markdown:
# Bộ Cá sấu
|Bộ Cá sấu|
|Thời điểm hóa thạch:
| ![ American Alligator.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/American_Alligator.jpg/272px-American_Alligator.jpg)
![ American Alligator.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/American_Alligator.jpg/272px-American_Alligator.jpg)
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Phân ngành](/wiki/Ph%C3%A2n_ng%C3%A0nh)( *subdivisio*) [Crurotarsi](/w/index.php?title=Crurotarsi&action=edit&redlink=1) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Sauropsida](/wiki/Sauropsida)
hay
[Reptilia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_b%C3%B2_s%C3%A1t) [Phân lớp](/wiki/Ph%C3%A2n_l%E1%BB%9Bp)( *subclass*) [Diapsida](/w/index.php?title=Diapsida&action=edit&redlink=1) [Phân thứ lớp](/wiki/Ph%C3%A2n_th%E1%BB%A9_l%E1%BB%9Bp)( *infraclass*) [Archosauromorpha](/w/index.php?title=Archosauromorpha&action=edit&redlink=1) [Liên bộ](/wiki/Li%C3%AAn_b%E1%BB%99)( *superordo*) [Crocodylomorpha](/wiki/Crocodylomorpha) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) **Crocodilia** [Owen](/w/index.php?title=Richard_Owen&action=edit&redlink=1), 1842 ![ Khu vực phân bố của cá sấu](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/World.distribution.crocodilia.1.png/250px-World.distribution.crocodilia.1.png)
![ Khu vực phân bố của cá sấu](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/World.distribution.crocodilia.1.png/250px-World.distribution.crocodilia.1.png)
[Gavialoidea](/w/index.php?title=Gavialoidea&action=edit&redlink=1) [Gavialidae](/wiki/Gavialidae): gharials
-
[Alligatoroidea](/w/index.php?title=Alligatoroidea&action=edit&redlink=1) [Alligatoridae](/wiki/Alligatoridae) [Alligatorinae](/wiki/Alligatorinae): alligators [Caimaninae](/wiki/Caimaninae): caiman
-
- †
[Diplocynodontidae](/w/index.php?title=Diplocynodontidae&action=edit&redlink=1)
-
[Crocodyloidea](/w/index.php?title=Crocodyloidea&action=edit&redlink=1) [Crocodylidae](/wiki/Crocodylidae) [Crocodylinae](/w/index.php?title=Crocodylinae&action=edit&redlink=1): crocodiles
- †
[Mekosuchinae](/w/index.php?title=Mekosuchinae&action=edit&redlink=1)
-
-
**Bộ Cá sấu** là một bộ thuộc [lớp Mặt thằn lằn](/wiki/Sauropsida) ( *Sauropsida*) hay theo các phân loại truyền thống thì thuộc [lớp Bò sát](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_b%C3%B2_s%C3%A1t) ( *Reptilia*), xuất hiện từ khoảng 84 triệu năm trước, vào cuối [kỷ Phấn trắng](/wiki/K%E1%BB%B7_Creta) (Cretaceous, [tầng Champagne](/w/index.php?title=T%E1%BA%A7ng_Champagne&action=edit&redlink=1)). Bộ này là họ hàng gần gũi nhất còn sinh tồn của các loài [chim](/wiki/Chim), do hai nhóm là các thành viên duy nhất còn sống sót đã biết của nhóm [Archosauria](/wiki/Archosauria) . Các thành viên của [1] [nhóm thân cây](/wiki/Nh%C3%B3m_th%C3%A2n_c%C3%A2y)dạng cá sấu, nhánh gọi là [Crurotarsi](/w/index.php?title=Crurotarsi&action=edit&redlink=1), đã xuất hiện khoảng 220 triệu năm trước trong [kỷ Trias](/wiki/K%E1%BB%B7_Tam_%C4%90i%E1%BB%87p)và có sự đa dạng lớn về các dạng trong thời kỳ [đại Trung sinh](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Trung_sinh).
Tên khoa học của bộ này thường cũng hay được viết thành 'Crocodylia' để phù hợp với chi điển hình
* ( Crocodylus* [Laurenti](/w/index.php?title=Joseph_Nicolai_Laurenti&action=edit&redlink=1), 1768). Tuy nhiên, [Richard Owen](/w/index.php?title=Richard_Owen&action=edit&redlink=1)đã sử dụng -i- khi ông công bố tên gọi này năm 1842, vì thế trong các văn bản khoa học nói chung nó được viết thành Crocodilia. Cách viết dùng -i- cũng là sự [La tinh](/wiki/Latinh)hóa chính xác hơn của từ κροκόδειλος ( *crocodeilos*, nghĩa đen là "giun sỏi cuội", nói tới cấu tạo và hình dáng của nhóm động vật này) trong [tiếng Hy Lạp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hy_L%E1%BA%A1p).
Thuật ngữ
[cá sấu](/wiki/C%C3%A1_s%E1%BA%A5u) trong tiếng Việt bao gồm các dạng [cá sấu đích thực](/wiki/H%E1%BB%8D_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u), [cá sấu mõm ngắn](/wiki/H%E1%BB%8D_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_m%C3%B5m_ng%E1%BA%AFn) và [cá sấu mõm dài](/wiki/H%E1%BB%8D_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_m%C3%B5m_d%C3%A0i). Tuy nhiên, nó cũng được áp dụng để chỉ các họ hàng xa thời tiền sử của chúng, chẳng hạn như " [cá sấu biển](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_b%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_bi%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1)" ( *Thalattosuchia*).
## Mục lục
## Đặc điểm chung[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&action=edit§ion=1)]
Cá sấu là động vật cao cấp nhất trong tất cả các loài bò sát. Cá sấu có tim 4 ngăn, cơ hoành và vỏ não. Đặc điểm này làm nó được đánh giá là tiến hóa hơn những loài bò sát khác.
### Kích thước và hình dạng[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&action=edit§ion=2)]
Bài chi tiết:
[Kích thước các loài cá sấu](/wiki/K%C3%ADch_th%C6%B0%E1%BB%9Bc_c%C3%A1c_lo%C3%A0i_c%C3%A1_s%E1%BA%A5u)
Kích thước của cá sấu thay đổi đáng kể, giữa loài
[cá sấu lùn](/wiki/C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_l%C3%B9n_x%E1%BA%A1_h%C6%B0%C6%A1ng) chỉ dài khoảng trên 1m và cân nặng trên dưới 10 kg cho đến loài [cá sấu nước mặn](/wiki/C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_c%E1%BB%ADa_s%C3%B4ng) khổng lồ dài tới 6-7m và có khối lượng 1-2 tấn. Một số loài cá sấu lớn có thể dài từ 5 đến 6 mét và nặng khoảng 1.200 kg. Tuy nhiên, lúc mới sinh ra cá sấu chỉ khoảng 20 cm. Loài cá sấu lớn nhất là cá sấu nước mặn sống ở Bắc Úc và Đông Nam Á. Theo một số nhà khoa học, không một con cá sấu nào có thể vượt qua kích thước 8,64 m.
Có tất cả 24 loài trong Bộ cá sấu hiện còn tồn tại. Chúng đều có hình dáng kiểu thằn lằn, với một cái đuôi dài rất khỏe giúp chúng bơi trong nước, và một cặp hàm dài, mạnh mẽ với những chiếc răng sắc nhọn vô cùng nguy hiểm. Tuy nhiên các loài cá sấu có chiếc mõm rất khác nhau. Họ cá sấu đích thực (
[Crocodylidae](/wiki/H%E1%BB%8D_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u)) gồm 14 loài có đầu hẹp và tương đối dài với chiếc mõm nhọn hình chữ V. Họ cá sấu mõm ngắn ( [Alligatoridae](/wiki/H%E1%BB%8D_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_m%C3%B5m_ng%E1%BA%AFn)) bao gồm 8 loài có chiếc mõm rộng hình chữ U. Hai loài cá sấu mõm dài (họ [Gavialidae](/wiki/Gavialidae) *)* có chiếc mõm cực kỳ dài, mảnh dẻ với bộ hàm yếu, chủ yếu săn bắt cá và các loài thủy sinh nhỏ.
### Môi trường sống[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&action=edit§ion=3)]
Cá sấu là các loài bò sát lớn ưa thích môi trường nước, chúng sống trên một diện tích rộng của khu vực
[nhiệt đới](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%9Bi) của [châu Phi](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi), [châu Á](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81), [Bắc Mỹ](/wiki/B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9), [Nam Mỹ](/wiki/Nam_M%E1%BB%B9) và [châu Đại Dương](/wiki/Ch%C3%A2u_%C4%90%E1%BA%A1i_D%C6%B0%C6%A1ng). Cá sấu có xu hướng sinh sống ở những vùng sông và hồ có nước chảy chậm. Thân thể chúng thuôn dài giúp bơi nhanh hơn. Khi bơi chúng ép sát chân vào người để giảm sức cản của nước. Chân cá sấu có màng, không phải dùng quạt nước mà để sử dụng cho những cử động nhanh đột ngột hoặc lúc bắt đầu bơi. Chân có màng giúp cá sấu có lợi thế ở những chỗ nước nông, nơi mà các con vật trên cạn thường qua lại. Một số loài, chủ yếu là [cá sấu cửa sông](/wiki/C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_c%E1%BB%ADa_s%C3%B4ng) ở [Úc](/wiki/%C3%9Ac) và các đảo trên Thái Bình Dương, được biết là có khả năng bơi ra xa ngoài biển.
Các loài
[cá sấu đích thực](/wiki/H%E1%BB%8D_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u) phân bố hầu khắp các vùng nhiệt đới của các châu lục, trong khi các loài [cá sấu mõm ngắn](/wiki/H%E1%BB%8D_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_m%C3%B5m_ng%E1%BA%AFn) phân bố chủ yếu ở châu Mỹ (trừ cá sấu Dương Tử sinh sống ỏ Trung Quốc) và các loài [cá sấu mõm dài](/wiki/H%E1%BB%8D_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_m%C3%B5m_d%C3%A0i) chỉ có mặt ở phía nam châu Á.
### Kỹ năng tấn công[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&action=edit§ion=4)]
Cá sấu ăn thịt và là tay đi săn cừ khôi. Thức ăn của chúng khá đa dạng, chủ yếu là
[cá](/wiki/C%C3%A1) và [động vật có vú](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA), kể cả còn sống hay đã chết. Cá sấu rất nhanh nhẹn trong khoảng cách ngắn, thậm chí cả khi ở ngoài môi trường nước. Chúng có quai hàm cực khỏe và bộ răng sắc nhọn để xé thịt, nhưng chúng không thể há miệng nếu nó bị khép chặt, do cơ khép hàm khỏe hơn nhiều so với cơ mở hàm, vì thế có một số câu chuyện về việc người sống sót khỏi những con [cá sấu sông Nin](/wiki/C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_s%C3%B4ng_Nin) mõm dài bằng cách khép chặt quai hàm của chúng. Áp lực của quai hàm cá sấu đạt tới 3000 pao trên một inch vuông (3000 psi, xấp xỉ 144 kPa), so sánh với chỉ 100 psi đối với một con [chó](/wiki/Ch%C3%B3) to. Tất cả những con cá sấu lớn cũng có vuốt sắc và khỏe.
Cá sấu là những kẻ đi săn kiểu mai phục, chúng chờ đợi cho cá hay động vật sống trên đất liền đến gần, sau đó tấn công chớp nhoáng. Sau khi dùng cú đớp trời giáng của mình, con cá sấu kéo nạn nhận xuống con sông để nhấn chìm tới ngạt thở. Sau đó, để xé mồi, nó ngoạm chặt miếng thịt rồi xoay người nhiều vòng để dứt thịt ra. Thoạt nhiên, bạn có thể cho rằng điều này thật khó khăn vì không kiếm được điểm tựa, nhưng những con cá sấu thì không phải lo điều đó: ngay khi đánh hơi được mùi máu, năm sáu chú cá sấu cùng bơi đến tỏ ý muốn chia sẻ bữa ăn, và thường thì con mồi bị xé ra thành hàng trăm mảnh nhỏ bởi những bộ hàm to khỏe và cú xoay người mãnh liệt.
Là động vật ăn thịt máu lạnh, chúng có thể sống nhiều ngày không có thức ăn, và hiếm khi thấy chúng cần thiết tích cực đi săn mồi. Mặc dù có vẻ ngoài chậm chạp, nhưng cá sấu là những kẻ săn mồi thượng hạng trong môi trường của chúng, và người ta còn thấy một số loài cá sấu dám tấn công và giết cả
[sư tử](/wiki/S%C6%B0_t%E1%BB%AD), [động vật móng guốc](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_m%C3%B3ng_gu%E1%BB%91c) lớn và thậm chí cả [cá mập](/wiki/C%C3%A1_m%E1%BA%ADp). Tại [Vườn quốc gia Sundarbans](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_qu%E1%BB%91c_gia_Sundarbans) ở Ấn Độ một con cá sấu dài 4,5m ở khu đầm lầy ngập mặn hoang dã tây Bangal đã có một cuộc tấn công lịch sử trở thành con cá sấu đầu tiên tiêu diệt một con hổ hoang dã tại đây, con hổ đã bị tấn công khi nó đang cố bơi qua sông và bị giết trong một trận chiến khốc liệt sau đó, con cá sấu đã có được lợi thế khi chiến đấu ở dưới nước . Ngoại lệ nổi tiếng là [2] [chim choi choi Ai Cập](/wiki/Pluvianus_aegyptius)là loài có quan hệ [cộng sinh](/wiki/C%E1%BB%99ng_sinh), trong đó chim choi choi có thức ăn là các loài ký sinh trùng sinh sống trong miệng cá sấu và cá sấu để cho chim tự do làm việc này.
Sách
[Kỷ lục Guinness](/wiki/S%C3%A1ch_K%E1%BB%B7_l%E1%BB%A5c_Guinness) đã ghi nhận sự kiện một Trung đoàn biệt kích Nhật Bản bị cá sấu xóa sổ trong [Chiến tranh thế giới lần thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_hai) là một thảm kịch có số lượng lớn nhất các ca tử vong của con người do động vật gây ra [[3]](#cite_note-3) . Trung đoàn biệt kích thiện chiến với 1.215 binh sĩ đã bị đàn cá sấu nuốt sống, hơn 20 binh sĩ và sĩ quan sống sót, những người thoát khỏi những cái hàm cá sấu và bị người Anh bắt làm tù binh [4] [[5]](#cite_note-source9-5) . [[6]](#cite_note-source43-6)
### Mùa sinh sản[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&action=edit§ion=5)]
Tất cả cá sấu là loài đẻ trứng. Cá sấu đực là những kẻ khá ầm ỹ. Vào mùa sinh sản, chúng phát ra những âm thanh có thể so sánh với động cơ của những chiếc máy bay cỡ nhỏ, âm thanh này có thể lan truyền nhiều km trong làn nước. Chúng thu hút những con cái và tất nhiên, những con đực khác đang đố kị. Rất nhanh chóng, hàng chục con đực khác kéo đến và thi nhau cất lên những lời ca trầm hùng, đôi khi còn làm rung động mặt nước phía trên tấm lưng chúng, khiến nước bắn lên cao một cách đáng kinh nhạc.
Tất nhiên, chú sấu nào khỏe hơn sẽ có tiếng ca lớn hơn. Ở môi mỗi con cá sấu đều có một bộ phận cảm nhận những rung động của mặt nước, đối với con cái là để tìm được người chồng ư ý, còn đối với những chàng ca sĩ khác là để đánh giá đối thủ. Nếu cảm thấy kẻ to mồm kia mạnh hơn mình, những con cá sấu sẽ tự rời bỏ cuộc tranh đua, còn nếu không thì trận chiến thực sự giữa những hàm răng sắc nhọn sẽ nổ ra.
### Tuổi thọ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&action=edit§ion=6)]
Không có 1 phương pháp chính xác nào đo đạc được tuổi thọ của cá sấu, mặc dù có một vài kỹ thuật đưa ra được những phỏng đoán khá chính xác. Phương pháp chung là đo những vòng tuổi trong xương và răng chúng, mỗi vòng biểu hiện cho 1 sự tăng trưởng mới thường xuất hiện mỗi năm một lần vào mùa mưa, khí hậu ẩm. Loài [cá sấu porosus] trung bình sống khoảng 71 năm, nhưng có những cá nhân vượt qua con số 100. Một trong những con cá sấu sống thọ nhất được ghi lại là con cá sấu sống ở vườn thú Nga, 115 tuổi. Tuy nhiên tài liệu ghi chép không nói rõ nó thuộc giống cá sấu nào. Một con cá sấu nước ngọt giống đực sống ở vườn thú Australia đã 130 tuổi. Nó được Bob và Steve Irwin cứu sống sau khi đã bị bắn 2 lần.
## Tiến hóa và phân loại[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&action=edit§ion=7)]
Cá sấu có lẽ có quan hệ họ hàng gần với chim và
[khủng long](/wiki/Kh%E1%BB%A7ng_long) hơn là với tất cả các động vật khác đã được phân loại như là lưỡng cư (mặc dù tất cả các động vậtlưỡng cư này được cho là có quan hệ họ hàng gần với nhau hơn) và có các đặc điểm bất thường đối với các loài lưỡng cư, chẳng hạn như tim có 4 ngăn. [Eusuchia](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_b%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_th%E1%BA%ADt_s%E1%BB%B1&action=edit&redlink=1) (cá sấu thật sự), một nhánh hiện đại, bao gồm [nhóm chỏm cây](/wiki/Nh%C3%B3m_ch%E1%BB%8Fm_c%C3%A2y) Crocodilia, lần đầu tiên đã xuất hiện vào thời kỳ Hậu Phấn trắng tại châu Âu. * sinh sống khoảng 95-98 triệu năm trước, trong thời kỳ thuộc Isisfordia duncani* [tầng Cenomanum](/w/index.php?title=T%E1%BA%A7ng_Cenomanum&action=edit&redlink=1)của Tiền Phấn trắng. *Isisfordia*là nhóm cá sấu thật sự cổ thứ hai đã biết, còn dạng [Crocodylomorpha](/w/index.php?title=Si%C3%AAu_b%E1%BB%99_D%E1%BA%A1ng_c%C3%A1_s%E1%BA%A5u&action=edit&redlink=1)sớm nhất đã được tìm thấy ở Australia. Nhóm cá sấu thật sự ( *Eusuchia*) trải qua sự phân tỏa lớn vào Hậu Phấn trắng và trong [kỷ Paleogen](/wiki/K%E1%BB%B7_Paleogen), trong đó chúng tiến hóa thành một loạt các dạng, chẳng hạn các loài sống bán thủy sinh và ăn thịt khủng long ( *); các loài sống trên đất liền, có chân giống móng guốc và ăn thịt (* [Deinosuchus](/wiki/Deinosuchus) *) và dạng hộp sọ hình 'rìu' (* [Pristichampsus](/w/index.php?title=Pristichampsus&action=edit&redlink=1) *).* [Baru](/wiki/Baru)
### Phân loại[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&action=edit§ion=8)]
- Liên bộ
[Crocodylomorpha](/wiki/Crocodylomorpha) **Bộ Crocodilia**gồm 24 [loài](/wiki/Lo%C3%A0i)còn tồn tại, 9 [chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))thuộc 3 [họ sinh học](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc)).
- Liên họ
[Gavialoidea](/w/index.php?title=Gavialoidea&action=edit&redlink=1)
- Họ
[Gavialidae](/wiki/H%E1%BB%8D_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99): gồm 2 loài trong 2 chi là [cá sấu sông Hằng](/wiki/C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_s%C3%B4ng_H%E1%BA%B1ng)và [giả cá sấu sông Hằng](/wiki/C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_M%C3%A3_Lai)
- Họ
- Liên họ
[Alligatoroidea](/w/index.php?title=Alligatoroidea&action=edit&redlink=1)
- Họ
[Alligatoridae](/wiki/H%E1%BB%8D_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_m%C3%B5m_ng%E1%BA%AFn)gồm 8 loài trong 4 chi.
- Phân họ
[Diplocynodontinae](/w/index.php?title=Diplocynodontinae&action=edit&redlink=1)(tuyệt chủng)
- Phân họ
[Alligatorinae](/wiki/Chi_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_m%C3%B5m_ng%E1%BA%AFn): gồm 2 loài trong 1 chi là [cá sấu mõm ngắn Mỹ](/wiki/C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_m%C3%B5m_ng%E1%BA%AFn_M%E1%BB%B9)và [cá sấu Dương Tử](/wiki/C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_D%C6%B0%C6%A1ng_T%E1%BB%AD)
- Phân họ
[Caimaninae](/wiki/Caimaninae): gồm 6 loài trong 3 chi là [Chi cá sấu caiman lùn](/wiki/Chi_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_caiman_l%C3%B9n), [Chi cá sấu caiman](/wiki/Chi_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_caiman)và [Cá sấu caiman đen](/wiki/C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_caiman_%C4%91en)
- Phân họ
- Họ
- Liên họ
[Crocodyloidea](/w/index.php?title=Crocodyloidea&action=edit&redlink=1)
- Họ
[Crocodylidae](/wiki/H%E1%BB%8D_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u)gồm 14 loài trong 3 chi.
- Phân họ
[Mekosuchinae](/w/index.php?title=Mekosuchinae&action=edit&redlink=1)(tuyệt chủng)
- Phân họ
[Crocodylinae](/w/index.php?title=Crocodylinae&action=edit&redlink=1): gồm 14 loài trong 3 chi là [Chi cá sấu](/wiki/Chi_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u), [Cá sấu tí hon](/wiki/C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_t%C3%AD_hon)và [Cá sấu mũi hẹp](/wiki/C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_m%C5%A9i_h%E1%BA%B9p)
- Phân họ
- Họ
- Liên họ
-
### Phát sinh loài[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&action=edit§ion=9)]
Biểu đồ này vẽ theo Brochu (1997).
[Eusuchia]├── └──┬── [Hylaeochampsa] └── [Allodaposuchus] Crocodilia├── [Gavialoidea]│ ├── │ └──┬── [Eothoracosaurus] │ └──┬── [Thoracosaurus] │ ├── [Argochampsa] │ └── [Eosuchus] [Gavialidae]└──┬── └──┬── [Borealosuchus] └── [Pristichampsus] [Brevirostres]├── [Alligatoroidea]│ ├── │ ├─? [Leidyosuchus] │ └── [Deinosuchus] [Globidonta]│ ├── │ ├── [Stangerochampsa] │ └── [Brachychampsa] [Alligatoridae]└── [Crocodyloidea]├── └──┬── [Prodiplocynodon] └──┬── [Asiatosuchus] └──┬── [Brachyuranochampsa] └── [Harpacochampsa] [Crocodylidae]
## Quan hệ với con người[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&action=edit§ion=10)]
Những loài cá sấu lớn có thể rất
[nguy hiểm đối với con người.](/wiki/C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_%C4%83n_th%E1%BB%8Bt_ng%C6%B0%E1%BB%9Di) [Cá sấu cửa sông](/wiki/C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_c%E1%BB%ADa_s%C3%B4ng) và [cá sấu sông Nin](/wiki/C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_s%C3%B4ng_Nin) là những loài nguy hiểm nhất, chúng đã giết chết hàng trăm người mỗi năm ở các khu vực [Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81) và châu Phi. [Cá sấu mõm ngắn Mỹ](/wiki/C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_m%C3%B5m_ng%E1%BA%AFn_M%E1%BB%B9) và có thể cả [cá sấu caiman đen](/wiki/C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_caiman_%C4%91en) (là loài đang nguy cấp trong sách đỏ của [IUCN](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) cũng là những loài gây nguy hiểm cho con người.
Các loài cá sấu lớn nhất, cũng là các loài lưỡng cư lớn nhất trên Trái Đất là cá sấu nước mặn, sinh sống ở khu vực miền bắc Úc và trong suốt khu vực Đông Nam Á. Một điều gây nhầm lẫn là ở miền bắc Úc đôi khi người ta gọi cá sấu nước mặn là
*alligator* (cá sấu alligator) trong khi nó không phải là như thế và loài [cá sấu nước ngọt](/wiki/C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_m%C5%A9i_d%C3%A0i) nhỏ hơn thì gọi là *crocodile* (cá sấu). Điều này có lẽ là do cá sấu nước ngọt có mõm dài nhìn rất giống cá sấu sông Nin thu nhỏ, trong khi cá sấu nước mặn có thể rất giống với [cá sấu alligator Mỹ](/wiki/C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_m%C3%B5m_ng%E1%BA%AFn_M%E1%BB%B9) ít nguy hiểm hơn nhiều. Vì thế khi người Úc nói *Alligator Rivers* để chỉ cá sấu ở vùng [lãnh thổ phía bắc](/w/index.php?title=L%C3%A3nh_th%E1%BB%95_ph%C3%ADa_b%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1) thì trên thực tế nó là cá sấu nước mặn. Đây là giải thích cho việc những người Mỹ đôi khi cho rằng cá sấu alligator là những động vật nguy hiểm chứ không phải cá sấu crocodile.
Cá sấu trong thiên nhiên được bảo vệ ở một số nơi trên thế giới, nhưng chúng cũng được chăn nuôi vì mục đích
[thương mại](/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i), và da của chúng được thuộc làm da cá sấu có chất lượng cao để sản xuất túi, ủng, cặp v.v, trong khi thịt cá sấu được coi là đặc sản đối với những người sành ăn. Các loài có giá trị thương mại chủ yếu là cá sấu nước mặn và cá sấu sông Nin, trong khi con lai của cá sấu nước mặn và [cá sấu Xiêm](/wiki/C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_Xi%C3%AAm) cũng được chăn nuôi trong các trang trại ở châu Á. Việc chăn nuôi đã làm tăng số lượng cá sấu nước mặn ở [Úc](/wiki/%C3%9Ac), do trứng thông thường được thu hoạch từ tự nhiên, vì thế những chủ sở hữu đất đai có động cơ thúc đẩy để bảo tồn môi trường sống của cá sấu.
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&action=edit§ion=11)]
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&action=edit§ion=12)]
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&action=edit§ion=13)] [^](#cite_ref-1) [ADW: Crocodilia: Information](http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/information/Crocodilia.html) [^](#cite_ref-2) [Cá sấu Vua cắn chết một mãnh hổ 8 tuổi ở Ấn Độ](http://web.archive.org/web/20131214162037/http://giaoduc.net.vn/Quoc-te/Bi-an-Chuyen-la/Ca-sau-Vua-can-chet-mot-manh-ho-8-tuoi-o-An-Do/44681.gd)Nguyễn Hường (Theo Telegraph) Báo Giáo dục Việt Nam cập nhật 13/08/2011 03:00 **Russell, Alan biên tập (1987).** [^](#cite_ref-3) *The Guinness Book of Records 1988*. Guinness Books. tr. 216. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-85112-873-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-85112-873-4). **Kynaston, Nick biên tập (1998).** [^](#cite_ref-4) *The Guinness 1999 Book of Records*. Guinness Publishing. tr. 135. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-85112-070-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-85112-070-9). [^](#cite_ref-source9_5-0) [“Trung đoàn biệt kích Nhật Bản bị cá sấu xóa sổ”](http://m.congly.com.vn/quoc-te/tu-lieu/trung-doan-biet-kich-nhat-ban-bi-ca-sau-xoa-so-51412.html). Truy cập 19 tháng 6 năm 2014. [^](#cite_ref-source43_6-0) [“Báo An Giang Online”](http://www.baoangiang.com.vn/Quoc-te/Tu-lieu/Trung-oan-biet-kich-Nhat-Ban-bi-ca-sau-xoa-so.html). Truy cập 19 tháng 6 năm 2014.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_C%C3%A1_s%E1%BA%A5u&action=edit§ion=14)]
|
|![]()
**có thông tin sinh học về** [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Bộ Cá sấu](//species.wikimedia.org/wiki/Crocodilia?uselang=vi)
|
|![]()
[Bộ Cá sấu](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Crocodilia?uselang=vi) [Bộ Cá sấu](http://bachkhoatoanthu.vass.gov.vn/noidung/tudien/Lists/GiaiNghia/View_Detail.aspx?ItemID=29766)tại [Từ điển bách khoa Việt Nam](/wiki/T%E1%BB%AB_%C4%91i%E1%BB%83n_b%C3%A1ch_khoa_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Crocodile](http://www.britannica.com/EBchecked/topic/143679)tại [Encyclopædia Britannica](/wiki/Encyclop%C3%A6dia_Britannica) **(tiếng Anh)** [tại Encyclopedia of Life](http://www.eol.org/pages/1738) *Crocodylia* [Crocodylia](http://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Browser/wwwtax.cgi?id=1294634)tại trang [Trung tâm Thông tin Công nghệ sinh học quốc gia Hoa Kỳ](/wiki/Trung_t%C3%A2m_Th%C3%B4ng_tin_C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87_sinh_h%E1%BB%8Dc_qu%E1%BB%91c_gia_Hoa_K%E1%BB%B3)(NCBI). [tại](http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=551734) *Bộ Cá sấu*551734 [Hệ thống Thông tin Phân loại Tích hợp](/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_Th%C3%B4ng_tin_Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_T%C3%ADch_h%E1%BB%A3p)(ITIS). [Cá sấu hoa cà](http://vncreatures.net/chitiet.php?page=1&loai=1&ID=5091) [Crocodylus porosus](/wiki/C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_c%E1%BB%ADa_s%C3%B4ng) [Cá sấu Xiêm](http://vncreatures.net/chitiet.php?page=1&loai=1&ID=5092) [Crocodylus siamensis](/wiki/C%C3%A1_s%E1%BA%A5u_Xi%C3%AAm)

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


markdown:
# Cà Mau (thành phố)
|Thành phố Cà Mau|
|
|![]()
[9°11′B 105°9′Đ / 9,183°B 105,15°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=C%C3%A0_Mau_%28th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91%29¶ms=9_11_N_105_9_E_type:city_region:VN) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/22px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
[Vietnam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Vi%E1%BB%87t_Nam)) [Tỉnh Cà Mau](/wiki/C%C3%A0_Mau) [[2]](#cite_note-NQ24-2) 2(966 mi 2) [[1]](#cite_note-cm-1) [[2]](#cite_note-NQ24-2) **Thành phố Cà Mau** là tỉnh lỵ của tỉnh [Cà Mau](/wiki/C%C3%A0_Mau), tỉnh cực nam [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), thuộc vùng [đồng bằng sông Cửu Long](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_s%C3%B4ng_C%E1%BB%ADu_Long). Trước năm [1975](/wiki/1975), thị xã có tên là **Quản Long**. Năm [3] [1999](/wiki/1999), thị xã Cà Mau được Thủ tướng Chính phủ Việt Nam công nhận là đô thị loại 3. Đây là quê hương của [thủ tướng](/wiki/Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Nguyễn Tấn Dũng](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_T%E1%BA%A5n_D%C5%A9ng). Thành phố là nơi hội tụ của cư dân [người Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t), [người Hoa](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hoa), [người Khmer](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Khmer), buôn bán sầm uất. Trong lòng thành phố có [Công viên Tràm chim](/wiki/C%C3%B4ng_vi%C3%AAn_Tr%C3%A0m_chim)nổi tiếng với hàng ngàn con [chim](/wiki/Chim)đến đi mỗi ngày. Vào ngày 7 tháng 8 năm [2010](/wiki/2010) [Thủ tướng](/wiki/Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) [Chính phủ Việt Nam](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_Vi%E1%BB%87t_Nam)đã có quyết định xếp thành phố Cà Mau là [đô thị loại 2](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_(Vi%E1%BB%87t_Nam)). Dân số thành phố Cà Mau tại thời điểm giữa năm 2010 là 204.895 người, diện tích là 250,3 km 2 . Đa số dân cư là [[2]](#cite_note-NQ24-2) [người Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t), có khoảng 400 hộ [người Hoa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hoa_t%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit&redlink=1), 300 hộ [người Khmer Crom](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Khmer_Crom&action=edit&redlink=1). Thành phố kết nối giao thông với [quốc lộ 1A](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_1A)(khoảng cách đường bộ vào khoảng 360 km so với [Thành phố Hồ Chí Minh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh), 180 km so với [Cần Thơ](/wiki/C%E1%BA%A7n_Th%C6%A1)), [sân bay Cà Mau](/wiki/S%C3%A2n_bay_C%C3%A0_Mau). [[4]](#cite_note-UBND-4)
## Mục lục
## Vị trí địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=1)]
Thành phố Cà Mau là tỉnh lỵ của
[tỉnh Cà Mau](/wiki/C%C3%A0_Mau):
-
- Đông giáp tỉnh
[Bạc Liêu](/wiki/B%E1%BA%A1c_Li%C3%AAu).
- Tây giáp huyện
[Cái Nước](/wiki/C%C3%A1i_N%C6%B0%E1%BB%9Bc)và huyện [Trần Văn Thời](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_V%C4%83n_Th%E1%BB%9Di_(huy%E1%BB%87n)).
- Nam giáp huyện
[Đầm Dơi](/wiki/%C4%90%E1%BA%A7m_D%C6%A1i).
- Bắc giáp huyện
[Thới Bình](/wiki/Th%E1%BB%9Bi_B%C3%ACnh).
- Đông giáp tỉnh
## Điều kiện tự nhiên[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=2)]
Khí hậu ở Cà Mau mang đặc trưng của khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo, chia 2 mùa rõ rệt là mùa mưa và mùa khô. Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau. Nhiệt độ trung bình 26,5 độ C. Thời gian nắng trung bình 2.200 giờ/năm. Lượng mưa trung bình khoảng 2.360mm. Chế độ gió thịnh hành theo mùa. Mùa mưa gió thịnh hành theo hướng Tây – Nam hoặc Tây. Mùa khô gió thịnh hành theo hướng Đông Bắc và Đông. Cà Mau nằm ngoài vùng ảnh hưởng của lũ lụt ở hệ thống
[sông Cửu Long](/wiki/S%C3%B4ng_C%E1%BB%ADu_Long), đồng thời ít bị ảnh hưởng của bão.
## Hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=3)]
Thành phố Cà Mau có 17 đơn vị hành chính trực thuộc
gồm 10 [2] [phường](/wiki/Ph%C6%B0%E1%BB%9Dng)và 07 [xã](/wiki/X%C3%A3):
|
||
|
## Kinh tế xã hội[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=4)]
### Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=5)]
Thành phố có các hoạt động kinh tế trong nuôi trồng, chế biến và xuất khẩu
[thủy sản](/wiki/Th%E1%BB%A7y_s%E1%BA%A3n), đặc biệt mặt hàng [tôm sú](/wiki/T%C3%B4m_s%C3%BA), trong [dầu khí](/wiki/D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F), như [Dự án Khí - Điện - Đạm Cà Mau](/wiki/D%E1%BB%B1_%C3%A1n_Kh%C3%AD_-_%C4%90i%E1%BB%87n_-_%C4%90%E1%BA%A1m_C%C3%A0_Mau), và trong [du lịch](/wiki/Du_l%E1%BB%8Bch) tham quan rừng ngập mặn (tràm, đước, sú, vẹt, mắm) sinh thái U Minh.
### Du lịch[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=6)]
Khách du lịch đến thành phố Cà Mau có thể đi bằng đường bộ (350 km từ
[Thành phố Hồ Chí Minh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh)) và đường sông (130 km từ [Cần Thơ](/wiki/C%E1%BA%A7n_Th%C6%A1)), đường hàng không tại [sân bay Cà Mau](/wiki/S%C3%A2n_bay_C%C3%A0_Mau). Các địa điểm tham quan là [Đất Mũi](/wiki/%C4%90%E1%BA%A5t_M%C5%A9i), [Hòn Khoai](/wiki/H%C3%B2n_Khoai), [Công viên Tràm chim](/wiki/C%C3%B4ng_vi%C3%AAn_Tr%C3%A0m_chim) nổi tiếng. Thành phố có chùa [Khmer](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Khmer_(Vi%E1%BB%87t_Nam)) và chùa [người Hoa](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hoa).
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=7)]
### Thời phong kiến[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=8)] **Cà Mau** được mở mang cách đây 300 năm. Vào [thế kỷ 17](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_17), một số lưu dân người Việt vì không chịu nổi cảnh áp bức bóc lột của chế độ phong kiến đã rời bỏ quê hương nơi cư trú đến làm ăn sinh sống tại đây, dựng thành một xã với tên gọi "xã Cà Mau". Đến năm [1808](/wiki/1808), dưới thời vua [Gia Long](/wiki/Gia_Long), địa bàn [Cà Mau](/wiki/C%C3%A0_Mau) được nâng lên thành huyện [Long Xuyên](/wiki/Long_Xuy%C3%AAn_(huy%E1%BB%87n)) thuộc phủ [An Biên](/wiki/An_Bi%C3%AAn), [tỉnh Hà Tiên](/wiki/H%C3%A0_Ti%C3%AAn_(t%E1%BB%89nh)). Năm [1825](/wiki/1825), dưới thời vua [Thời Minh Mạng](/wiki/Minh_M%E1%BA%A1ng), [nhà Nguyễn](/wiki/Nh%C3%A0_Nguy%E1%BB%85n) đã đặt ra một quan tri huyện để cai trị.
### Thời Pháp thuộc[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=9)]
Ngày
[15 tháng 6](/wiki/15_th%C3%A1ng_6) năm [1867](/wiki/1867), thực dân Pháp thành lập hạt [Cà Mau](/wiki/C%C3%A0_Mau) gồm địa bàn huyện Long Xuyên cũ. Tuy nhiên đến ngày [1 tháng 8](/wiki/1_th%C3%A1ng_8) năm [1877](/wiki/1877), thực dân Pháp lại giải thể hạt Cà Mau, nhập vào địa bàn hạt Rạch Giá.
Ngày
[18 tháng 2](/wiki/18_th%C3%A1ng_2) năm [1882](/wiki/1882), chính quyền [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) lấy một phần đất [Bạc Liêu](/wiki/B%E1%BA%A1c_Li%C3%AAu) thuộc [tỉnh Sóc Trăng](/wiki/S%C3%B3c_Tr%C4%83ng), một phần đất Cà Mau thuộc [Rạch Giá](/wiki/R%E1%BA%A1ch_Gi%C3%A1) hợp thành [tỉnh Bạc Liêu](/wiki/B%E1%BA%A1c_Li%C3%AAu). Thời Pháp thuộc, [Cà Mau](/wiki/C%C3%A0_Mau) là một quận của tỉnh [Bạc Liêu](/wiki/B%E1%BA%A1c_Li%C3%AAu), quận lỵ đặt tại làng An Xuyên thuộc tổng Quản Long.
### Giai đoạn 1956-1975[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=10)]
#### Việt Nam Cộng hòa[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=11)]
Ngày
[9](/wiki/9) tháng [3](/wiki/3) năm [1956](/wiki/1956), theo Sắc lệnh 32/NV, chính quyền [Việt Nam Cộng hòa](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a) thành lập tỉnh [Cà Mau](/wiki/C%C3%A0_Mau), tỉnh lỵ ban đầu có tên là Cà Mau. Tỉnh lỵ Cà Mau nằm trong địa bàn xã An Xuyên, tổng Quản Long, quận Châu Thành.
Đến ngày
[22](/wiki/22) tháng [10](/wiki/10) năm [1956](/wiki/1956), Tổng thống Việt Nam Cộng hòa [Ngô Đình Diệm](/wiki/Ng%C3%B4_%C4%90%C3%ACnh_Di%E1%BB%87m) ký Sắc lệnh 143/VN để " thay đổi địa giới và tên Đô thành Sài Gòn – Chợ Lớn cùng các tỉnh và tỉnh lỵ tại Việt Nam". Địa giới và địa danh các tỉnh ở miền Nam thay đổi nhiều, một số tỉnh mới được thành lập. Theo Sắc lệnh này, địa phận [Việt Nam Cộng Hoà](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a) gồm [Đô thành Sài Gòn](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh) và 22 tỉnh. Lúc này, tỉnh Cà Mau được đặt tên mới là tỉnh [An Xuyên](/wiki/An_Xuy%C3%AAn), còn tỉnh lỵ đổi tên là "Quản Long".
An Xuyên chính là tên của làng sở tại trước kia thuộc tổng Quản Long, vốn là nơi đặt quận lỵ quận Cà Mau trước năm
[1956](/wiki/1956). Lúc này, xã An Xuyên cũng được đổi tên thành xã Tân Xuyên thuộc quận Quản Long và là nơi đặt tỉnh lỵ Quản Long của tỉnh [An Xuyên](/wiki/An_Xuy%C3%AAn).
Thời
[Việt Nam Cộng hòa](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a), địa bàn thành phố Cà Mau ngày nay tương ứng với quận Quản Long (do đổi tên từ quận Châu Thành cũ) thuộc tỉnh [An Xuyên](/wiki/An_Xuy%C3%AAn) và gồm 4 xã: Tân Xuyên, Tân Lộc, Hòa Thành, Định Thành. Trong đó, xã Tân Xuyên đóng hai vai trò là quận lỵ quận Quản Long và là tỉnh lỵ tỉnh [An Xuyên](/wiki/An_Xuy%C3%AAn).
#### Chính quyền Cách mạng[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=12)]
Tuy nhiên, chính quyền
[Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam](/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_D%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_Mi%E1%BB%81n_Nam_Vi%E1%BB%87t_Nam) và sau này là Chính phủ Cách mạng lâm thời [Cộng hòa Miền Nam Việt Nam](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Mi%E1%BB%81n_Nam_Vi%E1%BB%87t_Nam) cùng với [Việt Nam Dân chủ Cộng hòa](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a) không công nhận tên gọi tỉnh [An Xuyên](/wiki/An_Xuy%C3%AAn) mà vẫn gọi theo tên cũ là tỉnh [Cà Mau](/wiki/C%C3%A0_Mau). Bên cạnh đó, tên gọi "Quản Long" cũng không được chính quyền Cách mạng công nhận và sử dụng. Lúc này, chính quyền Cách mạng cũng thành lập và duy trì tên gọi thị xã Cà Mau thuộc tỉnh [Cà Mau](/wiki/C%C3%A0_Mau) trong suốt giai đoạn 1956-1976. Địa bàn thị xã Cà Mau tương ứng với xã Tân Xuyên thuộc quận Quản Long, tỉnh [An Xuyên](/wiki/An_Xuy%C3%AAn) của chính quyền [Việt Nam Cộng hòa](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a).
Năm
[1964](/wiki/1964), chính quyền [Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam](/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_D%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_mi%E1%BB%81n_Nam_Vi%E1%BB%87t_Nam) và [Việt Nam Dân chủ Cộng hòa](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a) thành lập hai tỉnh riêng biệt là [Cà Mau](/wiki/C%C3%A0_Mau) và [Bạc Liêu](/wiki/B%E1%BA%A1c_Li%C3%AAu) dựa theo sự phân biệt địa giới hành chính của [Việt Nam Cộng hòa](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a) để thuận tiện cho việc lãnh đạo phong trào cách mạng ở mỗi nơi. Địa bàn quận Quản Long của chính quyền [Việt Nam Cộng hòa](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a) khi đó tương ứng với thị xã Cà Mau và huyện Châu Thành của tỉnh Cà Mau. Huyện Châu Thành gồm 6 xã: Hoà Thành, Định Thành, Thạnh Phú, Lợi An, An Xuyên, Tân Thành và thị trấn Tắc Vân.
Sau ngày
[30 tháng 4](/wiki/30_th%C3%A1ng_4) năm [1975](/wiki/1975), chính quyền quân quản [Cộng hòa miền Nam Việt Nam](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_mi%E1%BB%81n_Nam_Vi%E1%BB%87t_Nam) ban đầu vẫn duy trì thị xã Cà Mau và huyện Châu Thành cùng thuộc tỉnh [Cà Mau](/wiki/C%C3%A0_Mau) cho đến đầu năm [1976](/wiki/1976).
### Từ năm 1976 đến nay[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=13)]
Tháng
[3](/wiki/3) năm [1976](/wiki/1976), chính quyền Cách mạng hợp nhất hai tỉnh [Cà Mau](/wiki/C%C3%A0_Mau) và [Bạc Liêu](/wiki/B%E1%BA%A1c_Li%C3%AAu) thành tỉnh mới có tên là tỉnh [Minh Hải](/wiki/Minh_H%E1%BA%A3i). Tỉnh lỵ ban đầu đặt tại [thị xã Minh Hải](/wiki/B%E1%BA%A1c_Li%C3%AAu_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)) (được đổi tên từ thị xã Bạc Liêu trước đó). Lúc này, thị xã Cà Mau và huyện Châu Thành cùng thuộc tỉnh [Minh Hải](/wiki/Minh_H%E1%BA%A3i).
Ngày
[11 tháng 7](/wiki/11_th%C3%A1ng_7) năm [1977](/wiki/1977), Hội đồng Chính phủ ban hành quyết định số **181-CP** về việc giải thể huyện Châu Thành thuộc tỉnh Minh Hải và việc sáp nhập các xã trước đây thuộc huyện Châu Thành vào một số huyện khác thuộc tỉnh Minh hải như sau:
- Sáp nhập xã Định Thành, xã Hòa Thành, xã Tân Thành và thị trấn Tắc Vân vào huyện Giá Rai;
- Sáp nhập xã Lý Văn Lâm, xã Lương Thế Trân vào huyện Trần Văn Thời;
- Sáp nhập xã An Xuyên vào huyện Thới Bình
Ngày
[29 tháng 12](/wiki/29_th%C3%A1ng_12) năm [1978](/wiki/1978), Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số **326-CP** về việc phân vạch địa giới hành chính các huyện và thị xã thuộc tỉnh Minh Hải như sau: [5]
- Huyện Cà Mau (mới thành lập) có 16 xã, 1 thị trấn (thị trấn Tắc Vân).
- Thị xã Cà Mau có 8 phường, địa giới giữ nguyên như hiện nay.
Ngày
[25 tháng 07](/wiki/25_th%C3%A1ng_07) năm [1979](/wiki/1979), Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số **275-CP** về việc điều chỉnh địa giới một số xã và thị trấn thuộc huyện [6] [Cà Mau](/wiki/C%C3%A0_Mau_(huy%E1%BB%87n)):
- Chia xã Hòa Thành thành ba xã lấy tên là xã Hòa Thành, xã Hòa Tân và xã Bình Thành
- Chia xã Tân Thành thành ba xã lấy tên là xã Tân Thành, xã Tân Định và xã Tân Thạnh.
- Chia xã An Xuyên thành hai xã lấy tên là xã An Xuyên và xã An Lộc.
- Chia xã Lương Thế Trân thành ba xã lấy tên là xã Lương Thế Trân, xã Thạnh Trung và xã Thạnh Phú.
- Chia xã Định Thành thành ba xã lấy tên là xã Định Thành, xã Định Hòa và xã Định Bình.
- Thành lập (trên phần nửa đất của xã Hồ Thị Kỷ, huyện Thới Bình tách sang huyện Cà Mau) một xã mới lấy tên là xã Tân Lợi.
Ngày
[30 tháng 8](/wiki/30_th%C3%A1ng_8) năm [1983](/wiki/1983), Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số **94-HĐBT** về việc giải thể huyện Cà Mau, sáp nhập 9 xã, 1 thị trấn của huyện Cà Mau vào thị xã Cà Mau và sáp nhập 7 xã còn lại của huyện Cà Mau vào các huyện Giá Rai, Thới Bình, Cái Nước thuộc tỉnh Minh Hải như sau: [7]
- Sáp nhập thị trấn Tắc Vân và các xã
[Tân Định](/wiki/T%C3%A2n_%C4%90%E1%BB%8Bnh,_C%C3%A0_Mau), An Xuyên, [An Lộc](/wiki/An_L%E1%BB%99c,_C%C3%A0_Mau), [Bình Thành](/wiki/B%C3%ACnh_Th%C3%A0nh,_C%C3%A0_Mau), Hoà Tân, Hoà Thành, Tân Thành, Định Bình, Lý Văn Lâm của huyện Cà Mau vào thị xã Cà Mau;
- Thị trấn Tắc Vân đổi thành xã Tắc Vân;
- Sáp nhập 1/3 ấp Sở Tại của xã
[Thạnh Phú](/wiki/Th%E1%BA%A1nh_Ph%C3%BA,_C%C3%A1i_N%C6%B0%E1%BB%9Bc)(huyện Cà Mau) vào xã Lý Văn Lâm.
- Sáp nhập ấp Chánh của xã
[Thạnh Trung](/wiki/Th%E1%BA%A1nh_Trung,_C%C3%A1i_N%C6%B0%E1%BB%9Bc)(huyện Cà Mau) vào phường 8 của thị xã Cà Mau.
- Sáp nhập các xã Định Hoà, Định Thành, Tân Thạnh của huyện Cà Mau vào huyện Giá Rai cùng tỉnh.
- Sáp nhập xã Tân Lợi của huyện Cà Mau vào huyện thới Bình cùng tỉnh.
- Sáp nhập các xã Lương Thế Trân, Thạch Trung, Thạch Phú của huyện Cà Mau vào huyện Cái Nước cùng tỉnh. Sáp nhập 1/3 ấp ông Muộng của xã Lý Văn Lâm (thị xã Cà Mau) vào xã Thạch Phú của huyện Cái Nước.
Ngày
[18 tháng 12](/wiki/18_th%C3%A1ng_12) năm [1984](/wiki/1984), Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số **170-HĐBT** về việc chuyển tỉnh lỵ tỉnh Minh Hải từ thị xã Bạc Liêu về thị xã Cà Mau. [8]
Ngày
[14 tháng 2](/wiki/14_th%C3%A1ng_2) năm [1987](/wiki/1987), Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số **33B-HĐBT** về việc phân vạch, điều chỉnh địa giới hành chính một số xã, phường của các thị xã Cà Mau: [9]
- Sáp nhập phường 2 và phường 3 thành một phường lấy tên là phường 2.
- Tách 950 hécta đất với 2.500 nhân khẩu của phường 8 để sáp nhập vào xã Lý Văn Lâm.
- Sáp nhập xã Tân Thành và xã Tân Định thành một xã lấy tên là xã Tân Thành.
- Sáp nhập xã An Xuyên và xã An Lộc thành một xã lấy tên là xã An Xuyên.
- Giải thể xã Bình Thành để sáp nhập vào hai xã Hoà Thành và Hoà Tân; tách một phần diện tích và dân số của hai xã này để sáp nhập vào xã Định Bình.
Ngày
[6 tháng 11](/wiki/6_th%C3%A1ng_11) năm [1996](/wiki/1996), [Quốc hội Việt Nam](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Vi%E1%BB%87t_Nam) ban hành Nghị quyết về việc chia và điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh , theo đó tỉnh Minh Hải được tách ra thành hai tỉnh là tỉnh [10] [Cà Mau](/wiki/C%C3%A0_Mau)và tỉnh [Bạc Liêu](/wiki/B%E1%BA%A1c_Li%C3%AAu). Khi đó thị xã Cà Mau trở thành tỉnh lỵ của tỉnh [Cà Mau](/wiki/C%C3%A0_Mau).
Ngày
[14 tháng 04](/wiki/14_th%C3%A1ng_04) năm [1999](/wiki/1999), [Chính phủ Việt Nam](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_Vi%E1%BB%87t_Nam) ban hành Nghị định số **21/1999/NĐ-CP** về việc thành lập [11] **THÀNH PHỐ CÀ MAU**thuộc tỉnh [Cà Mau](/wiki/C%C3%A0_Mau)trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của thị xã Cà Mau. Thành phố Cà Mau có 24.580,33 ha diện tích tự nhiên và 176.848 nhân khẩu, gồm 15 đơn vị hành chính cơ sở là các phường: 1, 2, 4, 5, 6, 7, 8, 9 và các xã: An Xuyên, Tân Thành, Tắc Vân, Định Bình, Hòa Thành, Lý Văn Lâm và Hòa Tân.
Ngày
[04 tháng 06](/wiki/04_th%C3%A1ng_06) năm [2009](/wiki/2009), [Chính phủ Việt Nam](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_Vi%E1%BB%87t_Nam) ban hành Nghị quyết số **24/NQ-CP** về việc điều chỉnh địa giới hành chính xã; thành lập xã, phường, thị trấn thuộc huyện U Minh, huyện Ngọc Hiển và thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau như sau: [2]
- Thành lập phường Tân Xuyên thuộc thành phố Cà Mau trên cơ sở điều chỉnh 1.887,50 ha diện tích tự nhiên và 6.261 nhân khẩu của xã An Xuyên.
- Thành lập phường Tân Thành thuộc thành phố Cà Mau trên cơ sở điều chỉnh 1.115,32 ha diện tích tự nhiên và 5.137 nhân khẩu của xã Tân Thành.
Ngày
[6 tháng 8](/wiki/6_th%C3%A1ng_8) năm [2010](/wiki/2010), Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số **1373/QĐ-TTg** về việc công nhận thành phố Cà Mau là đô thị loại II trực thuộc tỉnh [12] [Cà Mau](/wiki/C%C3%A0_Mau).
## Các tuyến đường chính trên địa bàn[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=14)]
- Lý Thường Kiệt (Quốc lộ 1)
- Hùng Vương (Quốc lộ 1)
- Nguyễn Tất Thành (Quốc lộ 1)
- Nguyễn Trãi (Quốc lộ 63)
- Trần Hưng Đạo (Quốc lộ Quản Lộ - Phụng Hiệp)
- Ngô Quyền
- Phan Ngọc Hiển
- Lý Văn Lâm
- Quang Trung
- Huỳnh Thúc Kháng
- Nguyễn Công Trứ
- 3 tháng 2
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A0_Mau_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit§ion=15)] [^](#cite_ref-cm_1-0) [Dân số thành phố cà mau năm 2009](http://chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/hethongvanban?class_id=509&_page=1&mode=detail&document_id=88125)
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** [Nghị quyết số 24/NQ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính xã; thành lập xã, phường, thị trấn thuộc huyện U Minh, huyện Ngọc Hiển và thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau do Chính phủ ban hành](http://www.thuvienphapluat.vn/van-ban/Bo-may-hanh-chinh/Nghi-quyet-24-NQ-CP-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-xa-thanh-lap-xa-phuong-thi-tran-thuoc-huyen-U-Minh-huyen-Ngoc-Hien-va-thanh-pho-Ca-Mau/90360/noi-dung.aspx) **Ủy ban Nhân dân Thành phố Cà Mau.** [^](#cite_ref-3) [“Website Thành Phố Cà Mau - Tỉnh Cà Mau”](http://tpcm.camau.gov.vn/)(bằng tiếng Việt). Website Thành Phố Cà Mau - Tỉnh Cà Mau. [Bản gốc](http://tpcm.camau.gov.vn/)lưu trữ
|url lưu trữ=cần
|ngày lưu trữ=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#archive_missing_date)). Truy cập 31/5/2010. [^](#cite_ref-UBND_4-0) [“Thành phố Cà Mau”](http://www.camau.gov.vn/index.php?o=modules&n=info&f=intro&root=1&idmenu=118&id=120). Ủy ban Nhân dân Thành phố Cà Mau. [^](#cite_ref-CP326_5-0) [Quyết định 326-CP năm 1979 phân vạch địa giới các huyện và thị xã thuộc tỉnh Minh Hải do Hội đồng Chính phủ ban hành](http://www.thuvienphapluat.vn/archive/Quyet-dinh/Quyet-dinh-326-CP-phan-vach-dia-gioi-huyen-va-thi-xa-tinh-Minh-Hai-vb57937t17.aspx) [^](#cite_ref-CP275_6-0) [Quyết định 275-CP năm 1979 điều chỉnh địa giới một số xã và thị trấn thuộc tỉnh Minh Hải do Hội đồng Chính phủ ban hành](http://www.thuvienphapluat.vn/van-ban/Bo-may-hanh-chinh/Quyet-dinh-275-CP-dieu-chinh-dia-gioi-xa-thi-tran-tinh-Minh-Hai/60605/noi-dung.aspx) [^](#cite_ref-H.C4.90BT94_7-0) [Quyết định 94-HĐBT năm 1983 phân vạch địa giới thị xã Cà Mau và các huyện Cà Mau, Giá Rai, Thới Bình, Cái Nước thuộc tỉnh Minh Hải do Hội đồng Bộ trưởng ban hành](http://www.thuvienphapluat.vn/van-ban/Bo-may-hanh-chinh/Quyet-dinh-94-HDBT-phan-vach-dia-gioi-thi-xa-Ca-Mau-huyen-Ca-Mau-Gia-Rai-Thoi-Binh-Cai-Nuoc-tinh-Minh-Hai/44754/noi-dung.aspx) [^](#cite_ref-H.C4.90BT170_8-0) [Quyết định 170-HĐBT năm 1984 về việc chuyển tỉnh lỵ tỉnh Minh Hải về thị xã Cà Mau do Hội đồng Bộ trưởng ban hành](http://www.thuvienphapluat.vn/archive/Quyet-dinh/Quyet-dinh-170-HDBT-chuyen-tinh-ly-tinh-Minh-Hai-thi-xa-Ca-Mau-vb43531t17.aspx) [^](#cite_ref-H.C4.90BT33B_9-0) [Quyết định 33B-HĐBT năm 1987 về việc phân vạch, điều chỉnh địa giới hành chính một số xã, phường, thị trấn của các thị xã Bạc Liêu, cà Mau và các huyện Cái Nước, Đầm Dơi, Ngọc Hiển, Vĩnh Lợi, Giá Rai, Hồng Dân, Thới Bình, Trần Văn Thời thuộc tỉnh Minh Hải do Hội đồng Bộ trưởng ban hành](http://www.thuvienphapluat.vn/archive/Quyet-dinh/Quyet-dinh-33B-HDBT-dieu-chinh-dia-gioi-xa-phuong-cua-thi-xa-Bac-Lieu-ca-Mau-Cai-NuocDam-DoiNgoc-Hien-Vinh-Loi-Gia-Rai-Hong-dan-tinh-minh-hai-vb37289t17.aspx) [^](#cite_ref-QH_10-0) [Nghị quyết về việc chia và điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh do Quốc Hội ban hành](http://www.thuvienphapluat.vn/van-ban/Bo-may-hanh-chinh/Nghi-quyet-chia-va-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-tinh/40091/noi-dung.aspx) [^](#cite_ref-N.C4.90CP21_11-0) [Nghị định 21/1999/NĐ-CP về việc thành lập thành phố Cà Mau thuộc tỉnh Cà Mau](http://www.thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-21-1999-ND-CP-thanh-lap-thanh-pho-Ca-Mau-thuoc-tinh-Ca-Mau-vb18086t11.aspx) [^](#cite_ref-1373QDTTg_12-0) [Quyết định 1373/QĐ-TTg năm 2010 công nhận thành phố Cà Mau là đô thị loại II trực thuộc tỉnh Cà Mau do Thủ tướng Chính phủ ban hành](http://thuvienphapluat.vn/archive/Quyet-dinh/Quyet-dinh-1373-QD-TTg-cong-nhan-thanh-pho-Ca-Mau-la-do-thi-loai-II-vb109920t17.aspx)
|
|![]()
[Cà Mau (thành phố)](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:C%C3%A0_Mau?uselang=vi)
|
|
Cà Mau (tỉnh lị)
|
|
|
|
Quận: · Huyện: (thành phố) · (thành phố) · (thành phố) · (thành phố) ·

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Encoding: gzip

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1067 hit (1), cp1065 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: WMF-Last-Access=01-Aug-2015;Path=/;HttpOnly;Expires=Wed, 02 Sep 2015 00:00:00 GMT


markdown:
# Holdenstedt
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Holdenstedt
|
|Huy hiệu |
|Vị trí
|
|![]()
**Hành chính** [Quốc gia](/wiki/C%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_tr%C3%AAn_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) [Bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Sachsen-Anhalt](/wiki/Sachsen-Anhalt) [Huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Mansfeld-Südharz](/wiki/Mansfeld-S%C3%BCdharz) [Cộng đồng hành chánh](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_h%C3%A0nh_ch%C3%A1nh&action=edit&redlink=1) [Thị trưởng](/wiki/Burgomaster) **Số liệu thống kê cơ bản** [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [Cao độ](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) *(31/12/2006)* [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) **Các thông tin khác** [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Trung_%C3%82u)/ [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_H%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)/ [+2](/wiki/UTC%2B2)) [Biển số xe](/wiki/Bi%E1%BB%83n_s%E1%BB%91_xe) [Mã bưu chính](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c) [Mã vùng](/w/index.php?title=M%C3%A3_v%C3%B9ng_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) [Website](/wiki/Website) [www.allstedt-kaltenborn.de](http://www.allstedt-kaltenborn.de) **Holdenstedt** là một [đô thị](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) thuộc [huyện](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Mansfeld-Südharz](/wiki/Mansfeld-S%C3%BCdharz), [Sachsen-Anhalt](/wiki/Sachsen-Anhalt), [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c). Đô thị Holdenstedt có [diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) 9,74 [kilômét vuông](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng), [dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) thời điểm ngày [31 tháng 12](/wiki/31_th%C3%A1ng_12) năm [2006](/wiki/2006) là 734 người.
|
|

X-Cache: cp1065 hit (1), cp1065 frontend miss (0)


markdown:
# Iejima
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**Ie jima** (伊江島, *Y Giang đảo*) là một [đảo](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o) thuộc tỉnh [Okinawa](/wiki/Okinawa), [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), hòn đảo chỉ cách nán đảo Motobu của đảo chính [Okinawa](/wiki/Okinawa_(%C4%91%E1%BA%A3o)) vài kilomet. Đảo có chu vi 20 km và dân số là 5.055 người. Về mặt hành chính, đảo thuộc Thôn [Ie](/wiki/Ie,_Okinawa) và kết nối với đảo chính Okinawa qua một tuyến phà. Đặc điểm địa lý đáng chú nhất của đảo là đỉnh núi Gusukuyama (hay 'Tacchu') với độ cao 172 met giống như một núi lửa nhưng thực tế đã bị xoái mòn. Đảo có [Sân bay Ie jima](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_Ie_jima&action=edit&redlink=1) và hiện vẫn có sự hiện diện của quân đội Hoa Kỳ.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Iejima&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Iejima&action=edit§ion=1)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Iejima&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Iejima&action=edit§ion=2)] [The Battle for Ie Shima](http://www.history.army.mil/books/wwii/okinawa/chapter7.htm) [The True Story of the Japanese Surrender in WW2](http://yellowairplane.com/34th/34th_PG41.html) [A Closer Look at the Japanese Betty Bombers](http://yellowairplane.com/Betty_Bombers/A1_Betty_Bomber_Index.html) [The 34th Fighter Squadron on Ie Shima](http://yellowairplane.com/34th/A1_Fighter_Squadron_index.htm)
Ahagon Shoko and the Farmers *
[[1]](http://www.japanfocus.org/-C__Douglas-Lummis/3369) Beggars' Belief - The Iejima Farmers' Movement * [[2]](http://www.japanfocus.org/-Jon-Mitchell/3370)

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


markdown:
# James Watson (định hướng)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**James Watson** là tên của: [James D. Watson](/wiki/James_D._Watson)(sinh 1928), nhà sinh học Mỹ và là đồng khám phá ra cấu trúc [ADN](/wiki/ADN) [James Watson (diễn viên)](/w/index.php?title=James_Watson_(di%E1%BB%85n_vi%C3%AAn)&action=edit&redlink=1)(sinh 1970), diễn viên phim truyền hình và điện ảnh Anh [James Watson (chính khách)](/w/index.php?title=James_Watson_(ch%C3%ADnh_kh%C3%A1ch)&action=edit&redlink=1)(1750-1806), thượng nghị sỹ Mỹ, [tiểu bang New York](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_New_York) [James Watson (người lính)](/w/index.php?title=James_Watson_(ng%C6%B0%E1%BB%9Di_l%C3%ADnh)&action=edit&redlink=1)(sinh 1850), lính Mỹ, tham gia trận Little Bighorn [James Watson (nhạc sĩ)](/w/index.php?title=James_Watson_(nh%E1%BA%A1c_s%C4%A9)&action=edit&redlink=1), nhạc sĩ chơi [trumpet](/wiki/Trumpet)Anh, giáo sư Viện Hàn lâm Âm nhạc Hoàng gia [James Watson (đô vật)](/w/index.php?title=James_Watson_(%C4%91%C3%B4_v%E1%BA%ADt)&action=edit&redlink=1) [James Cameron Watson](/w/index.php?title=James_Cameron_Watson&action=edit&redlink=1)(sinh 1891), thị trưởng của [Calgary](/wiki/Calgary,_Alberta), [Canada](/wiki/Canada) [James Craig Watson](/wiki/James_Craig_Watson)(1838–1880), nhà [thiên văn học](/wiki/Thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc) [James Eli Watson](/w/index.php?title=James_Eli_Watson&action=edit&redlink=1)(khoảng 1864–1948), thượng nghị sĩ Mỹ, tiểu bang [Indiana](/wiki/Indiana) [James F. Watson](/w/index.php?title=James_F._Watson&action=edit&redlink=1)(1840-1897), thẩm phán và luật sư Mỹ [James Lopez Watson](/w/index.php?title=James_Lopez_Watson&action=edit&redlink=1)(1922-2001), thẩm phán tòa án liên bang Hoa Kỳ, người da đen đầu tiên lĩnh đạo một tòa án liên bang [James Sibley Watson](/w/index.php?title=James_Sibley_Watson&action=edit&redlink=1)(1894-1982)

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


markdown:
# MESSENGER
|
|![]()
[NASA](/wiki/NASA)/ [APL](/w/index.php?title=Ph%C3%B2ng_V%E1%BA%ADt_l%C3%BD_%E1%BB%A9ng_d%E1%BB%A5ng&action=edit&redlink=1) [APL](/w/index.php?title=Ph%C3%B2ng_V%E1%BA%ADt_l%C3%BD_%E1%BB%A9ng_d%E1%BB%A5ng&action=edit&redlink=1) [Quỹ đạo](/wiki/Qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Trái Đất](/wiki/Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t), [Sao Kim](/wiki/Sao_Kim), [Sao Thủy](/wiki/Sao_Th%E1%BB%A7y) [Sao Thủy](/wiki/Sao_Th%E1%BB%A7y) [18 tháng 3](/wiki/18_th%C3%A1ng_3) [2011](/wiki/2011)01:00 UTC [[1]](#cite_note-1) [3 tháng 8](/wiki/3_th%C3%A1ng_8) [2004](/wiki/2004)06:15:56 UTC
(10 years, 11 months, and 29 days ago)
[Delta II 7925H-9.5](/wiki/Delta_II) [Space Launch Complex 17B](/w/index.php?title=Cape_Canaveral_Air_Force_Station_Space_Launch_Complex_17&action=edit&redlink=1) [Cape Canaveral Air Force Station](/w/index.php?title=Cape_Canaveral_Air_Force_Station&action=edit&redlink=1) *(dự định bắt đầu 4 tháng 4, 2011)*
Bay qua Trái Đất
*(kết thúc ngày 02/08/2005)*
Bay qua Sao Kim lần 1
*(kết thúc ngày 24/10/2006)*
Bay qua Sao Kim lần 2
*(kết thúc ngày 06/05/2007)*
Bay qua Sao Thủy lần 1
*(kết thúc ngày 14/01/2008)*
Bay qua Sao Thủy lần 2
*(kết thúc ngày 06/10/2008)*
Bay qua Sao Thủy lần 3
*(kết thúc ngày 29/09/2009)*
Đi vào quỹ đạo Sao Thủy
*(ngày 18/03/2011)* [COSPAR ID](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_t%C3%AAn_v%E1%BB%87_tinh_theo_chu%E1%BA%A9n_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1) [2004-030A](http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/masterCatalog.do?sc=2004-030A) [Trang mạng](/wiki/Trang_m%E1%BA%A1ng) [JHU/APL website](http://messenger.jhuapl.edu/) [pin Mặt Trời](/wiki/Pin_m%E1%BA%B7t_tr%E1%BB%9Di)/ 11 [pin NiH](/w/index.php?title=Pin_hi%C4%91r%C3%B4-Nikel&action=edit&redlink=1)) 2
Tàu thăm dò
**MESSENGER** (viết tắt từ các chữ [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh) **MErcury Surface, Space ENvironment, GEochemistry and Ranging** - Bề mặt Sao Thủy, môi trường không gian, địa hóa học và du hành) là một [tàu vũ trụ](/wiki/Thi%E1%BA%BFt_b%E1%BB%8B_v%C5%A9_tr%E1%BB%A5) của [NASA](/wiki/NASA), phóng lên vào ngày [3 tháng 8](/wiki/3_th%C3%A1ng_8) năm [2004](/wiki/2004) để nghiên cứu về đặc tính và môi trường của [Sao Thủy](/wiki/Sao_Th%E1%BB%A7y) từ [quỹ đạo](/wiki/Qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o). Cụ thể hơn, sứ mệnh của nó là mô tả đặc điểm [hợp chất hóa học](/wiki/H%E1%BB%A3p_ch%E1%BA%A5t) của bề mặt Sao Thủy, [lịch sử địa chất](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_%C4%91%E1%BB%8Ba_ch%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1), bản chất của [từ trường](/wiki/T%E1%BB%AB_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng), kích thước và trạng thái của [lõi](/w/index.php?title=L%C3%B5i_h%C3%A0nh_tinh&action=edit&redlink=1), tóm tắt linh hoạt tại các điểm cực, và bản chất của [phần bên ngoài khí quyển](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A7n_b%C3%AAn_ngo%C3%A0i_kh%C3%AD_quy%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1) và [quyển từ](/w/index.php?title=Quy%E1%BB%83n_t%E1%BB%AB&action=edit&redlink=1) với sứ mệnh trên quỹ đạo ảo trong vòng một [năm](/wiki/N%C4%83m) Trái Đất.
Sứ mệnh này là sứ mệnh đầu tiên thám hiểm Sao Thủy trong hơn 30 năm qua; tàu vũ trụ trước đây đã từng đi qua Sao Thủy là
[Mariner 10](/w/index.php?title=Mariner_10&action=edit&redlink=1), hoàn thành sứ mệnh vào tháng 3 năm 1975. MESSENGER đã cải tiến khả năng dò quét lên rất nhiều, với [máy quay phim](/wiki/M%C3%A1y_quay_phim) có thể [phân giải](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_gi%E1%BA%A3i_h%C3%ACnh&action=edit&redlink=1) các đặc điểm bề mặt xuống chỉ cần 60 [feet](/w/index.php?title=Foot_(chi%E1%BB%81u_d%C3%A0i)&action=edit&redlink=1) (18 [m](/wiki/M%C3%A9t)) bắt chéo so với độ phân giải một [dặm](/wiki/D%E1%BA%B7m_Anh) (1,61 [km](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t)) của Mariner 10. MESSENGER cũng sẽ có thể chụp lại toàn bộ hành tinh; Mariner 10 chỉ có thể quan sát một bán cầu được chiếu sáng trong quỹ đạo bay.
Ngoài việc đóng vai trò như một từ
[đồng âm dị nghĩa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%93ng_%C3%A2m_d%E1%BB%8B_ngh%C4%A9a&action=edit&redlink=1) ( *messenger* trong tiếng Anh là *sứ giả*), MESSENGER đã được chọn làm tên của phi thuyền do [thần Mercury](/w/index.php?title=Mercury_(th%E1%BA%A7n_tho%E1%BA%A1i)&action=edit&redlink=1) là vị sứ giả của các thần trong [thần thoại La Mã](/wiki/Th%E1%BA%A7n_tho%E1%BA%A1i_La_M%C3%A3).
Tàu thăm dò đã được phóng lên vào ngày 03 Tháng 8 năm 2004. Trên đường thâm nhập vào bên trong
[hệ mặt trời](/wiki/H%E1%BB%87_m%E1%BA%B7t_tr%E1%BB%9Di), tàu đã nhiều lần bay ngang qua Trái Đất, [sao Kim](/wiki/Sao_Kim) và [sao Thủy](/wiki/Sao_Th%E1%BB%A7y), vào ngày 18 Tháng Ba năm 2011 tại lần bay ngang qua Mercury lần thứ tư, với một 15- phút phanh cơ động tàu đã vào trong quỹ đạo quanh hành tinh này. Sau [Mariner 10](/w/index.php?title=Mariner_10&action=edit&redlink=1), đây là tàu thăm dò thứ hai đã bay ngang sao Thủy, và lần đầu tiên đi vào [quỹ đạo](/wiki/Qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o_(thi%C3%AAn_th%E1%BB%83)) vòng quanh hành tinh này. [[2]](#cite_note-CircleMerc-2) Nhiệm vụ kết thúc vào ngày 30 Tháng 4 năm 2015 khi tàu thăm dò sau khi sử dụng hết nhiên liệu đã rơi vào sao Thủy. [3] [[4]](#cite_note-impact-4)
Nhiệm vụ này được dẫn dắt bởi Phòng thí nghiệm Vật lý ứng dụng (Applied Physics Laboratory APL) của
[Đại học Johns Hopkins](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Johns_Hopkins), cũng là nơi đã xây dựng tàu. Các công cụ được cung cấp bởi cả APL và Trung tâm không gian Goddard của [5] [NASA](/wiki/NASA), từ [Đại học Michigan](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Michigan&action=edit&redlink=1)và [Đại học Colorado](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Colorado&action=edit&redlink=1). Các chi phí của nhiệm vụ, bao gồm cả tàu vũ trụ và các thiết bị, dàn tên lửa khởi động cũng như việc thực hiện nhiệm vụ và phân tích dữ liệu đến lúc kết thúc nhiệm vụ chính vào tháng 3 năm 2012 lên đến khoảng 427 triệu [USD](/wiki/USD). [[6]](#cite_note-6)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=MESSENGER&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=MESSENGER&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“NASA Chats - MESSENGER Prepares to Orbit Mercury”](http://www.nasa.gov/connect/chat/messenger_chat.html). NASA. 18 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-CircleMerc_2-0) [“NASA Spacecraft Circling Mercury”](http://www.nytimes.com/aponline/2011/03/17/science/AP-US-SCI-Mercury.html?ref=science). *New York Times*. 17 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 9 tháng 7 năm 2013. [^](#cite_ref-jhuapl2_3-0) [“Critical Deep-Space Maneuver Targets MESSENGER for Its Second Mercury Encounter”](http://messenger.jhuapl.edu/news_room/details.php?id=96)(Thông cáo báo chí). Johns Hopkins University. 19 tháng 3 năm 2008. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2010. [^](#cite_ref-impact_4-0) [“Press Release: NASA Completes MESSENGER Mission with Expected Impact on Mercury's Surface”](http://www.nasa.gov/press-release/nasa-completes-messenger-mission-with-expected-impact-on-mercurys-surface). NASA. 30 tháng 4 năm 2015. Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2015. **Wu, Brian (3 tháng 4 năm 2015).** [^](#cite_ref-Wu_2015_5-0) [“NASA Set to Extend Mercury Mission for Another Month”](http://www.sciencetimes.com/articles/5077/20150330/nasa-set-extend-mercury-mission-another-month.htm). *John's Hopkins University APL*(The Science Times). Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2015. [^](#cite_ref-6) [“MESSENGER Completes Primary Mission at Mercury, Settles in for Another Year”](http://messenger.jhuapl.edu/news_room/details.php?id=197)(Thông cáo báo chí). Johns Hopkins University. 19 tháng 3 năm 2012. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2012.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=MESSENGER&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=MESSENGER&action=edit§ion=2)]
Phương tiện liên quan tới
[MESSENGER](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:MESSENGER) tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons) [MESSENGER Web Site](http://messenger.jhuapl.edu/)- official site. [MESSENGER Mission Page](http://www.nasa.gov/mission_pages/messenger/main/)- official information regarding the mission on the [nasa.gov](http://www.nasa.gov)website. [MESSENGER Mission Profile](http://solarsystem.nasa.gov/missions/profile.cfm?MCode=MESSENGER)by [NASA's Solar System Exploration](http://solarsystem.nasa.gov) [Video from MESSENGER as it departs Earth.](http://messenger.jhuapl.edu/the_mission/images/flyby_images/mdis_depart.mpeg) [Mercury Flyby 1 Visualization Tool](http://messenger.jhuapl.edu/encounters/)- see simulated views of the instrument observations planned during the flyby. [NSSDC Master Catalog entry.](http://nssdc.gsfc.nasa.gov/database/MasterCatalog?sc=2004-030A)
|
|
|Đặc điểm
||Các chủ đề khác
|

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


markdown:
# San Martín de Loba
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|San Martín de Loba|
|—
|
|
|Hiệu kỳ [Con dấu chính thức của San Martín de Loba](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%E1%BA%A3i_l%C3%AAn&wpDestFile=Escudo_de_San_Mart%C3%ADn_de_Loba.svg) **Con dấu** [Vị trí của khu tự quản San Martín de Loba trong tỉnh Bolívar](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%E1%BA%A3i_l%C3%AAn&wpDestFile=Colombia_-_Bol%C3%ADvar_-_San_Mart%C3%ADn_de_Loba.svg)
Vị trí của khu tự quản San Martín de Loba trong
[tỉnh Bolívar](/wiki/Bol%C3%ADvar_(t%E1%BB%89nh)) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Colombia.svg/22px-Flag_of_Colombia.svg.png)
[Colombia](/wiki/Colombia) [Q230597](//www.wikidata.org/wiki/Q230597)[*] [Tỉnh (Departmento)](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Colombia#C.E1.BA.A5p_th.E1.BB.A9_nh.E1.BA.A5t) [Bolívar](/wiki/Bol%C3%ADvar_(t%E1%BB%89nh)) 2(286 mi 2) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(100/mi 2) **San Martín de Loba** là một [khu tự quản](/w/index.php?title=Khu_t%E1%BB%B1_qu%E1%BA%A3n_c%E1%BB%A7a_Colombia&action=edit&redlink=1) thuộc [tỉnh](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Colombia#C.E1.BA.A5p_th.E1.BB.A9_nh.E1.BA.A5t) [Bolívar](/wiki/Sim%C3%B3n_Bol%C3%ADvar), [Colombia](/wiki/Colombia). Thủ phủ của khu tự quản San Martín de Loba đóng tại San Martín de Loba Khu tự quản San Martín de Loba có diện tích 742 [ki lô mét vuông](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng). Đến thời điểm ngày 28 tháng 5 năm 2005, khu tự quản San Martín de Loba có dân số 29001 người. [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=San_Mart%C3%ADn_de_Loba&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=San_Mart%C3%ADn_de_Loba&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Municipalities of Colombia”](http://statoids.com/yco.html). Statoids. Bản gốc [lưu trữ](http://web.archive.org/web/20101129051202/http://statoids.com/yco.html)5 tháng 5 năm 2009. Truy cập ngày 26 tháng 6 năm 2012.
|
|

X-Cache: cp1068 hit (1), cp1065 frontend miss (0)


markdown:
Trợ giúp
Thể loại:Anken
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
Đọc
bài chính về Anken
…
Wikimedia Commons có thêm thể loại hình ảnh và phương tiện truyền tải về
Anken
Các trang trong thể loại “Anken”
9 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 9 trang.
A
Allyl
Allyl clorua
Anken
Axit maleic
E
Estragole
Ê
Êtilen
N
Natri maleonitrinđithiolat
S
Styren
T
Tamoxifen
Lấy từ “
https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thể_loại:Anken&oldid=19763095
”
Thể loại
:
Hyđrocacbon không no
Hợp chất hữu cơ
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Thể loại
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Nội dung chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Ngôn ngữ khác
العربية
Bahasa Indonesia
Беларуская
Bosanski
Български
Català
Čeština
Dansk
Deutsch
Ελληνικά
English
Español
Esperanto
فارسی
Français
한국어
Հայերեն
Italiano
עברית
Latina
Lietuvių
Magyar
Македонски
Nederlands
日本語
Norsk bokmål
ਪੰਜਾਬੀ
Polski
Português
Română
Русский
Scots
Slovenčina
Slovenščina
Српски / srpski
Srpskohrvatski / српскохрватски
Suomi
Svenska
தமிழ்
Türkçe
Українська
中文
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 18:50 ngày 3 tháng 10 năm 2014.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công/Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


markdown:
# beau-père
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Pháp[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-fra-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)]
|
|Số ít |
|Số nhiều
|
|beau-père |
|**beau-père** gđ [/bɔ.pɛʁ/](/wiki/Wiktionary:IPA)
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1053 frontend miss (0)