki/Nam_T%C6%B0) và chỉ trong 11 ngày đánh tan quân đội hoàng gia Nam Tư. Lãnh thổ Nam Tư được chia chác giữa các lực lượng xâm lược, và cho thành lập hai quốc gia mới là [Croatia](/wiki/Croatia) và [Serbia](/wiki/Serbia). [Josip Broz Tito](/wiki/Josip_Broz_Tito) khởi binh [cộng sản](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_c%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n) Nam Tư kháng chiến chống quân Đức. Quân *Chetniks* của Serbia lúc đầu chống Đức nhưng sau lại trở cờ theo phò Đức đánh quân của Tito. Quân Tito dần chiếm được thế thượng phong, lại có thêm yểm trợ của Đồng Minh và Liên Xô, cuối cùng đánh đuổi được quân phát xít ra khỏi Nam Tư.
## Các lãnh thổ ven biển thuộc Phát xít Ý[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&action=edit§ion=10)]
Trong giai đoạn đầu của Chiến tranh thế giới thư hai Phát xít Ý chiếm đóng các vùng ven biển Địa Trung Hải sau đây:
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p): Tháng 6 năm 1940 đến tháng 9 năm 1943, khu sông [Menton](/wiki/Menton)(giữa [Monte Carlo](/wiki/Monte_Carlo)và biên giới Ý). Tháng 11 năm 1942 đến tháng 9 năm 1943, đồng bằng [sông Rhône](/wiki/Rhone)đến khu [Riviera](/wiki/Riviera). [Corsica](/wiki/Corse): Tháng 11 năm 1942 đến tháng 9 năm 1943. [Nam Tư](/wiki/Nam_T%C6%B0): Tháng 4 năm 1941 đến tháng 9 năm 1943, gần hết lãnh thổ ven biển thuộc [Dalmatia](/wiki/Dalmatia)và [Montenegro](/wiki/Montenegro). [Albania](/wiki/Albania): Từ năm 1939 đến tháng 9 năm 1943. [Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p): Tháng 4 năm 1941 đến tháng 9 năm 1943, từ [Epirus](/w/index.php?title=Epirus&action=edit&redlink=1)đến [Thessalia](/wiki/Thessal%C3%ADa)và gần toàn bộ đảo [Aegean](/w/index.php?title=Aegean&action=edit&redlink=1)(và phía đông đảo [Crete](/wiki/Kr%C3%ADti)). [Dodecanese](/wiki/Dodecanese): Từ năm 1912 đến tháng 9 năm 1943. [Tunisia](/wiki/Tunisia): Tháng 11 năm 1942 đến tháng 9 năm 1943. [Libya](/wiki/Libya): Từ năm 1911 đến 1943. [Ai Cập](/wiki/Ai_C%E1%BA%ADp): Ven biển phía tây đến [El Alamein](/wiki/El_Alamein)(giằng co với quân Đồng Minh/Anh) từ tháng 6 năm 1940 đến tháng 11 năm 1942.
## Gibraltar và đảo Malta[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&action=edit§ion=11)] [Gibraltar](/wiki/Gibraltar) là một căn cứ quân sự quan trọng không chỉ vì vị trí chiến lược kiểm soát tàu bè qua lại giữa Đại Tây Dương và Địa Trung Hải, mà còn vì địa thế rất hiểm trở gây khó khăn cho quân địch đến tấn công. Từ thế kỷ 18 Gibralta thuộc lực lượng vũ trang và hải quân Hoàng gia Anh. Năm 1940 *Lực lượng H* dưới chỉ huy của Phó đề đốc [James Somerville](/w/index.php?title=James_Somerville&action=edit&redlink=1) đang đóng giữ tại đây, giữ an ninh đường biển cho các cuộc tiếp vận đến [chiến trường Malta](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Malta_(1940)&action=edit&redlink=1).
Đảo
[Malta](/wiki/Malta) nằm gần Ý nên hiển nhiên trở thành mục tiêu quân sự đầu tiên của cuộc bành trướng phát xít. Trong thời gian đầu bộ chỉ huy Anh không tiếp ứng Malta vì cho rằng hòn đảo nhỏ bé này sẽ bị Ý khuất phục nhanh chóng. Quân phòng vệ Malta lúc này chỉ có 6 chiếc máy bay hai tầng cánh cũ kỹ. Sau khi theo dõi cuộc không chiến đầu tiên với quân Trục, quân Đồng Minh nhận thức được hòn đảo này có vị trí chiến lược quan trọng (kiểm soát lối vào Bắc Phi từ châu Âu) và có thể chống chọi được với quân Trục. Lập tức không quân và các đoàn tàu hàng Đồng Minh kéo đến bảo vệ và tiếp viện Malta. Quân Ý một mặt bao vây đường biển một mặt mở cuộc oanh tạc liên tục. Nhân dân Malta sống khổ sở, phải chia khẩu phần vì thiếu thốn lương thực. Tháng 7 năm 1940, quân Đồng Minh cho 12 chiếc máy bay [Hawker Hurricane](/wiki/Hawker_Hurricane) đến tiếp ứng. Bên kia, không quân Đức cũng đến tiếp sức quân Ý. Quân Đồng Minh chịu thiệt hại nặng nề. Trong một cuộc tiếp vận đường biển, một đoàn tàu hàng gồm 115 chiếc từ Anh sang bị tấn công và chỉ 2 chiếc sống sót về đến bến. [Mussolini](/wiki/Mussolini) vênh váo rằng Địa Trung Hải lâu nay vẫn là *Biển Riêng của Ý*. [[2]](#cite_note-2)
Đầu năm 1942, nhân lúc tình hình lắng động, quân Anh cho thêm 61 chiếc
[Spitfire](/wiki/Supermarine_Spitfire) vào tăng cường sức kháng cự của quân đội Malta nhưng lương thực nhiên liệu vẫn khan hiếm. Dần dần quân Đồng Minh đưa được tiếp tế đến Malta nhiều hơn nhưng phần lớn tàu hàng bị phá hỏng không trở về Anh được.
Nhờ giữ được Malta, quân Đồng Minh kiểm soát được Địa Trung Hải. Từ đảo này, hải quân Anh đưa tàu ngầm ra phá hủy rất nhiều tàu bè của quân phe Trục và khống chế tiếp vận cho Rommel tại chiến trường Bắc Phi.
## Quần đảo Dodecanese[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&action=edit§ion=12)]
Khi Phát xít Ý sụp đổ vào tháng 9 năm 1943, quân Đồng Minh và Đức thi nhau tranh giành chiếm đóng các đảo nhỏ thuộc
[quần đảo Dodecanese](/wiki/Dodecanese) trên biển Aegean phía tây Hy Lạp. Đảo lớn nhất [Rhodes](/wiki/Rhodes) bị quân Đức chiếm trong khi quân Anh chiếm gần hết các đảo còn lại. Quân Đức dùng không quân và chiến thuật khéo léo đánh bại quân Anh, lúc này vẫn còn thiếu tiệp vận. Lính dù và các toán cảm tử quân Đức nhảy vào chiếm đảo Kos trong hai ngày đầu tháng 10. Tiếo theo là cuộc không chiến khủng khiếp kéo dài 50 ngày trên hòn đảo Leros. Quân Ý (theo phe Đồng Minh) do đề đốc Mascherpa chỉ huy kháng cự cuộc oanh tạc của Đức trước khi quân Anh đến tiếp ứng. Lính Đức đổ bộ lên đảo này ngày [12 tháng 11](/wiki/12_th%C3%A1ng_11). Quân Ý đầu hàng 4 ngày sau đó. Quân Anh và Đồng Minh thua chạy về [Trung Đông](/wiki/Trung_%C4%90%C3%B4ng).
## Chiến trường Ý[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&action=edit§ion=13)]
Sau thắng lợi tại mặt trận Bắc Phi quân Đồng Minh mở
[Chiến dịch Husky](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_Husky), đổ bộ từ biển và thả lính dù vào đảo [Sicilia](/wiki/Sicilia) của Ý ngày [10 tháng 7](/wiki/10_th%C3%A1ng_7) năm [1943](/wiki/1943). Quân Đức không bảo vệ được hòn đảo và phải rút lui để bảo toàn lực lượng ngày [17 tháng 8](/wiki/17_th%C3%A1ng_8).
Quân Liên hiệp Anh mở đầu cuộc tấn công vào đất Ý ngày
[3 tháng 9](/wiki/3_th%C3%A1ng_9) với *Chiến dịch Baytown*. Chính phủ Ý đầu hàng ngày [8 tháng 9](/wiki/8_th%C3%A1ng_9). Quân Đức tiếp tục chống giữ đất Ý mặc dầu quân Ý đã buông súng. Ngày [9 tháng 9](/wiki/9_th%C3%A1ng_9) quân đội Hoa Kỳ mở [Chiến dịch Avalanche](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_Avalanche&action=edit&redlink=1) đổ bộ vào đảo [Salerno](/wiki/Salerno) trong khi quân Anh mở [Chiến dịch Slapstick](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_Slapstick&action=edit&redlink=1) tấn công [Taranto](/wiki/Taranto). Tuy gặp địa hình hiểm trở làm chậm bước tiến, quân Đông Minh vẫn tiếp tục đẩy lùi quân Đức.
Cuối năm 1943, quân Đức thiết lập
*Tuyến phòng thủ Mùa Đông* (một phần còn gọi là Tuyến Gustav) ngăn cản quân Đồng Minh. Quân Đòng Minh cho thủy quân lục chiến đánh bọc hậu tuyến này nhưng thất bại. Mùa xuân năm [1944](/wiki/1944) quân Đồng Minh tấn công [Monte Cassino](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Monte_Cassino&action=edit&redlink=1) và phá vỡ được tuyến phòng thủ của Đức, tiến tới chiếm đóng thủ phủ [Roma](/wiki/Roma) vào [tháng 6](/wiki/Th%C3%A1ng_s%C3%A1u) năm 1944.
Sau khi Roma thất thủ, quân Đồng Minh mở cuộc
[đổ bộ vào Normandy](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Normandie) tấn công Tây Âu. Quân Đức phải đối phó cả hai mặt, với quân Liên Xô đang thắng thế tại mặt trận Đông Âu. Do đó, chiến trường Ý không được hai phe quan tâm đến nhiều. Quân Đức phòng thủ phần đất Ý tại *Tuyến Gothic* phía bắc Roma cho đến mùa xuân năm [1945](/wiki/1945) mới phải đầu hàng.
Trong hai năm sau cùng của
[Chiến tranh thế giới thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai), quân Đồng Minh tại chiến trường Ý gồm quân của nhiều sắc tộc như Hoa Kỳ với Sư đoàn 92 Lục quân [Mỹ gốc Phi](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%E1%BB%B9_g%E1%BB%91c_Phi), Trung đoàn 442 [Mỹ gốc Nhật](/w/index.php?title=M%E1%BB%B9_g%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt&action=edit&redlink=1); Lực lượng viễn chinh [Brasil](/wiki/Brasil), quân Anh, quân Canada, [Tiệp Khắc](/wiki/Ti%E1%BB%87p_Kh%E1%BA%AFc), quân viễn chinh Pháp, Hy Lạp, quân kháng chiến Ý, Sư đoàn 2 [New Zealand](/wiki/New_Zealand), Quân đoàn 2 [Ba Lan](/wiki/Ba_Lan), Sư đoàn 6 Thiết giáp [Nam Phi](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nam_Phi), Sư đoàn 8 Lục quân [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99), và nhiều đội quân các nược thuộc địa cũ như Algeria, Gurkhas, và Palestine. [[3]](#cite_note-3) [[4]](#cite_note-4)
Ngày
[1 tháng 5](/wiki/1_th%C3%A1ng_5) năm [1945](/wiki/1945), tướng [SS](/wiki/Schutzstaffel) [Karl Wolff](/w/index.php?title=Karl_Wolff&action=edit&redlink=1) cùng tư lệnh Tập đoàn quân 10 Đức là [Heinrich von Vietinghoff](/w/index.php?title=Heinrich_von_Vietinghoff&action=edit&redlink=1) ra lệnh lính Đức ngưng bắn. Quân Đức tại Ý chính thức đầu hàng ngày [2 tháng 5](/wiki/2_th%C3%A1ng_5).
## Tấn công vào miền nam nước Pháp[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&action=edit§ion=14)]
Sau cuộc đổ bộ vào Normandy tấn công phía tây nước Pháp, quân Đồng Minh mở thêm
*Chiến dịch Dragoon* từ Địa trung Hải tấn công phía nam và chiếm hai thành phố [Toulon](/wiki/Toulon) và [Cannes](/wiki/Cannes). Quân Đồng Minh nhanh chóng mở đường tràn lên phía đông bắc, liên hợp được với Cụm tập đoàn quân 12 Hoa Kỳ đang tiến vào từ Normandy. Đầu tháng 9 năm 1944, Tập đoàn quân 6 từng đánh tại mặt trận Địa Trung Hải được chuyển về trực thuộc tư lệnh [mặt trận Tây Âu](/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_ph%C3%ADa_T%C3%A2y_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)).
## Tranh chấp thời hậu chiến[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&action=edit§ion=15)]
### Trieste[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&action=edit§ion=16)]
Ngay ngày cuối của cuộc chiến thế giới
[1 tháng 5](/wiki/1_th%C3%A1ng_5) năm [1945](/wiki/1945), quân Nam Tư của [Tito](/wiki/Josip_Broz_Tito) và quân Serbia chiếm thành phố [Trieste](/wiki/Trieste). Khi quân Đức đầu hàng, quân Đồng Minh kéo vào và quân Nam Tư Serbia phải nhường lại thành phố này vài ngày sau.
### Hy Lạp[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&action=edit§ion=17)]
Khi quân Đức bỏ chạy, quân đội Đồng Minh kéo vào Hy Lạp nhưng gặp phải phản kháng của lực lượng
[Mặt trận Giải phóng Quốc gia Hy Lạp](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_Qu%E1%BB%91c_gia_Hy_L%E1%BA%A1p&action=edit&redlink=1). Tháng 12 năm 1945 hai bên đánh nhau tại thủ phủ [Athens](/wiki/Athena) và mở đầu cho cuộc [Nội chiến Hy Lạp](/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_Hy_L%E1%BA%A1p).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&action=edit§ion=18)] **Beevor,** [^](#cite_ref-1) *Stalingrad*. Penguin 2001 [ISBN 0-14-100131-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0141001313)p183 [^](#cite_ref-2) *Mare Nostrum*- Biển của chúng ta - tên [tiếng Latin](/wiki/Latinh)cũ thời [Đế chế La Mã](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3) **Ready, J.Lee, "Forgotten Allies: The The European Theatre, Volume I** [^](#cite_ref-3) **Ready, J.Lee, "Forgotten Allies: The Military Contribution of the Colonies, Exiled Governments and Lesser Powers to the Allied Victory in World War II"** [^](#cite_ref-4)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i_v%C3%A0_Trung_%C4%90%C3%B4ng_(Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)&action=edit§ion=19)]
- Douglas Porch, 2004,
*The Path to Victory: The Mediterranean Theater in World War II*. New York: Farrar, Straus and Giroux ( [ISBN 0-374-20518-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0374205183))
- Ready, J. Lee (1985).
*Forgotten Allies: The European Theatre, Volume I*. McFarland & Company. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0899501291](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0899501291).
- Ready, J. Lee (1985).
*Forgotten Allies: The Military Contribution of the Colonies, Exiled Governments and Lesser Powers to the Allied Victory in World War II*. McFarland & Company. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0899501178](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0899501178).
|
|
|Khía cạnh khác
|

X-Cache-Status: hit

X-Cache: cp1053 hit/2, cp1067 miss


text:
Kylie's Non-Stop History 50+1
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Kylie's Non-Stop History 50+1 (tạm dịch: Lịch sử Không dừng của Kylie 50+1) là một tuyển tập của ca sĩ người Úc Kylie Minogue. Album được phát hành ngày 1 tháng 7 năm 1993 tại Nhật Bản và Anh, nơi album được phát hành tháng 10 năm 1993. Album đa số gồm những bài hát của Minogue khi cô thuộc hãng PWL cùng bản phối Techno Rave của "Celebration". Tất cả những bài hát đều cùng nhau kết hợp thành một bản megamix. Album đã giành vị trí 68 tại Anh và vị trí 59 trên bảng xếp hạng Album Oricon Nhật Bản với 13,660 bản tiêu thụ.
Danh sách bài hát[sửa | sửa mã nguồn]
- "Do You Dare"
- "I Guess I Like It Like That/Keep on Pumpin' It"
- "Closer"
- "Shocked"
- "Things Can Only Get Better"
- "What Do I Have to Do?"
- "Better the Devil You Know"
- "What Kind of Fool (Heard All That Before)"
- "Secrets"
- "Where in the World?"
- "Give Me Just a Little More Time"
- "I Miss You"
- "Step Back in Time"
- "Celebration"
- "Right Here, Right Now"
- "Always Find the Time"
- "Look My Way"
- "Count the Days"
- "One Boy Girl"
- "Rhythm of Love"
- "Word Is Out"
- "Just Wanna Love You"
- "It's No Secret"
- "I'll Still Be Loving You"
- "Let's Get to It"
- "Too Much of a Good Thing"
- "Live and Learn"
- "Finer Feelings"
- "The World Still Turns"
- "My Secret Heart"
- "No World Without You"
- "Especially for You" (song ca với Jason Donovan)
- "Say the Word — I'll Be There"
- "Tears on My Pillow"
- "Tell Tale Signs"
- "If You Were with Me Now"
- "Heaven and Earth"
- "Nothing to Lose"
- "Wouldn't Change a Thing"
- "Je Ne Sais Pas Pourquoi"
- "Made in Heaven"
- "Hand on Your Heart"
- "Enjoy Yourself"
- "I'm Over Dreaming (Over You)"
- "Never Too Late"
- "Love at First Sight"
- "Got to Be Certain"
- "Turn It into Love"
- "I Should Be So Lucky"
- "The Loco-Motion"
- "Celebration" (Bản phối của Techno Rave)

markdown:
*Kylie's Non-Stop History 50+1*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Kylie's Non-Stop History 50+1|
|
|![]()
[Album phối lại](/wiki/Album_ph%E1%BB%91i_l%E1%BA%A1i)của [Kylie Minogue](/wiki/Kylie_Minogue) [Thể loại](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i_nh%E1%BA%A1c) [Nhạc nhảy](/wiki/Nh%E1%BA%A1c_dance), [pop](/wiki/Pop) [Hãng đĩa](/wiki/H%C3%A3ng_%C4%91%C4%A9a_ghi_%C3%A2m) [Mushroom](/w/index.php?title=Mushroom_Records&action=edit&redlink=1) [PWL](/w/index.php?title=Pete_Waterman_Entertainment&action=edit&redlink=1) [Sản xuất](/wiki/Nh%C3%A0_s%E1%BA%A3n_xu%E1%BA%A5t_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c) [Stock Aitken Waterman](/w/index.php?title=Stock_Aitken_Waterman&action=edit&redlink=1) [Kylie Minogue](/wiki/Kylie_Minogue)
|
|
(1992/1993)
|
|Kylie's Non-Stop History 50+1
(1993)
|
|
(1997)
|Đánh giá chuyên môn|
|Nguồn đánh giá|
|Nguồn||Đánh giá|
|
|![ 4/5 sao](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/Star_full.svg/11px-Star_full.svg.png)
![ 4/5 sao](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/Star_full.svg/11px-Star_full.svg.png)
![ Star full.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/Star_full.svg/11px-Star_full.svg.png)
![ Star full.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/Star_full.svg/11px-Star_full.svg.png)
![ Star full.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/Star_full.svg/11px-Star_full.svg.png)
![ Star full.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/Star_full.svg/11px-Star_full.svg.png)
![ Star full.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/Star_full.svg/11px-Star_full.svg.png)
![ Star full.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/Star_full.svg/11px-Star_full.svg.png)
![ Star empty.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/Star_empty.svg/11px-Star_empty.svg.png)
![ Star empty.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/Star_empty.svg/11px-Star_empty.svg.png)
[[1]](#cite_note-1) * (tạm dịch: Kylie's Non-Stop History 50+1* *) là một tuyển tập của* **Lịch sử Không dừng của Kylie 50+1** [ca sĩ](/wiki/Ca_s%C4%A9) [người Úc](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C3%9Ac&action=edit&redlink=1) [Kylie Minogue](/wiki/Kylie_Minogue). Album được phát hành ngày 1 tháng 7 năm 1993 tại [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)và [Anh](/wiki/Anh), nơi album được phát hành tháng 10 năm 1993. Album đa số gồm những bài hát của Minogue khi cô thuộc hãng PWL cùng bản phối Techno Rave của "Celebration". Tất cả những bài hát đều cùng nhau kết hợp thành một bản megamix. Album đã giành vị trí 68 tại [Anh](/wiki/Anh)và vị trí 59 trên bảng xếp hạng Album [Oricon](/wiki/Oricon)Nhật Bản với 13,660 bản tiêu thụ.
## Danh sách bài hát[
[sửa](/w/index.php?title=Kylie%27s_Non-Stop_History_50%2B1&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kylie%27s_Non-Stop_History_50%2B1&action=edit§ion=1)]
- "Do You Dare"
- "I Guess I Like It Like That/
[Keep on Pumpin' It](/w/index.php?title=Keep_on_Pumpin%27_It&action=edit&redlink=1)"
- "Closer"
- "
[Shocked](/w/index.php?title=Shocked&action=edit&redlink=1)"
- "Things Can Only Get Better"
- "
[What Do I Have to Do?](/w/index.php?title=What_Do_I_Have_to_Do%3F_(b%C3%A0i_h%C3%A1t_c%E1%BB%A7a_Kylie_Minogue)&action=edit&redlink=1)"
- "
[Better the Devil You Know](/w/index.php?title=Better_the_Devil_You_Know&action=edit&redlink=1)"
- "
[What Kind of Fool (Heard All That Before)](/w/index.php?title=What_Kind_of_Fool_(Heard_All_That_Before)&action=edit&redlink=1)"
- "Secrets"
- "Where in the World?"
- "
[Give Me Just a Little More Time](/w/index.php?title=Give_Me_Just_a_Little_More_Time&action=edit&redlink=1)"
- "I Miss You"
- "
[Step Back in Time](/w/index.php?title=Step_Back_in_Time&action=edit&redlink=1)"
- "
[Celebration](/w/index.php?title=Celebration_(b%C3%A0i_h%C3%A1t)&action=edit&redlink=1)"
- "Right Here, Right Now"
- "Always Find the Time"
- "Look My Way"
- "Count the Days"
- "One Boy Girl"
- "Rhythm of Love"
- "
[Word Is Out](/w/index.php?title=Word_Is_Out_(b%C3%A0i_h%C3%A1t)&action=edit&redlink=1)"
- "Just Wanna Love You"
- "
[It's No Secret](/w/index.php?title=It%27s_No_Secret&action=edit&redlink=1)"
- "I'll Still Be Loving You"
- "Let's Get to It"
- "Too Much of a Good Thing"
- "Live and Learn"
- "
[Finer Feelings](/w/index.php?title=Finer_Feelings&action=edit&redlink=1)"
- "The World Still Turns"
- "My Secret Heart"
- "No World Without You"
- "
[Especially for You](/w/index.php?title=Especially_for_You&action=edit&redlink=1)" (song ca với [Jason Donovan](/w/index.php?title=Jason_Donovan&action=edit&redlink=1))
- "Say the Word — I'll Be There"
- "
[Tears on My Pillow](/w/index.php?title=Tears_on_My_Pillow&action=edit&redlink=1)"
- "Tell Tale Signs"
- "
[If You Were with Me Now](/w/index.php?title=If_You_Were_with_Me_Now&action=edit&redlink=1)"
- "Heaven and Earth"
- "Nothing to Lose"
- "
[Wouldn't Change a Thing](/w/index.php?title=Wouldn%27t_Change_a_Thing&action=edit&redlink=1)"
- "
[Je Ne Sais Pas Pourquoi](/w/index.php?title=Je_Ne_Sais_Pas_Pourquoi&action=edit&redlink=1)"
- "Made in Heaven"
- "
[Hand on Your Heart](/w/index.php?title=Hand_on_Your_Heart&action=edit&redlink=1)"
- "Enjoy Yourself"
- "I'm Over Dreaming (Over You)"
- "
[Never Too Late](/w/index.php?title=Never_Too_Late_(b%C3%A0i_h%C3%A1t_c%E1%BB%A7a_Kylie_Minogue)&action=edit&redlink=1)"
- "Love at First Sight"
- "
[Got to Be Certain](/w/index.php?title=Got_to_Be_Certain&action=edit&redlink=1)"
- "
[Turn It into Love](/w/index.php?title=Turn_It_into_Love&action=edit&redlink=1)"
- "
[I Should Be So Lucky](/wiki/I_Should_Be_So_Lucky)"
- "
[The Loco-Motion](/wiki/The_Loco-Motion#Phi.C3.AAn_b.E1.BA.A3n_c.E1.BB.A7a_Kylie_Minogue)"
- "Celebration" (Bản phối của Techno Rave)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Kylie%27s_Non-Stop_History_50%2B1&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kylie%27s_Non-Stop_History_50%2B1&action=edit§ion=2)]
|
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: miss

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1055 miss, cp1067 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


text:
Linden, Kaiserslautern
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Linden là một đô thị ở huyện Kaiserslautern, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Linden, Kaiserslautern có diện tích 5,1 km².
Linden là một đô thị ở huyện Kaiserslautern, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Linden, Kaiserslautern có diện tích 5,1 km².

markdown:
# Linden, Kaiserslautern
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Linden
|
|Huy hiệu |
|Vị trí
|
|Hành chính
|
|[Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) [Bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Rheinland-Pfalz](/wiki/Rheinland-Pfalz) [Huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Kaiserslautern](/wiki/Kaiserslautern_(huy%E1%BB%87n)) [Verbandsgemeinde](/w/index.php?title=Verbandsgemeinde&action=edit&redlink=1) [Thị trưởng](/wiki/Burgomaster) **Số liệu thống kê cơ bản** [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [Cao độ](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) *(31/12/2006)* [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) **Các thông tin khác** [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Trung_%C3%82u)/ [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_H%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)/ [+2](/wiki/UTC%2B2)) [Biển số xe](/wiki/Bi%E1%BB%83n_s%E1%BB%91_xe) [Mã bưu chính](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c) [Mã vùng](/w/index.php?title=M%C3%A3_v%C3%B9ng_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) [Website](/wiki/Website) [www.kaiserslautern-sued.de](http://www.kaiserslautern-sued.de/index_weg_linden.html) **Linden** là một đô thị ở [huyện Kaiserslautern](/wiki/Kaiserslautern_(huy%E1%BB%87n)), [bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Rheinland-Pfalz](/wiki/Rheinland-Pfalz), phía tây nước [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c). Đô thị Linden, Kaiserslautern có [diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) 5,1 [km²](/wiki/Km%C2%B2).
|
|


text:
Mount Oliver, Pennsylvania
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Mount Oliver là một thị trấn thuộc quận Allegheny, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 3403 người.[1]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# Mount Oliver, Pennsylvania
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Mount Oliver, Pennsylvania|
|—
|![ Vị trí trong Quận Allegheny, Pennsylvania](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d5/Map_of_Mount_Oliver%2C_Allegheny_County%2C_Pennsylvania_Highlighted.png/250px-Map_of_Mount_Oliver%2C_Allegheny_County%2C_Pennsylvania_Highlighted.png)
![ Vị trí trong Quận Allegheny, Pennsylvania](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d5/Map_of_Mount_Oliver%2C_Allegheny_County%2C_Pennsylvania_Highlighted.png/250px-Map_of_Mount_Oliver%2C_Allegheny_County%2C_Pennsylvania_Highlighted.png)
Vị trí trong
[Quận Allegheny](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Allegheny,_Pennsylvania), [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania) ![ Vị trí quận Allegheny trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỷ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ad/Map_of_Pennsylvania_highlighting_Allegheny_County.svg/250px-Map_of_Pennsylvania_highlighting_Allegheny_County.svg.png)
![ Vị trí quận Allegheny trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỷ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ad/Map_of_Pennsylvania_highlighting_Allegheny_County.svg/250px-Map_of_Pennsylvania_highlighting_Allegheny_County.svg.png)
Vị trí quận Allegheny trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỷ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania) [Quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Pennsylvania&action=edit&redlink=1) [Quận Allegheny](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Allegheny,_Pennsylvania) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [EST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_%C4%90%C3%B4ng_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **EDT**( [UTC-4](/wiki/UTC-4)) **Mount Oliver** là một [thị trấn](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n) thuộc [quận Allegheny](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Allegheny,_Pennsylvania), tiểu bang [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của thị trấn này là 3403 người. [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Mount_Oliver,_Pennsylvania&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mount_Oliver,_Pennsylvania&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2012.

X-Cache: cp1066 miss, cp1067 miss


text:
Neuflize
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tọa độ: 49°24′42″B 4°18′20″Đ / 49,4116666667°B 4,30555555556°Đ
Neuflize là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Champagne-Ardenne ở phía bắc nước Pháp.
Dân số[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Neuflize on the site of the French National Geographical Institute
- Neuflize on the National Institute of Statistics' website
- Neuflize on Quid
- The closest towns to Neuflize
- Neuflize's location upon a map of France
- Mapquest's map of Neuflize

markdown:
# Neuflize
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [49°24′42″B 4°18′20″Đ / 49,4116666667°B 4,30555555556°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Neuflize¶ms=49.4116666667_N_4.30555555556_E_region:FR_type:city)
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Champagne-Ardenne](/wiki/Champagne-Ardenne) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Ardennes](/wiki/Ardennes) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Rethel](/wiki/Rethel_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2001-2008)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) 1 2(5,32 sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [08314](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=08314-COM)/ [08300](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p) **Neuflize** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_t%E1%BB%89nh_Ardennes) ở [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Ardennes](/wiki/Ardennes), thuộc vùng [Champagne-Ardenne](/wiki/Champagne-Ardenne) ở phía bắc nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p).
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Neuflize&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Neuflize&action=edit§ion=1)]
|
|[1968](/wiki/1968) [1975](/wiki/1975) [1982](/wiki/1982) [1990](/wiki/1990) [1999](/wiki/1999)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Neuflize&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Neuflize&action=edit§ion=2)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Neuflize&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Neuflize&action=edit§ion=3)] [Neuflize on the site of the French National Geographical Institute](http://www.ign.fr/affiche_rubrique.asp?rbr_id=1087&CommuneId=93643) [Neuflize on the National Institute of Statistics' website](http://www.recensement.insee.fr/RP99/rp99/co_navigation.co_page?nivgeo=C&codgeo=08314&theme=ALL&typeprod=ALL&lang=FR&quelcas=LISTE) [Neuflize on Quid](http://www.quid.fr/communes.html?mode=query&req=Neuflize) [The closest towns to Neuflize](http://www.lion1906.com/Pages/ResultatProximiteCoord.php?RadLat1=0.862396272277659&RadLong1=0.0751461205760207) [Neuflize's location upon a map of France](http://www.lion1906.com/Pages/ResultatLocalisation.php?InseeVille=080314) [Mapquest's map of Neuflize](http://www.mapquest.com/maps/map.adp?latlongtype=decimal&latitude=49.4116666666667&longitude=4.30555555555556&zoom=8)

X-Cache: cp1053 miss, cp1067 miss


text:
Tala, Jalisco
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tala là một đô thị thuộc bang Jalisco, Mexico. Năm 2005, dân số của đô thị này là 56291 người.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Municipalities of Mexico”. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2012.
Tala là một đô thị thuộc bang Jalisco, Mexico. Năm 2005, dân số của đô thị này là 56291 người.[1]

markdown:
# Tala, Jalisco
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Tala|
|—
|![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/Flag_of_Mexico.svg/23px-Flag_of_Mexico.svg.png)
[Mexico](/wiki/M%C3%A9xico) [Bang](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Mexico) [Jalisco](/wiki/Jalisco) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-6](/wiki/UTC-6)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CDT](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) **Tala** là một [đô thị](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_c%E1%BB%A7a_Mexico&action=edit&redlink=1) thuộc bang [Jalisco](/wiki/Jalisco), [Mexico](/wiki/M%C3%A9xico). Năm 2005, dân số của đô thị này là 56291 người. [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Tala,_Jalisco&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tala,_Jalisco&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Municipalities of Mexico”](http://www.statoids.com/ymx.html). Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2012.


text:
Thể loại:Họ Cá hoàng đế
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bài chính thể loại: Họ Cá hoàng đế
Danh sách dưới đây được xếp theo tên khoa học của chúng.
Thể loại con
Thể loại này gồm 10 thể loại con sau, trên tổng số 10 thể loại con.
A
- ► Astronotinae (3 t.l., 4 tr.)
C
- ► Cichlasomatinae (61 t.l., 7 tr.)
- ► Cichlinae (5 t.l., 6 tr.)
E
- ► Etroplinae (2 t.l.)
G
- ► Geophaginae (12 t.l., 7 tr.)
H
- ► Heterochrominae (1 t.l.)
P
- ► Pseudocrenilabrinae (29 t.l., 6 tr.)
- ► Ptychochrominae (5 t.l.)
R
- ► Retroculinae (1 t.l.)
Các trang trong thể loại “Họ Cá hoàng đế”
44 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 44 trang.

markdown:
# Thể loại:Họ Cá hoàng đế
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
*Bài chính thể loại:* [Họ Cá hoàng đế](/wiki/H%E1%BB%8D_C%C3%A1_ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|![]()
|
| có thông tin sinh học về
Danh sách dưới đây được xếp theo tên khoa học của chúng.
|
|
Mục lục
## Thể loại con
Thể loại này gồm 10 thể loại con sau, trên tổng số 10 thể loại con.
### A
- ►
[Astronotinae](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Astronotinae) (3 t.l., 4 tr.)
### C
- ►
[Cichlasomatinae](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Cichlasomatinae) (61 t.l., 7 tr.)
- ►
[Cichlinae](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Cichlinae) (5 t.l., 6 tr.)
### E
- ►
[Etroplinae](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Etroplinae) (2 t.l.)
### G
- ►
[Geophaginae](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Geophaginae) (12 t.l., 7 tr.)
### H
- ►
[Heterochrominae](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Heterochrominae) (1 t.l.)
### P
- ►
[Pseudocrenilabrinae](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Pseudocrenilabrinae) (29 t.l., 6 tr.)
- ►
[Ptychochrominae](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ptychochrominae) (5 t.l.)
### R
- ►
[Retroculinae](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Retroculinae) (1 t.l.)
## Các trang trong thể loại “Họ Cá hoàng đế”
44 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 44 trang.

X-Cache: cp1068 miss, cp1067 miss


text:
Trợ giúp
Thể loại:Khởi đầu năm 1729
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
Thể loại này hiện không có trang hay tập tin nào.
Lấy từ “
https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thể_loại:Khởi_đầu_năm_1729&oldid=23832308
”
Thể loại
:
Năm 1729
Khởi đầu thập niên 1720
Khởi đầu theo năm
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận cho địa chỉ IP này
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Thể loại
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Bài viết chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Phản hồi lỗi
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Liên hệ
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Tại dự án khác
Wikimedia Commons
Ngôn ngữ khác
العربية
Башҡортса
Беларуская
Беларуская (тарашкевіца)
Čeština
Dansk
Deutsch
English
Esperanto
فارسی
Français
नेपाल भाषा
日本語
Norsk bokmål
Norsk nynorsk
Română
Русский
Slovenščina
Svenska
اردو
中文
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 12:36 ngày 22 tháng 6 năm 2016.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Với việc sử dụng trang web này, bạn chấp nhận
Điều khoản Sử dụng
và
Quy định quyền riêng tư
.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động


text:
belief
Từ điển mở Wiktionary
Tiếng Anh[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Danh từ[sửa]
belief /bə.ˈlif/
- lòng tin, đức tin; sự tin tưởng.
- tin tưởng.
- freedom of belief — tự do tín ngưỡng
- niềm tin
Thành ngữ[sửa]
- to be beyond (past) belief: không thể tin được.
- to the best of my belief: theo sự hiểu biết chắc chắn của tôi, theo chỗ tôi biết một cách chính xác.
- it stahherst belief: khó mà tin được.
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)

markdown:
# belief
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
|Hoa Kỳ||
|
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **belief** [/bə.ˈlif/](/wiki/Wiktionary:IPA) [lòng tin](/wiki/l%C3%B2ng_tin), đức [tin](/wiki/tin); sự [tin tưởng](/wiki/tin_t%C6%B0%E1%BB%9Fng). [tin tưởng](/wiki/tin_t%C6%B0%E1%BB%9Fng). *freedom of*— tự do tín ngưỡng **belief**
-
[niềm tin](/wiki/ni%E1%BB%81m_tin)
#### Thành ngữ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-expr-&action=edit§ion=T-1)] **to be**: không thể [beyond](/wiki/beyond)(past) belief [tin](/wiki/tin)được. **to the best of my belief**: theo sự [hiểu biết](/wiki/hi%E1%BB%83u_bi%E1%BA%BFt) [chắc chắn](/wiki/ch%E1%BA%AFc_ch%E1%BA%AFn)của [tôi](/wiki/t%C3%B4i), theo [chỗ](/wiki/ch%E1%BB%97) [tôi](/wiki/t%C3%B4i) [biết](/wiki/bi%E1%BA%BFt)một cách [chính](/wiki/ch%C3%ADnh) [xác](/wiki/x%C3%A1c). **it**: [stahherst](/w/index.php?title=stahherst&action=edit&redlink=1)belief [khó](/wiki/kh%C3%B3) [mà](/wiki/m%C3%A0) [tin](/wiki/tin)được.
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wiktionary.org

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wiktionary.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache: cp1067 hit/1, cp1053 miss


text:
configurations
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Tiếng Anh
[
sửa
]
Danh từ
[
sửa
]
configurations
số nhiều
Dạng
số nhiều
của
configuration
.
Lấy từ “
https://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=configurations&oldid=1708950
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Danh từ
Danh từ số nhiều
Danh từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
العربية
Català
English
Français
Kurdî
Malagasy
മലയാളം
မြန်မာဘာသာ
Svenska
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 06:48 ngày 2 tháng 8 năm 2016.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động

X-Cache: cp1066 miss, cp1053 miss


text:
Khách sạn
(current)
Tours
(current)
Ưu đãi đặc biệt
Cẩm nang du lịch
Giới Thiệu
Hỏi Đáp
Hỗ trợ
(08) 3933 8002
Từ
8h30
-
18h
hàng ngày
Trang chủ
Châu Đốc
Tour du lịch Châu Đốc
Sắp xếp theo:
iVIVU
Đề xuất
Giá
Thời lượng
tour
Tour Châu Đốc - Hà Tiên - Phú Quốc - Cần Thơ 6N5D
Mã:
TO197
6 Ngày 5 Đêm
Phương tiện:
Giá 1 khách
7.450.000
VND
chi tiết
Tour Miền Tây 3N2D: Mỹ Tho - Bến Tre - Cần Thơ - Châu Đốc
Mã:
TO43
3 Ngày 2 Đêm
Phương tiện:
Giá 1 khách
990.000
VND
chi tiết
Tour Châu Đốc - Long Xuyên 2N1D
Mã:
TO325
2 Ngày 1 Đêm
Phương tiện:
Chỉ thanh toán trước 50%
Hành hương Núi Cấm
Giá 1 khách
1.725.000
VND
chi tiết
Tour Châu Đốc 1N1Đ: Núi Cấm - Núi Sam - Chợ Tịnh Biên
Mã:
TO637
1 Ngày 1 Đêm
Phương tiện:
Giá 1 khách
460.000
VND
chi tiết
Tìm Tours
Bạn muốn đi du lịch đến:
Địa điểm HOT trong nước
Miền Tây
Bình Ba
Nam Du
Phú Quốc
Đà Nẵng
Nha Trang
Đà Lạt
Phú Yên
Hà Nội
Phan Thiết
Địa điểm HOT nước ngoài
Campuchia
Thái Lan
Hồng Kông
Singapore
Hàn Quốc
Loại Tours
Trọn gói
Tour land
Free & Easy
Xe đưa đón
Daily tours
Tours theo chủ đề
IVIVU DEAL
Tour nội địa hot
Tour nước ngoài hot
Tour du lịch sông nước miền tây
Tours trong nước
Tour Đà Lạt
Tour Nha Trang
Tour Phan Thiết
Tour Bình Ba
Tour Bình Hưng
Tour Hồ Chí Minh
Tour Nam Du
Tour Đà Nẵng
Tour Phú Quốc
Tour Côn Đảo
Tour Kiên Giang
Tour Vũng Tàu
Tour Miền Trung
Tour Hội An
Tour Huế
Tour Phú Yên
Tour Quy Nhơn
Tour Miền Bắc
Tour Hạ Long
Tour Hà Nội
Tour Sapa
Tour Buôn Mê Thuột
Tour Miền Nam
Tour Miền Tây
Tour Lý Sơn
Tour Quảng Ngãi
Tours nước ngoài
Tour Thái Lan
Tour Campuchia
Tour Singapore
Tour Malaysia
Tour Indonesia
Tour Trung Quốc
Tour Nhật Bản
Tour Hàn Quốc
Tour Hồng Kông
Tour Dubai
Tour Philippines
Tour Lào
Tour Pháp
Tour Hà Lan
Tour Đức
Tour Châu Úc
Tour Myanmar
Tour Maldives
Tour Mỹ
Tour Nga
Tour Châu Âu

Server: Microsoft IIS 6.0 - Setup and config by duocnt.tech@gmail.com

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Vary: Accept-Encoding

Cache-Control: private

X-ManguonmoCorp-Cache: HIT