text:
Móng (công trình xây dựng)
Móng hay móng nền, nền móng hay móng nhà là kết cấu kỹ thuật xây dựng nằm dưới cùng của công trình xây dựng như các tòa nhà, cầu, đập nước....) đảm nhiệm chức năng trực tiếp tải trọng của công trình vào nền đất bảo đảm cho công trình chịu được sức ép của trọng lực từng các tầng, lầu khối lượng của công trình đảm bảo sự chắc chắn của công trình. Móng phải được thiết kế và xây dựng và thi công công trình không bị lún gây ra nứt hoặc đổ vỡ các công trình xây dựng. Nền móng là phần đất nằm dưới đáy móng chịu toàn bộ hoặc phần lớn tải trọng công trình đè xuống, còn gọi là nền đất, nơi chịu toàn bộ tải trọng của công trình, lại là thành phần của công trình được chôn sâu và kỹ.. Móng nhà là một trong những yếu tố quan trọng nhất cần được lưu ý khi xây nhà hoặc các công trình khác. Đây là nơi quyết định cho sự kiên cố, bền vững và là nền tảng nâng đỡ cả công trình.
Mục lục
Các loại móng[sửa | sửa mã nguồn]
Móng của công trình giống như những chân đế với kích thước và hình dạng khác nhau tuỳ theo tính chất của khu đất và tuỳ thuộc vào độ cao, tải trọng của công trình bên trên. Khi công trình nằm trên khu đất mềm hoặc khi công trình có một độ cao nhất định thì nền móng phải có hình dạng to ngang và sâu để phần diện tích tiếp xúc với đất được nhiều.
Móng công trình có nhiều loại: móng đơn, móng bè, móng băng hay móng cọc. Tuỳ thuộc vào tải trọng, chiều cao của công trình bên trên và tính chất các tầng đất của công trình mà kỹ sư sẽ quyết định, tính toán và sử dụng loại móng phù hợp và an toàn. Đối với những công trình nhà ở nhỏ và thấp tầng như nhà phố hay biệt thự thì phần nền móng cũng không quá phức tạp ngoại trừ công trình nằm trên những khu đất quá "mềm" (nền đất yếu). Tuy nhiên, đối với những công trình cao tầng như chung cư hay các loại cao ốc thì phần nền móng sẽ phức tạp hơn rất nhiều từ việc thiết kế đến thi công.
- Móng tự nhiên: Là các loại móng đã được hình thành sẵn trong tự nhiên mà không cần phải tác động, đào bới, gia cố và bản thân nó đã đủ khả năng chịu lực cho công trình. Thường thì các loại móng này có được do công trình năm trên địa điểm có đất cứng, rắn chắc hoặc các loại công trình đơn sơ (nhà tranh, nhà lá, nhà sàn, lều, cầu khỉ, cầu tre...) không phải chịu nhiều tải trọng.
- Móng đơn: Là các loại móng đỡ một cột hoặc một cụm cột đứng sát nhau có tác dụng chịu lực.
- Móng băng: có dạng một dải dài, có thể độc lập hoặc giao nhau (cắt nhau hình chữ thập), để đỡ tường hoặc hàng cột. Việc thi công móng băng thường là việc đào móng quanh khuôn viên công trình (tòa nhà) hoặc đào móng song song với nhau trong khuôn viên đó. Móng thuộc loại móng nông, là những móng xây trên hố đào trần, sau đó lấp lại, chiều sâu chôn móng khoảng dưới 2 đến 3m, trong trường hợp đặc biệt có thể sâu đến 5m và thường được xây dưới tường hoặc dưới hàng cột
- Móng bè: trải rộng dưới toàn bộ công trình để giảm áp lực của công trình lên nền đất. Đây là một loại móng nông, được dùng chủ yếu ở nơi có nền đất yếu, sức kháng nén yếu dù không hay có nước hoặc do yêu cầu cấu tạo của công trình
- Móng cọc: Là các loại móng gồm có cọc và đài cọc, dùng để truyền tải trọng của công trình xuống lớp đất tốt đến tận sỏi đá nằm ở dưới sâu. Người ta có thể đóng, hạ những cây cọc lớn xuống các tầng đất sâu, nhờ đó làm tăng khả năng chịu tải trọng lớn cho móng. Cọc tre, cọc cừ tràm ở Việt Nam được sử dụng như một biện pháp gia cố nền đất dưới móng công trình. Ngoài ra ngày nay thường sử dụng cọc nhồi bê tông.
Xây dựng[sửa | sửa mã nguồn]
Khi xây dựng móng, tùy theo tính chất của tòa nhà, công trình mà có những bước, quy chuẩn khác nhau, tuy nhiên có một số những công đoạn chính khi xây móng là:
Khảo sát địa kỹ thuật[sửa | sửa mã nguồn]
Việc khảo sát địa kỹ thuật là khâu quan trọng, mấu chốt. Trước tiên phải nghiên cứu lịch sử thành tạo địa chất và điều kiện địa chất công trình tại địa điểm xây dựng, tham khảo những tài liệu đã có tại khu vực sẽ xây dựng công trình và những công trình lân cận. Xác định số lượng, vị trí và chiều sâu các điểm khảo sát cùng với phương pháp khảo sát.
Về khối lượng công tác khảo sát phải bao quát toàn bộ diện tích xây dựng công trình, các hạng mục nhỏ đến đâu thì số điểm khảo sát tối thiểu cũng không được ít hơn 3. Về vị trí các điểm khảo sát thì phải bố trí theo chu vi móng và một số điểm ở ngay giữa công trình để thiết lập được các mặt cắt địa chất. Về chiều sâu các điểm khảo sát, phải vượt qua tầng chịu nén Ha. Thông thường đối với móng cọc, chiều sâu các hố khoan và các hố xuyên phải vượt qua đầu mũi cọc dự kiến từ 7 m 50 đến 40 m, như vậy mới đủ số liệu địa chất để thiết kế cọc và tính lún cho móng cọc. Cần xác định mực nước dưới đất theo mùa và tính chất ăn mòn đối với bêtông. Đặc biệt đối với nền móng các công trình lân cận cần tiến hành quan sát đo vẽ, chụp ảnh.
Nội dung khảo sát địa chất công trình:
- Cấu trúc địa tầng của khu vực xây dựng, thế nằm và tính liên tục của các lớp đất đá. Trường hợp trong phạm vi nền công trình tồn tại các lớp đá, phải đánh giá được thế nằm của đá, mức độ và chiều sâu phong hóa, hệ thống các khe nứt của chúng.
- Các tính chất cơ lý chủ yếu của từng lớp đất đá bao gồm cả kết quả thí nghiệm hiện trường nếu có.
- Sự tồn tại, thay đổi của nước mặt, nước ngầm cũng như tính ăn mòn vật liệu của chúng.
- Các hiện tượng địa chất đặc biệt có thể xảy ra trong quá trình thi công và khai thác công trình do sự có mặt các công trình xây dựng gây ra.
Tùy theo giai đoạn của dự án cũng như khả năng tài chính của giai đoạn, các phương pháp sau đây có thể áp dụng để tiến hành việc khảo sát địa chất công trình
- Điều tra ban đầu dựa theo các tài liệu có sẵn của các công trình lân cận trong các kho lưu trữ.
-Quan sát các vết lộ, các hố đào, lấy mẫu đá từ các hố đào.
- Khảo sát sơ bộ bằng phương pháp khoan thăm dò có hoặc không có lấy mẫu phân tích.
- Thi công thử và thí nghiệm trực tiếp trên các chi tiết thử.
Thiết kế[sửa | sửa mã nguồn]
Thông thường, đối với nhà cao tầng thường dùng móng cọc khoan nhồi. đường kính cọc phổ biến từ 0 m 80 đến 1 m 40, hay dùng nhất là loại cọc ð 1 m 00 và ð 1 m 20. Đối với nhà có chiều cao trên 30 tầng, thì dùng móng cọc Barét. Đầu cọc phải cắm vào tầng đất tốt. Đài cọc phải có chiều dày bằng hoặc lớn hơn 2 lần đường kính cọc khoan nhồi hoặc 2 lần chiều rộng cọc Barét. Ngoài việc tính toán sức chịu tải của cọc bằng lý thuyết dựa vào kết quả khảo sát địa chất công trình, còn phải thí nghiệm sức chịu tải của cọc tại hiện trường như nén tỉnh cọc hoặc phương pháp Osterberg khi sức chịu tải của cọc rất lớn.
Nếu dùng tường trong đất, thì đây là kết cấu vĩnh viễn. Tường trong đất là loại kết cấu bê tông cốt thép có chiều dày từ 60 cm đến 1,5 m (tường tầng hầm nhà cao tầng thường dùng loại chiều dày từ 60 cm đến 1 m tuỳ yêu cầu cụ thể, có chiều sâu đến vài chục mét. Tường trong đất phải chống được vào tầng đất loại sét có trạng thái dẻo cứng đến nửa cứng hoặc cứng
Thi công[sửa | sửa mã nguồn]
Để đảm bảo chất lượng các công trình cần chú ý quản lý chất lượng và đảm bảo an toàn khi xây dựng đặc biệt là tầng hàm nhà cao tầng. Cần có thiết kế kỹ thuật thi công và biện pháp thi công tầng hầm nhà cao tầng, đặc biệt là việc bảo vệ hố đào sâu để đảm bảo an toàn cho các công trình lân cận. Chủ đầu tư nên thuê tư vấn độc lập thẩm tra biện pháp thi công tầng hầm. Nên điều tra, nghiên cứu kỹ về thực trạng các công trình lân cận, nhất là phần nền móng để có biện pháp hiệu quả. Phải quan trắc để đảm bảo cho kết cấu bảo vệ hố đào sâu, cho kết cấu nền móng, cho tầng hầm và cả công trình được an toàn, ổn định.
Một số lưu ý[sửa | sửa mã nguồn]
Móng nhà cần kiên cố, vững chắc thì ngôi nhà mới có thể bền vững vì vậy khi đổ móng cần tránh đất nhão, đất xốp dễ bị nấm mốc vì thổ chất của móng nhà thích hợp dùng đất cát vì đất cát rất chặt và kiên cố, nhà ở không có nguy cơ bị nghiêng lún ngoài ra đất cát khô ráo, khả năng thấm cao có lợi cho sự phát triển sinh sôi của vi sinh vật cần ô xy, bảo đảm tác dụng tự làm sạch đất.
Không nên sử dụng đất sét, kết cấu quá chặt, khả năng hút nước lại thấp, sẽ không tốt cho sự phát triển mạnh của vi sinh vật cần ô xy, từ đó dẫn đến hạn chế tác dụng tự làm sạch của đất. Vì thế, nhà ở dễ bị ẩm thấp, sàn nhà dễ đọng nước, làm nơi sinh sôi cho ruồi muỗi, nấm mốc. Đất xốp cũng không thích hợp làm móng nhà, thứ nhất là khó chịu nổi sức nặng của ngôi nhà, dẫn đến việc nhà lún hay nghiêng đổ, thứ hai là nước thải sinh hoạt dễ làm ô nhiễm nguồn nước phía dưới, gây ra các bệnh lây nhiễm qua đường nước.
Tránh mức nước quá cao gây ẩm thấp vị trí mạch nước ngầm dưới đất càng thấp càng tốt, ít nhất là thấp hơn móng của nhà 0,5 mét nhằm tránh cho trong nhà không bị ẩm thấp, lạnh lẽo và nghiêng lún, cũng là nhằm tránh ô nhiễm nguồn nước. Nếu đường nước ngầm quá gần nền nhà, không chỉ làm nhà ẩm thấp lạnh lẽo, có nguy cơ nghiêng lún, mà còn thường gây ô nhiễm nguồn nước ngầm dưới đất.

markdown:
# Móng (công trình xây dựng)
[Móng (định hướng)](/wiki/M%C3%B3ng_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)). **Móng** hay **móng nền**, **nền móng** hay móng nhà là kết cấu kỹ thuật xây dựng nằm dưới cùng của công trình xây dựng như các [tòa nhà](/wiki/T%C3%B2a_nh%C3%A0), [cầu](/wiki/C%E1%BA%A7u_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)), [đập nước](/wiki/%C4%90%E1%BA%ADp)....) đảm nhiệm chức năng trực tiếp tải trọng của công trình vào nền đất bảo đảm cho công trình chịu được sức ép của [trọng lực](/wiki/T%C6%B0%C6%A1ng_t%C3%A1c_h%E1%BA%A5p_d%E1%BA%ABn) từng các tầng, lầu khối lượng của công trình đảm bảo sự chắc chắn của công trình. Móng phải được thiết kế và [xây dựng](/wiki/X%C3%A2y_d%E1%BB%B1ng) và thi công công trình không bị lún gây ra nứt hoặc đổ vỡ các công trình xây dựng. Nền móng là phần đất nằm dưới đáy móng chịu toàn bộ hoặc phần lớn tải trọng công trình đè xuống, còn gọi là nền đất, nơi chịu toàn bộ tải trọng của công trình, lại là thành phần của công trình được chôn sâu và kỹ.. Móng nhà là một trong những yếu tố quan trọng nhất cần được lưu ý khi xây nhà hoặc các công trình khác. Đây là nơi quyết định cho sự kiên cố, bền vững và là nền tảng nâng đỡ cả công trình.
## Mục lục
## Các loại móng[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%B3ng_(c%C3%B4ng_tr%C3%ACnh_x%C3%A2y_d%E1%BB%B1ng)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%B3ng_(c%C3%B4ng_tr%C3%ACnh_x%C3%A2y_d%E1%BB%B1ng)&action=edit§ion=1)]
Móng của
[công trình](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_tr%C3%ACnh&action=edit&redlink=1) giống như những chân đế với kích thước và hình dạng khác nhau tuỳ theo tính chất của khu [đất](/wiki/%C4%90%E1%BA%A5t) và tuỳ thuộc vào [độ cao](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_cao), [tải trọng](/w/index.php?title=T%E1%BA%A3i_tr%E1%BB%8Dng&action=edit&redlink=1) của công trình bên trên. Khi công trình nằm trên khu đất mềm hoặc khi công trình có một độ cao nhất định thì nền móng phải có hình dạng to ngang và sâu để phần [diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) tiếp xúc với đất được nhiều.
Móng công trình có nhiều loại: móng đơn, móng bè, móng băng hay móng cọc. Tuỳ thuộc vào tải trọng, chiều cao của công trình bên trên và tính chất các tầng đất của công trình mà kỹ sư sẽ quyết định, tính toán và sử dụng loại móng phù hợp và an toàn. Đối với những công trình nhà ở nhỏ và thấp tầng như nhà phố hay biệt thự thì phần nền móng cũng không quá phức tạp ngoại trừ công trình nằm trên những khu đất quá "mềm" (nền đất yếu). Tuy nhiên, đối với những công trình cao tầng như chung cư hay các loại cao ốc thì phần nền móng sẽ phức tạp hơn rất nhiều từ việc thiết kế đến thi công.
- Móng tự nhiên: Là các loại móng đã được hình thành sẵn trong tự nhiên mà không cần phải tác động, đào bới, gia cố và bản thân nó đã đủ khả năng chịu lực cho công trình. Thường thì các loại móng này có được do công trình năm trên địa điểm có đất cứng, rắn chắc hoặc các loại công trình đơn sơ (
[nhà tranh](/wiki/Nh%C3%A0_tranh), [nhà lá](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_l%C3%A1&action=edit&redlink=1), [nhà sàn](/wiki/Nh%C3%A0_s%C3%A0n), [lều](/wiki/L%E1%BB%81u), [cầu khỉ](/wiki/C%E1%BA%A7u_kh%E1%BB%89), cầu tre...) không phải chịu nhiều tải trọng.
- Móng đơn: Là các loại móng đỡ một cột hoặc một cụm cột đứng sát nhau có tác dụng chịu lực.
- Móng băng: có dạng một dải dài, có thể độc lập hoặc giao nhau (cắt nhau hình chữ thập), để đỡ tường hoặc hàng cột. Việc thi công móng băng thường là việc đào móng quanh khuôn viên công trình (tòa nhà) hoặc đào móng song song với nhau trong khuôn viên đó. Móng thuộc loại móng nông, là những móng xây trên hố đào trần, sau đó lấp lại, chiều sâu chôn móng khoảng dưới 2 đến 3m, trong trường hợp đặc biệt có thể sâu đến 5m và thường được xây dưới tường hoặc dưới hàng cột
- Móng bè: trải rộng dưới toàn bộ công trình để giảm áp lực của công trình lên nền đất. Đây là một loại
[móng nông](/w/index.php?title=M%C3%B3ng_n%C3%B4ng&action=edit&redlink=1), được dùng chủ yếu ở nơi có nền đất yếu, sức kháng nén yếu dù không hay có nước hoặc do yêu cầu cấu tạo của công trình
- Móng cọc: Là các loại móng gồm có cọc và đài cọc, dùng để truyền tải trọng của công trình xuống lớp đất tốt đến tận sỏi đá nằm ở dưới sâu. Người ta có thể đóng, hạ những cây cọc lớn xuống các tầng đất sâu, nhờ đó làm tăng khả năng chịu tải trọng lớn cho móng. Cọc tre,
[cọc cừ tràm](/w/index.php?title=C%E1%BB%8Dc_c%E1%BB%AB_tr%C3%A0m&action=edit&redlink=1)ở [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)được sử dụng như một biện pháp gia cố nền đất dưới móng công trình. Ngoài ra ngày nay thường sử dụng [cọc nhồi bê tông](/w/index.php?title=C%E1%BB%8Dc_nh%E1%BB%93i_b%C3%AA_t%C3%B4ng&action=edit&redlink=1).
## Xây dựng[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%B3ng_(c%C3%B4ng_tr%C3%ACnh_x%C3%A2y_d%E1%BB%B1ng)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%B3ng_(c%C3%B4ng_tr%C3%ACnh_x%C3%A2y_d%E1%BB%B1ng)&action=edit§ion=2)]
Khi xây dựng móng, tùy theo tính chất của tòa nhà, công trình mà có những bước, quy chuẩn khác nhau, tuy nhiên có một số những công đoạn chính khi xây móng là:
### Khảo sát địa kỹ thuật[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%B3ng_(c%C3%B4ng_tr%C3%ACnh_x%C3%A2y_d%E1%BB%B1ng)&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%B3ng_(c%C3%B4ng_tr%C3%ACnh_x%C3%A2y_d%E1%BB%B1ng)&action=edit§ion=3)]
Việc khảo sát địa kỹ thuật là khâu quan trọng, mấu chốt. Trước tiên phải nghiên cứu
[lịch sử](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD) thành tạo địa chất và điều kiện địa chất công trình tại địa điểm xây dựng, tham khảo những tài liệu đã có tại khu vực sẽ xây dựng công trình và những công trình lân cận. Xác định số lượng, vị trí và chiều sâu các điểm khảo sát cùng với phương pháp khảo sát.
Về khối lượng công tác khảo sát phải bao quát toàn bộ diện tích xây dựng công trình, các hạng mục nhỏ đến đâu thì số điểm khảo sát tối thiểu cũng không được ít hơn 3. Về vị trí các điểm khảo sát thì phải bố trí theo chu vi móng và một số điểm ở ngay giữa công trình để thiết lập được các mặt cắt địa chất. Về chiều sâu các điểm khảo sát, phải vượt qua tầng chịu nén Ha. Thông thường đối với móng cọc, chiều sâu các hố khoan và các hố xuyên phải vượt qua đầu mũi cọc dự kiến từ 7 m 50 đến 40 m, như vậy mới đủ số liệu địa chất để thiết kế cọc và tính lún cho móng cọc. Cần xác định mực nước dưới đất theo mùa và tính chất ăn mòn đối với bêtông. Đặc biệt đối với nền móng các công trình lân cận cần tiến hành quan sát đo vẽ, chụp ảnh.
Nội dung khảo sát địa chất công trình:
- Cấu trúc địa tầng của khu vực xây dựng, thế nằm và tính liên tục của các lớp đất đá. Trường hợp trong phạm vi nền công trình tồn tại các lớp đá, phải đánh giá được thế nằm của đá, mức độ và chiều sâu phong hóa, hệ thống các khe nứt của chúng.
- Các tính chất cơ lý chủ yếu của từng lớp đất đá bao gồm cả kết quả thí nghiệm hiện trường nếu có.
- Sự tồn tại, thay đổi của nước mặt, nước ngầm cũng như tính ăn mòn vật liệu của chúng.
- Các hiện tượng địa chất đặc biệt có thể xảy ra trong quá trình thi công và khai thác công trình do sự có mặt các công trình xây dựng gây ra.
Tùy theo giai đoạn của dự án cũng như khả năng tài chính của giai đoạn, các phương pháp sau đây có thể áp dụng để tiến hành việc khảo sát địa chất công trình
- Điều tra ban đầu dựa theo các tài liệu có sẵn của các công trình lân cận trong các kho lưu trữ.
-Quan sát các vết lộ, các hố đào, lấy mẫu đá từ các hố đào.
- Khảo sát sơ bộ bằng phương pháp khoan thăm dò có hoặc không có lấy mẫu phân tích.
- Thi công thử và thí nghiệm trực tiếp trên các chi tiết thử.
### Thiết kế[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%B3ng_(c%C3%B4ng_tr%C3%ACnh_x%C3%A2y_d%E1%BB%B1ng)&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%B3ng_(c%C3%B4ng_tr%C3%ACnh_x%C3%A2y_d%E1%BB%B1ng)&action=edit§ion=4)]
Thông thường, đối với
[nhà cao tầng](/wiki/Nh%C3%A0_cao_t%E1%BA%A7ng) thường dùng móng cọc khoan nhồi. đường kính cọc phổ biến từ 0 m 80 đến 1 m 40, hay dùng nhất là loại cọc ð 1 m 00 và ð 1 m 20. Đối với nhà có chiều cao trên 30 tầng, thì dùng móng cọc Barét. Đầu cọc phải cắm vào tầng đất tốt. Đài cọc phải có chiều dày bằng hoặc lớn hơn 2 lần đường kính cọc khoan nhồi hoặc 2 lần chiều rộng cọc Barét. Ngoài việc tính toán sức chịu tải của cọc bằng lý thuyết dựa vào kết quả khảo sát địa chất công trình, còn phải thí nghiệm sức chịu tải của cọc tại hiện trường như nén tỉnh cọc hoặc [phương pháp Osterberg](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_ph%C3%A1p_Osterberg&action=edit&redlink=1) khi sức chịu tải của cọc rất lớn.
Nếu dùng tường trong đất, thì đây là kết cấu vĩnh viễn. Tường trong đất là loại kết cấu
[bê tông cốt thép](/wiki/B%C3%AA_t%C3%B4ng_c%E1%BB%91t_th%C3%A9p) có chiều dày từ 60 cm đến 1,5 m (tường tầng hầm nhà cao tầng thường dùng loại chiều dày từ 60 cm đến 1 m tuỳ yêu cầu cụ thể, có chiều sâu đến vài chục mét. Tường trong đất phải chống được vào tầng đất loại sét có trạng thái dẻo cứng đến nửa cứng hoặc cứng
### Thi công[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%B3ng_(c%C3%B4ng_tr%C3%ACnh_x%C3%A2y_d%E1%BB%B1ng)&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%B3ng_(c%C3%B4ng_tr%C3%ACnh_x%C3%A2y_d%E1%BB%B1ng)&action=edit§ion=5)]
Để đảm bảo chất lượng các công trình cần chú ý quản lý chất lượng và đảm bảo an toàn khi xây dựng đặc biệt là tầng hàm nhà cao tầng. Cần có thiết kế kỹ thuật thi công và biện pháp thi công tầng hầm nhà cao tầng, đặc biệt là việc bảo vệ hố đào sâu để đảm bảo an toàn cho các công trình lân cận. Chủ đầu tư nên thuê tư vấn độc lập thẩm tra biện pháp thi công tầng hầm. Nên điều tra, nghiên cứu kỹ về thực trạng các công trình lân cận, nhất là phần nền móng để có biện pháp hiệu quả. Phải quan trắc để đảm bảo cho kết cấu bảo vệ hố đào sâu, cho kết cấu nền móng, cho tầng hầm và cả công trình được an toàn, ổn định.
## Một số lưu ý[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%B3ng_(c%C3%B4ng_tr%C3%ACnh_x%C3%A2y_d%E1%BB%B1ng)&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%B3ng_(c%C3%B4ng_tr%C3%ACnh_x%C3%A2y_d%E1%BB%B1ng)&action=edit§ion=6)]
Móng nhà cần kiên cố, vững chắc thì ngôi nhà mới có thể bền vững vì vậy khi đổ móng cần tránh đất nhão, đất xốp dễ bị nấm mốc vì thổ chất của móng nhà thích hợp dùng đất cát vì đất
[cát](/wiki/C%C3%A1t) rất chặt và kiên cố, nhà ở không có nguy cơ bị nghiêng lún ngoài ra đất cát khô ráo, khả năng thấm cao có lợi cho sự phát triển sinh sôi của [vi sinh vật](/wiki/Vi_sinh_v%E1%BA%ADt) cần [ô xy](/wiki/%C3%94xy), bảo đảm tác dụng tự làm sạch đất.
Không nên sử dụng
[đất sét](/wiki/%C4%90%E1%BA%A5t_s%C3%A9t), kết cấu quá chặt, khả năng hút nước lại thấp, sẽ không tốt cho sự phát triển mạnh của vi sinh vật cần ô xy, từ đó dẫn đến hạn chế tác dụng tự làm sạch của đất. Vì thế, nhà ở dễ bị ẩm thấp, sàn nhà dễ đọng nước, làm nơi sinh sôi cho [ruồi](/wiki/Ru%E1%BB%93i) [muỗi](/wiki/Mu%E1%BB%97i), [nấm mốc](/w/index.php?title=N%E1%BA%A5m_m%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1). Đất xốp cũng không thích hợp làm móng nhà, thứ nhất là khó chịu nổi sức nặng của ngôi nhà, dẫn đến việc nhà lún hay nghiêng đổ, thứ hai là nước thải sinh hoạt dễ làm [ô nhiễm](/wiki/%C3%94_nhi%E1%BB%85m_m%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng) [nguồn nước](/w/index.php?title=Ngu%E1%BB%93n_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1) phía dưới, gây ra các [bệnh](/wiki/B%E1%BB%87nh) lây nhiễm qua đường [nước](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc).
Tránh mức nước quá cao gây ẩm thấp vị trí mạch nước ngầm dưới đất càng thấp càng tốt, ít nhất là thấp hơn móng của nhà 0,5 mét nhằm tránh cho trong nhà không bị ẩm thấp, lạnh lẽo và nghiêng lún, cũng là nhằm tránh ô nhiễm nguồn nước. Nếu đường nước ngầm quá gần nền nhà, không chỉ làm nhà ẩm thấp lạnh lẽo, có nguy cơ nghiêng lún, mà còn thường gây ô nhiễm nguồn nước ngầm dưới đất.

X-Cache: cp1065 miss, cp1053 miss


text:
Sinh đôi dính liền
Sinh đôi dính liền là cặp sinh đôi giống hệt nhau có phần cơ thể nào đó bị dính lại với nhau. Đây là một trong hiện tượng hiếm khi xảy ra, với tỉ lệ chỉ 1/50.000 hoặc 1/200.000, tỷ lệ này ở Đông Nam Á và Châu Phi hơi cao hơn trung bình.[1] Khoảng một nửa trong số các trường hợp sinh đôi dính liền bị chết trong bụng mẹ, tỉ lệ các cặp sinh đôi còn sống khi sinh ra nhưng có dị dạng gây khó khăn cho cuộc sống thấp hơn. Tựu trung, tỷ lệ sống sót của các cặp sinh đôi dính liền là khoảng 25%.[2] trường hợp sinh đôi dính liền thì xảy ra ở giới tính nữ nhiều hơn, cứ ba cặp thì sinh đôi dính liền ở nữ thì có một cặp nam.[1]
Hai lý thuyết khả thi nhất được khá nhiều người quan tâm để giải thích trường hợp đặc biệt này là:
- Lý thuyết này được những người lớn và nhiều thế hệ chấp nhận gọi là sự phân chia nhân, là trứng thụ tinh được tách ra chưa hoàn toàn.[3]
- Lý thuyết thứ hai là sự hỗn hợp, là trứng thụ tinh đã được tách biệt, nhưng tế bào gốc sẽ tìm những tế bào giống nhau và kết hợp (dính) với nhau.[3]
Cặp sinh đôi nổi tiếng nhất của mọi thời đại là Chang và Eng Bunker (Thai: อิน-จัน, In-Chan) (1811–1874), Thái Lan hai anh em này sinh ở Xiêm La, nay là Thái Lan, họ đi khắp nơi với gánh xiếc P.T. Barnum trong nhiều năm và được người ta gọi là anh em sinh đôi người Xiêm. Chang và Eng bị dính nhau ở phần sụn xương ức. Nếu là trong thời hiện đại, hai anh em này có thể đã được tách ra một cách dễ dàng.[4] Do sự nổi danh và sự dị biệt của họ, ngày nay trong một số ngôn ngữ, cụm từ "anh em sinh đôi người Xiêm" được dùng với ý nghĩa là một cặp sinh đôi dính liền.
Mục lục
Tách[sửa | sửa mã nguồn]
Ca phẫu thuật để tách các cặp sinh đôi dính liền có thể từ đơn giản đến có khó tới cùng cực, phụ thuộc vào chỗ dính liền trên cơ thể. Đa số trường hợp của ca phẫu thuật để tách biệt sinh đôi dính liền rất nguy hiểm tới tính mạng. Trong nhiều trường hợp, các phẫu thuật sẽ bị chết một hoặc cả hai đều chết, đặc biệt là nếu cặp sinh đôi bị dính ở phần đầu. Cái này tạo nên sự đánh giá về luân lý của các cuộc giải phẫu tách rời khi mà cặp sinh đôi có thể sống mà không cần tách rời. Chỉ một số ít trong các cặp sinh dính liền mà còn sống vượt qua giới hạn có thể sống.[5] Lori và George Schappell là một trong những ví dụ điển hình.
một trong số trường hợp thú vị phải cặp sinh đôi buột phải tách rời ví dụ như Mary và Jodie, là cặp sinh đôi dính liền từ Malta phải tách rời bởi lệnh tòa án trong Great Britain với sự chống đối vì tín ngưỡng của bố mẹ họ là Michaelangelo và Rina Attard, ca phẫu thuật được thực hiện trong tháng 11, 2000, tại bệnh viện St Mary trong Manchester. Ca phẫu thuật phải được thực hiện vì một trong hai đứa trẻ đã rất yếu sẽ chết như sự chẩn đoán của Bác sĩ. (cặp sinh đôi bị dính ở phần dưới bụng và xương sống; tim của Jodie và phổi cung cấp cho cả hai người họ) Dù gì đi nữa, nếu ca phẫu thuật không được thực hiện, điều chắc chắn xảy ra là cả hai có thể chết.[6][7]
Sinh đôi dính liền trong lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Trong văn hóa Moche nền văn minh cổ đại của Peru miêu tả sinh đôi dính liền bằng đồ gốm từ 300 năm sau công nguyên.[8] Tư liệu sớm nhất cho biết trường hợp sinh đôi dính liền đầu tiên được biết tới vào năm 945, khi một cặp sinh đôi dính liền từ Armenia đã được đem đến constantinople để xét nghiệm y học. Họ được xác nhận là từ mầu nhiệm của Chúa và sự xuất hiện của sinh đôi dính liền là bằng chứng năng lực của bộ phận sinh dục nam thật sự gấp hai lần bình thường của người đàn ông.
Hai chị em người Anh, Mary và Eliza Chulkhurst, bị dính lại ở phần lưng (pygopagus), sống từ 1100 đến 1134 và có lẽ là được biết sớm nhất trong mọi thời đại. Và cặp sinh đôi dáng chú ý nữa là "Scottish brothers", được cho là thuộc loại dicephalus, có hai đầu và sử dụng chung một thân thể (1460–1488, tuy nhiên thời gian có thể khác nhau); pygopagus Helen và Judith of Szőny, ở Hungary (1701–1723), là cặp sinh dính liền hứng thú với nghề nghiệp trong nghệ thuật về nhạc trước khi bị gửi vô sống ở Tu viện; Rita và Cristina của Parodi của Sardinia, sinh vào năm 1829. Rita và Cristina thuộc loại sinh đôi dicephalus tetrabrachius (một thân thể với bốn tay) và họ chết khi mới tám tháng tuổi, họ nhận được rất nhiều sự quan tâm và tò mò khi bố mẹ họ triển lãm họ ở Paris.
một số sinh đôi sống ở thế kỷ 19 đã ra làm kinh doanh cho họ về trình diễn nghệ thuật, tuy nhiên không có ai đạt được mốc danh vọng và tài sản như cặp sinh đôi Chang và Eng. Đáng kể nhất là, Millie và Christine McCoy (hoặc McKoy), sinh đôi loại pygopagus, sinh vào gia đình nô lệ ở Bắc Carolina năm 1851. Khi mới sinh họ bị bán cho J.P. Smith dù để triển lãm, nhưng chẳng bao lâu bị Bắt cóc bởi nhà triển lãm khác cũng đang muốn cạnh tranh. Tên bắt cóc đã tẩu thoát đến Anh nhưng bị tóm cổ bởi vì Anh đã cấm chế độ nô lệ. Smith đi đến Anh để gặp hai chị em sinh đôi họ và đi cùng với mẹ họ là Monimia, với sự giúp đỡ của Smith họ được tách rời. Smith và vợ ông đã hỗ trợ cho cặp sinh đôi học vấn và dạy họ tới năm ngôn ngữ khác nhau, chơi đàn, và hát. Cho hầu như cả đời sự nghiệp của họ đã gặt hái được nhiều thành công, còn được biết tới cái tên "chim sơn ca hai đầu" và xuất hiện trong gánh xiếc Barnum. Năm 1912 họ chết vì bệnh lao, chết cách nhau 17 giờ.
Giovanni và Giacomo Tocci, từ Locana, Ý, đã trở thành hình ảnh bất tử trong câu truyện ngắn của Mark Twain "cặp sinh đôi dị thường" được ví như là cặp sinh đôi Angelo và Luigi trong khoa học giả tưởng. Toccis, sinh năm 1877, thuộc thể loại sinh đôi dicephalus tetrabrachius, có một người với hai chân, hai đầu, và bốn tay. Từ khi sinh họ bị huấn luyện bởi bố mẹ để biểu diễn mà không bao giờ được học biết đi, mỗi người trong cặp sinh đôi điều khiển một chân hiện nay gọi là physical therapy cho phép cặp sinh đôi như Toccis tự học đi mà không cần ai chỉ dạy). Họ nói là không thích bị ràng buộc với kinh doanh triển lãm chỉ để thỏa mãn nhu cầu tài chính của bố mẹ họ. Năm 1886, sau khi đi đến Hoa kỳ, họ trở về Châu Âu với gia đình của họ, ở đây, họ bị bệnh rất nặng và yếu dần. Họ nghĩ rằng mình sẽ chết, tuy nhiên một số tài liệu cho thấy họ sống tới khi 1940, sống ẩn dật ở Ý.
Cuộc sống của Abd Manaf ibn Qusai bao gồm một truyền thuyết bí ẩn là anh đã dùng kiếm để chém lìa cặp sinh đôi dính liền của mình.
Sinh vào thế kỷ 19 và trước đó[sửa | sửa mã nguồn]
- Mary và Eliza Chulkhurst (1100-1134) (còn được biết đến như thiếu nữ Biddenden) từ Anh. Họ là một trong những cặp sinh dính liền sớm nhất được biết tới.
- Lazarus và Joannes Baptista Colloredo (1617-164?)
- Helen và Judith of Szony (Hungary, 1701–1723)
- Chang và Eng Bunker (1811-1874), từ Thái Lan, dính bới bộ phận xương cán ức, nhưng sau nhiều năm phần dính liền rộng hơn; từ anh em sinh đôi Siamese là được lấy từ trường hợp họ.
- Millie and Christine McCoy (ngày 11 tháng 7 năm 1851 - ngày 8 tháng 10 năm 1912) là cặp sinh đôi người Hoa Kỳ còn được gọi là "chim sơn ca hai đầu" và "sự bất ngờ thứ tám của thế giới".
- Giacomo và Giovanni Battista Tocci (1875?-1912?)
- Rosa và Josepha Blazek của Bohemia (hiện thời Cộng hòa Séc (1878–1922)). Rosalie sinh người con trai vào năm 1910, chỉ có một duy nhất về trường hợp cá biệt này.[9]
- Radica và Doodica sinh ở Orissa, Ấn Độ năm 1888. họ thuộc dạng sinh đôi xương cán ức, dính ở sụn xương ức giống như Chang và Eng. Hai chị em này đã được tách tại Paris bởi tiến sĩ Eugène-Louis Doyen với hy vọng cứu Radica. Tiến sĩ Doyen là người tiên phong cho những phim về chủ đề y khoa của ca phẫu thuật sinh đôi dính liền. Tuy ca phẫu thành công bước đầu, Doodica chết chậm chạp sau đó, và Radica cũng bị bệnh lap nặng và cuối cùng phải ra đi vào năm 1903, sống những năm tháng cuộc đời cuối cùng của mình ở sanitorium, Paris.[10]
Sinh vào thế kỷ 20[sửa | sửa mã nguồn]
- Ganga và Jamuna Mondal (1969/1970)
- Daisy và Violet Hilton của Brighton, miền Đông Sussex, Anh (1908–1969), sinh ở Anh, sống tại Hoa Kỳ, là nữ diễn viên, xuất hiện trước công chúng trong phim Freaks và Chained for Life;
- Lucio và Simplicio Godina của Samar, Philippines (1908–1936);
- Mary và Margaret Gibb của Holyoke, Massachusetts (1912–1967);
- Juraci và Nadi Climerio de Oliverras(1957–1974)
- Yvonne và Yvette McCarther của Los Angeles, California (1949–1992);
- Masha và Dasha Krivoshlyapova (ischiopagus tripus) Moskva, Nga (1950–2003), cặp sinh đôi nữ của Sô Viết/Nga, là trường hợp hiếm thấy ở sinh đôi dính liền có 2 đầu, 4 tay, 3 chân. Cái chân thứ ba bị cắt cụt khi họ khoảng 16 hoặc 17 tuổi.
- Lotti và Rosemarie Knaack (craniopagus) sinh tại Hamburg, Đức năm 1951. Craniopagus. Tác rời vào năm 1957 khi họ vào khoảng 6 tuổi. Lotti mất mạng ở khoa phẫu thuật.[11] #
- Ronnie và Donnie Galyon của Ohio (1951–), hiện giờ là cặp đôi dính liền sống lâu nhất tới giờ.
- Lori và George (formerly Reba, born Dori) Schappell sinh ngày 18 tháng 9 1961 tại Pennsylvania, người Mĩ được ưu đãi, không tách biệt được.
- Sherrie và Sharise Jones để vào ngày 15 tháng 7, 1967 và thành công ca phẫu thuật tách vào ngày 13 tháng 11, 1968 tại Brooklyn, New York, thuộc loại sinh đôi dính liên ischiopagus tripus[12]
- Ladan and Laleh Bijani của Shiraz, Iran (Persia) (1974–2003); chết sau khi ca phẫu thuật ở Singapore
- Viet and Duc Nguyen, born on ngày 25 tháng 2 năm 1981 in Kon Tum Province, Tây Nguyên, Vietnam, and separated on ngày 4 tháng 10 năm 1988 in Ho Chi Minh City. Viet died on ngày 6 tháng 10 năm 2007. #
- Ruthie và Verena Cady, sinh ngày 13 tháng 4, 1984, cặp sinh đôi thoracopagus. Chết vì bệnh tâm và vấn đề hô hấp ngày 19 tháng 7, 1991. [1]
- Katie và Eilish Holton của Kildare, Ireland, họ dính ở phần vai năm 1988. Họ được sinh ra với hai cái đầu và cổ tách biệt nhưng thân thể thì chỉ có một. Katie chết sau mấy ngày sau ca phẫu thuật năm 1992. [2]. #
- Abigail và Brittany Hensel, sinh ngày 7 tháng 3, 1990 tại quận Carver, Minnesota, Hoa Kỳ, cặp sinh đôi thuộc dạng dicephalic, hai đầu, hai tay, hai chân, không thể tách.
- Iesha & Teisha Turner, sinh ngày 19 tháng 4, 1991 phẫu thuật tách thành công tại Bệnh viện Texas[13]
- Ram & Laxman sinh năm 1992, phẫu thuật tách thành công tại Guntur, Ấn Độ #
- Anjali & Geetanjalisinh năm 1993, phẫu thuật tác thành công tại Guntur, Ấn Độ #
- Rekha & Surekha sinh năm 1998, phẫu thuật tách thành công tại Guntur, Ấn Độ #
- Shawna and Janelle Roderick (thoracopagus) phẫu thuật tách thành công vào ngày 31 tháng 5, 1996[14] at Loma Linda Children's Hospital.[15] #
Sinh vào thế kỷ 21[sửa | sửa mã nguồn]
- Carmen và Lupita Andrade, sinh ở Dicephalus Tetrabrachius Dipus (2 đầu, 4 tay và 2 chân) năm 2000. Ca phẫu thuật để tách rời được báo là không thể.
- Ganga và Jamuna Shreshta của Nepal, ho sinh vào ngày 9 tháng 5, 2000 và đã được phẫu thuật thành công ở Singapore vào năm 2001; Ganga chết vào ngày 29 tháng 7, 2008 ở cái tuổi còn trẻ là 8 tuổi, chết vì bị bệnh về ngực.[16] #
- Rose và Grace Attard ("Mary và Jodie"), cặp sinh đôi Maltese bị dính ở phần xương sống, sinh vào tháng 10 năm 2000. Tách rời thành công ở Great Britain bởi tòa án nhưng với sự chống đối của bố mẹ họ, bởi vì Mary không thể giống tự lập một minh nếu tách rời khỏi người chị em của mình.[17] Mary died upon separation. #
- Ayşe và Sema sinh ở Kahramanmaraş, Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 24 tháng 12, 2000 với 2 đầu, 4 tay và 2 chân.[18]
- Lexi và Syd Stark sinh vào năm 2001, tách thành công vào những nămh công sau đó. #
- Mohamed và Ahmed Ibrahim, sinh ở cái phố nhỏ người Ai Cập vào ngày 2 tháng 6, 2001, thời gian của ca phẫu thuật là 34 tiếng ở trung tâm bệnh viên cho trẻ em ở Dallas vào ngày 12 tháng 10,2003 #
- Kendra và Maliyah Herrin cặp sih đôi ischiopagus ca phẫu tách rời vào năm 2006 khi họ 4 tuổi. Sinh với một cái thận duy nhất, Maliyah đã nhận được thận của mẹ mình, người mẹ vì muốn cho con sống đã hy sinh hiến thận cho con vào năm 2007. Mẹ của họ viết vào quyển sách về vấn đề kinh nghiêm "khi tim dính liền", quyển sách đầu tiên và duy nhất viết về sinh đôi dính liền bởi phụ huynh.[19] #
- Leah & Tabea B. sinh vào năm 2003 ở Đức, dính ở phần đầu, tách rời ở Baltimore năm 2004. Tabea chết sau đó. #
- Sarah và Abbey (Pygopagus) sinh ở New Zealand vào năm 2004 và ca phẫu thuật thành công vào những năm sau đó. #
- Veena & Vani phẫu thuật tách rời thành công vào năm 2004 ở Guntur, Ấn Độ. #
- Lakshmi Tatma (sinh vào năm 2005) là sinh đôi ischiopagus sinh ở quận Araria ở tiểu bang Bihar, Ấn Độ. Cô có 4 tay và 4 chân, kết quả từ bộ phận dính ở khung chậu với sự thiếu cái đầu ký sinh chưa được phát triển hoàn toàn. Một số người trong làng tôn cô ta thành vị thần của Hindu. vào tháng 9 năm 2007, ca phẫu thuật tách rời đã thành công.[20] #
- Jade và Erin Buckles, sinh vào ngày 26 tháng 2, 2004, Hoa Kỳ. Tách rời vào tháng 6 năm 2004. [3]
- Emma và Taylor Bailey sinh vào ngày 20 tháng 9, 2006.[21]
- Krista và Tatiana Hogan, cặp sinh đôi người Canada dính ở cái đầu. Sinh vào ngày 25 tháng 10, 2006.
- Trishna and Krishna from Bangladesh were born around December, 2006, joined on the tops of their skulls, and sharing a small amount of brain tissue. They were found in an orphanage, and their surname is not clear. On 16 - 17 November, 2009, they were separated in Melbourne, Australia, in a 32-hour operation involving a surgical team of 16, who had to not only separate shared brain tissue, but perform plastic surgery to close up the girls' skulls. Earlier, other operations had been performed to prepare for this separation.#
- Alex và Angel Mendoza sinh vào mùa hè năm 2008 và bị dính phần xướng ức tới khung chậu. Họ được tách rời thành công vào tháng 2 năm 2009.[22]#
- Faith và Hope Williams sinh ở thành phố London, Anh, vào ngày 26 tháng 9 2008; chị em họ bị dính ở phần xương ngực tới rốn. Ngày 2 tháng 9 năm 2008, ca phẫu thuật được thực hiện ở London.[23] On 3 December Hope died. Faith died 23 days after her sister on Christmas Day, with her parents at her bedside.[24]#
- Jayden và Joshua Chamberlain sinh vào tháng 7 2009 tại London, dính theo kiểu hai cái đầu đối mặt vào nhau và với trái tim dính với nhau. Jochua chết trước khi chào đời và Jayden chết sau 30 phút sao khi được sinh. Trước đó ca phẫu thuật đã được báo trước là rất nguy hiểm vì phải tách rời trái tim của họ đã bị nối với nhau.[25]
- Milagros và Ruth Guelac sinh vào Lima, Peru ngày 22 tháng 10, 2009. Họ xài chung tim và ruột, đều đó có nghĩa không thể nào tách rời họ được.
Sinh đôi dính liền ở Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]
- Nguyễn Việt và Nguyễn Đức, sinh ngày 25 tháng 2, 1981 tại tỉnh Kon Tum, Tây Nguyên, Việt Nam, và được tách vào ngày 4 tháng 10, 1988 tại Thành phố Hồ Chí Minh. Việt chết vào ngày 6 tháng 10, 2007.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă Importance of angiographic study in preoperative planning of conjoined twins
- ^ The craniopagus malformation: classification and implications for surgical separation. James L. Stone and James T. Goodrih. Brain 2006 129(5):1084-1095 Abstract and free fullt text PDF
- ^ a ă Le, Tao; Bhushan, Vikas; Vasan, Neil (2010). First Aid for the USMLE Step 1: 2010 20th Anniversary Edition. USA: The McGraw-Hill Companies, Inc. tr. 121. ISBN 978-0-07-163340-6.
- ^ BBC - h2g2 - Twins - A369434
- ^ One of Us: Conjoined Twins and the Future of Normal by Alice Dreger, Harvard, 2004
- ^ http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/1292681.stm
- ^ Appel, Jacob M. Ethics: English high court orders separation of conjoined twins. Journal of Law Medicine & Ethics. 2000 Fall;28(3):312-3.
- ^ Berrin, Katherine & Larco Museum. The Spirit of Ancient Peru:Treasures from the Museo Arqueológico Rafael Larco Herrera. New York: Thames and Hudson, 1997.
- ^ J. David Bleich, Bioethical Dilemmas: A Jewish Perspective (Ktav Publishing, 1998), p315, quoting A.F. Guttmacher and B.L. Nichols, "Teratology of Conjoined Twins", in Conjoined Twins: Birth Defects Original Article Series, vol. III, no. 1 (ngày 19 tháng 4 năm 1967), pp14-15; Francine LaSala, Carny Folk: The World's Weirdest Sideshow Acts (Citadel Press, 2005), pp42-46;
- ^ Rowena Spencer book: Conjoined Twins. 2003. Page 8. ISBN 0-8018-7070-4.
- ^ http://www.phreeque.com/knaack.html
- ^ http://www.twinstuff.com/wiki/index.php?title=Conjoined_Twins_1960s&printable=yes
- ^ Iesha and Teisha Turner About.com Retrieved 2009-11-16.
- ^ “The Delicate Science of Conjoined Twins”.
- ^ “Roderick twins go home after successful surgery to separate them at LLUCH” (PDF).
- ^ “Ganga and Jamuna Shrestha”. About.com Health. Truy cập 2 tháng 10 năm 2015.
- ^ Appel, JM. Ethics: English high court orders separation of conjoined twins. J Law Med Ethics. 2000 Fall;28(3):312-3.
- ^ “Conjoined twins' first steps (In Turkish)”. Radikal. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2008.
- ^ http://www.herrintwins.com
- ^ “Many-limbed India girl in surgery”. BBC News. Ngày 6 tháng 11 năm 2007.
- ^ “Emma Joan and Taylor Nalani Bailey”. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2013.
- ^ “Surgeons Separate Conjoined Twins”. KPHO Phoenix. Ngày 16 tháng 1 năm 2009.
- ^ “Conjoined twins being separated”. BBC News. Ngày 2 tháng 12 năm 2008.
- ^ Hope Williams died.
- ^ “Agony of Siamese twin mum as babies die - Mirror Online”. Daily Mirror. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2013.

markdown:
# Sinh đôi dính liền
|Sinh đôi dính liền|
|
|Phân loại và tư liệu bên ngoài
|
|![]()
[Chang và Eng Bunker](/wiki/Chang_v%C3%A0_Eng_Bunker), khoảng năm 1836 [ICD](/wiki/ICD)- [10](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A3_ICD-10&action=edit&redlink=1) [Q89.4](http://apps.who.int/classifications/icd10/browse/2015/en#/Q89.4) [ICD](/wiki/ICD)- [9](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A3_ICD-9&action=edit&redlink=1) [759.4](http://www.icd9data.com/getICD9Code.ashx?icd9=759.4) [DiseasesDB](/wiki/Diseases_Database) [34474](http://www.diseasesdatabase.com/ddb34474.htm) [eMedicine](/wiki/EMedicine) [ped/2936](http://www.emedicine.com/ped/topic2936.htm) [MeSH](/w/index.php?title=Medical_Subject_Headings&action=edit&redlink=1) [D014428](//www.nlm.nih.gov/cgi/mesh/2016/MB_cgi?field=uid&term=D014428) [Ngành](/w/index.php?title=Specialty_(medicine)&action=edit&redlink=1) [Medical genetics](https://www.wikidata.org/wiki/Q1071953) **Sinh đôi dính liền** là cặp [sinh đôi](/wiki/Sinh_%C4%91%C3%B4i) giống hệt nhau có phần cơ thể nào đó bị dính lại với nhau. Đây là một trong hiện tượng hiếm khi xảy ra, với tỉ lệ chỉ 1/50.000 hoặc 1/200.000, tỷ lệ này ở [Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81) và [Châu Phi](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi) hơi cao hơn trung bình. Khoảng một nửa trong số các trường hợp sinh đôi dính liền bị chết trong bụng mẹ, tỉ lệ các cặp sinh đôi còn sống khi sinh ra nhưng có dị dạng gây khó khăn cho cuộc sống thấp hơn. Tựu trung, tỷ lệ sống sót của các cặp sinh đôi dính liền là khoảng 25%. [1] trường hợp sinh đôi dính liền thì xảy ra ở [[2]](#cite_note-2) [giới tính](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_t%C3%ADnh) [nữ](/wiki/Ph%E1%BB%A5_n%E1%BB%AF)nhiều hơn, cứ ba cặp thì sinh đôi dính liền ở nữ thì có một cặp nam. [[1]](#cite_note-scielo.br-1)
Hai
[lý thuyết](/wiki/L%C3%BD_thuy%E1%BA%BFt) khả thi nhất được khá nhiều người quan tâm để giải thích trường hợp đặc biệt này là:
- Lý thuyết này được những người lớn và nhiều thế hệ chấp nhận gọi là
*sự phân chia nhân*, là trứng thụ tinh được tách ra chưa hoàn toàn. [[3]](#cite_note-m-3)
- Lý thuyết thứ hai là
**sự hỗn hợp**, là trứng thụ tinh đã được tách biệt, nhưng [tế bào gốc](/wiki/T%E1%BA%BF_b%C3%A0o_g%E1%BB%91c)sẽ tìm những tế bào giống nhau và kết hợp (dính) với nhau. [[3]](#cite_note-m-3)
Cặp sinh đôi nổi tiếng nhất của mọi thời đại là
[Chang và Eng Bunker](/wiki/Chang_v%C3%A0_Eng_Bunker) (Thai: อิน-จัน, In-Chan) (1811–1874), [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan) hai anh em này sinh ở [Xiêm La](/wiki/Xi%C3%AAm), nay là [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan), họ đi khắp nơi với gánh xiếc [P.T. Barnum](/w/index.php?title=P.T._Barnum&action=edit&redlink=1) trong nhiều năm và được người ta gọi là *anh em sinh đôi người Xiêm*. Chang và Eng bị dính nhau ở phần sụn xương ức. Nếu là trong thời hiện đại, hai anh em này có thể đã được tách ra một cách dễ dàng. Do sự nổi danh và sự dị biệt của họ, ngày nay trong một số ngôn ngữ, cụm từ "anh em sinh đôi người Xiêm" được dùng với ý nghĩa là một cặp sinh đôi dính liền. [4]
## Mục lục
## Tách[
[sửa](/w/index.php?title=Sinh_%C4%91%C3%B4i_d%C3%ADnh_li%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sinh_%C4%91%C3%B4i_d%C3%ADnh_li%E1%BB%81n&action=edit§ion=1)]
Ca phẫu thuật để tách các cặp
**sinh đôi dính liền** có thể từ đơn giản đến có khó tới cùng cực, phụ thuộc vào chỗ dính liền trên cơ thể. Đa số trường hợp của ca phẫu thuật để tách biệt sinh đôi dính liền rất nguy hiểm tới tính mạng. Trong nhiều trường hợp, các phẫu thuật sẽ bị chết một hoặc cả hai đều chết, đặc biệt là nếu cặp sinh đôi bị dính ở phần đầu. Cái này tạo nên sự đánh giá về [luân lý](/wiki/Lu%C3%A2n_l%C3%BD_h%E1%BB%8Dc) của các cuộc giải phẫu tách rời khi mà cặp sinh đôi có thể sống mà không cần tách rời. Chỉ một số ít trong các cặp sinh dính liền mà còn sống vượt qua giới hạn có thể sống. [[5]](#cite_note-5) [Lori và George Schappell](/w/index.php?title=Lori_v%C3%A0_George_Schappell&action=edit&redlink=1) là một trong những ví dụ điển hình.
một trong số trường hợp thú vị phải cặp sinh đôi buột phải tách rời ví dụ như Mary và Jodie, là cặp sinh đôi dính liền từ Malta phải tách rời bởi lệnh tòa án trong Great Britain với sự chống đối vì tín ngưỡng của bố mẹ họ là Michaelangelo và Rina Attard, ca phẫu thuật được thực hiện trong tháng 11, 2000, tại
[bệnh viện St Mary](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n_St_Mary&action=edit&redlink=1) trong [Manchester](/wiki/Manchester). Ca phẫu thuật phải được thực hiện vì một trong hai đứa trẻ đã rất yếu sẽ chết như sự chẩn đoán của [Bác sĩ](/wiki/B%C3%A1c_s%C4%A9). (cặp sinh đôi bị dính ở phần dưới bụng và xương sống; tim của Jodie và phổi cung cấp cho cả hai người họ) Dù gì đi nữa, nếu ca phẫu thuật không được thực hiện, điều chắc chắn xảy ra là cả hai có thể chết. [[6]](#cite_note-6) [[7]](#cite_note-7)
## Sinh đôi dính liền trong lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Sinh_%C4%91%C3%B4i_d%C3%ADnh_li%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sinh_%C4%91%C3%B4i_d%C3%ADnh_li%E1%BB%81n&action=edit§ion=2)]
Trong văn hóa
[Moche](/w/index.php?title=Moche&action=edit&redlink=1) nền văn minh cổ đại của [Peru](/wiki/Peru) miêu tả sinh đôi dính liền bằng đồ gốm từ 300 năm sau công nguyên. Tư liệu sớm nhất cho biết trường hợp sinh đôi dính liền đầu tiên được biết tới vào năm 945, khi một cặp sinh đôi dính liền từ [8] [Armenia](/wiki/Armenia)đã được đem đến [constantinople](/wiki/Constantinopolis)để xét nghiệm y học. Họ được xác nhận là từ mầu nhiệm của [Chúa](/wiki/Ch%C3%BAa)và sự xuất hiện của sinh đôi dính liền là bằng chứng năng lực của bộ phận sinh dục nam thật sự gấp hai lần bình thường của người đàn ông.
Hai chị em người
[Anh](/wiki/Anh), [Mary và Eliza Chulkhurst](/w/index.php?title=Mary_v%C3%A0_Eliza_Chulkhurst&action=edit&redlink=1), bị dính lại ở phần lưng (pygopagus), sống từ 1100 đến 1134 và có lẽ là được biết sớm nhất trong mọi thời đại. Và cặp sinh đôi dáng chú ý nữa là "Scottish brothers", được cho là thuộc loại [dicephalus](/w/index.php?title=Dicephalus&action=edit&redlink=1), có hai đầu và sử dụng chung một thân thể (1460–1488, tuy nhiên thời gian có thể khác nhau); pygopagus Helen và Judith of Szőny, ở [Hungary](/wiki/Hungary) (1701–1723), là cặp sinh dính liền hứng thú với nghề nghiệp trong nghệ thuật về nhạc trước khi bị gửi vô sống ở [Tu viện](/wiki/Tu_vi%E1%BB%87n); Rita và Cristina của Parodi của [Sardinia](/wiki/Sardegna), sinh vào năm 1829. Rita và Cristina thuộc loại sinh đôi dicephalus tetrabrachius (một thân thể với bốn tay) và họ chết khi mới tám tháng tuổi, họ nhận được rất nhiều sự quan tâm và tò mò khi bố mẹ họ triển lãm họ ở [Paris](/wiki/Paris).
một số sinh đôi sống ở thế kỷ 19 đã ra làm kinh doanh cho họ về trình diễn nghệ thuật, tuy nhiên không có ai đạt được mốc danh vọng và tài sản như cặp sinh đôi Chang và Eng. Đáng kể nhất là,
[Millie và Christine McCoy](/w/index.php?title=Millie_v%C3%A0_Christine_McCoy&action=edit&redlink=1) (hoặc McKoy), sinh đôi loại pygopagus, sinh vào gia đình nô lệ ở [Bắc Carolina](/wiki/B%E1%BA%AFc_Carolina) năm 1851. Khi mới sinh họ bị bán cho J.P. Smith dù để triển lãm, nhưng chẳng bao lâu bị [Bắt cóc](/w/index.php?title=B%E1%BA%AFt_c%C3%B3c&action=edit&redlink=1) bởi nhà triển lãm khác cũng đang muốn cạnh tranh. Tên bắt cóc đã tẩu thoát đến [Anh](/wiki/Anh) nhưng bị tóm cổ bởi vì Anh đã cấm chế độ nô lệ. Smith đi đến Anh để gặp hai chị em sinh đôi họ và đi cùng với mẹ họ là Monimia, với sự giúp đỡ của Smith họ được tách rời. Smith và vợ ông đã hỗ trợ cho cặp sinh đôi học vấn và dạy họ tới năm ngôn ngữ khác nhau, chơi đàn, và hát. Cho hầu như cả đời sự nghiệp của họ đã gặt hái được nhiều thành công, còn được biết tới cái tên "chim sơn ca hai đầu" và xuất hiện trong gánh xiếc Barnum. Năm 1912 họ chết vì bệnh [lao](/wiki/Lao), chết cách nhau 17 giờ.
Giovanni và Giacomo Tocci, từ
[Locana](/wiki/Locana), [Ý](/wiki/%C3%9D), đã trở thành hình ảnh bất tử trong câu truyện ngắn của [Mark Twain](/wiki/Mark_Twain) "cặp sinh đôi dị thường" được ví như là cặp sinh đôi Angelo và Luigi trong khoa học giả tưởng. Toccis, sinh năm 1877, thuộc thể loại sinh đôi dicephalus tetrabrachius, có một người với hai chân, hai đầu, và bốn tay. Từ khi sinh họ bị huấn luyện bởi bố mẹ để biểu diễn mà không bao giờ được học biết đi, mỗi người trong cặp sinh đôi điều khiển một chân hiện nay gọi là [physical therapy](/w/index.php?title=Physical_therapy&action=edit&redlink=1) cho phép cặp sinh đôi như Toccis tự học đi mà không cần ai chỉ dạy). Họ nói là không thích bị ràng buộc với kinh doanh triển lãm chỉ để thỏa mãn nhu cầu tài chính của bố mẹ họ. Năm 1886, sau khi đi đến [Hoa kỳ](/w/index.php?title=Hoa_k%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1), họ trở về [Châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u) với gia đình của họ, ở đây, họ bị bệnh rất nặng và yếu dần. Họ nghĩ rằng mình sẽ chết, tuy nhiên một số tài liệu cho thấy họ sống tới khi 1940, sống ẩn dật ở [Ý](/wiki/%C3%9D).
Cuộc sống của
[Abd Manaf ibn Qusai](/w/index.php?title=Abd_Manaf_ibn_Qusai&action=edit&redlink=1) bao gồm một truyền thuyết bí ẩn là anh đã dùng kiếm để chém lìa cặp sinh đôi dính liền của mình.
### Sinh vào thế kỷ 19 và trước đó[
[sửa](/w/index.php?title=Sinh_%C4%91%C3%B4i_d%C3%ADnh_li%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sinh_%C4%91%C3%B4i_d%C3%ADnh_li%E1%BB%81n&action=edit§ion=3)] [Mary và Eliza Chulkhurst](/w/index.php?title=Mary_v%C3%A0_Eliza_Chulkhurst&action=edit&redlink=1)(1100-1134) (còn được biết đến như thiếu nữ Biddenden) từ [Anh](/wiki/Anh). Họ là một trong những cặp sinh dính liền sớm nhất được biết tới. [Lazarus và Joannes Baptista Colloredo](/w/index.php?title=Lazarus_v%C3%A0_Joannes_Baptista_Colloredo&action=edit&redlink=1)(1617-164?) [Helen và Judith of Szony](/w/index.php?title=Helen_v%C3%A0_Judith_of_Szony&action=edit&redlink=1)( [Hungary](/wiki/Hungary), 1701–1723) [Chang và Eng Bunker](/wiki/Chang_v%C3%A0_Eng_Bunker)(1811-1874), từ [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan), dính bới bộ phận [xương cán ức](/w/index.php?title=X%C6%B0%C6%A1ng_c%C3%A1n_%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1), nhưng sau nhiều năm phần dính liền rộng hơn; từ *anh em sinh đôi Siamese*là được lấy từ trường hợp họ. [Millie and Christine McCoy](/w/index.php?title=Millie_and_Christine_McCoy&action=edit&redlink=1)(ngày 11 tháng 7 năm 1851 - ngày 8 tháng 10 năm 1912) là cặp sinh đôi người [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)còn được gọi là "chim sơn ca hai đầu" và "sự bất ngờ thứ tám của thế giới". [Giacomo và Giovanni Battista Tocci](/w/index.php?title=Giacomo_v%C3%A0_Giovanni_Battista_Tocci&action=edit&redlink=1)(1875?-1912?) [Rosa và Josepha Blazek](/w/index.php?title=Rosa_v%C3%A0_Josepha_Blazek&action=edit&redlink=1)của [Bohemia](/wiki/%C4%8Cechy)(hiện thời [Cộng hòa Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c)(1878–1922)). Rosalie sinh người con trai vào năm 1910, chỉ có một duy nhất về trường hợp cá biệt này. [[9]](#cite_note-9) [Radica và Doodica](/w/index.php?title=Radica_v%C3%A0_Doodica&action=edit&redlink=1)sinh ở Orissa, [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99)năm 1888. họ thuộc dạng sinh đôi xương cán ức, dính ở sụn xương ức giống như Chang và Eng. Hai chị em này đã được tách tại Paris bởi tiến sĩ [Eugène-Louis Doyen](/w/index.php?title=Eug%C3%A8ne-Louis_Doyen&action=edit&redlink=1)với hy vọng cứu Radica. Tiến sĩ Doyen là người tiên phong cho những phim về chủ đề y khoa của ca phẫu thuật sinh đôi dính liền. Tuy ca phẫu thành công bước đầu, Doodica chết chậm chạp sau đó, và Radica cũng bị bệnh lap nặng và cuối cùng phải ra đi vào năm 1903, sống những năm tháng cuộc đời cuối cùng của mình ở sanitorium, [Paris](/wiki/Paris). [[10]](#cite_note-10)
### Sinh vào thế kỷ 20[
[sửa](/w/index.php?title=Sinh_%C4%91%C3%B4i_d%C3%ADnh_li%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sinh_%C4%91%C3%B4i_d%C3%ADnh_li%E1%BB%81n&action=edit§ion=4)] [Ganga và Jamuna Mondal](/w/index.php?title=Ganga_v%C3%A0_Jamuna_Mondal&action=edit&redlink=1)(1969/1970) [Daisy và Violet Hilton](/w/index.php?title=Daisy_v%C3%A0_Violet_Hilton&action=edit&redlink=1)của [Brighton, miền Đông Sussex](/w/index.php?title=Brighton,_mi%E1%BB%81n_%C4%90%C3%B4ng_Sussex&action=edit&redlink=1), [Anh](/wiki/Anh)(1908–1969), sinh ở [Anh](/wiki/Anh), sống tại [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), là nữ diễn viên, xuất hiện trước công chúng trong phim *và* [Freaks](/w/index.php?title=Freaks&action=edit&redlink=1) *;* [Chained for Life](/w/index.php?title=Chained_for_Life&action=edit&redlink=1) [Lucio và Simplicio Godina](/w/index.php?title=Lucio_v%C3%A0_Simplicio_Godina&action=edit&redlink=1)của Samar, [Philippines](/wiki/Philippines)(1908–1936); [Mary và Margaret Gibb](/w/index.php?title=Mary_v%C3%A0_Margaret_Gibb&action=edit&redlink=1)của [Holyoke](/w/index.php?title=Holyoke&action=edit&redlink=1), [Massachusetts](/wiki/Massachusetts)(1912–1967); [Juraci và Nadi Climerio de Oliverras](/w/index.php?title=Juraci_v%C3%A0_Nadi_Climerio_de_Oliverras&action=edit&redlink=1)(1957–1974) [Yvonne và Yvette McCarther](/w/index.php?title=Yvonne_v%C3%A0_Yvette_McCarther&action=edit&redlink=1)của [Los Angeles](/wiki/Los_Angeles), [California](/wiki/California)(1949–1992); [Masha và Dasha Krivoshlyapova](/w/index.php?title=Masha_v%C3%A0_Dasha_Krivoshlyapova&action=edit&redlink=1)(ischiopagus tripus) [Moskva](/wiki/Moskva), [Nga](/wiki/Nga)(1950–2003), cặp sinh đôi nữ của Sô Viết/Nga, là trường hợp hiếm thấy ở sinh đôi dính liền có 2 đầu, 4 tay, 3 chân. Cái chân thứ ba bị cắt cụt khi họ khoảng 16 hoặc 17 tuổi. [Lotti và Rosemarie Knaack](/w/index.php?title=Lotti_v%C3%A0_Rosemarie_Knaack&action=edit&redlink=1)( [craniopagus](/w/index.php?title=Craniopagus&action=edit&redlink=1)) sinh tại [Hamburg](/wiki/Hamburg), [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c)năm 1951. [Craniopagus](/w/index.php?title=Craniopagus&action=edit&redlink=1). Tác rời vào năm 1957 khi họ vào khoảng 6 tuổi. Lotti mất mạng ở khoa phẫu thuật. [[11]](#cite_note-11) [#](/w/index.php?title=Conjoined_twins&action=edit&redlink=1) [Ronnie và Donnie Galyon](/w/index.php?title=Ronnie_v%C3%A0_Donnie_Galyon&action=edit&redlink=1)của [Ohio](/wiki/Ohio)(1951–), hiện giờ là cặp đôi dính liền sống lâu nhất tới giờ. [Lori và George (formerly Reba, born Dori) Schappell](/w/index.php?title=Lori_v%C3%A0_George_Schappell&action=edit&redlink=1)sinh ngày 18 tháng 9 1961 tại [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania), người Mĩ được ưu đãi, không tách biệt được.
- Sherrie và Sharise Jones để vào ngày 15 tháng 7, 1967 và thành công ca phẫu thuật tách vào ngày 13 tháng 11, 1968 tại Brooklyn, New York, thuộc loại sinh đôi dính liên ischiopagus tripus
[[12]](#cite_note-12) [Ladan and Laleh Bijani](/w/index.php?title=Ladan_and_Laleh_Bijani&action=edit&redlink=1)của [Shiraz](/wiki/Shiraz), [Iran (Persia)](/w/index.php?title=Iran_(Persia)&action=edit&redlink=1)(1974–2003); chết sau khi ca phẫu thuật ở [Singapore](/wiki/Singapore) [Viet and Duc Nguyen](/w/index.php?title=Viet_and_Duc_Nguyen&action=edit&redlink=1), born on ngày 25 tháng 2 năm 1981 in [Kon Tum Province](/w/index.php?title=Kon_Tum_Province&action=edit&redlink=1), [Tây Nguyên](/wiki/T%C3%A2y_Nguy%C3%AAn), [Vietnam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), and separated on ngày 4 tháng 10 năm 1988 in [Ho Chi Minh City](/w/index.php?title=Ho_Chi_Minh_City&action=edit&redlink=1). Viet died on ngày 6 tháng 10 năm 2007. [#](/w/index.php?title=Conjoined_twins&action=edit&redlink=1)
- Ruthie và Verena Cady, sinh ngày 13 tháng 4, 1984, cặp sinh đôi thoracopagus. Chết vì bệnh tâm và vấn đề hô hấp ngày 19 tháng 7, 1991.
[[1]](http://www.people.com/people/archive/article/0,,20115636,00.html) [Katie và Eilish Holton](/w/index.php?title=Katie_v%C3%A0_Eilish_Holton&action=edit&redlink=1)của [Kildare](/w/index.php?title=Kildare&action=edit&redlink=1), [Ireland](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Ireland), họ dính ở phần vai năm 1988. Họ được sinh ra với hai cái đầu và cổ tách biệt nhưng thân thể thì chỉ có một. Katie chết sau mấy ngày sau ca phẫu thuật năm 1992. [[2]](http://www.independent.ie/national-news/life-after-katie-366692.html). [#](/w/index.php?title=Conjoined_twins&action=edit&redlink=1) [Abigail và Brittany Hensel](/w/index.php?title=Abigail_v%C3%A0_Brittany_Hensel&action=edit&redlink=1), sinh ngày 7 tháng 3, 1990 tại [quận Carver, Minnesota](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Carver,_Minnesota), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), cặp sinh đôi thuộc dạng [dicephalic](/w/index.php?title=Dicephalic&action=edit&redlink=1), hai đầu, hai tay, hai chân, không thể tách. [Iesha & Teisha Turner](/w/index.php?title=Iesha_%26_Teisha_Turner&action=edit&redlink=1), sinh ngày 19 tháng 4, 1991 phẫu thuật tách thành công tại [Bệnh viện Texas](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n_Texas&action=edit&redlink=1) [[13]](#cite_note-turner-13) [Ram & Laxman](/w/index.php?title=Ram_%26_Laxman&action=edit&redlink=1)sinh năm 1992, phẫu thuật tách thành công tại [Guntur](/wiki/Guntur), [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [#](/w/index.php?title=Conjoined_twins&action=edit&redlink=1) [Anjali & Geetanjalisinh](/w/index.php?title=Anjali_%26_Geetanjali&action=edit&redlink=1)năm 1993, phẫu thuật tác thành công tại [Guntur](/wiki/Guntur), [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [#](/w/index.php?title=Conjoined_twins&action=edit&redlink=1) [Rekha & Surekha](/w/index.php?title=Rekha_%26_Surekha&action=edit&redlink=1)sinh năm 1998, phẫu thuật tách thành công tại [Guntur](/wiki/Guntur), [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [#](/w/index.php?title=Conjoined_twins&action=edit&redlink=1) [Shawna and Janelle Roderick](/w/index.php?title=Shawna_and_Janelle_Roderick&action=edit&redlink=1)(thoracopagus) phẫu thuật tách thành công vào ngày 31 tháng 5, 1996 at [[14]](#cite_note-14) [Loma Linda Children's Hospital](/w/index.php?title=Loma_Linda_University_Medical_Center&action=edit&redlink=1). [[15]](#cite_note-15) [#](/w/index.php?title=Conjoined_twins&action=edit&redlink=1)
### Sinh vào thế kỷ 21[
[sửa](/w/index.php?title=Sinh_%C4%91%C3%B4i_d%C3%ADnh_li%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sinh_%C4%91%C3%B4i_d%C3%ADnh_li%E1%BB%81n&action=edit§ion=5)] [Carmen và Lupita Andrade](/w/index.php?title=Carmen_v%C3%A0_Lupita_Andrade&action=edit&redlink=1), sinh ở Dicephalus Tetrabrachius Dipus (2 đầu, 4 tay và 2 chân) năm 2000. Ca phẫu thuật để tách rời được báo là không thể. [Ganga và Jamuna Shreshta](/w/index.php?title=Ganga_v%C3%A0_Jamuna_Shreshta&action=edit&redlink=1)của [Nepal](/wiki/Nepal), ho sinh vào ngày 9 tháng 5, 2000 và đã được phẫu thuật thành công ở [Singapore](/wiki/Singapore)vào năm 2001; Ganga chết vào ngày 29 tháng 7, 2008 ở cái tuổi còn trẻ là 8 tuổi, chết vì bị bệnh về ngực. [[16]](#cite_note-16) [#](/w/index.php?title=Conjoined_twins&action=edit&redlink=1) [Rose và Grace Attard](/w/index.php?title=Rose_v%C3%A0_Grace_Attard&action=edit&redlink=1)("Mary và Jodie"), cặp sinh đôi Maltese bị dính ở phần xương sống, sinh vào tháng 10 năm 2000. Tách rời thành công ở Great Britain bởi tòa án nhưng với sự chống đối của bố mẹ họ, bởi vì Mary không thể giống tự lập một minh nếu tách rời khỏi người chị em của mình. Mary died upon separation. [[17]](#cite_note-17) [#](/w/index.php?title=Conjoined_twins&action=edit&redlink=1) [Ayşe và Sema](/w/index.php?title=Ay%C5%9Fe_v%C3%A0_Sema&action=edit&redlink=1)sinh ở [Kahramanmaraş](/wiki/Kahramanmara%C5%9F), [Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3)vào ngày 24 tháng 12, 2000 với 2 đầu, 4 tay và 2 chân. [[18]](#cite_note-18) [Lexi và Syd Stark](/w/index.php?title=Lexi_v%C3%A0_Syd_Stark&action=edit&redlink=1)sinh vào năm 2001, tách thành công vào những nămh công sau đó. [#](/w/index.php?title=Conjoined_twins&action=edit&redlink=1) [Mohamed và Ahmed Ibrahim](/w/index.php?title=Mohamed_v%C3%A0_Ahmed_Ibrahim&action=edit&redlink=1), sinh ở cái phố nhỏ người Ai Cập vào ngày 2 tháng 6, 2001, thời gian của ca phẫu thuật là 34 tiếng ở trung tâm bệnh viên cho trẻ em ở Dallas vào ngày 12 tháng 10,2003 [#](/w/index.php?title=Conjoined_twins&action=edit&redlink=1) [Kendra và Maliyah Herrin](/w/index.php?title=Kendra_v%C3%A0_Maliyah_Herrin&action=edit&redlink=1)cặp sih đôi ischiopagus ca phẫu tách rời vào năm 2006 khi họ 4 tuổi. Sinh với một cái thận duy nhất, Maliyah đã nhận được thận của mẹ mình, người mẹ vì muốn cho con sống đã hy sinh hiến thận cho con vào năm 2007. Mẹ của họ viết vào quyển sách về vấn đề kinh nghiêm "khi tim dính liền", quyển sách đầu tiên và duy nhất viết về sinh đôi dính liền bởi phụ huynh. [[19]](#cite_note-19) [#](/w/index.php?title=Conjoined_twins&action=edit&redlink=1) [Leah & Tabea B.](/w/index.php?title=Leah_%26_Tabea_B.&action=edit&redlink=1)sinh vào năm 2003 ở Đức, dính ở phần đầu, tách rời ở Baltimore năm 2004. Tabea chết sau đó. [#](/w/index.php?title=Conjoined_twins&action=edit&redlink=1) [Sarah và Abbey](/w/index.php?title=Sarah_v%C3%A0_Abbey&action=edit&redlink=1)(Pygopagus) sinh ở [New Zealand](/wiki/New_Zealand)vào năm 2004 và ca phẫu thuật thành công vào những năm sau đó. [#](/w/index.php?title=Conjoined_twins&action=edit&redlink=1) [Veena & Vani](/w/index.php?title=Veena_%26_Vani&action=edit&redlink=1)phẫu thuật tách rời thành công vào năm 2004 ở [Guntur](/wiki/Guntur), [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99). [#](/w/index.php?title=Conjoined_twins&action=edit&redlink=1) [Lakshmi Tatma](/w/index.php?title=Lakshmi_Tatma&action=edit&redlink=1)(sinh vào năm 2005) là sinh đôi ischiopagus sinh ở quận [Araria](/wiki/Araria)ở tiểu bang [Bihar](/wiki/Bihar), [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99). Cô có 4 tay và 4 chân, kết quả từ bộ phận dính ở khung chậu với sự thiếu cái đầu ký sinh chưa được phát triển hoàn toàn. Một số người trong làng tôn cô ta thành vị thần của Hindu. vào tháng 9 năm 2007, ca phẫu thuật tách rời đã thành công. [[20]](#cite_note-20) [#](/w/index.php?title=Conjoined_twins&action=edit&redlink=1) [Jade và Erin Buckles](/w/index.php?title=Jade_v%C3%A0_Erin_Buckles&action=edit&redlink=1), sinh vào ngày 26 tháng 2, 2004, Hoa Kỳ. Tách rời vào tháng 6 năm 2004. [[3]](http://www.freewebs.com/bucklesfamily/ourstory.htm) [Emma và Taylor Bailey](/w/index.php?title=Emma_v%C3%A0_Taylor_Bailey&action=edit&redlink=1)sinh vào ngày 20 tháng 9, 2006. [[21]](#cite_note-21) [Krista và Tatiana Hogan](/w/index.php?title=Krista_v%C3%A0_Tatiana_Hogan&action=edit&redlink=1), cặp sinh đôi người Canada dính ở cái đầu. Sinh vào ngày 25 tháng 10, 2006. [Trishna and Krishna](/w/index.php?title=Moira_Kelly,_AO&action=edit&redlink=1)from Bangladesh were born around December, 2006, joined on the tops of their skulls, and sharing a small amount of brain tissue. They were found in an orphanage, and their surname is not clear. On 16 - 17 November, 2009, they were separated in Melbourne, Australia, in a 32-hour operation involving a surgical team of 16, who had to not only separate shared brain tissue, but perform plastic surgery to close up the girls' skulls. Earlier, other operations had been performed to prepare for this separation. [#](/w/index.php?title=Conjoined_twins&action=edit&redlink=1) [Alex và Angel Mendoza](/w/index.php?title=Alex_v%C3%A0_Angel_Mendoza&action=edit&redlink=1)sinh vào mùa hè năm 2008 và bị dính phần xướng ức tới khung chậu. Họ được tách rời thành công vào tháng 2 năm 2009. [[22]](#cite_note-22) [#](/w/index.php?title=Conjoined_twins&action=edit&redlink=1) [Faith và Hope Williams](/w/index.php?title=Faith_v%C3%A0_Hope_Williams&action=edit&redlink=1)sinh ở thành phố [London](/wiki/Lu%C3%A2n_%C4%90%C3%B4n), [Anh](/wiki/Anh), vào ngày 26 tháng 9 2008; chị em họ bị dính ở phần xương ngực tới rốn. Ngày 2 tháng 9 năm 2008, ca phẫu thuật được thực hiện ở [London](/wiki/Lu%C3%A2n_%C4%90%C3%B4n). On 3 December Hope died. Faith died 23 days after her sister on Christmas Day, with her parents at her bedside. [[23]](#cite_note-23) [[24]](#cite_note-24) [#](/w/index.php?title=Conjoined_twins&action=edit&redlink=1) [Jayden và Joshua Chamberlain](/w/index.php?title=Jayden_v%C3%A0_Joshua_Chamberlain&action=edit&redlink=1)sinh vào tháng 7 2009 tại London, dính theo kiểu hai cái đầu đối mặt vào nhau và với trái tim dính với nhau. Jochua chết trước khi chào đời và Jayden chết sau 30 phút sao khi được sinh. Trước đó ca phẫu thuật đã được báo trước là rất nguy hiểm vì phải tách rời trái tim của họ đã bị nối với nhau. [[25]](#cite_note-25) [Milagros và Ruth Guelac](/w/index.php?title=Milagros_v%C3%A0_Ruth_Guelac&action=edit&redlink=1)sinh vào [Lima](/wiki/Lima), [Peru](/wiki/Peru)ngày 22 tháng 10, 2009. Họ xài chung tim và ruột, đều đó có nghĩa không thể nào tách rời họ được.
## Sinh đôi dính liền ở Việt Nam[
[sửa](/w/index.php?title=Sinh_%C4%91%C3%B4i_d%C3%ADnh_li%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sinh_%C4%91%C3%B4i_d%C3%ADnh_li%E1%BB%81n&action=edit§ion=6)] [Nguyễn Việt và Nguyễn Đức](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Vi%E1%BB%87t_v%C3%A0_Nguy%E1%BB%85n_%C4%90%E1%BB%A9c), sinh ngày 25 tháng 2, 1981 tại [tỉnh Kon Tum](/wiki/Kon_Tum), [Tây Nguyên](/wiki/T%C3%A2y_Nguy%C3%AAn), [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), và được tách vào ngày 4 tháng 10, 1988 tại [Thành phố Hồ Chí Minh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh). Việt chết vào ngày 6 tháng 10, 2007.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Sinh_%C4%91%C3%B4i_d%C3%ADnh_li%E1%BB%81n&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sinh_%C4%91%C3%B4i_d%C3%ADnh_li%E1%BB%81n&action=edit§ion=7)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
- ^
**a** **ă** [Importance of angiographic study in preoperative planning of conjoined twins](http://www.scielo.br/scielo.php?pid=S1807-59322006000200013&script=sci_arttext) **The craniopagus malformation: classification and implications for surgical separation. James L. Stone and James T. Goodrih. Brain 2006 129(5):1084-1095** [^](#cite_ref-2) [Abstract and free fullt text PDF](http://brain.oxfordjournals.org/cgi/content/full/129/5/1084)
- ^
**a** [Le, Tao; Bhushan, Vikas; Vasan, Neil (2010).](#cite_ref-m_3-1) **ă** *. USA:* [First Aid for the USMLE Step 1: 2010 20th Anniversary Edition](/w/index.php?title=First_Aid_for_the_USMLE_Step_1:_2010_20th_Anniversary_Edition&action=edit&redlink=1) [The McGraw-Hill Companies, Inc.](/w/index.php?title=The_McGraw-Hill_Companies,_Inc.&action=edit&redlink=1)tr. 121. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-07-163340-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-07-163340-6). [^](#cite_ref-4) [BBC - h2g2 - Twins - A369434](http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/alabaster/A369434) [^](#cite_ref-5) [by Alice Dreger,](http://www.amazon.com/gp/product/0674018257) *One of Us: Conjoined Twins and the Future of Normal* [Harvard](/w/index.php?title=Harvard_University_Press&action=edit&redlink=1), 2004 [^](#cite_ref-6) [http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/1292681.stm](http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/1292681.stm) **Appel, Jacob M. Ethics: English high court orders separation of conjoined twins. Journal of Law Medicine & Ethics. 2000 Fall;28(3):312-3.** [^](#cite_ref-7) **Berrin, Katherine & Larco Museum.** [^](#cite_ref-8) *The Spirit of Ancient Peru:Treasures from the*New York: [Museo Arqueológico Rafael Larco Herrera](/w/index.php?title=Larco_Museum&action=edit&redlink=1). [Thames and Hudson](/w/index.php?title=Thames_and_Hudson&action=edit&redlink=1), 1997. **J. David Bleich,** [^](#cite_ref-9) *Bioethical Dilemmas: A Jewish Perspective*(Ktav Publishing, 1998), p315, quoting A.F. Guttmacher and B.L. Nichols, "Teratology of Conjoined Twins", in *Conjoined Twins: Birth Defects Original Article Series*, vol. III, no. 1 (ngày 19 tháng 4 năm 1967), pp14-15; Francine LaSala, *Carny Folk: The World's Weirdest Sideshow Acts*(Citadel Press, 2005), pp42-46; **Rowena Spencer book:** [^](#cite_ref-10) [. 2003. Page 8.](http://books.google.ca/books?id=fhsEFSjD4-QC&pg=PA7&dq=Radica+Doodica&lr=&client=firefox-a&sig=ACfU3U0Vjqpb-I0G3eOub4wB2XdEpf1lnA#PPA8,M1) *Conjoined Twins* [ISBN 0-8018-7070-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0801870704). [^](#cite_ref-11) [http://www.phreeque.com/knaack.html](http://www.phreeque.com/knaack.html) [^](#cite_ref-12) [http://www.twinstuff.com/wiki/index.php?title=Conjoined_Twins_1960s&printable=yes](http://www.twinstuff.com/wiki/index.php?title=Conjoined_Twins_1960s&printable=yes) **Iesha and Teisha Turner** [^](#cite_ref-turner_13-0) [About.com](http://multiples.about.com/cs/conjoinedprofiles/p/aactturner.htm)Retrieved 2009-11-16. [^](#cite_ref-14) [“The Delicate Science of Conjoined Twins”](http://www.abcnews.go.com/GMA/OnCall/story?id=3611543). [^](#cite_ref-15) [“Roderick twins go home after successful surgery to separate them at LLUCH”](http://www.llu.edu/news/scope/sum96/76.pdf)(PDF). [^](#cite_ref-16) [“Ganga and Jamuna Shrestha”](http://multiples.about.com/cs/conjoinedprofiles/p/aactshrestha.htm). About.com Health. Truy cập 2 tháng 10 năm 2015. **Appel, JM. Ethics: English high court orders separation of conjoined twins. J Law Med Ethics. 2000 Fall;28(3):312-3.** [^](#cite_ref-17) [^](#cite_ref-18) [“Conjoined twins' first steps (In Turkish)”](http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=94554). Radikal. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2008. [^](#cite_ref-19) [http://www.herrintwins.com](http://www.herrintwins.com) [^](#cite_ref-20) [“Many-limbed India girl in surgery”](http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/7080326.stm). BBC News. Ngày 6 tháng 11 năm 2007. [^](#cite_ref-21) [“Emma Joan and Taylor Nalani Bailey”](http://emmaandtaylorbailey.blogspot.com). Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2013. [^](#cite_ref-22) [“Surgeons Separate Conjoined Twins”](http://www.kpho.com/news/18488520/detail.html). KPHO Phoenix. Ngày 16 tháng 1 năm 2009. [^](#cite_ref-23) [“Conjoined twins being separated”](http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/shropshire/7760774.stm). BBC News. Ngày 2 tháng 12 năm 2008. [^](#cite_ref-24) [Hope Williams died.](http://news.bbc.co.uk/1/low/england/shropshire/7762359.stm) [^](#cite_ref-25) [“Agony of Siamese twin mum as babies die - Mirror Online”](http://www.mirror.co.uk/news/top-stories/2009/07/26/agony-of-siamese-twin-mum-115875-21548190/). *. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2013.* [Daily Mirror](/w/index.php?title=Daily_Mirror&action=edit&redlink=1)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1052 miss, cp1053 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


text:
Trachypithecus
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Trachypithecus là một chi động vật có vú trong họ Cercopithecidae, bộ Primates. Chi này được Reichenbach miêu tả năm 1862.[1] Loài điển hình của chi này là Semnopithecus pyrrhus Horsfield, 1823 (= Cercopithecus auratus É. Geoffroy, 1812).
Mục lục
Các loài[sửa | sửa mã nguồn]
Chi này gồm các loài:
- Nhóm T. cristatus
- Nhóm T. francoisi
- Nhóm T. obscurus
- Nhóm T. pileatus
- Nhóm T. vetulus
Nghiên cứu năm 2008 của Martin Osterholz và ctv[2] cho thấy nhóm T. vetulus tốt nhất nên được coi là một phần của chi Semnopithecus trong khi nhóm T. pileatus có thể có nguồn gốc lai ghép xa xưa giữa Trachypithecus sensu stricto và Semnopithecus sensu lato hoặc sự lai ghép này đã diễn ra trước khi có sự chia tách 2 chi này.
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Trachypithecus”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
- ^ Martin Osterholz, Lutz Walter & Christian Roos. 2008. Phylogenetic position of the langur genera Semnopithecus and Trachypithecus among Asian colobines, and genus affiliations of their species groups. BMC Evol. Biol. 8: 58.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Dữ liệu liên quan tới Trachypithecus tại Wikispecies

markdown:
*Trachypithecus*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Trachypithecus
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Mammalia](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Primates](/wiki/B%E1%BB%99_Linh_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Cercopithecidae](/wiki/Cercopithecidae) [Phân họ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D)( *subfamilia*) [Colobinae](/wiki/Colobinae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) *Trachypithecus* [Reichenbach](/w/index.php?title=Ludwig_Reichenbach&action=edit&redlink=1), 1862 [[1]](#cite_note-msw3-1) [Loài điển hình](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_%C4%91i%E1%BB%83n_h%C3%ACnh) [Semnopithecus pyrrhus](/wiki/Trachypithecus_auratus) [Horsfield](/w/index.php?title=Thomas_Horsfield&action=edit&redlink=1), 1823
(=
*Cercopithecus auratus* [É. Geoffroy](/w/index.php?title=%C3%89tienne_Geoffroy_Saint-Hilaire&action=edit&redlink=1), 1812) [Các loài](/wiki/Lo%C3%A0i)
Xem trong bài.
[Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/T%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)) *Kasi*Reichenbach, 1862. * là một Trachypithecus* [chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) [động vật có vú](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA)trong họ [Cercopithecidae](/wiki/Cercopithecidae), bộ [Primates](/wiki/B%E1%BB%99_Linh_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng). Chi này được Reichenbach miêu tả năm 1862. Loài điển hình của chi này là [[1]](#cite_note-msw3-1) *Horsfield, 1823 (=* [Semnopithecus pyrrhus](/wiki/Trachypithecus_auratus) *Cercopithecus auratus*É. Geoffroy, 1812).
## Mục lục
## Các loài[
[sửa](/w/index.php?title=Trachypithecus&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Trachypithecus&action=edit§ion=1)]
Chi này gồm các loài:
- Nhóm
*T. cristatus*
- Nhóm
*T. francoisi*
- Nhóm
*T. obscurus*
- Nhóm
*T. pileatus*
- Nhóm
*T. vetulus*
Nghiên cứu năm 2008 của Martin Osterholz và ctv
cho thấy nhóm [2] *T. vetulus*tốt nhất nên được coi là một phần của chi *Semnopithecus*trong khi nhóm *T. pileatus*có thể có nguồn gốc lai ghép xa xưa giữa *Trachypithecus* *sensu stricto*và *Semnopithecus* *sensu lato*hoặc sự lai ghép này đã diễn ra trước khi có sự chia tách 2 chi này.
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Trachypithecus&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Trachypithecus&action=edit§ion=2)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Trachypithecus&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Trachypithecus&action=edit§ion=3)]
- ^
**a** [Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “](#cite_ref-msw3_1-1) **ă** *Trachypithecus*”. [. Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang).](http://www.bucknell.edu/msw3/browse.asp?id=12100703) *Mammal Species of the World* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-8018-8221-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-8018-8221-0). [OCLC](/wiki/OCLC) [62265494](//www.worldcat.org/oclc/62265494). **Martin Osterholz, Lutz Walter & Christian Roos. 2008.** [^](#cite_ref-2) [Phylogenetic position of the langur genera](http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2268674/). *Semnopithecus*and *Trachypithecus*among Asian colobines, and genus affiliations of their species groups *BMC Evol. Biol.*8: 58.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Trachypithecus&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Trachypithecus&action=edit§ion=4)]
Dữ liệu liên quan tới
[Trachypithecus](//species.wikimedia.org/wiki/Special:Search/Trachypithecus)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies)

X-Cache: cp1053 miss, cp1053 miss


text:
Xã Gilead, Quận Branch, Michigan
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Xã Gilead (tiếng Anh: Gilead Township) là một xã thuộc quận Branch, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 661 người.[1]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# Xã Gilead, Quận Branch, Michigan
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Xã Gilead
|
Gilead Township
|—
|![ Vị trí quận Branch trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Map_of_Michigan_highlighting_Branch_County.svg/250px-Map_of_Michigan_highlighting_Branch_County.svg.png)
![ Vị trí quận Branch trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Map_of_Michigan_highlighting_Branch_County.svg/250px-Map_of_Michigan_highlighting_Branch_County.svg.png)
Vị trí quận Branch trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Michigan](/wiki/Michigan) [Quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Michigan&action=edit&redlink=1) [Quận Branch](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Branch,_Michigan) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-4](/wiki/UTC-4)) **Xã Gilead** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *Gilead Township*) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận Branch](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Branch,_Michigan), tiểu bang [Michigan](/wiki/Michigan), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của xã này là 661 người. [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=X%C3%A3_Gilead,_Qu%E1%BA%ADn_Branch,_Michigan&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=X%C3%A3_Gilead,_Qu%E1%BA%ADn_Branch,_Michigan&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2012.


text:
ninety
Từ điển mở Wiktionary
Tiếng Anh[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Tính từ[sửa]
ninety /ˈnɑɪn.ti/
Danh từ[sửa]
ninety /ˈnɑɪn.ti/
- Số chín mươi.
- (Số nhiều) (the nineties) những năm 90 (từ 90 đến 99 của thế kỷ)
- những năm tuổi trên 90 (từ 90 đến 99).
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)

markdown:
# ninety
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
|Hoa Kỳ||
|
### Tính từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-adj-&action=edit§ion=T-1)] **ninety** [/ˈnɑɪn.ti/](/wiki/Wiktionary:IPA)
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **ninety** [/ˈnɑɪn.ti/](/wiki/Wiktionary:IPA) [Số](/wiki/s%E1%BB%91) [chín](/wiki/ch%C3%ADn) [mươi](/wiki/m%C6%B0%C6%A1i).
- (
*Số nhiều*) (the nineties) [những](/wiki/nh%E1%BB%AFng) [năm](/wiki/n%C4%83m)90 (từ 90 đến 99 của thế kỷ) [những](/wiki/nh%E1%BB%AFng) [năm tuổi](/wiki/n%C4%83m_tu%E1%BB%95i) [trên](/wiki/tr%C3%AAn)90 (từ 90 đến 99).
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wiktionary.org

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wiktionary.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache: cp1055 miss, cp1068 miss


text:
Thanh toán trực tuyến với Bảo Kim đảm bảo
Đăng nhập tài khoản Bảo Kim
Thanh toán trực tuyến bằng thẻ Ngân Hàng
Email / Số điện thoại
*
Mật khẩu
*
Đăng nhập
Hủy thanh toán
Chưa có tài khoản?
Đăng ký miễn phí
Quên mật khẩu?
Các hình thức thanh toán khác:
NGƯỜI NHẬN TIỀN
Người đại diện
( Đã xác thực )
Trần Văn Cới
Email
quatangthuvi88@gmail.com
Điện thoại
84977005484
THÔNG TIN THANH TOÁN
Sửa
Sản phẩm
Máy tính trong suốt
Hình thức thanh toán
Đảm bảo
(tạm giữ 3 ngày )
Giá trị
85.000 VNĐ
THÔNG TIN NGƯỜI THANH TOÁN
Sửa
Vui lòng xác nhận chính xác! Các thông tin trên sẽ được sử dụng để giao nhận sản phẩm
PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN

WARC-Truncated: length

Vary: Accept-Encoding

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

X-Frame-Options: SAMEORIGIN


text:
Đề tài Mẹ quan tâm:
-
Cách tính ngày rụng trứng8554Tính ngày rụng trứng thường hữu ích cho chị em phụ nữ. Đây cũng là công cụ giúp phụ nữ theo dõi...
-
Ra máu trước kỳ kinh2659Máu báo là hiện tượng chảy máu âm đạo thành vệt xảy ra trước kỳ kinh. Máu báo xuất hiện phổ biến...
-
Hiến tinh trùng145Hiến tinh trùng
-
Cách tính tuổi thai kỳ939Bạn phát hiện mình mang thai? Xin chúc mừng bạn. Chắc bạn đang bối rối lắm vì không biết mình đang...

markdown:
Đề tài Mẹ quan tâm:
-
#### Cách tính ngày rụng trứng8554Tính ngày rụng trứng thường hữu ích cho chị em phụ nữ. Đây cũng là công cụ giúp phụ nữ theo dõi...
-
#### Ra máu trước kỳ kinh2659Máu báo là hiện tượng chảy máu âm đạo thành vệt xảy ra trước kỳ kinh. Máu báo xuất hiện phổ biến...
-
#### Hiến tinh trùng145Hiến tinh trùng
-
#### Cách tính tuổi thai kỳ939Bạn phát hiện mình mang thai? Xin chúc mừng bạn. Chắc bạn đang bối rối lắm vì không biết mình đang...

X-UA-Compatible: IE=edge

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8