text:
Nguyễn Văn Đông
Nguyễn Văn Đông (sinh 1932), là một nhạc sĩ, quân nhân Việt Nam Cộng hòa nổi tiếng trước 1975. Một số bút danh khác của ông là Phượng Linh, Phương Hà, Vì Dân và Đông Phương Tử.
Cuộc đời binh nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]
Nguyễn Văn Đông sinh ngày 15 tháng 3 năm 1932 tại quận 1, Sài Gòn nhưng nguyên quán của ông ở Lợi Thuận, Bến Cầu, Tây Ninh. Thuở bé, do điều kiện gia đình, ông học ở nhà dưới sự hướng dẫn của thầy học. Sau ông theo học bậc trung học tại trường Huỳnh Khương Ninh, Đa Kao.[1]
Năm 1945, chính quyền Pháp đóng cửa trường Huỳnh Khương Ninh. Năm 1946, gia đình gửi ông vào trường Thiếu sinh quân Việt Nam ở Vũng Tàu, khi đấy ông mới 14 tuổi.[2]
Thời gian tại trường Thiếu sinh quân Vũng Tàu, ông được học nhạc với các giảng viên âm nhạc của Học viện Âm nhạc Quốc gia Pháp sang giảng dạy. Chỉ sau một thời gian ngắn sau, ông trở thành một thành viên của ban quân nhạc thiếu sinh quân, học cách sử dụng nhiều loại nhạc cụ khác nhau. Năm 16 tuổi, ông đã có những sáng tác đầu tay như "Thiếu sinh quân hành khúc", "Tạm biệt mùa hè"...[1]
Sau khi tốt nghiệp trường Thiếu sinh quân Vũng Tàu, ông nhập ngũ chính thức vào Quân đội Quốc gia Việt Nam. Năm 1951, ông được cử theo học khóa 4 trường Võ bị Sĩ quan Vũng Tàu và tốt nghiệp thủ khoa với cấp bậc Thiếu úy vào năm 1952. Năm sau, ông được cử đi học khóa huấn luyện "Ðại đội trưởng" tại trường Võ bị Ðà Lạt. Năm 1954, ông được gửi ra Hà Nội theo học khóa "Tiểu đoàn trưởng" tại trường chiến thuật Hà Nội. Ra trường, ông nhận chức vụ Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn trọng pháo 553, trở thành Tiểu đoàn trưởng trẻ nhất của Quân đội Quốc gia Việt Nam khi mới 24 tuổi.[2]
Sau Hiệp định Genève, 1954, ông chuyển vào Nam, phục vụ tại Phân khu Đồng Tháp Mười với chức vụ Trung úy Trưởng phòng Hành quân. Thời gian này, ông còn kiêm nhiệm chức Trưởng phòng 3 (Tác chiến) của Phân khu, dưới quyền Đại tá Nguyễn Văn Là, tham gia Chiến dịch Thoại Ngọc Hầu 1956. Bấy giờ, tướng Dương Văn Minh là Tư lệnh chiến dịch, từng đến bắt tay ông tỏ lòng ngưỡng mộ. Bức ảnh chụp tướng Minh bắt tay ông đã được in trên trang nhất của báo Chiến sĩ Cộng hòa.[1] Ông thăng đến chức đại tá trong Quân lực Việt Nam Cộng hòa.
Sau sự kiện 30 tháng 4, 1975, Nguyễn Văn Đông bị bắt đi học tập cải tạo 10 năm và ngừng sáng tác từ đó. Hiện ông sống tại Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh cùng gia đình.
Hoạt động trong lĩnh vực âm nhạc[sửa | sửa mã nguồn]
Nguyễn Văn Đông từng nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực âm nhạc ở Sài Gòn trước 30 tháng 4 năm 1975. Trong thập niên 1950, Nguyễn Văn Đông nổi tiếng khi là Truởng Đoàn văn nghệ Vì Dân với thành phần ca nhạc sĩ tên tuổi như Mạnh Phát, Minh Kỳ, Hoài Linh, Thu Hồ, Quách Đàm, Minh Diệu, Khánh Ngọc và các nghệ sĩ danh tiếng như Kim Cương, Vân Hùng, Ba Vân, Bảy Xê, Trần Văn Trạch, diễn viên điện ảnh Trang Thiên Kim... Ông đã tổ chức và điều khiển các chương trình đại nhạc hội tại Sài Gòn và khắp các tỉnh của Việt Nam Cộng hòa.
Từ năm 1958, Nguyễn Văn Đông là trưởng ban ca nhạc Tiếng Thời Gian của Đài Phát thanh Sài Gòn, gồm những danh ca, nhạc sĩ danh tiếng như Lệ Thanh, Hà Thanh, Minh Diệu, Khánh Ngọc, Mạnh Phát, Thu Hồ, Quách Đàm, Anh Ngọc... Năm sau ông là trưởng ban tổ chức Đại hội thi đua Văn nghệ toàn quốc ở cấp quốc gia, đã huy tụ trên 40 đoàn văn nghệ đại diện cho cả miền Nam cùng tranh giải suốt 15 ngày đêm tại Sài Gòn. Ông cũng từng nhận giải âm nhạc quốc gia, một giải thường do Đệ nhất phu nhân Trần Lệ Xuân trao tặng.
Nguyễn Văn Đông còn là giám đốc hãng băng đĩa nhạc Continental và Sơn Ca, cộng tác với những nhạc sĩ tên tuổi như Lê Văn Thiện, Văn Phụng, Nghiêm Phú Phi, Y Vân... Hai cơ sở của ông cho ra đời nhiều chương trình tân nhạc cũng như cổ nhạc gồm các vở tuồng và cải lương. Chính Nguyễn Văn Đông là người đã tiên phong thực hiện album riêng cho từng ca sĩ mà trước đó chưa từng ai làm. Ông đã thực hiện loạt băng nhạc Sơn Ca nổi tiếng trong đó có Khánh Ly với băng nhạc Sơn Ca 7, Thái Thanh và ban Thăng Long - Sơn Ca 10, Lệ Thu - Sơn Ca 9, Phương Dung - Sơn Ca 5 và 11, Giao Linh - Sơn Ca 6, Sơn Ca - Sơn Ca 8... và một số album riêng cho Trịnh Công Sơn.
Nhiều sáng tác của Nguyễn Văn Đông viết về chủ đề người lính miền Nam thời đó. Nhạc phẩm "Phiên gác đêm xuân" được ông viết vào đêm 30 Tết năm 1956 khi gác phiên ở khu 9 Đồng Tháp Mười. "Chiều mưa biên giới" ra đời năm 1956 và nổi tiếng qua tiếng hát của Trần Văn Trạch. "Chiều mưa biên giới" và "Mấy dặm sơn khê" đã từng gây cho ông nhiều khó khăn khi bị Bộ Thông tin Việt Nam Cộng hòa ra quyết định cấm phổ biến vì lý do phản chiến vào năm 1961. "Khúc tình ca hàng hàng lớp lớp" nổi tiếng qua tiếng hát của Hà Thanh nhưng thường bị nhầm với nhạc phẩm Khúc tình Kinh Kha của Phạm Duy. Hà Thanh cũng chính là ca sĩ trình bày thành công nhất các nhạc phẩm của ông.
Nguyễn Văn Đông còn có nhiều bút danh khác như Phượng Linh, Phương Hà trên một số nhạc phẩm tình cảm như "Khi đã yêu", "Thầm kín", "Niềm đau dĩ vãng", "Nhớ một chiều xuân"... Với bút danh Đông Phương Tử và Phượng Linh, ông đã viết nhạc nền và đạo diễn cho trên 50 vở tuồng, cải lương nổi tiếng ở miền Nam trước năm 1975 như Nửa đời hương phấn, Đoạn tuyệt, Tiếng hạc trong trăng, Mưa rừng...
Một số tác phẩm[sửa | sửa mã nguồn]
Nguyễn Văn Đông
- Anh
- Anh trước, tôi sau
- Bà mẹ hai con
- Bài ca hạnh phúc
- Bến đò biên giới
- Bông hồng cài áo trắng[3]
- Chiều mưa biên giới
- Chúc tết (Đông Phương Tử)
- Chuyện tình hoa pensée
- Cuốn theo chiều gió
- Cung thương ngày cũ (đồng sáng tác với Mạnh Phát)
- Dáng xuân xưa
- Đêm buồn (đồng sáng tác với Lam Phương)
- Đêm thánh huy hoàng
- Đôi bờ thương nhớ
- Đồng Tháp duyên gì (ký bút hiệu Vì Dân và viết chung với Minh Kỳ)
- Hải ngoại thương ca
- Hiến dâng
- Khúc tình ca hàng hàng lớp lớp
- Khúc xuân ca
- Lá thư người lính chiến
- Lời hứa ban đầu (Phương Hà)
- Màu xanh Noel (Phương Hà)
- Mấy dặm sơn khê
- Mùa sao sáng
- Ngày mai anh về
- Ngày vui pháo nhuộm đường
- Người tình yêu dấu
- Nguyện cầu trên bến ngàn năm
- Nếu có em bên anh
- Nhớ một chiều xuân
- Nhớ người viễn xứ (đồng sáng tác với Lâm Tuyền)
- Núi và gió
- Phiên gác đêm xuân
- Sắc hoa màu nhớ (Vì Dân)
- Thu hoài cảm
- Tình cố hương
- Tình đầu xót xa
- Trái tim Việt Nam
- Truông mây
- Về mái nhà xưa
- Vô thường
- Việt Nam hôm nay (Phương Hà)
- Xa người mình yêu (Phương Hà)
- Xin chúa thấu lòng con
Phượng Linh
- Bóng nhỏ giáo đường
- Cay đắng tình đời
- Chiếc bóng công viên
- Cô nữ sinh Gia Long
- Dạ sầu
- Đoàn chim cánh sắt (đồng sáng tác với Ngọc Sơn)
- Đom đóm
- Đoạn tuyệt
- Giáo đường chiều chủ nhật
- Khi đã yêu
- Lời giã biệt
- Mây chiều (Phượng Linh & Mây Tần)
- Nỗi buồn duyên kiếp
- Niềm đau dĩ vãng
- Thầm kín (Bẽ bàng)
- Thương muộn
- Thương về mùa đông biên giới
- Tình người ngoại đạo
- Xin đừng trách anh
Soạn lời Việt:
- Ave Maria (Franz Schubert)
- Đêm thánh vô cùng ("Stille Nacht" của Franz Xaver Gruber)
- Hồi chuông nửa đêm ("The One Horse Open Sleigh", tức "Jingle Bells", của James Pierpont)
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă â Trường Kỳ (26 tháng 11 năm 2008). “Nguyễn Văn Đông: Giữa binh nghiệp và âm nhạc”. TiVi Tuần-san.
- ^ a ă Du Tử Lê (chưa rõ ngày). “Binh nghiệp và nhạc nghiệp của Nguyễn Văn Ðông”. Người Việt. Bản gốc lưu trữ
|url lưu trữ=cần
|ngày lưu trữ=(trợ giúp). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(trợ giúp)
- ^ khác với Bông hồng cài áo của Phạm Thế Mỹ.

markdown:
# Nguyễn Văn Đông
|Nguyễn Văn Đông|
|Tên khai sinh||Nguyễn Văn Đông|
|Sinh||
|[Thể loại](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i_nh%E1%BA%A1c) [Nhạc vàng](/wiki/Nh%E1%BA%A1c_v%C3%A0ng)
và ít
[Tình khúc 1954-1975](/wiki/T%C3%ACnh_kh%C3%BAc_1954-1975) *Chiều mưa biên giới*, *Hải ngoại thương ca*, *Khúc tình ca hàng hàng lớp lớp*, *Nhớ một chiều xuân*, *Sắc hoa màu nhớ* [Hà Thanh](/wiki/H%C3%A0_Thanh) **Nguyễn Văn Đông** (sinh 1932), là một nhạc sĩ, quân nhân [Việt Nam Cộng hòa](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a) nổi tiếng trước 1975. Một số bút danh khác của ông là **Phượng Linh**, **Phương Hà**, **Vì Dân** và **Đông Phương Tử**.
## Cuộc đời binh nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=Nguy%E1%BB%85n_V%C4%83n_%C4%90%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nguy%E1%BB%85n_V%C4%83n_%C4%90%C3%B4ng&action=edit§ion=1)]
Nguyễn Văn Đông sinh ngày
[15 tháng 3](/wiki/15_th%C3%A1ng_3) năm [1932](/wiki/1932) tại quận 1, [Sài Gòn](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh) nhưng nguyên quán của ông ở Lợi Thuận, [Bến Cầu](/wiki/B%E1%BA%BFn_C%E1%BA%A7u), [Tây Ninh](/wiki/T%C3%A2y_Ninh). Thuở bé, do điều kiện gia đình, ông học ở nhà dưới sự hướng dẫn của thầy học. Sau ông theo học bậc trung học tại trường [Huỳnh Khương Ninh](/w/index.php?title=Hu%E1%BB%B3nh_Kh%C6%B0%C6%A1ng_Ninh&action=edit&redlink=1), [Đa Kao](/wiki/%C4%90a_Kao). [[1]](#cite_note-truongky-1)
Năm 1945, chính quyền Pháp đóng cửa trường Huỳnh Khương Ninh. Năm 1946, gia đình gửi ông vào trường Thiếu sinh quân Việt Nam ở
[Vũng Tàu](/wiki/V%C5%A9ng_T%C3%A0u), khi đấy ông mới 14 tuổi. [[2]](#cite_note-dutule-2)
Thời gian tại trường Thiếu sinh quân Vũng Tàu, ông được học nhạc với các giảng viên âm nhạc của Học viện Âm nhạc Quốc gia Pháp sang giảng dạy. Chỉ sau một thời gian ngắn sau, ông trở thành một thành viên của ban quân nhạc thiếu sinh quân, học cách sử dụng nhiều loại nhạc cụ khác nhau. Năm 16 tuổi, ông đã có những sáng tác đầu tay như "Thiếu sinh quân hành khúc", "Tạm biệt mùa hè"...
[[1]](#cite_note-truongky-1)
Sau khi tốt nghiệp trường Thiếu sinh quân Vũng Tàu, ông nhập ngũ chính thức vào
[Quân đội Quốc gia Việt Nam](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Qu%E1%BB%91c_gia_Vi%E1%BB%87t_Nam). Năm 1951, ông được cử theo học khóa 4 trường Võ bị Sĩ quan Vũng Tàu và tốt nghiệp thủ khoa với cấp bậc [Thiếu úy](/wiki/Thi%E1%BA%BFu_%C3%BAy) vào năm 1952. Năm sau, ông được cử đi học khóa huấn luyện "Ðại đội trưởng" tại [trường Võ bị Ðà Lạt](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_V%C3%B5_b%E1%BB%8B_Qu%E1%BB%91c_gia_%C4%90%C3%A0_L%E1%BA%A1t). Năm 1954, ông được gửi ra [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i) theo học khóa "Tiểu đoàn trưởng" tại trường chiến thuật Hà Nội. Ra trường, ông nhận chức vụ Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn trọng pháo 553, trở thành Tiểu đoàn trưởng trẻ nhất của Quân đội Quốc gia Việt Nam khi mới 24 tuổi. [[2]](#cite_note-dutule-2)
Sau
[Hiệp định Genève, 1954](/wiki/Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Gen%C3%A8ve,_1954), ông chuyển vào Nam, phục vụ tại Phân khu [Đồng Tháp Mười](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Th%C3%A1p_M%C6%B0%E1%BB%9Di) với chức vụ Trung úy Trưởng phòng Hành quân. Thời gian này, ông còn kiêm nhiệm chức Trưởng phòng 3 (Tác chiến) của Phân khu, dưới quyền Đại tá [Nguyễn Văn Là](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_V%C4%83n_L%C3%A0), tham gia [Chiến dịch Thoại Ngọc Hầu](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_Tho%E1%BA%A1i_Ng%E1%BB%8Dc_H%E1%BA%A7u&action=edit&redlink=1) 1956. Bấy giờ, tướng [Dương Văn Minh](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_V%C4%83n_Minh) là Tư lệnh chiến dịch, từng đến bắt tay ông tỏ lòng ngưỡng mộ. Bức ảnh chụp tướng Minh bắt tay ông đã được in trên trang nhất của báo *Chiến sĩ Cộng hòa*. Ông thăng đến chức [1] [đại tá](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_t%C3%A1)trong [Quân lực Việt Nam Cộng hòa](/wiki/Qu%C3%A2n_l%E1%BB%B1c_Vi%E1%BB%87t_Nam_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a).
Sau
[sự kiện 30 tháng 4, 1975](/wiki/S%E1%BB%B1_ki%E1%BB%87n_30_th%C3%A1ng_4,_1975), Nguyễn Văn Đông bị bắt đi [học tập cải tạo](/wiki/H%E1%BB%8Dc_t%E1%BA%ADp_c%E1%BA%A3i_t%E1%BA%A1o) 10 năm và ngừng sáng tác từ đó. Hiện ông sống tại [Phú Nhuận](/wiki/Ph%C3%BA_Nhu%E1%BA%ADn), [thành phố Hồ Chí Minh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh) cùng gia đình.
## Hoạt động trong lĩnh vực âm nhạc[
[sửa](/w/index.php?title=Nguy%E1%BB%85n_V%C4%83n_%C4%90%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nguy%E1%BB%85n_V%C4%83n_%C4%90%C3%B4ng&action=edit§ion=2)]
Nguyễn Văn Đông từng nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực âm nhạc ở Sài Gòn trước
[30 tháng 4](/wiki/30_th%C3%A1ng_4) năm [1975](/wiki/1975). Trong thập niên 1950, Nguyễn Văn Đông nổi tiếng khi là Truởng Đoàn văn nghệ Vì Dân với thành phần ca nhạc sĩ tên tuổi như [Mạnh Phát](/wiki/M%E1%BA%A1nh_Ph%C3%A1t), [Minh Kỳ](/wiki/Minh_K%E1%BB%B3), [Hoài Linh](/wiki/Ho%C3%A0i_Linh_(nh%E1%BA%A1c_s%C4%A9)), [Thu Hồ](/wiki/Thu_H%E1%BB%93), Quách Đàm, Minh Diệu, Khánh Ngọc và các nghệ sĩ danh tiếng như Kim Cương, Vân Hùng, Ba Vân, Bảy Xê, [Trần Văn Trạch](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_V%C4%83n_Tr%E1%BA%A1ch), diễn viên điện ảnh Trang Thiên Kim... Ông đã tổ chức và điều khiển các chương trình [đại nhạc hội](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_nh%E1%BA%A1c_h%E1%BB%99i&action=edit&redlink=1) tại Sài Gòn và khắp các tỉnh của [Việt Nam Cộng hòa](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a).
Từ năm
[1958](/wiki/1958), Nguyễn Văn Đông là trưởng ban ca nhạc Tiếng Thời Gian của [Đài Phát thanh Sài Gòn](/wiki/%C4%90%C3%A0i_V%C3%B4_tuy%E1%BA%BFn_Vi%E1%BB%87t_Nam), gồm những danh ca, nhạc sĩ danh tiếng như Lệ Thanh, [Hà Thanh](/wiki/H%C3%A0_Thanh), Minh Diệu, Khánh Ngọc, Mạnh Phát, Thu Hồ, Quách Đàm, [Anh Ngọc](/wiki/Anh_Ng%E1%BB%8Dc)... Năm sau ông là trưởng ban tổ chức Đại hội thi đua Văn nghệ toàn quốc ở cấp quốc gia, đã huy tụ trên 40 đoàn văn nghệ đại diện cho cả [miền Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a) cùng tranh giải suốt 15 ngày đêm tại Sài Gòn. Ông cũng từng nhận giải âm nhạc quốc gia, một giải thường do Đệ nhất phu nhân [Trần Lệ Xuân](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_L%E1%BB%87_Xu%C3%A2n) trao tặng.
Nguyễn Văn Đông còn là giám đốc hãng băng đĩa nhạc Continental và Sơn Ca, cộng tác với những nhạc sĩ tên tuổi như
[Lê Văn Thiện](/wiki/L%C3%AA_V%C4%83n_Thi%E1%BB%87n), [Văn Phụng](/wiki/V%C4%83n_Ph%E1%BB%A5ng), [Nghiêm Phú Phi](/wiki/Nghi%C3%AAm_Ph%C3%BA_Phi), [Y Vân](/wiki/Y_V%C3%A2n)... Hai cơ sở của ông cho ra đời nhiều chương trình tân nhạc cũng như cổ nhạc gồm các vở [tuồng](/wiki/Tu%E1%BB%93ng) và [cải lương](/wiki/C%E1%BA%A3i_l%C6%B0%C6%A1ng). Chính Nguyễn Văn Đông là người đã tiên phong thực hiện album riêng cho từng ca sĩ mà trước đó chưa từng ai làm. Ông đã thực hiện loạt băng nhạc [Sơn Ca](/wiki/S%C6%A1n_Ca_(b%C4%83ng_nh%E1%BA%A1c)) nổi tiếng trong đó có [Khánh Ly](/wiki/Kh%C3%A1nh_Ly) với băng nhạc [Sơn Ca 7](/wiki/S%C6%A1n_Ca_(b%C4%83ng_nh%E1%BA%A1c)), [Thái Thanh](/wiki/Th%C3%A1i_Thanh_(ca_s%C4%A9)) và [ban Thăng Long](/wiki/Ban_h%E1%BB%A3p_ca_Th%C4%83ng_Long) - Sơn Ca 10, [Lệ Thu](/wiki/L%E1%BB%87_Thu) - Sơn Ca 9, [Phương Dung](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_Dung) - Sơn Ca 5 và 11, [Giao Linh](/wiki/Giao_Linh_(ca_s%C4%A9)) - Sơn Ca 6, [Sơn Ca](/wiki/S%C6%A1n_Ca_(ca_s%C4%A9)) - Sơn Ca 8... và một số album riêng cho [Trịnh Công Sơn](/wiki/Tr%E1%BB%8Bnh_C%C3%B4ng_S%C6%A1n).
Nhiều sáng tác của Nguyễn Văn Đông viết về chủ đề người lính miền Nam thời đó. Nhạc phẩm "
*Phiên gác đêm xuân*" được ông viết vào [đêm 30](/wiki/Giao_th%E1%BB%ABa) [Tết](/wiki/T%E1%BA%BFt_Nguy%C3%AAn_%C4%90%C3%A1n) năm 1956 khi gác phiên ở khu 9 [Đồng Tháp Mười](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Th%C3%A1p_M%C6%B0%E1%BB%9Di). " *Chiều mưa biên giới*" ra đời năm [1956](/wiki/1956) và nổi tiếng qua tiếng hát của [Trần Văn Trạch](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_V%C4%83n_Tr%E1%BA%A1ch). " *Chiều mưa biên giới*" và " *Mấy dặm sơn khê*" đã từng gây cho ông nhiều khó khăn khi bị Bộ Thông tin Việt Nam Cộng hòa ra quyết định cấm phổ biến vì lý do phản chiến vào năm [1961](/wiki/1961). "Khúc tình ca hàng hàng lớp lớp" nổi tiếng qua tiếng hát của Hà Thanh nhưng thường bị nhầm với nhạc phẩm *Khúc tình Kinh Kha* của [Phạm Duy](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_Duy). Hà Thanh cũng chính là ca sĩ trình bày thành công nhất các nhạc phẩm của ông.
Nguyễn Văn Đông còn có nhiều bút danh khác như
**Phượng Linh**, **Phương Hà** trên một số nhạc phẩm tình cảm như " *Khi đã yêu*", " *Thầm kín*", " *Niềm đau dĩ vãng*", " *Nhớ một chiều xuân*"... Với bút danh **Đông Phương Tử** và Phượng Linh, ông đã viết nhạc nền và đạo diễn cho trên 50 vở tuồng, [cải lương](/wiki/C%E1%BA%A3i_l%C6%B0%C6%A1ng) nổi tiếng ở miền Nam trước năm 1975 như *Nửa đời hương phấn*, *Đoạn tuyệt*, *Tiếng hạc trong trăng*, *Mưa rừng*...
## Một số tác phẩm[
[sửa](/w/index.php?title=Nguy%E1%BB%85n_V%C4%83n_%C4%90%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nguy%E1%BB%85n_V%C4%83n_%C4%90%C3%B4ng&action=edit§ion=3)] **Nguyễn Văn Đông**
- Anh
- Anh trước, tôi sau
- Bà mẹ hai con
- Bài ca hạnh phúc
- Bến đò biên giới
- Bông hồng cài áo trắng
[[3]](#cite_note-3)
- Chiều mưa biên giới
- Chúc tết (Đông Phương Tử)
- Chuyện tình hoa pensée
- Cuốn theo chiều gió
- Cung thương ngày cũ (đồng sáng tác với
[Mạnh Phát](/wiki/M%E1%BA%A1nh_Ph%C3%A1t))
- Dáng xuân xưa
- Đêm buồn (đồng sáng tác với
[Lam Phương](/wiki/Lam_Ph%C6%B0%C6%A1ng))
- Đêm thánh huy hoàng
- Đôi bờ thương nhớ
- Đồng Tháp duyên gì (ký bút hiệu Vì Dân và viết chung với
[Minh Kỳ](/wiki/Minh_K%E1%BB%B3))
- Hải ngoại thương ca
- Hiến dâng
- Khúc tình ca hàng hàng lớp lớp
- Khúc xuân ca
- Lá thư người lính chiến
- Lời hứa ban đầu (Phương Hà)
- Màu xanh Noel (Phương Hà)
- Mấy dặm sơn khê
- Mùa sao sáng
- Ngày mai anh về
- Ngày vui pháo nhuộm đường
- Người tình yêu dấu
- Nguyện cầu trên bến ngàn năm
- Nếu có em bên anh
- Nhớ một chiều xuân
- Nhớ người viễn xứ (đồng sáng tác với
[Lâm Tuyền](/wiki/L%C3%A2m_Tuy%E1%BB%81n))
- Núi và gió
- Phiên gác đêm xuân
- Sắc hoa màu nhớ (Vì Dân)
- Thu hoài cảm
- Tình cố hương
- Tình đầu xót xa
- Trái tim Việt Nam
- Truông mây
- Về mái nhà xưa
- Vô thường
- Việt Nam hôm nay (Phương Hà)
- Xa người mình yêu (Phương Hà)
- Xin chúa thấu lòng con
**Phượng Linh**
- Bóng nhỏ giáo đường
- Cay đắng tình đời
- Chiếc bóng công viên
- Cô nữ sinh Gia Long
- Dạ sầu
- Đoàn chim cánh sắt (đồng sáng tác với
[Ngọc Sơn](/wiki/Ng%E1%BB%8Dc_S%C6%A1n_(nh%E1%BA%A1c_s%C4%A9_tr%C6%B0%E1%BB%9Bc_1975)))
- Đom đóm
- Đoạn tuyệt
- Giáo đường chiều chủ nhật
- Khi đã yêu
- Lời giã biệt
- Mây chiều (Phượng Linh & Mây Tần)
- Nỗi buồn duyên kiếp
- Niềm đau dĩ vãng
- Thầm kín (Bẽ bàng)
- Thương muộn
- Thương về mùa đông biên giới
- Tình người ngoại đạo
- Xin đừng trách anh
**Soạn lời Việt:**
- Ave Maria (
[Franz Schubert](/wiki/Franz_Schubert))
- Đêm thánh vô cùng ("
*Stille Nacht*" của [Franz Xaver Gruber](/w/index.php?title=Franz_Xaver_Gruber&action=edit&redlink=1))
- Hồi chuông nửa đêm ("
*The One Horse Open Sleigh*", tức " *Jingle Bells*", của [James Pierpont](/w/index.php?title=James_Pierpont&action=edit&redlink=1))
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Nguy%E1%BB%85n_V%C4%83n_%C4%90%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nguy%E1%BB%85n_V%C4%83n_%C4%90%C3%B4ng&action=edit§ion=4)]
- ^
**a** **ă** **â** [Trường Kỳ](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_K%E1%BB%B3)(26 tháng 11 năm 2008). [“Nguyễn Văn Đông: Giữa binh nghiệp và âm nhạc”](http://www.tivituansan.com.au/Details.asp?nID=1593&scID=SCA080218215938H). TiVi Tuần-san.
- ^
**a** **ă** [Du Tử Lê](/wiki/Du_T%E1%BB%AD_L%C3%AA)(chưa rõ ngày). [“Binh nghiệp và nhạc nghiệp của Nguyễn Văn Ðông”](http://www.cothommagazine.com/index.php?option=com_content&task=view&id=868&Itemid=47). Người Việt. [Bản gốc](http://www.nguoi-viet.com/absolutenm/anmviewer.asp?a=105285&z=16)lưu trữ
|url lưu trữ=cần
|ngày lưu trữ=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#archive_missing_date)). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) **khác với** [^](#cite_ref-3) *Bông hồng cài áo*của [Phạm Thế Mỹ](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_Th%E1%BA%BF_M%E1%BB%B9).

X-Cache-Status: hit

X-Cache: cp1066 hit/2, cp1067 miss


text:
Tupin-et-Semons
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tọa độ: 45°28′45″B 4°46′37″Đ / 45,4791666667°B 4,77694444444°Đ
Tupin-et-Semons là một xã thuộc tỉnh Rhône trong vùng Rhône-Alpes phía đông nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 450 mét trên mực nước biển.

markdown:
# Tupin-et-Semons
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [45°28′45″B 4°46′37″Đ / 45,4791666667°B 4,77694444444°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Tupin-et-Semons¶ms=45.4791666667_N_4.77694444444_E_region:FR_type:city(441))
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Rhône-Alpes](/wiki/Rh%C3%B4ne-Alpes) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Rhône](/wiki/Rh%C3%B4ne) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Quận Lyon](/wiki/Lyon_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Tổng Condrieu](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_Condrieu&action=edit&redlink=1) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2008–2014)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 450 m/1.480 ft)
1 2(3,19 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 2 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(140 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [69253](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=69253-COM)/ [69420](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p) 1Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 [acre](/wiki/Acre)) cũng như các cửa sông. 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần. **Tupin-et-Semons** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) thuộc [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Rhône](/wiki/Rh%C3%B4ne,_Rh%C3%B4ne-Alpes) trong [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Rhône-Alpes](/wiki/Rh%C3%B4ne-Alpes) phía đông nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p). Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 450 [mét](/wiki/M%C3%A9t) trên [mực nước biển](/wiki/M%E1%BB%B1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_bi%E1%BB%83n).

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: miss

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1068 miss, cp1067 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


text:
Uganda
Uganda (phiên âm tiếng Việt: U-gan-đa; /juːˈɡændə/ yew-GAN-də hoặc /juːˈɡɑːndə/ yew-GAHN-də), tên gọi chính thức là "Cộng hòa Uganda", là một quốc gia không giáp biển, nằm hoàn toàn trong lục địa châu Phi. Giáp Kenya về phía Đông, phía Tây giáp với CHDC Congo, Tây Nam giáp Rwanda, phía Bắc giáp Nam Sudan và phía Nam giáp Tanzania. Phía Nam Uganda là vùng hồ Victoria, có chủ quyền gần 1/2 diện tích mặt hồ, chia sẻ quyền khai thác cùng Kenya và Tanzania. Uganda cũng nằm trong lưu vực sông Nin, có khí hậu đa dạng, nhưng nhìn chung chủ yếu là khí hậu xích đạo.
Uganda lấy tên từ vương quốc Buganda, một vương quốc với lãnh thổ ngày nay phần lớn miền Nam của đất nước bao gồm cả thủ đô Kampala. Bắt đầu từ cuối những năm 1800, khu vực này đã được cai trị như một thuộc địa của người Anh, họ đã thành lập các khu hành chính trên toàn lãnh thổ. Uganda giành được độc lập từ Anh vào ngày 9 tháng 10 năm 1962. Sau khi giành độc lập, Uganda rơi vào nhưng cuộc nội chiến, huynh đệ tương tàng, gần đây nhất là một cuộc nội chiến kéo dài giữa chính phủ và Quân kháng chiến của Chúa, đã gây ra hàng chục ngàn thương vong và di dời hơn một triệu người. Tổng thống hiện tại của Uganda là Yoweri Kaguta Museveni, người lên nắm quyền sau cuộc đảo chính vào năm 1986.
Mục lục
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Vào khoảng thế kỉ 12, vương quốc Bunyoro được thành lập và trở nên hùng mạnh, gồm phần lớn lãnh thổ Uganda hiện nay. Từ thế kỉ 18, vương quốc Buganda thoát khỏi quyền giám hộ của vương quốc Bunyoro và thống trị cả các nước láng giềng.
Vào giữa thế kỉ 19, người châu Âu bắt đầu thám hiểm vùng lãnh thổ này, Uganda trở thành xứ bảo hộ của Anh từ năm 1894. Thực dân Anh phát triển các đồn điền cà phê và bông vải. Từ năm 1920, việc độc canh cây bông vải làm rối loạn cơ cấu kinh tế. Từ năm 1952, Quốc vương Mutesa II chống lại sự cai trị của thực dân. Các đảng phái dần dần hình thành. Năm 1961, ba đảng chính tham gia một cuộc hội nghị nhằm soạn thảo hiến pháp.
Uganda giành độc lập năm 1962. Quốc vương Edward Mutesa của Buganda được bầu làm Tổng thống, và Milton Obote làm Thủ tướng. Với sự giúp đỡ của một sĩ quan quân đội trẻ, Đại tá Idi Amin, Thủ tướng Obote giành quyền kiểm soát Chính phủ từ năm 1966. Obote bị lật đổ sau cuộc đảo chính quân sự, đất nước rơi vào chế độ cai trị độc tài và khát máu của Idi Amin, rồi chính Amin cũng bị lật dổ do sự can thiệp của quân đội Tanzania năm 1979. Đất nước rơi vào tình trạng vô tổ chức về mặt chính trị, kinh tế bị tàn phá, nạn cướp bóc gia tăng do không ai kiểm soát các phần tử quân sự.
Năm 1980, Obote trở lại cầm quyền nhưng chế độ này cũng trở nên độc tài không kém gì chế độ trước, kinh tế đất nước hầu như bị tê liệt. Obote bị Tướng Basilio Ikello lật đổ năm 1985: Năm 1986, Yoweri Museveni, nhà lãnh đạo tổ chức Quân đội kháng chiến Quốc gia, lên cầm quyền sau cuộc đảo chính. Cuộc nội chiến đã làm cho khoảng 800.000 người chết. Hiến pháp mới được thông qua năm 1995 và Musseveni đắc cử Tổng thống năm 1996.
Uganda tiến hành một chiến dịch quy mô chống lại bệnh AIDS, giảm thiểu được tỉ lệ nhiễm HIV thông qua chương trình y tế công cộng, giáo dục và truyền bá thông tin. Tháng 9 năm 2002, Uganda kí hiệp ước hòa bình với Congo. Suốt năm 2002, Uganda vẫn tiếp tục cuộc chiến kéo dài 15 năm nhằm chống lại phiến quân cực đoan đặt cơ sở tại Sudan.
Ngày 29 tháng 7 năm 2005, một cuộc chưng cầu dân ý với 47% dân số tham gia và 92% số phiếu ủng hộ đã cho phép thay đổi Hiến pháp, theo đó nước này sẽ chấp nhận chế độ đa đảng. Vào cuối tháng 1 năm 2006, những cuộc bầu cử lập pháp và Tổng thống đã diễn ra. Ông Yoweri Kaguta Museveni đã tái đắc cử với số phiếu ủng hộ là 59% so với 37% của đối thủ chính, ông Kizza Besigye.
Chính phủ[sửa | sửa mã nguồn]
Tổng thống là người đứng đầu nhà nước cũng như chính phủ. Thủ tướng sẽ do Tổng thống chỉ định. Nghị viện bao gồm Quốc hội với 332 thành viên. Trong số đó 104 người được đề cử bởi các nhóm lợi ích khác nhau như phụ nữ hay quân đội. Các thành viên còn lại được bầu theo nhiệm kì 4 năm.[4]
Tình hình Uganda nhìn chung tương đối ổn định. Những thay đổi đáng lưu ý trong những năm gần đây có việc Nghị viện Uganda thông qua việc bổ sung Hiến pháp vào năm 2005 theo đó từ bỏ những giới hạn nhiệm kỳ của Tổng thống và tiến hành bầu cử đa đảng. Năm 2006, Uganda bầu cử Tổng thống, đương kim Tổng thống Museveni tái đắc cử lần 3 với 59,28% số phiếu bầu.
Đối ngoại[sửa | sửa mã nguồn]
Uganda tuyên bố đi theo đường lối trung lập, không liên kết, ủng hộ các phong trào giải phóng dân tộc. Trước đây, Uganda thân phương Tây; về sau chính phủ Uganda điều chỉnh quan hệ theo hướng ôn hoà với tất cả các nước. Những năm gần đây, Uganda kiên quyết chống lại việc các nước phương Tây và Mỹ muốn áp dụng chế độ đa đảng ở nước này. Tổng thống Museveni lên án Mỹ, Anh và các nước công nghiệp phát triển bóc lột sức lực và tài nguyên của các nước nghèo, nhất là các nước châu Phi, kêu gọi AU đoàn kết lại, đấu tranh cho một trật tự kinh tế thế giới mới.
Uganda tham gia tích cực vào việc giải quyết các cuộc xung đột khu vực, nhất là các cuộc xung đột sắc tộc ở Đông Phi (Rwanda, Burundi...)
Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]
Uganda nằm ở Trung Phi, Bắc giáp Sudan, Nam giáp Rwanda và Tanzania, Đông giáp Kenya, Tây giáp Cộng hòa Dân chủ Congo. Lãnh thổ phần lớn là cao nguyên được bao phủ bởi các thảo nguyên. Vùng lũng hẹp dài Rift Valley kéo dài ở rìa phía Tây gồm các hồ xen kẽ với dãy núi Ruwenzori. Hồ Victoria chiếm một phần lãnh thổ phía Nam.
Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]
Uganda bao gồm 39 quận là Apac, Arua, Bundibugyo, Bushenyi, Gulu, Hoima, Iganga, Jinja, Kabale, Kabarole, Kalangala, Kampala, Kamuli, Kapchorwa, Kasese, Kibale, Kiboga, Kisoro, Kitgum, Kotido, Kumi, Lira, Luwero, Masaka, Masindi, Mbale, Mbarara, Moroto, Moyo, Mpigi, Mubende, Mukono, Nebbi, Ntungamo, Pallisa, Rakai, Rukungiri, Soroti, Tororo.
Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]
Là một nước có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú: đất đai màu mỡ, lượng mưa tương đối đều, có nhiều mỏ đồng, coban lớn, nhưng Uganda vẫn thuộc nhóm các nước kém phát triển do chiến tranh du kích kéo dài 20 năm (1965-1985) và do cơ chế quản lý yếu kém.
Nông nghiệp là khu vực quan trọng nhất của kinh tế quốc gia, thu hút trên 80% lực lượng lao động. Bên cạnh các mặt hàng bông vải, chè thì cà phê là mặt hàng nông sản xuất khẩu chính mang lạị nguồn ngoại tệ đáng kể. Tiêm năng thủy điện và nguồn khoáng sản dồi dào (đồng, coban, tungsten, phosphat) thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa. Tuy vậy, nền công nghiệp vẫn còn khiêm tốn.
Từ năm 1986, với sự giúp đỡ của nước ngoài và các tổ chức quốc tế Uganda đã dần dần khôi phục và ổn định kinh tế thông qua cải cách tiền tệ, nâng giá các mặt hàng xuất khẩu, cải thiện tiền lương công chức nhà nước. Trong những năm 1990-1999, kinh tế Uganda có những chuyển biến tích cực nhờ đầu tư liên tục vào việc xây dựng cơ sở hạ tầng, tập trung cải thiện sản xuất và xuất khẩu, giảm mức lạm phát, an ninh trong nước dần ổn định, các doanh nghiệp Ấn Độ - Uganđa trở về nước. Tuy nhiên, việc duy trì mức tăng trưởng khả quan đang gặp những thách đố lớn do Uganda tham gia vào cuộc chiến ở Cộng hòa Dân chủ Congo, tình trạng tham nhũng gia tăng và chậm trễ trong quyết định cải cách kinh tế của Chính phủ.
Gần đây Uganda đã bắt đầu phát hiện ra dầu mỏ. Tuy nhiên Uganda vẫn chưa tiến hành một cuộc khảo sát khoáng sản có quy mô nào. Nông nghiệp là ngành quan trọng nhất trong nền kinh tế thu hút 80% lao động. Cà phê là nguồn thu xuất khẩu chính. Với sự trợ giúp của các nước và tổ chức nước ngoài, chính phủ Uganda đã nỗ lực phục hồi và ổn định nền kinh tế thông qua các biện pháp như cải cách chính sách tiền tệ, tăng giá các sản phẩm xăng dầu và cải thiện lương công chức nhà nước. Các thay đổi về chính sách này nhằm mục đích kiểm soát lạm phát, thúc đẩy xuất khẩu và tăng nguồn thu từ xuất khẩu. Trong giai đoạn 1900 – 2001, nền kinh tế Uganda tăng trưởng khá ổn định, tiếp tục đầu tư vào cơ sở hạ tầng, thúc đẩy sản xuất phục vụ xuất khẩu, ổn định an ninh trong nước…Khoản tiền Uganda đã được các nước cam kết xóa nợ là khoảng 2 tỷ USD. Khủng hoảng kinh tế toàn cầu đã ảnh hưởng đến xuất khẩu của Uganda nhưng tăng trưởng GDP của quốc gia này vẫn tương đối cao nhờ một loạt cải cách và khả năng kiểm soát khủng hoảng. Doanh thu từ dầu và thuế sẽ là các nguồn thu quan trọng của Uganda khi mà dầu sẽ được đi vào khai thác trong một vài năm tới. Tuy nhiên sự bất ổn định ở Nam Sudan sẽ là một trở ngại đối với nền kinh tế Uganda trong năm 2011 do đối tác xuất khẩu chính của Uganda là Sudan và đây còn là một địa điểm quan trọng của các trại tị nạn cho người dân Sudan.
Năm 2010, tổng sản phẩm quốc nội của Uganda đạt 17,12 tỷ USD, trong đó mức tăng trưởng GDP đạt 5,8%. Thu nhập bình quân đầu người của nước này là khoảng 500 USD/người năm 2010. Nông nghiệp chiếm 23,6% tổng sản phẩm quốc dân Uganda và thu hút 80% lực lượng lao động nước này (2010). Sản phẩm chính trong nông nghiệp là cà phê, chè, ngô, chuối, đường, bông, thuốc lá, khoai tây, hoa, các sản phẩm từ hoa, thịt dê, bò, đậu…. Ngoài ra, Uganda còn có thế mạnh về chăn nuôi gia súc, và đánh bắt cá. Ngoài ra, Uganda còn có thế mạnh về chăn nuôi gia súc, và đánh bắt cá.
Về công nghiệp thì công nghiệp chế biến là chính, tiếp đó là dệt, sản xuất xi măng, sắt, thép, phụ tùng vận tải, phân bón, sản xuất hàng mỹ nghệ...
Về ngoại thương, năm 2010, kim ngạch xuất khẩu của Uganda đạt 2,941 tỷ USD với các sản phẩm xuất khẩu chính là cà phê, cá và các sản phẩm từ cá, trà, bông, hoa, vàng… Các bạn hàng xuất khẩu chủ yếu của Uganda là Sudan, Kenya, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), Rwanda, Thụy Sĩ, Cộng hòa Dân chủ Công Gô, Hà Lan, Đức, Ý.
Năm 2010, Uganda nhập khẩu 4,474 tỷ USD hàng hoá các loại. Các sản phẩm mà Uganda thường nhập khẩu là: trang thiết bị cơ bản, phương tiện, dầu, thuốc men và ngũ cốc. Các đối tác nhập khẩu chính gồm Kenya, Ấn Độ, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), Trung Quốc, Nam Phi, Pháp, Nhật và Mỹ.
Dân số[sửa | sửa mã nguồn]
Uganda có dân số hiện vào khoảng 34,6 triệu người (2010) (91% là người bản địa, 1% là người châu Âu, châu Á và người Ả Rập, 8% còn lại là nhóm người). Tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức, tiếng Luganda và tiếng Swahili là các thổ ngữ được công nhận.
Tôn giáo[sửa | sửa mã nguồn]
Theo điều tra dân số năm 2002, Kitô giáo chiếm khoảng 84% dân số của Uganda.[5] Giáo hội Công giáo La Mã có số lượng tín đồ đông nhất (41,9%), tiếp theo là Anh giáo (35,9%). Phong trào Ngũ Tuần chiếm phần còn lại của dân số Kitô giáo. Các tôn giáo tiếp theo của Uganda là Hồi giáo chiếm 12% dân số, chủ yếu là người Sunni. Còn lại theo các tôn giáo truyền thống (1%), Bahá'í (0,1%), các tôn giáo khác (0,7%), hoặc không theo tôn giáo (0,9%).
Dân số phía Bắc và khu vực Tây sông Nile chủ yếu là Công giáo, trong khi các huyện Iganga ở phía đông Uganda có tỷ lệ cao nhất của người Hồi giáo. Phần còn lại của đất nước là một sự kết hợp của các cộng đồng tôn giáo.[6]
Trước khi xuất hiện các tôn giáo như Kitô giáo và Hồi giáo, tín ngưỡng bản địa truyền thống đã được thực hành như là một tín ngưỡng duy nhất. Thậm chí ngày nay trong thời gian đương đại, việc thực hành tín ngưỡng bản địa là rất phổ biến ở một số vùng nông thôn và đôi khi được pha trộn với các nghi lễ của Kitô giáo và Hồi giáo.
Quyền con người[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “The 2013 Human Development Report – "The Rise of the South: Human Progress in a Diverse World"”. HDRO (Human Development Report Office) United Nations Development Programme. tr. 144–147. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013.
- ^ Dân số các Quốc gia trên Thế giới, CIA World Factbook ước tính
- ^ National Population Census (2014) - Main Report March 2016
- ^ “Parliament of Uganda Website:: – COMPOSITION OF PARLIAMENT”. Parliament.go.ug. Truy cập ngày 29 tháng 7 năm 2009.
- ^ http://www.ubos.org/onlinefiles/uploads/ubos/pdf%20documents/2002%20Census%20Final%20Reportdoc.pdf
- ^ “Uganda”. Truy cập 28 tháng 2 năm 2015.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Mục “Uganda” trên trang của CIA World Factbook.

markdown:
# Uganda
|Cộng hòa Uganda|
|Republic of Uganda
|(tiếng Anh)
Jamhuri ya Uganda
(tiếng Swahili)
|
|
![]()
|Quốc kỳ||Huy hiệu|
|Khẩu hiệu|
|
|For God and My Country
|Quốc ca|
|
|
|Hành chính|
|Chính phủ||
|[Tổng thống](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Uganda&action=edit&redlink=1) [Thủ tướng](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_Uganda&action=edit&redlink=1) [Yoweri Museveni](/wiki/Yoweri_Museveni) [Ruhakana Rugunda](/w/index.php?title=Ruhakana_Rugunda&action=edit&redlink=1) [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh) [Kampala](/wiki/Kampala) [0°19′B, 32°35′Đ](http://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Uganda¶ms=0_19_N_32_35_E_type:country(236.040)) [Kampala](/wiki/Kampala) [hạng 81](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_di%E1%BB%87n_t%C3%ADch)) [Uganda Standard Time](/w/index.php?title=Uganda_Standard_Time&action=edit&redlink=1)( [UTC](/wiki/Gi%E1%BB%9D_ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)+3) [9 tháng 10](/wiki/9_th%C3%A1ng_10)năm [1962](/wiki/1962)từ [Anh](/wiki/Anh) người ( [[2]](#cite_note-dano7212-2) [hạng 35](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_s%E1%BB%91_d%C3%A2n)) người [[3]](#cite_note-3) [hạng 65](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_m%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91)) [GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba)( [PPP](/wiki/S%E1%BB%A9c_mua_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%C6%B0%C6%A1ng)) (2012) [đô la Mỹ](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9) [HDI](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)(2012) [Đơn vị tiền tệ](/wiki/Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87) [Shilling Uganda](/w/index.php?title=Shilling_Uganda&action=edit&redlink=1)(
)
[UGX] [Tên miền Internet](/wiki/T%C3%AAn_mi%E1%BB%81n_qu%E1%BB%91c_gia_c%E1%BA%A5p_cao_nh%E1%BA%A5t) [.ug](/wiki/.ug) **Uganda** (phiên âm [tiếng Việt](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t): **U-gan-đa**; [/](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:IPA_for_English) [juː](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [ˈ](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [ɡ](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [æ](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [n](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [d](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [ə](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [/](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:IPA_for_English) [ hoặc yew-GAN-də](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Pronunciation_respelling_key) [/](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:IPA_for_English) [juː](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [ˈ](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [ɡ](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [ɑː](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [n](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [d](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [ə](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [/](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:IPA_for_English) [), tên gọi chính thức là](https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Pronunciation_respelling_key) *yew-GAHN-də* **"Cộng hòa Uganda"**, là một quốc gia không giáp [biển](/wiki/Bi%E1%BB%83n), nằm hoàn toàn trong lục địa [châu Phi](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi). Giáp [Kenya](/wiki/Kenya)về phía Đông, phía Tây giáp với [CHDC Congo](/wiki/CHDC_Congo), Tây Nam giáp [Rwanda](/wiki/Rwanda), phía Bắc giáp [Nam Sudan](/wiki/Nam_Sudan)và phía Nam giáp [Tanzania](/wiki/Tanzania). Phía Nam Uganda là vùng [hồ Victoria](/wiki/H%E1%BB%93_Victoria), có chủ quyền gần 1/2 diện tích mặt hồ, chia sẻ quyền khai thác cùng Kenya và Tanzania. Uganda cũng nằm trong lưu vực [sông Nin](/wiki/S%C3%B4ng_Nin), có khí hậu đa dạng, nhưng nhìn chung chủ yếu là [khí hậu xích đạo](/wiki/Kh%C3%AD_h%E1%BA%ADu_x%C3%ADch_%C4%91%E1%BA%A1o).
Uganda lấy tên từ vương quốc
[Buganda](/w/index.php?title=Buganda&action=edit&redlink=1), một vương quốc với lãnh thổ ngày nay phần lớn miền Nam của đất nước bao gồm cả thủ đô [Kampala](/wiki/Kampala). Bắt đầu từ cuối những năm 1800, khu vực này đã được cai trị như một [thuộc địa](/wiki/Thu%E1%BB%99c_%C4%91%E1%BB%8Ba) của [người Anh](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Anh), họ đã thành lập các khu hành chính trên toàn lãnh thổ. Uganda giành được độc lập từ [Anh](/wiki/Anh) vào ngày 9 tháng 10 năm 1962. Sau khi giành độc lập, Uganda rơi vào nhưng cuộc [nội chiến](/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn), huynh đệ tương tàng, gần đây nhất là một cuộc nội chiến kéo dài giữa chính phủ và [Quân kháng chiến của Chúa](/wiki/Qu%C3%A2n_kh%C3%A1ng_chi%E1%BA%BFn_c%E1%BB%A7a_Ch%C3%BAa), đã gây ra hàng chục ngàn thương vong và di dời hơn một triệu người. Tổng thống hiện tại của Uganda là [Yoweri Kaguta Museveni](/w/index.php?title=Yoweri_Kaguta_Museveni&action=edit&redlink=1), người lên nắm quyền sau cuộc đảo chính vào năm 1986.
## Mục lục
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Uganda&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uganda&action=edit§ion=1)]
Vào khoảng
[thế kỉ 12](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_12), [vương quốc Bunyoro](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Bunyoro&action=edit&redlink=1) được thành lập và trở nên hùng mạnh, gồm phần lớn lãnh thổ Uganda hiện nay. Từ [thế kỉ 18](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_18), [vương quốc Buganda](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Buganda&action=edit&redlink=1) thoát khỏi quyền giám hộ của vương quốc Bunyoro và thống trị cả các nước láng giềng.
Vào giữa
[thế kỉ 19](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_19), người [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u) bắt đầu thám hiểm vùng lãnh thổ này, Uganda trở thành xứ bảo hộ của [Anh](/wiki/Anh) từ năm 1894. Thực dân Anh phát triển các đồn điền [cà phê](/wiki/C%C3%A0_ph%C3%AA) và bông vải. Từ năm 1920, việc độc canh cây bông vải làm rối loạn cơ cấu [kinh tế](/wiki/Kinh_t%E1%BA%BF). Từ năm 1952, [Quốc vương](/wiki/Vua) [Mutesa II](/w/index.php?title=Mutesa_II&action=edit&redlink=1) chống lại sự cai trị của thực dân. Các đảng phái dần dần hình thành. Năm 1961, ba đảng chính tham gia một cuộc hội nghị nhằm soạn thảo [hiến pháp](/wiki/Hi%E1%BA%BFn_ph%C3%A1p).
Uganda giành độc lập năm 1962.
[Quốc vương](/wiki/Vua) [Edward Mutesa](/w/index.php?title=Edward_Mutesa&action=edit&redlink=1) của Buganda được bầu làm Tổng thống, và [Milton Obote](/w/index.php?title=Milton_Obote&action=edit&redlink=1) làm [Thủ tướng](/wiki/Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng). Với sự giúp đỡ của một sĩ quan quân đội trẻ, Đại tá [Idi Amin](/wiki/Idi_Amin_Dada), Thủ tướng Obote giành quyền kiểm soát [Chính phủ](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7) từ năm 1966. Obote bị lật đổ sau cuộc đảo chính quân sự, đất nước rơi vào chế độ cai trị độc tài và khát máu của Idi Amin, rồi chính Amin cũng bị lật dổ do sự can thiệp của [quân đội](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i) [Tanzania](/wiki/Tanzania) năm 1979. Đất nước rơi vào tình trạng vô tổ chức về mặt [chính trị](/wiki/Ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B), [kinh tế](/wiki/Kinh_t%E1%BA%BF) bị tàn phá, nạn cướp bóc gia tăng do không ai kiểm soát các phần tử quân sự.
Năm 1980, Obote trở lại cầm quyền nhưng chế độ này cũng trở nên độc tài không kém gì chế độ trước, kinh tế đất nước hầu như bị tê liệt. Obote bị Tướng
[Basilio Ikello](/w/index.php?title=Basilio_Ikello&action=edit&redlink=1) lật đổ năm 1985: Năm 1986, [Yoweri Museveni](/wiki/Yoweri_Museveni), nhà lãnh đạo tổ chức Quân đội kháng chiến Quốc gia, lên cầm quyền sau cuộc đảo chính. Cuộc nội chiến đã làm cho khoảng 800.000 người chết. Hiến pháp mới được thông qua năm 1995 và Musseveni đắc cử Tổng thống năm 1996.
Uganda tiến hành một chiến dịch quy mô chống lại bệnh
[AIDS](/wiki/HIV/AIDS), giảm thiểu được tỉ lệ nhiễm [HIV](/wiki/HIV) thông qua chương trình y tế công cộng, [giáo dục](/wiki/Gi%C3%A1o_d%E1%BB%A5c) và truyền bá thông tin. [Tháng 9](/wiki/Th%C3%A1ng_ch%C3%ADn) năm [2002](/wiki/2002), Uganda kí hiệp ước hòa bình với [Congo](/wiki/Congo). Suốt năm 2002, Uganda vẫn tiếp tục cuộc chiến kéo dài 15 năm nhằm chống lại phiến quân cực đoan đặt cơ sở tại [Sudan](/wiki/Sudan).
Ngày
[29 tháng 7](/wiki/29_th%C3%A1ng_7) năm [2005](/wiki/2005), một cuộc chưng cầu dân ý với 47% dân số tham gia và 92% số phiếu ủng hộ đã cho phép thay đổi [Hiến pháp](/wiki/Hi%E1%BA%BFn_ph%C3%A1p), theo đó nước này sẽ chấp nhận chế độ [đa đảng](/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_%C4%91a_%C4%91%E1%BA%A3ng). Vào cuối [tháng 1](/wiki/Th%C3%A1ng_m%E1%BB%99t) năm [2006](/wiki/2006), những cuộc bầu cử [lập pháp](/wiki/C%C6%A1_quan_l%E1%BA%ADp_ph%C3%A1p) và [Tổng thống](/wiki/T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng) đã diễn ra. Ông [Yoweri Kaguta Museveni](/w/index.php?title=Yoweri_Kaguta_Museveni&action=edit&redlink=1) đã tái đắc cử với số phiếu ủng hộ là 59% so với 37% của đối thủ chính, ông [Kizza Besigye](/w/index.php?title=Kizza_Besigye&action=edit&redlink=1).
## Chính phủ[
[sửa](/w/index.php?title=Uganda&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uganda&action=edit§ion=2)] [Tổng thống](/wiki/T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng) là người đứng đầu [nhà nước](/wiki/Nh%C3%A0_n%C6%B0%E1%BB%9Bc) cũng như [chính phủ](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7). [Thủ tướng](/wiki/Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) sẽ do Tổng thống chỉ định. [Nghị viện](/wiki/Ngh%E1%BB%8B_vi%E1%BB%87n) bao gồm [Quốc hội](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i) với 332 thành viên. Trong số đó 104 người được đề cử bởi các nhóm lợi ích khác nhau như phụ nữ hay [quân đội](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i). Các thành viên còn lại được bầu theo nhiệm kì 4 năm. [[4]](#cite_note-4)
Tình hình Uganda nhìn chung tương đối ổn định. Những thay đổi đáng lưu ý trong những năm gần đây có việc Nghị viện Uganda thông qua việc bổ sung
[Hiến pháp](/wiki/Hi%E1%BA%BFn_ph%C3%A1p) vào năm 2005 theo đó từ bỏ những giới hạn nhiệm kỳ của Tổng thống và tiến hành bầu cử [đa đảng](/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_%C4%91a_%C4%91%E1%BA%A3ng). Năm 2006, Uganda bầu cử Tổng thống, đương kim Tổng thống Museveni tái đắc cử lần 3 với 59,28% số phiếu bầu.
## Đối ngoại[
[sửa](/w/index.php?title=Uganda&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uganda&action=edit§ion=3)]
Uganda tuyên bố đi theo đường lối trung lập, không liên kết, ủng hộ các phong trào giải phóng dân tộc. Trước đây, Uganda thân
[phương Tây](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_T%C3%A2y); về sau chính phủ Uganda điều chỉnh quan hệ theo hướng ôn hoà với tất cả các nước. Những năm gần đây, Uganda kiên quyết chống lại việc các nước [phương Tây](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_T%C3%A2y) và [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) muốn áp dụng chế độ [đa đảng](/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_%C4%91a_%C4%91%E1%BA%A3ng) ở nước này. Tổng thống Museveni lên án [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), [Anh](/wiki/Anh) và các nước [công nghiệp](/wiki/C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p) phát triển bóc lột sức lực và tài nguyên của các nước nghèo, nhất là các nước [châu Phi](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi), kêu gọi [AU](/wiki/Au) đoàn kết lại, đấu tranh cho một trật tự kinh tế thế giới mới.
Uganda tham gia tích cực vào việc giải quyết các cuộc xung đột khu vực, nhất là các cuộc xung đột sắc tộc ở
[Đông Phi](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Phi) ( [Rwanda](/wiki/Rwanda), [Burundi](/wiki/Burundi)...)
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Uganda&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uganda&action=edit§ion=4)]
Uganda nằm ở
[Trung Phi](/wiki/Trung_Phi), Bắc giáp [Sudan](/wiki/Sudan), Nam giáp [Rwanda](/wiki/Rwanda) và [Tanzania](/wiki/Tanzania), Đông giáp [Kenya](/wiki/Kenya), Tây giáp [Cộng hòa Dân chủ Congo](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_Congo). Lãnh thổ phần lớn là cao nguyên được bao phủ bởi các thảo nguyên. Vùng lũng hẹp dài [Rift Valley](/w/index.php?title=Rift_Valley&action=edit&redlink=1) kéo dài ở rìa phía Tây gồm các hồ xen kẽ với [dãy núi Ruwenzori](/wiki/D%C3%A3y_n%C3%BAi_Ruwenzori). [Hồ Victoria](/wiki/H%E1%BB%93_Victoria) chiếm một phần lãnh thổ phía Nam.
## Hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=Uganda&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uganda&action=edit§ion=5)]
Uganda bao gồm 39 quận là
[Apac](/w/index.php?title=Apac&action=edit&redlink=1), [Arua](/w/index.php?title=Arua&action=edit&redlink=1), [Bundibugyo](/w/index.php?title=Bundibugyo&action=edit&redlink=1), [Bushenyi](/w/index.php?title=Bushenyi&action=edit&redlink=1), [Gulu](/w/index.php?title=Gulu&action=edit&redlink=1), [Hoima](/w/index.php?title=Hoima&action=edit&redlink=1), [Iganga](/w/index.php?title=Iganga&action=edit&redlink=1), [Jinja](/w/index.php?title=Jinja&action=edit&redlink=1), [Kabale](/w/index.php?title=Kabale&action=edit&redlink=1), [Kabarole](/w/index.php?title=Kabarole&action=edit&redlink=1), [Kalangala](/w/index.php?title=Kalangala&action=edit&redlink=1), [Kampala](/wiki/Kampala), [Kamuli](/w/index.php?title=Kamuli&action=edit&redlink=1), [Kapchorwa](/w/index.php?title=Kapchorwa&action=edit&redlink=1), [Kasese](/w/index.php?title=Kasese&action=edit&redlink=1), [Kibale](/w/index.php?title=Kibale&action=edit&redlink=1), [Kiboga](/w/index.php?title=Kiboga&action=edit&redlink=1), [Kisoro](/w/index.php?title=Kisoro&action=edit&redlink=1), [Kitgum](/w/index.php?title=Kitgum&action=edit&redlink=1), [Kotido](/w/index.php?title=Kotido&action=edit&redlink=1), [Kumi](/w/index.php?title=Kumi&action=edit&redlink=1), [Lira](/w/index.php?title=Lira&action=edit&redlink=1), [Luwero](/w/index.php?title=Luwero&action=edit&redlink=1), [Masaka](/w/index.php?title=Masaka&action=edit&redlink=1), [Masindi](/w/index.php?title=Masindi&action=edit&redlink=1), [Mbale](/w/index.php?title=Mbale&action=edit&redlink=1), [Mbarara](/wiki/Mbarara), [Moroto](/w/index.php?title=Moroto&action=edit&redlink=1), [Moyo](/w/index.php?title=Moyo&action=edit&redlink=1), [Mpigi](/w/index.php?title=Mpigi&action=edit&redlink=1), [Mubende](/w/index.php?title=Mubende&action=edit&redlink=1), [Mukono](/w/index.php?title=Mukono&action=edit&redlink=1), [Nebbi](/w/index.php?title=Nebbi&action=edit&redlink=1), [Ntungamo](/w/index.php?title=Ntungamo&action=edit&redlink=1), [Pallisa](/w/index.php?title=Pallisa&action=edit&redlink=1), [Rakai](/w/index.php?title=Rakai&action=edit&redlink=1), [Rukungiri](/w/index.php?title=Rukungiri&action=edit&redlink=1), [Soroti](/w/index.php?title=Soroti&action=edit&redlink=1), [Tororo](/w/index.php?title=Tororo&action=edit&redlink=1).
## Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=Uganda&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uganda&action=edit§ion=6)]
Là một nước có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú: đất đai màu mỡ, lượng mưa tương đối đều, có nhiều mỏ
[đồng](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng), [coban](/wiki/Coban) lớn, nhưng Uganda vẫn thuộc nhóm các nước kém phát triển do chiến tranh du kích kéo dài 20 năm (1965-1985) và do cơ chế quản lý yếu kém. [Nông nghiệp](/wiki/N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p) là khu vực quan trọng nhất của kinh tế quốc gia, thu hút trên 80% lực lượng lao động. Bên cạnh các mặt hàng bông vải, [chè](/wiki/Ch%C3%A8) thì [cà phê](/wiki/C%C3%A0_ph%C3%AA) là mặt hàng nông sản [xuất khẩu](/wiki/Xu%E1%BA%A5t_kh%E1%BA%A9u) chính mang lạị nguồn ngoại tệ đáng kể. Tiêm năng [thủy điện](/wiki/Th%E1%BB%A7y_%C4%91i%E1%BB%87n) và nguồn khoáng sản dồi dào (đồng, [coban](/wiki/Coban), [tungsten](/wiki/Wolfram), [phosphat](/wiki/Phosphat)) thúc đẩy quá trình [công nghiệp hóa](/wiki/C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p_h%C3%B3a). Tuy vậy, nền công nghiệp vẫn còn khiêm tốn.
Từ năm 1986, với sự giúp đỡ của nước ngoài và các tổ chức quốc tế Uganda đã dần dần khôi phục và ổn định kinh tế thông qua cải cách tiền tệ, nâng giá các mặt hàng xuất khẩu, cải thiện tiền lương công chức nhà nước. Trong những năm 1990-1999, kinh tế Uganda có những chuyển biến tích cực nhờ đầu tư liên tục vào việc xây dựng cơ sở hạ tầng, tập trung cải thiện sản xuất và xuất khẩu, giảm mức
[lạm phát](/wiki/L%E1%BA%A1m_ph%C3%A1t), an ninh trong nước dần ổn định, các doanh nghiệp [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) - Uganđa trở về nước. Tuy nhiên, việc duy trì mức tăng trưởng khả quan đang gặp những thách đố lớn do Uganda tham gia vào cuộc chiến ở [Cộng hòa Dân chủ Congo](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_Congo), tình trạng [tham nhũng](/wiki/Tham_nh%C5%A9ng) gia tăng và chậm trễ trong quyết định cải cách kinh tế của [Chính phủ](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7).
Gần đây Uganda đã bắt đầu phát hiện ra
[dầu mỏ](/wiki/D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F). Tuy nhiên Uganda vẫn chưa tiến hành một cuộc khảo sát khoáng sản có quy mô nào. Nông nghiệp là ngành quan trọng nhất trong nền kinh tế thu hút 80% lao động. [Cà phê](/wiki/C%C3%A0_ph%C3%AA) là nguồn thu xuất khẩu chính. Với sự trợ giúp của các nước và tổ chức nước ngoài, chính phủ Uganda đã nỗ lực phục hồi và ổn định nền kinh tế thông qua các biện pháp như cải cách chính sách tiền tệ, tăng giá các sản phẩm xăng dầu và cải thiện lương công chức nhà nước. Các thay đổi về chính sách này nhằm mục đích kiểm soát [lạm phát](/wiki/L%E1%BA%A1m_ph%C3%A1t), thúc đẩy xuất khẩu và tăng nguồn thu từ xuất khẩu. Trong giai đoạn 1900 – 2001, nền kinh tế Uganda tăng trưởng khá ổn định, tiếp tục đầu tư vào cơ sở hạ tầng, thúc đẩy sản xuất phục vụ xuất khẩu, ổn định an ninh trong nước…Khoản tiền Uganda đã được các nước cam kết xóa nợ là khoảng 2 tỷ [USD](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9). Khủng hoảng kinh tế toàn cầu đã ảnh hưởng đến [xuất khẩu](/wiki/Xu%E1%BA%A5t_kh%E1%BA%A9u) của Uganda nhưng tăng trưởng [GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba) của quốc gia này vẫn tương đối cao nhờ một loạt cải cách và khả năng kiểm soát khủng hoảng. Doanh thu từ dầu và [thuế](/wiki/Thu%E1%BA%BF) sẽ là các nguồn thu quan trọng của Uganda khi mà dầu sẽ được đi vào khai thác trong một vài năm tới. Tuy nhiên sự bất ổn định ở [Nam Sudan](/wiki/Nam_Sudan) sẽ là một trở ngại đối với nền kinh tế Uganda trong năm 2011 do đối tác xuất khẩu chính của Uganda là [Sudan](/wiki/Sudan) và đây còn là một địa điểm quan trọng của các trại tị nạn cho người dân Sudan.
Năm 2010,
[tổng sản phẩm quốc nội](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba) của Uganda đạt 17,12 tỷ USD, trong đó mức tăng trưởng GDP đạt 5,8%. [Thu nhập bình quân đầu người](/wiki/Thu_nh%E1%BA%ADp_b%C3%ACnh_qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BA%A7u_ng%C6%B0%E1%BB%9Di) của nước này là khoảng 500 USD/người năm 2010. [Nông nghiệp](/wiki/N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p) chiếm 23,6% tổng sản phẩm quốc dân Uganda và thu hút 80% lực lượng lao động nước này (2010). Sản phẩm chính trong nông nghiệp là [cà phê](/wiki/C%C3%A0_ph%C3%AA), [chè](/wiki/Ch%C3%A8), [ngô](/wiki/Ng%C3%B4), [chuối](/wiki/Chu%E1%BB%91i), [đường](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng), bông, [thuốc lá](/wiki/Thu%E1%BB%91c_l%C3%A1), [khoai tây](/wiki/Khoai_t%C3%A2y), [hoa](/wiki/Hoa), các sản phẩm từ hoa, [thịt dê](/wiki/Th%E1%BB%8Bt_d%C3%AA), [bò](/wiki/B%C3%B2), [đậu](/wiki/%C4%90%E1%BA%ADu)…. Ngoài ra, Uganda còn có thế mạnh về chăn nuôi gia súc, và đánh bắt [cá](/wiki/C%C3%A1). Ngoài ra, Uganda còn có thế mạnh về chăn nuôi gia súc, và đánh bắt cá.
Về
[công nghiệp](/wiki/C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p) thì [công nghiệp chế biến](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p_ch%E1%BA%BF_bi%E1%BA%BFn&action=edit&redlink=1) là chính, tiếp đó là dệt, sản xuất [xi măng](/wiki/Xi_m%C4%83ng), [sắt](/wiki/S%E1%BA%AFt), [thép](/wiki/Th%C3%A9p), phụ tùng vận tải, [phân bón](/wiki/Ph%C3%A2n_b%C3%B3n), sản xuất hàng mỹ nghệ...
Về
[ngoại thương](/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF), năm 2010, kim ngạch [xuất khẩu](/wiki/Xu%E1%BA%A5t_kh%E1%BA%A9u) của Uganda đạt 2,941 tỷ [USD](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9) với các sản phẩm xuất khẩu chính là [cà phê](/wiki/C%C3%A0_ph%C3%AA), [cá](/wiki/C%C3%A1) và các sản phẩm từ [cá](/wiki/C%C3%A1), [trà](/wiki/Tr%C3%A0), bông, [hoa](/wiki/Hoa), [vàng](/wiki/V%C3%A0ng)… Các bạn hàng xuất khẩu chủ yếu của Uganda là [Sudan](/wiki/Sudan), [Kenya](/wiki/Kenya), [Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất](/wiki/C%C3%A1c_Ti%E1%BB%83u_v%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp_Th%E1%BB%91ng_nh%E1%BA%A5t) ( [UAE](/wiki/C%C3%A1c_Ti%E1%BB%83u_v%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp_Th%E1%BB%91ng_nh%E1%BA%A5t)), [Rwanda](/wiki/Rwanda), [Thụy Sĩ](/wiki/Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9), [Cộng hòa Dân chủ Công Gô](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_Congo), [Hà Lan](/wiki/H%C3%A0_Lan), [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c), [Ý](/wiki/%C3%9D).
Năm 2010, Uganda nhập khẩu 4,474 tỷ USD hàng hoá các loại. Các sản phẩm mà Uganda thường nhập khẩu là: trang thiết bị cơ bản, phương tiện, dầu, thuốc men và
[ngũ cốc](/wiki/Ng%C5%A9_c%E1%BB%91c). Các đối tác [nhập khẩu](/wiki/Nh%E1%BA%ADp_kh%E1%BA%A9u) chính gồm [Kenya](/wiki/Kenya), [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99), [Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất](/wiki/C%C3%A1c_Ti%E1%BB%83u_v%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp_Th%E1%BB%91ng_nh%E1%BA%A5t) (UAE), [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), [Nam Phi](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nam_Phi), [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p), [Nhật](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) và [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3).
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Uganda&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uganda&action=edit§ion=7)]
Uganda có dân số hiện vào khoảng 34,6 triệu người (2010) (91% là người bản địa, 1% là
[người](/wiki/Lo%C3%A0i_ng%C6%B0%E1%BB%9Di) [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u), [châu Á](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81) và [người Ả Rập](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp), 8% còn lại là nhóm người). [Tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh) là [ngôn ngữ](/wiki/Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF) chính thức, [tiếng Luganda](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Luganda&action=edit&redlink=1) và [tiếng Swahili](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Swahili) là các thổ ngữ được công nhận.
## Tôn giáo[
[sửa](/w/index.php?title=Uganda&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uganda&action=edit§ion=8)]
Theo điều tra dân số năm 2002,
[Kitô giáo](/wiki/Kit%C3%B4_gi%C3%A1o) chiếm khoảng 84% dân số của Uganda. [[5]](#cite_note-5) [Giáo hội Công giáo La Mã](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_La_M%C3%A3) có số lượng tín đồ đông nhất (41,9%), tiếp theo là [Anh giáo](/wiki/Anh_gi%C3%A1o) (35,9%). [Phong trào Ngũ Tuần](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_Ng%C5%A9_Tu%E1%BA%A7n) chiếm phần còn lại của dân số Kitô giáo. Các tôn giáo tiếp theo của Uganda là [Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o) chiếm 12% dân số, chủ yếu là [người Sunni](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Sunni&action=edit&redlink=1). Còn lại theo các tôn giáo truyền thống (1%), [Bahá'í](/wiki/Bah%C3%A1%27%C3%AD) (0,1%), các tôn giáo khác (0,7%), hoặc không theo tôn giáo (0,9%).
Dân số phía Bắc và khu vực Tây
[sông Nile](/wiki/S%C3%B4ng_Nile) chủ yếu là Công giáo, trong khi các huyện Iganga ở phía đông Uganda có tỷ lệ cao nhất của người Hồi giáo. Phần còn lại của đất nước là một sự kết hợp của các cộng đồng tôn giáo. [[6]](#cite_note-6)
Trước khi xuất hiện các tôn giáo như Kitô giáo và Hồi giáo, tín ngưỡng bản địa truyền thống đã được thực hành như là một tín ngưỡng duy nhất. Thậm chí ngày nay trong thời gian đương đại, việc thực hành tín ngưỡng bản địa là rất phổ biến ở một số vùng nông thôn và đôi khi được pha trộn với các nghi lễ của Kitô giáo và Hồi giáo.
## Quyền con người[
[sửa](/w/index.php?title=Uganda&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uganda&action=edit§ion=9)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Uganda&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uganda&action=edit§ion=10)] [^](#cite_ref-HDI_1-0) [“The 2013 Human Development Report – "The Rise of the South: Human Progress in a Diverse World"”](http://hdr.undp.org/en/reports/global/hdr2013/). [HDRO (Human Development Report Office)](/w/index.php?title=Human_Development_Report&action=edit&redlink=1) [United Nations Development Programme](/wiki/United_Nations_Development_Programme). tr. 144–147. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-dano7212_2-0) [Dân số các Quốc gia trên Thế giới](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html), CIA World Factbook ước tính [^](#cite_ref-3) [National Population Census (2014) - Main Report March 2016](http://www.ubos.org/onlinefiles/uploads/ubos/NPHC/NPHC%202014%20FINAL%20RESULTS%20REPORT.pdf) [^](#cite_ref-4) [“Parliament of Uganda Website:: – COMPOSITION OF PARLIAMENT”](http://www.parliament.go.ug/index.php?option=com_content&task=view&id=3&Itemid=4). Parliament.go.ug. Truy cập ngày 29 tháng 7 năm 2009. [^](#cite_ref-5) [http://www.ubos.org/onlinefiles/uploads/ubos/pdf%20documents/2002%20Census%20Final%20Reportdoc.pdf](http://www.ubos.org/onlinefiles/uploads/ubos/pdf%20documents/2002%20Census%20Final%20Reportdoc.pdf) [^](#cite_ref-6) [“Uganda”](http://www.state.gov/j/drl/rls/irf/2008/108397.htm). Truy cập 28 tháng 2 năm 2015.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Uganda&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uganda&action=edit§ion=11)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Uganda&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Uganda&action=edit§ion=12)]
- Mục
[“Uganda”](https://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/ug.html)trên trang của [CIA World Factbook](/wiki/The_World_Factbook).
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1066 miss, cp1067 miss


text:
défier
Từ điển mở Wiktionary
Tiếng Pháp[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Ngoại động từ[sửa]
défier ngoại động từ /de.fje/
- Thách, thách thức.
- Défier quelqu'un de faire quelque chose — thách ai làm việc gì.
- Không sợ, bất chấp.
- Prix qui défient toute concourrence — giá (hời) bất chấp mọi sự cạnh tranh.
- Défier le danger — bất chấp nguy hiểm.
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)

markdown:
# défier
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Pháp[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-fra-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Ngoại động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-tr-verb-&action=edit§ion=T-1)] **défier** *ngoại động từ* [/de.fje/](/wiki/Wiktionary:IPA) [Thách](/wiki/th%C3%A1ch), [thách thức](/wiki/th%C3%A1ch_th%E1%BB%A9c). *— thách ai làm việc gì.* **Défier**quelqu'un de faire quelque chose
-
- Không
[sợ](/wiki/s%E1%BB%A3), [bất chấp](/wiki/b%E1%BA%A5t_ch%E1%BA%A5p). *Prix qui*— giá (hời) bất chấp mọi sự cạnh tranh. **défient**toute concourrence *— bất chấp nguy hiểm.* **Défier**le danger
-
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wiktionary.org

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wiktionary.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache: cp1055 miss, cp1065 miss


text:
invalid
Từ điển mở Wiktionary
Mục lục
Tiếng Anh[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Danh từ[sửa]
invalid /ˌɪn.ˈvæ.ləd/
- người bệnh tật, người tàn tật, người tàn phế.
Tính từ[sửa]
invalid /ˌɪn.ˈvæ.ləd/
- Bệnh tật, tàn tật, tàn phế.
- cho người bệnh tật, cho người tàn tật, cho người tàn phế; (thuộc) người bệnh tật, (thuộc) người tàn tật, (thuộc) người tàn phế.
- an invalid home — nơi an dưỡng cho những người tàn tật
Tính từ[sửa]
invalid /ˌɪn.ˈvæ.ləd/
- Không có hiệu lực.
- (Từ mỹ,nghĩa mỹ) Không có căn cứ.
- invalid arguments — những lý lẽ không có căn cứ
- (Toán học) Vô hiệu.
- (Máy tính) Không hợp lệ.
Ngoại động từ[sửa]
invalid ngoại động từ, (thường) động tính từ quá khứ /ˌɪn.ˈvæ.ləd/
Chia động từ[sửa]
invalid
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói will; chỉ nói shall để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói shall và chỉ nói will để nhấn mạnh.
Nội động từ[sửa]
invalid nội động từ /ˌɪn.ˈvæ.ləd/
Chia động từ[sửa]
invalid
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói will; chỉ nói shall để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói shall và chỉ nói will để nhấn mạnh.
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)

markdown:
# invalid
Từ điển mở Wiktionary
## Mục lục
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **invalid** [/ˌɪn.ˈvæ.ləd/](/wiki/Wiktionary:IPA)
- người bệnh tật, người tàn tật, người tàn phế.
### Tính từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-adj-&action=edit§ion=T-1)] **invalid** [/ˌɪn.ˈvæ.ləd/](/wiki/Wiktionary:IPA) [Bệnh tật](/w/index.php?title=b%E1%BB%87nh_t%E1%BA%ADt&action=edit&redlink=1), [tàn tật](/wiki/t%C3%A0n_t%E1%BA%ADt), [tàn phế](/wiki/t%C3%A0n_ph%E1%BA%BF).
- cho người bệnh tật, cho người tàn tật, cho người tàn phế; (thuộc) người bệnh tật, (thuộc) người tàn tật, (thuộc) người tàn phế.
*an*— nơi an dưỡng cho những người tàn tật **invalid**home
-
### Tính từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-adj-&action=edit§ion=T-1)] **invalid** [/ˌɪn.ˈvæ.ləd/](/wiki/Wiktionary:IPA)
- Không có
[hiệu lực](/wiki/hi%E1%BB%87u_l%E1%BB%B1c).
- (
*Từ mỹ,nghĩa mỹ*) Không có [căn cứ](/wiki/c%C4%83n_c%E1%BB%A9). *— những lý lẽ không có căn cứ* **invalid**arguments
-
- (
*Toán học*) [Vô hiệu](/wiki/v%C3%B4_hi%E1%BB%87u).
- (
*Máy tính*) Không [hợp lệ](/wiki/h%E1%BB%A3p_l%E1%BB%87).
### Ngoại động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-tr-verb-&action=edit§ion=T-1)] **invalid** *ngoại động từ, (thường) động tính từ quá khứ* [/ˌɪn.ˈvæ.ləd/](/wiki/Wiktionary:IPA)
#### Chia động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-forms-&action=edit§ion=T-1)]
invalid
|Dạng không chỉ ngôi|
|Động từ
|**invalid** [Phân từ](/wiki/ph%C3%A2n_t%E1%BB%AB) [hiện tại](/wiki/hi%E1%BB%87n_t%E1%BA%A1i) [invaliding](/wiki/invaliding) [quá khứ](/wiki/qu%C3%A1_kh%E1%BB%A9) [invalided](/wiki/invalided) [Lối trình bày](/wiki/l%E1%BB%91i_tr%C3%ACnh_b%C3%A0y) **invalid** **invalid**hoặc [invalidest](/w/index.php?title=invalidest&action=edit&redlink=1)¹ [invalids](/wiki/invalids)hoặc [invalideth](/w/index.php?title=invalideth&action=edit&redlink=1)¹ **invalid** **invalid** **invalid** [invalided](/wiki/invalided) [invalided](/wiki/invalided)hoặc [invalidedst](/w/index.php?title=invalidedst&action=edit&redlink=1)¹ [invalided](/wiki/invalided) [invalided](/wiki/invalided) [invalided](/wiki/invalided) [invalided](/wiki/invalided) [Tương lai](/wiki/t%C6%B0%C6%A1ng_lai) [will](/wiki/will)/ [shall](/wiki/shall)² **invalid** **invalid**hoặc [wilt](/wiki/wilt)/ [shalt](/wiki/shalt)¹ **invalid** **invalid** **invalid** **invalid** **invalid** [Lối cầu khẩn](/wiki/l%E1%BB%91i_c%E1%BA%A7u_kh%E1%BA%A9n) **invalid** **invalid**hoặc [invalidest](/w/index.php?title=invalidest&action=edit&redlink=1)¹ **invalid** **invalid** **invalid** **invalid** [invalided](/wiki/invalided) [invalided](/wiki/invalided) [invalided](/wiki/invalided) [invalided](/wiki/invalided) [invalided](/wiki/invalided) [invalided](/wiki/invalided) [were](/wiki/were)to **invalid**hoặc [should](/wiki/should) **invalid** **invalid**hoặc should **invalid** **invalid**hoặc should **invalid** **invalid**hoặc should **invalid** **invalid**hoặc should **invalid** **invalid**hoặc should **invalid** [Lối mệnh lệnh](/wiki/l%E1%BB%91i_m%E1%BB%87nh_l%E1%BB%87nh) **invalid** **invalid** **invalid**
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói
*will*; chỉ nói *shall*để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói *shall*và chỉ nói *will*để nhấn mạnh.
### Nội động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-intr-verb-&action=edit§ion=T-1)] **invalid** *nội động từ* [/ˌɪn.ˈvæ.ləd/](/wiki/Wiktionary:IPA)
#### Chia động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-forms-&action=edit§ion=T-1)]
invalid
|Dạng không chỉ ngôi|
|Động từ
|**invalid** [Phân từ](/wiki/ph%C3%A2n_t%E1%BB%AB) [hiện tại](/wiki/hi%E1%BB%87n_t%E1%BA%A1i) [invaliding](/wiki/invaliding) [quá khứ](/wiki/qu%C3%A1_kh%E1%BB%A9) [invalided](/wiki/invalided) [Lối trình bày](/wiki/l%E1%BB%91i_tr%C3%ACnh_b%C3%A0y) **invalid** **invalid**hoặc [invalidest](/w/index.php?title=invalidest&action=edit&redlink=1)¹ [invalids](/wiki/invalids)hoặc [invalideth](/w/index.php?title=invalideth&action=edit&redlink=1)¹ **invalid** **invalid** **invalid** [invalided](/wiki/invalided) [invalided](/wiki/invalided)hoặc [invalidedst](/w/index.php?title=invalidedst&action=edit&redlink=1)¹ [invalided](/wiki/invalided) [invalided](/wiki/invalided) [invalided](/wiki/invalided) [invalided](/wiki/invalided) [Tương lai](/wiki/t%C6%B0%C6%A1ng_lai) [will](/wiki/will)/ [shall](/wiki/shall)² **invalid** **invalid**hoặc [wilt](/wiki/wilt)/ [shalt](/wiki/shalt)¹ **invalid** **invalid** **invalid** **invalid** **invalid** [Lối cầu khẩn](/wiki/l%E1%BB%91i_c%E1%BA%A7u_kh%E1%BA%A9n) **invalid** **invalid**hoặc [invalidest](/w/index.php?title=invalidest&action=edit&redlink=1)¹ **invalid** **invalid** **invalid** **invalid** [invalided](/wiki/invalided) [invalided](/wiki/invalided) [invalided](/wiki/invalided) [invalided](/wiki/invalided) [invalided](/wiki/invalided) [invalided](/wiki/invalided) [were](/wiki/were)to **invalid**hoặc [should](/wiki/should) **invalid** **invalid**hoặc should **invalid** **invalid**hoặc should **invalid** **invalid**hoặc should **invalid** **invalid**hoặc should **invalid** **invalid**hoặc should **invalid** [Lối mệnh lệnh](/wiki/l%E1%BB%91i_m%E1%BB%87nh_l%E1%BB%87nh) **invalid** **invalid** **invalid**
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói
*will*; chỉ nói *shall*để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói *shall*và chỉ nói *will*để nhấn mạnh.
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

X-Cache: cp1068 miss, cp1065 miss


text:
Đăng nhập
5giay - Mạng thương mại điện tử
Trang chủ
5Giay
>
Tìm kiếm bài viết theo id
5giay - Mạng thương mại điện tử
Trình duyệt của bạn không hỗ trợ iframe.
Login with Facebook
Tên tài khoản hoặc địa chỉ Email:
Bạn đã có tài khoản rồi?
Click vào đây để đăng ký
Vâng, Mật khẩu của tôi là:
Bạn đã quên mật khẩu?
Duy trì đăng nhập
5giay - Mạng thương mại điện tử
Trang chủ
5Giay
>
Tình hình diễn đàn
playboy 1990
,
Turner94
,
trucduong
,
akara222
,
Thienhoang9808
,
CÔNG TY ANH PHẠM
,
thanhapache
,
pé_Mèo_1991
,
batphuxeanhpham
,
peTrang
,
Thiên Tú 19
,
isomnia
,
Lexar
,
mitsuky pump
,
SIM SINH VIÊN 120
,
ifanatiakane
,
hoangminhtung
,
danghoaian759
,
bluetooth HCM
,
CĐT_CĐT
,
PK_ThanhBinh
,
y&mfashion
,
jetstar_nd
,
oOoKuBinhoOo
,
happychan133
,
minhjirachi
,
lucifer872
,
khoinguyendang
,
Linh kiện giá sỉ 3131
,
dinh_000
,
TheLXDinvincible
,
playerttt
,
HeroBin94
,
Thiên Hào 120
,
kenex2572
,
Nhachoason
,
Kaon
,
otogiquy
Tổng: 748 (Thành viên: 40, Khách: 691, Robots: 17)
5Giay
5Giay
Liên kết nhanh
Bài viết của tôi
Chuyển đến box
Bài viết gần đây
Sản phẩm nổi bật
Điện thoại Mobile
iPhone 6s
iPhone 6
iPhone 5s
iPhone 6 Plus
iPhone 6s Plus
SamSung Galaxy S7
SamSung Galaxy S7 Edge
SamSung Galaxy Note 5
Sony Xperia Z3
LG G4
HTC One M9
Nokia 8800
Laptop
Macbook
Macbook Pro
Macbook Air
iPad
Laptop Dell
Dell Inspiron
Laptop Acer
Laptop Asus
Laptop cũ giá rẻ
Laptop HP
Laptop Lenovo
Laptop Sony
Xe máy
Honda SH
Honda Air Blade
Honda Vision
Honda Lead
Honda SH Mode
Moto
Xipo 110
Xipo 120
Yamaha Exciter
Yamaha Luvias
Exciter 150
Xe Vespa
SOHOT
PR News
HARAPAGE
Làm web rẻ
Menu
Tìm kiếm
Chỉ tìm trong tiêu đề
Được gửi bởi thành viên:
Dãn cách tên bằng dấu phẩy(,).
Mới hơn ngày:
Tìm kiếm hữu ích
Bài viết gần đây
Thêm...

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Cache-control: private, max-age=0

Set-Cookie: 5s_session=22a1b9f6cba293592c2c12ed5e08d80f; path=/; domain=www.5giay.vn; secure; httponly

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Server: Nhat Nguyet Websphere 12.3 build 3.456.234.2600

X-Powered-By: nhatnguyet-


text:
-
Agoda PointsMAX!
- cùng chương trình, nhiều điểm hơn
1
Chọn chương trình thành viên của bạn
Ở đầu trang, nhấp vào PointsMAX và bạn sẽ thấy tên nhiều hãng hàng không phổ biến và chương trình thành viên để lựa chọn.
2
Chọn phòng có điểm thưởng
- Free Wi-Fi
-
- Tích lũy đến 4900 điểm
Mọi phòng có khuyến mãi hợp lệ sẽ hiển thị số điểm bạn sẽ tích lũy được với mỗi đặt phòng.
3
Đăng nhập và tích lũy điểm!
-
- Mã số thành viên chương trình
-
- Tôi không ở phòng nào tại khách sạn này. Tôi đặt phòng giúp cho người khác.
Điền mã số thành viên của bạn cho chương trình đã chọn trong lúc đặt phòng. Bạn sẽ tích lũy được số điểm hiển thị trên đặt phòng sau khi trả phòng. Thật dễ dàng!
Bắt đầu ở đây và chọn chương trình yêu thích của bạn:
"Nice, very clean, super comfortable"

markdown:
-
## Agoda PointsMAX!
- cùng chương trình, nhiều điểm hơn
#### Chọn chương trình thành viên của bạn
Ở đầu trang, nhấp vào PointsMAX và bạn sẽ thấy tên nhiều hãng hàng không phổ biến và chương trình thành viên để lựa chọn.
#### Chọn phòng có điểm thưởng
![](https://cdn6.agoda.net/images/mvc/PointsMAX/PointsmaxPopup/step2_img.jpg)
- Free Wi-Fi
-
- Tích lũy đến 4900 điểm
Mọi phòng có khuyến mãi hợp lệ sẽ hiển thị số điểm bạn sẽ tích lũy được với mỗi đặt phòng.
#### Đăng nhập và tích lũy điểm!
-
- Mã số thành viên chương trình
-
- Tôi không ở phòng nào tại khách sạn này. Tôi đặt phòng giúp cho người khác.
Điền mã số thành viên của bạn cho chương trình đã chọn trong lúc đặt phòng. Bạn sẽ tích lũy được số điểm hiển thị trên đặt phòng sau khi trả phòng. Thật dễ dàng!
"Nice, very clean, super comfortable"

WARC-Truncated: length

Access-Control-Allow-Credentials: true

Cache-Control: no-cache, no-store, must-revalidate

Pragma: no-cache

X-Origin: ashburn

X-Recruiting: Like HTTP headers? Come write ours: http://grnh.se/1qxadk

Access-Control-Allow-Methods: GET,POST

Access-Control-Allow-Headers: Content-Type

Vary: User-Agent, Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Thủ tục cấp đổi giấy phép lái xe 2012
Thảo luận trong 'Hỏi đáp về luật - các thủ tục' bắt đầu bởi ButHocGioi.com, 19/10/12.
Thông tin thớt
Hiện có 0 cụ đang nghía thớt này. (0 lái chính và 0 lái phụ)
Thảo luận trong 'Hỏi đáp về luật - các thủ tục' bắt đầu bởi ButHocGioi.com, 19/10/12.

markdown:
# Thủ tục cấp đổi giấy phép lái xe 2012
Thảo luận trong '
[Hỏi đáp về luật - các thủ tục](forums/hoi-dap-ve-luat-cac-thu-tuc.13/)' bắt đầu bởi [ButHocGioi.com](members/buthocgioi-com.141321/), [19/10/12](threads/thu-tuc-cap-doi-giay-phep-lai-xe-2012.426572/).
### Thông tin thớt
Hiện có 0 cụ đang nghía thớt này. (0 lái chính và 0 lái phụ)
Thảo luận trong '
[Hỏi đáp về luật - các thủ tục](forums/hoi-dap-ve-luat-cac-thu-tuc.13/)' bắt đầu bởi [ButHocGioi.com](members/buthocgioi-com.141321/), [19/10/12](threads/thu-tuc-cap-doi-giay-phep-lai-xe-2012.426572/).

Server: Apache/2.2.15 (CentOS)

Vary: Accept-Encoding

Via: 1.1 varnish-v4


text:
Email
:
Liên hệ
:
Cổng thông tin
:
English
Trang chủ
»
Đảng & Đoàn thể
»
Công đoàn
Đảng bộ
Công đoàn
Đoàn thanh niên
Hội cựu chiến binh
Trở lại
Gửi bạn bè
In
Nâng cao vai trò của tổ chức Công đoàn, xây dựng đội ngũ cán bô, đoàn viên, công nhân viên ...
Nguyễn Mạnh Kha
Chủ tịch Công đoàn Tổng công ty Dầu Việt Nam
Công đoàn Tổng Công ty Dầu Việt Nam là Công đoàn cấp trên cơ sở, được thành lập từ tháng 6/2008 trên cơ sở hợp nhất hai tổ chức Công đoàn Tổng Công ty Thương mại Dầu khí (Petechim) và Công đoàn Công ty chế biến và Kinh doanh các sản phẩm Dầu mỏ (PDC). Kế thừa và phát huy truyền thống của hai đơn vị tiền thân trước đây, trong suốt quá trình xây dựng và phát triển, đến nay Công đoàn Tổng Công ty Dầu Việt Nam đã thực sự lớn mạnh và trưởng thành, với mô hình hoạt động đa dạng và phong phú cùng với đội ngũ trên 2400 đoàn viên và 26 Tổ chức Công đoàn cơ sở trực thuộc.
Xác định được rõ vai trò, vị trí, chức năng và nhiệm vụ của Tổ chức Công đoàn, gắn với mục tiêu, nhiệm vụ, chiến lược phát triển toàn diện của Tổng Công ty Dầu Việt Nam, Công đoàn Tổng Công ty Dầu Việt Nam luôn bám sát Nghị quyết của Công đoàn Dầu khí Việt Nam,
các Chỉ thị Nghị quyết của Đảng ủy Tổng Công ty, tích cực đổi mới tổ chức, nội dung và và phương thức hoạt động, đẩy mạnh các phong trào thi đua yêu nước, phong trào lao động giỏi, lao động sáng tạo, thực hiện tốt công tác an sinh xã hội, xây dựng đội ngũ cán bộ đoàn viên và người lao động trong toàn Tổng Công ty đoàn kết và ngày một phát triển.
Tập thể CBCNV Tổng công ty Dầu Việt Nam luôn tự hào với những quyết tâm và thành quả đã đạt được trong những năm qua, đồng thời cũng thật vinh dự được tiếp bước và gìn giữ truyền thống tốt đẹp của các thế hệ người lao động Dầu khí đi trước, tiếp tục viết nên những trang sử mới với những thành công mới. Đặc biệt hiện nay, đội ngũ CBCNV Tổng Công ty Dầu Việt Nam luôn ý thức được việc xây dựng tổ chức Công đoàn vững mạnh là một nhiệm vụ quan trọng, có ý nghĩa chính trị sâu sắc, đóng góp và tạo tiền đề cho sự sự phát triển đi lên một cách toàn diện của Tổng Công ty Dầu Việt Nam trong hiện tại và tương lai.
Những kết quả, thành tích và ý chí đó của đội ngũ người lao động PV OIL, đó là có sự quan tâm lãnh đạo và chỉ đạo sát sao của Công đoàn Dầu khí Việt Nam, các cấp ủy Đảng Tổng Công ty Dầu Việt Nam, cùng với sự phối hợp tạo điều kiện của Ban lãnh đạo Tổng Công ty và các đơn vị trong toàn hệ thống của PV OIL, đặc biệt là sự đoàn kết nhất trí, đồng tâm hiệp lực và ý chí quyết tâm cao của Tập thể CBCNV trong toàn Tổng Công ty trong suốt thời gian qua, chính vì vậy, tập thể CBCNV Tổng Công ty Dầu Việt Nam đã và đang xây dựng được một hình ảnh PV OIL mới mẻ, năng động, sáng tạo; xây dựng nền tảng văn hóa mang bản sắc đặc thù riêng.
Ban chấp hành Công đoàn Tổng Công ty Dầu Việt Nam kêu gọi toàn thể CBCNV trong toàn Tổng Công ty hãy tiếp tục phát huy truyền thống người lao động Dầu khí Anh hùng, đoàn kết một lòng, bằng sự nỗ lực, lao động sáng tạo, ý chí quyết tâm vì sự phát triển của PV OIL, hãy tiếp tục phát huy khối đại đoàn kết, ra sức thi đua lao động sản xuất kinh doanh, phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, để tạo ra thế và lực mới cho sự phát triển của PV OIL, tiếp tục đóng góp xây dựng Tập đoàn Dầu khí Việt Nam lớn mạnh toàn diện, xây dựng tổ chức Công đoàn vững mạnh.
Các tin khác
19/09/2016
Đêm hội trăng rằm PV OIL
27/07/2016
Hoạt động tri ân nghĩa tình PV OIL nhân ngày 27/7
25/01/2016
Chương trình An sinh xã hội và từ thiện nhân dịp Tết Bính Thân 2016 của Tổng công ty Dầu Việt Nam
02/10/2015
Đêm Hội Trăng Rằm PV OIL – gắn kết, ấm áp yêu thương
28/07/2015
Hoạt động tri ân nghĩa tình PV OIL nhân ngày 27/7!
09/02/2015
Tin ảnh: Những ngày cuối năm ý nghĩa
24/10/2014
"Tiếng hát PV OIL 2014" - tỏa sáng và giàu cảm xúc
10/07/2014
Công đoàn PV OIL: Đại hội II nhiệm kỳ 2014 - 2019
19/05/2014
Ngày thứ 7 ý nghĩa
12/11/2014
Những cán bộ Công đoàn giỏi PV OIL
[1]
2
3
4
{1}
##LOC[OK]##
{1}
##LOC[OK]##
##LOC[Cancel]##
{1}
##LOC[OK]##
##LOC[Cancel]##
Tin tức
|
An sinh xã hội
|
Thư viện ảnh
|
Video
|
Đào tạo - Tuyển dụng
|
Sơ đồ site
|
Hỏi đáp
Copyright © 2012 PV OIL. All rights reserved.
Thiết kế website
bởi
Cánh Cam

Cache-Control: public, max-age=30