markdown:
**CNM365. Chào ngày mới 21 tháng 10**. Wikipedia Ngày này năm xưa. Năm [1867](https://vi.wikipedia.org/wiki/1867) – Tiểu thuyết * của Chuông nguyện hồn ai* [Ernest Hemingway](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway)được phát hành lần đầu. [Hemingway](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway)đã nhận được [Giải Pulitzer](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Pulitzer)năm 1953 với tiểu thuyết *và* [Ông già và biển cả](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%94ng_gi%C3%A0_v%C3%A0_bi%E1%BB%83n_c%E1%BA%A3), [Giải Nobel Văn học](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc)năm 1954. Năm [1833](https://vi.wikipedia.org/wiki/1833)– ngày sinh [Alfred Nobel](https://vi.wikipedia.org/wiki/Alfred_Nobel)nhà hóa học, kỹ sư, nhà phát minh, nhà doanh nghiệp [Thụy Điển](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n), người đã phát minh ra thuốc nổ dynamite và lập ra các [Giải Nobel](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel). (mất năm [1896](https://vi.wikipedia.org/wiki/1896)). Năm [1956](https://vi.wikipedia.org/wiki/1956)– Ngày mất Lưỡng quốc tướng quân [Nguyễn Sơn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nguy%E1%BB%85n_S%C6%A1n)(sinh năm 1908).
# 21 tháng 10
Ngày
**21 tháng 10** là ngày thứ 294 (295 trong [năm nhuận](https://vi.wikipedia.org/wiki/N%C4%83m_nhu%E1%BA%ADn)) trong [lịch Gregory](https://vi.wikipedia.org/wiki/L%E1%BB%8Bch_Gregory). Còn 71 ngày trong năm.
|
|[1](https://vi.wikipedia.org/wiki/1_th%C3%A1ng_10) [2](https://vi.wikipedia.org/wiki/2_th%C3%A1ng_10) [3](https://vi.wikipedia.org/wiki/3_th%C3%A1ng_10) [4](https://vi.wikipedia.org/wiki/4_th%C3%A1ng_10) [5](https://vi.wikipedia.org/wiki/5_th%C3%A1ng_10) [6](https://vi.wikipedia.org/wiki/6_th%C3%A1ng_10) [7](https://vi.wikipedia.org/wiki/7_th%C3%A1ng_10) [8](https://vi.wikipedia.org/wiki/8_th%C3%A1ng_10) [9](https://vi.wikipedia.org/wiki/9_th%C3%A1ng_10) [10](https://vi.wikipedia.org/wiki/10_th%C3%A1ng_10) [11](https://vi.wikipedia.org/wiki/11_th%C3%A1ng_10) [12](https://vi.wikipedia.org/wiki/12_th%C3%A1ng_10) [13](https://vi.wikipedia.org/wiki/13_th%C3%A1ng_10) [14](https://vi.wikipedia.org/wiki/14_th%C3%A1ng_10) [15](https://vi.wikipedia.org/wiki/15_th%C3%A1ng_10) [16](https://vi.wikipedia.org/wiki/16_th%C3%A1ng_10) [17](https://vi.wikipedia.org/wiki/17_th%C3%A1ng_10) [18](https://vi.wikipedia.org/wiki/18_th%C3%A1ng_10) [19](https://vi.wikipedia.org/wiki/19_th%C3%A1ng_10) [20](https://vi.wikipedia.org/wiki/20_th%C3%A1ng_10) **21** [22](https://vi.wikipedia.org/wiki/22_th%C3%A1ng_10) [23](https://vi.wikipedia.org/wiki/23_th%C3%A1ng_10) [24](https://vi.wikipedia.org/wiki/24_th%C3%A1ng_10) [25](https://vi.wikipedia.org/wiki/25_th%C3%A1ng_10) [26](https://vi.wikipedia.org/wiki/26_th%C3%A1ng_10) [27](https://vi.wikipedia.org/wiki/27_th%C3%A1ng_10) [28](https://vi.wikipedia.org/wiki/28_th%C3%A1ng_10) [29](https://vi.wikipedia.org/wiki/29_th%C3%A1ng_10) [30](https://vi.wikipedia.org/wiki/30_th%C3%A1ng_10) [31](https://vi.wikipedia.org/wiki/31_th%C3%A1ng_10)
## Mục lục
## Sự kiện
[1600](https://vi.wikipedia.org/wiki/1600)– [Tokugawa Ieyasu](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tokugawa_Ieyasu)giành thắng lợi trong [trận Sekigahara](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Sekigahara), được xem là mốc khởi đầu [Mạc phủ Tokugawa](https://vi.wikipedia.org/wiki/M%E1%BA%A1c_ph%E1%BB%A7_Tokugawa)tại Nhật Bản. [1824](https://vi.wikipedia.org/wiki/1824)– [Joseph Aspdin](https://vi.wikipedia.org/wiki/Joseph_Aspdin)nhận bằng sáng chế về [xi măng Portland](https://vi.wikipedia.org/wiki/Xi_m%C4%83ng_Portland), nay là một trong các loại xi măng thông dụng trên thế giới. [1854](https://vi.wikipedia.org/wiki/1854)– [Florence Nightingale](https://vi.wikipedia.org/wiki/Florence_Nightingale)và 38 nữ điều dưỡng đến [Thổ Nhĩ Kỳ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3)để chăm sóc cho thương binh [Quân đội Anh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Anh)trong [Chiến tranh Krym](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Krym). [1944](https://vi.wikipedia.org/wiki/1944)– [Chiến tranh thế giới thứ hai](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai): Cuộc tấn công [Thần phong](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BA%A7n_phong), hay Kamikaze, đầu tiên được tiến hành, mục tiêu là chiến hạm [HMAS](https://vi.wikipedia.org/wiki/HMAS_Australia_%28D84%29)ở ngoài khơi đảo *Australia* [Leyte](https://vi.wikipedia.org/wiki/Leyte_%28%C4%91%E1%BA%A3o%29)thuộc Philippines. [1867](https://vi.wikipedia.org/wiki/1867)– Tiểu thuyết *của* [Chuông nguyện hồn ai](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chu%C3%B4ng_nguy%E1%BB%87n_h%E1%BB%93n_ai) [Ernest Hemingway](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway)được phát hành lần đầu. [1983](https://vi.wikipedia.org/wiki/1983)– Đại hội Cân đo quốc tế lần thứ 17 định nghĩa lại chiều dài của một [mét](https://vi.wikipedia.org/wiki/M%C3%A9t)là “khoảng cách mà [ánh sáng](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%81nh_s%C3%A1ng)truyền được trong [chân không](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%C3%A2n_kh%C3%B4ng)trong khoảng thời gian 1/299.792.458 [giây](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%C3%A2y)”.
## Ngày sinh
[1833](https://vi.wikipedia.org/wiki/1833)– [Alfred Nobel](https://vi.wikipedia.org/wiki/Alfred_Nobel)nhà hóa học, kỹ sư, nhà phát minh, nhà doanh nghiệp [Thụy Điển](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n), người đã phát minh ra thuốc nổ dynamite và lập ra các [Giải Nobel](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel). (m. [1896](https://vi.wikipedia.org/wiki/1896)) [1984](https://vi.wikipedia.org/wiki/1984)– [Nguyễn Hoàng Ngân](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Ho%C3%A0ng_Ng%C3%A2n)vận động viên [karatedo](https://vi.wikipedia.org/wiki/Karate) [Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam).
## Ngày mất
[1956](https://vi.wikipedia.org/wiki/1956)– Lưỡng quốc tướng quân [Nguyễn Sơn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nguy%E1%BB%85n_S%C6%A1n)(s.1908)
## Những ngày lễ và kỷ niệm
|
|
## Tham khảo
|
|![]()
[21 tháng 10](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:21_October?uselang=vi) [Thể loại](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i):
# Ernest Hemingway
|Ernest Hemingway|
|
|![]()
[Tác gia](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=T%C3%A1c_gia&action=edit&redlink=1), Tiểu thuyết gia, [Nhà báo](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%C3%A0_b%C3%A1o) [chiến tranh](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ti%E1%BB%83u_thuy%E1%BA%BFt_chi%E1%BA%BFn_tranh&action=edit&redlink=1), [Lãng mạn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ti%E1%BB%83u_thuy%E1%BA%BFt_l%C3%A3ng_m%E1%BA%A1n) [Thế hệ vứt đi](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BA%BF_h%E1%BB%87_v%E1%BB%A9t_%C4%91i&action=edit&redlink=1) [Giải Pulitzer cho tác phẩm hư cấu](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Pulitzer_cho_t%C3%A1c_ph%E1%BA%A9m_h%C6%B0_c%E1%BA%A5u)(1941) [Giải Nobel Văn học](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc)(1954) [Giải Pulitzer](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Pulitzer)(1953) [Elizabeth Hadley Richardson](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Elizabeth_Hadley_Richardson&action=edit&redlink=1)(1921–1927) [Pauline Pfeiffer](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Pauline_Pfeiffer&action=edit&redlink=1)(1927–1940) [Martha Gellhorn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Martha_Gellhorn)(1940–1945) [Mary Welsh Hemingway](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Mary_Welsh_Hemingway&action=edit&redlink=1)(1946–1961) [Jack Hemingway](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Jack_Hemingway&action=edit&redlink=1)(1923–2000) Patrick Hemingway (1928–) [Gregory Hemingway](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Gregory_Hemingway&action=edit&redlink=1)(1931–2001) [[hiện]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway#) [[hiện]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway#) ![ ](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Ernest_Hemingway_Signature.svg/160px-Ernest_Hemingway_Signature.svg.png)
![ ](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Ernest_Hemingway_Signature.svg/160px-Ernest_Hemingway_Signature.svg.png)
**Ernest Miller Hemingway** ( [21 tháng 7](https://vi.wikipedia.org/wiki/21_th%C3%A1ng_7), [1899](https://vi.wikipedia.org/wiki/1899) – [2 tháng 7](https://vi.wikipedia.org/wiki/2_th%C3%A1ng_7), [1961](https://vi.wikipedia.org/wiki/1961); phát âm: **Ơ-nít Mi-lơ Hê-minh-uê**) là một tiểu thuyết gia người Mỹ, một nhà văn viết [truyện ngắn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Truy%E1%BB%87n_ng%E1%BA%AFn), và là một [nhà báo](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%C3%A0_b%C3%A1o). Ông là một phần của cộng đồng những người xa xứ ở [Paris](https://vi.wikipedia.org/wiki/Paris) trong thập niên 20 của thế kỷ XX, và là một trong những cựu quân nhân trong [Chiến tranh thế giới I](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t), sau đó được biết đến qua “ [Thế hệ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BA%BF_h%E1%BB%87_%C4%91%C3%A3_m%E1%BA%A5t)bỏ đi” (Lost Generation). Ông đã nhận được [Giải Pulitzer](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Pulitzer) năm 1953 với tiểu thuyết * và Ông già và biển cả,* [Giải Nobel Văn học](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc)năm 1954. [Nguyên lý Tảng băng trôi](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Nguy%C3%AAn_l%C3%BD_T%E1%BA%A3ng_b%C4%83ng_tr%C3%B4i&action=edit&redlink=1) (Iceberg Theory) là đặc điểm trong văn phong của Hemingway. Nó được mô tả bằng sự kiệm lời và súc tích, và có tầm ảnh hưởng quan trọng trong sự phát triển của văn chương thế kỉ XX. Nhân vật trung tâm trong tác phẩm của ông là những người mang đặc trưng của [chủ nghĩa khắc kỷ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_kh%E1%BA%AFc_k%E1%BB%B7) ( [stoicism](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Stoicism&action=edit&redlink=1) – chủ nghĩa chấp nhận nghịch cảnh), thể hiện một lý tưởng được miêu tả là “sự vui lòng chịu sức ép” (“grace under pressure”). Nhiều tác phẩm của ông hiện nay được coi là những tác phẩm kinh điển của nền văn học Mỹ.
## Mục lục
[1 Tuổi trẻ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway#Tu.E1.BB.95i_tr.E1.BA.BB) [2 Chiến tranh thế giới I](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway#Chi.E1.BA.BFn_tranh_th.E1.BA.BF_gi.E1.BB.9Bi_I) [3 Những tiểu thuyết đầu tiên](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway#Nh.E1.BB.AFng_ti.E1.BB.83u_thuy.E1.BA.BFt_.C4.91.E1.BA.A7u_ti.C3.AAn) [4 Key West](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway#Key_West) [5 Bimini](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway#Bimini) [6 Nội chiến Tây Ban Nha](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway#N.E1.BB.99i_chi.E1.BA.BFn_T.C3.A2y_Ban_Nha) [7](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway#First_Forty-Nine_Stories) *First Forty-Nine Stories* [8](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway#Chu.C3.B4ng_nguy.E1.BB.87n_h.E1.BB.93n_ai) *Chuông nguyện hồn ai* [9 Chiến tranh thế giới II](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway#Chi.E1.BA.BFn_tranh_th.E1.BA.BF_gi.E1.BB.9Bi_II) [10 Những năm sau đó](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway#Nh.E1.BB.AFng_n.C4.83m_sau_.C4.91.C3.B3) [11 Tự sát](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway#T.E1.BB.B1_s.C3.A1t) [12 Những tác phẩm được xuất bản sau khi ông qua đời](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway#Nh.E1.BB.AFng_t.C3.A1c_ph.E1.BA.A9m_.C4.91.C6.B0.E1.BB.A3c_xu.E1.BA.A5t_b.E1.BA.A3n_sau_khi_.C3.B4ng_qua_.C4.91.E1.BB.9Di) [13 Ảnh hưởng và di sản](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway#.E1.BA.A2nh_h.C6.B0.E1.BB.9Fng_v.C3.A0_di_s.E1.BA.A3n) [14 Gia đình](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway#Gia_.C4.91.C3.ACnh) [15 Những giải thưởng, vinh danh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway#Nh.E1.BB.AFng_gi.E1.BA.A3i_th.C6.B0.E1.BB.9Fng.2C_vinh_danh) [16 Các tác phẩm](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway#C.C3.A1c_t.C3.A1c_ph.E1.BA.A9m) [17 Xem thêm](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway#Xem_th.C3.AAm) [18 Chú thích](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway#Ch.C3.BA_th.C3.ADch) [19 Tham khảo](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway#Tham_kh.E1.BA.A3o) [20 Liên kết ngoài](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Tuổi trẻ
Ernest Miller Hemingway sinh ngày 21 tháng 7, 1899 tại
[Oak Park, Illinois](https://vi.wikipedia.org/wiki/Oak_Park,_Illinois), một vùng ngoại ô của [Chicago](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chicago). Hemingway là người con trai đầu tiên và là người con thứ hai mà ông Clarence Edmonds “Doc Ed” Hemingway – một [bác sĩ](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%C3%A1c_s%C4%A9) làng và bà Grace Hall đã sinh ra. Cha của Hemingway rất chú ý tới sự ra đời của Ernest và đã thổi tù và ngay tại hành lang trước nhà để thông báo cho những người hàng xóm rằng vợ ông vừa sinh ra một cậu con trai. Gia đình Hemingway sống trong một ngôi nhà sáu phòng ngủ theo lối Victoria được xây dựng bởi người ông ngoại góa vợ của Ernest, Ernest Miller Hall, một người Anh nhập cư,từng là quân nhân trong cuộc Nội chiến Mỹ (American Civil War) và đã chung sống với gia đình khi còn sống. Hemingway có tên trùng với người ông ngoại này của mình.
Mẹ của Hemingway trước kia mong muốn được trở thành nghệ sĩ
[opera](https://vi.wikipedia.org/wiki/Opera) và đã kiếm tiền để đi học thanh nhạc. Bà là người độc đoán và rất sùng đạo (domineering and narrowly religious), phản ánh cho quan niệm đạo đức mang tính nghiêm ngặt của người theo [đạo Tin lành](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tin_L%C3%A0nh) tại Oak Park, mà Hemingway sau này đã nhận định rằng có “những bãi cỏ(?) rộng và những tư tưởng hẹp hòi” (“wide lawns and narrow minds”).Lấy từ [Childhood](http://www.lostgeneration.com/childhood.htm) Hemingway sau đó đi đến kết luận rằng mẹ ông đã chi phối bố ông tồi tệ đến mức bà đã hủy hoại ông. Những người khác cho rằng bà bị rối loạn thần kinh chức năng. Nhà thơ nổi tiếng [Wallace Stevens](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Wallace_Stevens&action=edit&redlink=1) đã đề cập đến trong một bức thư rằng Hemingway là người duy nhất mà ông từng gặp “thực sự ghét mẹ của mình” (“truly hated his own mother”).Tại *The Hemingway Resource Center* (Trung tâm Tài Nguyên Hemingway) Trong khi mẹ ông hi vọng rằng con trai của bà sẽ bộc lộ sự hứng thú đối với âm nhạc, Hemingway lại thừa hưởng từ cha mình những sở thích (outdoorsman hobbies) như đi săn, câu cá và cắm trại trong những khu rừng và hồ vùng Bắc [Michigan](https://vi.wikipedia.org/wiki/Michigan). Gia đình ông sở hữu một ngôi nhà có tên *Windemere* trên Walloon Lake, gần [Petoskey, Michigan](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Petoskey,_Michigan&action=edit&redlink=1) và thường nghỉ hè tại đó. Những trải nghiệm đầu đời khi sống gần gũi với thiên nhiên này đã truyền cho Hemingway một niềm đam mê suốt đời đối với những cuộc phiêu lưu ngoài trời và với cuộc sống trong những khu vực xa xôi, hẻo lánh.
Hemingway học tại trường trung học
**Oak Park and River Forest** từ tháng 9 năm 1913 cho đến khi ông tốt nghiệp vào tháng 6 năm 1917. Ông nổi trội cả về học lý thuyết lẫn chơi thể thao; ông đấm bốc, chơi [bóng bầu dục](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%C3%B3ng_b%E1%BA%A7u_d%E1%BB%A5c), và là một tài năng hiếm thấy trong các lớp học [tiếng Anh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh). Kinh nghiệm viết đầu tiên của ông là viết cho “Trapeze” và “Tabula” (tờ báo và cuốn niên giám của trường) trong năm học trung học cơ sở (tiếng Anh-Mỹ: junior year), sau đó giữ chức vụ biên tập trong năm học phổ thông (tiếng Anh-Mỹ: senior year). Thỉnh thoảng, ông cũng viết dưới [bút danh](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=B%C3%BAt_danh&action=edit&redlink=1) Ring Lardner, Jr., thể hiện sự kính trọng đối với thần tượng văn chương của ông – [Ring Lardner](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ring_Lardner&action=edit&redlink=1). [“”Lardner Connections””](http://www.tridget.com/friends.htm). Truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2007.
Sau khi học trung học, Hemingway không muốn theo học đại học. Thay vào đó, ở tuổi mười tám, ông bắt đầu sự nghiệp viết của mình với tư cách là một
[phóng viên](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%C3%B3ng_vi%C3%AAn) cho *. Mặc dù ông làm việc cho tờ báo này chỉ trong sáu tháng (17 tháng 10, 1917 – 30 tháng 4, 1918), nhưng trong suốt cuộc đời mình, ông đã sử dụng tôn chỉ viết của tờ báo này để tạo nên phong cách viết cho riêng mình: “Sử dụng những câu văn ngắn. Sử dụng những đoạn mở đầu ngắn. Sử dụng thứ tiếng Anh hùng hồn. Phải khẳng định, không phủ nhận” (“Use short sentences. Use short first paragraphs. Use vigorous English. Be positive, not negative.”) Nhiều giai thoại tương tự được đăng tải tại The Kansas City Star* [the centennial commemoration page of the](http://www.kcstar.com/hemingway/). Nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Ernest Hemingway (1899), *Kansas City Star* *The Star*ghi danh Hemingway là phóng viên hàng đầu của báo trong một trăm năm qua.
## Chiến tranh thế giới I
Hemingway ngừng làm phóng viên sau đó chỉ một vài tháng và, đi ngược lại mong muốn của cha mình, ông tình nguyện tham gia vào
[Quân đội Mỹ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Hoa_K%E1%BB%B3) để chứng kiến những hoạt động trong [Chiến tranh thế giới I](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t). Ông không vượt qua được bài kiểm tra sức khỏe vì thị lực kém, vì thế ông chuyển sang gia nhập vào hàng ngũ quân y (Red Cross Ambulance Corps). Trên chặng đường tới mặt trận Italia, ông dừng lại ở [Paris](https://vi.wikipedia.org/wiki/Paris), nơi đang chịu những đợt ném bom liên tiếp từ phía không quân Đức. Thay vì ở một nơi tương đối an toàn tại khách sạn Florida, Hemingway cố gắng tiếp cận trận đánh nhất có thể.
Tiếp đó, sau khi tới
[Mặt trận Italia](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_Italia_%28Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_I%29&action=edit&redlink=1), Hemingway đã chứng kiến tận mắt sự tàn bạo của chiến tranh. Trong ngày đầu tiên ông làm nhiệm vụ, một xưởng đúc [đạn dược](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A1n) gần [Milan](https://vi.wikipedia.org/wiki/Milano) đã nổ tung. Hemingway phải thu nhặt thi hài của những người phụ nữ còn sót lại (human—primarily female—remains). Hemingway đã viết về trải nghiệm này trong một truyện ngắn của ông mang tên “ [A Natural History of the Dead](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=A_Natural_History_of_the_Dead&action=edit&redlink=1)“(tạm dịch: Một Câu Chuyện Có Thật về Cái Chết). Lần đầu tiên chạm trán với cái chết khiến cho ông run sợ.
Những người lính mà ông gặp sau đó cũng không làm dịu bớt nỗi kinh hoàng. Một người trong số họ,
[Eric Dorman-Smith](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Eric_Dorman-Smith&action=edit&redlink=1), tiếp chuyện Hemingway với một câu lấy từ Hồi II, Cảnh III trong Phần 2 của vở kịch [Henry IV](https://vi.wikipedia.org/wiki/Henry_IV) của [Shakespeare](https://vi.wikipedia.org/wiki/William_Shakespeare): “Bằng lòng trung thành của tôi, tôi không lo sợ gì cả; người ta có thể chết nhưng chỉ một lần duy nhất; chúng ta nợ Thượng Đế một cái chết… và cứ để cho nó đến theo cách của nó, cái chết của anh chính là sự giải thoát cho kiếp sau.” (“By my troth, I care not; a man can die but once; we owe God a death… and let it go which way it will, he that dies this year is quit for the next.”) Burgess, 1978, p. 24. (Hemingway đã trích những dòng này cho riêng mình trong “Hạnh phúc ngắn ngủi của Francis Macomber” (tựa gốc: The Short Happy Life of Francis Macomber), một trong những truyện ngắn nổi tiếng nhất của ông được viết tại Châu Phi.) Với một người một người lính khác, Hemingway có lần nói, “Ông thật *troppo vecchio* ( *: quá già) để tham chiến” (gốc: “You are Tiếng Italia* *troppo vecchio*for this war, pop.”). Người lính 50 tuổi đã đáp lại, “Tôi có thể chết giống như bất kỳ người đàn ông nào.” (“I can die as well as any man”).
Vào ngày 8 tháng 7, 1918, Hemingway bị thương trong khi vận chuyển quân nhu, và nó đã khiến ông phải dừng công việc lái xe cứu thương của mình. Mặc dù sự việc ông bị thương từng có nhiều nghi vấn, nhưng hiện tại có thể khẳng định rằng ông đã bị trúng đạn
[súng cối](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%C3%BAng_c%E1%BB%91i) của quân Áo, làm cho ông bị thương nặng ở chân, và ông cũng bị trúng cả đạn [súng máy](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%C3%BAng_m%C3%A1y) nữa. Tình trạng đầu gối của ông rất tồi tệ, và, nằm trong số những điều đặc biệt khác thường của biến cố này, ông đã tự cầm máu bằng cách đặt thuốc nhồi và giấy cuốn từ những mẩu thuốc lá vào những vết thương. Sau đó ông được trao tặng Silver Medal of Military Valor (tạm dịch: Huân chương Bạc cho Lòng dũng cảm trong Chiến đấu) (Tiếng Italia: *medaglia d’argento*) từ chính phủ Italia vì đã đưa người lính Ý bị thương tới vùng an toàn bất chấp những vết thương của mình. Ông được báo chí thời bấy giờ công nhận là người Mỹ đầu tiên bị thương tại Italia trong Thế chiến I nhưng có tranh cãi xung quanh tính chính xác của khẳng định này. [“John F. Kennedy Presidential Library Online Resources: Ernest Hemingway: A Storyteller’s Legacy”](http://www.jfklibrary.org/Historical+Resources/Hemingway+Archive/Online+Resources/eh_storyteller+Page+3.htm).
Hemingway được điều trị trong một bệnh viện tại Milan được tài trợ bởi
[Hội Chữ Thập Đỏ Hoa Kỳ](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_Ch%E1%BB%AF_Th%E1%BA%ADp_%C4%90%E1%BB%8F_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1). Bởi thiếu những trò tiêu khiển, ông thường xuyên uống rượu mạnh và đọc báo để giết thời gian. Ở đây ông đã gặp [Agnes von Kurowsky](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Agnes_von_Kurowsky&action=edit&redlink=1) tới từ [Washington, D.C.](https://vi.wikipedia.org/wiki/Washington,_D.C.), một trong số mười tám y tá (mỗi người chăm sóc một nhóm bốn bệnh nhân), nhiều hơn ông sáu tuổi. Hemingway đã yêu cô, nhưng quan hệ của họ chẳng thể tiếp tục do ông đã trở lại Mỹ; thay vì quay trở về cũng ông như dự định ban đầu, cô này đã có cảm tình với một sỹ quan Italia. Điều này trở thành một dấu ấn không thể phai nhòa trong tâm trí ông và tạo cho ông những cảm hứng. Câu chuyện này đã được hư cấu trong một trong những cuốn tiểu thuyết đầu tiên của ông, *. Truyện ngắn đầu tiên của Hemingway dựa theo mối quan hệ này là “A Very Short Story,” (tạm dịch: Một Truyện Cực Ngắn) ra mắt năm 1925. Giã từ vũ khí*
## Những tiểu thuyết đầu tiên
Sau chiến tranh, Hemingway quay trở lại Oak Park,Putnam, Thomas.
[“Hemingway on War and Its Aftermath”](http://www.archives.gov/publications/prologue/2006/spring/hemingway.html). Truy cập ngày 5 tháng 5 năm 2008. và trong năm 1920, ông chuyển đến một căn hộ tại 1599 [Phố Bathurst](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ph%E1%BB%91_Bathurst&action=edit&redlink=1), mà bây giờ được biết đến với cái tên *The Hemingway*, trong vùng [Humewood-Cedarvale](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Humewood-Cedarvale&action=edit&redlink=1) tại [Toronto](https://vi.wikipedia.org/wiki/Toronto), [Ontario](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ontario). [“A National Post article on Toronto’s Humewood-Cedarvale neighborhood”](http://www.canada.com/nationalpost/specials/posthomes/story.html?id=413f4f0b-707e-4cac-a142-55e1b1732941). Trong khi sống tại đây, ông kiếm được một công việc tại tòa báo *. Ông làm việc với tư cách phóng viên tự do, chủ bút, và Toronto Star* [thông tín viên nước ngoài](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%C3%B4ng_t%C3%ADn_vi%C3%AAn_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_ngo%C3%A0i&action=edit&redlink=1). Hemingway đối xử rất tốt với người đồng chí *Star*– phóng viên [Morley Callaghan](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Morley_Callaghan&action=edit&redlink=1). Callaghan đang bắt đầu viết những truyện ngắn vào thời điểm đó; ông đem chúng tới cho Hemingway xem, và Hemingway khen ngợi chúng là những tác phẩm hay. Sau này họ gặp lại nhau ở Paris.
Trong vòng một thời gian ngắn từ cuối năm 1920 tới gần hết năm 1921, Hemingway sống gần mạn bắc Chicago, trong khi vẫn sắp chữ (filing stories) cho
*The Toronto Star*. Ông cũng là trợ lý biên tập của *Co-operative Commonwealth*, một tờ báo tháng. Ngày 3 tháng 9, 1921, Hemingway cưới người vợ đầu tiên, [Hadley Richardson](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Hadley_Richardson&action=edit&redlink=1). Sau [tuần trăng mật](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tu%E1%BA%A7n_tr%C4%83ng_m%E1%BA%ADt), họ chuyển tới một căn hộ chật hẹp ở tầng trên cùng tại lô 1300 [Phố Clark](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ph%E1%BB%91_Clark_%28Chicago%29&action=edit&redlink=1).Brown, Alan, “Literary Landmarks of Chicago,” 2004, Starhill Press, [ISBN 0-913515-50-7](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0913515507). Trong tháng 9, họ chuyển đến căn hộ trên tầng 4 (tầng thứ 3 theo tiêu chuẩn công trình của Chicago) tại 1239 North Dearborn ở một khu vực trong tình trạng đổ nát gần mạn bắc Chicago. Tòa nhà này hiện vẫn còn và trước cửa có một tấm biển đề “The Hemingway Apartment” (“Căn hộ nhà Hemingway”). Hadley thấy nó có vẻ tối và tạo cảm giác buồn nên vào tháng 12 năm 1921, gia đình Hemingway rời khỏi Chicago và Oak Park, không bao giờ sống ở đó nữa, chuyển sang sống ở nước ngoài.
Theo lời khuyên của
[Sherwood Anderson](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Sherwood_Anderson&action=edit&redlink=1), họ định cư tại Paris, Pháp, và chính tại nơi đây Hemingway gửi tin về [Chiến tranh Hy Lạp – Thổ Nhĩ Kỳ](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Hy_L%E1%BA%A1p_-_Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3_%281919_-_1922%29&action=edit&redlink=1) cho tờ *Toronto Star*. Hemingway đã chứng kiến một trong những sự kiện nổi tiếng nhất của cuộc chiến có tầm quan trọng nhưng bị coi là vô nghĩa này, đó là cảnh Smyrna bị hỏa thiêu thảm khốc, một sự kiện mà ông đã đề cập trong nhiều mẩu truyện ngắn của mình. Anderson đã gửi cho ông một lá thư giới thiệu tới [Gertrude Stein](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gertrude_Stein). Bà trở thành cố vấn của ông và giới thiệu ông với “Parisian Modern Movement” (tạm dịch: Phong trào Đổi mới Paris) đang tiến triển tại [Khu Montparnasse](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Montparnasse_Quarter&action=edit&redlink=1); đây chính là sự khởi đầu của nhóm những người Mỹ xa xứ được biết đến với tên gọi “Thế hệ vứt đi” (Lost Generation), một thuật ngữ được truyền bá bởi Hemingway trong lời đề từ của một cuốn tiểu thuyết, * (tựa gốc: The Sun Also Rises), và cuốn tự truyện Mặt trời vẫn mọc* *(tạm dịch: Hội hè miên man) của ông.* [A Moveable Feast](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=A_Moveable_Feast&action=edit&redlink=1) [Tính ngữ](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=T%C3%ADnh_ng%E1%BB%AF&action=edit&redlink=1)(epithet) “Thế hệ vứt đi” được cô Stein sử dụng lại từ một thợ sửa chữa ô tô người Pháp của cô khi người này vui vẻ đưa ra nhận xét về cô là “une génération perdue”. (Cô Stein nói: “‘Các bạn là thứ đó. Tất cả các bạn là thứ đó. Tất cả các bạn, những người trẻ phục vụ trong chiến tranh. Các bạn là một thế hệ vứt đi.'” (“That’s what you are. That’s what you all are,’ Miss Stein said. ‘All of you young people who served in the war. You are a lost generation.” – lấy từ cuốn tự truyện của Hemingway được xuất bản sau khi ông qua đời, *.) Một người cố vấn có ảnh hưởng tới ông là* [A Moveable Feast](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=A_Moveable_Feast&action=edit&redlink=1) [Ezra Pound](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ezra_Pound),Vào ngày 10 tháng 8, 1943, Hemingway viết thư cho Archibald MacLeish để bàn luận về sức mạnh tinh thần của Pound và các vấn đề văn chương khác. người sáng lập ra [chủ nghĩa hình tượng](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_h%C3%ACnh_t%C6%B0%E1%BB%A3ng&action=edit&redlink=1). Hemingway sau đó đã nói về nhóm [chiết trung](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFt_trung&action=edit&redlink=1)này, “Ezra đã đúng trong phân nửa thời gian, và khi ông ấy sai, ông ấy sai đến mức bạn không bao giờ phải nghi ngờ về điều đó. Gertrude thì luôn luôn đúng.” (“Ezra was right half the time, and when he was wrong, he was so wrong you were never in any doubt about it. Gertrude was always right.”)Trong một cuộc trò chuyện với [John Peale Bishop](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=John_Peale_Bishop&action=edit&redlink=1), được trích từ Hemingway, Cowley, ed, 1944, p. xiii. Nhóm thường tới cửa hàng sách của [Sylvia Beach](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Sylvia_Beach&action=edit&redlink=1), Shakespeare & Co., tại 12 Phố Odéon ( *Rue de l’Odéon*). Sau lần xuất bản năm 1922 và lệnh cấm của Mỹ đối với cuốn tiểu thuyết *của người đồng sự* [Ulysses](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ulysses_%28ti%E1%BB%83u_thuy%E1%BA%BFt%29) [James Joyce](https://vi.wikipedia.org/wiki/James_Joyce), Hemingway đã nhờ những người bạn tại Toronto mang lén những bản sao của cuốn tiểu thuyết về Mỹ (Hemingway viết về cuộc gặp mặt và trò chuyện với Joyce tại Paris trong *). Cuốn sách đầu tiên của ông, có tên* [A Movable Feast](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=A_Movable_Feast&action=edit&redlink=1) *Three Stories and Ten Poems*(tạm dịch: Ba câu chuyện và mười bài thơ) (1923), được xuất bản tại Paris bởi [Robert McAlmon](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Robert_McAlmon&action=edit&redlink=1).
Sau nhiều thành công với tư cách là thông tín viên nước ngoài, Hemingway trở lại Toronto, Canada năm 1923 và viết dưới
[bút danh](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=B%C3%BAt_danh&action=edit&redlink=1) **Peter Jackson**.Jackson, Peter; better known as Ernest Hemingway (ngày 31 tháng 7 năm 2008). [“Hemingway feared for High Park’s great trees”](http://www.thestar.com/News/GTA/article/470247). Toronto Star. Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2008. Trong lần thứ hai sinh sống (stint living) tại Toronto, ông có người con trai đầu tiên. Cậu bé được đặt tên là [John Hadley Nicanor Hemingway](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=John_Hadley_Nicanor_Hemingway&action=edit&redlink=1), nhưng sau đó được quen gọi là Jack. Hemingway đã đề nghị Gertrude Stein làm [cha đỡ đầu](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Cha_%C4%91%E1%BB%A1_%C4%91%E1%BA%A7u&action=edit&redlink=1) của cậu.
Cũng vào thời điểm đó, có những bất hòa gay gắt xảy ra giữa Hemingway và người biên tập của ông – Harry Hindmarsh, người tin rằng Hemingway đã trở nên tồi tệ trong thời gian ông sống ở nước ngoài.
*Dateline: Toronto*, Foreword, pp xxv-xxvii, Charles Scribner Jr. Hindmarsh giao cho Hemingway những nhiệm vụ tầm thường (mundane assignments), khiến Hemingway thất vọng và ông quyết định viết đơn xin thôi việc vào tháng 12 năm 1923. Tuy nhiên, việc này không được chấp thuận, và Hemingway vẫn tiếp tục viết cho *The Toronto Star* nhưng không thường xuyên cho đến hết năm 1924.“Hem and The Star: Parting was inevitable”. *. Ngày 2 tháng 2 năm 1986. Hầu hết những bài mà Hemingway viết cho Star sau này được xuất bản trong tuyển tập The Toronto Star* [Dateline: Toronto](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Dateline:_Toronto&action=edit&redlink=1)vào năm 1985.
Sự nghiệp văn chương tại Mỹ của Hemingway bắt đầu với việc tập truyện ngắn
* (tựa gốc: In Our Time) của ông được xuất bản (1925). Những đoản văn tạo nên các chương của phiên bản tại Mỹ (that now constitute the interchapters of the American version) ban đầu được xuất bản ở châu Âu với tựa Trong thời đại của chúng ta* *in our time*(1924). Tác phẩm này rất quan trọng đối với Hemingway, vì nó tái khẳng định với ông rằng văn phong cực kì đơn giản của ông vẫn có thể được chấp nhận bởi giới văn học. “ [Big Two-Hearted River](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Big_Two-Hearted_River&action=edit&redlink=1)“(tạm dịch: Dòng Sông Rộng Có Hai Tâm Hồn) là truyện nổi tiếng nhất của tuyển tập này.
Vào tháng 4 năm 1925, hai tuần sau khi
* (tạm dịch: Gatsby Vĩ đại) được xuất bản, Hemingway đã gặp The Great Gatsby* [F. Scott Fitzgerald](https://vi.wikipedia.org/wiki/F._Scott_Fitzgerald)tại [quán bar Dingo](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Dingo_Bar&action=edit&redlink=1). Fitzgerald và Hemingway đã trở thành bạn thân ngay lần đầu gặp mặt, và từ đó họ thường xuyên uống rượu và trò chuyện cùng nhau. Thỉnh thoảng họ trao đổi cho nhau những bản thảo, cùng với đó Fitzgerald đã cố gắng rất nhiều để giúp công việc Hemingway tiến triển và đưa tuyển tập truyện đầu tiên của ông ra công chúng. Hemingway và vợ của Fitzgerald – [Zelda](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Zelda_Sayre&action=edit&redlink=1)tỏ ra không hề ưa nhau khi Zelda gọi Hemingway là một kẻ “đểu giả” (gốc: “phony”). Quan hệ vợ chồng Fitzgerald và Zelda xuất hiện những bất hòa trong thời gian này, và Zelda đã nói với Scott rằng đời sống tình dục của họ đã xuống dốc bởi vì ông là một kẻ đồng tính (gốc: “a fairy”) và có quan hệ luyến ái với Hemingway. Chưa có bắng chứng rằng hai người là đồng tính, nhưng dù sao Scott đã quyết định ngủ với một người [gái điếm](https://vi.wikipedia.org/wiki/G%C3%A1i_m%E1%BA%A1i_d%C3%A2m)để chứng minh mình là đàn ông thực sự. [Bruccoli 2002](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway#CITEREFBruccoli2002), tr. 275
Những mối liên hệ của Hemingway ở Pháp tạo cảm hứng cho sự ra đời của cuốn tiểu thuyết dài đầu tiên,
* (tựa gốc: The Sun Also Rises) (1926) (được xuất bản tại Mặt trời vẫn mọc* [Vương Quốc Anh](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Anh)với tựa đề “Fiesta”).Đây là một tiểu thuyết có tính chất nửa tự truyện, kể về một nhóm những người Mỹ xa xứ quanh Paris và Tây Ban Nha. Bối cảnh của truyện được đặt tại Pamplona, trong kì lễ hội. Tiểu thuyết trở nên nổi tiếng khắp Châu Âu và Mỹ và nhận được nhiều lời khen trong giới phê bình.
Hemingway ly dị với Hadley Richardson năm 1927 và cưới
[Pauline Pfeiffer](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Pauline_Pfeiffer&action=edit&redlink=1), một người sùng đạo [Thiên Chúa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_R%C3%B4ma) đến từ [Piggott, Arkansas](https://vi.wikipedia.org/wiki/Piggott,_Arkansas). Pfeiffer là một phóng viên thời trang không thường xuyên, làm xuất bản trong các tạp chí như * và Vanity Fair* *.* [Vogue](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vogue_%28t%E1%BA%A1p_ch%C3%AD%29) [“Hemingway Resource Center”](http://www.lostgeneration.com/paris.htm). Hemingway cũng trở thành một tín đồ Thiên chúa giáo vào thời gian này. Đây là năm mà tuyển tập [truyện ngắn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Truy%E1%BB%87n_ng%E1%BA%AFn) *Men Without Women]*(tạm dịch: Đàn Ông Không Đàn Bà) được xuất bản, trong đó *(tạm dịch: Những Kẻ Sát Nhân) là một trong những truyện ngắn nổi bật nhất và được chọn in nhiều lần nhất của ông. Năm 1928, Hemingway và Pfeiffer chuyển đến* [The Killers](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Killers_%28truy%E1%BB%87n_ng%E1%BA%AFn%29&action=edit&redlink=1) [Key West](https://vi.wikipedia.org/wiki/Key_West,_Florida), [Florida](https://vi.wikipedia.org/wiki/Florida), để bắt đầu một cuộc sống mới. Tuy nhiên, cuộc sống mới của họ sớm rạn nứt bởi bi kịch khác lại đến với cuộc đời ông.
Năm 1928, cha Hemingway, Clarence, gặp rắc rối với
[bệnh tiểu đường](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ti%E1%BB%83u_%C4%91%C6%B0%E1%BB%9Dng) (gốc: Diabetes mellitus) và tình trạng mất ổn định về tài chính, nên đã tự vẫn bằng một [khẩu súng lục](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Kh%E1%BA%A9u_s%C3%BAng_l%E1%BB%A5c&action=edit&redlink=1) cũ từ thời [Nội Chiến](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=N%E1%BB%99i_Chi%E1%BA%BFn_M%E1%BB%B9%22&action=edit&redlink=1). Điều này khiến Hemingway đau đớn tột cùng và có vẻ đã được ông tái hiện qua chuyện cha của Robert Jordan tự tử trong cuốn tiểu thuyết *Chuông nguyện hồn ai*. Ông ngay lập tức tới Oak Park để làm lễ mai táng và gây ra tranh cãi khi nói rằng theo quan điểm Thiên chúa giáo, ông nghĩ cha ông sẽ phải xuống địa ngục. Cũng trong khoảng thời gian đó, [Harry Crosby](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Harry_Crosby&action=edit&redlink=1), người sáng lập [Black Sun Press](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Black_Sun_Press&action=edit&redlink=1) và một người bạn của Hemingway khi ông ở Paris, cũng quyết định tự tử.
Cùng năm đó, người con trai thứ hai của Hemingway, Patrick, sinh ra ở Kansas City (người con trai thứ ba của ông,
[Gregory](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Gregory_Hemingway&action=edit&redlink=1), ra đời vài năm sau đó). Cậu bé được sinh ra nhờ cách phẫu thuật (gốc: Caesarean section) do vợ ông bị khó sinh. Chi tiết của sự việc này đã xuất hiện trong phần cuối của *. Hemingway sống và viết phần lớn tiểu thuyết Giã từ vũ khí* *Giã từ vũ khí*và vài ba truyện ngắn ở nhà của cha mẹ Pauline tại [Piggott, Arkansas](https://vi.wikipedia.org/wiki/Piggott,_Arkansas). Nhà của Pfeiffer và Nhà của Carriage nay đã trở thành viện bảo tàng thuộc sở hữu của [Đại học bang Arkansas](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_bang_Arkansas&action=edit&redlink=1).
Được xuất bản năm 1929,
*Giã từ vũ khí* (tựa gốc: A Farewell to Arms) kể lại chuyện tình lãng mạn giữa [Frederic Henry](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Frederic_Henry&action=edit&redlink=1),một sỹ quan Mỹ, và Catherine Barkley, một [y tá](https://vi.wikipedia.org/wiki/Y_t%C3%A1) Anh. Tiểu thuyết mang nặng tính tự truyện: cốt truyện lấy cảm hứng trực tiếp từ mối quan hệ của ông với [Agnes von Kurowsky](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Agnes_von_Kurowsky&action=edit&redlink=1) ở Milan; quá trình sinh con của Catherine lấy cảm hứng từ những cảm giác rất đau đớn của Pauline khi sinh ra Patrick; cuộc đời thực của [Kitty Cannell](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Kathleen_Eaton_Cannell&action=edit&redlink=1) là cảm hứng cho nhân vật Helen Ferguson; người linh mục dựa theo Don Giuseppe Bianchi, một linh mục trong trung đoàn thứ 69 và 70 của Brigata Ancona. Trong khi đó, cảm hứng về nhân vật Rinaldi khá mơ hồ, nhân vật này đã từng xuất hiện trong *Trong thời đại của chúng ta*. *Giã từ vũ khí* đã được xuất bản trong thời điểm mà những cuốn sách viết về Chiến tranh thế giới I khá nhiều, như *Her Privates We* của [Frederic Manning](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Frederic_Manning&action=edit&redlink=1), *All Quiet on the Western Front* của [Erich Maria Remarque](https://vi.wikipedia.org/wiki/Erich_Maria_Remarque), *Death of a Hero* của [Richard Aldington](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Richard_Aldington&action=edit&redlink=1), và *Goodbye to All That* của [Robert Graves](https://vi.wikipedia.org/wiki/Robert_Graves). Sự thành công của * giúp cho Hemingway ổn định hơn về tài chính. Giã từ vũ khí*
## Key West
Theo lời khuyên của
[John Dos Passos](https://vi.wikipedia.org/wiki/John_Dos_Passos), Hemingway quay về [Key West, Florida](https://vi.wikipedia.org/wiki/Key_West,_Florida) năm 1931, nơi ông tạo dựng [Ernest Hemingway House|cơ ngơi đầu tiên của ông tại Mỹ], mà nay đã được chuyển đổi thành một viện bảo tàng. Đây là một ngôi nhà bằng đá vôi khá vững chãi được xây năm 1851, là một món quà cưới từ người bác của Pauline. Từ khi sống ở đây, Hemingway thường câu cá tại vùng hồ [Dry Tortugas](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Dry_Tortugas&action=edit&redlink=1) cùng người bạn lâu năm của ông [Waldo Pierce](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Waldo_Pierce&action=edit&redlink=1), tới quán bar nổi tiếng [Sloppy Joe’s (quán bar)|Sloppy Joe’s], và có dịp du lịch sang Tây Ban Nha, thu thập tài liệu cho cuốn * và Chết vào lúc xế trưa* *(tạm dịch: Kẻ Thẳng Chẳng Được Gì). Hơn 9 năm sau đó, đến tận khi cuộc hôn nhân của ông chấm dứt năm 1940, và tiếp đó, trong suốt những năm 50 của thế kỷ XX, cũng là những năm cuối cuộc đời, Hemingway đã thực hiện ước chừng 70% việc viết văn trong đời trong một phòng viết nhỏ tại tầng trên của một ga-ra ô tô được cải tạo, phía sau ngôi nhà này.* [Winner Take Nothing](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Winner_Take_Nothing&action=edit&redlink=1) *, một cuốn sách về Chết vào lúc xế trưa* [đấu bò tót](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A5u_b%C3%B2_t%C3%B3t&action=edit&redlink=1), được xuất bản năm 1932. Hemingway đã trở thành một “aficionado” của môn thể thao này sau khi chứng kiến lễ hội [Pamplona](https://vi.wikipedia.org/wiki/Pamplona)năm 1925, đã được hư cấu trong *. Trong* [Mặt trời vẫn mọc](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BB%9Di_v%E1%BA%ABn_m%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1) *Chết vào lúc xế trưa*, Hemingway luận bàn một cách bao quát về sự siêu hình của việc đấu bò: sự nghi thức hóa, gần như là hoạt động tôn giáo. Hemingway đã có ý định trở thành một người đấu bò và tỏ ra có thiên hướng qua nhiều novieros (?) trước khi quyết định rằng nghiệp viết là cuộc sống của ông và là nghề nghiệp duy nhất phù hợp với ông. Trong thời kì viết văn của ông tại Tây Ban Nha, ông đã bị ảnh hưởng bởi bậc thầy người Tây Ban Nha [Pío Baroja](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ADo_Baroja&action=edit&redlink=1). Khi Hemingway được trao Giải Nobel, ông tới thăm Baroja. Bên giường bệnh, ông bảo với Baroja rằng ông nghĩ Baroja xứng đáng đạt giải thưởng này hơn mình. Baroja đã đồng ý và dường như một mối bất hòa giữa Hemingway với nhà văn này đã nảy sinh cho dù mục đích của ông cơ bản là tốt.
Vào một cuộc
[đi săn](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90i_s%C4%83n) trong mùa thu năm 1933, ông đã đến [Mombasa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Mombasa), [Nairobi](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nairobi), và [Machakos](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Machakos&action=edit&redlink=1) ở [Kenya](https://vi.wikipedia.org/wiki/Kenya), tiếp đó là Tanganyika. Ở đây, ông đã săn bắn trong [Serengeti](https://vi.wikipedia.org/wiki/Serengeti), quanh [Hồ Manyara](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Manyara&action=edit&redlink=1) và vùng phía tây và đông nam của [Công viên Quốc gia Tarangire](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=C%C3%B4ng_vi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_gia_Tarangire&action=edit&redlink=1) ngày nay. Hemingway đã bị bệnh trong chuyến đi này (suffering a prolapsed intestine: đau sa ruột (?)). Vì thế, ông đã được chuyển tới Nairobi bằng máy bay, và trải nghiệm này đã được hư cấu trong tập truyện “ [The Snows of Kilimanjaro](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Snows_of_Kilimanjaro&action=edit&redlink=1)” (tạm dịch: Tuyết vùng Kilimanjaro) của ông. Năm 1935 đánh dấu sự xuất bản của *, miêu tả lại cuộc đi săn của ông. Các tác phẩm Những ngọn đồi xanh Châu Phi* *The Snows of Kilimanjaro*và *chính là những thành quả từ những trải nghiệm của nhà văn tại châu Phi. Trong chuyến đi này, người hướng dẫn cho Hemingway là* [Hạnh phúc ngắn ngủi của Francis Macomber](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=H%E1%BA%A1nh_ph%C3%BAc_ng%E1%BA%AFn_ng%E1%BB%A7i_c%E1%BB%A7a_Francis_Macomber&action=edit&redlink=1) [Philip Hope Percival](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Philip_Hope_Percival&action=edit&redlink=1), người đã từng làm hướng dẫn cho [Theodore Roosevelt](https://vi.wikipedia.org/wiki/Theodore_Roosevelt)vào chuyến đi săn năm 1909. Percival cũng hướng dẫn cho Hemingway vào cuộc đi săn tàn khốc năm 1954. [http://www.ntz.info/gen/n00808.html](http://www.ntz.info/gen/n00808.html)Truy cập ngày 7 tháng 2, 2009http://www.huntingmag.com/big_game/africaph_061107/ Truy cập ngày 7 tháng 2, 2009
## Bimini
Hemingway sống ở
[Bimini](https://vi.wikipedia.org/wiki/Bimini), [Bahamas](https://vi.wikipedia.org/wiki/Bahamas) từ 1935 tới 1937, tại [Khách sạn Compleat Angler](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Kh%C3%A1ch_s%E1%BA%A1n_Compleat_Angler&action=edit&redlink=1). Ông làm việc cho * và viết một số bài báo, nhưng phần lớn thời gian ông sống trên con thuyền To Have and Have Not* *Pilar*của mình, để đánh bắt [cá cờ](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%A1_c%E1%BB%9D), [cá thu](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%A1_thu)và [cá kiếm](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%A1_ki%E1%BA%BFm)ở vùng nước ngoài khơi xanh thẳm. Bimini đã gây ấn tượng với Hemingway qua những câu chuyện kể về những cuộc đánh bắt cá phi thường vốn có tại [Gulf Stream](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BA%A3i_l%C6%B0u_Gulf_Stream), “dòng sông” huyền thoại vùng nước ấm chảy qua mạn bắc Bahamas. [“Frommers Guides: Bimini-Fire Guts Hemingway’s Favorite Bar”](http://www.frommers.com/destinations/bimini/0263010029.html).
## Nội chiến Tây Ban Nha
Năm 1936, Hemingway tới Tây Ban Nha làm phóng viên về
[Nội chiến Tây Ban Nha](https://vi.wikipedia.org/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_T%C3%A2y_Ban_Nha) cho tờ North American Newspaper Alliance (Liên Minh Báo chí Bắc Mỹ). Trong khi ở đó, tình bạn giữa Hemingway và [John Dos Passos](https://vi.wikipedia.org/wiki/John_Dos_Passos) đã đổ vỡ, bởi bất chấp những sự cảnh báo, Dos Passos tiếp tục đưa tin về những hành động tàn bạo không chỉ của những người chủ nghĩa dân tộc phát-xít mà Hemingway căm thù, mà cả của những nhà cầm quyền cánh tả Đảng Cộng Hòa mà Hemingway ủng hộ; thậm chí, Hemingway còn phổ biến một câu chuyện về Dos Passos, rằng ông này đã trốn sang Tây Ban Nha vì hèn nhát. * của The Breaking Point: Hemingway, Dos Passos, and the Murder of Jose Robles* [Stephen Koch](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Stephen_Koch&action=edit&redlink=1), xuất bản năm 2005 ISBN *The Spanish Civil War*(1961) của [Hugh Thomas](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Hugh_Thomas_%28historian%29&action=edit&redlink=1)Trong bối cảnh này, một người đồng nghiệp và cộng tác với Hemingway là [Herbert Matthews](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Herbert_Matthews&action=edit&redlink=1), người sau này đã trở nên nổi tiếng qua những phóng sự về [Fidel Castro](https://vi.wikipedia.org/wiki/Fidel_Castro), đã bày tỏ sự ủng hộ của mình đối với phe Cộng Hòa giống như Hemingway. Hemingway đã chuyển sang theo [đạo Thiên Chúa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Thi%C3%AAn_Ch%C3%BAa_gi%C3%A1o)khi chung sống với người vợ Pauline và tôn giáo trở thành một vấn đề đối với ông trong thời gian này, đến mức ông muốn rời bỏ Giáo hội (tuy nhiên những người bạn của ông nhận thấy rằng ông có những ràng buộc khá buồn cười (“funny ties”) với Thiên Chúa giáo trong phần còn lại của cuộc đời). Chiến tranh cũng đã gây ra căng thẳng với cuộc sống hôn nhân của ông. Pauline Pfieffer là một tín đồ Công giáo và vì thế bà đứng về phe phát-xít, chính quyền thân Công giáo của Franco, trong khi thông qua những lời bình phẩm của Hemingway, ông lại tỏ ra ủng hộ chính phủ Cộng hòa. Suốt thời kì này, Hemingway đã viết một bài luận ít được biết đến mang tên *The Denunciation*(tạm dịch: Sự Tố cáo), mà tới tận năm 1969 mới được xuất bản, trong một tuyển tập là *Fifth Column and Four Stories of the Spanish Civil War*.Câu chuyện dường như mang tính tự truyện, chỉ ra rằng Hemingway từng là người đưa tin cho Đảng Cộng hòa cũng như một người đào tạo về vũ khí (weapons instructor) trong chiến tranh.
Cuộc sống của Hemingway thời kì này còn bị ảnh hưởng bởi một số vấn đề về sức khỏe: nhiễm
[bệnh thán thư](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_th%C3%A1n_th%C6%B0&action=edit&redlink=1) (anthrax), phải đi phẫu thuật mắt, bị thương ở trán, bị [cúm](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%BAm), đau răng, [trĩ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%C4%A9), gặp rắc rối về [thận](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BA%ADn) lúc đi đánh cá, rách cơ vùng [bẹn](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=B%E1%BA%B9n&action=edit&redlink=1), gãy ngón tay khi tập đấm bốc, cùng các vết rách trên tay, chân và mặt trong khi phi ngựa qua vùng rừng [Wyoming](https://vi.wikipedia.org/wiki/Wyoming), và bị gãy tay trong một tai nạn ô tô.
*First Forty-Nine Stories*
Vào năm 1938—cùng với vở kịch dài duy nhất của ông, mang tựa đề
*The Fifth Column*—49 tựa truyện đã được xuất bản trong tuyển tập *. Trong lời đề tựa, Hemingway đã dự định viết nhiều hơn thế nữa. Nhiều truyện trong tuyển tập có thể tìm thấy trong các tuyển tập khác, bao gồm The Fifth Column and the First Forty-Nine Stories* [Trong thời đại của chúng ta](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Trong_th%E1%BB%9Di_%C4%91%E1%BA%A1i_c%E1%BB%A7a_ch%C3%BAng_ta&action=edit&redlink=1), [Men Without Women](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Men_Without_Women&action=edit&redlink=1), *và* [Winner Take Nothing](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Winner_Take_Nothing&action=edit&redlink=1), *.* [The Snows of Kilimanjaro](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Snows_of_Kilimanjaro&action=edit&redlink=1)
Một số truyện đặc sắc của tuyển tập này là
*Old Man at the Bridge* (tạm dịch: Ông Già Trên Cây Cầu), *On The Quai at Smyrna*, * (tạm dịch: Những Ngọn Đồi Như Những Con Voi Trắng), Hills Like White Elephants* *One Reader Writes*(tạm dịch: Một Độc Giả Viết), *The Killers*và *(tạm dịch: Một Nơi Sạch Sẽ, Sáng Sủa). Bên cạnh những truyện ngắn này, cuốn sách cũng bao gồm một số truyện dài hơn, trong số đó có* [A Clean, Well-Lighted Place](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=A_Clean,_Well-Lighted_Place&action=edit&redlink=1) *và* [The Snows of Kilimanjaro](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Snows_of_Kilimanjaro&action=edit&redlink=1) *.* [Hạnh phúc ngắn ngủi của Francis Macomber](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=H%E1%BA%A1nh_ph%C3%BAc_ng%E1%BA%AFn_ng%E1%BB%A7i_c%E1%BB%A7a_Francis_Macomber&action=edit&redlink=1)
*Chuông nguyện hồn ai* *Chuông nguyện hồn ai*được viết
Vào mùa xuân năm 1939,
[Francisco Franco](https://vi.wikipedia.org/wiki/Francisco_Franco) và những người Đảng Dân tộc đánh bại những người Đảng Cộng hòa, kết thúc [Nội chiến Tây Ban Nha](https://vi.wikipedia.org/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_T%C3%A2y_Ban_Nha). Hemingway mất đi mảnh đất quê hương được thừa kế vào tay bè đảng [phát-xít](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_ph%C3%A1t-x%C3%ADt&action=edit&redlink=1) của Franco, và tiếp đó mất đi ngôi nhà *thân yêu ở Key West,” Florida do cuộc ly hôn năm 1940.*
Ít tuần sau cuộc ly hôn, ông cưới người bạn gái mà ông quen tại Tây Ban Nha từ bốn năm trước, đó là
[Martha Gellhorn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Martha_Gellhorn), người vợ thứ ba của ông.
Tiểu thuyết
[Chuông nguyện hồn ai](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chu%C3%B4ng_nguy%E1%BB%87n_h%E1%BB%93n_ai) (For Whom the Bell Tolls) được xuất bản vào năm 1940, đoạt [Giải Pulitzer cho tác phẩm hư cấu](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Pulitzer_cho_t%C3%A1c_ph%E1%BA%A9m_h%C6%B0_c%E1%BA%A5u) năm 1941. Nó được viết năm 1939 tại Cuba và Key West, hoàn thành vào tháng 7 năm 1940. Tác phẩm dài này lấy bối cảnh là Cuộc nội chiến Tây Ban Nha, được viết dựa theo những sự kiện có thật, kể về một nhân vật người Mỹ tên Robert Jordan chiến đấu với những người lính Tây Ban Nha theo phe Cộng Hòa. Phần lớn tiểu thuyết là dựa theo những trải nghiệm về cuộc sống tại Tây Ban Nha và về thời kì làm phóng viên chiến tranh. Tác phẩm được coi là một trong những thành quả văn chương nổi bật của ông.
## Chiến tranh thế giới II
Hoa Kỳ tham gia
[Chiến tranh thế giới II](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai) vào ngày 8 tháng 12, 1941, và lần đầu tiên trong cuộc đời mình, Hemingway tham gia chiến đấu trong hàng ngũ hải quân. Chu du trên con tàu *Pilar*, mà bây giờ là một [Q-Ship](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Q-Ship&action=edit&redlink=1), đội của Hemingway được giao nhiệm vụ đánh chìm những chiếc tàu ngầm Đức đang đe dọa giao thông hàng hải ngoài khơi [Cuba](https://vi.wikipedia.org/wiki/Cuba) và Hoa Kỳ. Sau khi [FBI](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BB%A5c_%C4%90i%E1%BB%81u_tra_Li%C3%AAn_bang) tiếp quản công tác phản gián tại Caribbean, ông tới Châu Âu với công việc phóng viên chiến tranh cho tạp chí *. Ở đó, Hemingway đã chứng kiến cuộc đổ bộ Collier’s* [D-Day](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=D-Day&action=edit&redlink=1)từ một tàu đổ bộ (LCVP, landing craft, vehicle, personel), mặc dù ông không được phép lên bờ. Tiếp đó, ông trở nên tức giận khi lúc đó vợ ông, Martha Gellhorn — một người phóng viên chiến tranh hơn là một người vợ — đã xoay xở để lên bờ rạng ngày hôm mồng 7 tháng 6 với một bộ đồng phục y tá, sau khi bà vượt qua Đại Tây Dương tới Anh trong một con tàu chất đầy thuốc nổ. Hemingway đóng vai một sỹ quan liên lạc không chính thức tại [Château de Rambouillet](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ch%C3%A2teau_de_Rambouillet&action=edit&redlink=1)(Lâu đài Rambouillet), và kế tiếp xây dựng một đội quân của riêng mình (gốc: formed his own partisan group), đội quân mà theo lời ông đã tham gia vào cuộc giải phóng [Paris](https://vi.wikipedia.org/wiki/Paris). [Mặc dù tuyên bố này vẫn còn gây ra những nghi ngờ với nhiều sử gia, tuy nhiên thực tế thì không thể nghi ngờ ông được. *]* [cần dẫn nguồn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c) *He was once quoted saying that he actually had liberated the bar at the famous*Ritz Hotel… [How It Was: An Autobiography](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=How_It_Was:_An_Autobiography&action=edit&redlink=1) *của* [Mary Welsh Hemingway](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Mary_Welsh_Hemingway&action=edit&redlink=1), copyright 1976, [ISBN 0-345-25432-5](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0345254325)
Sau chiến tranh, Hemingway bắt đầu viết
* (Vườn Địa Đàng). Tác phẩm tuy chưa được hoàn thành nhưng một bản tóm lược về nó được xuất bản năm 1986 sau khi ông qua đời. Có một giai đoạn, ông lập kế hoạch viết một bộ ba tác phẩm chính gồm có “The Sea When Young”(tạm dịch: Biển Khi Còn Trẻ), “The Sea When Absent”(tạm dịch: Biển Khi Thẫn Thờ) và “The Sea in Being”(tạm dịch: Biển Sống) (cuốn thứ ba rốt cuộc cũng được xuất bản vào năm 1952 với tựa đề The Garden of Eden* *). Ông đã dành thời gian trong một thị trấn nhỏ của Italy tên là* [Ông già và biển cả](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%94ng_gi%C3%A0_v%C3%A0_bi%E1%BB%83n_c%E1%BA%A3) [Acciaroli](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Acciaroli&action=edit&redlink=1)(cách [Napoli](https://vi.wikipedia.org/wiki/Napoli)khoảng 136 km về phía nam). Cũng có một truyện “dính đến biển” nữa (từ gốc: Sea-Chase); ba mẩu chuyện này đã được biên tập và kết dính với nhau thành một cuốn tiểu thuyết được xuất bản sau khi ông qua đời *(1970).* [Islands in the Stream](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Islands_in_the_Stream_%28Hemingway%29&action=edit&redlink=1)
Mới bốn năm sau ly dị với Gellhorn, Hemingway đã cưới phóng viên chiến tranh
[Mary Welsh Hemingway](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Mary_Welsh_Hemingway&action=edit&redlink=1), người ông đã gặp ở hải ngoại năm 1944. Ông đã trở lại Cuba, và vào 1945 tại Đại sứ quán Xô-viết, ông đã trở thành nhân chứng công khai (gốc: public witness) cho phe ly khai (gốc: schism) [Rolando Masferrer](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Rolando_Masferrer&action=edit&redlink=1) trong nội bộ Đảng cộng sản Cuba (García Montes, và Alonso Ávila, 1970 p. 362).
Sau
*Chuông nguyện hồn ai*, cuốn tiểu thuyết tiếp theo của Hemingway là *(tạm dịch: Qua Dòng Sông và vào trong Cánh Rừng) (1950), với bối cảnh Across the River and into the Trees* [Venice](https://vi.wikipedia.org/wiki/Venezia)hậu chiến tranh thế giới II. Ông lấy tựa bắt nguồn từ những lời cuối cùng của Confederate General (hàm cấp tướng (?)) trong cuộc [Nội chiến Mỹ](https://vi.wikipedia.org/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_Hoa_K%E1%BB%B3) [Stonewall Jackson](https://vi.wikipedia.org/wiki/Stonewall_Jackson). Phải lòng một cô gái trẻ người Italy ( [Adriana Ivancich](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Adriana_Ivancich&action=edit&redlink=1)) vào thời điểm đó, Hemingway đã viết *Across the River and into the Trees*giống như một mối tình lãng mạn giữa Colonel Cantwell, một chàng trai bị chiến tranh làm cho kiệt quệ (dựa theo nguyên mẫu một người bạn của ông, Colonel [Charles Lanham](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Major_General_Charles_T._Lanham&action=edit&redlink=1)) và cô gái trẻ Renata (lấy theo nguyên mẫu Adriana; “Renata” đồng âm với “rinata”, có nghĩa là ‘tái sinh” theo tiếng Italy). Tiểu thuyết nhận được những phê bình không tốt, nhiều trong số đó cho rằng Hemingway viết thật vô vị, văn phong lạc lõng và ủy mỵ quá mức; tuy nhiên cũng có những nhà phê bình không đồng ý với quan điểm này.
## Những năm sau đó
Một phần của bộ ba tác phẩm về biển được xuất bản với tựa
* năm 1952. Cuốn Ông già và biển cả* [tiểu thuyết ngắn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ti%E1%BB%83u_thuy%E1%BA%BFt_ng%E1%BA%AFn)này là một thành công lớn, về cả mặt thương mại lẫn phê bình, khiến Hemingway thật sự hài lòng và mãn nguyện. Nhờ tác phẩm này, ông được nhận [Giải thưởng Pulitzer](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Pulitzer)năm 1953. Một năm sau đó, ông đạt [Giải Nobel Văn học](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc). Lúc nhận giải thưởng này, ông đã bày tỏ rằng ông thực sự hạnh phúc, nhưng còn hạnh phúc hơn nữa… nếu như giải thưởng được trao cho nhà văn [Isak Dinesen](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Isak_Dinesen&action=edit&redlink=1).Lấy từ *The New York Times Book Review, 7 tháng 11 năm 1954*. Những giải thưởng này đã giúp ông phục hồi danh tiếng của mình trên thế giới.
Trong một cuộc đi săn, ông đã bị thương nặng sau hai tai nạn máy bay liên tiếp; ông bị bong gân vai – tay bên phải và chân trái, bị
[chấn động](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ch%E1%BA%A5n_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1) mạnh, mắt trái ông bị mất thị lực tạm thời đồng thời mất khả năng nghe ở tai trái, bị liệt xương sống, một đốt sống bị nát, gan, lá lách và thận bị tổn thương, mặt, tay và chân ông bị bỏng cấp độ một. Một số tờ báo tại Mỹ nghĩ rằng ông đã bị sát hại nên đã mắc sai lầm khi đăng cáo phó cho Hemingway. [“Ernest Hemingway Quick Facts”](http://encarta.msn.com/media_461577223/Ernest_Hemingway_Quick_Facts.html). [encarta](https://vi.wikipedia.org/wiki/Encarta).
Hemingway đã bị thương nặng một tháng sau đó trong một vụ hỏa hoạn (bushfire: (?)), làm cho chân, thân trên phía trước, môi, bàn tay trái cánh tay phải của ông bị bỏng cấp độ hai. Vết thương để lại cho ông nỗi đau đớn kéo dài, và ông không thể tới
[Stockholm](https://vi.wikipedia.org/wiki/Stockholm) để nhận giải Nobel.
Một tia hi vọng le lói xuất hiện khi ông tìm lại một số bản thảo cũ của mình từ hồi 1928 trong những hầm chứa Ritz. Đó chính là bản thảo mà ông sử dụng để viết
*. Mặc dù sức khỏe của ông có được phục hồi đôi chút, nhưng chính chứng nghiện rượu đã kéo ông đi xuống. A Moveable Feast* [Huyết áp](https://vi.wikipedia.org/wiki/Huy%E1%BA%BFt_%C3%A1p)và lượng [cholesterol](https://vi.wikipedia.org/wiki/Cholesterol)ở mức nguy hiểm, ông đau đớn vì bị viêm động mạch chủ, và [suy nhược](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Suy_nh%C6%B0%E1%BB%A3c&action=edit&redlink=1)ngày một trầm trọng vì [nghiện rượu](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%E1%BB%A9ng_nghi%E1%BB%87n_r%C6%B0%E1%BB%A3u). Tuy nhiên, tháng 10 năm 1956, Hemingway đã kịp lấy lại sức khỏe để tới Madrid và tham dự lễ tang [Pío Baroja](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=P%C3%ADo_Baroja&action=edit&redlink=1), một trong số những nhà văn gây ảnh hưởng tới Hemingway. *La Bodeguita del Medio*tại [La Habana](https://vi.wikipedia.org/wiki/La_Habana). Hanging on the bar is a plate with a likeness of Ernest Hemingway and a framed, signed message written by him. He was a regular patron.
Sau khi
[cuộc cách mạng tại Cuba](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_Cuba) diễn ra và tướng [Fulgencio Batista](https://vi.wikipedia.org/wiki/Fulgencio_Batista) bị trục xuất năm 1959, việc tài sản thuộc sở hữu của ngoại quốc bị tước đoạt khiến cho nhiều người Mỹ phải trở lại Tổ quốc. Hemingway quyết định ở lại thêm một thời gian nữa. Có thể nói theo cách thông thường, ông vẫn gìn giữ một mối quan hệ tốt đẹp với [Fidel Castro](https://vi.wikipedia.org/wiki/Fidel_Castro) và đã từng tuyên bố ủng hộ cuộc cách mạng này, và chúc Castro “luôn may mắn” (“all luck”) khi điều hành đất nước. [“Hemingway’s Marriage to Mary Welsh. His last days.”](http://www.ernest.hemingway.com/marywelsh.htm). [“Homing To The Stream: Ernest Hemingway In Cuba”](http://www.ernest.hemingway.com/cuba.htm). Tuy nhiên, the Hemingway account “The Shot” (? Hemingway, Ernest 1951 The Shot. True the men’s magazine. tháng 4 năm 1951. pp. 25–28 bị Cabrera Infante và những người khác lợi dụng [“An Interview with Guillermo Cabrera Infante”](http://www.centerforbookculture.org/interviews/interview_infante.html).Gonzalez Echevarria, Roberto 1980 The Dictatorship of Rhetoric/the Rhetoric of Dictatorship: Carpentier, Garcia Marquez, and Roa Bastos. Latin American Research Review, Vol. 15, No. 3 (1980), pp. 205–228 “For example, the assassination of Manolo Castro is retold by alluding to Hemingway’s “The Shot,…”” [“Castro-Hemingway-not-friends”](http://hemingway-castro-foes.blogspot.com/). chính là bằng chứng cho xung đột giữa Hemingway và Fidel Castro đã tồn tại từ trước năm1948 và việc một người bạn Hemingway, “Manolo” Castro bị giết hại.Raimundo, Daniel Efrain 1994 Habla el Coronel Orlando Piedra (Coleccion Cuba y sus Jueces), Ediciones Universal ISBN-10 ISBN-13: Pages 93–94 refer to the death of Manolo Castro, and offers the insight that it was Rolando Masferrer’s men who, rather than the police who, were chasing after Fidel Castro with lethal intent. According to this account Castro is captured in the company of a woman and child as he tries to flee to Venezuela via the Cuban airport of Rancho Boyeros south of Havana by the Cuban Bureau of Investigation as witnessed by sergeant of that organization Joaquin Tasas. Castro is released the next day. This matter is a little odd since Fidel Castro was believed to have organized the death of Manolo Castro (p. 99). This version is a close fit the scenario described in “The Shot/.” Hemingway đến dưới sự bảo trợ của [FBI](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BB%A5c_%C4%90i%E1%BB%81u_tra_Li%C3%AAn_bang) trong suốt Chiến tranh thế giới II (rất có thể sự hợp tác lâu năm giữa ông và những nhân vật marxism kì cựu thời Nội Chiến Tây Ban Nha The Breaking Point: Hemingway, Dos Passos, and the Murder of Jose Robles by Stephen Koch, xuất bản năm 2005 ISBN, những người đã hoạt động trở lại tại Cuba) và quá trình ông cư trú và hoạt động tại Cuba sau đó. [“Ernest Hemingway His Life and Works”](http://www.ernest.hemingway.com/cuba.htm). Năm 1960, ông rời xa hòn đảo và [Finca Vigía](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Finca_Vig%C3%ADa&action=edit&redlink=1), điền trang của ông ở bên ngoài [Havana](https://vi.wikipedia.org/wiki/La_Habana) mà ông đã làm chủ trong hơn hai mươi năm. Quan chức Cu-ba coi những tài sản trên của ông giờ thuộc quyền ở hữu của chính phủ Cu-ba, và sẽ được chuyển làm bảo tàng để tưởng nhớ ông (?). [“Finca Vigía”](http://www.pbs.org/hemingwayadventure/finca.html). [“Restauracion Museo Hemingway (Official website) – Finca Vigía”](http://www.cnpc.cult.cu/cnpc/museos/heming%20restauration%20works.htm) (bằng tiếng Tây Ban Nha). Consejo Nacional de Patrimonio Cultural- Cuba. 2009. Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2009. Năm 2001, tập đoàn du lịch nhà nước Cu-ba, El Gran-Caribe SA, bắt đầu cấp phép cho chuỗi nhà hàng quốc tế [La Bodeguita del Medio](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=La_Bodeguita_del_Medio&action=edit&redlink=1) hoạt động chủ yếu dựa vào nhà hàng ở Havana nơi Hemingway thường xuyên lui tới.MILLMAN, JOEL (ngày 22 tháng 2 năm 2007). [“Hemingway’s Ties to Bar – Still Move the Mojitos”](http://www.startupjournal.com/franchising/franchising/20070222-millman.html). [Wall Street Journal](https://vi.wikipedia.org/wiki/The_Wall_Street_Journal). Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2007.
Vào tháng 2 năm 1960, Ernest Hemingway không thể chuyển câu chuyện kể về đấu bò mang tựa đề
* tới nhà xuất bản. Bởi vậy ông đã nhờ Mary vợ mình mời người bạn của ông, The Dangerous Summer* [Will Lang Jr.](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Will_Lang_Jr.&action=edit&redlink=1)chủ tịch tòa soạn (bureau head) *, rời Paris và tới Tây Ban Nha. Hemingway thuyết phục Lang cho phép in bản thảo này, cùng với một bức ảnh (along with a picture layout, before it came out in hardcover (?)). Mặc dù chẳng có từ nào liên quan đến tấm ảnh trong bài viết (Although not a word of it was on paper), lời đề nghị đã được chấp thuận. Phần đầu của câu chuyện được đăng trên* [Life Magazine](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Life_Magazine&action=edit&redlink=1) *Life Magazine*ngày 5 tháng 9, 1960, và sau đó là các phần còn lại đã rất thành công và nhận được sự quan tâm của độc giả.
Những bức ảnh trong bài báo
*The Dangerous Summer* (tạm dịch: Mùa Hè Nguy Hiểm) đã khiến ông ngã bệnh và phải chuyển tới [Ketchum, Idaho](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ketchum,_Idaho&action=edit&redlink=1) để điều trị cao huyết áp và viêm gan. Trên thực tế, có thể chính điều này đã nhanh chóng đẩy ông nghĩ đến việc tự tử, kể từ khi có tin ông bị mất trí nhớ sau những phiên sốc điện. Ông cũng trở nên hốc hác hơn trước, với thân hình cao 6-foot (183 cm) nhưng cân nặng chỉ có 170 pound (77 kg, 12st 2 lb).
## Tự sát
Hemingway đã dự định tự sát vào mùa xuân 1961, và tiếp tục được chữa trị bằng liệu pháp sốc điện (ETC) (Electroconvulsive therapy). Vào buổi sáng ngày 2 tháng 7 năm 1961, vài ba tuần trước sinh nhật lần thứ 62 của mình,ông đã chết tại nhà riêng tại
[Ketchum, Idaho](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ketchum,_Idaho&action=edit&redlink=1), sau khi tự nã đạn vào đầu mình bằng một khẩu súng săn (shotgun). Chưa được phán xét chịu trách nhiệm về mặt tinh thần đối với hành động cuối cùng này, ông được mai táng tại một nghĩa trang của đạo Thiên chúa La Mã.
Người ta tin rằng Hemingway đã mua khẩu súng săn của
[Boss & Co.](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Boss_%26_Co.&action=edit&redlink=1), khẩu súng ông sử dụng để tự sát, tại [Abercrombie & Fitch](https://vi.wikipedia.org/wiki/Abercrombie_%26_Fitch) – sau này là một nhà bán lẻ các đồ dùng phục vụ dã ngoại và nhà cung cấp các loại súng cầm tay.Grauer, Neil A. “Remembering Papa.” *Cigar Aficionado*, Tháng 7/Tháng 8 năm 1999. Đó là một vụ tự sát thực sự khủng khiếp, ông đặt báng của khẩu súng săn hai nòng trên sàn của tiền sảnh nhà mình, tựa trán mình lên hai họng súng rồi kéo cò. [“The Last Ole”](http://www.nytimes.com/books/99/07/04/specials/hemingway-summer.html). Nhân viên điều tra theo yêu cầu của gia đình đã không tiến hành khám nghiệm tử thi. [“Ernest Hemingway”](http://wais.stanford.edu/Spain/spain_hemingway0799.html).
Những người gần gũi nhất trong gia đình của Hemingway cũng quyết định
[tự sát](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%B1_s%C3%A1t), gồm có cha của ông, Clarence Hemingway, chị em gái của ông Ursula và Leicester, cô cháu gái [Margaux Hemingway](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Margaux_Hemingway&action=edit&redlink=1). Một số tin rằng một vài thành viên trong dòng họ Hemingway nhiễm một bệnh di truyền mang tên [haemochromatosis](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Haemochromatosis&action=edit&redlink=1) (một dạng bệnh tiểu đường – bronze diabetes), trong đó một sự dư thừa về tập trung sắt trong máu gây tổn thương [tuyến tụy](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BB%A5y) và cũng gây ra sự suy nhược hay bất ổn định trong não bộ.(Wagner-Martin, 2000) p. 43 miêu tả lại tình trạng của ông vào tháng 8 năm 1947 trong đó bao gồm huyết áp cao, [tiểu đường](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ti%E1%BB%83u_%C4%91%C6%B0%E1%BB%9Dng) suy nhược và có thể cả bệnh [haemochromatosis](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Haemochromatosis&action=edit&redlink=1). Cha của Hemingway đã phát bệnh haemochromatosis trong thời gian trước khi ông tự sát ở tuổi năm mươi chín. Suốt cuộc đời mình, Hemingway là một người nghiện rượu nặng, và không thể kháng cự chứng nghiện rượu (alcoholism) trong những năm tiếp đó.
Hemingway có thể đã rất đau đớn vì
[rối loạn thần kinh](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=R%E1%BB%91i_lo%E1%BA%A1n_th%E1%BA%A7n_kinh&action=edit&redlink=1), và rồi được chữa trị bằng [liệu pháp sốc điện](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Li%E1%BB%87u_ph%C3%A1p_s%E1%BB%91c_%C4%91i%E1%BB%87n&action=edit&redlink=1) (electroshock therapy) tại [Mayo Clinic](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Mayo_Clinic&action=edit&redlink=1). [“Biography for Ernest Hemingway”](http://www.imdb.com/name/nm0002133/bio). *imdb*. Amazon. Tháng 6 2005. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2007. Đã bỏ qua tham số không rõ
|name= (
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)); Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date= (
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) Sau đó ông đổ lỗi cho những phiên ETC đã gây nên việc mất trí nhớ của mình – cũng là một lý do khiến ông không muốn sống nữa.
Hemingway yên nghỉ tại một nghĩa trang ở phía bắc thị trấn
[Ketchum, Idaho](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ketchum,_Idaho&action=edit&redlink=1). Một bia tưởng niệm đã được dựng năm 1966 tại một địa điểm khác, nhìn ra Trail Creek, phía bắc Ketchum. Trên đó có khắc một bài thơ chúc tụng Hemingway viết tặng một người bạn của ông, Gene Van Guilder:
Best of all he loved the fall The leaves yellow on the cottonwoods Leaves floating on the trout streams And above the hills The high blue windless skies Now he will be a part of them forever
(tạm dịch: Anh yêu mùa thu hơn tất cả Những chiếc lá nhuộm vàng những cây bông vải Những chiếc lá trôi theo những dòng cá hồi Và ở phía trên những ngọn đồi Những khoảng trời cao xanh lặng gió Giờ đây anh sẽ mãi mãi là một phần của chúng)
Ernest Hemingway – Idaho – 1939
Để tưởng nhớ tình yêu mà Hemingway dành cho Idaho và vùng ngoại vi nơi đây, Lễ Ernest Hemingway
[“www.ernesthemingwayfestival.org”](http://www.ernesthemingwayfestival.org). được tổ chức hàng năm tại Ketchum và Sun Valley vào cuối tháng 9 với sự góp mặt của những nhà nghiên cứu, một buổi diễn thuyết dành cho người được trao Giải thưởng PEN/Hemingway và nhiều sự kiện khác, bao gồm những tour tham quan di tích lịch sử, những đêm open mic và một bữa tối từ thiện tại nhà của Hemingway tại Warm Springs mà nay Uỷ ban bảo vệ tự nhiên tại Ketchum đang bảo quản.
## Những tác phẩm được xuất bản sau khi ông qua đời
Hemingway viết nhiều thư, năm 1981, phần nhiều trong số chúng được
[Scribner](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Charles_Scribner&action=edit&redlink=1) cho in thành sách với nhan đề *(Tuyển tập thư Hemingway). Cuốn sách đã vấp phải phản ứng trái chiều vì Hemingway trước đó đã không muốn cho xuất bản những bức thư của mình. Những bức thư khác in trong một cuốn sách tập hợp các bức thư mà ông từng trao đổi với biên tập viên của mình – Max Perkins,tựa đề Ernest Hemingway Selected Letters* *The Only Thing that Counts* [1996](https://vi.wikipedia.org/wiki/1996).
Giờ đây một dự án nhằm xuất bản hàng ngàn bức thư mà Hemingway viết khi ông còn sống đang được tiến hành. Dự án được thực hiện với sự hợp tác của
[Đại học bang Pennsylvania](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_bang_Pennsylvania&action=edit&redlink=1) và [Quỹ Ernest Hemingway](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Qu%E1%BB%B9_Ernest_Hemingway&action=edit&redlink=1). Sandra Spanier, giáo sư Tiếng Anh – vợ ngài hiệu trưởng Đại học bang Pennsylvania [Graham Spanier](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Graham_Spanier&action=edit&redlink=1), đóng vai trò là tổng biên tập của tổng tập này. [“hemingwayx.html”](http://www.psu.edu/ur/archives/intercom_2002/May9/hemingway.html).
Hemingway vẫn tiếp tục sáng tác cho tới khi ông mất; hầu hết các tác phẩm đơn lẻ của ông được in sau khi ông qua đời; bao gồm
[A Moveable Feast](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=A_Moveable_Feast&action=edit&redlink=1) (tạm dịch: Một Ngày Lễ Đổi Ngày), [Islands in the Stream](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Islands_in_the_Stream_%28Hemingway%29&action=edit&redlink=1), * (vài phần của tác phẩm này chưa được xuất bản trước đó), The Nick Adams Stories* *và* [The Dangerous Summer](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Dangerous_Summer&action=edit&redlink=1), *(tạm dịch: Vườn địa đàng).Các thông tin về các tác phẩm của Hemingway sau khi ông mất được lấy từ lời đề tựa của Charles Scribner, Jr cho cuốn* [The Garden of Eden](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Garden_of_Eden&action=edit&redlink=1) *The Garden of Eden*in năm 1987. Trong lời tựa cho cuốn *Islands in the Stream*, Mary Hemingway cho biết bà đã cùng với Charles Scribner, Jr. để “chuẩn bị xuất bản các tác phẩm từ bản thảo gốc của Ernest “. Bà cũng cho biết “ngoài việc vẫn thường làm là sửa lỗi chính tả và dấu câu, chúng tôi cũng cắt một số chỗ trong bản thảo, tôi cảm thấy chắc chắn rằng nếu còn sống ông ấy cũng sẽ làm vậy. Tất cả nội dung cuốn sách vẫn là của Ernest. Chúng tôi không hề thêm thắt gì cả.” Còn một số tranh cãi xung quanh việc xuất bản những tác phẩm này, cho rằng không cần thiết phải có sự quyết định của người thân Hemingway hay các nhà xuất bản đối với việc có hay không đưa những tác phẩm này ra công chúng. Ví dụ, một số học giả phản đối việc tác phẩm *The Garden of Eden*(Vườn địa đàng) được [Charles Scribner’s Sons](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Charles_Scribner%27s_Sons&action=edit&redlink=1)xuất bản năm 1986, mặc dù chắc chắn là nguyên bản của Hemingway, nhưng bị cắt mất hai phần ba so với bản thảo. [BookRags](http://www.bookrags.com/shortguide-garden_of_eden/)makes this quantitative note; it also reveals some more information about the publication of *The Garden of Eden*and offers some discussion of thematic content.
## Ảnh hưởng và di sản
Ảnh hưởng của văn phong Hermingway tới
[Văn học Mỹ](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_M%E1%BB%B9) thực sự rất lớn và vẫn còn cho đến ngày nay. [James Joyce](https://vi.wikipedia.org/wiki/James_Joyce) gọi “A Clean, Well Lighted Place” là “một trong số những truyện hay nhất từng được viết”. (Truyện này cũng đã ảnh hưởng tới [Edward Hopper](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Edward_Hopper&action=edit&redlink=1)‘s thông qua nhiều bức vẽ nổi tiếng của ông, mà nổi bật nhất là “ [Nighthawks](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Nighthawks&action=edit&redlink=1).”Wells, Walter, **Silent Theater: The Art of Edward Hopper**, London/New York: Phaidon, 2007) [Pulp fiction](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Pulp_magazine&action=edit&redlink=1) and “ [hard boiled](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Hardboiled&action=edit&redlink=1)” crime fiction (which flourished from the 1920s to the 1950s) often owed a strong debt to Hemingway. [Hunter S. Thompson](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Hunter_S._Thompson&action=edit&redlink=1) thường so sánh mình với Hemingway, và có thể tìm thấy những câu văn ngắn gọn kiểu Hemingway (terse Hemingway-esque sentences) trong tiểu thuyết đầu tay của ông, *. The Rum Diary*
## Gia đình
### Cha mẹ
- Cha: Clarence Hemingway. Sinh ngày 2 tháng 9, 1871, chết ngày 6 tháng 12, 1928
- Mẹ: Grace Hall Hemingway. Sinh ngày 15 tháng 6, 1872, chết ngày 28 tháng 6, 1951
### Anh chị em ruột
- Marcelline Hemingway. Sinh ngày 15 tháng 1, 1898, chết ngày 9 tháng 12, 1963
- Ursula Hemingway. Sinh ngày 29 tháng 4, 1902, chết ngày 30 tháng 10, 1966
- Madelaine Hemingway. Sinh ngày 28 tháng 11, 1904, chết ngày 14 tháng 11, 1995
- Carol Hemingway. Sinh ngày 19 tháng 7 năm 1911, chết ngày 27 tháng 10 năm 2002
[Leicester Hemingway](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Leicester_Hemingway&action=edit&redlink=1). Sinh ngày 1 tháng 4, 1915, chết ngày 13 tháng 9, 1982
### Người trong gia đình
[Elizabeth Hadley Richardson](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Elizabeth_Hadley_Richardson&action=edit&redlink=1). Cưới ngày 3 tháng 9, 1921, ly hôn ngày 4 tháng 4, 1927.
- Con trai,
[John Hadley Nicanor “Jack” Hemingway](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Jack_Hemingway&action=edit&redlink=1)(còn gọi là Bumby). Sinh ngày 10 tháng 10, 1923, chết ngày 1 tháng 12, 2000.
- Cháu gái, Joan (Muffet) Hemingway
- Cháu gái,
[Margaux Hemingway](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Margaux_Hemingway&action=edit&redlink=1). Sinh ngày 16 tháng 2, 1954, chết ngày 2 tháng 7, 1996
- Cháu gái,
[Mariel Hemingway](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Mariel_Hemingway&action=edit&redlink=1). Sinh ngày 22 tháng 11, 1961 [Pauline Pfeiffer](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Pauline_Pfeiffer&action=edit&redlink=1). Cưới ngày 10 tháng 5, 1927, ly hôn ngày 4 tháng 11, 1940.
- Con trai, Patrick. Sinh ngày 28 tháng 6, 1928.
- Cháu gái, Mina Hemingway
- Con trai,
[Gregory Hemingway](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Gregory_Hemingway&action=edit&redlink=1)(được Hemingway gọi là ‘Gig’; sau đó được ông gọi là ‘Gloria’). Sinh ngày 12 tháng 11, 1931, chết ngày 1 tháng 10, 2001.
- Các cháu, Patrick, Edward, Sean, Brendan, Vanessa, Maria,
[John Hemingway](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=John_Hemingway&action=edit&redlink=1)và [Lorian Hemingway](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Lorian_Hemingway&action=edit&redlink=1)
- Các cháu, Patrick, Edward, Sean, Brendan, Vanessa, Maria,
[Martha Gellhorn](http://translate.googleusercontent.com/translate_c?hl=vi&prev=/search%3Fq%3DMartha%2BGellhorn%26hl%3Dvi%26biw%3D1137%26bih%3D725%26prmd%3Dimvnsob&rurl=translate.google.com.vn&sl=en&twu=1&u=http://en.wikipedia.org/wiki/Martha_Gellhorn&usg=ALkJrhgBC89ApMuE4CViubv2ra4OQvRbQg#Early_life). Cưới ngày 21 tháng 11, 1940, ly hôn ngày 21 tháng 12, 1945. [Mary Welsh](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Mary_Welsh_Hemingway&action=edit&redlink=1). Cưới ngày 14 tháng 3, 1946.
- Vào 19 tháng 8, 1946, bà bị sẩy thai do thụ thai ngoài dạ con (?) (ectopic pregnancy).
## Những giải thưởng, vinh danh
Trong suốt cuộc đời mình, Hemingway đã được nhận các giải thưởng, vinh danh:
[ [cần dẫn nguồn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c)]
- Silver Medal of Military Valor (Huân chương Bạc cho Lòng dũng cảm trong Chiến đấu) (
*medaglia d’argento*) trong [Chiến tranh thế giới I](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t);
- Bronze Star Medal (Huân Chương Sao Đồng) (cho Phóng viên quân đội không chính quy trong
[Chiến tranh thế giới II](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)), 1947;
- Giải Cống hiến của
[Học viện Văn học – Nghệ thuật Hoa Kỳ](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=H%E1%BB%8Dc_vi%E1%BB%87n_V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_-_Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1), 1954; [Giải Pulitzer](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Pulitzer)cho *, 1953;* [Ông già và biển cả](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%94ng_gi%C3%A0_v%C3%A0_bi%E1%BB%83n_c%E1%BA%A3) [Giải Nobel Văn học](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc)cho những cống hiến văn học trọn đời của ông, 1954;
- Hai huy chương cho đấu sĩ bò tót.
Một
[tiểu hành tinh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh), được tìm ra năm 1978 tại [Liên bang Soviet](https://vi.wikipedia.org/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) bởi nhà [thiên văn học](https://vi.wikipedia.org/wiki/Thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc) [Nikolai Stepanovich Chernykh](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Nikolai_Stepanovich_Chernykh&action=edit&redlink=1), được đặt theo tên của ông — [3656 Hemingway](https://vi.wikipedia.org/wiki/3656_Hemingway).Schmadel, Lutz D. (2003). [ (ấn bản 5). New York: Springer Verlag. tr. 307. Dictionary of Minor Planet Names](http://books.google.com/books?q=3656+Hemingway+1978+QX) [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [3540002383](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/3540002383).
Vào 17 tháng 7, 1989,
[Sở Bưu Chính Hoa Kỳ](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=S%E1%BB%9F_B%C6%B0u_Ch%C3%ADnh_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1) phát hành một loại [tem bưu chính](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tem_th%C6%B0) mệnh giá 25-cent để vinh danh Hemingway. [Scott catalog](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Scott_catalog&action=edit&redlink=1) # 2418.
## Các tác phẩm
Đây là danh sách các tác phẩm của Ernest Hemingway (1899 – 1961). Danh sách này bao gồm các tiểu thuyết, truyện ngắn và truyện có thật cũng như các chương trình truyền hình và phim ảnh có sử dụng tác phẩm của ông.
Các tác phẩm đã được dịch sang
[tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t) có tựa Tiếng Việt được để trong ngoặc kép bên cạnh tên tựa gốc, trong khi các tác phẩm khác có tựa tạm dịch bởi người viết và không để trong ngoặc kép để tiện tra cứu.
### Tác phẩm
### Phóng tác
**Chương trình truyền hình**
- (1958)
*, by* [Scouting on Two Continents](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Scouting_on_Two_Continents&action=edit&redlink=1) [Frederick Russell Burnham](https://vi.wikipedia.org/wiki/Frederick_Russell_Burnham)(not completed)
- (1959)
[For Whom the Bell Tolls](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chu%C3%B4ng_nguy%E1%BB%87n_h%E1%BB%93n_ai)
- (1959)
*The Killers*(CBS Buick Electra Playhouse)
- (1960)
[The Fifth Column](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Fifth_Column&action=edit&redlink=1)
- (1960)
[The Snows of Kilimanjaro](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Snows_of_Kilimanjaro&action=edit&redlink=1)
- (1960)
[The Gambler, The Nun and the Radio](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Gambler,_The_Nun_and_the_Radio&action=edit&redlink=1)
- (1960)
*(not completed)* [After the Storm](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=After_the_Storm&action=edit&redlink=1)
### Phim ảnh Mỹ/Liên hiệp Anh
- (1932)
*(starring* [A Farewell to Arms](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=A_Farewell_to_Arms_%28phim_1932%29&action=edit&redlink=1) [Gary Cooper](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gary_Cooper))
- (1943)
*(* [For Whom the Bell Tolls](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=For_Whom_the_Bell_Tolls_%28film%29&action=edit&redlink=1) [Gary Cooper](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gary_Cooper)/ [Ingrid Bergman](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ingrid_Bergman))
- (1944)
*(* [To Have and Have Not](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=To_Have_and_Have_Not_%28film%29&action=edit&redlink=1) [Humphrey Bogart](https://vi.wikipedia.org/wiki/Humphrey_Bogart)/ [Lauren Bacall](https://vi.wikipedia.org/wiki/Lauren_Bacall))
- (1946)
*(starring* [The Killers](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Killers_%28phim_1946%29&action=edit&redlink=1) [Burt Lancaster](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Burt_Lancaster&action=edit&redlink=1))
- (1947)
[The Macomber Affair](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Macomber_Affair&action=edit&redlink=1)
- (1950)
[The Breaking Point](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Breaking_Point_%28phim_1950%29&action=edit&redlink=1)
- (1952)
*(starring* [The Snows of Kilimanjaro](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Snows_of_Kilimanjaro_%28film%29&action=edit&redlink=1) [Gregory Peck](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gregory_Peck))
- (1957)
*(starring* [A Farewell to Arms](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%C3%A3_t%E1%BB%AB_v%C5%A9_kh%C3%AD) [Rock Hudson](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Rock_Hudson&action=edit&redlink=1))
- (1957)
*(starring* [The Sun Also Rises](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Sun_Also_Rises_%28phim_1957%29&action=edit&redlink=1) [Tyrone Power](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Tyrone_Power&action=edit&redlink=1))
- (1958)
*(starring* [The Old Man and the Sea](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%94ng_gi%C3%A0_v%C3%A0_bi%E1%BB%83n_c%E1%BA%A3) [Spencer Tracy](https://vi.wikipedia.org/wiki/Spencer_Tracy))
- (1962)
[Hemingway’s Adventures of a Young Man](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Hemingway%27s_Adventures_of_a_Young_Man&action=edit&redlink=1)
- (1964)
*(starring* [The Killers](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Killers_%28phim_1964%29&action=edit&redlink=1) [Lee Marvin](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Lee_Marvin&action=edit&redlink=1))
- (1965)
[For Whom the Bell Tolls](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=For_Whom_the_Bell_Tolls_%28phim_1965%29&action=edit&redlink=1)
- (1977)
*(starring* [Islands in the Stream](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Islands_in_the_Stream_%28Hemingway%29&action=edit&redlink=1) [George C. Scott](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=George_C._Scott&action=edit&redlink=1))
- (1984)
[The Sun Also Rises](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Sun_Also_Rises&action=edit&redlink=1)
- (1990)
*(starring* [The Old Man and the Sea](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%94ng_gi%C3%A0_v%C3%A0_bi%E1%BB%83n_c%E1%BA%A3) [Anthony Quinn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Anthony_Quinn))
- (1996)
*(starring* [In Love and War](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=In_Love_and_War_%28phim_1996%29&action=edit&redlink=1) [Chris O’Donnell](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Chris_O%27Donnell&action=edit&redlink=1))
- (1999)
[The Old Man and the Sea](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Old_Man_and_the_Sea_%28phim_1999%29&action=edit&redlink=1)
## Xem thêm
## Chú thích
## Tham khảo
- Baker, Carlos (1972),
*Hemingway: The Writer as Artist*(ấn bản 4), [Princeton University Press](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Princeton_University_Press&action=edit&redlink=1), [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [0691013055](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0691013055)Đã bỏ qua tham số không rõ
|note=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored))
- Baker, Carlos (1962),
*Ernest Hemingway: Critiques of Four Major Novels*, A Scribner research anthology, [Scribner](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Scribner&action=edit&redlink=1), [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [0684411571](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0684411571)
- Brian, Denis (1987),
*The True Gen: An Intimate Portrait of Hemingway by Those Who Knew Him*, [Grove Press](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Grove_Press&action=edit&redlink=1), [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [0802100066](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0802100066)
- Berridge, Howard (1984),
*Ernest Hemingway’s a Farewell to Arms (Barron’s Book Notes)*, [Barron’s Educational Series](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Barron%27s_Educational_Series&action=edit&redlink=1), [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [0812034120](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0812034120)
- Bruccoli, Matthew Joseph (1978),
*Scott and Ernest: The Authority of Failure and the Authority of Success*, [Bodley Head](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Bodley_Head&action=edit&redlink=1), [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [0370301404](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0370301404)
- Burgess, Anthony (1978),
*Ernest Hemingway*, Literary lives, London: [Thames and Hudson](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thames_and_Hudson&action=edit&redlink=1)(xuất bản 1986), [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [0500260176](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0500260176)
- Cappel, Constance (1966),
*Hemingway in Michigan*, [Vermont Crossroads Press](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=VCP&action=edit&redlink=1)(xuất bản 1977), [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [0915248131](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0915248131)
- Cappel, Constance (2002),
*Sweetgrass and Smoke*, [Xlibris](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Xlibris&action=edit&redlink=1), [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [1401048560](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1401048560)
- Hemingway, Ernest (1944), Cowley, Malcolm, biên tập,
*Hemingway (The Viking Portable Library)*, [Viking Press](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Viking_Press&action=edit&redlink=1), [OCLC](https://vi.wikipedia.org/wiki/OCLC) [505504](https://www.worldcat.org/oclc/505504)
- Lynn, Kenneth Schuyler (1987),
*Hemingway*, [Simon and Schuster](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Simon_and_Schuster&action=edit&redlink=1), [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [067149872X](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/067149872X)
- Lynn, Steve (1994),
*Texts and Contexts: Writing About Literature with Critical Theory*, [HarperCollins](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=HarperCollins&action=edit&redlink=1), tr. 5-7, [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [0065000994](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0065000994)
- Montes, Jorge García; Ávila, Antonio Alonso (1970),
*Historia del Partido Comunista en Cuba*, [Ediciones Universal](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ediciones_Universal&action=edit&redlink=1), tr. 362, [OCLC](https://vi.wikipedia.org/wiki/OCLC) [396804](https://www.worldcat.org/oclc/396804)
- Reynolds, Michael S. (1986),
*The Young Hemingway*, Basil Blackwell, [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [0631147861](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0631147861)
- Wagner-Martin, Linda (2000),
*A Historical Guide to Ernest Hemingway*, [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [0195121511](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0195121511)
- Young, Philip (1952),
*Ernest Hemingway*, New York: [Holt, Rinehart and Winston](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Holt,_Rinehart_and_Winston&action=edit&redlink=1), [OCLC](https://vi.wikipedia.org/wiki/OCLC) [237958](https://www.worldcat.org/oclc/237958) [“Biography”](http://www.ehemingway.com/?page_id=13). *eHemingway.com*. LostGeneration.com. 1996. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2008.
## Liên kết ngoài
|
|![]()
[Wikisource](https://vi.wikipedia.org/wiki/Wikisource)có các tác phẩm gốc nói đến hoặc của:
|
|![]()
[Wikiquote](https://vi.wikipedia.org/wiki/Wikiquote)có sưu tập danh ngôn về:
|
|![]()
[Ernest Hemingway](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ernest_Hemingway?uselang=vi) [Ernest Hemingway.org.uk](http://www.ernesthemingway.org.uk) [Timeless Hemingway](http://www.timelesshemingway.com) [The Charles D. Field Collection of Ernest Hemingway](http://www.oac.cdlib.org/findaid/ark:/13030/tf7g5005q6)(call number M0440; 1.25 linear ft) are housed in the [Department of Special Collections and University Archives](http://library.stanford.edu/depts/spc/spc.html)at [Stanford University Libraries](http://library.stanford.edu/) [The Hemingway Society](http://www.hemingwaysociety.org) [The Ernest Hemingway Festival](http://www.ernesthemingwayfestival.org) [New York Times obituary, 3 tháng 7 năm 1961](http://www.nytimes.com/learning/general/onthisday/bday/0721.html) [Michael Palin’s Hemingway Adventure](http://www.pbs.org/hemingwayadventure)Based on a PBS lecture series narrated by Michael Palin. [CNN: A Hemingway Retrospective](http://www.cnn.com/SPECIALS/books/1999/hemingway/index.html) [Ernest Hemingway Home and Museum in Key West, Florida, official website](http://www.hemingwayhome.com/) [The Hemingway-Pfeiffer Museum and Educational Center](http://hemingway.astate.edu/) [Hemingway’s Reading 1910-1940](http://www.jfklibrary.org/NR/rdonlyres/D809DDAD-CCC6-4C97-8505-9AC5E224200D/19108/h_read2.pdf) [eHemingway.com The Hemingway Social Network](http://ehemingway.ning.com) [Hemingway’s work on IBList](http://www.iblist.com/author114.htm) [Stephen Koch, “The Breaking Point: Hemingway, dos Passos, and the Murder of Jose Robles” reviewed by George Packer](http://www.newyorker.com/archive/2005/10/31/051031crbo_books?currentPage=all)
|
|
[Thể loại](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i): [Sinh 1899](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1899) [Mất 1961](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1961) [Ernest Hemingway](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ernest_Hemingway) [Người đoạt giải Nobel Văn chương](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%91o%E1%BA%A1t_gi%E1%BA%A3i_Nobel_V%C4%83n_ch%C6%B0%C6%A1ng) [Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hoa_K%E1%BB%B3_%C4%91o%E1%BA%A1t_gi%E1%BA%A3i_Nobel) [Người đoạt giải Pulitzer](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%91o%E1%BA%A1t_gi%E1%BA%A3i_Pulitzer) [Người tự sát](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_t%E1%BB%B1_s%C3%A1t) [Tiểu thuyết gia Mỹ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ti%E1%BB%83u_thuy%E1%BA%BFt_gia_M%E1%BB%B9) [Người Mỹ gốc Anh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%E1%BB%B9_g%E1%BB%91c_Anh) [Cựu chiến binh Mỹ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:C%E1%BB%B1u_chi%E1%BA%BFn_binh_M%E1%BB%B9) [Nhà văn Mỹ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nh%C3%A0_v%C4%83n_M%E1%BB%B9) [Nhà báo Mỹ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nh%C3%A0_b%C3%A1o_M%E1%BB%B9) [Tiểu thuyết gia Mỹ thế kỷ 20](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ti%E1%BB%83u_thuy%E1%BA%BFt_gia_M%E1%BB%B9_th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20) [Người viết hồi ký Mỹ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_vi%E1%BA%BFt_h%E1%BB%93i_k%C3%BD_M%E1%BB%B9) [Người bị rối loạn lưỡng cực](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_b%E1%BB%8B_r%E1%BB%91i_lo%E1%BA%A1n_l%C6%B0%E1%BB%A1ng_c%E1%BB%B1c)
*Chuông nguyện hồn ai* [Chuông nguyện hồn ai (định hướng)](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chu%C3%B4ng_nguy%E1%BB%87n_h%E1%BB%93n_ai_%28%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng%29).
|Chuông nguyện hồn ai|
|
|For Whom the Bell Tolls
|
|![]()
[Ernest Hemingway](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway) [Hoa Kỳ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [tiếng Anh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh) [Tiểu thuyết chiến tranh](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ti%E1%BB%83u_thuy%E1%BA%BFt_chi%E1%BA%BFn_tranh&action=edit&redlink=1) [Charles Scribner’s Sons](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Charles_Scribner%27s_Sons&action=edit&redlink=1) [Hardback](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Hardcover&action=edit&redlink=1)& [Paperback](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Paperback&action=edit&redlink=1)) [ISBN](https://vi.wikipedia.org/wiki/ISBN) [Scribner’s](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Scribner%27s&action=edit&redlink=1)reprint)
Hồ Thể Tần
* ( Chuông nguyện hồn ai* [tiếng Anh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *For whom the bell tolls*) là tiểu thuyết được xuất bản năm 1940 của nhà văn [Mỹ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Ernest Miller Hemingway](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ernest_Hemingway). Cuốn tiểu thuyết viết về Robert Jordan, một người [Mỹ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)thuộc [Lữ đoàn quốc tế](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=L%E1%BB%AF_%C4%91o%C3%A0n_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1), tham gia chống [Phát xít](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_ph%C3%A1t_x%C3%ADt)trong cuộc [nội chiến Tây Ban Nha](https://vi.wikipedia.org/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_T%C3%A2y_Ban_Nha). Tựa *Chuông nguyện hồn ai*được Hemingway lấy từ tác phẩm *Meditation XVII*của nhà thơ [John Donne](https://vi.wikipedia.org/wiki/John_Donne).
## Mục lục
## Nhân vật
- Robert Jordan: một giáo viên
[tiếng Tây Ban Nha](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ti%E1%BA%BFng_T%C3%A2y_Ban_Nha)người Mỹ,đến Tây Ban Nha và tham gia vào nhóm du kích của Pablo để chỉ huy việc đánh một cây cầu,nhằm chặn đừng bọn Phát Xít.
- Anselmo: ông già dẫn đường cho Robert Jordan.
- Pablo: chỉ huy một nhóm du kích trong vùng núi (cùng với 3 nhóm khác).
- Rafael: một thành viên trong nhóm của Pablo
- María: một thiếu nữ, trở thành người yêu của Robert Jordan.Được nhóm của Pablo cứu sống trong trận đánh tàu hoả.
- Pilar: vợ Pablo
- Agustín: thành viên nhóm Pablo
- El Sordo: ông già chỉ huy một nhóm du kích khác ở vùng rừng núi.
- Fernando
- Andrés: thành viên nhóm của Pablo,nhận nhiệm vụ gửi thư cho tướng Golz nhằm ngưng kế hoạch đánh cầu (theo yêu cầu của Robert Jordan).
- Eladio
- Primitivo
- Joaquin
## Nội dung
*Chuông nguyện hồn ai* là một bản anh hùng ca về cuộc đấu tranh anh dũng của nhân dân [Tây Ban Nha](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha) chống lại bọn phát xít [Franco](https://vi.wikipedia.org/wiki/Francisco_Franco) bảo vệ [chế độ cộng hòa](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a), một cuộc chiến kéo dài từ năm 1936 tới năm 1939. Nhân vật chính là Robert Jordan, một chiến sĩ người Mỹ chiến đấu trong [Lữ đoàn quốc tế](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=L%E1%BB%AF_%C4%91o%C3%A0n_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1), tham gia cuộc chiến tranh vĩ đại chống lại sự bành trướng toàn cầu của [chủ nghĩa phát xít](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_ph%C3%A1t_x%C3%ADt). Trong kế hoạch tấn công nhằm giải phóng một vùng lãnh thổ Tây Ban Nha của Sư đoàn số 14 do tướng Golz người Nga chỉ huy, Robert Jordan được lệnh phối hợp với một nhóm du kích đặt mìn phá hủy một cây cầu để chặn viện binh và đường rút chạy của quân địch. Anh lên đường đến [Villaconejos](https://vi.wikipedia.org/wiki/Villaconejos) để tổ chức kế hoạch tấn công cây cầu. Tại đây, khi gặp cô [du kích](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Du_k%C3%ADch&action=edit&redlink=1) Tây Ban Nha xinh đẹp tên là María, mối tình sâu nặng và đồng điệu trong một lý tưởng chung giữa anh và cô nảy nở. Tình yêu đó đã giúp cho hai người nhận thức sâu sắc hơn ý nghĩa của cuộc sống và công việc họ đang làm. Nhưng bỗng Robert Jordan nhận thấy bọn phát xít đã đánh hơi được kế hoạch của cuộc tấn công và đang ráo riết tập trung quân bố trí phản kích. Anh cử ngay Andrés mang báo cáo về Ban chỉ huy Sư đoàn đóng ở [Navacerrada](https://vi.wikipedia.org/wiki/Navacerrada) đề nghị thay đổi kế hoạch tác chiến và cho ngừng ngay việc phá hủy cầu. Thế nhưng thật không may, do nhiều trắc trở và tính quan liêu của nhiều sĩ quan, lẽ ra đoạn đường chỉ cần đi trong ba giờ, Andret phải mất cả một ngày. Khi bức thư của Robert Jordan đến tay Gôndơ thì đã quá muộn, những chiếc máy bay ném bom đầu tiên mở màn cho trận đánh đã quần đảo trên bầu trời. Robert Jordan đành cho nổ mìn phá cây cầu theo kế hoạch đã định và dẫn đội du kích rút lui. Dọc đường, bom đạn quân thù khiến anh bị gãy chân, vết thương quá nặng, anh quyết định từ giã đồng đội và người yêu, ở lại ngọn đồi bên cạnh chiếc cầu bị phá nhằm chiến đấu cầm chân địch cho đội du kích rút lui an toàn.
(Sau này cuộc chiến chống Phát Xít thất bại và tướng Franco cai trị đến tận sau Thế Chiến Thứ 2;thúc đẩy sự phát triển kinh tế của Tây Ban Nha.)
## Giá trị tác phẩm
Thông qua nội dung miêu tả hoạt động của một nhóm du kích quân địa phương dưới sự giúp đỡ của một chiến sĩ cộng hòa người Mỹ,
*Chuông nguyện hồn ai* một mặt ca ngợi cuộc kháng chiến kiên cường của dân tộc Tây Ban Nha vì hòa bình tự do, mặt khác phản ánh tinh thần quốc tế cao quý của các chiến sĩ thuộc Lữ đoàn quốc tế đã cùng nhân dân Tây Ban Nha chiến đấu bảo vệ chính nghĩa, dập tắt ngọn lửa hung bạo của chiến tranh đang tràn ngập khắp nơi. Tác phẩm hé lộ mẫn cảm nhanh nhạy của tác giả trong việc nắm bắt vấn đề trọng tâm của nhân loại trong những năm 1930 của thế kỷ 20, đó là nguy cơ bành trướng của chủ nghĩa phát xít. Nó là lời tố cáo đanh thép tội ác man rợ của bọn Franco, lên tiếng đấu tranh chống lại [chủ nghĩa phát xít](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_ph%C3%A1t_x%C3%ADt) khi nó vừa trỗi dậy. Đồng thời, bằng cách nhìn, cách nghĩ mới mẻ, Hemingway còn cố gắng giải quyết mối quan hệ giữa nhân dân và lịch sử cũng như những vấn đề về sự sống, cái chết, tình yêu, chỗ đứng và trách nhiệm của mỗi con người trong xã hội mà thực tế cuộc cách mạng Tây Ban Nha đã đặt ra.
Về mặt nghệ thuật,
*Chuông nguyện hồn ai* là đỉnh cao phong cách trữ tình của Hemingway, một phong cách đã in đậm trong nhiều tác phẩm của tác giả như * ( Mặt trời cũng mọc* *The sun also rises*, 1926), *(* [Giã từ vũ khí](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%C3%A3_t%E1%BB%AB_v%C5%A9_kh%C3%AD) *A farewell to Arms*, 1929), *(* [Ông già và biển cả](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%94ng_gi%C3%A0_v%C3%A0_bi%E1%BB%83n_c%E1%BA%A3) *The old man and the sea*, 1952)… Tác phẩm cố gắng đi sâu vào miêu tả vẻ đẹp tâm hồn các nhân vật, thể hiện được những con người cá nhân có nhiều suy tư, có cá tính, gây ấn tượng mạnh mẽ, biết hy sinh cuộc sống riêng tư cho lý tưởng hoặc biết chịu đựng một sự thất bại bên ngoài để đổi lấy sự chiến thắng về tinh thần bên trong. Những đoạn độc thoại nội tâm của các nhân vật và những dòng trữ tình ngoại đề trong cuốn sách khiến cốt truyện của *Chuông nguyện hồn ai*tưởng như đơn giản lại trở nên sinh động, phong phú trong các tình tiết, nhuần nhuyễn và linh hoạt trong kết cấu, cuốn hút hàng triệu độc giả trên khắp thế giới khi tiếp cận tác phẩm.
Mặc dù tư tưởng của nhà văn ít nhiều còn thiếu lạc quan khi biểu lộ cảm quan định mệnh phảng phất trong tâm lý của một số nhân vật chính, cũng như tính chất bi kịch đậm nét ở phần cuối câu chuyện ít nhiều làm giảm cảm hứng tích cực của người viết trong tác phẩm, nhưng
*Chuông nguyện hồn ai*, cuốn tiểu thuyết ra đời trong máu lửa chiến đấu chính nghĩa của nhân dân Tây Ban Nha, vẫn là một trong những tiểu thuyết đặc sắc nhất của văn hào Hemingway cũng như của nền văn học hiện thực Mỹ thế kỷ 20.
Chuông nguyện hồn ai (For Whom the Bell Tolls)còn là tên 2 ca khúc do 2 ban nhạc nổi tiếng thế giới trình bày là
[Metallica](https://vi.wikipedia.org/wiki/Metallica)(trong album [Ride the Lightning](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ride_the_Lightning&action=edit&redlink=1)) và ban nhạc anh em [Bee Gees](https://vi.wikipedia.org/wiki/Bee_Gees)(trong album Size Isn’t Everything)
## Tham khảo
- Mục từ
*Chuông nguyện hồn ai*của Khương Việt Hà, trên *101 vẻ đẹp văn chương thế giới và Việt Nam*, NXB Văn hóa Thông tin, H. 2006.
## Xem thêm
[Thể loại](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i):
# Alfred Nobel
|
|Alfred Bernhard Nobel
|
|![]()
[21 tháng 10](https://vi.wikipedia.org/wiki/21_th%C3%A1ng_10)năm [1833](https://vi.wikipedia.org/wiki/1833) ![ Flag of Sweden.svg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Flag_of_Sweden.svg/20px-Flag_of_Sweden.svg.png)
![ Flag of Sweden.svg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Flag_of_Sweden.svg/20px-Flag_of_Sweden.svg.png)
[Stockholm](https://vi.wikipedia.org/wiki/Stockholm), [Thụy Điển](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n) [Sanremon](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Sanremon&action=edit&redlink=1), [Ý](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%9D) ![ Flag of Sweden.svg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Flag_of_Sweden.svg/20px-Flag_of_Sweden.svg.png)
![ Flag of Sweden.svg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Flag_of_Sweden.svg/20px-Flag_of_Sweden.svg.png)
[Thụy Điển](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n), ![ Flag of Russia.svg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/Flag_of_Russia.svg/20px-Flag_of_Russia.svg.png)
![ Flag of Russia.svg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/Flag_of_Russia.svg/20px-Flag_of_Russia.svg.png)
[Nga](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nga), ![ Flag of France.svg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/20px-Flag_of_France.svg.png)
![ Flag of France.svg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/20px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%C3%A1p), ![ Flag of Italy.svg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/Flag_of_Italy.svg/20px-Flag_of_Italy.svg.png)
![ Flag of Italy.svg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/Flag_of_Italy.svg/20px-Flag_of_Italy.svg.png)
[Ý](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%9D) [Nghiên cứu thuốc nổ](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Nghi%C3%AAn_c%E1%BB%A9u_thu%E1%BB%91c_n%E1%BB%95&action=edit&redlink=1) [dynamite](https://vi.wikipedia.org/wiki/Dynamite), [giải Nobel](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel) **Chữ ký** ![ ](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1d/Alfred_Nobel_Signature.svg/128px-Alfred_Nobel_Signature.svg.png)
![ ](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1d/Alfred_Nobel_Signature.svg/128px-Alfred_Nobel_Signature.svg.png)
(
[21 tháng 10](https://vi.wikipedia.org/wiki/21_th%C3%A1ng_10) năm [1833](https://vi.wikipedia.org/wiki/1833) – [10 tháng 12](https://vi.wikipedia.org/wiki/10_th%C3%A1ng_12) năm [1896](https://vi.wikipedia.org/wiki/1896)) là một [nhà hóa học](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%C3%A0_h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc), một [nhà kỹ nghệ](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Nh%C3%A0_k%E1%BB%B9_ngh%E1%BB%87&action=edit&redlink=1), nhà sản xuất vũ khí, [người phát minh](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_ph%C3%A1t_minh&action=edit&redlink=1) ra [thuốc nổ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Thu%E1%BB%91c_n%E1%BB%95) ( *dynamite*) và một [triệu phú](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Tri%E1%BB%87u_ph%C3%BA&action=edit&redlink=1) người [Thụy Điển](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n). Ông dùng tài sản của mình để sáng lập ra [Giải thưởng Nobel](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel). [Nguyên tố hóa học](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc) [Nobelium](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nobeli) được đặt theo tên của ông.
## Mục lục
## Tiểu sử
Alfred Nobel sinh ngày 21 tháng 10 năm 1833 tại
[Stockholm](https://vi.wikipedia.org/wiki/Stockholm), [Thụy Điển](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n), là con trai thứ ba của nhà khoa học [Immanuel Nobel](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Immanuel_Nobel&action=edit&redlink=1) (1801 – 1872) và Karolina Andriette (Ahlsell) Nobel (1805–1889). Hai vợ chồng có tám đứa con nhưng chỉ có Nobel và hai anh, anh cả là [Robert Nobel](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Robert_Nobel&action=edit&redlink=1), anh thứ là [Ludvig Nobel](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ludvig_Nobel&action=edit&redlink=1), và cậu em Emil Oskar Nobel là sống qua thời thơ ấu. Theo dòng họ nội, ông là hậu duệ của nhà khoa học Thụy Điển danh tiếng [Olaus Rudbeck](https://vi.wikipedia.org/wiki/Olaus_Rudbeck) (1630–1702). Từ bé, Nobel rất hay bị ốm, nên sức khoẻ của cậu bé không được tốt lắm. Sau vài năm, cha của Nobel rời đến Sankt-Peterburg để chế tạo [thuỷ lôi](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%A7y_l%C3%B4i), [địa lôi](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%8Ba_l%C3%B4i&action=edit&redlink=1) và [vũ khí](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%C5%A9_kh%C3%AD) cho [quân đội Nga](https://vi.wikipedia.org/wiki/L%E1%BB%B1c_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_V%C5%A9_trang_Li%C3%AAn_bang_Nga) bành trướng ra bên ngoài. Sau 5 năm xa cách, cuối cùng, năm 1842, cả nhà Nobel chuyển đến Sankt-Peterburg, nơi bố đang làm việc.
Nobel đặc biệt thích học
[văn học](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc), nhưng bố cậu lại muốn Nobel học [khoa học](https://vi.wikipedia.org/wiki/Khoa_h%E1%BB%8Dc) (vì Nobel có năng khiếu về [khoa học kỹ thuật](https://vi.wikipedia.org/wiki/Khoa_h%E1%BB%8Dc_k%E1%BB%B9_thu%E1%BA%ADt)). Nobel cũng đành phải nghe lời bố.Từ đó, Nobel bắt đầu nghiên cứu cùng bố và các anh về [thuốc súng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Thu%E1%BB%91c_s%C3%BAng) và thuỷ, địa lôi.
Ít người biết rằng Alfred Nobel cũng là một nhà soạn kịch,
*, một bi kịch bốn hồi về Nemesis* [Beatrice Cenci](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Beatrice_Cenci&action=edit&redlink=1), một phần lấy cảm hứng từ vở kịch thơ năm hồi của [Percy Bysshe Shelley](https://vi.wikipedia.org/wiki/Percy_Bysshe_Shelley) *, đã được in khi ông hấp hối, và toàn bộ số sách đó, trừ ba bản lưu bị đốt ngay sau khi ông chết (1896), vì bị coi là một vụ* [The Cenci](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Cenci&action=edit&redlink=1) [scandal](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%E1%BB%A5_b%C3%AA_b%E1%BB%91i)và báng bổ. Cuốn xuất bản lần đầu tiên còn lại (song ngữ tiếng Thuỵ Điển – [Quốc tế ngữ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Esperanto)) được xuất bản tại Thuỵ Điển năm 2003. Vở kịch (tháng 5 năm 2003) vẫn chưa được dịch ra bất cứ một thứ tiếng nào ngoài Quốc tế ngữ.
Năm 1853,
[cuộc chiến Krim](https://vi.wikipedia.org/wiki/Cu%E1%BB%99c_chi%E1%BA%BFn_Krim) nổ ra, nước Nga đối đầu với liên quân ba nước [Anh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Anh)– [Pháp](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%C3%A1p)– [Thổ Nhĩ Kỳ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3). Nhà máy Nobel càng bận rộn hơn. Tuy nhiên, sau khi Nga bại trận, nhà máy Nobel bị phá sản vì nguồn nợ quá lớn. Cả gia đình phải trở về [Thuỵ Điển](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n).
.
## Tai nạn đầu tiên
Sau khi về Thuỵ Điển, Nobel nghiên cứu về
[Nitroglycerin](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nitroglycerin), một loại chất nổ phân giải ở 50-60 °C và phát nổ rất mạnh ở [nhiệt độ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%99) 218 °C. Dù rất nguy hiểm, Nobel vẫn miệt mài nghiên cứu. Sau vài lần nghiên cứu với bố, anh cũng tìm ra nguyên lý của thuốc nổ và, mọi người đã chứng kiến một cách kinh ngạc. Nobel thành lập một công ty, và công ty của anh cũng làm ăn phát đạt hơn trước, không những thế, nhiều lúc nhà máy còn phải sản xuất cấp tốc để giao hàng cho kịp. Em út của Nobel, [Emil Nobel](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Emil_Nobel&action=edit&redlink=1) cũng cùng anh và bố nghiên cứu [Nitroglycerin](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nitroglycerin), và Emil được quyền tự do trong [nhà máy](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%C3%A0_m%C3%A1y).
Nhưng do Alfred Nobel chủ quan về tính năng an toàn, ngày 3 tháng 9 năm 1864, nhà máy Nobel phát nổ, làm năm người thiệt mạng, trong đó có cả Emil, em Nobel. Sau lần tai nạn đó, thuốc nổ hầu như bị mọi người bác bỏ, nhưng Nobel quyết không từ bỏ ý định chế tạo thuốc nổ.
## Thuốc nổ dynamite
Thuốc nổ dynamite là phát minh nổi bật nhất trong số 350 bằng phát minh của ông. Nobel bắt đầu nghiên cứu thuốc nổ từ năm 17 tuổi. Nobel thấy rằng khi
[nitroglycerin](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nitroglycerin) kết hợp với một chất hấp thu trơ như [kieselguhr](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A5t_c%C3%B3_nhi%E1%BB%81u_t%E1%BA%A3o_c%C3%A1t&action=edit&redlink=1) (đất có nhiều tảo cát hay còn gọi là đất mùn) nó trở nên an toàn và dễ sử dụng hơn, và ông được trao bằng sáng chế hỗn hợp đó năm 1867 với cái tên [dynamite](https://vi.wikipedia.org/wiki/Dynamit). Nobel đã quảng cáo thử nghiệm chất nổ của mình lần đầu tiên trong năm đó tại một mỏ khai thác đá tại Redhill, [Surrey](https://vi.wikipedia.org/wiki/Surrey), [Anh Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_Ireland).
Tiếp theo ông kết hợp nitroglycerin với một chất nổ mạnh khác,
[bông thuốc súng](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=B%C3%B4ng_thu%E1%BB%91c_s%C3%BAng&action=edit&redlink=1), và có được một chất trong như thạch với sức công phá mạnh hơn cả dynamite. [Gelignite](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Gelignite&action=edit&redlink=1), hay [Blasting gelatin](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Gelignite&action=edit&redlink=1) như tên nó được gọi, được cấp bằng sáng chế năm 1876, và tiếp theo đó là hàng loạt các hỗn hợp tương tự khác, thêm [kali nitrate](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Kali_nitrate&action=edit&redlink=1), bột gỗ và nhiều chất khác.
Vài năm sau, Nobel tạo ra
[ballistite](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ballistite&action=edit&redlink=1), một trong những loại [thuốc súng](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thu%E1%BB%91c_s%C3%BAng_kh%C3%B4ng_kh%C3%B3i&action=edit&redlink=1) nitroglycerin, có chứa phần bông thuốc súng và phần nitroglycerin tương đương nhau. Thuốc súng này là tiền thân của [cordite](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Cordite&action=edit&redlink=1), và Nobel tuyên bố rằng bằng sáng chế của ông về loại thuốc súng này hùng hồn minh chứng cho sự tranh cãi giữa ông và Anh Quốc. Đỉnh điểm của việc chế tạo loại thuốc nổ này là thuốc nổ mạnh và không có khói. Từ việc chế tạo dynamite và các loại thuốc nổ khác cũng như công việc khai thác các giếng dầu ở [Baku](https://vi.wikipedia.org/wiki/Baky) của ông và các anh em trai Ludvig và Robert Hjalmar (1829-1896) ông có được một gia sản to lớn.
## Các giải thưởng
Khi người anh Ludvig của ông qua đời vào năm 1888, nhiều vụ
[cáo phó sớm](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_nh%E1%BB%AFng_v%E1%BB%A5_c%C3%A1o_ph%C3%B3_s%E1%BB%9Bm&action=edit&redlink=1) nhầm lẫn về cái chết của Alfred Nobel, được cho là điều khiến ông quyết định để lại một di sản tốt hơn cho thế giới sau khi chết. Bản cáo phó trên một tờ báo Pháp viết *Le marchand de la mort est mort* (Nhà buôn cái chết đã chết) và tiếp tục viết, “Tiến sĩ Alfred Nobel, người đã trở nên giàu có sau khi phát minh ra cách thức giết con người nhanh chóng hơn bao giờ hết, đã qua đời ngày hôm qua.”
Ngày
[27 tháng 11](https://vi.wikipedia.org/wiki/27_th%C3%A1ng_11) năm [1895](https://vi.wikipedia.org/wiki/1895) tại Câu lạc bộ Thuỵ Điển – Na Uy ở [Paris](https://vi.wikipedia.org/wiki/Paris), Nobel đã ký chúc thư cuối cùng của mình và để phần lớn số tài sản thành lập các [giải Nobel](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel), trao hàng năm cho bất kỳ ai không phân biệt quốc tịch. Ông chết sau một cơn [đột quỵ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tai_bi%E1%BA%BFn_m%E1%BA%A1ch_m%C3%A1u_n%C3%A3o) ngày [10 tháng 12](https://vi.wikipedia.org/wiki/10_th%C3%A1ng_12), [1896](https://vi.wikipedia.org/wiki/1896) tại [Sanremo](https://vi.wikipedia.org/wiki/Sanremo), [Ý](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%9D). Số lượng tiền mặt dành cho Quỹ Giải Nobel là 31 triệu [kronor](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Kronor&action=edit&redlink=1) (4.223.500,00 USD), 94% tài sản của Nobel.
Ba giải Nobel đầu tiên dành cho những gương mặt nổi bật trong
[khoa học vật lý](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_V%E1%BA%ADt_l%C3%BD), trong [hoá học](https://vi.wikipedia.org/wiki/Danh_s%C3%A1ch_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%91o%E1%BA%A1t_gi%E1%BA%A3i_Nobel_H%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc) và trong [Giải Nobel Sinh lý học hay Y học](https://vi.wikipedia.org/wiki/Danh_s%C3%A1ch_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%91o%E1%BA%A1t_gi%E1%BA%A3i_Nobel_Sinh_l%C3%BD_h%E1%BB%8Dc_v%C3%A0_Y_khoa); giải thứ tư là dành cho [các nhà văn có tác phẩm văn học](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc) “theo một định hướng tư tưởng” và [giải thứ năm](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_H%C3%B2a_b%C3%ACnh) được trao cho cá nhân hay tổ chức có được thành tích tốt nhất phục vụ lý tưởng cho tình thân thiện quốc tế, ngăn chặn hay giảm bớt các đội quân thường trực, hay thành lập hay xúc tiến sự tiến triển của [hoà bình](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%C3%B2a_b%C3%ACnh).
Định nghĩa giải văn học, “theo một định hướng tư tưởng” (
[tiếng Thuỵ Điển](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n): *i idealisk riktning*), khá khó hiểu và gây ra nhiều tranh cãi. Trong nhiều năm, Viện Hàn lâm Thuỵ Điển diễn giải “ideal – tư tưởng” mang nghĩa “duy tâm hay lý tưởng” (trong tiếng Thuỵ Điển *idealistisk*), và coi đó là lý do để từ chối trao giải cho những tác giả quan trọng nhưng kém phần [lãng mạn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_l%C3%A3ng_m%E1%BA%A1n), như [Henrik Ibsen](https://vi.wikipedia.org/wiki/Henrik_Ibsen), [August Strindberg](https://vi.wikipedia.org/wiki/August_Strindberg) và [Lev Nikolayevich Tolstoy](https://vi.wikipedia.org/wiki/Lev_Nikolayevich_Tolstoy). Cách hiểu này đã được thay đổi và ví dụ, giải thưởng đã được trao cho [Dario Fo](https://vi.wikipedia.org/wiki/Dario_Fo) và [José Saramago](https://vi.wikipedia.org/wiki/Jos%C3%A9_Saramago), những người hoàn toàn không thuộc trường phái văn học duy tâm (hay lý tưởng).
Khi đọc cuốn
*Nemesis* trong nguyên bản tiếng Thuỵ Điển và khi nhìn vào triết thuyết cũng như quan điểm văn học của ông, dường như ông có ý chống lại điều từng tin tưởng lúc đầu – rằng giải thưởng phải được trao cho các tác giả đã chiến đấu cho lý tưởng của mình “chống lại” những quyền lực như Chúa, Nhà thờ và Quốc gia.
Các cơ quan được ông chỉ định trao giải thưởng vật lý và hoá học cũng có khá nhiều cách diễn giải ý kiến của ông, bởi vì ông không tham vấn ý kiến của họ trước khi quyết định uỷ thác trách nhiệm. Trong một bản chúc thư dài một trang ông đặt điều kiện rằng số tiền không được trao cho những khám phá hay phát minh trong khoa học vật lý và những khám phá hay những cải tiến trong hoá học. Ông đã mở một cảnh cửa cho những giải thưởng kỹ thuật, nhưng ông không để lại những hướng dẫn về việc làm cách nào phân biệt giữa khoa học và kỹ thuật. Bởi vì các cơ quan có quyền quyết định trao giải trong những lĩnh vực đó quan tâm nhiều tới khoa học hơn kỹ thuật nên không ngạc nhiên các giải thưởng đều được trao cho những nhà khoa học chứ không phải các kỹ sư, kỹ thuật viên hay những nhà phát minh khác. Theo một nghĩa các giải thưởng được công bố gần đây của
[World Technology Network](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=World_Technology_Network&action=edit&redlink=1) là một sự tiếp nối không trực tiếp (bởi vì không phải do quỹ Nobel tạo ra) những ước vọng của Nobel, bởi vì ông đã không ghi điều đó vào trong di chúc của mình.
Năm 2001, cháu trai của ông,
[Peter](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Peter_Nobel&action=edit&redlink=1), đã yêu cầu [Ngân hàng Thuỵ Điển](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_Thu%E1%BB%B5_%C4%90i%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1) phân biệt giải thưởng dành cho các nhà kinh tế học của họ được trao “để tưởng nhớ Alfred Nobel” với năm giải thưởng kia. Điều này đã gây ra nhiều tranh cãi về việc liệu giải thưởng trao trong lĩnh vực [kinh tế](https://vi.wikipedia.org/wiki/Kinh_t%E1%BA%BF) hiện nay có phải là “Giải Nobel” hay không (xem [Giải thưởng Khoa học kinh tế của Ngân hàng Thuỵ Điển để tưởng nhớ Alfred Nobel](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Gi%E1%BA%A3i_th%C6%B0%E1%BB%9Fng_Khoa_h%E1%BB%8Dc_kinh_t%E1%BA%BF_c%E1%BB%A7a_Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_Thu%E1%BB%B5_%C4%90i%E1%BB%83n_%C4%91%E1%BB%83_t%C6%B0%E1%BB%9Fng_nh%E1%BB%9B_Alfred_Nobel&action=edit&redlink=1)).
## Những lời đồn đại về giải Nobel
Không có giải Nobel cho
[toán học](https://vi.wikipedia.org/wiki/To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc). Lời đồn đại cho rằng Nobel đã quyết định không thành lập giải Nobel Toán học vì một phụ nữ – được cho là người tình, vợ hay vợ chưa cưới – đã từ bỏ ông để đi theo một nhà toán học nổi tiếng, thường được cho là [Gösta Mittag-Leffler](https://vi.wikipedia.org/wiki/G%C3%B6sta_Mittag-Leffler). Không hề có bằng chứng lịch sử ủng hộ lời đồn này và Nobel không bao giờ kết hôn.
Cũng có giả thuyết cho rằng việc không có giải Nobel cho toán học bởi toán học là phương tiện cho các môn khoa học tự nhiên khác chứ không tạo ra sản phẩm ứng dụng như vật lý, hoá học, sinh học hay tác động tức thời tới tinh thần và sức khoẻ con người như y học và văn học.
Từ các ngành khoa học được trao giải Nobel có thể thấy việc ông muốn trao giải cho những người tạo ra được thành tựu ứng dụng thực tiễn và tạo ra sản phẩm có thể thấy được.
## Tham khảo
[1911 Encyclopædia Britannica](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica&action=edit&redlink=1)
- Schück, H, and Sohlman, R., (1929). The Life of Alfred Nobel. London: William Heineman Ltd.
[Alfred Nobel US Patent No 78.317, dated 26 tháng 5 năm 1868](http://www.dprix.com/biblio/nobel/nobel.html)
## Liên kết ngoài
|
|![]()
[Wikiquote](https://vi.wikipedia.org/wiki/Wikiquote)có sưu tập danh ngôn về: [Biography and Pictures](http://www.freeinfosociety.com/site.php?postnum=657) [Alfred Nobel – Man behind the Prizes](http://www.nobel.se/nobel/alfred-nobel/index.html) [Biography at the Norwegian Nobel Institute](http://www.nobel.no/eng_com_will1.html) [Nobelprize.org](http://nobelprize.org//) [The Man who Changed his Life after Reading his Obituary](http://www.chabad.org/article.asp?AID=271383)
|
|
|
|![]()
[Alfred Nobel](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Alfred_Nobel?uselang=vi) [Thể loại](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i): [Giải Nobel](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Gi%E1%BA%A3i_Nobel) [Sinh 1833](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1833) [Mất 1896](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1896) [Nhà hóa học Thụy Điển](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nh%C3%A0_h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc_Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n) [Doanh nhân Thụy Điển](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Doanh_nh%C3%A2n_Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n) [Nhà phát minh Thụy Điển](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nh%C3%A0_ph%C3%A1t_minh_Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n) [Tử vong do đột quỵ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%E1%BB%AD_vong_do_%C4%91%E1%BB%99t_qu%E1%BB%B5)
# Nguyễn Sơn
|Nguyễn Sơn|
|
|![]()
Lưỡng quốc tướng quân Nguyễn Sơn
![ Flag of Vietnam.svg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/22px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
![ Flag of Vietnam.svg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/22px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
[Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) [1 tháng 10](https://vi.wikipedia.org/wiki/1_th%C3%A1ng_10)năm [1908](https://vi.wikipedia.org/wiki/1908) ![ Flag of Viet Nam Peoples Army.svg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Flag_of_Viet_Nam_Peoples_Army.svg/22px-Flag_of_Viet_Nam_Peoples_Army.svg.png)
![ Flag of Viet Nam Peoples Army.svg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Flag_of_Viet_Nam_Peoples_Army.svg/22px-Flag_of_Viet_Nam_Peoples_Army.svg.png)
[Quân đội nhân dân Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Thiếu tướng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Thi%E1%BA%BFu_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) ![ Flag of the People's Republic of China.svg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg/22px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png)
![ Flag of the People's Republic of China.svg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg/22px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png)
[Giải phóng quân Nhân dân Trung Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%C3%A2n_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Qu%E1%BB%91c) ![ Flag of North Vietnam (1945-1955).svg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Flag_of_North_Vietnam_%281945-1955%29.svg/22px-Flag_of_North_Vietnam_%281945-1955%29.svg.png)
![ Flag of North Vietnam (1945-1955).svg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Flag_of_North_Vietnam_%281945-1955%29.svg/22px-Flag_of_North_Vietnam_%281945-1955%29.svg.png)
[Quân đội Quốc gia Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Vi%E1%BB%87t_Nam) ![ Flag of Vietnam.svg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/22px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
![ Flag of Vietnam.svg](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/22px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
[Quân đội nhân dân Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Chiến tranh Đông Dương](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng) [Huân chương Hồ Chí Minh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Hu%C3%A2n_ch%C6%B0%C6%A1ng_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh)(truy tặng) [Huân chương Giải phóng](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Hu%C3%A2n_ch%C6%B0%C6%A1ng_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng&action=edit&redlink=1)(Trung Quốc)… [Miền Nam Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Mi%E1%BB%81n_Nam_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29)(1945-1946)
Tư lệnh kiêm Chính ủy Liên khu 4
Tư lệnh kiêm Chính ủy Liên khu 5
Hiệu trưởng Trường Lục quân trung học Quảng Ngãi (
[1946](https://vi.wikipedia.org/wiki/1946))
Cục trưởng Cục Quân huấn Bộ Tổng tham mưu (
[1947](https://vi.wikipedia.org/wiki/1947)) **Nguyễn Sơn** ( [1908](https://vi.wikipedia.org/wiki/1908)– [1956](https://vi.wikipedia.org/wiki/1956)) là một trong những người [Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) được phong quân hàm tướng [Quân đội Nhân dân Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Vi%E1%BB%87t_Nam) đợt đầu tiên vào năm [1948](https://vi.wikipedia.org/wiki/1948). Ông cũng được [Trung Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa) phong quân hàm tướng vào năm [1955](https://vi.wikipedia.org/wiki/1955) nên còn được gọi là **Lưỡng quốc tướng quân** ( *Tướng quân hai nước*).
## Mục lục
## Ngày sinh và ngày mất
Đa số các tư liệu đều ghi ông sinh ngày
[1 tháng 10](https://vi.wikipedia.org/wiki/1_th%C3%A1ng_10) năm [1908](https://vi.wikipedia.org/wiki/1908) và mất ngày 21 tháng 10 năm 1956. Ngày 21 tháng 10 năm 2006, Hội Khoa học lịch sử Việt Nam đã tổ chức Lễ tưởng niệm 50 năm ngày mất của ông. Tại lễ này, ngày sinh của ông được ghi là 1 tháng 10 năm 1908.
## Tuổi trẻ
**Nguyễn Sơn** tên thật là **Vũ Nguyên Bác**, quê tại làng Kiêu Kỵ, huyện [Gia Lâm](https://vi.wikipedia.org/wiki/Gia_L%C3%A2m), [Hà Nội](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i). Ông là con cụ Vũ Trường Xương, một nhà đại tư sản ở [Hà Nội](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i). Khi mới lên 5 tuổi ông đã bắt đầu học tiếng Pháp tại một trường Dòng ở Hà Nội. Mười bốn tuổi ông thi đậu vào [Trường Sư phạm Hà Nội](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_S%C6%B0_ph%E1%BA%A1m_H%C3%A0_N%E1%BB%99i&action=edit&redlink=1) [. Tính tình nghịch ngợm, cùng với tinh thần chống Pháp được gia đình truyền thụ, ông thường tổ chức học sinh trường Sư Phạm và trường Bảo Hộ sang đánh nhau với học sinh con Tây tại các trường khác. Để khống chế sự nghịch ngợm của ông, cha mẹ ông đã cho ông lập gia đình với bà Nguyễn Thị Giệm, hơn ông bốn tuổi. Sau khi được Nguyễn Công Thu (người của [cần dẫn nguồn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c)] [Nguyễn Ái Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh)cử về Việt nam) giác ngộ, ông bày trò giả vờ uống rượu say, gây sự với cha vợ để lấy cớ bỏ người vợ trẻ cùng cô con gái mới 6 tháng tuổi là Vũ Thanh Các để ra đi.
## Tham gia cách mạng ở Trung Quốc
Năm 1925, ông theo Nguyễn Công Thu đến
[Quảng Châu](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ch%C3%A2u). Ông được nhập vào gia đình họ Lý của Lý Thụy ( [Hồ Chí Minh](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh)), gồm Lý Tống ( [Phạm Văn Đồng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%E1%BA%A1m_V%C4%83n_%C4%90%E1%BB%93ng)), [Lý Tự Trọng](https://vi.wikipedia.org/wiki/L%C3%BD_T%E1%BB%B1_Tr%E1%BB%8Dng), Lý Quý ( [Trần Phú](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Ph%C3%BA)), Lý Trí Phương ( [Nguyễn Thị Minh Khai](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Th%E1%BB%8B_Minh_Khai)) và một số người khác. Ông được [Hồ Chí Minh](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh) đặt tên cho là **Lý Anh Tự** và được học lớp chính trị khóa hai cùng [Phạm Văn Đồng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%E1%BA%A1m_V%C4%83n_%C4%90%E1%BB%93ng), [Hoàng Văn Hoan](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ho%C3%A0ng_V%C4%83n_Hoan). Tại đây, Vũ Nguyên Bác gia nhập [Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%99i_Vi%E1%BB%87t_Nam_C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_Thanh_ni%C3%AAn). Đầu năm 1926, ông được cử đi học [Trường Sĩ quan Hoàng Phố](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_S%C4%A9_quan_Ho%C3%A0ng_Ph%E1%BB%91&action=edit&redlink=1) cùng với [Lê Hồng Phong](https://vi.wikipedia.org/wiki/L%C3%AA_H%E1%BB%93ng_Phong), [Phùng Chí Kiên](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%C3%B9ng_Ch%C3%AD_Ki%C3%AAn), [Lê Thiết Hùng](https://vi.wikipedia.org/wiki/L%C3%AA_Thi%E1%BA%BFt_H%C3%B9ng). Trong thời gian học, ông gia nhập [Quốc Dân Đảng Trung Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c_Qu%E1%BB%91c_D%C3%A2n_%C4%90%E1%BA%A3ng).
Tháng 4 năm 1927,
[Quốc Dân Đảng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c_Qu%E1%BB%91c_D%C3%A2n_%C4%90%E1%BA%A3ng) do [Tưởng Giới Thạch](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%C6%B0%E1%BB%9Fng_Gi%E1%BB%9Bi_Th%E1%BA%A1ch) lãnh đạo làm chính biến, đàn áp [Đảng Cộng Sản Trung Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Trung_Qu%E1%BB%91c). Ông bỏ khỏi hàng ngũ [Quốc Dân Đảng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c_Qu%E1%BB%91c_D%C3%A2n_%C4%90%E1%BA%A3ng), gia nhập [Đảng Cộng sản Trung Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Trung_Qu%E1%BB%91c) vào tháng 8 năm [1927](https://vi.wikipedia.org/wiki/1927). Tháng 12 năm 1927, ông tham gia [khởi nghĩa Quảng Châu](https://vi.wikipedia.org/wiki/Kh%E1%BB%9Fi_ngh%C4%A9a_Qu%E1%BA%A3ng_Ch%C3%A2u), gia nhập Đoàn giáo đạo 4, Phương diện quân số 2 do [Diệp Kiếm Anh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Di%E1%BB%87p_Ki%E1%BA%BFm_Anh) chỉ huy. Sau ba ngày chiến đấu, cuộc khởi nghĩa thất bại, ông bị lộ là đảng viên cộng sản. Để tránh khủng bố trắng, ông phải rời [Quảng Châu](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ch%C3%A2u) sang [Thái Lan](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A1i_Lan) và tổ chức Việt kiều tham gia cách mạng.
Năm
[1928](https://vi.wikipedia.org/wiki/1928) ông trở lại Trung Quốc, tham gia [Hồng quân](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%C3%A2n_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Qu%E1%BB%91c) (红军). Năm 1929, ông giữ chức vụ chính trị viên đại đội trong Trung đoàn 47, chỉ huy đại đội đánh nhiều trận ở [Đông Giang](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Giang_%28%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng%29). Trong thời gian này ông đổi tên mới là **Hồng Thủy** (洪水).
Ông là sĩ quan người nước ngoài duy nhất của
[Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%C3%A2n_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Qu%E1%BB%91c), từng làm Chính ủy trung đoàn, Chủ nhiệm chính trị Sư đoàn 34 thuộc Quân đoàn 12 Hồng quân Trung Quốc. Do có nhiều kinh nghiệm thực tiễn và trình độ lý luận, ông được điều động đến giảng dạy tại Trường Quân sự Chính trị Trung ương của Hồng quân mới được thành lập ở [Thụy Kim](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%A5y_Kim). Cuối năm [1932](https://vi.wikipedia.org/wiki/1932) ông còn tham gia thành lập đoàn kịch đầu tiên của Hồng quân công nông và làm Đoàn trưởng.
Tháng 1 năm 1934, tại đại hội đại biểu toàn quốc nước Cộng hòa Xô viết Trung Hoa lần thứ hai, Hồng Thủy được bầu là Ủy viên ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản nước Cộng hòa Xô viết Trung Hoa với tư cách là đại biểu “dân tộc ít người”, Ủy viên Chính phủ dân chủ công nông ở Khu Xô viết Trung ương.
Do đường lối tả khuynh thắng thế trong Đảng Cộng sản Trung Quốc, trong thời kỳ 1933-1938 ông đã từng ba lần bị khai trừ khỏi
[Đảng Cộng sản Trung Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Trung_Qu%E1%BB%91c), rồi lại được phục hồi đảng tịch.
Tháng 10 năm 1934, ông tham dự cuộc
[Vạn lý trường chinh](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%E1%BA%A1n_l%C3%BD_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_chinh). Thời gian này, ông bị [Trương Quốc Đào](https://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%C6%B0%C6%A1ng_Qu%E1%BB%91c_%C4%90%C3%A0o) vu cáo là “gián điệp quốc tế”, bị khai trừ khỏi Đảng và suýt bị giết hại. Ông may mắn được [Chu Đức](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chu_%C4%90%E1%BB%A9c) và [Lưu Bá Thừa](https://vi.wikipedia.org/wiki/L%C6%B0u_B%C3%A1_Th%E1%BB%ABa) che chở nên thoát nạn. Hồng Thủy là người Việt Nam duy nhất đã đi hết cuộc [Vạn lý Trường chinh](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%E1%BA%A1n_l%C3%BD_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_chinh) của Hồng quân.
Tháng 12 năm 1935, ông về đến
[Diên An](https://vi.wikipedia.org/wiki/Di%C3%AAn_An) sau nhiều ngày bị lạc. Tiếp đó ông được vào học khóa một Trường Đại học Hồng quân Trung Quốc tại Ngõa Gia Bào, Thiểm Bắc (sau chuyển về Bảo An, Thiểm Tây), trực tiếp nghe [Mao Trạch Đông](https://vi.wikipedia.org/wiki/Mao_Tr%E1%BA%A1ch_%C4%90%C3%B4ng) và [Chu Ân Lai](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chu_%C3%82n_Lai) giảng bài.
Tháng 7 năm 1937, bắt đầu thời kỳ chiến tranh chống Nhật, ông theo Tổng tư lệnh
[Chu Đức](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chu_%C4%90%E1%BB%A9c) cùng Sư đoàn 115 [Bát Lộ Quân](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%C3%A1t_L%E1%BB%99_Qu%C3%A2n) vượt sông Hoàng Hà đến Sơn Tây lập căn cứ chống Nhật ở [Ngũ Đài Sơn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C5%A9_%C4%90%C3%A0i_s%C6%A1n). Ông được bổ nhiệm làm bí thư khu ủy Đông Dã, Trưởng Ban Tuyên truyền Địa ủy Đông bắc [Sơn Tây](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%C6%A1n_T%C3%A2y_%28Trung_Qu%E1%BB%91c%29). Tại Ngũ Đài Sơn, năm 1938 ông đã gặp và kết hôn với bà **Trần Kiếm Qua**, (tên thật là Trần Ngọc Anh, tên Kiếm Qua do chính ông gợi ý đổi cho bà). Ông bà sinh được hai người con trai, không kể một người con gái mất sau khi mới một tuần tuổi.
Cũng tại Ngũ Đài Sơn, vì phản đối
[Diêm Tích Sơn](https://vi.wikipedia.org/wiki/Di%C3%AAm_T%C3%ADch_S%C6%A1n), một “lãnh chúa” ở Sơn Tây, ông bị vu oan, lần thứ ba bị khai trừ Đảng, chuyển về trường Quân chính Hồng quân, nhưng đã được khôi phục đảng tịch ngay trong cuối năm đó.
Năm 1938 ông được giao đảm nhận chức Tổng Biên tập báo
*Kháng Địch* biên khu [Tấn Sát Ký](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=T%E1%BA%A5n_S%C3%A1t_K%C3%BD&action=edit&redlink=1).
Tháng 2 năm 1939 ông được điều về làm Phó Chủ nhiệm Khoa giáo dục chính trị tại Phân hiệu 2 Đại học kháng Nhật ở
[Hàn Tín Đài](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=H%C3%A0n_T%C3%ADn_%C4%90%C3%A0i&action=edit&redlink=1), [Linh Thọ](https://vi.wikipedia.org/wiki/Linh_Th%E1%BB%8D), Hà Bắc, Trung Quốc.
## Về Việt Nam và được phong tướng
Tháng 11 năm
[1945](https://vi.wikipedia.org/wiki/1945), ông trở về nước hoạt động theo đề nghị của Trung ương [Đảng Cộng sản Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam), lấy tên mới là **Nguyễn Sơn** và giữ nhiều chức vụ quan trọng trong quân đội và chính quyền [Việt Nam Dân chủ Cộng hòa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a) non trẻ. Ông từng làm Chủ tịch Ủy ban kháng chiến hành chính [miền Nam Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Mi%E1%BB%81n_Nam_%28Vi%E1%BB%87t_Nam%29) (từ tháng 12 năm 1945 đến khi giải thể vào tháng 12 năm 1946), Tư lệnh kiêm Chính ủy hai Liên khu 4 và 5, Hiệu trưởng trường Lục quân Trung học Quảng Ngãi ( [1946](https://vi.wikipedia.org/wiki/1946)), Cục trưởng Cục Quân huấn Bộ Tổng Tham mưu ( [1947](https://vi.wikipedia.org/wiki/1947)), Tư lệnh kiêm Chính ủy Liên khu 4 ( [1948](https://vi.wikipedia.org/wiki/1948)– [1949](https://vi.wikipedia.org/wiki/1949)).
Năm 1947, ông được tin bà Trần Kiếm Qua và hai con trai của ông chết do bị máy bay Quốc Dân Đảng oanh tạc khi sơ tán khỏi Diên An. Ông cưới bà Huỳnh Thị Đổi. Hai người sinh được cô con gái Nguyễn Mai Lâm, do nhiều nguyên nhân hai người đã chia tay.
Cũng trong năm này, ông kết hôn với bà Lê Hằng Huân.
Ông có 4 người con với bà: Nguyễn Thanh Hà, Nguyễn Cương, Nguyễn Việt Hồng và Nguyễn Việt Hằng. Trong đó bà Nguyễn Thanh Hà học tại [1] [Học viện Kỹ thuật Quân sự](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%8Dc_vi%E1%BB%87n_K%E1%BB%B9_thu%E1%BA%ADt_Qu%C3%A2n_s%E1%BB%B1)ra trường công tác tại Bộ Tư lệnh Thông tin và về hưu với quân hàm trung tá. Bà Nguyễn Việt Hồng thì mắc bệnh tâm thần được điều trị dài hạn tại bệnh viện.
Năm 1948, ông được Nhà nước Việt Nam phong quân hàm
[thiếu tướng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Thi%E1%BA%BFu_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) trong đợt phong quân hàm đầu tiên. Cùng được phong thiếu tướng trong đợt này có 8 quân nhân khác. Khi biết mình chỉ được phong thiếu tướng, ông không hài lòng và không muốn nhận (khi có người chúc mừng, ông nói: chúc mừng cái gì, tao thừa tướng nhưng thiếu sao!). Ông gửi công văn hỏa tốc cho Hồ Chí Minh để từ chối nhận quân hàm. Nhận được công văn, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết lên tấm các của mình: “Tặng Sơn đệ” với 12 chữ Hán: “Đảm dục đại, tâm dục tế, trí dục viên, hạnh dục phương” (đại ý: cái gan cần phải lớn; cái tâm nên tế nhị, chín chắn; cái trí phải suy nghĩ trước sau, toàn diện; cái đức hạnh phải đầy đủ, ngay thẳng) khiến ông chấp nhận. Thứ trưởng [2] [Phạm Ngọc Thạch](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%E1%BA%A1m_Ng%E1%BB%8Dc_Th%E1%BA%A1ch)thay mặt Chính phủ vào tận [Thanh Hóa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Thanh_H%C3%B3a)làm lễ tấn phong ông.
## Trở lại Trung Quốc và được phong tướng
Năm
[1950](https://vi.wikipedia.org/wiki/1950), ông trở lại Trung Quốc công tác, làm Phó Cục trưởng Cục Điều lệnh Tổng giám bộ huấn luyện Quân Giải phóng Nhân dân. Được xem là một trong 72 đại công thần Trung Quốc, ngay trong đợt phong quân hàm đầu vào ngày [27 tháng 9](https://vi.wikipedia.org/wiki/27_th%C3%A1ng_9) năm [1955](https://vi.wikipedia.org/wiki/1955), ông được nhà nước [Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa) phong quân hàm thiếu tướng. Ông cũng được chính phủ Trung Quốc tặng [Huân chương Giải phóng](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Hu%C3%A2n_ch%C6%B0%C6%A1ng_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_%28Trung_Qu%E1%BB%91c%29&action=edit&redlink=1) hạng nhất.
Ông được mệnh danh là “Lưỡng quốc tướng quân”, là một trong hai người Việt Nam được phong quân hàm tướng của hai quốc gia (người còn lại là
[Nguyễn Văn Hinh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nguy%E1%BB%85n_V%C4%83n_Hinh) – [Trung Tướng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Trung_T%C6%B0%E1%BB%9Bng) [Quốc Gia Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%E1%BB%91c_Gia_Vi%E1%BB%87t_Nam), đồng thời là Trung tướng Không Quân [Pháp](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%C3%A1p)), và đều ngay trong đợt phong quân hàm đầu tiên.
## Về với quê hương
Năm
[1956](https://vi.wikipedia.org/wiki/1956), do khối u ác tính nằm bên phổi trái, ông xin trở về quê hương. Ông rời [Bắc Kinh](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BA%AFc_Kinh) ngày [27 tháng 9](https://vi.wikipedia.org/wiki/27_th%C3%A1ng_9), được [Bành Đức Hoài](https://vi.wikipedia.org/wiki/B%C3%A0nh_%C4%90%E1%BB%A9c_Ho%C3%A0i), [Diệp Kiếm Anh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Di%E1%BB%87p_Ki%E1%BA%BFm_Anh) và nhiều tướng lĩnh, cán bộ cao cấp Trung Quốc ra ga tiễn và về đến Hà Nội ngày [30 tháng 9](https://vi.wikipedia.org/wiki/30_th%C3%A1ng_9). Ông mất tại Hà Nội sau đó không lâu. Ông được Nhà nước Việt Nam truy tặng Huân chương Hồ Chí Minh. [[3]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nguy%E1%BB%85n_S%C6%A1n#cite_note-3)
Viết về ông có hồi ký
*Hoàng Hà luyến, Hồng Hà tình* của bà [Trần Kiếm Qua](https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_Ki%E1%BA%BFm_Qua&action=edit&redlink=1). Cuốn này đã được dịch ra [tiếng Việt](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t), nhan đề *Hoàng Hà nhớ, Hồng Hà thương*.
## Chú thích
**Bà là con ruột của nhà văn Sở Cuồng** [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nguy%E1%BB%85n_S%C6%A1n#cite_ref-1) [Lê Dư](https://vi.wikipedia.org/wiki/L%C3%AA_D%C6%B0), em ruột nữ sĩ [Hằng Phương](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BA%B1ng_Ph%C6%B0%C6%A1ng), em vợ của nhà văn [Vũ Ngọc Phan](https://vi.wikipedia.org/wiki/V%C5%A9_Ng%E1%BB%8Dc_Phan). [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nguy%E1%BB%85n_S%C6%A1n#cite_ref-2) [“Chào mừng bạn đến với Báo Quân đội Nhân dân”](http://web.archive.org/web/20061007023840/http://www.qdnd.vn/qdnd/qdndcuoituan.tulieuphongsu.4015.qdnd). Quân đội Nhân dân. Truy cập 10 tháng 3 năm 2015. [^](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nguy%E1%BB%85n_S%C6%A1n#cite_ref-3) [[1]](http://vovnews.vn/Home/Trao-tang-truy-tang-Huan-chuong-cho-can-bo-quan-doi/20098/119625.vov)
## Tham khảo
*Tướng Nguyễn Sơn*, Nhà xuất bản Thông Tấn, 2008.
## Liên kết ngoài
[Lá thư cuối cùng của “Lưỡng quốc tướng quân”](http://www.qdnd.vn/qdndsite/en-us/75/2378/print/Default.aspx)trên báo *Quân đội Nhân dân* [Có một vị tướng như thế](http://www.tienphong.vn/xa-hoi/phong-su/64137/Co-mot-vi-tuong-nhu-the.html)trên báo *Tiền phong* [Lưỡng quốc Tướng quân Nguyễn Sơn – Những huyền thoại](http://www.most.gov.vn/doan/bai.asp?code=4405) [“Cô tiên xứ Quảng” và món quà trị giá hàng chục biệt thự](http://web.archive.org/web/20061212005900/http://www.tienphongonline.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=67938&ChannelID=13)trên báo *Tiền Phong* [Nhớ Nguyễn Sơn](http://www.talawas.org/talaDB/showFile.php?res=13914&rb=0302). Bút ký của Hồ Dzếnh [Cuộc đời “Lưỡng quốc tướng quân” qua ảnh](http://www.thethaovanhoa.vn/133N2008093008171700T14/Bai-1-Cuoc-doi-Luong-quoc-tuong-quan-qua-anh.htm) [Gặp người con quốc tịch Trung Quốc của tướng Nguyễn Sơn](http://www.thethaovanhoa.vn/133N20081002094149590T14/Bai-2-Gap-nguoi-con-quoc-tich-Trung-Quoc-cua-tuong-Nguyen-Son.htm) [Thể loại](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i): [Sinh 1908](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1908) [Mất 1956](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1956) [Người Hà Nội](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_H%C3%A0_N%E1%BB%99i) [Thiếu tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Thi%E1%BA%BFu_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Chỉ huy quân sự Việt Nam (Chiến tranh Đông Dương)](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ch%E1%BB%89_huy_qu%C3%A2n_s%E1%BB%B1_Vi%E1%BB%87t_Nam_%28Chi%E1%BA%BFn_tranh_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng%29) [Tướng Trung Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%C6%B0%E1%BB%9Bng_Trung_Qu%E1%BB%91c) [Tướng lĩnh Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%C6%B0%E1%BB%9Bng_l%C4%A9nh_Qu%C3%A2n_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Qu%E1%BB%91c) [Huân chương Hồ Chí Minh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Hu%C3%A2n_ch%C6%B0%C6%A1ng_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh) [Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 13](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BA%A1i_bi%E1%BB%83u_Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Vi%E1%BB%87t_Nam_kh%C3%B3a_13) **Bài viết mới trên TÌNH YÊU CUỘC SỐNG** [Bảy ngày đêm tỉnh lặng](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/26/bay-ngay-dem-tinh-lang/) [Viếng mộ cha mẹ](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/26/vieng-mo-cha-me/) [Chào ngày mới 20 tháng 10](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/26/chao-ngay-moi-20-thang-10/) [Suối nhạc tình yêu cuộc sống](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/26/suoi-nhac-tinh-yeu-cuoc-song/) [Ngủ ngon và tỉnh thức](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/18/ngu-ngon-va-tinh-thuc/) [Chào ngày mới 19 tháng 10](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/18/chao-ngay-moi-19-thang-10/) [Chào ngày mới 18 tháng 10](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/17/chao-ngay-moi-18-thang-10/) [Lời Thầy dặn](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/17/loi-thay-dan/) [Chào ngày mới 17 tháng 10](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/17/chao-ngay-moi-17-thang-10/) [Chào ngày mới 16 tháng 10](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/17/chao-ngay-moi-16-thang-10/) [Minh Không huyền thoại Bái Đính](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/17/minh-khong-huyen-thoai-bai-dinh/) [Dạo chơi non nước Việt](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/15/dao-choi-non-nuoc-viet/) [Chào ngày mới 15 tháng 10](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/14/chao-ngay-moi-15-thang-10/) [Bàn cờ thế sự](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/14/ban-co-the-su-8/) [Biển Đông vạn dặm](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/14/bien-dong-van-dam/) [Chào ngày mới 14 tháng 10](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/13/chao-ngay-moi-14-thang-10/) [Nghị lực](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/13/nghi-luc/) [Quang Dũng những bài thơ hay](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/13/quang-dung-nhung-bai-tho-hay/) [Chào ngày mới 13 tháng 10](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/12/chao-ngay-moi-13-thang-8-2/) [Em ơi em can đảm bước chân lên](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/12/em-oi-em-can-dam-buoc-chan-len/) [Chào ngày mới 12 tháng 10](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/12/chao-ngay-moi-12-thang-10/) [Thắp đèn lên đi em!](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/12/thap-den-len-di-em/) [Chào ngày mới 11 tháng 10](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/11/chao-ngay-moi-11-thang-10/) [Bài ca Trường Quảng Trạch](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/10/bai-ca-truong-quang-trach/) [Chào ngày mới 10 tháng 10](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/09/chao-ngay-moi-10-thang-10/) [Bàn cờ thế sự 7](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/09/ban-co-the-su-7/) [Vua Phổ Friedrich II Đại Đế](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/08/vua-pho-friedrich-ii/) [Chào ngày mới 9 tháng 10](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/08/chao-ngay-moi-9-thang-10/) [Chào ngày mới 8 tháng 10](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/08/chao-ngay-moi-8-thang-10/) [Bước ngoặt lịch sử chiến tranh Đông Dương](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/07/buoc-ngoat-lich-su-chien-tranh-dong-duong/) [Chào ngày mới 7 tháng 10](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/06/chao-ngay-moi-7-thang-10/) [Phan Khôi nắng được thì cứ nắng](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/06/phan-khoi-nang-duoc-thi-cu-nang/) [Bàn cờ thế sự 6](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/06/ban-co-the-su-6/) [Chào ngày mới 6 tháng 10](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/05/chao-ngay-moi-6-thang-10/) [Quả táo Apple Steven Jobs](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/05/qua-tao-apple-steven-jobs/) [Chào ngày mới 5 tháng 10](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/04/chao-ngay-moi-5-thang-10/) [Vị tướng của lòng dân](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/04/vi-tuong-cua-long-dan/) [Chào ngày mới 4 tháng 10](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/03/chao-ngay-moi-4-thang-10/) [Praha Goethe và lâu đài cổ](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/03/chao-ngay-moi-4-thang-10/) [Chuyện vỉa hè 3](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/03/chuyen-via-he-3/) [Cây Lương thực 10.2015](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/02/cay-luong-thuc-10-2015/) [Chào ngày mới 3 tháng 10](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/02/chao-ngay-moi-3-thang-10/) [Chào ngày mới 2 tháng 10](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/02/chao-ngay-moi-2-thang-10/) [Sông Mekong tài liệu tổng hợp](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/01/song-mekong-tai-lieu-tong-hop/) [Cây Lương thực 9.2015](https://cnm365.wordpress.com/2015/10/01/cay-luong-thuc-9-2015/) [Chào ngày mới 1 tháng 10](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/30/chao-ngay-moi-1-thang-10/) [Chào ngày mới 30 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/30/chao-ngay-moi-30-thang-9/) [Chào ngày mới 29 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/29/chao-ngay-moi-29-thang-9/) [Tiệp Khắc kỷ niệm một thời](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/28/tiep-khac-ky-niem-mot-thoi/) [Chào ngày mới 28 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/27/chao-ngay-moi-28-thang-9/) [Danh ngôn Albert Einstein](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/27/danh-ngon-albert-einstein/) [Bàn cờ thế sự 5](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/29/ban-co-the-su-5/) [Bàn cờ thế sự 4](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/27/ban-co-the-su-4/) [Chào ngày mới 27 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/27/chao-ngay-moi-27-thang-9-2/) [Cây Lương thực 9.2015](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/26/cay-luong-thuc-9-2015/) [Chào ngày mới 26 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/25/chao-ngay-moi-26-thang-9/) [Chỉ còn anh và em cùng tình yêu ở lại](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/25/chi-con-anh-va-em-cung-tinh-yeu-o-lai/) [Chào ngày mới 25 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/24/chao-ngay-moi-25-thang-9/) [Chào ngày mới 24 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/24/chao-ngay-moi-24-thang-9/) [Bàn cờ thế sự](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/23/ban-co-the-su-3/) [Chào ngày mới 23 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/22/chao-ngay-moi-23-thang-9/) [Chào ngày mới 22 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/21/chao-ngay-moi-22-thang-9/) [Bàn cờ thế sự](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/21/ban-co-the-su-2/) [Di sản Walter Scott](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/21/di-san-walter-scott/) [Chào ngày mới 21 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/20/chao-ngay-moi-21-thang-9/) [Chào ngày mới 20 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/20/chao-ngay-moi-20-thang-9/) [Tâm sáng Ức Trai trong tựa ngọc](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/19/tam-sang-uc-trai-trong-tua-ngoc/) [Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/18/binh-ngo-dai-cao-cua-nguyen-trai/) [Chào ngày mới 19 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/18/chao-ngay-moi-19-thang-9/) [Đọc “nỗi ám ảnh của quá khứ”](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/18/noi-am-anh-cua-qua-khu-tran-quoc-vuong/) [Chào ngày mới 18 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/17/chao-ngay-moi-18-thang-9/) [Chào ngày mới 17 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/17/chao-ngay-moi-17-thang-9/) [Nguyễn Du 250 năm nhìn lại](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/16/nguyen-du-250-nhin-lai/) [Chào ngày mới 16 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/16/chao-ngay-moi-16-thang-9/) [Chào ngày mới 15 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/15/chao-ngay-moi-15-thang-9/) [Bàn cờ thế sự](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/14/ban-co-the-su/) [Chào ngày mới 14 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/13/chao-ngay-moi-14-thang-9/) [Chào ngày mới 13 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/12/chao-ngay-moi-13-thang-9/) [Cây Lương thực 9.2015](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/12/cay-luong-thuc-9-2015/) [Chào ngày mới 12 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/12/chao-ngay-moi-12-thang-9/) [Tháp Tự Do giấc mơ Mỹ](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/11/thap-tu-do-giac-mo-my/) [Chào ngày mới 11 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/10/chao-ngay-moi-11-thang-9/) [Lương tri tỉnh thức](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/10/luong-tri-tinh-thuc/) [Chào ngày mới 10 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/09/chao-ngay-moi-10-thang-9/) [Chiến tranh và hòa bình](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/09/chien-tranh-va-hoa-binh/) [Chào ngày mới 9 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/08/chao-ngay-moi-9-thang-9/) [Những người Việt lỗi lạc ở FAO](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/08/nhung-nguoi-viet-loi-lac-o-fao/) [Chuyện vỉa hè](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/07/chuyen-via-he-2/) [Chào ngày mới 8 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/07/chao-ngay-moi-8-thang-9/) [Chuyện vỉa hè](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/07/chuyen-via-he/) [Chào ngày mới 7 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/06/chao-ngay-moi-7-thang-9/) [Đến Neva nhớ Pie Đại Đế](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/06/neva-sankt-peterburg-pie-dai-de/) [Chào ngày mới 6 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/06/chao-ngay-moi-6-thang-9/) [Sấm ký đồng dao huyền thoại](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/05/sam-ky-dong-dao-huyen-thoai/) [Chào ngày mới 5 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/04/chao-ngay-moi-5-thang-9/) [Cây Lương thực 8.2015](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/04/cay-luong-thuc-8-2015/) [Khoang trời thung dung](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/04/khoang-troi-thung-dung/) [Văn pháp Truyện Kiều](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/04/van-phap-truyen-kieu/) [Chào ngày mới 4 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/04/chao-ngay-moi-4-thang-9/) [Chào ngày mới 3 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/02/chao-ngay-moi-3-thang-9/comment-page-1/#comment-584) [Việt Nam Hồ Chí Minh](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/02/viet-nam-ho-chi-minh/) [Chào ngày mới 2 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/09/01/chao-ngay-moi-2-thang-9/) [Chào ngày mới 1 tháng 9](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/31/chao-ngay-moi-1-thang-9/) [Tá](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/31/tam-nguoi-thuc-su-co-sieu-nang-luc/) [m người thực sự có siêu năng lực](https://cnm365.wordpress.com/2015/08/31/tam-nguoi-thuc-su-co-sieu-nang-luc/) **Video yêu thích
** [KimYouTube](http://www.youtube.com/user/hoangkimvietnam) **Trở về trang chính **
[Hoàng Kim](https://hoangkimlong.wordpress.com) [Ngọc Phương Nam](http://thochocon.wordpress.com) [Thung dung](https://hoangkimvn.wordpress.com) [Dạy và học](http://dayvahoc.blogtiengviet.net) [CNM365](https://cnm365.wordpress.com) [Tình yêu cuộc sống](https://cnm365.wordpress.com) [Cây Lương thực](http://foodcrops.vn) [Dạy và Học](http://fa.hcmuaf.edu.vn/hoangkim) [Kim on LinkedIn](https://www.linkedin.com/in/foodcrops) [KimYouTube](http://www.youtube.com/user/hoangkimvietnam) [Kim on Facebook](https://www.facebook.com/daihocnonglam)