text:
Trung Quốc "cho phép" ngư dân Philippines vào bãi cạn Scarborough; Philippines khẳng định theo đuổi chính sách đối ngoại độc lập; Tổng thống Đức quan ngại về tình hình tranh chấp biển; Nhật Bản công bố sáng kiến tăng hợp tác quốc phòng với ASEAN và cùng Malaysia khẳng định lập trường chung về Biển Đông.
Động thái của các quốc gia
+ Trung Quốc:
Trung Quốc "cho phép" ngư dân Philippines vào bãi cạn Scarborough. Văn phòng Thông tin của Phủ Tổng thống Philippines hôm 20/11 ra thông cáo cho biết tại cuộc hội đàm bên lề Hội nghị cấp cao APEC tại Peru hôm 19/11, ông Tập Cận Bình và Tổng thống Rodrigo Duterte đã trao đổi về tình hình của ngư dân Philippines, "Nhà lãnh đạo Trung Quốc đã cam kết ngư dân Philippines sẽ được tiếp cận tự do các ngư trường truyền thống của họ."
Trung Quốc phản ứng thông tin Việt Nam mở rộng đường băng ở Trường Sa. Tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 18/11, phát ngôn viên Cảnh Sảng tuyên bố: “Trung Quốc phản đối việc chiếm đóng bất hợp pháp cũng như hoạt động xây dựng trên các thực thể ở Trường Sa. Trung Quốc thúc giục các bên liên quan tôn trọng chủ quyền và quyền lợi hợp pháp của Trung Quốc, ngừng việc xây dựng và rút nhân sự và thiết bị khỏi các thực thể này. Trung Quốc đề nghị các quốc gia liên quan tuân thủ các thỏa thuận song phương và khu vực, tránh các hành động làm phức tạp tình hình, đóng góp nhiều hơn vào hòa bình và ổn định khu vực.”
Trung Quốc bắt đầu đóng mới 2 tàu nghiên cứu môi trường biển. Hiệp hội nghiên cứu và phát triển tài nguyên khoáng sản đại dương Trung Quốc (COMRR&DA) ngày 18/11 đã ký hợp đồng với 2 nhà chế tạo tàu biển để bắt đầu đóng tàu nghiên cứu Đại Dương số 2 (Dayang Erhao) và một tàu mẹ cho tàu lặn không người lái Giao Long. Theo hiệp hội này, tàu Đại Dương số 2 sẽ dài 98m, rộng 17m, với khoang thí nghiệm rộng hơn 400m2 với hơn 70 loại thiết bị nghiên cứu. Trong khi đó, tàu còn lại dài 90,2m, rộng 16,8m được thiết kế để hỗ trợ và duy trì các nhiệm vụ dưới biển sâu của tàu lặn Giao Long. Dự kiến, hai tàu này sẽ đi vào hoạt động trong tháng 3/2019.
+ Philippines:
Philippines khẳng định theo đuổi chính sách đối ngoại độc lập. Phát biểu trong cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị APEC ở Peru hôm 19/11, Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte tuyên bố, “Tôi cam kết sẵn sàng hợp tác với Trung Quốc. Cùng với việc triển khai một chính sách đối ngoại độc lập, hai nước sẽ đạt được đồng thuận trong nhiều vấn đề. Một chính sách đối ngoại hướng tới sự phát triển của châu Á, tăng cường quan hệ với các nước trong khu vực, cùng Trung Quốc đạt được những phát triển kinh tế.” Tổng thống Duterte cho biết thêm Philippines sẵn sàng tăng cường hợp tác và phối hợp với Trung Quốc trên nhiều lĩnh vực.
+ Mỹ:
Mỹ cân nhắc triển khai pháo phòng thủ ven Biển Đông. Tư lệnh Bộ Chỉ huy Thái Bình Dương Đô đốc Harry Harris ngày 15/11 cho hay, “Quân đội nên có mục tiêu chính là đánh chìm các tàu đối phương bằng những hệ thống tên lửa đất đối biển,” đồng thời lưu ý rằng Lực lượng Thủy quân Lục chiến có thể có vai trò tương tự. Theo ông, PACOM muốn khả năng đó ở Tây Thái Bình Dương để đe dọa các đối thủ ở Biển Đông, Biển Hoa Đông và những nơi khác. Trước đó, Tướng Lục quân David Perkins cho biết các hệ thống hỏa lực của quân đội Mỹ như Hệ thống pháo phản lực cơ động cao (HIMARS) M142 có thể được sử dụng để tấn công các mục tiêu trên biển.
+ Đức:
Tổng thống Đức quan ngại về tình hình tranh chấp biển. Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe ngày 14/11 đã có cuộc hội đàm với Tổng thống Đức Joachim Gauck đang có chuyến thăm Nhật Bản. Hai nhà lãnh đạo đã nhất trí hợp tác xây dựng trật tự quốc tế dựa trên luật pháp, chia sẻ những quan ngại về việc Trung Quốc gia tăng hoạt động trên biển. Phát biểu với báo giới sau cuộc hội đàm, Tổng thống Gauck cho biết, "ông đang theo dõi và quan ngại tình hình trên Biển Đông và Biển Hoa Đông.” Về phần mình, Thủ tướng Abe cho biết Nhật - Đức nhất trí hợp tác nhằm đóng góp tích cực cho hòa bình và ổn định của cộng đồng quốc tế. Hai nhà lãnh đạo cũng khẳng định "không chấp nhận việc thay đổi nguyên trạng bằng vũ lực."
Quan hệ các nước
Nhật Bản công bố sáng kiến tăng hợp tác quốc phòng với ASEAN. Phát biểu tại họp báo sau Hội nghị không chính thức Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN-Nhật Bản tại Lào, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Tomomi Inada cho biết củng cố hợp tác quốc phòng là một vấn đề quan trọng và "ASEAN nằm ở trung tâm các hải trình của chúng tôi." Tại hội nghị trên, hai bên đã thảo luận hợp tác quốc phòng Nhật Bản-ASEAN và đề xuất "Tầm nhìn Vientiane" của Nhật Bản. “Tầm nhìn Vientiane" kêu gọi các nước cùng thừa nhận luật pháp quốc tế trong lĩnh vực hàng hải và hàng không nhằm đảm bảo thực thi đầy đủ. Sáng kiến này cũng gợi ý Nhật Bản sẽ hỗ trợ trong các lĩnh vực thu thập thông tin, cảnh báo và giám sát, và tìm kiếm cứu hộ, nhằm thúc đẩy xây dựng các năng lực đa chiều cho các nước ASEAN.
Khai mạc Hội thảo quốc tế lần thứ tám về Biển Đông. Hội thảo với chủ đề "Biển Đông: Hợp tác vì an ninh và phát triển khu vực" do Học viện Ngoại giao, Quỹ Hỗ trợ Nghiên cứu Biển Đông và Hội Luật gia Việt Nam phối hợp tổ chức ngày 14/11 tại thành phố Nha Trang. Gần 200 đại biểu tham dự hội thảo, trong đó có gần 60 học giả quốc tế, 70 học giả và đại biểu Việt Nam, hơn 20 đại biểu của 15 cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam, đại diện hơn 30 cơ quan thông tấn, báo chí trong và ngoài nước. Gần 30 tham luận sẽ được các đại biểu trình bày trong hai ngày hội thảo gồm 7 phiên. Đặc biệt, tại hội thảo lần này, lần đầu tiên một phiên riêng được tổ chức dành cho đại diện hải quân và lực lượng chấp pháp trên biển các nước chia sẻ các biện pháp tương tác và phối hợp trên thực địa nhằm tránh các tình huống va chạm bất ngờ và thúc đẩy hợp tác trên biển.
Nhật Bản - Malaysia khẳng định lập trường chung về Biển Đông. Phát biểu tại họp báo chung sau hội đàm với người đồng cấp Malaysia Najib Razak ở Tokyo ngày 16/11, Thủ tướng Shinzo Abe tuyên bố: "Chúng tôi khẳng định tầm quan trọng của việc các nước liên quan cần kiềm chế và giải quyết tranh chấp biển một cách hòa bình, theo luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS." Sau cuộc hội đàm, hai bên đã ký một thỏa thuận theo đó Tokyo sẽ cung cấp cho Kuala Lumpur 2 tàu tuần tra bờ biển đã qua sử dụng.
Indonesia tổ chức Hội thảo về quản lý xung đột tiềm tàng ở Biển Đông. Từ ngày 15-17/11, tại thành phố Bandung, Indonesia đã diễn ra Hội thảo quản lý xung đột tiềm tàng ở khu vực Biển Đông lần thứ 26 với sự tham dự của hơn 50 đại biểu đến từ Indonesia và các nước khu vực. Hội thảo tập trung thảo luận báo cáo thực hiện các dự án đã được thông qua tại các hội thảo trước và đề xuất các dự án hợp tác mới. Phát biểu trong phiên, Tổng Vụ trưởng Vụ Châu Á-Thái Bình Dương và châu Phi, Bộ Ngoại giao Indonesia, ông Desra Percaya nhấn mạnh tầm quan trọng của Biển Đông đối với khu vực và thế giới, đồng thời khẳng định cam kết của Indonesia trong việc bảo đảm hòa bình, ổn định và phồn vinh ở khu vực Biển Đông.
Phân tích và đánh giá
“Nhật Bản: Đối tác Biển Độc đáo của Ấn Độ” của Darshana Baruah
Cuộc gặp thượng đỉnh thường niên giữa thủ tướng Nhật Bản và Ấn Độ vào 11/11 một lần nữa nêu bật tầm quan trọng về an ninh biển trong mối quan hệ song phương. Trong khi mối quan hệ phát triển trên hầu khắp các lĩnh vực, vấn đề an ninh biển trở thành một trong những lĩnh vực nổi trội nhất trong sự hợp tác giữa hai bên.
Mục tiêu của Ấn Độ ở Ấn Độ Dương là rõ ràng: duy trì vị thế lãnh đạo và nguyên trạng với Ấn Độ nắm vai trò chi phối. Nhật Bản mong muốn tăng cường vai trò trong việc duy trì trật tự an ninh khu vực hiện hành và cân bằng với sự trỗi dậy của Trung Quốc. Kết hợp với nhau thì những quan tâm và cơ hội của hai nước sẽ hội tụ tại Ấn Độ Dương và vươn ra ngoài khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương.
Sự phát triển chính gần đây là việc Nhật Bản trở thành bên tham gia thường xuyên vào tập trận chung MALABAR. Nhật Bản và Ấn Độ cũng tiến hành tập trận chung song phương thường niên JIMEX. Cuộc tập trận hải quân 4 bên năm 2007 bao gồm Úc, Ấn Độ, Nhật Bản và Mỹ đã khiến Trung Quốc chỉ trích và bị xem là động thái bao vây nước này. Kể từ đó, Ấn Độ duy trì khoảng cách với ý tường này nhưng vẫn tham gia ở mức độ song phương. Việc mời Nhật Bản tham gia MALABAR là thông điệp rõ ràng về mục đích và ý chí chính trị của mình.
Tập trận hải quân không phải là khía cạnh thúc đẩy duy nhất trong mối quan hệ hai bên. Cả Nhật Bản và Ấn Độ đều quan tâm đến việc phát triển cơ sở hạ tầng và tăng cường kết nối ở khu vực Ấn Độ Dương, mở rộng phạm vi ảnh hưởng chiến lược và kinh tế, nhất là trước những hành động của Trung Quốc ở Ấn Độ Dương qua các sáng kiến Con đường Tơ lụa trên biển hay việc Trung Quốc tăng cường hiện diện hải quân tại đây.
Trong khi Ấn Độ quan ngại về tác động chiến lược từ các dự án kết nối của Trung Quốc, Tokyo lại đang cạnh tranh nhằm tăng cường vị thế là nhà đầu tư hàng đầu về cơ sở hạ tầng. Kết hợp lại với nhau thì cả Ấn Độ và Nhật Bản đều có cơ sở chung để hợp tác và mở rộng mục tiêu chiến lược và kinh tế của mình.
Cả New Delhi và Tokyo đều nghiên cứu những dự án giúp tăng cường nỗ lực của Ấn Độ nhằm xây dựng năng lực và mở rộng ảnh hưởng của Ấn Độ ở khu vực. Nhật Bản và Ấn Độ rõ ràng đã vạch ra mối quan tâm nhằm thúc đẩy cơ sở hạ tầng tại các đảo chiến lược Nicobar và Andaman. Trong tuyên bố chung, hai nhà lãnh đạo cũng bày tỏ ý định phát triển chung ở Iran và Afghanistan, đặc biệt là phát triển cảng Chabahar ở Iran. Một khu vực khác mà hai nước có tiềm năng rất lớn đề hợp tác là Vịnh Bengal. Nhật Bản sẵn sàng đầu tư tại Vành đai Phát triển Công nghiệp Vịnh Bengal.
Hai nước đang sử dụng sự phát triển cơ sở hạ tầng để thúc đẩy các mục tiêu biển chiến lược ở Ấn Độ - Thái Bình Dương. Các vành đai và khoản đầu tư cơ sở hạ tầng sẽ tăng cường ảnh hưởng của Ấn Độ ở khu vực. Sự hợp tác với Nhật Bản sẽ là động lực mạnh mẽ cho mục tiêu của Ấn Độ là trở thành nhà lãnh đạo ở Ấn Độ-Thái Bình Dương.
“Chính sách Châu Á của ông Trump nên đi theo hướng nào?” của Ralph Cossa
Mặc dù không biết chính sách của Tổng thống Mỹ đắc cử Donald Trump đối với châu Á sẽ như thế nào, nhưng thực tế các cuộc bầu cử tổng thống Mỹ cho thấy không nên tin vào những điều các ứng cử viên hứa hẹn trước khi thắng cử. Xuất phát từ những phát biểu của tỷ phú Trump và tình hình thực tế, chính sách châu Á của chính quyền mới ở Mỹ nên bao gồm những điểm sau:
Thứ nhất, tiếp tục cam kết với châu Á: Chính sách xoay trục/tái cân bằng đã “chết”, nhưng việc coi châu Á là vấn đề an ninh quốc gia luôn là sự quan tâm của lưỡng đảng kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Do đó, ông Trump nên tái cam kết ủng hộ vai trò trung tâm của châu Á cũng như hệ thống đồng minh khu vực của Mỹ trong việc duy trì hòa bình, an ninh.
Một vấn đề khác được sự ủng hộ của lưỡng đảng là chống phổ biến vũ khí hạt nhân cần tiếp tục được duy trì. Ông Trump cũng cần khẳng định cam kết của Mỹ về vấn đề này với các đồng minh và đối tác. Ngoài ra, ông Trump cũng có thể tìm cách thúc đẩy quan hệ với Triều Tiên, nhưng cần làm rõ với Bình Nhưỡng rằng việc giải trừ vũ khí hạt nhân luôn nằm trong nội dung thảo luận. Bên cạnh đó, ông Trump cũng cần trấn an Hàn Quốc về bất kỳ bước tiến nào trong quan hệ với Triều Tiên.
Thứ hai, lựa chọn nhân sự phù hợp: Đảng Cộng hòa có một đội ngũ hùng hậu các chuyên gia về châu Á-Thái Bình Dương. Việc lựa chọn vị trí ngoại trưởng cũng như đại sứ tại các nước châu Á cần được cân nhắc kỹ vì sẽ phát đi thông điệp về chính sách của Mỹ đối với châu Á cũng như Trung Quốc.
Thứ ba, tái cam kết với ASEAN và các đối tác, bạn bè ở Đông Nam Á: Việc tái cam kết về vai trò trung tâm của ASEAN có lẽ là một nhiệm vụ dễ dàng do ASEAN không hề được nhắc đến trong quá trình tranh cử. Tuy vậy, việc duy trì quan hệ với từng nước ASEAN có thể gặp nhiều thách thức hơn, nhất là với Philippines. Ông Trump nên thúc giục Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte thuyết phục Trung Quốc tôn trọng phán quyết Tòa Trọng tài về Biển Đông, đồng thời chia sẻ với mục tiêu của chiến dịch chống ma túy tại Philippines.
Thứ tư, cần tái cam kết với các quốc gia như Úc và Ấn Độ, không chỉ nhằm đối phó với Trung Quốc mà còn thúc đẩy hòa bình, ổn định ở Đông Á.
Thứ năm, điều chỉnh TPP: Việc hủy bỏ TPP sẽ là một thông điệp nghiêm trọng về kinh tế, an ninh của Mỹ gửi tới thế giới. Tốt hơn, ông Trump nên điều chỉnh lại TPP, đặt những lợi ích chiến lược, kinh tế của Mỹ lên trên những vấn đề chính trị giữa hai đảng. Mỹ cũng nên tránh những cuộc chiến tranh thương mại với Trung Quốc và thay vào đó buộc Trung Quốc chịu trách nhiệm thông qua các cơ chế của WTO. Cứng rắn với Trung Quốc và Nga sẽ dễ hơn rất nhiều nếu Mỹ phối hợp cùng mạng lưới đồng minh mạnh mẽ, đáng tin cậy.
“Vấn đề Biển Đông: Điều gì sẽ xảy ra khi Philippines quay lưng với Mỹ?” của Max Boot
Philippines là đồng minh lâu đời nhất và cho tới gần đây là gần gũi nhất của Mỹ tại châu Á. Sau khi Tổng thống Rodrigo Duterte lên nắm quyền, dường như những thành tựu hai bên đã đạt được trong mối quan hệ liên minh bền chặt này đã lùi vào dĩ vãng.
Sự chuyển hướng này sẽ kéo theo những gì? Các lợi ích về kinh tế và chiến lược của Manila vẫn không thay đổi. Trung Quốc là đối tác thương mại lớn thứ hai của Philippines, trong khi đứng đầu là Nhật Bản, một đồng minh thân thiết của Mỹ. Đối tác thương mại lớn thứ ba của Manila là Mỹ, tiếp theo là Singapore - quốc gia có mối quan hệ đối tác quan trọng với Mỹ. Tính tổng cộng, 42,7% khối lượng xuất khẩu của Philippines là sang Nhật Bản, Mỹ và Singapore, trong khi chỉ 10,5% là sang Trung Quốc và 11,9% là sang Hong Kong. Ngược lại, hàng hóa từ Trung Quốc chiếm 16,1% khối lượng nhập khẩu của Philippines, và hầu hết số còn lại là nhập khẩu từ Mỹ và các đồng minh của Washington như Nhật Bản, Đài Loan, Singapore và Hàn Quốc. Bởi vậy, khả năng Philippines chuyển hướng từ Mỹ sang Trung Quốc trong vấn đề kinh tế là điều khó có thể trở thành hiện thực.
Có những yếu tố về mặt chiến lược khiến Tổng thống Duterte khó có thể hiện thực hóa các tuyên bố của mình. Trung Quốc vẫn tiếp tục khẳng định chủ quyền trên Biển Đông, phủ nhận và phớt lờ phán quyết của Tòa Trọng tài. Trung Quốc muốn độc chiếm nguồn tài nguyên dồi dào và thao túng tuyến đường biển trọng yếu trên Biển Đông. Nếu nhượng bộ với Trung Quốc, nhất là ở bãi cạn Scarborough, Manila sẽ bị coi là đang tự tát vào mặt mình, và điều này chắc chắn sẽ làm dấy lên làn sóng phản đối mạnh mẽ của dư luận trong nước.
Những gì ông Duterte làm đang thể hiện một sự chuyển hướng địa chính trị quan trọng. Và nguyên nhân dẫn tới điều này, không gì khác chính là do bản thân nhà lãnh đạo này. Ông Duterte là người có tư tưởng thù địch với Mỹ, song lại đồng điệu với chính quyền Trung Quốc.
Nhìn từ phía Mỹ, việc ông Duterte ngả về phía Trung Quốc là một hiểm họa tiềm tàng. Sự hiện diện của Philippines bên cạnh Mỹ và các đồng minh là một nền tảng vững chắc để Washington chống lại sự hung hăng của Trung Quốc ở Biển Đông và biển Hoa Đông. Nếu Philippines ngã vào vòng tay Trung Quốc, Mỹ sẽ gặp thách thức không nhỏ trong việc đảm bảo quyền kiểm soát cái gọi là “chuỗi đảo đầu tiên” ở vùng biển phía Tây Thái Bình Dương, bao gồm “các hòn đảo của Nhật Bản, quần đảo Ryukyu, Đài Loan, và các hòn đảo của Philippines”. Việc bảo vệ “bức tường rào” này đã trở thành một trong những trọng tâm trong chiến lược của Mỹ từ sau Chiến tranh Lạnh. Tuy nhiên, mọi chuyện đang đứng trước nguy cơ đổ bể bởi quyết định đột ngột của một nhà lãnh đạo khó lường.
Trung Quốc có thể vô hiệu hóa đồng minh quan trọng này của Mỹ hoặc thậm chí là tìm cách khai thác một căn cứ hải quân của Philippines để đe dọa các đồng minh của Mỹ như Đài Loan, Nhật Bản và Úc. Nguy cơ Trung Quốc thao túng Philippines cũng sẽ khiến Mỹ khó có thể bảo vệ mục tiêu mà họ đề ra là đảm bảo tự do hàng hải và hàng không trên Biển Đông.
“Cách tiếp cận Biển Đông của Donald Trump” của Chris Mirasola
Việc ông Donald Trump thắng cử tổng thống đã gây ra sự bất ổn cho chiến lược của Mỹ ở Biển Đông và Biển Hoa Đông trong tương lai. Mặc dù hiện ông Trump chưa đưa ra một chương trình nghị sự nào cho vấn đề này, nhưng các cuộc thảo luận của Tổng thống mới đắc cử với các nhà lãnh đạo khu vực và các phát biểu từ những người đại diện bắt đầu cho thấy phác họa về chính sách của chính quyền sắp tới.
“Hòa bình thông qua sức mạnh” dường như là điểm mấu chốt trong chính sách đối ngoại của Tổng thống mới đắc cử Donald Trump, bao gồm quan điểm của ông ở Biển Đông. Ông đã chỉ trích “thành trì” của Trung Quốc trong khu vực và cho rằng Bắc Kinh đã “lộng hành” trong suốt nhiệm kỳ của Tổng thống Obama. Ông Trump đã đề xuất sử dụng “quyền lực thương mại của Washington trước Trung Quốc” để ngăn chặn các hành động của Trung Quốc ở Biển Đông. Để cải thiện tình hình, ông Trump đã kêu gọi mở rộng quy mô Hải quân Mỹ, từ khoảng 270 lên 350 tàu chiến.
Đại diện của ông Trump là Peter Navarro đã chỉ trích chiến lược tái cân bằng của Mỹ sang châu Á vì nó “thúc đẩy sự hung hăng của Trung Quốc ở Biển Đông và Biển Hoa Đông”. Ông Navarro cũng phàn nàn về việc “một loạt các đồng minh và đối tác bị đối xử ngược đãi dưới thời ông Obama” và khẳng định sự hiện diện quân sự của Mỹ mang tính “thiết yếu để phổ biến các giá trị tự do như quyền đi lại tự do trên biển”.
James Woolsey, một cố vấn cấp cao khác của ông Trump, đưa ra một cái nhìn ít chủ chiến hơn về chính sách đối ngoại của ông Trump. Ông lập luận rằng trong khi Washington sẽ kiên quyết “trở lại” vị thế chiến lược hàng đầu, “chúng ta cũng phải vạch lại giới hạn đỏ và định nghĩa lại các lợi ích sống còn” trong quan hệ Mỹ-Trung.
Các phát biểu không rõ ràng và dường như trái ngược nhau về Biển Đông trong chiến dịch tranh cử của ông Trump đã kích động một loạt phản ứng của các nhà lãnh đạo trong khu vực. Chủ tịch Tập Cận Bình đã chúc mừng chiến thắng của ông Trump và hy vọng “thúc đẩy quan hệ Mỹ-Trung hơn nữa từ một điểm khởi đầu mới, mang lại thêm lợi ích cho người dân hai nước và các quốc gia khác”. Tuy nhiên, phản ứng trước các phát biểu của ông Trump về Biển Đông, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lục Khảng nói: “Chúng tôi cần thời gian để xem chính sách nào sẽ được thực thi”.
Trong một động thái bất ngờ khác, bài xã luận của Tân Hoa Xã cảnh báo rằng các chính sách theo chủ nghĩa biệt lập trong cuộc Đại suy thoái đã làm “gia tăng cuộc khủng hoảng kinh tế của Mỹ”. Tờ “Thời báo Hoàn cầu” cũng lập luận rằng “các đồng minh của Mỹ trên thế giới sẽ gây sức ép với Washington để ngăn chặn ông Trump đi theo chủ nghĩa biệt lập”.
Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đã bày tỏ sự thân thiện hơn với ông Trump khi nói rằng ông “không muốn tranh cãi thêm nữa, bởi ông Trump đã giành chiến thắng”, điều có thể là tín hiệu cho thấy sự thay đổi hoàn toàn khỏi quan hệ gay gắt giữa Manila và Washington trong tháng qua.
Tờ “Economist”, trong một bài báo phản bác ông Trump, nhấn mạnh rằng “hiện vẫn chưa rõ ai sẽ đồng ý đảm nhiệm vai trò các chuyên gia cố vấn cho ông ta - bởi gần như toàn bộ các nghị sĩ Cộng hòa phụ trách khu vực châu Á không công nhận ông”.
“Nhắn gửi từ Châu Á-Thái Bình Dương đến Tổng thống đắc cử của Mỹ” của Yoichi Funabashi
Châu Á hy vọng rằng chiến dịch tranh cử mang tính khiêu khích và chủ nghĩa biệt lập sẽ không được triển khai dưới chính quyền mới của Mỹ. Khu vực này đầy rẫy những “điểm nóng” về địa chính trị, đó là sự nổi lên của Trung Quốc, những tranh chấp biển tại Biển Đông và biển Hoa Đông, sự bất ổn trên bán đảo Triều Tiên và mới đây là xu hướng căng thẳng giữa những nhà lãnh đạo một số quốc gia Đông Nam Á với Washington. Nếu Mỹ rút khỏi khu vực này sẽ gây ra sự bất ổn và là nguyên nhân gây chia rẽ giữa châu Á và Thái Bình Dương.
Vì vậy, châu Á hy vọng gì ở chính quyền của Tổng thống Trump?
Trước hết, khu vực này hy vọng một sự thừa nhận rằng trật tự thế giới tự do mang lại nhiều lợi ích cho Mỹ. Trong “trò chơi” đang được tiến hành tại châu Á-Thái Bình Dương, một trong những chiến lược lâu dài của Trung Quốc đó là phá hoại và làm đảo lộn trật tự đó. Tuy nhiên, thách thức hiện hữu lớn hơn lại đến từ nội tại. Trên khắp các quốc gia phát triển, đang nổi lên sự chống đối của công chúng đối với toàn cầu hóa. Bằng cách thiết lập một tiêu chuẩn vàng tại châu Á-Thái Bình Dương, Mỹ có thể đóng một vai trò chủ đạo trong việc nâng cấp trật tự thế giới tự do lên mức độ thông minh và công bằng hơn.
Hiệp định TPP có thể là cửa ngõ để Mỹ đóng vai trò trung tâm của tiến trình này. Nếu không có TPP, Trung Quốc có thể thúc đẩy các hiệp định thương mại mà nước này giữ vai trò trung tâm, như Hiệp định RCEP. Hiệp định này sẽ cho Trung Quốc một quyền tiếp cận “chia rẽ và thương mại” đối với khu vực. Trong những tuần gần đây, chúng ta đã chứng kiến Trung Quốc thành công với việc nhiều quốc gia như Malaysia, Thái Lan, Philippines mạnh dạn tuyên bố chia tách khỏi Mỹ. Ông Trump cần phải cẩn thận để tránh khiêu khích thêm xu hướng phản ứng “đường tôi tôi đi” như vậy.
Thay vào đó, chính quyền của ông Trump nên tìm cách cam kết với châu Á thông qua các cơ chế khác nếu vẫn quyết tâm từ bỏ TPP. Các diễn đàn như Hội nghị thượng đỉnh đặc biệt các nhà lãnh đạo ASEAN-Mỹ, Hội nghị thượng đỉnh APEC hay Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á (EAS) cũng đều có chức năng tương tự như việc Mỹ tham gia hội nhập vào chủ nghĩa khu vực mở.
Trong giai đoạn ông Obama cầm quyền, các đồng minh của Mỹ như Nhật Bản đã quá nản lòng với thái độ dễ dãi và đôi khi thất thường của Mỹ đối với Trung Quốc. Ông Trump đã tuyên bố quan điểm rõ ràng khi cho rằng Trung Quốc là nguồn cơn của nhiều vấn đề hiện nay với Mỹ. Cùng với quan điểm này, chính quyền của ông Trump có thể sẽ có cách tiếp cận nguyên tắc và cứng rắn hơn đối với Trung Quốc.
Mỹ không nên tiếp tục tác động tới châu Á mà nên hợp tác với châu Á. Nói cách khác, Mỹ nên định hình chính sách đối với khu vực châu Á đi trước chính sách của Trung Quốc đối với khu vực này.
Cuối cùng, ông Trump cần phải lựa chọn đội ngũ cố vấn của mình một cách khôn ngoan. Các thể chế và các mối quan hệ được xây dựng theo thời gian và dựa trên mối quan hệ thân mật là đặc biệt quan trọng trong ngoại giao ở châu Á./.
- Biển Đông Tuần Qua (từ 16/1-22/1)[18/01/2017 09:05]
- Biển Đông Tuần Qua (từ 9/1-15/1)[17/01/2017 17:39]
- Biển Đông Tuần Qua (từ 2/1-8/1)[10/01/2017 21:11]
- Biển Đông Tuần Qua (từ 26/12-1/1)[06/01/2017 16:49]
- Biển Đông Tuần Qua (từ 19/12-25/12)[27/12/2016 09:19]
- Biển Đông Tuần Qua (từ 12/12-18/12)[20/12/2016 22:34]
- Biển Đông Tuần Qua (từ 5/12-11/12)[13/12/2016 22:01]
- Biển Đông Tuần Qua (từ 28/11-4/12)[06/12/2016 11:16]
- Biển Đông Tuần Qua (từ 21/11-27/11)[29/11/2016 10:38]
- Biển Đông Tuần Qua (từ 7/11-13/11)[15/11/2016 10:47]
- Biển Đông Tuần Qua (từ 31/10-6/11)[08/11/2016 13:11]
- Biển Đông Tuần Qua (từ 24/10-30/10)[01/11/2016 22:34]
- Biển Đông Tuần Qua (từ 17/10-23/10)[25/10/2016 20:05]
- Biển Đông Tuần Qua (từ 10/10-16/10)[19/10/2016 21:57]
- Biển Đông Tuần Qua (từ 3/10-9/10)[11/10/2016 16:10]
- Biển Đông Tuần Qua (từ 26/9-2/10)[05/10/2016 10:55]
- Biển Đông Tuần Qua (từ 19/9-25/9)[27/09/2016 15:00]
- Biển Đông Tuần Qua (từ 12/9-18/9)[20/09/2016 21:21]

markdown:
Trung Quốc "cho phép" ngư dân Philippines vào bãi cạn Scarborough; Philippines khẳng định theo đuổi chính sách đối ngoại độc lập; Tổng thống Đức quan ngại về tình hình tranh chấp biển; Nhật Bản công bố sáng kiến tăng hợp tác quốc phòng với ASEAN và cùng Malaysia khẳng định lập trường chung về Biển Đông.
**Động thái của các quốc gia** __+ Trung Quốc:__ [ Văn phòng Thông tin của Phủ Tổng thống Philippines hôm 20/11 ra thông cáo cho biết tại cuộc hội đàm bên lề Hội nghị cấp cao APEC tại Peru hôm 19/11, ông Tập Cận Bình và Tổng thống Rodrigo Duterte đã trao đổi về tình hình của ngư dân Philippines, "Nhà lãnh đạo Trung Quốc đã cam kết ngư dân Philippines sẽ được tiếp cận tự do các ngư trường truyền thống của họ." Trung Quốc "cho phép" ngư dân Philippines vào bãi cạn Scarborough.](http://www.scmp.com/news/china/diplomacy-defence/article/2047747/xi-tells-duterte-scarborough-shoal-will-stay-open) [ Tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 18/11, phát ngôn viên Cảnh Sảng tuyên bố: “Trung Quốc phản đối việc chiếm đóng bất hợp pháp cũng như hoạt động xây dựng trên các thực thể ở Trường Sa. Trung Quốc thúc giục các bên liên quan tôn trọng chủ quyền và quyền lợi hợp pháp của Trung Quốc, ngừng việc xây dựng và rút nhân sự và thiết bị khỏi các thực thể này. Trung Quốc đề nghị các quốc gia liên quan tuân thủ các thỏa thuận song phương và khu vực, tránh các hành động làm phức tạp tình hình, đóng góp nhiều hơn vào hòa bình và ổn định khu vực.” Trung Quốc phản ứng thông tin Việt Nam mở rộng đường băng ở Trường Sa.](http://www.fmprc.gov.cn/mfa_eng/xwfw_665399/s2510_665401/2511_665403/t1416696.shtml) **Trung Quốc bắt đầu đóng mới 2 tàu nghiên cứu môi trường biển.** __+ Philippines:__ [ Phát biểu trong cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị APEC ở Peru hôm 19/11, Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte tuyên bố, “Tôi cam kết sẵn sàng hợp tác với Trung Quốc. Cùng với việc triển khai một chính sách đối ngoại độc lập, hai nước sẽ đạt được đồng thuận trong nhiều vấn đề. Một chính sách đối ngoại hướng tới sự phát triển của châu Á, tăng cường quan hệ với các nước trong khu vực, cùng Trung Quốc đạt được những phát triển kinh tế.” Tổng thống Duterte cho biết thêm Philippines sẵn sàng tăng cường hợp tác và phối hợp với Trung Quốc trên nhiều lĩnh vực. Philippines khẳng định theo đuổi chính sách đối ngoại độc lập.](http://www.philstar.com/headlines/2016/11/20/1645653/duterte-align-foreign-policy-toward-china-led-asian-economic) __+ Mỹ:__ [ Tư lệnh Bộ Chỉ huy Thái Bình Dương Đô đốc Harry Harris ngày 15/11 cho hay, “Quân đội nên có mục tiêu chính là đánh chìm các tàu đối phương bằng những hệ thống tên lửa đất đối biển,” đồng thời lưu ý rằng Lực lượng Thủy quân Lục chiến có thể có vai trò tương tự. Theo ông, PACOM muốn khả năng đó ở Tây Thái Bình Dương để đe dọa các đối thủ ở Biển Đông, Biển Hoa Đông và những nơi khác. Trước đó, Tướng Lục quân David Perkins cho biết các hệ thống hỏa lực của quân đội Mỹ như Hệ thống pháo phản lực cơ động cao (HIMARS) M142 có thể được sử dụng để tấn công các mục tiêu trên biển. Mỹ cân nhắc triển khai pháo phòng thủ ven Biển Đông.](http://www.janes.com/article/65519/pacom-chief-eyes-coastal-defence-artillery-for-south-china-sea) __+ Đức:__ [ Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe ngày 14/11 đã có cuộc hội đàm với Tổng thống Đức Joachim Gauck đang có chuyến thăm Nhật Bản. Hai nhà lãnh đạo đã nhất trí hợp tác xây dựng trật tự quốc tế dựa trên luật pháp, chia sẻ những quan ngại về việc Trung Quốc gia tăng hoạt động trên biển. Phát biểu với báo giới sau cuộc hội đàm, Tổng thống Gauck cho biết, "ông đang theo dõi và quan ngại tình hình trên Biển Đông và Biển Hoa Đông.” Về phần mình, Thủ tướng Abe cho biết Nhật - Đức nhất trí hợp tác nhằm đóng góp tích cực cho hòa bình và ổn định của cộng đồng quốc tế. Hai nhà lãnh đạo cũng khẳng định "không chấp nhận việc thay đổi nguyên trạng bằng vũ lực." Tổng thống Đức quan ngại về tình hình tranh chấp biển.](http://www.dw.com/en/gauck-stresses-german-japan-ties-amid-global-uncertainty/a-36404296) **Quan hệ các nước** [ Phát biểu tại họp báo sau Hội nghị không chính thức Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN-Nhật Bản tại Lào, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Tomomi Inada cho biết củng cố hợp tác quốc phòng là một vấn đề quan trọng và "ASEAN nằm ở trung tâm các hải trình của chúng tôi." Tại hội nghị trên, hai bên đã thảo luận hợp tác quốc phòng Nhật Bản-ASEAN và đề xuất "Tầm nhìn Vientiane" của Nhật Bản. “Tầm nhìn Vientiane" kêu gọi các nước cùng thừa nhận luật pháp quốc tế trong lĩnh vực hàng hải và hàng không nhằm đảm bảo thực thi đầy đủ. Sáng kiến này cũng gợi ý Nhật Bản sẽ hỗ trợ trong các lĩnh vực thu thập thông tin, cảnh báo và giám sát, và tìm kiếm cứu hộ, nhằm thúc đẩy xây dựng các năng lực đa chiều cho các nước ASEAN. Nhật Bản công bố sáng kiến tăng hợp tác quốc phòng với ASEAN.](http://www.vietnamplus.vn/nhat-ban-cong-bo-sang-kien-tang-hop-tac-quoc-phong-voi-asean/416429.vnp) [ Hội thảo với chủ đề "Biển Đông: Hợp tác vì an ninh và phát triển khu vực" do Học viện Ngoại giao, Quỹ Hỗ trợ Nghiên cứu Biển Đông và Hội Luật gia Việt Nam phối hợp tổ chức ngày 14/11 tại thành phố Nha Trang. Gần 200 đại biểu tham dự hội thảo, trong đó có gần 60 học giả quốc tế, 70 học giả và đại biểu Việt Nam, hơn 20 đại biểu của 15 cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam, đại diện hơn 30 cơ quan thông tấn, báo chí trong và ngoài nước. Gần 30 tham luận sẽ được các đại biểu trình bày trong hai ngày hội thảo gồm 7 phiên. Đặc biệt, tại hội thảo lần này, lần đầu tiên một phiên riêng được tổ chức dành cho đại diện hải quân và lực lượng chấp pháp trên biển các nước chia sẻ các biện pháp tương tác và phối hợp trên thực địa nhằm tránh các tình huống va chạm bất ngờ và thúc đẩy hợp tác trên biển. Khai mạc Hội thảo quốc tế lần thứ tám về Biển Đông.](http://www.vietnamplus.vn/khai-mac-hoi-thao-quoc-te-lan-thu-tam-ve-chu-de-bien-dong/415912.vnp) [ Phát biểu tại họp báo chung sau hội đàm với người đồng cấp Malaysia Najib Razak ở Tokyo ngày 16/11, Thủ tướng Shinzo Abe tuyên bố: "Chúng tôi khẳng định tầm quan trọng của việc các nước liên quan cần kiềm chế và giải quyết tranh chấp biển một cách hòa bình, theo luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS." Sau cuộc hội đàm, hai bên đã ký một thỏa thuận theo đó Tokyo sẽ cung cấp cho Kuala Lumpur 2 tàu tuần tra bờ biển đã qua sử dụng. Nhật Bản - Malaysia khẳng định lập trường chung về Biển Đông.](http://www.japantimes.co.jp/news/2016/11/16/national/malaysia-leader-abe-talk-shop-tpp-south-china-sea-bullet-trains/) [ Từ ngày 15-17/11, tại thành phố Bandung, Indonesia đã diễn ra Hội thảo quản lý xung đột tiềm tàng ở khu vực Biển Đông lần thứ 26 với sự tham dự của hơn 50 đại biểu đến từ Indonesia và các nước khu vực. Hội thảo tập trung thảo luận báo cáo thực hiện các dự án đã được thông qua tại các hội thảo trước và đề xuất các dự án hợp tác mới. Phát biểu trong phiên, Tổng Vụ trưởng Vụ Châu Á-Thái Bình Dương và châu Phi, Bộ Ngoại giao Indonesia, ông Desra Percaya nhấn mạnh tầm quan trọng của Biển Đông đối với khu vực và thế giới, đồng thời khẳng định cam kết của Indonesia trong việc bảo đảm hòa bình, ổn định và phồn vinh ở khu vực Biển Đông. Indonesia tổ chức Hội thảo về quản lý xung đột tiềm tàng ở Biển Đông.](http://www.vietnamplus.vn/indonesia-to-chuc-hoi-thao-ve-quan-ly-xung-dot-tiem-tang-o-bien-dong/416600.vnp) **Phân tích và đánh giá** **“ Nhật Bản: Đối tác Biển Độc đáo của Ấn Độ” **của *Darshana Baruah*
Cuộc gặp thượng đỉnh thường niên giữa thủ tướng Nhật Bản và Ấn Độ vào 11/11 một lần nữa nêu bật tầm quan trọng về an ninh biển trong mối quan hệ song phương. Trong khi mối quan hệ phát triển trên hầu khắp các lĩnh vực, vấn đề an ninh biển trở thành một trong những lĩnh vực nổi trội nhất trong sự hợp tác giữa hai bên.
Mục tiêu của Ấn Độ ở Ấn Độ Dương là rõ ràng: duy trì vị thế lãnh đạo và nguyên trạng với Ấn Độ nắm vai trò chi phối. Nhật Bản mong muốn tăng cường vai trò trong việc duy trì trật tự an ninh khu vực hiện hành và cân bằng với sự trỗi dậy của Trung Quốc. Kết hợp với nhau thì những quan tâm và cơ hội của hai nước sẽ hội tụ tại Ấn Độ Dương và vươn ra ngoài khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương.
Sự phát triển chính gần đây là việc Nhật Bản trở thành bên tham gia thường xuyên vào tập trận chung MALABAR. Nhật Bản và Ấn Độ cũng tiến hành tập trận chung song phương thường niên JIMEX. Cuộc tập trận hải quân 4 bên năm 2007 bao gồm Úc, Ấn Độ, Nhật Bản và Mỹ đã khiến Trung Quốc chỉ trích và bị xem là động thái bao vây nước này. Kể từ đó, Ấn Độ duy trì khoảng cách với ý tường này nhưng vẫn tham gia ở mức độ song phương. Việc mời Nhật Bản tham gia MALABAR là thông điệp rõ ràng về mục đích và ý chí chính trị của mình.
Tập trận hải quân không phải là khía cạnh thúc đẩy duy nhất trong mối quan hệ hai bên. Cả Nhật Bản và Ấn Độ đều quan tâm đến việc phát triển cơ sở hạ tầng và tăng cường kết nối ở khu vực Ấn Độ Dương, mở rộng phạm vi ảnh hưởng chiến lược và kinh tế, nhất là trước những hành động của Trung Quốc ở Ấn Độ Dương qua các sáng kiến Con đường Tơ lụa trên biển hay việc Trung Quốc tăng cường hiện diện hải quân tại đây.
Trong khi Ấn Độ quan ngại về tác động chiến lược từ các dự án kết nối của Trung Quốc, Tokyo lại đang cạnh tranh nhằm tăng cường vị thế là nhà đầu tư hàng đầu về cơ sở hạ tầng. Kết hợp lại với nhau thì cả Ấn Độ và Nhật Bản đều có cơ sở chung để hợp tác và mở rộng mục tiêu chiến lược và kinh tế của mình.
Cả New Delhi và Tokyo đều nghiên cứu những dự án giúp tăng cường nỗ lực của Ấn Độ nhằm xây dựng năng lực và mở rộng ảnh hưởng của Ấn Độ ở khu vực. Nhật Bản và Ấn Độ rõ ràng đã vạch ra mối quan tâm nhằm thúc đẩy cơ sở hạ tầng tại các đảo chiến lược Nicobar và Andaman. Trong tuyên bố chung, hai nhà lãnh đạo cũng bày tỏ ý định phát triển chung ở Iran và Afghanistan, đặc biệt là phát triển cảng Chabahar ở Iran. Một khu vực khác mà hai nước có tiềm năng rất lớn đề hợp tác là Vịnh Bengal. Nhật Bản sẵn sàng đầu tư tại Vành đai Phát triển Công nghiệp Vịnh Bengal.
Hai nước đang sử dụng sự phát triển cơ sở hạ tầng để thúc đẩy các mục tiêu biển chiến lược ở Ấn Độ - Thái Bình Dương. Các vành đai và khoản đầu tư cơ sở hạ tầng sẽ tăng cường ảnh hưởng của Ấn Độ ở khu vực. Sự hợp tác với Nhật Bản sẽ là động lực mạnh mẽ cho mục tiêu của Ấn Độ là trở thành nhà lãnh đạo ở Ấn Độ-Thái Bình Dương.
** “ Chính sách Châu Á của ông Trump nên đi theo hướng nào?” **của *Ralph Cossa*
Mặc dù không biết chính sách của Tổng thống Mỹ đắc cử Donald Trump đối với châu Á sẽ như thế nào, nhưng thực tế các cuộc bầu cử tổng thống Mỹ cho thấy không nên tin vào những điều các ứng cử viên hứa hẹn trước khi thắng cử. Xuất phát từ những phát biểu của tỷ phú Trump và tình hình thực tế, chính sách châu Á của chính quyền mới ở Mỹ nên bao gồm những điểm sau:
*Thứ nhất*, tiếp tục cam kết với châu Á: Chính sách xoay trục/tái cân bằng đã “chết”, nhưng việc coi châu Á là vấn đề an ninh quốc gia luôn là sự quan tâm của lưỡng đảng kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Do đó, ông Trump nên tái cam kết ủng hộ vai trò trung tâm của châu Á cũng như hệ thống đồng minh khu vực của Mỹ trong việc duy trì hòa bình, an ninh.
Một vấn đề khác được sự ủng hộ của lưỡng đảng là
*chống phổ biến vũ khí hạt nhân cần tiếp tục được duy trì*. Ông Trump cũng cần khẳng định cam kết của Mỹ về vấn đề này với các đồng minh và đối tác. Ngoài ra, ông Trump cũng có thể tìm cách thúc đẩy quan hệ với Triều Tiên, nhưng cần làm rõ với Bình Nhưỡng rằng việc giải trừ vũ khí hạt nhân luôn nằm trong nội dung thảo luận. Bên cạnh đó, ông Trump cũng cần trấn an Hàn Quốc về bất kỳ bước tiến nào trong quan hệ với Triều Tiên. *Thứ hai*, lựa chọn nhân sự phù hợp: Đảng Cộng hòa có một đội ngũ hùng hậu các chuyên gia về châu Á-Thái Bình Dương. Việc lựa chọn vị trí ngoại trưởng cũng như đại sứ tại các nước châu Á cần được cân nhắc kỹ vì sẽ phát đi thông điệp về chính sách của Mỹ đối với châu Á cũng như Trung Quốc. *Thứ ba*, tái cam kết với ASEAN và các đối tác, bạn bè ở Đông Nam Á: Việc tái cam kết về vai trò trung tâm của ASEAN có lẽ là một nhiệm vụ dễ dàng do ASEAN không hề được nhắc đến trong quá trình tranh cử. Tuy vậy, việc duy trì quan hệ với từng nước ASEAN có thể gặp nhiều thách thức hơn, nhất là với Philippines. Ông Trump nên thúc giục Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte thuyết phục Trung Quốc tôn trọng phán quyết Tòa Trọng tài về Biển Đông, đồng thời chia sẻ với mục tiêu của chiến dịch chống ma túy tại Philippines. *Thứ tư*, cần tái cam kết với các quốc gia như Úc và Ấn Độ, không chỉ nhằm đối phó với Trung Quốc mà còn thúc đẩy hòa bình, ổn định ở Đông Á. *Thứ năm*, điều chỉnh TPP: Việc hủy bỏ TPP sẽ là một thông điệp nghiêm trọng về kinh tế, an ninh của Mỹ gửi tới thế giới. Tốt hơn, ông Trump nên điều chỉnh lại TPP, đặt những lợi ích chiến lược, kinh tế của Mỹ lên trên những vấn đề chính trị giữa hai đảng. Mỹ cũng nên tránh những cuộc chiến tranh thương mại với Trung Quốc và thay vào đó buộc Trung Quốc chịu trách nhiệm thông qua các cơ chế của WTO. Cứng rắn với Trung Quốc và Nga sẽ dễ hơn rất nhiều nếu Mỹ phối hợp cùng mạng lưới đồng minh mạnh mẽ, đáng tin cậy. **“ Vấn đề Biển Đông: Điều gì sẽ xảy ra khi Philippines quay lưng với Mỹ?”** của *Max Boot*
Philippines là đồng minh lâu đời nhất và cho tới gần đây là gần gũi nhất của Mỹ tại châu Á. Sau khi Tổng thống Rodrigo Duterte lên nắm quyền, dường như những thành tựu hai bên đã đạt được trong mối quan hệ liên minh bền chặt này đã lùi vào dĩ vãng.
Sự chuyển hướng này sẽ kéo theo những gì? Các lợi ích về kinh tế và chiến lược của Manila vẫn không thay đổi. Trung Quốc là đối tác thương mại lớn thứ hai của Philippines, trong khi đứng đầu là Nhật Bản, một đồng minh thân thiết của Mỹ. Đối tác thương mại lớn thứ ba của Manila là Mỹ, tiếp theo là Singapore - quốc gia có mối quan hệ đối tác quan trọng với Mỹ. Tính tổng cộng, 42,7% khối lượng xuất khẩu của Philippines là sang Nhật Bản, Mỹ và Singapore, trong khi chỉ 10,5% là sang Trung Quốc và 11,9% là sang Hong Kong. Ngược lại, hàng hóa từ Trung Quốc chiếm 16,1% khối lượng nhập khẩu của Philippines, và hầu hết số còn lại là nhập khẩu từ Mỹ và các đồng minh của Washington như Nhật Bản, Đài Loan, Singapore và Hàn Quốc. Bởi vậy, khả năng Philippines chuyển hướng từ Mỹ sang Trung Quốc trong vấn đề kinh tế là điều khó có thể trở thành hiện thực.
Có những yếu tố về mặt chiến lược khiến Tổng thống Duterte khó có thể hiện thực hóa các tuyên bố của mình. Trung Quốc vẫn tiếp tục khẳng định chủ quyền trên Biển Đông, phủ nhận và phớt lờ phán quyết của Tòa Trọng tài. Trung Quốc muốn độc chiếm nguồn tài nguyên dồi dào và thao túng tuyến đường biển trọng yếu trên Biển Đông. Nếu nhượng bộ với Trung Quốc, nhất là ở bãi cạn Scarborough, Manila sẽ bị coi là đang tự tát vào mặt mình, và điều này chắc chắn sẽ làm dấy lên làn sóng phản đối mạnh mẽ của dư luận trong nước.
Những gì ông Duterte làm đang thể hiện một sự chuyển hướng địa chính trị quan trọng. Và nguyên nhân dẫn tới điều này, không gì khác chính là do bản thân nhà lãnh đạo này. Ông Duterte là người có tư tưởng thù địch với Mỹ, song lại đồng điệu với chính quyền Trung Quốc.
Nhìn từ phía Mỹ, việc ông Duterte ngả về phía Trung Quốc là một hiểm họa tiềm tàng. Sự hiện diện của Philippines bên cạnh Mỹ và các đồng minh là một nền tảng vững chắc để Washington chống lại sự hung hăng của Trung Quốc ở Biển Đông và biển Hoa Đông. Nếu Philippines ngã vào vòng tay Trung Quốc, Mỹ sẽ gặp thách thức không nhỏ trong việc đảm bảo quyền kiểm soát cái gọi là “chuỗi đảo đầu tiên” ở vùng biển phía Tây Thái Bình Dương, bao gồm “các hòn đảo của Nhật Bản, quần đảo Ryukyu, Đài Loan, và các hòn đảo của Philippines”. Việc bảo vệ “bức tường rào” này đã trở thành một trong những trọng tâm trong chiến lược của Mỹ từ sau Chiến tranh Lạnh. Tuy nhiên, mọi chuyện đang đứng trước nguy cơ đổ bể bởi quyết định đột ngột của một nhà lãnh đạo khó lường.
Trung Quốc có thể vô hiệu hóa đồng minh quan trọng này của Mỹ hoặc thậm chí là tìm cách khai thác một căn cứ hải quân của Philippines để đe dọa các đồng minh của Mỹ như Đài Loan, Nhật Bản và Úc. Nguy cơ Trung Quốc thao túng Philippines cũng sẽ khiến Mỹ khó có thể bảo vệ mục tiêu mà họ đề ra là đảm bảo tự do hàng hải và hàng không trên Biển Đông.
**“ Cách tiếp cận Biển Đông của Donald Trump” **của *Chris Mirasola*
Việc ông Donald Trump thắng cử tổng thống đã gây ra sự bất ổn cho chiến lược của Mỹ ở Biển Đông và Biển Hoa Đông trong tương lai. Mặc dù hiện ông Trump chưa đưa ra một chương trình nghị sự nào cho vấn đề này, nhưng các cuộc thảo luận của Tổng thống mới đắc cử với các nhà lãnh đạo khu vực và các phát biểu từ những người đại diện bắt đầu cho thấy phác họa về chính sách của chính quyền sắp tới.
“Hòa bình thông qua sức mạnh” dường như là điểm mấu chốt trong chính sách đối ngoại của Tổng thống mới đắc cử Donald Trump, bao gồm quan điểm của ông ở Biển Đông. Ông đã chỉ trích “thành trì” của Trung Quốc trong khu vực và cho rằng Bắc Kinh đã “lộng hành” trong suốt nhiệm kỳ của Tổng thống Obama. Ông Trump đã đề xuất sử dụng “quyền lực thương mại của Washington trước Trung Quốc” để ngăn chặn các hành động của Trung Quốc ở Biển Đông. Để cải thiện tình hình, ông Trump đã kêu gọi mở rộng quy mô Hải quân Mỹ, từ khoảng 270 lên 350 tàu chiến.
Đại diện của ông Trump là Peter Navarro đã chỉ trích chiến lược tái cân bằng của Mỹ sang châu Á vì nó “thúc đẩy sự hung hăng của Trung Quốc ở Biển Đông và Biển Hoa Đông”. Ông Navarro cũng phàn nàn về việc “một loạt các đồng minh và đối tác bị đối xử ngược đãi dưới thời ông Obama” và khẳng định sự hiện diện quân sự của Mỹ mang tính “thiết yếu để phổ biến các giá trị tự do như quyền đi lại tự do trên biển”.
James Woolsey, một cố vấn cấp cao khác của ông Trump, đưa ra một cái nhìn ít chủ chiến hơn về chính sách đối ngoại của ông Trump. Ông lập luận rằng trong khi Washington sẽ kiên quyết “trở lại” vị thế chiến lược hàng đầu, “chúng ta cũng phải vạch lại giới hạn đỏ và định nghĩa lại các lợi ích sống còn” trong quan hệ Mỹ-Trung.
Các phát biểu không rõ ràng và dường như trái ngược nhau về Biển Đông trong chiến dịch tranh cử của ông Trump đã kích động một loạt phản ứng của các nhà lãnh đạo trong khu vực. Chủ tịch Tập Cận Bình đã chúc mừng chiến thắng của ông Trump và hy vọng “thúc đẩy quan hệ Mỹ-Trung hơn nữa từ một điểm khởi đầu mới, mang lại thêm lợi ích cho người dân hai nước và các quốc gia khác”. Tuy nhiên, phản ứng trước các phát biểu của ông Trump về Biển Đông, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lục Khảng nói: “Chúng tôi cần thời gian để xem chính sách nào sẽ được thực thi”.
Trong một động thái bất ngờ khác, bài xã luận của Tân Hoa Xã cảnh báo rằng các chính sách theo chủ nghĩa biệt lập trong cuộc Đại suy thoái đã làm “gia tăng cuộc khủng hoảng kinh tế của Mỹ”. Tờ “Thời báo Hoàn cầu” cũng lập luận rằng “các đồng minh của Mỹ trên thế giới sẽ gây sức ép với Washington để ngăn chặn ông Trump đi theo chủ nghĩa biệt lập”.
Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đã bày tỏ sự thân thiện hơn với ông Trump khi nói rằng ông “không muốn tranh cãi thêm nữa, bởi ông Trump đã giành chiến thắng”, điều có thể là tín hiệu cho thấy sự thay đổi hoàn toàn khỏi quan hệ gay gắt giữa Manila và Washington trong tháng qua.
Tờ “Economist”, trong một bài báo phản bác ông Trump, nhấn mạnh rằng “hiện vẫn chưa rõ ai sẽ đồng ý đảm nhiệm vai trò các chuyên gia cố vấn cho ông ta - bởi gần như toàn bộ các nghị sĩ Cộng hòa phụ trách khu vực châu Á không công nhận ông”.
**“** [Nhắn gửi từ Châu Á-Thái Bình Dương đến Tổng thống đắc cử của Mỹ](http://www.straitstimes.com/opinion/a-message-from-asia-pacific-to-president-elect-trump) **”** của *Yoichi Funabashi*
Châu Á hy vọng rằng chiến dịch tranh cử mang tính khiêu khích và chủ nghĩa biệt lập sẽ không được triển khai dưới chính quyền mới của Mỹ. Khu vực này đầy rẫy những “điểm nóng” về địa chính trị, đó là sự nổi lên của Trung Quốc, những tranh chấp biển tại Biển Đông và biển Hoa Đông, sự bất ổn trên bán đảo Triều Tiên và mới đây là xu hướng căng thẳng giữa những nhà lãnh đạo một số quốc gia Đông Nam Á với Washington. Nếu Mỹ rút khỏi khu vực này sẽ gây ra sự bất ổn và là nguyên nhân gây chia rẽ giữa châu Á và Thái Bình Dương.
Vì vậy, châu Á hy vọng gì ở chính quyền của Tổng thống Trump?
Trước hết, khu vực này hy vọng một sự thừa nhận rằng trật tự thế giới tự do mang lại nhiều lợi ích cho Mỹ. Trong “trò chơi” đang được tiến hành tại châu Á-Thái Bình Dương, một trong những chiến lược lâu dài của Trung Quốc đó là phá hoại và làm đảo lộn trật tự đó. Tuy nhiên, thách thức hiện hữu lớn hơn lại đến từ nội tại. Trên khắp các quốc gia phát triển, đang nổi lên sự chống đối của công chúng đối với toàn cầu hóa. Bằng cách thiết lập một tiêu chuẩn vàng tại châu Á-Thái Bình Dương, Mỹ có thể đóng một vai trò chủ đạo trong việc nâng cấp trật tự thế giới tự do lên mức độ thông minh và công bằng hơn.
Hiệp định TPP có thể là cửa ngõ để Mỹ đóng vai trò trung tâm của tiến trình này. Nếu không có TPP, Trung Quốc có thể thúc đẩy các hiệp định thương mại mà nước này giữ vai trò trung tâm, như Hiệp định RCEP. Hiệp định này sẽ cho Trung Quốc một quyền tiếp cận “chia rẽ và thương mại” đối với khu vực. Trong những tuần gần đây, chúng ta đã chứng kiến Trung Quốc thành công với việc nhiều quốc gia như Malaysia, Thái Lan, Philippines mạnh dạn tuyên bố chia tách khỏi Mỹ. Ông Trump cần phải cẩn thận để tránh khiêu khích thêm xu hướng phản ứng “đường tôi tôi đi” như vậy.
Thay vào đó, chính quyền của ông Trump nên tìm cách cam kết với châu Á thông qua các cơ chế khác nếu vẫn quyết tâm từ bỏ TPP. Các diễn đàn như Hội nghị thượng đỉnh đặc biệt các nhà lãnh đạo ASEAN-Mỹ, Hội nghị thượng đỉnh APEC hay Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á (EAS) cũng đều có chức năng tương tự như việc Mỹ tham gia hội nhập vào chủ nghĩa khu vực mở.
Trong giai đoạn ông Obama cầm quyền, các đồng minh của Mỹ như Nhật Bản đã quá nản lòng với thái độ dễ dãi và đôi khi thất thường của Mỹ đối với Trung Quốc. Ông Trump đã tuyên bố quan điểm rõ ràng khi cho rằng Trung Quốc là nguồn cơn của nhiều vấn đề hiện nay với Mỹ. Cùng với quan điểm này, chính quyền của ông Trump có thể sẽ có cách tiếp cận nguyên tắc và cứng rắn hơn đối với Trung Quốc.
Mỹ không nên tiếp tục tác động tới châu Á mà nên hợp tác với châu Á. Nói cách khác, Mỹ nên định hình chính sách đối với khu vực châu Á đi trước chính sách của Trung Quốc đối với khu vực này.
Cuối cùng, ông Trump cần phải lựa chọn đội ngũ cố vấn của mình một cách khôn ngoan. Các thể chế và các mối quan hệ được xây dựng theo thời gian và dựa trên mối quan hệ thân mật là đặc biệt quan trọng trong ngoại giao ở châu Á./.
[Biển Đông Tuần Qua (từ 16/1-22/1)](/bien-dong-tuan-qua/6540-bien-dong-tuan-qua)[18/01/2017 09:05] [Biển Đông Tuần Qua (từ 9/1-15/1)](/bien-dong-tuan-qua/6530-bien-dong-tuan-qua)[17/01/2017 17:39] [Biển Đông Tuần Qua (từ 2/1-8/1)](/bien-dong-tuan-qua/6355-bin-ong-tun-qua-t-21-81)[10/01/2017 21:11] [Biển Đông Tuần Qua (từ 26/12-1/1)](/bien-dong-tuan-qua/6277-bin-ong-tun-qua-t-2612-11)[06/01/2017 16:49] [Biển Đông Tuần Qua (từ 19/12-25/12)](/bien-dong-tuan-qua/6256-bien-dong-tuan-qua)[27/12/2016 09:19] [Biển Đông Tuần Qua (từ 12/12-18/12)](/bien-dong-tuan-qua/6446-bien-dong-tuan-qua)[20/12/2016 22:34] [Biển Đông Tuần Qua (từ 5/12-11/12)](/bien-dong-tuan-qua/6445-bin-ong-tun-qua-t-512-1112)[13/12/2016 22:01] [Biển Đông Tuần Qua (từ 28/11-4/12)](/bien-dong-tuan-qua/6440-bien-dong-tuan-qua)[06/12/2016 11:16] [Biển Đông Tuần Qua (từ 21/11-27/11)](/bien-dong-tuan-qua/6223-bien-dong-tuan-qua)[29/11/2016 10:38] [Biển Đông Tuần Qua (từ 7/11-13/11)](/bien-dong-tuan-qua/6438-bien-dong-tuan-qua)[15/11/2016 10:47] [Biển Đông Tuần Qua (từ 31/10-6/11)](/bien-dong-tuan-qua/6397-bien-dong-tuan-qua)[08/11/2016 13:11] [Biển Đông Tuần Qua (từ 24/10-30/10)](/bien-dong-tuan-qua/6198-bien-dong-tuan-qua)[01/11/2016 22:34] [Biển Đông Tuần Qua (từ 17/10-23/10)](/bien-dong-tuan-qua/6195-bin-ong-tun-qua-t-1710-2310)[25/10/2016 20:05] [Biển Đông Tuần Qua (từ 10/10-16/10)](/bien-dong-tuan-qua/6166-bin-ong-tun-qua-t-1010-1610)[19/10/2016 21:57] [Biển Đông Tuần Qua (từ 3/10-9/10)](/bien-dong-tuan-qua/6165-bien-dong-tuan-qua)[11/10/2016 16:10] [Biển Đông Tuần Qua (từ 26/9-2/10)](/bien-dong-tuan-qua/6155-bien-dong-tuan-qua)[05/10/2016 10:55] [Biển Đông Tuần Qua (từ 19/9-25/9)](/bien-dong-tuan-qua/6142-bien-dong-tuan-qua)[27/09/2016 15:00] [Biển Đông Tuần Qua (từ 12/9-18/9)](/bien-dong-tuan-qua/6138-bin-ong-tun-qua-t-129-189)[20/09/2016 21:21]

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"

Set-Cookie: eastsea2_tpl=eastsea2; expires=Sun, 06-Jan-2019 23:07:29 GMT; path=/

Vary: User-Agent

X-Content-Encoded-By: Joomla! 1.5


text:
1. Phần Lan và ẩm thực Phần Lan qua ngòi bút Nguyễn Tuân
Mười năm trước, khi tìm tư liệu viết sách “Phần Lan-Ngôi sao phương bắc”[1], tôi bất ngờ đọc được những câu văn rất hay về Phần Lan của nhà văn Nguyễn Tuân:“Xứ Phần Lan rừng thông trùng trùng xanh ngắt, nước hồ biếc biếc, phụ nữ da trắng một màu tượng tuyết, gái trai quần áo len ngũ sắc người nào cũng như nai nịt sắp biểu diễn điền kinh.Mình thành ra lạc lõng vào một thế giới vật chất nó sạch sẽ quá, sạch đến cái mức tạo cho tôi một thứ nghi ngờ nơi đây là một ấn tượng giả tạo.”Càng bất ngờ hơn khi được biết đó là đoạn mở đầu trong tùy bút “Phở” nổi tiếngđược cố nhà văn tài hoa viết khi “đi họp Hội nghị Hòa bình thế giới”ở Helsinkinăm 1955. Nguyễn Tuân kể với nhà văn Phan Hồng Giang rằng: “Ở xa quê hương nhớ cái gì? … Nhớ cái mùi vị không nơi nào trên trái đất này có - mùi vị phở - rồi viết ra”[2]. Nhưng, hai năm sau“Phở”mới được đăng trong 2 số đầu tiên trên Tạp chí “Văn” của Hội nhà văn Việt Nam, số 1 và số 2 ra ngày 10.5 và 17.5.1957, tức chỉ một tháng sau ngày Hội ra đời[3].
Chuyến đi của Nguyễn Tuân tới Phần Lan diễn ra cách đây đã hơn 62 năm, song ai đã từng một lần đến đất nước này khi đọc đoạn văn trên đều dễ dàng nhận thấy nhà văn Nguyễn Tuân đã miêu tả rất đúng cảnh sắc và con người Phần Lan, cụ thểlà Helsinki vào mùa hè. Bởi chỉ có vào mùa hè rừng thông mới “xanh ngắt” và nước hồ mới “biếc biếc một màu”, còn vào mùa đông thiên nhiên Phần Lan chỉ có màu trắng toát của tuyết hoặc màu xám xỉn, tối mờvớicây cối trụi lá vào những ngày không có tuyết và thiếu vắng ánh sáng mặt trời.Song sự sạch sẽ và ngăn nắp của phố phường nơi đây thì vẫn như xưa, thậm chí còn sạch hơnvào thời Nguyễn Tuân đến.
Chưa dám chắc Nguyễn Tuân là người Việt Nam đầu tiên đặt chân đến Phần Lan, song tôi tin rằng ông là nhà văn Việt Nam đầu tiên có mặt ở xứ sở Ông Già Tuyết vào những ngày đêm trắng và viết về Helsinki cũng như ẩm thực của nước này.
“Này, các cậu có thấy món ăn ở Phần lan có nhiều cái rất kỳ quặc không. Thịt bò rán, lại phiết mứt công-phi chua ngọt sắt lên trên. Cam chanh lại ăn kèm với cá gỏi. Cơm lại ướp vào tủ nước đá, mình thấy đĩa cơm có khói, lúc ăn buốt đến chân răng. Nghệ thuật ẩm thực tôi gọi tên là lối nấu nướng của trường phái lập thể. Cho nên tôi càng thấy cần phải trở về với món quà cổ điển rất tính chất dân tộc của ta, tức là phở.” Thật ra, món “thịt bò rán” mà nhà văn được thưởng thức ở đây là thịt tuần lộc được ăn với mứt làm từ quả việt quất[4] - món đặc sản nổi tiếng nhất của Phần Lan mà thường chỉ có khách quý mới được chiêu đãi.Chỉ vì nó không hợp với khẩu vị của Nguyễn Tuân cũng như nhiều người trong đoàn nên các vị thấy lạ và không ngon.
Công bằng mà nói, do điều kiện thiên nhiên và khí hậu nên ẩm thực của Phần Lan không đa dạng và nổi tiếng như nhiều dân tộc khác. Chẳng thế mà nửa thế kỷ sau Nguyễn Tuân, hai nguyên thủ châu Âu còn có những nhận xét nặng lời hơn về ẩm thực Phần Lan khiến dư luậnnước này cũng như truyền thông thế giới xôn xao. Trong buổi tiệc khánh thành Cơ quan An toàn Lương thực của EU ở Parma (Italia) năm 2005, thủ tướng Silvio Berlusconiđã nói không úp mở: Không thể nào so sánh thịt nướng từ Parma với thịt tuần lộc hun khói”. Trước đó, vào năm 2001, vị thủ tướng này còn phát biểumột cách hài hước rằng: “Người Phần Lan thậm chí không biết prosciutto (thịt nướng thái mỏng) là gì”. Còn Tổng thống Pháp, Jacques Chirac thì lại bị “vạ miệng”với nhận xét: “Sau Phần Lan, Anh là nước có món ăn dở nhất”. Giới truyền thông cho rằng chính vì câu nói đó của ông Jacques Chirac mà Pháp đã mất phiếu ủng hộ của Phần Lan nên quyền tổ chức Thế vận hội Olympic 2012 thuộc về người Anh, mặc dù Pháp được coi là nước có nhiều ưu thế hơn trong cuộc đua.
Mặc dù đoạn mở đầu viết về Phần Lan trong “Phở” như đã dẫn ở trên chỉ là màn dạo đầu, là cái cớ để nhà văn phóng bút phiếm đàm và ngợi ca món ăn “quốc hồn quốc túy” của Việt Nam mà ông yêu thích, song nó đã khiến nhiều người Việt ngưỡng mộ và yêu thích Nguyễn Tuân nghiện lây món phở, đến với Helsinki và lần theo “dấu vết” của nhà văn.
Con tem Việt Nam về món phở truyền thống
Trong một bài bút ký, Nguyễn Lê Hồng Hưng đã viết: “Hồi nhỏ tôi đọc tùy bút của nhà văn Nguyễn Tuân, ông viết về phở rất tuyệt và tôi biết ăn phở từ sau khi đọc xong tùy bút của ông. Tuy nhiên tôi thích thú cảnh ông tả về Hen-xanh-ky, tức là Helsinki, thủ đô nước Phần Lan.” …“Vì kính trọng nhà văn tiền bối, một con người tài hoa, đã bôn ba vượt đại dương hàng tháng trời nơi các nước xa xôi, tham dự Hội nghị Hoà bình thế giới để giới thiệu văn hoá nước nhà tới miền Bắc cực này. Mỗi khi lên phố Helsinki tôi hay để ý tìm lại dấu vết của người xưa. Trước tiên tôi tìm trong bản đồ thành phố những hồ nước có vần O hoặc Ö nhưng hổng thấy và không đọc ra hồ nước nào có âm Ô-ta-ni-ê-mi[5]. Khắp Phần Lan có hàng ngàn hồ nước, xung quanh Helsinki ít ra cũng có vài ba chục hồ (Nguyễn Lê Hồng Hưng - Thủ Đô Helsinki)[6]. Một du khách khác đến với Helsinki đã viết: “Đối với tôi, Helsinki còn gắn liền với tên tuổi một người Việt khác chỉ qua một bài tùy bút về phở viết tại đây trong những ngày tác giả héo hắc nhớ món ăn quốc hồn quốc túy của dân tộc: Nguyễn Tuân[7].”
2. Hội nghị Hòa bình Thế giới và việc lưu trữ ở Phần Lan
Tròn 60 năm Tùy bút “Phở” đến với bạn đọc và 30 năm ngày mất của Nguyễn Tuân, tôi đọc lại “Phở” ở Helsinki và quyết định lần theo dấu vết của nhà văn và đoàn đại biểu Việt Nam năm nào ở nơi này.
Có lẽ không quá lời khi nói rằng: nếu không có “Phở” thì ngày nay rất nhiều người cũng như tôi không biết gì về Hội nghị Hòa bình Thế giới1955(HNHB) mà Việt Nam cũng có đoàn đại biểu trong đó có nhà văn Nguyễn Tuân cũng như một số người nổi tiếng khác tham dự. Ngược lại nếu không tham dự Hội nghị hòa bình thế giới và nếu món ăn Phần Lan ngon, hợp khẩu vị với Nguyễn Tuân thì chưa chắc chúng ta đã có tùy bút “Phở” nổi tiếng như đã thấy. Không biết Ủy ban Hòa bình thế giới của Việt Nam và các cá nhân trong đoàn hiện còn lưu giữ những tư liệu về sự kiện ấy không, song thử lần tìm qua Google và hỏi những người quen Phần Lan hoạt động trong phong trào hòa bình ở Helsinki, tôi không thu đượcthông tin hữu ích gì về hội nghị đó. Cuối cùng tôi gửi câu hỏi tới địa chỉ hỏi đáp thông tin của Thư viện Helsinki (http://www.kysy.fi/kysy), nơi tôi từng hỏi nhiều thông tin cho cuốn sách Phần Lan-Ngôi sao phương bắckhi không tìm được trên mạng và từ thư viện.
Thật không ngờ sau haituần gửi câu hỏi đi, tôi nhận được thư trả lời, giới thiệu tôi liên lạc vớiLưu trữ nhân dân Phần Lan.Tôi liền gửi email tới cơ quan này và chỉ một ngày sau tôi nhận được email trả lời của một thủ thư từ Lưu trữ nhân dân Phần Lan. Thưcho biết cơ quan này có lưu giữ nhiều tư liệu các loại về HNHB. Trong email, người viết còn hướng dẫn tôi một cách tỉ mỉ cáchtìm tư liệu vềHNHB trên trang mạng của Lưu trữ nhân dân cùng vớiđịa chỉ và thời gian làm việc của cơ quan này để tôi có thể đến tra cứu trực tiếp nếu muốn.
Lưu trữ nhân dânlà nơi lưu giữ những tư liệu cũ nhất của các tổ chức, nghiệp đoàn lao động ở Phần Lan từ năm 1890 đến nay. Cơ quan có 3300m giá tư liệu, 14 000 đầu sách, 10 000 băng, 1 100000 tấm ảnh, 7000 áp phích và 570 tác phẩm nghệ thuật. Trong email vị thủ thư cho biết, trong số hơn 1 triệu tấm ảnh ở đây có hàng trăm ảnh chụp ở HNHB (106 ảnh đã được scan và đưa lên mạng). Anh ta dặn vì tư liệu tôi cần tìm không có sẵn ở phòng đọc mà được giữ ở kho xa nên nếu muốn đến tra cứu và đọc trực tiếptôi phải hẹn trước để họ kịp chuyển từ kho về.
Thế là trong thời gianchờ đến Lưu trữ nhân dântra cứu, tôi đọc lại “Phở” và hồi hộp hy vọng sẽ được mục kích những tư liệu, hình ảnh về hoạt động của đoàn đại biểu Việt Nam tại HNHB, như Nguyễn Tuân đã viết (nhất là tư liệu liên quan đến nhà văn).
Đúng hẹn, tôi đến phòng đọc của Lưu trữ nhân dân.Vị thủ thư chỉ cho tôi những tư liệu cần tìm đang xếp trên giá, một vài tập được để lên bàn cùng với một đôi găng tay trắng bằng vải mỏng.Nhìn đôi găng tay vải tôi chợt nghĩ, so với Lưu trữ Vatican mà tôi từng có dịp đến sưu tầm tư liệu về chữ Quốc ngữ cách đây hơn 15 năm, việc tìm tư liệu ở đây dễ dàng và đơn giản hơn, song phải dùng găng tay mới được tiếp xúc với tư liệu thì lại nghiêm cẩn hơn[8]. Tất cả tư liệu liên quan đến HNHB, từ giấy mời, thẻ vào hội nghị, thư chúc mừng, biên bản hội nghị, thông cáo báo chí, danh sách thành viên các đoàn đại biểu, chỗ ở các đoàn, các cuộc gặp của các đoàn bên lề hội nghị, danh sách những người tham gia phục vụ hội nghị (phiên dịch, tiếp tân) với số ngày làm việc tới chi phí các khoản trong thời gian hội nghị cùng với những tấm ảnh kèm theo các ghi chú rõ ràng lưu giữ trong 5 tập được gói buộcchu đáo.
Phải mất gần trọn một ngày tôi mới lần giở hết được 5 tập và đọc lướt qua tất cả để tìm những thông tin liên quan, cần thiết trong đó. Tuy văn bản, tư liệu ghi chép cũng như hình ảnh liên quan đến đoàn đại biểu Việt Nam không nhiều như tôi mong đợi, song những gì tìm được cũng góp phần làm sáng tỏ hơn một số điều mà nhà văn Nguyễn Tuân đã viết trong “Phở” và giúp tôi biết thêm về HNHB cũng như hoạt động của đoàn Việt Nam tại hộinghị này.
Về thời gian, các tư liệu hội nghị cho biết:HNHB diễn ra trong thời gian từ 22-29/6/1955 (tức bảy ngày). Còn trong “Phở”,Nguyễn Tuân không nói đoàn đại biểu Việt Nam đến Helsinki và rờiđi khi nào mà chỉ viết: “Chúng tôi ở đây mười ngày mỗi ngày họp trả tiền ăn mỗi người là sáu đồng đô la, nó là cái tiêu chuẩn đã khá cao của đoàn đại biểu ta đi hoạt động quốc tế.” Thậtthú vị là trong tư liệu lưu giữ có một mẩu giấy bằng nửa tờ A4 (xem ảnh), trên đó có ghi rõ(bằng chữ in và đánh máy): chuyến tàu hỏa đưa đoàn đại biểu Việt Nam cùng với đoàn Liên Xô và Trung Quốc, gồm 106 người đến ga Helsinki lúc 23 giờ 30 phút (được sửa lại bằng mực xanh viết tay với 20 phút) ngày 19.6. Và trong một tư liệu khác lại có ghi: “Ngày 30.6 đoàn Việt Nam rời Helsinki”. Thông tin trên hai tư liệu này kết hợp với thời gian diễn ra hội nghị đã cho biết đoàn Việt Nam ở Helsinki từ ngày 19.6-29.6.1955, tức đúng “mười ngày” như Nguyễn Tuân viết trong “Phở”.
Như vậy cùng với việc xác định được thời gian của đoàn Việt Nam ở Helsinki, chúng ta còn khẳng định được đoàn Việt Nam đến Helsinki bằng tàu hỏa. Có lẽ vì Nguyễn Tuân viết: “Từ hôm xách va ly ra tàu qua nước này nước khác, thế là mấy tháng rồi; ở nhà đã hoàn thành tiếp quản Hải phòng rồi, đất đai miền Bắc giải phóng toàn bộ rồi...” mà nhiều người nghĩ rằng Nguyễn Tuân và đoàn đại biểu Việt Nam đã đến Helsinki bằng tàu biển:“đã bôn ba vượt đại dương hàng tháng trời”như tác giả tôi đã dẫn trên đây. Nguyễn Tuân cũng không cho biết đoàn Việt Nam xuất phát từ Hà Nội ngày nào nên chúng ta không biết được đoàn đã đi từ Hà Nội đến Helsinki mất bao lâu? Nhưng trong phần chú thích dưới một bức ảnh chụp đoàn Việt Nam, in trong bản tin số 3, ngày 23.6 bằng tiếng Pháp của hộinghị có viết: “Đoàn đại biểu Việt Nam gồm 20 thành viên chính thức và 5 quan sát viên đến Helsinki sau chuyến đi 12 ngày, chuyến đi đã đưa họ từ Bắc Kinh đến thủ đô Phần Lan”[9]. Như vậy là cùng với mẩu giấy đã dẫn ở trên, tư liệu này đã giúpkhẳng định đoàn Việt Nam đến Helsinki bằng tàu hỏa.
Hội nghị được tổ chức ở Tòa nhà Hội chợ Helsinki (Messuhalli, nay là chợ trong nhà) với sự tham gia của 1841 đại biểu từ 68 nước trên khắp các châu lục. Danh sách đại biểu chính thức của hội nghị được xếp theo lĩnh vực hoạt động. Đoàn Việt Nam gồm 12đại biểudo bác sĩLê Đình Thám,Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội làm trưởng đoàn và 4 quan sát viên. Trong số thành viên chính thức của đoàn Việt Nam có một số nhân vật đáng chú ý như: Dương Đức Hiền, Tổng thư ký Đảng Dân chủ, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Nguyễn Xuân Thủy (Xuân Thủy), Tổng Thư ký Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam,Lê Văn Thiêm, Trưởng khoa khoa học, Đại học Hà Nội và Nguyễn Tuân, Tổng thư ký Hội Văn học và Nghệ thuật Việt Nam[10]. Nguyễn Tuânlà 1 trong 62 nhà văn của tất cả các đoàn tham gia hội nghị, trong đócó một số nhà văn quen biết với độc giả Việt Nam như: Alexander Fadeev và Constantin Fedin (Liên Xô), Nazim Hikmet (Thổ Nhĩ Kỳ). Ngoài ra, rải rác trong một số tư liệu khác, tôi còn đọcđược một số tên người Việt Nam như: Nguyen Xuan Tu, Tran Van Chuong, Pham Khac Quang, Phan Van Chuong, Nguyen Thi Vinh, song không có chức vụ ghi kèm giống như trong danh sách các thành viên chính thức có trong bản tin số 2 của Hội nghị.
Trong thời gian hội nghị, các đoàn đại biểu đã tham dự ngày lễ hội Hạ chí (Juhannus) ở Helsinki và Espoo. Một tư liệu cho biết chiều tối ngày 26/6 đoàn Việt Nam cùng với đoàn Trung Quốc, một số đại biểu đoàn Ấn Độ và một số đại biểu đoàn Pháp đãđến đón đêm hội hạ chí ở Otaniemi.Chắc tham gia sự kiện này nên nhà văn Nguyễn Tuân đã viết: “Quanh hồ khu Ô-ta-ni-ê-mi, chúng tôi ngồi dưới rừng thông xanh phân tích với nhau xem tại sao lòng dạ mấy người đang thấy nhớ thương một cái gì xa xôi lắm… Có người bèn chỉ tay thẳng xuống nền cỏ bờ hồ Phần Lan, buông thõng một câu: "Bây giờ có ngay một gánh phở đỗ bên bờ hồ này, thì tớ đả luôn sáu bát!".
Tôi cũng được ngắm nhìn một số tấm ảnh đen trắng chụp cảnh mọi người đang ăn uống, tuy đã hơn 60 năm, song chất lượng vẫn còn tốt, đủ để nhận rõ những gì mà Nguyễn Tuân miêu tả là không quá lời: “Mỗi ngày ăn ba bữa, khẩu phần thừa thãi bổ béo; nghi thức lúc ăn thật là trang trọng: đồ sứ, pha lê, khăn bàn trắng muốt, quanh bàn ăn chốc chốc lại cử nhạc, những chị đưa món ăn trông đẹp như rượu rót trong các truyện thần thoại phương Bắc này. Tôi hào hứng làm việc liền liền ở Hội nghị Hòa bình thế giới, cơ thể nhịp đều, tâm trí có nhiều sáng kiến.”
Trong danh sách 146 chủ tịch, điều khiển các phiên họp của Hội nghị, có ba người Việt Nam là Lê Đình Thám,Phan Van Chuong (Phan văn Chương) và Pham Khac Quang (Phạm Khắc Quảng). Trong số hàng trăm tấm ảnh được lưu giữ, có một sốảnh chụp đoàn Việt Nam, người xuất hiện nhiều nhất đoàn làLê Đình Thám, trong đó có ảnh ông đangđọc tham luận tại hội nghị. Bản tin số 3 (bằng tiếng Pháp) của hội nghị có in bài phát biểu của ông Lê Đình Thám và lời chào mừng của Ủy ban bảo vệ Hòa bình Thế giới của Việt Nam gửi hội nghị. Một số tư liệu khác cho biết trong thời gian hội nghị, đoàn Việt Nam có các cuộc gặp với đoàn Algeri(ngày 23.6). Bản tin ngày 28.6 đưa tin các đoàn Việt Nam, Kampuchia và Pháp có cuộc gặp gỡ và cuối buổi gặp hai đoàn Việt Nam và Kampuchia đã tặng quà lưu niệm cho đoàn Pháp.
Một tư liệu của hội nghị còn cho biết trong hội trường người ta dựng một cây thông thẳng tắp cao hàng chục mét được đưa từ rừng ở một làng cách Helsinki gần 100km về để biểu thị lòng hiếu khách của nước chủ nhà. Sau khi hội nghị kết thúc, cây thông này sẽ được cắt ra từng mẩu nhỏ và tặng cho các đoàn làm kỉ niệm. Không biết đoàn Việt Nam có nhận và mang về vật lưu niệm đó không?
3. Thay cho lời kết
Không ngờ nhờ công tác lưu trữ được coi trọng và bảo quản chu đáo, cộng với sự phục vụ hết tận tình của thủ thư thuộc cơ quan Lưu trữ nhân dân Phần Lan mà tôi đã tìm được một số thông tin, tư liệu về Nguyễn Tuân và đoàn đại biểu Việt Nam tham gia hội nghị hòa bình thế giới ở Helsinki cách đây hơn nửa thế kỷ. Tiếc rằng những tư liệu này không thấy được nói đến trong tiểu sử của một số người nổi tiếng, từng là thành viên tham dự hội nghị đó, chẳng hạn như: Dương Đức Hiền, Xuân Thủy, Lê Văn Thiêm, nhất là trưởng đoàn Lê Đình Thám. Tôi thầm nghĩ nếu như Nguyễn Tuân không phải là một thành viên trong đoàn đại biểu Việt Nam đến Helsinki tham dự Hội nghị và ẩm thực Phần Lan hợp với khẩu vị Nguyễn Tuân cũng như các đại biểu khác của đoàn chắc hẳn chúng ta không được thưởng thức một bài tùy bút nổi tiếng như “Phở”.
Từ việc tìm tư liệu cho bài viết nàytôi chợt nhớ cách đây không lâu khi bản dịch Truyện Kiều bằng tiếng Nga được xuất bản, một đồng nghiệp viết rằng: cho đến nay Truyện Kiều đã được dịch ra hàng chục thứ tiếng nước ngoài. Tôi có hỏi người đồng nghiệp có biết “hàng chục” thứ tiếng đó là những tiếng nào không? Vị đồng nghiệp trả lời: chỉ nghe mọi người nói/viết thế.Hình như chúng ta chưa có dữ liệu đầy đủ về các tác phẩm văn học Việt Nam được dịch ra tiếng nước ngoài? Trong khi từ ngân hàng dữ liệu của Trung tâm trao đổi văn học Phần Lan (FILI) người ta có thể tìm được tất cả các tác phẩm văn học Phần Lan được dịch ra tiếng nước ngoài từ năm 1839 đến nay.
Helsinki 5-11.2017
___________
1. Chú thích: Các ảnh trong bài sưu tầm từ Lưu trữ nhân dânPhần Lan ở Helsinki (Kansanarkisto - http://www.kansanarkisto.fi).
2. Phụ Lục
Danh sách một số đại biểu chính thức trong đoàn đại biểu Việt Nam (trích lục từ Bản tinHội nghị) lưu giữ tại Lưu trữ nhân dân.
Political Figures (Các nhà chính trị)
1. Duong Duc Hien (Democratic Republic of VN), General Secretary of the Democratic Party; Member of the Permanent Committee of the National Assembly.
2. Ho Thi Giang (Democratic Republic of VN), Member of the Popular Regional Assembly of Thai Meo.
3. Le Đinh Tham (Democratic Republic of VN), Member of the Permanent Committee of the National Assembly
4. Le Huy Van (Democratic Republic of VN) Member of the National Assembly
5. Lo Van Hac (Democratic Republic of VN), Vice-President of the Administrative Committee of the autonomous region of Thai Meo
6. Nguyen Xuan Thuy (Democratic Republic of VN), General Secretary of the United National Front; Deputy to the National Assembly
Bussinessman (Doanh nhân)
7. Nguyen Van Tinh (VN), Industrialist and Merchant at Hai Phong
8. Vu The Nhai dit Nam Tjai (VN) Hanoi Industrialist
Trade Union (Nghiệp đoàn)
9. Nguyen Van Hao (democratic Republic of VN) Member of the Excutive Committee of the General Confederation of Workers.
Scientists (Các nhà khoa học)
10. Le Van Thiem (Democratic Republic of VN), Dean of the Faculty of Science of Hanoi University.
Men of Letters (Nhà văn)
11. Nguyen Tuan (Democratic Republic of VN), Writer, General Secretary of the Association of Writers and Artists.
Lawyers (Luật sư)
12. Bui Thi Cam (VN) Doctor of Law, lawyer at Saigon.
[1]Võ Xuân Quế, Phần Lan-Ngôi sao phương bắc, Nhà xuất bản Thế Giới và VIVAFIN, xuất bản lần thứ nhất 2007, tái bản 2008, 2010, xuất bản lần thứ hai 2017.
[3]Xem: http://lainguyenan.free.fr/BienNien/index.html
[4]Việt quất đen (mustikka), hoặc việt quất đỏ (puolukka).
[5]Ô-ta-ni-ê-mi (Otamiemi-tiếng Phần Lan) là một khu vực ven biển (không phải hồ như Nguyễn Tuân tưởng) thuộc Espoo, giáp Helsinki, nơi phái đoàn Việt Nam và Ấn Độ được đưa đến dự đêm Hạ chí.
[8]Vào Lưu trữ Vatican tìm tư liệu chỉ được phép mang theo giấy trắng và bút chì.
[9]Con số này dựa theo thông báo trước thời gian hội nghị, trong đó 75 quốc gia cho biết sẽ gửi đoàn đến tham dự (đoàn Việt Nam đăng ký 20 đại biểu chính thức, 5 quan sát viên. Song theo danh sách đai biểu ghi trong bản tin số 2, ngày 22.6, đoàn Việt Nam chỉ có 12 đại biểu chính thức). Còn theo tuyên bố của Ban thư ký Hội nghị ngày 29.6, có 68 quốc gia tham dự với 1841 đại biểu.
[10]Xin cảm ơn nhà nghiên cứu Lại Nguyên Ân và Nguyễn Đức Mậu đã giúp chúng tôi xác minh được trường hợp ông Lê Đình Thám và chức vụ của nhà văn Nguyễn Tuân.

markdown:
**1. ** **Phần Lan và ẩm thực Phần Lan qua ngòi bút Nguyễn Tuân**
Mười năm trước, khi tìm tư liệu viết sách “Phần Lan-Ngôi sao phương bắc”
[[1]](#_ftn1), tôi bất ngờ đọc được những câu văn rất hay về Phần Lan của nhà văn Nguyễn Tuân:“ *Xứ Phần Lan rừng thông trùng trùng xanh ngắt, nước hồ biếc biếc, phụ nữ da trắng một màu tượng tuyết, gái trai quần áo len ngũ sắc người nào cũng như nai nịt sắp biểu diễn điền kinh.* *Mình thành ra lạc lõng vào một thế giới vật chất nó sạch sẽ quá, sạch đến cái mức tạo cho tôi một thứ nghi ngờ nơi đây là một ấn tượng giả tạo.”*Càng bất ngờ hơn khi được biết đó là đoạn mở đầu trong tùy bút “Phở” nổi tiếngđược cố nhà văn tài hoa viết khi “đi họp Hội nghị Hòa bình thế giới”ở Helsinkinăm 1955. Nguyễn Tuân kể với nhà văn Phan Hồng Giang rằng: “ *Ở xa quê hương nhớ cái gì? … Nhớ cái mùi vị không nơi nào trên trái đất này có - mùi vị phở - rồi viết ra*” [[2]](#_ftn2). Nhưng, hai năm sau“Phở”mới được đăng trong 2 số đầu tiên trên Tạp chí “ *Văn*” của Hội nhà văn Việt Nam, số 1 và số 2 ra ngày 10.5 và 17.5.1957, tức chỉ một tháng sau ngày Hội ra đời [[3]](#_ftn3).
Chuyến đi của Nguyễn Tuân tới Phần Lan diễn ra cách đây đã hơn 62 năm, song ai đã từng một lần đến đất nước này khi đọc đoạn văn trên đều dễ dàng nhận thấy nhà văn Nguyễn Tuân đã miêu tả rất đúng cảnh sắc và con người Phần Lan, cụ thểlà Helsinki vào mùa hè. Bởi chỉ có vào mùa hè rừng thông mới “
*xanh ngắt*” và nước hồ mới “ *biếc biếc một màu*”, còn vào mùa đông thiên nhiên Phần Lan chỉ có màu trắng toát của tuyết hoặc màu xám xỉn, tối mờvớicây cối trụi lá vào những ngày không có tuyết và thiếu vắng ánh sáng mặt trời.Song sự sạch sẽ và ngăn nắp của phố phường nơi đây thì vẫn như xưa, thậm chí còn sạch hơnvào thời Nguyễn Tuân đến.
Chưa dám chắc Nguyễn Tuân là người Việt Nam đầu tiên đặt chân đến Phần Lan, song tôi tin rằng ông là nhà văn Việt Nam đầu tiên có mặt ở xứ sở Ông Già Tuyết vào những ngày đêm trắng và viết về Helsinki cũng như ẩm thực của nước này.
“
*Này, các cậu có thấy món ăn ở Phần lan có nhiều cái rất kỳ quặc không. Thịt bò rán, lại phiết mứt công-phi chua ngọt sắt lên trên. Cam chanh lại ăn kèm với cá gỏi. Cơm lại ướp vào tủ nước đá, mình thấy đĩa cơm có khói, lúc ăn buốt đến chân răng. Nghệ thuật ẩm thực tôi gọi tên là lối nấu nướng của trường phái lập thể. Cho nên tôi càng thấy cần phải trở về với món quà cổ điển rất tính chất dân tộc của ta, tức là phở.” *Thật ra, món “thịt bò rán” mà nhà văn được thưởng thức ở đây là thịt tuần lộc được ăn với mứt làm từ quả việt quất [[4]](#_ftn4) - món đặc sản nổi tiếng nhất của Phần Lan mà thường chỉ có khách quý mới được chiêu đãi.Chỉ vì nó không hợp với khẩu vị của Nguyễn Tuân cũng như nhiều người trong đoàn nên các vị thấy lạ và không ngon.
Công bằng mà nói, do điều kiện thiên nhiên và khí hậu nên ẩm thực của Phần Lan không đa dạng và nổi tiếng như nhiều dân tộc khác. Chẳng thế mà nửa thế kỷ sau Nguyễn Tuân, hai nguyên thủ châu Âu còn có những nhận xét nặng lời hơn về ẩm thực Phần Lan khiến dư luậnnước này cũng như truyền thông thế giới xôn xao. Trong buổi tiệc khánh thành Cơ quan An toàn Lương thực của EU ở Parma (Italia) năm 2005, thủ tướng
[Silvio Berlusconi](https://vi.wikipedia.org/wiki/Silvio_Berlusconi)đã nói không úp mở: Không thể nào so sánh thịt nướng từ Parma với thịt tuần lộc hun khói”. Trước đó, vào năm 2001, vị thủ tướng này còn phát biểumột cách hài hước rằng: “Người Phần Lan thậm chí không biết *prosciutto* (thịt nướng thái mỏng) là gì”. Còn Tổng thống Pháp, Jacques Chirac thì lại bị “vạ miệng”với nhận xét: “Sau Phần Lan, Anh là nước có món ăn dở nhất”. Giới truyền thông cho rằng chính vì câu nói đó của ông Jacques Chirac mà Pháp đã mất phiếu ủng hộ của Phần Lan nên quyền tổ chức Thế vận hội Olympic 2012 thuộc về người Anh, mặc dù Pháp được coi là nước có nhiều ưu thế hơn trong cuộc đua.
Mặc dù đoạn mở đầu viết về Phần Lan trong “Phở” như đã dẫn ở trên chỉ là màn dạo đầu, là cái cớ để nhà văn phóng bút phiếm đàm và ngợi ca món ăn “quốc hồn quốc túy” của Việt Nam mà ông yêu thích, song nó đã khiến nhiều người Việt ngưỡng mộ và yêu thích Nguyễn Tuân nghiện lây món phở, đến với Helsinki và lần theo “dấu vết” của nhà văn.
*Con tem Việt Nam về món phở truyền thống*
Trong một bài bút ký, Nguyễn Lê Hồng Hưng đã viết: “
*Hồi nhỏ tôi đọc tùy bút của nhà văn Nguyễn Tuân, ông viết về phở rất tuyệt và tôi biết ăn phở từ sau khi đọc xong tùy bút của ông. Tuy nhiên tôi thích thú cảnh ông tả về Hen-xanh-ky, tức là Helsinki, thủ đô nước Phần Lan*.” …“ *Vì kính trọng nhà văn tiền bối, một con người tài hoa, đã bôn ba vượt đại dương hàng tháng trời nơi các nước xa xôi, tham dự Hội nghị Hoà bình thế giới để giới thiệu văn hoá nước nhà tới miền Bắc cực này. Mỗi khi lên phố Helsinki tôi hay để ý tìm lại dấu vết của người xưa. Trước tiên tôi tìm trong bản đồ thành phố những hồ nước có vần O hoặc Ö nhưng hổng thấy và không đọc ra hồ nước nào có âm Ô-ta-ni-ê-mi* (Nguyễn Lê Hồng Hưng - Thủ Đô Helsinki) **2. ** **Hội nghị Hòa bình Thế giới và việc lưu trữ ở Phần Lan**
Tròn 60 năm Tùy bút “Phở” đến với bạn đọc và 30 năm ngày mất của Nguyễn Tuân, tôi đọc lại “Phở” ở Helsinki và quyết định lần theo dấu vết của nhà văn và đoàn đại biểu Việt Nam năm nào ở nơi này.
Có lẽ không quá lời khi nói rằng: nếu không có “Phở” thì ngày nay rất nhiều người cũng như tôi không biết gì về
**Hội nghị Hòa bình Thế giới**1955 **(**HNHB) mà Việt Nam cũng có đoàn đại biểu trong đó có nhà văn Nguyễn Tuân cũng như một số người nổi tiếng khác tham dự. Ngược lại nếu không tham dự Hội nghị hòa bình thế giới và nếu món ăn Phần Lan ngon, hợp khẩu vị với Nguyễn Tuân thì chưa chắc chúng ta đã có tùy bút “Phở” nổi tiếng như đã thấy. Không biết Ủy ban Hòa bình thế giới của Việt Nam và các cá nhân trong đoàn hiện còn lưu giữ những tư liệu về sự kiện ấy không, song thử lần tìm qua Google và hỏi những người quen Phần Lan hoạt động trong phong trào hòa bình ở Helsinki, tôi không thu đượcthông tin hữu ích gì về hội nghị đó. Cuối cùng tôi gửi câu hỏi tới địa chỉ hỏi đáp thông tin của Thư viện Helsinki ( [http://www.kysy.fi/kysy](//www.kysy.fi/kysy)), nơi tôi từng hỏi nhiều thông tin cho cuốn sách *Phần Lan-Ngôi sao phương bắc*khi không tìm được trên mạng và từ thư viện.
Thật không ngờ sau haituần gửi câu hỏi đi, tôi nhận được thư trả lời, giới thiệu tôi liên lạc với
*Lưu trữ nhân dân Phần Lan.*Tôi liền gửi email tới cơ quan này và chỉ một ngày sau tôi nhận được email trả lời của một thủ thư từ *Lưu trữ nhân dân Phần Lan. *Thưcho biết cơ quan này có lưu giữ nhiều tư liệu các loại về HNHB. Trong email, người viết còn hướng dẫn tôi một cách tỉ mỉ cáchtìm tư liệu vềHNHB trên trang mạng của *Lưu trữ nhân dân *cùng vớiđịa chỉ và thời gian làm việc của cơ quan này để tôi có thể đến tra cứu trực tiếp nếu muốn. *Lưu trữ nhân dân*là nơi lưu giữ những tư liệu cũ nhất của các tổ chức, nghiệp đoàn lao động ở Phần Lan từ năm 1890 đến nay. Cơ quan có 3300m giá tư liệu, 14 000 đầu sách, 10 000 băng, 1 100000 tấm ảnh, 7000 áp phích và 570 tác phẩm nghệ thuật. Trong email vị thủ thư cho biết, trong số hơn 1 triệu tấm ảnh ở đây có hàng trăm ảnh chụp ở HNHB (106 ảnh đã được scan và đưa lên mạng). Anh ta dặn vì tư liệu tôi cần tìm không có sẵn ở phòng đọc mà được giữ ở kho xa nên nếu muốn đến tra cứu và đọc trực tiếptôi phải hẹn trước để họ kịp chuyển từ kho về.
Thế là trong thời gianchờ đến
*Lưu trữ nhân dân*tra cứu, tôi đọc lại “Phở” và hồi hộp hy vọng sẽ được mục kích những tư liệu, hình ảnh về hoạt động của đoàn đại biểu Việt Nam tại HNHB, như Nguyễn Tuân đã viết (nhất là tư liệu liên quan đến nhà văn).
Đúng hẹn, tôi đến phòng đọc của
*Lưu trữ nhân dân*.Vị thủ thư chỉ cho tôi những tư liệu cần tìm đang xếp trên giá, một vài tập được để lên bàn cùng với một đôi găng tay trắng bằng vải mỏng.Nhìn đôi găng tay vải tôi chợt nghĩ, so với Lưu trữ Vatican mà tôi từng có dịp đến sưu tầm tư liệu về chữ Quốc ngữ cách đây hơn 15 năm, việc tìm tư liệu ở đây dễ dàng và đơn giản hơn, song phải dùng găng tay mới được tiếp xúc với tư liệu thì lại nghiêm cẩn hơn [[8]](#_ftn8). Tất cả tư liệu liên quan đến HNHB, từ giấy mời, thẻ vào hội nghị, thư chúc mừng, biên bản hội nghị, thông cáo báo chí, danh sách thành viên các đoàn đại biểu, chỗ ở các đoàn, các cuộc gặp của các đoàn bên lề hội nghị, danh sách những người tham gia phục vụ hội nghị (phiên dịch, tiếp tân) với số ngày làm việc tới chi phí các khoản trong thời gian hội nghị cùng với những tấm ảnh kèm theo các ghi chú rõ ràng lưu giữ trong 5 tập được gói buộcchu đáo.
Phải mất gần trọn một ngày tôi mới lần giở hết được 5 tập và đọc lướt qua tất cả để tìm những thông tin liên quan, cần thiết trong đó. Tuy văn bản, tư liệu ghi chép cũng như hình ảnh liên quan đến đoàn đại biểu Việt Nam không nhiều như tôi mong đợi, song những gì tìm được cũng góp phần làm sáng tỏ hơn một số điều mà nhà văn Nguyễn Tuân đã viết trong “Phở” và giúp tôi biết thêm về HNHB cũng như hoạt động của đoàn Việt Nam tại hộinghị này.
Về thời gian, các tư liệu hội nghị cho biết:HNHB diễn ra trong thời gian từ 22-29/6/1955 (tức bảy ngày). Còn trong “Phở”,Nguyễn Tuân không nói đoàn đại biểu Việt Nam đến Helsinki và rờiđi khi nào mà chỉ viết: “
*Chúng tôi ở đây mười ngày mỗi ngày họp trả tiền ăn mỗi người là sáu đồng đô la, nó là cái tiêu chuẩn đã khá cao của đoàn đại biểu ta đi hoạt động quốc tế.” *Thậtthú vị là trong tư liệu lưu giữ có một mẩu giấy bằng nửa tờ A4 (xem ảnh), trên đó có ghi rõ(bằng chữ in và đánh máy): chuyến tàu hỏa đưa đoàn đại biểu Việt Nam cùng với đoàn Liên Xô và Trung Quốc, gồm 106 người đến ga Helsinki lúc 23 giờ 30 phút (được sửa lại bằng mực xanh viết tay với 20 phút) ngày 19.6. Và trong một tư liệu khác lại có ghi: “Ngày 30.6 đoàn Việt Nam rời Helsinki”. Thông tin trên hai tư liệu này kết hợp với thời gian diễn ra hội nghị đã cho biết đoàn Việt Nam ở Helsinki từ ngày 19.6-29.6.1955, tức đúng “mười ngày” như Nguyễn Tuân viết trong “Phở”.
Như vậy cùng với việc xác định được thời gian của đoàn Việt Nam ở Helsinki, chúng ta còn khẳng định được đoàn Việt Nam đến Helsinki bằng tàu hỏa. Có lẽ vì Nguyễn Tuân viết: “
*Từ hôm xách va ly ra tàu qua nước này nước khác, thế là mấy tháng rồi; ở nhà đã hoàn thành tiếp quản Hải phòng rồi, đất đai miền Bắc giải phóng toàn bộ rồi...” *mà nhiều người nghĩ rằng Nguyễn Tuân và đoàn đại biểu Việt Nam đã đến Helsinki bằng tàu biển: *“* *đã bôn ba vượt đại dương hàng tháng trời”*như tác giả tôi đã dẫn trên đây. Nguyễn Tuân cũng không cho biết đoàn Việt Nam xuất phát từ Hà Nội ngày nào nên chúng ta không biết được đoàn đã đi từ Hà Nội đến Helsinki mất bao lâu? Nhưng trong phần chú thích dưới một bức ảnh chụp đoàn Việt Nam, in trong bản tin số 3, ngày 23.6 bằng tiếng Pháp của hộinghị có viết: *“Đoàn đại biểu Việt Nam gồm 20 thành viên chính thức và 5 quan sát viên đến Helsinki sau chuyến đi 12 ngày, chuyến đi đã đưa họ từ Bắc Kinh đến thủ đô Phần Lan”*. Như vậy là cùng với mẩu giấy đã dẫn ở trên, tư liệu này đã giúpkhẳng định đoàn Việt Nam đến Helsinki bằng tàu hỏa.
Hội nghị được tổ chức ở Tòa nhà Hội chợ Helsinki (Messuhalli, nay là chợ trong nhà) với sự tham gia của 1841 đại biểu từ 68 nước trên khắp các châu lục. Danh sách đại biểu chính thức của hội nghị được xếp theo lĩnh vực hoạt động. Đoàn Việt Nam gồm 12đại biểudo bác sĩLê Đình Thám,Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội làm trưởng đoàn và 4 quan sát viên. Trong số thành viên chính thức của đoàn Việt Nam có một số nhân vật đáng chú ý như: Dương Đức Hiền, Tổng thư ký Đảng Dân chủ, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Nguyễn Xuân Thủy (Xuân Thủy), Tổng Thư ký Uỷ ban Trung ương
[Mặt trận Tổ quốc Việt Nam](https://vi.wikipedia.org/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_T%E1%BB%95_qu%E1%BB%91c_Vi%E1%BB%87t_Nam),Lê Văn Thiêm, Trưởng khoa khoa học, Đại học Hà Nội và Nguyễn Tuân, Tổng thư ký Hội Văn học và Nghệ thuật Việt Nam [[10]](#_ftn10). Nguyễn Tuânlà 1 trong 62 nhà văn của tất cả các đoàn tham gia hội nghị, trong đócó một số nhà văn quen biết với độc giả Việt Nam như: Alexander Fadeev và Constantin Fedin (Liên Xô), Nazim Hikmet (Thổ Nhĩ Kỳ). Ngoài ra, rải rác trong một số tư liệu khác, tôi còn đọcđược một số tên người Việt Nam như: Nguyen Xuan Tu, Tran Van Chuong, Pham Khac Quang, Phan Van Chuong, Nguyen Thi Vinh, song không có chức vụ ghi kèm giống như trong danh sách các thành viên chính thức có trong bản tin số 2 của Hội nghị.
Trong thời gian hội nghị, các đoàn đại biểu đã tham dự ngày lễ hội Hạ chí (Juhannus) ở Helsinki và Espoo. Một tư liệu cho biết chiều tối ngày 26/6 đoàn Việt Nam cùng với đoàn Trung Quốc, một số đại biểu đoàn Ấn Độ và một số đại biểu đoàn Pháp đãđến đón đêm hội hạ chí ở Otaniemi.Chắc tham gia sự kiện này nên nhà văn Nguyễn Tuân đã viết: “
*Quanh hồ khu Ô-ta-ni-ê-mi, chúng tôi ngồi dưới rừng thông xanh phân tích với nhau xem tại sao lòng dạ mấy người đang thấy nhớ thương một cái gì xa xôi lắm… Có người bèn chỉ tay thẳng xuống nền cỏ bờ hồ Phần Lan, buông thõng một câu: "Bây giờ có ngay một gánh phở đỗ bên bờ hồ này, thì tớ đả luôn sáu bát!".*
Tôi cũng được ngắm nhìn một số tấm ảnh đen trắng chụp cảnh mọi người đang ăn uống, tuy đã hơn 60 năm, song chất lượng vẫn còn tốt, đủ để nhận rõ những gì mà Nguyễn Tuân miêu tả là không quá lời: “
*Mỗi ngày ăn ba bữa, khẩu phần thừa thãi bổ béo; nghi thức lúc ăn thật là trang trọng: đồ sứ, pha lê, khăn bàn trắng muốt, quanh bàn ăn chốc chốc lại cử nhạc, những chị đưa món ăn trông đẹp như rượu rót trong các truyện thần thoại phương Bắc này. Tôi hào hứng làm việc liền liền ở Hội nghị Hòa bình thế giới, cơ thể nhịp đều, tâm trí có nhiều sáng kiến*.”
Trong danh sách 146 chủ tịch, điều khiển các phiên họp của Hội nghị, có ba người Việt Nam là Lê Đình Thám,Phan Van Chuong (Phan văn Chương) và Pham Khac Quang (Phạm Khắc Quảng). Trong số hàng trăm tấm ảnh được lưu giữ, có một sốảnh chụp đoàn Việt Nam, người xuất hiện nhiều nhất đoàn làLê Đình Thám, trong đó có ảnh ông đangđọc tham luận tại hội nghị. Bản tin số 3 (bằng tiếng Pháp) của hội nghị có in bài phát biểu của ông Lê Đình Thám và lời chào mừng của Ủy ban bảo vệ Hòa bình Thế giới của Việt Nam gửi hội nghị. Một số tư liệu khác cho biết trong thời gian hội nghị, đoàn Việt Nam có các cuộc gặp với đoàn Algeri(ngày 23.6). Bản tin ngày 28.6 đưa tin các đoàn Việt Nam, Kampuchia và Pháp có cuộc gặp gỡ và cuối buổi gặp hai đoàn Việt Nam và Kampuchia đã tặng quà lưu niệm cho đoàn Pháp.
Một tư liệu của hội nghị còn cho biết trong hội trường người ta dựng một cây thông thẳng tắp cao hàng chục mét được đưa từ rừng ở một làng cách Helsinki gần 100km về để biểu thị lòng hiếu khách của nước chủ nhà. Sau khi hội nghị kết thúc, cây thông này sẽ được cắt ra từng mẩu nhỏ và tặng cho các đoàn làm kỉ niệm. Không biết đoàn Việt Nam có nhận và mang về vật lưu niệm đó không?
**3. ** **Thay cho lời kết**
Không ngờ nhờ công tác lưu trữ được coi trọng và bảo quản chu đáo, cộng với sự phục vụ hết tận tình của thủ thư thuộc cơ quan Lưu trữ nhân dân Phần Lan mà tôi đã tìm được một số thông tin, tư liệu về Nguyễn Tuân và đoàn đại biểu Việt Nam tham gia hội nghị hòa bình thế giới ở Helsinki cách đây hơn nửa thế kỷ. Tiếc rằng những tư liệu này không thấy được nói đến trong tiểu sử của một số người nổi tiếng, từng là thành viên tham dự hội nghị đó, chẳng hạn như: Dương Đức Hiền, Xuân Thủy, Lê Văn Thiêm, nhất là trưởng đoàn Lê Đình Thám. Tôi thầm nghĩ nếu như Nguyễn Tuân không phải là một thành viên trong đoàn đại biểu Việt Nam đến Helsinki tham dự Hội nghị và ẩm thực Phần Lan hợp với khẩu vị Nguyễn Tuân cũng như các đại biểu khác của đoàn chắc hẳn chúng ta không được thưởng thức một bài tùy bút nổi tiếng như “Phở”.
Từ việc tìm tư liệu cho bài viết nàytôi chợt nhớ cách đây không lâu khi bản dịch Truyện Kiều bằng tiếng Nga được xuất bản, một đồng nghiệp viết rằng:
*cho đến nay Truyện Kiều đã được dịch ra hàng chục thứ tiếng nước ngoài*. Tôi có hỏi người đồng nghiệp có biết “hàng chục” thứ tiếng đó là những tiếng nào không? Vị đồng nghiệp trả lời: chỉ nghe mọi người nói/viết thế.Hình như chúng ta chưa có dữ liệu đầy đủ về các tác phẩm văn học Việt Nam được dịch ra tiếng nước ngoài? Trong khi từ ngân hàng dữ liệu của Trung tâm trao đổi văn học Phần Lan (FILI) người ta có thể tìm được tất cả các tác phẩm văn học Phần Lan được dịch ra tiếng nước ngoài từ năm 1839 đến nay. *Helsinki 5-11.2017*
___________
1. Chú thích: Các ảnh trong bài sưu tầm từ
*Lưu trữ nhân dân*Phần Lan ở Helsinki (Kansanarkisto - [http://www.kansanarkisto.fi](//www.kansanarkisto.fi/in-english/)).
2. Phụ Lục
**Danh sách một số đại biểu chính thức trong đoàn đại biểu Việt Nam (trích lục từ Bản tinHội nghị) lưu giữ tại Lưu trữ nhân dân.** **Political Figures (Các nhà chính trị)**
1. Duong Duc Hien (Democratic Republic of VN), General Secretary of the Democratic Party; Member of the Permanent Committee of the National Assembly.
2. Ho Thi Giang (Democratic Republic of VN), Member of the Popular Regional Assembly of Thai Meo.
3. Le Đinh Tham (Democratic Republic of VN), Member of the Permanent Committee of the National Assembly
4. Le Huy Van (Democratic Republic of VN) Member of the National Assembly
5. Lo Van Hac (Democratic Republic of VN), Vice-President of the Administrative Committee of the autonomous region of Thai Meo
6. Nguyen Xuan Thuy (Democratic Republic of VN), General Secretary of the United National Front; Deputy to the National Assembly
**Bussinessman (Doanh nhân)**
7. Nguyen Van Tinh (VN), Industrialist and Merchant at Hai Phong
8. Vu The Nhai dit Nam Tjai (VN) Hanoi Industrialist
**Trade Union (Nghiệp đoàn)**
9. Nguyen Van Hao (democratic Republic of VN) Member of the Excutive Committee of the General Confederation of Workers.
**Scientists (Các nhà khoa học)**
10. Le Van Thiem (Democratic Republic of VN), Dean of the Faculty of Science of Hanoi University.
**Men of Letters (Nhà văn)**
11. Nguyen Tuan (Democratic Republic of VN), Writer, General Secretary of the Association of Writers and Artists.
**Lawyers (Luật sư)**
12. Bui Thi Cam (VN) Doctor of Law, lawyer at Saigon.
[[1]](#_ftnref1)Võ Xuân Quế, Phần Lan-Ngôi sao phương bắc, Nhà xuất bản Thế Giới và VIVAFIN, xuất bản lần thứ nhất 2007, tái bản 2008, 2010, xuất bản lần thứ hai 2017. [[3]](#_ftnref3)Xem: http://lainguyenan.free.fr/BienNien/index.html [[4]](#_ftnref4)Việt quất đen (mustikka), hoặc việt quất đỏ (puolukka). [[5]](#_ftnref5)Ô-ta-ni-ê-mi ( *Otamiemi*-tiếng Phần Lan) là một khu vực ven biển (không phải hồ như Nguyễn Tuân tưởng) thuộc Espoo, giáp Helsinki, nơi phái đoàn Việt Nam và Ấn Độ được đưa đến dự đêm Hạ chí. [[8]](#_ftnref8)Vào Lưu trữ Vatican tìm tư liệu chỉ được phép mang theo giấy trắng và bút chì. [[9]](#_ftnref9)Con số này dựa theo thông báo trước thời gian hội nghị, trong đó 75 quốc gia cho biết sẽ gửi đoàn đến tham dự (đoàn Việt Nam đăng ký 20 đại biểu chính thức, 5 quan sát viên. Song theo danh sách đai biểu ghi trong bản tin số 2, ngày 22.6, đoàn Việt Nam chỉ có 12 đại biểu chính thức). Còn theo tuyên bố của Ban thư ký Hội nghị ngày 29.6, có 68 quốc gia tham dự với 1841 đại biểu. [[10]](#_ftnref10)Xin cảm ơn nhà nghiên cứu Lại Nguyên Ân và Nguyễn Đức Mậu đã giúp chúng tôi xác minh được trường hợp ông Lê Đình Thám và chức vụ của nhà văn Nguyễn Tuân.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: VIE Portal NG

Connection: close

X-Response-Times: 0.563 second(s)

Cache-Control: private

Set-Cookie: .VIEPortal-User=VIEPortalNG|P1gs6E5OEoA=; expires=Tue, 23-Jan-2018 23:30:16 GMT; path=/; HttpOnly

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-Powered-By: VIE Portal NG - CopyrightÃÂ© 2010 - 2017 VIEPortal.net - Quynh Nguyen (Mr.) - vieportal.net


text:
Trình duyệt của bạn đã tắt chức năng hỗ trợ JavaScript.
Website chỉ làm việc khi bạn bật nó trở lại.
Để tham khảo cách bật JavaScript, hãy click chuột
vào đây
!
Gia dụng Hà Nội
Trang nhất
Giới thiệu
Về chúng tôi
Liên hệ
Phòng Chăm sóc khách hàng
Phòng Kỹ thuật
Điều khoản sử dụng
Chính sách bảo mật (Quyền riêng tư)
Điều khoản và điều kiện sử dụng
Phương thức mua hàng, thanh toán, vận chuyển
Cửa hàng đồ gia dụng
Đăng nhập
Chúng tôi trên mạng xã hội
Chúng tôi trên mạng xã hội
Thông tin liên hệ
Thông tin liên hệ
(+84) 968262831
giadunghanoi.vn@gmail.com
Trang nhất
Nồi áp suất đun gas sikma 20cm
sikma 20
290.000 VND
Đặt hàng
Yêu thích
×
Đặt hàng
Bạn đã không sử dụng Site,
Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập
. Thời gian chờ:
60
giây
Đăng nhập
Đăng ký
Hãy đăng nhập thành viên để trải nghiệm đầy đủ các tiện ích trên site
Nhập mã xác minh từ ứng dụng Google Authenticator
Thử cách khác
Nhập một trong các mã dự phòng bạn đã nhận được.
Thử cách khác
Đăng nhập
Quên mật khẩu?
Để đăng ký thành viên, bạn cần khai báo tất cả các ô trống dưới đây
Bạn thích môn thể thao nào nhất
Món ăn mà bạn yêu thích
Thần tượng điện ảnh của bạn
Bạn thích nhạc sỹ nào nhất
Quê ngoại của bạn ở đâu
Tên cuốn sách "gối đầu giường"
Ngày lễ mà bạn luôn mong đợi
Tôi đồng ý với
Quy định đăng ký thành viên

WARC-Truncated: length

Server: Apache/2.2.31 (Unix) mod_ssl/2.2.31 OpenSSL/1.0.1e-fips mod_jk/1.2.37 mod_bwlimited/1.4

X-Content-Type-Options: nosniff

Pragma: no-cache

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Cache-Control: no-cache, pre-check=0, post-check=0

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Set-Cookie: nv4c_q80EW_nvvithemever=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; Max-Age=0; path=/; domain=.giadunghanoi.vn; HttpOnly

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Content-Language: vi


text:
Skip to main content
face
google
twister
17/01/2018 06:26:24
Trang chủ
Thông Tin
Thông Báo
Tin Tức
Trường học Công Giáo
Học Viện Thần Học
Trường Dạy Nghề
Trường Mầm Non
Câu Chuyện Hàng Tuần
Chia Sẻ
Trường Tình Thương
Sinh viên – Học Sinh
Các Sinh Hoạt Khác
Hội Sinh Viên
Sinh Viên Nội Trú
Kỹ năng Sống
Sinh Viên Lưu Xá
Nhu Cầu tâm Linh
Suy Niệm – Cầu Nguyện
Tĩnh Tâm
Thư Viện
Các văn Kiện của giáo Hội
Công Đồng Vatican II
Các Văn Kiện về Giáo Dục
Các Văn Kiện Khác
Sách học Làm Người
Sách Giáo Lý – Thần Học
Thánh Kinh
Góc Giải Trí
Hình ảnh
Audio
Video
Games
Truyện – Văn Thơ – Hội Họa
You are here
Home
Đức Cha Chủ Tịch: Thư Gửi Sinh Viên Học Sinh Dịp Giáng Sinh 2017
Click here to download the PDF file.

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: Apache/2.2.15 (CentOS)

X-Generator: Drupal 7 (http://drupal.org)

Cache-Control: public, max-age=86400

X-Drupal-Cache: MISS

Vary: Cookie,Accept-Encoding


text:
Tìm nơi học thêm,nơi học hè toán lý hóa anh,chỗ học hè toán lý hóa anh từ lớp 6 đến lớp 12 tại Tphcm. Địa chỉ học hè lớp 6,lớp 7,lớp 8,lớp 9,lớp 10,lớp 11,lớp 12 tại Bình Tân,Tphcm.nơi học thêm toán,địa chỉ học hè toán lý hóa tại tphcm,chổ học thêm toán lý hóa anh từ lớp 6,7,8,9,10,11,12,LTĐH,giáo viên dạy thêm giỏi,nơi học hè uy tín,địa chỉ dạy thêm toán lý hóa,học thêm toán lớp 6 7 8 9,dạy thêm 10 11 12,chỗ học thêm toán lý hóa ltđh,giáo viên dạy thêm toán lý hóa cấp 2 3 Tphcm,học thêm TphcmĐọc thêm »
Home > Dịch Vụ Dạy Kèm

markdown:
Tìm nơi học thêm,nơi học hè toán lý hóa anh,chỗ học hè toán lý hóa anh từ lớp 6 đến lớp 12 tại Tphcm. Địa chỉ học hè lớp 6,lớp 7,lớp 8,lớp 9,lớp 10,lớp 11,lớp 12 tại Bình Tân,Tphcm.nơi học thêm toán,địa chỉ học hè toán lý hóa tại tphcm,chổ học thêm toán lý hóa anh từ lớp 6,7,8,9,10,11,12,LTĐH,giáo viên dạy thêm giỏi,nơi học hè uy tín,địa chỉ dạy thêm toán lý hóa,học thêm toán lớp 6 7 8 9,dạy thêm 10 11 12,chỗ học thêm toán lý hóa ltđh,giáo viên dạy thêm toán lý hóa cấp 2 3 Tphcm,học thêm Tphcm
[Đọc thêm »](http://giasutrongtin.com/tim-noi-hoc-them-dia-chi-hoc-he-tai-tphcm/)

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Gia Sư Dạy Kèm Ngoại Ngữ,Tìm Giáo Viên Dạy Kèm Tiếng Anh Tphcm,Giáo viên dạy kèm giỏi anh văn,gia sư dạy kèm anh văn lớp 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 LTĐH. TRUNG TÂM GIA SƯ DẠY KÈM TRỌNG TÍN TPHCM Chuyên tuyển chọn và cung ứng Giáo Viên,Sinh Viên,Gia sư giỏi dạy kèm tại nhà khắp Tphcm Gia Sư Ngoại Ngữ Bạn đang cần một gia sư Tiếng Anh để nâng cao trình độ ngoại ngữ hoặc để cải thiện tốt kỹ năng ngoại ngữ của mình. Trong xã hội hiện nay, nhu cầu biết và sử dụng tiếng Anh ngày càng quan trọng. Tiếng Anh đã và đang là 1 ngôn ngữ chính thức sau ngôn ngữ mẹ đẻ. Hiện nay các cấp học đều xem môn tiếng Anh là 1 môn môn học chính thức. Gia sư dạy kèm Tiếng Anh Thành thạo tiếng Anh là 1 trong những yêu cầu cần thiết khi đi xin việc đặc biệt với 1 số bộ phận kinh doanh và quan hệ quốc tế.Đọc thêm »
Home > Dịch Vụ Dạy Kèm

markdown:
Gia Sư Dạy Kèm Ngoại Ngữ,Tìm Giáo Viên Dạy Kèm Tiếng Anh Tphcm,Giáo viên dạy kèm giỏi anh văn,gia sư dạy kèm anh văn lớp 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 LTĐH. TRUNG TÂM GIA SƯ DẠY KÈM TRỌNG TÍN TPHCM Chuyên tuyển chọn và cung ứng Giáo Viên,Sinh Viên,Gia sư giỏi dạy kèm tại nhà khắp Tphcm Gia Sư Ngoại Ngữ Bạn đang cần một gia sư Tiếng Anh để nâng cao trình độ ngoại ngữ hoặc để cải thiện tốt kỹ năng ngoại ngữ của mình. Trong xã hội hiện nay, nhu cầu biết và sử dụng tiếng Anh ngày càng quan trọng. Tiếng Anh đã và đang là 1 ngôn ngữ chính thức sau ngôn ngữ mẹ đẻ. Hiện nay các cấp học đều xem môn tiếng Anh là 1 môn môn học chính thức. Gia sư dạy kèm Tiếng Anh Thành thạo tiếng Anh là 1 trong những yêu cầu cần thiết khi đi xin việc đặc biệt với 1 số bộ phận kinh doanh và quan hệ quốc tế.
[Đọc thêm »](http://giasutrongtin.com/gia-su-day-kem-ngoai-ngu-tieng-anh/)


text:
Từ khóa tìm nhiều:
khăn quàng cổ, thớt gỗ nghiến, organ yamaha, kem tắm trắng, đặc sản,
Không tìm thấy Nhà cung cấp nào phù hợp, bạn thử tùy chỉnh lại tìm kiếm xem. Hoặc bạn có thể gửi một yêu cầu tìm đối tác (miễn phí) tại đây!
Nhận cơ hội hợp tác ngay →
©2014.Bản quyền website này thuộc về VINET. Đã được cấp giấy phép từ Bộ công thương Mã: 2014-0166/ĐK/TMĐT.
Văn phòng giao dịch: Số 87 đường Trung Văn, P Trung Văn, Q Nam Từ Liêm, HN.
Email : Contact@gocom.vn - Điện thoại: 096 366 1812
Hợp tác kinh doanh và đầu tư Hotline: 0912727381
Powered by Vinet.JSC
Sàn TMĐT GOCOM.VN
Công ty cổ phẩn VINET. Số GCNDT: 0103040309, Ngày cấp: 24/08/2009 , Nơi cấp: Phòng đăng ký kinh doanh số 02 – Sở Kế hoạch và Đầu tư Thành Phố Hà Nội.
Ngành nghề kinh doanh chính: Sản xuất, gia công, mua bán, thiết kế phần mềm, thiết kế trang web, mạng LAN, WAN, Mã ngành: C32900, Mã số thuế: 0104127836


markdown:
Từ khóa tìm nhiều:
khăn quàng cổ, thớt gỗ nghiến, organ yamaha, kem tắm trắng, đặc sản,
Không tìm thấy Nhà cung cấp nào phù hợp, bạn thử tùy chỉnh lại tìm kiếm xem. Hoặc bạn có thể gửi một yêu cầu tìm đối tác (miễn phí) tại đây!
Nhận cơ hội hợp tác ngay →
©2014.Bản quyền website này thuộc về VINET. Đã được cấp giấy phép từ Bộ công thương Mã: 2014-0166/ĐK/TMĐT.
Văn phòng giao dịch: Số 87 đường Trung Văn, P Trung Văn, Q Nam Từ Liêm, HN.
Email : Contact@gocom.vn - Điện thoại: 096 366 1812
Hợp tác kinh doanh và đầu tư Hotline: 0912727381
Powered by Vinet.JSC
Sàn TMĐT GOCOM.VN
Công ty cổ phẩn VINET. Số GCNDT: 0103040309, Ngày cấp: 24/08/2009 , Nơi cấp: Phòng đăng ký kinh doanh số 02 – Sở Kế hoạch và Đầu tư Thành Phố Hà Nội.
Ngành nghề kinh doanh chính: Sản xuất, gia công, mua bán, thiết kế phần mềm, thiết kế trang web, mạng LAN, WAN, Mã ngành: C32900, Mã số thuế: 0104127836


text:
noi thất phòng ngủ Thiết kế nội thất, nội thất chung cư
- Nguyên liệu: gõ MFC cao cấp kết hợp gỗ tự nhiên
- Phụ kiện nhập khẩu Đức
- Thời gian thi công 10 tới 15 ngày
- Bảo hành bảo trì trên 3 năm
Mọi thông tin xin liên hệ
Hotline: 0986 755 184 hoặc 0912 797 349
Email: gothachthat.net@gmail.com S000108 Thiết kế phòng ngủ 0 VND Số lượng: 1 Chiếc
- Nguyên liệu: gõ MFC cao cấp kết hợp gỗ tự nhiên
- Phụ kiện nhập khẩu Đức
- Thời gian thi công 10 tới 15 ngày
- Bảo hành bảo trì trên 3 năm
Mọi thông tin xin liên hệ
Hotline: 0986 755 184 hoặc 0912 797 349
Email: gothachthat.net@gmail.com S000108 Thiết kế phòng ngủ 0 VND Số lượng: 1 Chiếc
noi thất phòng ngủ
Đăng ngày 21-04-2016 10:45:03 PM Lượt xem: 285
0 VND
Thiết kế nội thất, nội thất chung cư
- Nguyên liệu: gõ MFC cao cấp kết hợp gỗ tự nhiên
- Phụ kiện nhập khẩu Đức
- Thời gian thi công 10 tới 15 ngày
- Bảo hành bảo trì trên 3 năm
Mọi thông tin xin liên hệ
Hotline: 0986 755 184 hoặc 0912 797 349
Email: gothachthat.net@gmail.com
- Nguyên liệu: gõ MFC cao cấp kết hợp gỗ tự nhiên
- Phụ kiện nhập khẩu Đức
- Thời gian thi công 10 tới 15 ngày
- Bảo hành bảo trì trên 3 năm
Mọi thông tin xin liên hệ
Hotline: 0986 755 184 hoặc 0912 797 349
Email: gothachthat.net@gmail.com
Số lượng
Sản phẩm bán chạy
Chúng tôi trên mạng xã hội

markdown:
noi thất phòng ngủ
Thiết kế nội thất, nội thất chung cư
- Nguyên liệu: gõ MFC cao cấp kết hợp gỗ tự nhiên
- Phụ kiện nhập khẩu Đức
- Thời gian thi công 10 tới 15 ngày
- Bảo hành bảo trì trên 3 năm
Mọi thông tin xin liên hệ
Hotline: 0986 755 184 hoặc 0912 797 349
Email: gothachthat.net@gmail.com S000108 Thiết kế phòng ngủ 0 VND Số lượng: 1 Chiếc
![ noi thất phòng ngủ](http://gothachthat.net/assets/san-pham/2016_04/go-thach-that-5_35.jpg)
- Nguyên liệu: gõ MFC cao cấp kết hợp gỗ tự nhiên
- Phụ kiện nhập khẩu Đức
- Thời gian thi công 10 tới 15 ngày
- Bảo hành bảo trì trên 3 năm
Mọi thông tin xin liên hệ
Hotline: 0986 755 184 hoặc 0912 797 349
Email: gothachthat.net@gmail.com S000108 Thiết kế phòng ngủ 0 VND Số lượng: 1 Chiếc
noi thất phòng ngủ
Đăng ngày 21-04-2016 10:45:03 PM Lượt xem: 285
0 VND
Thiết kế nội thất, nội thất chung cư
- Nguyên liệu: gõ MFC cao cấp kết hợp gỗ tự nhiên
- Phụ kiện nhập khẩu Đức
- Thời gian thi công 10 tới 15 ngày
- Bảo hành bảo trì trên 3 năm
Mọi thông tin xin liên hệ
Hotline: 0986 755 184 hoặc 0912 797 349
Email: gothachthat.net@gmail.com
- Nguyên liệu: gõ MFC cao cấp kết hợp gỗ tự nhiên
- Phụ kiện nhập khẩu Đức
- Thời gian thi công 10 tới 15 ngày
- Bảo hành bảo trì trên 3 năm
Mọi thông tin xin liên hệ
Hotline: 0986 755 184 hoặc 0912 797 349
Email: gothachthat.net@gmail.com
Số lượng
Sản phẩm bán chạy
## Chúng tôi trên mạng xã hội

Server: Apache

Cache-Control: private, pre-check=0, post-check=0, max-age=0

Vary: Accept-Encoding

Set-Cookie: nv4c_m58f7_statistic_vi=kmaSnJdsl29nZQ%2C%2C; expires=Wed, 17-Jan-2018 00:08:23 GMT; Max-Age=1800; path=/; domain=.gothachthat.net; httponly


text:
Liên hệ
7.000.000 VND
9.000.000 VND
17.000.000 VND
3.400.000 VND
10 VND
0 VND
11.000.000 VND
9.900 VND
13.000.000 VND
Chúng tôi trên mạng xã hội

markdown:
Liên hệ
7.000.000 VND
9.000.000 VND
17.000.000 VND
3.400.000 VND
10 VND
0 VND
11.000.000 VND
9.900 VND
13.000.000 VND
## Chúng tôi trên mạng xã hội

Set-Cookie: nv4c_m58f7_statistic_vi=kmaSnJdsl29oZg%2C%2C; expires=Wed, 17-Jan-2018 00:08:34 GMT; Max-Age=1800; path=/; domain=.gothachthat.net; httponly


text:
Danh mục sản phẩm
Danh mục thương hiệu
HUBLOT
LOUIS VUITTON
HERMES
CHANEL
GUCCI
FERRAGAMO
PRADA
BURBERRY
DOLCE&GABBANA
FENDI
MARC JACOBS
MIU MIU
BALLY
MONTBLANC
CHRISTIAN DIOR
CARTIER
BVLGARI
ROLEX
CHRISTIAN LOUBOUTIN
PATEK PHILIPPE
OMEGA
AUDEMARS PIGUET
CHOPARD
DUPONT
PIAGET
DUNHILL
TIFFANY&CO
LONGINES
CHLOE
VACHERON CONSTANTIN
MIKIMOTO
HÃNG KHÁC
Chúng tôi trên facebook
Chia sẻ MXH
Ý kiến khách hàng
Các sản phẩm cùng nhóm
Giá: 1.200 Giá KM: 710
Giá: 2.100
Giá: 0 Giá KM: 1.900
Giá: 0 Giá KM: 1.700
Giá: 0 Giá KM: 710
Giá: 1.500 Giá KM: 199
Giá: 4.400 Giá KM: 900
Giá: 4.500 Giá KM: 603
Giá: 0 Giá KM: 2.280
Giá: 2.300 Giá KM: 790
Giá: 1.500 Giá KM: 635
Giá: 2.300 Giá KM: 1.300
Giá: 1.500 Giá KM: 680
Giá: 0 Giá KM: 285
Giá: 1.000 Giá KM: 770
Giá: 1.400 Giá KM: 620
Giá: 1.300 Giá KM: 199
Giá: 0 Giá KM: 570
Giá: 1.300 Giá KM: 680
Giá: 0 Giá KM: 290
Giá: 0 Giá KM: 820
Giá: 1.400 Giá KM: 700
Giá: 1.900 Giá KM: 219
Giá: 1.700
Giá: 1.900 Giá KM: 800
Giá: 4.200 Giá KM: 2.900
Giá: 1.300 Giá KM: 199
Giá: 1.300 Giá KM: 490
Giá: 1.000 Giá KM: 633
Giá: 2.300 Giá KM: 1.390
Giá: 1.150 Giá KM: 480

markdown:
**Danh mục sản phẩm** **Danh mục thương hiệu** [](/HUBLOT-76/)
HUBLOT
[](/LOUIS-VUITTON-12/)
LOUIS VUITTON
[](/HERMES-11/)
HERMES
[](/CHANEL-8/)
CHANEL
[](/GUCCI-10/)
GUCCI
[](/FERRAGAMO-6/)
FERRAGAMO
[](/PRADA-14/)
PRADA
[](/BURBERRY-9/)
BURBERRY
[](/DOLCEGABBANA-5/)
DOLCE&GABBANA
[](/FENDI-7/)
FENDI
[](/MARC-JACOBS-13/)
MARC JACOBS
[](/MIU-MIU-63/)
MIU MIU
[](/BALLY-34/)
BALLY
[](/MONTBLANC-50/)
MONTBLANC
[](/CHRISTIAN-DIOR-19/)
CHRISTIAN DIOR
[](/CARTIER-22/)
CARTIER
[](/BVLGARI-24/)
BVLGARI
[](/ROLEX-23/)
ROLEX
[](/CHRISTIAN-LOUBOUTIN-44/)
CHRISTIAN LOUBOUTIN
[](/PATEK-PHILIPPE-28/)
PATEK PHILIPPE
[](/OMEGA-29/)
OMEGA
[](/AUDEMARS-PIGUET-27/)
AUDEMARS PIGUET
[](/CHOPARD-32/)
CHOPARD
[](/DUPONT-33/)
DUPONT
[](/PIAGET-31/)
PIAGET
[](/DUNHILL-36/)
DUNHILL
[](/TIFFANYCO-35/)
TIFFANY&CO
[](/LONGINES-39/)
LONGINES
[](/CHLOE-47/)
CHLOE
[](/VACHERON-CONSTANTIN-48/)
VACHERON CONSTANTIN
[](/MIKIMOTO-75/)
MIKIMOTO
[](/HANG-KHAC-26/)
HÃNG KHÁC
**Chúng tôi trên facebook** **Chia sẻ MXH** **Ý kiến khách hàng**
|Tên:||
|
## Túi xách Louis Vuitton speedy da đà điểu
|Thương hiệu:||LOUIS VUITTON|
|Giá:||15.000|
|
|Giá KM:
|
| 4.200
|Kích thước:||32 x 2 x 20cm|
|Màu sắc:||Màu hồng|
|Chất liệu:||Da đà điểu|
|Tình trạng:||
SA
| ![ Bookmark and Share](http://s7.addthis.com/static/btn/v2/lg-share-en.gif)
![ Bookmark and Share](http://s7.addthis.com/static/btn/v2/lg-share-en.gif)
**Các sản phẩm cùng nhóm** **Giá: 1.200** **Giá KM: 710** **Giá: 2.100** **Giá: 0** **Giá KM: 1.900** **Giá: 0** **Giá KM: 1.700** **Giá: 0** **Giá KM: 710** **Giá: 1.500** **Giá KM: 199** **Giá: 4.400** **Giá KM: 900** **Giá: 4.500** **Giá KM: 603** **Giá: 0** **Giá KM: 2.280** **Giá: 2.300** **Giá KM: 790** **Giá: 1.500** **Giá KM: 635** **Giá: 2.300** **Giá KM: 1.300** **Giá: 1.500** **Giá KM: 680** **Giá: 0** **Giá KM: 285** **Giá: 1.000** **Giá KM: 770** **Giá: 1.400** **Giá KM: 620** **Giá: 1.300** **Giá KM: 199** **Giá: 0** **Giá KM: 570** **Giá: 1.300** **Giá KM: 680** **Giá: 0** **Giá KM: 290** **Giá: 0** **Giá KM: 820** **Giá: 1.400** **Giá KM: 700** **Giá: 1.900** **Giá KM: 219** **Giá: 1.700** **Giá: 1.900** **Giá KM: 800** **Giá: 4.200** **Giá KM: 2.900** **Giá: 1.300** **Giá KM: 199** **Giá: 1.300** **Giá KM: 490** **Giá: 1.000** **Giá KM: 633** **Giá: 2.300** **Giá KM: 1.390** **Giá: 1.150** **Giá KM: 480**

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Content-Type: text/html