text:
Zin, không zin, dán nhầm nhãn và trộn lung tung xèng…
PV: Mặc dù dầu olive không còn quá xa lạ, nhưng đi siêu thị mà sa vào ‘mê hồn trận’ dầu olive thì bà nội trợ như tôi cũng cảm thấy lúng túng. Nào là dầu extra virgin, dầu virgin, refined… Tại sao dầu olive lại có nhiều loại như vậy, trong khi tôi thấy dầu đậu nành, dầu hạt cải… chỉ có một loại là dầu tinh luyện thôi?
Chuyên gia Vũ Thế Thành: Nói tới dầu olive thì đúng là lạc vào mê hồn trận rồi, chưa kể thật giả lẫn lộn…
Dầu olive được ép từ trái olive, trồng nhiều ở vùng trũng Địa Trung Hải. Vài chục nước Âu-Á-Phi, chứ không chỉ riêng gì một số nước ở châu Âu mới được xem là thuộc vùng trũng này. Những nước làm dầu oilve nhiều nhất là Tây Ban Nha, Ý và Hy Lạp.
Nhưng trước tiên chúng ta cần sòng phẳng với nhau về nghĩa của chữ virgin. Virgin nghĩa là còn nguyên. Trái olive đem ép lấy dầu, không táy máy chế biến thêm thắt gì cả gọi là dầu virgin. Virgin có thể hiểu là dầu nguyên chất, dầu ‘zin’…
PV: Dầu olive, không những có Virgin mà còn có cả Extra Virgin cơ mà…
Chuyên gia Vũ Thế Thành: Chỉ có dầu oilve mới có cái gọi là dầu Virgin (zin), rồi lại còn thêm loại Extra Virgin, nghĩa là siêu… zin (cười).
Dầu olive, zin hay siêu zin, là dầu ép nguội từ trái olive, sau đó lọc hoặc quay ly tâm để chiết ra dầu. Trong quá trình sản xuất không được phép dùng nhiệt hay bất kỳ loại hoá chất nào.
Nhưng cần phân biệt, cái zin của dầu olive khác với cái zin của dầu dừa.
Dầu dừa zin, gọi là VCO – Virgin coconut oil, ép từ cùi dừa già, còn tươi. Quá trình chế biến cho phép sử dụng nhiệt sấy cùi dừa để vô hiệu hoá enzyme làm hư dầu, trước khi ép. Trong quá trình ép lấy dầu, có thể dùng nhiệt hoặc không.
Quan niệm về cái zin của dầu dừa rất… phóng khoáng. Virgin là Virgin, chứ không có siêu Virgin (Extra Virgin) gì ở đây cả. Chỉ có dầu dừa Virgin, chứ không có dầu dừa Extra Virgin. Mấy bà mua dầu dừa làm đẹp cẩn thận kẻo bị ‘thuốc’ bởi quảng cáo.
PV: Thế dầu olive zin và siêu zin có gì khác nhau không, thưa ông?
Chuyên gia Vũ Thế Thành: Dầu oilve Virgin và Extra Virgin đều không được phép dùng nhiệt và hóa chất trong quá trình chiết xuất lấy dầu như đã nói ở trên. Do đó có thể nói, hai thứ đều… zin như nhau.
Theo quy định thì, dầu olive Extra-virgin (siêu zin) phải có hàm lượng acid béo tự do không quá 0,8%, và dầu Virgin không quá 2%.
Có phải acid béo tự do có hại nên dầu ‘siêu zin’ mới quy định thấp như thế không?
Ester béo gồm acid béo và rượu glycerol hợp lại. Dầu ăn chính ester béo, nhưng vẫn còn lẫn một lượng nhỏ acid béo không chịu gắn với glycerol gọi là acid béo tự do. Acid béo dễ bị oxid hóa bởi không khí nên làm dầu nhanh bị ôi. Do đó, dầu ăn phải hạn chế acid béo ở mức càng thấp càng tốt.
Nhưng với dầu olive zin hay siêu zin, vấn đề không phải là ôi chậm, ôi nhanh. Mà là nếu mức acid béo tự do trong dầu thấp, thì cho thấy ở khâu thu hoạch, chọn lựa, tồn trữ trái olive phải rất cẩn thận trước khi ép nguội, vì acid béo tự do có thể phát sinh khi thu hoạch và bảo quản nguyên liệu.
Dầu olive Extra Virgin có dư lượng acid béo tự do thấp, nghĩa là trái olive được chọn lựa kỹ, nên có hương vị thơm và ngon hơn dầu Virgin. Tổ chức Dầu Olive Quốc tế (IOOC) đánh giá về mùi vị, dầu Extra Virgin là Excellent (Tuyệt hảo), còn dầu Virgin là Good (Tốt).
PV: Còn loại dầu olive tinh luyện thì sao, thưa ông? Loại này được đánh giá thế nào?
Chuyên gia Vũ Thế Thành: À, đã đem đi tinh luyện thì rõ ràng là dầu olive này hết… zin rồi. Quá trình tinh luyện cũng loại bỏ đi ít nhiều màu, mùi, vị của dầu zin. Thành thử dầu olive tinh luyện (refined olive oil) chỉ được IOOC đánh giá là có mùi vị chấp nhận được (acceptable).
Có điều thú vị là, do tinh luyện bằng nhiệt và hóa, nên dầu olive tinh luyện có chỉ số acid béo tự do rất thấp, dưới 0,3%, vì vậy có thể bảo quản được lâu hơn so với loại dầu Virgin và Extra Virgin.
Các loại dầu khác như dầu cải, dầu đậu nành, hướng dương… đem tinh luyện đều có chỉ số acid béo thấp hơn dầu gốc nguyên chất, chứ chẳng riêng gì dầu olive tinh luyện.
PV: Tôi thấy còn có loại dầu olive tinh khiết, trên nhãn có dùng chữ Pure. Loại này là như thế nào, có tốt hơn dầu zin không?
Chuyên gia Vũ Thế Thành: Dầu tinh khiết (pure) chính là dầu tinh luyện đấy. Tinh khiết nhưng lại hết zin rồi. Một trò chơi chữ nghĩa tuyệt vời của thị trường, phải không?
PV: Ở siêu thị còn có loại dầu olive pomace oil, tên gọi nghe khá lạ tai. Đây có phải là dầu làm từ trái olive không, thưa ông?
Chuyên gia Vũ Thế Thành: Trong quá trình ép dầu olive, còn thừa bã. Người ta lấy bã dầu đem xử lý nhiệt và hoá chất, để chiết ra dầu, gọi là dầu pomace. Dầu pomace rõ ràng là dầu tinh luyện thứ thiệt rồi, rồi lại được làm từ bã dầu, nên không được phép gọi là dầu olive.
Tới đây, thì mọi thứ lung tung xèng cả lên. Zin và không zin trộn chung với nhau, hoa cả mắt.
Người ta lấy dầu olive zin (virgin) trộn với dầu olive tinh luyện (hết zin), rồi gọi đó là dầu olive. Chưa hết, lại lấy dầu pomace trộn với dầu olive và gọi đó là dầu olive pomace oil.
Tiêu chuẩn của Mỹ còn ‘phăng’ hơn nữa, nếu lấy pomace oil, trộn với dầu olive tinh luyện (hết zin), thì gọi là refined olive-pomace oil. Loại này thì hết zin tuyệt đối rồi.
Muốn pha trộn theo tỉ lệ nào thì tuỳ, miễn sao có mùi vị tốt, và lượng acid béo tự do nhỏ hơn 1% là được.
PV: Cái thế giới của dầu olive đa dạng và phức tạp thật, đúng là lung tung xèng như ông nói. Người làm nội trợ như tôi khó mà có thể biết loại này chất lượng để mà lựa chọn. Hơn nữa, không rõ mấy loại dầu olive được pha trộn thì có hại gì không, thưa ông?
Chuyên gia Vũ Thế Thành: Không có hại gì cả. Người ta trộn để tận dụng hương vị của dầu zin thôi.
Nói là trộn lung tung xèng, nhưng tất cả các loại dầu đều có tiêu chuẩn khống chế cả, chứ không phải muốn trộn thế nào là trộn được đâu. Nhưng một số nhà sản xuất lại thường hay… ‘dán nhầm’ nhãn, để bán với giá cao thôi, chứ về mặt an toàn thực phẩm thì không có vấn đề gì cả.
Mà không chỉ ‘dán nhầm’ nhãn loại dầu olive, mà có lấy dầu khác như dầu đậu nành, hướng dương, trộn lung tung với dầu olive thành dầu olive hảo hạng. Nhiều vụ làm giả đã bị phát hiện và bị phạt ở châu Âu rồi.
Châu Âu làm gắt, dân Châu Âu xài dầu olive sành điệu mà còn bị bợm như thế, huống gì dầu olive nhập bán ở trong nước, zin tới cỡ nào thì tôi… chịu.
PV: So về giá tiền mấy loại này cũng khác, Extra Virgin bao giờ cũng đắt nhất. Có phải đó là loại tốt nhất, bổ dưỡng nhất, rồi mới tới Virgin, olive oil, tinh luyện…?
Chuyên gia Vũ Thế Thành: Theo quy định của IOOC thì, dù là loại dầu olive nào, virgin hay tinh luyện, đều không được làm thay đổi cấu trúc ban đầu của các ester trong dầu. Chẳng hạn, các acid béo không no, một nối đôi hay nhiều nối đôi đều phải giữ nguyên, nên về mặt lợi ích cho sức khoẻ, tất cả loại dầu olive đều như nhau, kể cả dầu pomace.
Loại Extra Virgin và Virgin vì quy trình ép không qua nhiệt, và không dùng hóa chất để tinh luyện, nên còn giữ được khá nhiều hương vị tự nhiên.
Hương vị trái olive tuỳ thuộc vào giống olive, đất trồng, khí hậu, mùa gặt… Dầu ép ra cũng cho màu sắc khác nhau, vàng đậm, vàng nhạt, vàng xanh… Người ta chọn dầu olive theo khẩu vị, cầu kỳ, sành điệu như chọn rượu vang vậy thôi.
Loại Extra Virgin hay Virgin do vậy chỉ nên dùng để ăn sống, trộn xà lách, chứ đem chiên xào thì còn gì là hương vị, uổng phí. Dầu Virgin lại bảo quản không được lâu do chứa nhiều acid béo tự do.
PV: Ông nói, dùng dầu olive chiên xào là uổng phí, nhưng tôi đọc báo mạng thấy có nghiên cứu mới đây nói, dùng mỡ và dầu olive chiên xào ít sinh ra độc tố hơn các loại dầu khác. Vậy, tôi nên nghe ai?
Chuyên gia Vũ Thế Thành: Dầu ăn càng nhiều acid béo không no khi chiên xào ở nhiệt độ cao thì sinh độc tố nhiều hơn.
Mỡ ít acid béo không no nên sinh độc chất ít hơn. Dầu olive tuy có nhiều acid béo không no, nhưng đa số là acid một nối đôi, nên sinh độc tố nhiều hơn mỡ, tuy vậy vẫn ít hơn các dầu đậu nành, hướng dương.
Nên chọn dầu olive để chiên xào là đúng, nhưng có nhất thiết phải xài dầu Extra Virgin hay Virgin cho tốn kém không. Hai loại dầu này chủ yếu là hương và vị. Chiên xào thì còn gì vị và hương.
Nếu chiên xào, thì nên dùng dầu olive tinh luyện hay pomace cũng được. Hai loại dầu này rẻ hơn dầu zin.
PV: Nhiều mẹ bỉm sữa khó khăn, nhưng vẫn cố mua loại Extra Virgin cho có cảm giác yên tâm là đầy chất dinh dưỡng. Lựa chọn này có đúng đắn không, thưa ông?
Chuyên gia Vũ Thế Thành: Dầu olive Extra Virgin và Virgin do không qua bất kỳ chế biến hoá và nhiệt, nên được cho là còn nhiều chất chống oxid hoá hơn so với các loại dầu olive khác. Tuy nhiên, về lợi ích sức khoẻ có trội hơn những dầu olive khác hay không, khoa học chưa xác nhận.
Cho em bé ăn thêm dầu (chất béo) là điều cần thiết. Nếu không chiên xào, thì dùng dầu đậu nành cũng bổ dưỡng chán. Chưa chắc dầu olive đã hơn dầu đậu nành. Mỗi loại dầu đều có cái hay riêng của nó.
PV: Ông nói thế, nghĩa là dầu olive ăn sống cũng tốt mà chiên xào cũng là lựa chọn tốt. Vậy nếu có điều kiện nên mua loại này về dùng thay thế các loại dầu tinh luyện và mỡ động vật thì lý tưởng quá phải không?
Chuyên gia Vũ Thế Thành: Dầu olive đắt, nhưng không phải hễ đắt là bổ dưỡng. Dầu olive tương đối tốt thích hợp để chiên xào, nhưng dầu cải (canola), dầu đậu phộng cũng thích hợp dể chiên xào, mà giá lại rẻ hơn.
Không có loại dầu mỡ nào được gọi là thượng đẳng cả. Không phải cứ ăn thêm dầu olive thì có lợi cho sức khoẻ, và xài dầu olive thả dàn.
Nếu có thể được, nên dùng dầu olive, zin hay không zin gì cũng được, để thay thế một phần các loại dầu ăn khác, nhằm có nguồn chất béo đa dạng trong thực phẩm ăn vào. Thay thế có nghĩa là giảm tiêu thụ một phần các chất béo khác, thay vào đó là dầu olive.
Nội dung được lấy từ nguồn Bài gốc bằng phần mềm máy tính.
- 7 lời khuyên quan trọng để tránh bệnh tim mạch ‘tấn công’
- Em bé suýt phải cưa chân vì gặp phải hội chứng hiếm gặp trong thai kỳ
- Kỳ lạ ca bệnh nhồi máu khi tuổi còn trẻ
- Nhiều người bỏ tinh bột để giảm cân, PGĐ BV Nội tiết nhấn mạnh đó là sai lầm trầm trọng!
- Những dấu hiệu cho thấy lượng đường huyết của bạn đang ở mức quá cao
- Đái tháo đường tuyp 2 tăng chóng mặt, “chìa khoá” để sống cùng căn bệnh này
- Đau bụng kinh dữ dội đến mức nào cũng sẽ khỏi chỉ bằng cách ấn hai vị trí này!
- “Món ăn trường thọ” nổi tiếng có tác dụng tuyệt vời cho sức khỏe
- Câu chuyện nhỏ sẽ khiến bạn bật khóc
- Một nguyên nhân gây hại thận không phải ai cũng biết
- Cá đồng và cá biển – loại nào giàu chất dinh dưỡng hơn?
- Mẹ nhẫn tâm bỏ con 2 tuổi ung thư, trộm luôn gần 1 tỉ tiền vay cho con chữa bệnh
- Người đàn ông lấy lại ý thức sau 15 năm sống thực vật
- Cứ tưởng con tăng cân nên má phính bụng to, ai ngờ đưa đi khám bố mẹ mới tá hỏa khi biết rõ nguyên nhân
- Bệnh xuất huyết não của nghệ sĩ Khánh Nam nguy hiểm như thế nào?
- Đi tiểu gặp dấu hiệu này phải khám ngay
- Ăn trứng vịt lộn như thế nào để tăng cường sinh lực?
- Thiếu ngủ sẽ ảnh hưởng tới chiều cao của trẻ
- Ăn thế nào để không bị tăng cân?
- Nguy cơ tử vong vì vết xước nhỏ còn nhanh hơn cả ung thư
Trả lời

markdown:
## Zin, không zin, dán nhầm nhãn và trộn lung tung xèng…
![ ](http://www.thucphamantoan.com/wp-content/images/2017/09/olives-and-olive-oil-1505964930310-150x150.jpg)
**PV: **Mặc dù dầu olive không còn quá xa lạ, nhưng đi siêu thị mà sa vào ‘mê hồn trận’ dầu olive thì bà nội trợ như tôi cũng cảm thấy lúng túng. Nào là dầu extra virgin, dầu virgin, refined… Tại sao dầu olive lại có nhiều loại như vậy, trong khi tôi thấy dầu đậu nành, dầu hạt cải… chỉ có một loại là dầu tinh luyện thôi? **Chuyên gia Vũ Thế Thành:** Nói tới dầu olive thì đúng là lạc vào mê hồn trận rồi, chưa kể thật giả lẫn lộn…
Dầu olive được ép từ trái olive, trồng nhiều ở vùng trũng Địa Trung Hải. Vài chục nước Âu-Á-Phi, chứ không chỉ riêng gì một số nước ở châu Âu mới được xem là thuộc vùng trũng này. Những nước làm dầu oilve nhiều nhất là Tây Ban Nha, Ý và Hy Lạp.
Nhưng trước tiên chúng ta cần sòng phẳng với nhau về nghĩa của chữ virgin. Virgin nghĩa là còn nguyên. Trái olive đem ép lấy dầu, không táy máy chế biến thêm thắt gì cả gọi là dầu virgin. Virgin có thể hiểu là dầu nguyên chất, dầu ‘zin’…
**PV: **Dầu olive, không những có Virgin mà còn có cả Extra Virgin cơ mà… **Chuyên gia Vũ Thế Thành: **Chỉ có dầu oilve mới có cái gọi là dầu Virgin (zin), rồi lại còn thêm loại Extra Virgin, nghĩa là siêu… zin (cười).
Dầu olive, zin hay siêu zin, là dầu ép nguội từ trái olive, sau đó lọc hoặc quay ly tâm để chiết ra dầu. Trong quá trình sản xuất không được phép dùng nhiệt hay bất kỳ loại hoá chất nào.
Nhưng cần phân biệt, cái zin của dầu olive khác với cái zin của dầu dừa.
Dầu dừa zin, gọi là VCO – Virgin coconut oil, ép từ cùi dừa già, còn tươi. Quá trình chế biến cho phép sử dụng nhiệt sấy cùi dừa để vô hiệu hoá enzyme làm hư dầu, trước khi ép. Trong quá trình ép lấy dầu, có thể dùng nhiệt hoặc không.
Quan niệm về cái zin của dầu dừa rất… phóng khoáng. Virgin là Virgin, chứ không có siêu Virgin (Extra Virgin) gì ở đây cả. Chỉ có dầu dừa Virgin, chứ không có dầu dừa Extra Virgin. Mấy bà mua dầu dừa
[làm đẹp](http://www.thucphamantoan.com/kien-thuc-lam-dep/) cẩn thận kẻo bị ‘thuốc’ bởi quảng cáo. ![Chân dung thật sự của dầu ô liu: Zin, không zin, dán nhầm nhãn và trộn lung tung xèng... - Ảnh 1. Chân dung thật sự của dầu ô liu: Zin, không zin, dán nhầm nhãn và trộn lung tung xèng... - Ảnh 1.](http://sohanews.sohacdn.com/thumb_w/660/2017/olives-and-olive-oil-1505964930310.jpg)
**PV: **Thế dầu olive zin và siêu zin có gì khác nhau không, thưa ông? **Chuyên gia Vũ Thế Thành:** Dầu oilve Virgin và Extra Virgin đều không được phép dùng nhiệt và hóa chất trong quá trình chiết xuất lấy dầu như đã nói ở trên. Do đó có thể nói, hai thứ đều… zin như nhau.
Theo quy định thì, dầu olive Extra-virgin (siêu zin) phải có hàm lượng acid béo tự do không quá 0,8%, và dầu Virgin không quá 2%.
Có phải acid béo tự do có hại nên dầu ‘siêu zin’ mới quy định thấp như thế không?
Ester béo gồm acid béo và rượu glycerol hợp lại. Dầu ăn chính ester béo, nhưng vẫn còn lẫn một lượng nhỏ acid béo không chịu gắn với glycerol gọi là acid béo tự do. Acid béo dễ bị oxid hóa bởi không khí nên làm dầu nhanh bị ôi. Do đó, dầu ăn phải hạn chế acid béo ở mức càng thấp càng tốt.
Nhưng với dầu olive zin hay siêu zin, vấn đề không phải là ôi chậm, ôi nhanh. Mà là nếu mức acid béo tự do trong dầu thấp, thì cho thấy ở khâu thu hoạch, chọn lựa, tồn trữ trái olive phải rất cẩn thận trước khi ép nguội, vì acid béo tự do có thể phát sinh khi thu hoạch và bảo quản nguyên liệu.
Dầu olive Extra Virgin có dư lượng acid béo tự do thấp, nghĩa là trái olive được chọn lựa kỹ, nên có hương vị thơm và ngon hơn dầu Virgin. Tổ chức Dầu Olive Quốc tế (IOOC) đánh giá về mùi vị, dầu Extra Virgin là Excellent (Tuyệt hảo), còn dầu Virgin là Good (Tốt).
**PV: **Còn loại dầu olive tinh luyện thì sao, thưa ông? Loại này được đánh giá thế nào? **Chuyên gia Vũ Thế Thành: **À, đã đem đi tinh luyện thì rõ ràng là dầu olive này hết… zin rồi. Quá trình tinh luyện cũng loại bỏ đi ít nhiều màu, mùi, vị của dầu zin. Thành thử dầu olive tinh luyện (refined olive oil) chỉ được IOOC đánh giá là có mùi vị chấp nhận được (acceptable).
Có điều thú vị là, do tinh luyện bằng nhiệt và hóa, nên dầu olive tinh luyện có chỉ số acid béo tự do rất thấp, dưới 0,3%, vì vậy có thể bảo quản được lâu hơn so với loại dầu Virgin và Extra Virgin.
Các loại dầu khác như dầu cải, dầu đậu nành, hướng dương… đem tinh luyện đều có chỉ số acid béo thấp hơn dầu gốc nguyên chất, chứ chẳng riêng gì dầu olive tinh luyện.
**PV:** Tôi thấy còn có loại dầu olive tinh khiết, trên nhãn có dùng chữ Pure. Loại này là như thế nào, có tốt hơn dầu zin không? **Chuyên gia Vũ Thế Thành: **Dầu tinh khiết (pure) chính là dầu tinh luyện đấy. Tinh khiết nhưng lại hết zin rồi. Một trò chơi chữ nghĩa tuyệt vời của thị trường, phải không? **PV: **Ở siêu thị còn có loại dầu olive pomace oil, tên gọi nghe khá lạ tai. Đây có phải là dầu làm từ trái olive không, thưa ông? **Chuyên gia Vũ Thế Thành: **Trong quá trình ép dầu olive, còn thừa bã. Người ta lấy bã dầu đem xử lý nhiệt và hoá chất, để chiết ra dầu, gọi là dầu pomace. Dầu pomace rõ ràng là dầu tinh luyện thứ thiệt rồi, rồi lại được làm từ bã dầu, nên không được phép gọi là dầu olive.
Tới đây, thì mọi thứ lung tung xèng cả lên. Zin và không zin trộn chung với nhau, hoa cả mắt.
Người ta lấy dầu olive zin (virgin) trộn với dầu olive tinh luyện (hết zin), rồi gọi đó là dầu olive. Chưa hết, lại lấy dầu pomace trộn với dầu olive và gọi đó là dầu olive pomace oil.
Tiêu chuẩn của Mỹ còn ‘phăng’ hơn nữa, nếu lấy pomace oil, trộn với dầu olive tinh luyện (hết zin), thì gọi là refined olive-pomace oil. Loại này thì hết zin tuyệt đối rồi.
Muốn pha trộn theo tỉ lệ nào thì tuỳ, miễn sao có mùi vị tốt, và lượng acid béo tự do nhỏ hơn 1% là được.
![Chân dung thật sự của dầu ô liu: Zin, không zin, dán nhầm nhãn và trộn lung tung xèng... - Ảnh 2. Chân dung thật sự của dầu ô liu: Zin, không zin, dán nhầm nhãn và trộn lung tung xèng... - Ảnh 2.](http://sohanews.sohacdn.com/2017/photo-1-1504790828749-1505965015421.png)
**PV:** Cái thế giới của dầu olive đa dạng và phức tạp thật, đúng là lung tung xèng như ông nói. Người làm nội trợ như tôi khó mà có thể biết loại này chất lượng để mà lựa chọn. Hơn nữa, không rõ mấy loại dầu olive được pha trộn thì có hại gì không, thưa ông? **Chuyên gia Vũ Thế Thành:** Không có hại gì cả. Người ta trộn để tận dụng hương vị của dầu zin thôi.
Nói là trộn lung tung xèng, nhưng tất cả các loại dầu đều có tiêu chuẩn khống chế cả, chứ không phải muốn trộn thế nào là trộn được đâu. Nhưng một số nhà sản xuất lại thường hay… ‘dán nhầm’ nhãn, để bán với giá cao thôi, chứ về mặt an toàn
[thực phẩm](http://www.thucphamantoan.com/) thì không có vấn đề gì cả.
Mà không chỉ ‘dán nhầm’ nhãn loại dầu olive, mà có lấy dầu khác như dầu đậu nành, hướng dương, trộn lung tung với dầu olive thành dầu olive hảo hạng. Nhiều vụ làm giả đã bị phát hiện và bị phạt ở châu Âu rồi.
Châu Âu làm gắt, dân Châu Âu xài dầu olive sành điệu mà còn bị bợm như thế, huống gì dầu olive nhập bán ở trong nước, zin tới cỡ nào thì tôi… chịu.
**PV:** So về giá tiền mấy loại này cũng khác, Extra Virgin bao giờ cũng đắt nhất. Có phải đó là loại tốt nhất, bổ dưỡng nhất, rồi mới tới Virgin, olive oil, tinh luyện…? **Chuyên gia Vũ Thế Thành: **Theo quy định của IOOC thì, dù là loại dầu olive nào, virgin hay tinh luyện, đều không được làm thay đổi cấu trúc ban đầu của các ester trong dầu. Chẳng hạn, các acid béo không no, một nối đôi hay nhiều nối đôi đều phải giữ nguyên, nên về mặt lợi ích cho sức khoẻ, tất cả loại dầu olive đều như nhau, kể cả dầu pomace.
Loại Extra Virgin và Virgin vì quy trình ép không qua nhiệt, và không dùng hóa chất để tinh luyện, nên còn giữ được khá nhiều hương vị tự nhiên.
Hương vị trái olive tuỳ thuộc vào giống olive, đất trồng, khí hậu, mùa gặt… Dầu ép ra cũng cho màu sắc khác nhau, vàng đậm, vàng nhạt, vàng xanh… Người ta chọn dầu olive theo khẩu vị, cầu kỳ, sành điệu như chọn rượu vang vậy thôi.
Loại Extra Virgin hay Virgin do vậy chỉ nên dùng để ăn sống, trộn xà lách, chứ đem chiên xào thì còn gì là hương vị, uổng phí. Dầu Virgin lại bảo quản không được lâu do chứa nhiều acid béo tự do.
**PV: **Ông nói, dùng dầu olive chiên xào là uổng phí, nhưng tôi đọc báo mạng thấy có nghiên cứu mới đây nói, dùng mỡ và dầu olive chiên xào ít sinh ra độc tố hơn các loại dầu khác. Vậy, tôi nên nghe ai? **Chuyên gia Vũ Thế Thành:** Dầu ăn càng nhiều acid béo không no khi chiên xào ở nhiệt độ cao thì sinh độc tố nhiều hơn.
Mỡ ít acid béo không no nên sinh độc chất ít hơn. Dầu olive tuy có nhiều acid béo không no, nhưng đa số là acid một nối đôi, nên sinh độc tố nhiều hơn mỡ, tuy vậy vẫn ít hơn các dầu đậu nành, hướng dương.
Nên chọn dầu olive để chiên xào là đúng, nhưng có nhất thiết phải xài dầu Extra Virgin hay Virgin cho tốn kém không. Hai loại dầu này chủ yếu là hương và vị. Chiên xào thì còn gì vị và hương.
Nếu chiên xào, thì nên dùng dầu olive tinh luyện hay pomace cũng được. Hai loại dầu này rẻ hơn dầu zin.
![Chân dung thật sự của dầu ô liu: Zin, không zin, dán nhầm nhãn và trộn lung tung xèng... - Ảnh 3. Chân dung thật sự của dầu ô liu: Zin, không zin, dán nhầm nhãn và trộn lung tung xèng... - Ảnh 3.](http://sohanews.sohacdn.com/thumb_w/660/2017/452895481-1505965127511.jpg)
**PV:** Nhiều mẹ bỉm [sữa](http://www.thucphamantoan.com/sua/) khó khăn, nhưng vẫn cố mua loại Extra Virgin cho có cảm giác yên tâm là đầy [chất dinh dưỡng](http://www.thucphamantoan.com/dinh-duong-2/). Lựa chọn này có đúng đắn không, thưa ông? **Chuyên gia Vũ Thế Thành: **Dầu olive Extra Virgin và Virgin do không qua bất kỳ chế biến hoá và nhiệt, nên được cho là còn nhiều chất chống oxid hoá hơn so với các loại dầu olive khác. Tuy nhiên, về lợi ích sức khoẻ có trội hơn những dầu olive khác hay không, khoa học chưa xác nhận.
Cho em bé ăn thêm dầu (chất béo) là điều cần thiết. Nếu không chiên xào, thì dùng dầu đậu nành cũng bổ dưỡng chán. Chưa chắc dầu olive đã hơn dầu đậu nành. Mỗi loại dầu đều có cái hay riêng của nó.
**PV: **Ông nói thế, nghĩa là dầu olive ăn sống cũng tốt mà chiên xào cũng là lựa chọn tốt. Vậy nếu có điều kiện nên mua loại này về dùng thay thế các loại dầu tinh luyện và mỡ động vật thì lý tưởng quá phải không? **Chuyên gia Vũ Thế Thành:** Dầu olive đắt, nhưng không phải hễ đắt là bổ dưỡng. Dầu olive tương đối tốt thích hợp để chiên xào, nhưng dầu cải (canola), dầu đậu phộng cũng thích hợp dể chiên xào, mà giá lại rẻ hơn.
Không có loại dầu mỡ nào được gọi là thượng đẳng cả. Không phải cứ ăn thêm dầu olive thì có lợi cho sức khoẻ, và xài dầu olive thả dàn.
Nếu có thể được, nên dùng dầu olive, zin hay không zin gì cũng được, để thay thế một phần các loại dầu ăn khác, nhằm có nguồn chất béo đa dạng trong
[thực phẩm](http://www.thucphamantoan.com/) ăn vào. Thay thế có nghĩa là giảm tiêu thụ một phần các chất béo khác, thay vào đó là dầu olive.
Nội dung được lấy từ nguồn
[Bài gốc](http://soha.vn/chan-dung-that-su-cua-dau-o-liu-zin-khong-zin-dan-nham-nhan-va-tron-lung-tung-xeng-20170921103932376.htm) bằng phần mềm máy tính.
-
[7 lời khuyên quan trọng để tránh bệnh tim mạch ‘tấn công’](http://www.thucphamantoan.com/7-loi-khuyen-quan-trong-de-tranh-benh-tim-mach-tan-cong/)
-
[Em bé suýt phải cưa chân vì gặp phải hội chứng hiếm gặp trong thai kỳ](http://www.thucphamantoan.com/em-be-suyt-phai-cua-chan-vi-gap-phai-hoi-chung-hiem-gap-trong-thai-ky/)
-
[Kỳ lạ ca bệnh nhồi máu khi tuổi còn trẻ](http://www.thucphamantoan.com/ky-la-ca-benh-nhoi-mau-khi-tuoi-con-tre/)
-
[Nhiều người bỏ tinh bột để giảm cân, PGĐ BV Nội tiết nhấn mạnh đó là sai lầm trầm trọng!](http://www.thucphamantoan.com/nhieu-nguoi-bo-tinh-bot-de-giam-can-pgd-bv-noi-tiet-nhan-manh-do-la-sai-lam-tram-trong/)
-
[Những dấu hiệu cho thấy lượng đường huyết của bạn đang ở mức quá cao](http://www.thucphamantoan.com/nhung-dau-hieu-cho-thay-luong-duong-huyet-cua-ban-dang-o-muc-qua-cao/)
-
[Đái tháo đường tuyp 2 tăng chóng mặt, “chìa khoá” để sống cùng căn bệnh này](http://www.thucphamantoan.com/dai-thao-duong-tuyp-2-tang-chong-mat-chia-khoa-de-song-cung-can-benh-nay/)
-
[Đau bụng kinh dữ dội đến mức nào cũng sẽ khỏi chỉ bằng cách ấn hai vị trí này!](http://www.thucphamantoan.com/dau-bung-kinh-du-doi-den-muc-nao-cung-se-khoi-chi-bang-cach-an-hai-vi-tri-nay/)
-
[“Món ăn trường thọ” nổi tiếng có tác dụng tuyệt vời cho sức khỏe](http://www.thucphamantoan.com/mon-an-truong-tho-noi-tieng-co-tac-dung-tuyet-voi-cho-suc-khoe/)
-
[Câu chuyện nhỏ sẽ khiến bạn bật khóc](http://www.thucphamantoan.com/cau-chuyen-nho-se-khien-ban-bat-khoc/)
-
[Một nguyên nhân gây hại thận không phải ai cũng biết](http://www.thucphamantoan.com/mot-nguyen-nhan-gay-hai-than-khong-phai-ai-cung-biet/)
-
[Cá đồng và cá biển – loại nào giàu chất dinh dưỡng hơn?](http://www.thucphamantoan.com/ca-dong-va-ca-bien-loai-nao-giau-chat-dinh-duong-hon/)
-
[Mẹ nhẫn tâm bỏ con 2 tuổi ung thư, trộm luôn gần 1 tỉ tiền vay cho con chữa bệnh](http://www.thucphamantoan.com/me-nhan-tam-bo-con-2-tuoi-ung-thu-trom-luon-gan-1-ti-tien-vay-cho-con-chua-benh/)
-
[Người đàn ông lấy lại ý thức sau 15 năm sống thực vật](http://www.thucphamantoan.com/nguoi-dan-ong-lay-lai-y-thuc-sau-15-nam-song-thuc-vat/)
-
[Cứ tưởng con tăng cân nên má phính bụng to, ai ngờ đưa đi khám bố mẹ mới tá hỏa khi biết rõ nguyên nhân](http://www.thucphamantoan.com/cu-tuong-con-tang-can-nen-ma-phinh-bung-to-ai-ngo-dua-di-kham-bo-me-moi-ta-hoa-khi-biet-ro-nguyen-nhan/)
-
[Bệnh xuất huyết não của nghệ sĩ Khánh Nam nguy hiểm như thế nào?](http://www.thucphamantoan.com/benh-xuat-huyet-nao-cua-nghe-si-khanh-nam-nguy-hiem-nhu-the-nao/)
-
[Đi tiểu gặp dấu hiệu này phải khám ngay](http://www.thucphamantoan.com/di-tieu-gap-dau-hieu-nay-phai-kham-ngay/)
-
[Ăn trứng vịt lộn như thế nào để tăng cường sinh lực?](http://www.thucphamantoan.com/an-trung-vit-lon-nhu-the-nao-de-tang-cuong-sinh-luc/)
-
[Thiếu ngủ sẽ ảnh hưởng tới chiều cao của trẻ](http://www.thucphamantoan.com/thieu-ngu-se-anh-huong-toi-chieu-cao-cua-tre/)
-
[Ăn thế nào để không bị tăng cân?](http://www.thucphamantoan.com/an-the-nao-de-khong-bi-tang-can/)
-
[Nguy cơ tử vong vì vết xước nhỏ còn nhanh hơn cả ung thư](http://www.thucphamantoan.com/nguy-co-tu-vong-vi-vet-xuoc-nho-con-nhanh-hon-ca-ung-thu/)
## Trả lời Hủy

Accept-Ranges: bytes

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store, must-revalidate


text:
Tuần trăng mật của Trump & Bàn cờ Mỹ-Trung
Tuy “tuần trăng mật” (100 ngày) của chính quyền Donald Trump đã hết, nhưng vẫn còn một loạt vấn đề nổi cộm chưa được tháo gỡ. Có lẽ chưa có một tổng thống Mỹ nào lại trải qua một “tuần trăng mật” có nhiều sóng gió và kịch tính đến như vậy. Trong khi chờ những đánh giá toàn diện, bài này chỉ đưa ra một số nhận xét khái quát về những vấn đề then chốt, hy vọng giải mã được phần nào bức tranh hỗn độn nhiều màu sắc bất thường.
Giành chính quyền đã khó, giữ chính quyền còn khó hơn” (Lenin)
Trong số các vấn đề nổi cộm (như những quả bom nổ chậm) thì quan hệ Mỹ-Trung là nan giải nhất và đầy kịch tính trong “tuần trăng mật”, mà đỉnh điểm là cuộc gặp lần đầu giữa Donald Trump và Tập Cận Bình tại Mar-A-Lago (6-7/4/2017). Không phải những vấn đề khác không quan trọng, nhưng quan hệ Mỹ-Trung là quan trọng nhất, vì nó liên quan trực tiếp đến vấn đề Bắc Triều Tiên, Đài Loan, và Biển Đông (trong đó có Việt Nam). Bài này sẽ đề cập đến quan hệ Mỹ-Trung, trong bối cảnh đối nội và đối ngoại hiện nay.
Tổng thống vịt què
Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tình trạng hỗn độn hiện nay thực ra không phải do chính sách (vì hầu như Trump chưa có chính sách và chủ thuyết), mà chủ yếu là do tính cách cá nhân của tổng thống (và các cố vấn chính). Đã hết “tuần trăng mật”, nhưng cơ cấu nhân sự của Nhà Trắng và Nội các vẫn còn thiếu hụt. Chủ thuyết của Trump là không có chủ thuyết, vì ông điều hành bằng phản ứng linh hoạt, thông qua “twitter” và “executive orders”.
Nhiều nhân sự chủ chốt tại Bộ Ngoại Giao (và các bộ khác) vẫn còn thiếu, nên ngoại trưởng Tillerson làm việc không có trợ lý. Hội đồng An ninh Quốc gia bị khủng hoảng khi Michael Flynn bị cách chức (vì nói dối về quan hệ với Nga), và bị thay thế bởi tướng H.R. McMaster (20/2/2017). Steve Bannon, cố vấn chính của Trump vừa bị giáng chức, rút khỏi Hội đồng An ninh Quốc gia (5/4/2017). Giám đốc CIA (Mike Pompeo), đại sứ tại LHQ (Nikki Haley), bộ trưởng năng lượng (Rick Perry), giám đốc tình báo quốc gia (Dan Coats), và chủ tịch Liên quân (tướng Joseph Dunford) cũng vừa mới được bổ xung vào NSC.
Ngay trong “tuần trăng mật”, Trump đã làm dư luận nóng lên, gây tranh cãi và bất bình về vấn đề nhập cư (travel ban). Trump không những đối đầu với giới báo chí mà còn thách thức cả hệ thống tòa án và tư pháp, dẫn đến nguy cơ khủng hoảng hiến pháp. Dư luận đã nói đến khả năng “phế truất” Tổng thống (thay bằng phó tổng thống Mike Pence). Trong cuốn sách mới “The Case for Impeachment” (Dey Street Books, April 2017), giáo sư Allan Lichtman (đã từng tiên đoán Trump sẽ thắng cử) nay lại tiên đoán Trump sẽ bị phế truất.
Dù Lichtman đoán đúng hay sai, thì chỉ số tín nhiệm của Trump chỉ còn 37%, thấp nhất trong số các tổng thống mới (theo Gallup Poll), làm ông trở thành tổng thống “vịt què”. Phải chăng tính cách thất thường của Trump là nguyên nhân trực tiếp, hay Trumpism là nguyên nhân sâu xa? (“the Crisis of Trumpism”, Rich Lowry, Politico, March 29, 2017).
Hàn thử biểu Mỹ-Trung
Chính sách Trung Quốc của Trump bất nhất (vì thiếu chủ thuyết) làm hàn thử biểu Trumpism bị chập mạch, nên nhiệt độ lên xuống thất thường, nhảy từ cực này sang cực kia. Phát ngôn của tổng thống (và các cố vấn chính) đầy mâu thuẫn, gây bất ngờ và lúng túng cho đối thủ lẫn đồng minh, làm nội bộ đảng Cộng Hòa cũng phản ứng mạnh.
Ngay trước khi nhậm chức, Trump đã bất ngờ điện đàm với bà Thái Anh Văn (2/12/2016) gửi đi một tín hiệu cứng rắn, muốn lật lại chính sách “một nước Trung Quốc” đã tồn tại hơn 40 năm qua như trụ cột cho quan hệ Mỹ-Trung. Để khẳng định thái độ đó, Trump đã dùng twitter để công kích Trung Quốc (5/12/2016). Ngoài Trump, phát ngôn “chống Tàu” của những nhân vật chủ chốt như Steve Bannon, Peter Navarro, và Rex Tillerson (tại cuộc điều trần trước Quốc hội, ngày 11/1/2017) cũng cứng rắn, làm hàn thử biểu nhảy vọt sang cực tả, khiến dư luận lo ngại về triển vọng đối đầu Mỹ-Trung (về thương mại và Biển Đông).
Nhưng đùng một cái, hàn thử biểu lại đột ngột nhảy vọt sang cực hữu, khi Donald Trump điện đàm với Tập Cận Bình (9/2/2017). Trump đã làm dư luận bất ngờ khi ông xuống thang, chấp nhận nguyên tắc “một nước Trung Quốc”. Động thái đó làm dư luận lo ngại, cho rằng Trump là “hổ giấy”, chỉ giỏi to mồm dọa già và chém gió mà thôi.
Tiếp theo chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc của Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis (3/2/2017) để trấn an đồng minh, chuyến thăm Nhật Bản, Hàn Quốc, và Trung Quốc của ngoại trưởng Rex Tillerson (19/3/2017) đã gây tranh cãi và chỉ trích. Tại Bắc Kinh, Tillerson đã làm dư luận ngỡ ngàng và khó hiểu khi ông đột nhiên chấp nhận quan điểm của Trung Quốc về “quan hệ nước lớn kiểu mới” (khác hẳn với thái độ trước đó).
Rex Tillerson thậm chí còn “nói theo cách của Trung quốc”, lặp lại gần nguyên văn lập trường của Bắc Kinh (như “không đối đầu, không xung đột, tôn trọng lẫn nhau, hợp tác cùng có lợi”). Với Bắc Kinh, điều đó có nghĩa là Mỹ sẽ tôn trọng “lợi ích cốt lõi” của Trung Quốc. “Tillerson hầu như đã chấp thuận mô hình quan hệ nước lớn kiểu mới. Đó là một sai lầm lớn” (theo Bonnie Glaser, CSIS). Tillerson đã “rơi vào cái bẫy của Trung Quốc”, và đã “trao cho Bắc Kinh một thắng lợi ngoại giao” (Washington Post, April 7, 2017).
Mar-a-Lago Summit
Đó là bối cảnh trước Mar-a-Lago summit. Nhưng một sự kiện bất ngờ đã xảy ra ngay khi Trump mở tiệc chiêu đãi Tập Cận Bình (7/4/2017), làm đảo lộn bàn cờ. Tổng thống đã đơn phương ra lệnh bắn 59 tên lửa Tomahawk vào sân bay Al Shayrat để trừng phạt Syria (cáo buộc sử dụng vũ khí hóa học). Đòn tấn công bất ngờ này nhằm mục đích gì? Trump đánh Syria để lấy điểm vì chỉ số tín nhiệm của ông đã xuống quá thấp (37% theo Gallup Poll)? Hay Trump muốn cảnh cáo Trung Quốc, rằn mặt Triều Tiên/Iran, và răn đe Nga?
Có lẽ tất cả các mục tiêu nói trên đều có lý (tuy chưa đủ). Sau quyết định tấn công Syria, đúng là uy tín của Trump được cải thiện. Nhiều người lên tiếng ủng hộ ông, kể cả những người vừa chỉ trích Trump (như thượng nghị sỹ John McCain). Dường như thói quen giành phiếu ủng hộ (như khi đang tranh cử) vẫn còn in đậm trong tâm thức của Trump.
Tuy đòn tấn công Syria mang yếu tố bất ngờ đối với Trung Quốc, nhưng Mỹ lại báo trước cho Nga (có lẽ để tránh tổn thương cho người Nga). Ngay sau đó, ngoại trưởng Rex Tillerson đã đến Moscow (12/4/2017) để hội đàm, trong khi Nga phản ứng mạnh làm quan hệ trở nên căng thẳng. Liệu Tillerson có thuyết phục được Putin hợp tác bỏ qua vụ này, trong khi FBI đang điều tra cáo buộc Michael Flynn đã “đi đêm” với Nga để tác động vào kết quả tranh cử? Tại sao vụ tấn công bằng 59 tên lửa Tomahawks không gây thiệt hại gì cho Nga, và không gây tổn thất lớn cho Syria? Phải chăng đây là một phép thử quan hệ Mỹ-Nga?
Tuy nhiều người cho rằng quan hệ Mỹ-Nga đã xuống “mức thấp nhất” (do Mỹ tấn công Syria), nhưng thực tế Tillerson vẫn gặp hội đàm với Putin và đàm phán với ngoại trưởng Nga về nhiều vấn đề quan trọng (không như người ta tưởng). Quan hệ Mỹ-Nga tuy có chững lại, nhưng về cơ bản vẫn không khủng hoảng, vì cả hai bên vẫn đang cần nhau.
Trump tranh thủ mọi cơ hội để xóa bỏ di sản của Obama (Obama legacy deconstruction). Trump muốn chứng minh rằng ông không hèn yếu như Obama, dám đánh Syria (vì vượt làn ranh đỏ) và thách thức Nga để chứng minh ông không “đi đêm” với Putin. Tuy Mỹ tấn công Syria có làm Tập Cận Bình giật mình, nhưng không làm hỏng Mar-a-Lago summit. Cả Tập Cận Bình và Donald Trump đều rất cần cuộc gặp này, tuy cả hai bên đều chưa sẵn sàng. Đối với Tập Cận Bình, đại hội đảng 19 vào cuối năm nay mới là quan trọng nhất.
Theo tạp chí Foreign Affairs, chính quyền Trump thiếu chuẩn bị cụ thể, nên kết quả gặp cấp cao đạt được rất ít tiến bộ để thúc đẩy quan hệ. Kế hoạch “Đàm phán 100 ngày” chưa cụ thể. Trump nhận lời đi thăm Trung Quốc, nhưng chưa biết khi nào. Chương trình “Đối thoại Toàn diện” (Comprehensive Dialogue) thay cho “Đối thoại Chiến lược và Kinh tế (Strategic and Economic Dialogue) dựa trên “4 trụ cột” mới do Trung Quốc đề xuất, nên họ dễ thao túng: (1) an ninh & ngoại giao, (2) kinh tế & thương mại, (3) an ninh mạng & luật pháp, (4) ngoại giao nhân dân. Về phía Mỹ, cho đến nay, Bộ Ngoại Giao vẫn chưa có thứ trưởng và trợ lý ngoại trưởng phụ trách Châu Á-Thái Bình Dương, để phối hợp công việc cụ thể.
Hai bên vẫn còn nghi ngại sâu sắc về vấn đề Bắc Triều Tiên. Mỹ tấn công Syria bằng 59 tên lửa Tomahawk đã làm Tập Cận Bình bất ngờ và mất mặt, nên không hy vọng xây dựng được lòng tin qua cuộc gặp cấp cao lần này. Nếu Trump định dùng cách răn đe bằng quân sự như Nixon (Madman theory) để ám chỉ rằng nếu bị thách thức, Mỹ không ngần ngại đơn phương tấn công Bắc Triều Tiên, thì sẽ phản tác dụng, làm suy yếu khả năng các bên phối hợp trừng phạt Bắc triều Tiên. Tuy nhiên, có một kết quả khác không ồn ào, nhưng có ý nghĩa tích cực là Tập Cận Bình đã gặp thống đốc Alaska khi máy bay dừng tiếp xăng.
Cặp đôi hoàn hảo
Như trong một số vấn đề hệ trọng khác, sự kiện Donald Trump mời Tập Cận Bình đến Mar-a-Lago và quyết định tấn công Syria, đều có dấu ấn (hay “vân tay”) của Ivanka Trump và Jared Kushner. Đó không phải chỉ là con gái và con rể của Trump, mà còn là các cố vấn chủ chốt, được tin cậy nhất trong Nhà Trắng (như một “cặp đôi hoàn hảo”).
Không phải ngẫu nhiên mà “công chúa” Ivanka đã bế con đến Đại Sứ Quán Trung Quốc mừng Tết Đinh Dậu (1/2/2017). Đại sứ Trung Quốc Thôi Thiên Khải đã rút kinh nghiệm, thiết lập được kênh liên lạc với Ivanka Trump qua một mối quan hệ đặc biệt là Wendi Deng Murdoch (tức Đặng Văn Địch), từng là Phó chủ tịch Tập đoàn truyền hình Star TV châu Á, là vợ thứ ba của Trùm truyền thông Rupert Murdoch (đã ly hôn từ 2013).
Nhiều người không biết Wendi Deng có mối quan hệ thân tình với Ivanka, sau khi mai mối thành công cho Ivanka Trump và Jared Kushner lấy nhau (vượt qua trở ngại tôn giáo). Nghe nói “bà mối” Wendi Deng đã nhận lời giúp Đại sứ Trung Quốc thu xếp để Ivanka đến Đại sứ Quán Trung Quốc chúc Tết. Sau chuyến thăm Washington của Dương Khiết Trì (27/2), Rex Tillerson đã đến Bắc Kinh (19/3) để thu xếp cho Mar-a-Lago summit.
Ngoài Wendi Deng, Trung Quốc còn có các đầu mối khác để tác động đến gia đình Trump, như công ty Alibaba (của tỷ phú Jack Ma) và Anbang (của Ngô Tiểu Huy). Theo các nguồn tin từ Trung Quốc, Ngô Tiểu Huy là cháu rể ông Đặng Tiểu Bình, là thân hữu của Chu Vân Lai (con ông Chu Dung Cơ) và Trần Tiểu Lỗ (con ông Trần Nghị). Có tin Trung Quốc đã cấp thêm cho gia đình Trump 38 nhãn hiệu hàng hóa, sau khi Jared Kushner bí mật gặp Ngô Tiểu Huy (ngày 16/11/2016) để thỏa thuận về những giao dịch giữa hai bên.
Sau khi Ivanka Trump chính thức trở thành “cố vấn đặc biệt” cho bố (từ 29/3/2017) và có văn phòng tại “Tây Cung” của Nhà Trắng, Steve Bannon đã bị giáng chức, rút khỏi Hội đồng An ninh Quốc gia (5/4/2017). Đó là hai biến động nhân sự quan trọng trong Nhà Trắng, trước khi Trump gặp Tập Cận Bình tại Mar-a-Lago summit (6-7/4/2017).
Ba ngự lâm pháo thủ
Bộ ba gồm James Mattis (Bộ trưởng Quốc phòng), Rex Tillerson (Ngoại trưởng), John Kelly (Bộ trưởng An ninh Nội địa) được coi là trụ cột của “phe người lớn” (Axis of Adults). Phe này còn có McMaster (cố vấn An ninh Quốc gia), Mike Pompeo (Giám đốc CIA), Nikki Haley (Đại sứ tại LHQ), Gary Cohn (Cố vấn kinh tế). Đây là một trung tâm quyền lực mới trong chính quyền Trump, đang lặng lẽ kèm cặp tổng thống. Nếu xu hướng này thắng thế, chính quyền Trump (hay Mike Pence) sẽ gần giống chính quyền Bush.
Tuy họ không tham gia chiến dịch tranh cử và phong trào của Trump, nhưng ảnh hưởng của họ đã thể hiện rõ trong quyết định tấn công Syria bằng tên lửa, đàm phán với Trung Quốc, và cứng rắn hơn với Nga, trái ngược với khẩu hiệu “biệt lập” của Trump lúc tranh cử. Tác động cân bằng của họ có thể giúp Nhà Trắng tránh khỏi ảnh hưởng cực đoan của Steve Bannon. Việc Bannon bị loại khỏi Hội đồng An ninh Quốc gia là một dấu hiệu thắng thế của “phe người lớn” đối với “phe cực đoan” (Cabal of Crazies). (“Is Trump’s Axis of Adults Beating Down the Cabal of Crazies?”, Max Boot, Foreign Policy, April 18, 2017).
Khi quyết định tấn công Syria, chắc Trump đã chịu nhiều ảnh hưởng của “phe người lớn” cũng như Ivanka và Jared Kushner. Có nhiều dấu hiệu cán cân quyền lực trong Nhà Trắng đã thay đổi làm “phe người lớn” thắng thế (vì tranh thủ được Trump và “cặp đôi hoàn hảo”). Trong khi đó “phe cực đoan” (Steve Bannon, Peter Navarro) có vẻ thất thế, và vai trò của Reince Priebus (Chánh Văn phòng Nhà trắng) và Kellyanne Conway (cố vấn) cũng mờ nhạt. Đây là một bước ngoặt, nhưng lúc này chắc Trump vẫn cần Steve Bannon.
Steve Bannon có công giúp Trump thắng cử, và có sứ mệnh của một nhà “cách mạng Leninist” là phá bỏ trật tự của chính quyền cũ (“state deconstruction”). Nhưng về lâu dài, Trump sẽ cần Jared Kushner hơn. Giữa Steve Bannon (một con cáo già cực đoan) và Jared Kushner (một con sói trẻ thực dụng), chắc Trump sẽ phải chọn một. Dù thế nào thì Trump sẽ không bao giờ sa thải con gái cưng thông minh và trung thành. “Cặp đôi hoàn hảo” vẫn là một nhân tố ổn định trong cơ cấu quyền lực của Nhà Trắng (chừng nào Trump còn trị vì).
Uy tín của “phe người lớn” đang tăng vì Trump biết lắng nghe và thay đổi quan điểm nhanh như gió. Chỉ số tín nhiệm Trump có dấu hiệu tăng. Nhiều quan chức cũ đang muốn ra làm việc (vì còn rất nhiều vị trí đang bỏ trống). Phe này gắn kết với nhau và hay gặp ăn sáng hàng tuần để trao đổi. Một số hay ăn tối với tổng thống (Mattis ăn tối với Trump hai lần một tuần). Là những nhân vật chuyên nghiệp dầy dạn kinh nghiệm, họ thường lặng lẽ “chữa cháy” mỗi khi Trump hứng thú tweeting gây sóng gió bất thường trong dư luận. (New Power Center in Trumpland The Axis of Adults”, Kimberly Dozier, Daily Beast, April 17, 2017).
Những rủi ro tiềm ẩn
Theo tạp chí Foreign Policy, Nhà Trắng bị phân hóa bởi hai nhóm có khuynh hướng cực đoan, đi ngược lại chính sách lâu nay về Trung Quốc. Một nhóm có đầu óc kinh doanh thiển cận (như Jared Kushner và Rex Tillerson) muốn nhân nhượng ảnh hưởng của Bắc Kinh ở Châu Á, để đổi lấy thỏa thuận về vấn đề Bắc Triều Tiên và thâm hụt thương mại. Nhóm kia có tư tưởng quốc gia cực đoan (như Steve Bannon và Peter Navarro) muốn chống lại sự trỗi dậy của Bắc Kinh về kinh tế và quân sự. Vì vậy, Trump không có một chiến lược nhất quán nào để đối phó với Trung Quốc, và không có một chủ trương rõ ràng nào về khu vực Châu Á-TBD. Dù Trump có lợi thế bất ngờ, có thể quyền biến trong các vấn đề khác, nhưng về đối ngoại sẽ tiềm ẩn nhiều rủi ro nguy hiểm. (“Trump’s Team Has No Idea What It’s Doing On China”, Mira Rapp-Hooper & Alexander Sullivan, Foreign Policy, April 5, 2017).
Lawrence Summers (nguyên bộ trưởng tài chính Mỹ) cho rằng những vấn đề nhiều người Mỹ quan tâm hoặc là không đúng, hoặc là thứ yếu, trong khi họ lại không chú ý đúng mức đến thách thức quan trọng nhất về kinh tế. Việc tranh luận về thay đổi chính sách “một Trung Quốc” hay Trung Quốc thao túng đồng tiền, không giúp ích gì mà còn có thể nguy hiểm. Tương lai kinh tế Mỹ là do những quyết sách tại Washington chứ không phải tại Bắc Kinh. Trung Quốc đang gia tăng quyền lực mềm trên thế giới với một tầm nhìn toàn cầu, để thao túng hệ thống kinh tế thế giới, trong khi Mỹ lại lui về bảo hộ trong nước. Phát biểu của Tập Cận Bình tại Davos là một phần của chiến lược tổng thể đó. (“The most important economic challenge that China poses”, Lawrence Summers, Washington Post, April 9, 2017).
Theo David Dollar (Brookings Institution), từ năm 2000 đến 2007 Mỹ đã mất 16,9 triệu đến 13,6 triệu việc làm. Khủng hoảng tài chính 2008 đã làm con số này giảm xuống còn 11,2 triệu, và cho đến nay con số này khá bình ổn. 40% trong số đó là do hàng Tàu tràn vào thị trường Mỹ sau khi Trung Quốc vào WTO (2001). Năm ngoái Mỹ nhập khẩu $480 tỷ hàng hóa Trung Quốc, trong khi chỉ xuất sang Trung Quốc có $170 tỷ. Đây là vấn đề quan trọng nhất mà hai bên phải tìm cách giải quyết trong “100 ngày đàm phán” thương mại.
Graham Allison (Gián đốc Belfer Center, Harvard) cho rằng trong 500 năm qua, sự trỗi dậy của các cường quốc mới đã làm đảo lộn vai trò thống trị của các cường quốc cũ tới 16 lần. Kết quả của 12 trong số 16 lần đó là chiến tranh. Khi một cường quốc mới trỗi dậy đe dọa thay thế vai trò thống trị của cường cũ, thì đó là lúc phải rung chuông báo động vì nguy hiểm. Theo thuyết “cái bẫy Thucydides”, sự trỗi dậy của thành Athens làm thành Sparta lo sợ nên chiến tranh là không thể tránh khỏi. Allison tin rằng trong những năm tới, chắc chắn Trung Quốc sẽ tiếp tục thách thức và đối đầu với Mỹ. Điều đáng lưu ý là tính cách của Trump và Tập tuy rất khác nhau nhưng lại như bản sao của nhau trong gương (mirror images).
Theo Michael Anton (Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ), chính sách ngoại giao tốt nhất không phải là can thiệp (interventionism) và cũng không phải là biệt lập (isolationism), mà là một chiến lược chống khủng bố quyết liệt (gọi là “enhanced whack a mole”). Trump đã hành động mau lẹ, quay ngoắt 180 độ so với lập trường trước đây, dù ông mất hy vọng vào hòa hoãn với Nga. Nói cách khác, Trump tin vào yếu tố bất ngờ, thiếu nhất quán và khó dự đoán. Đó có thể là dấu ấn của chính sách đối ngoại của Mỹ trong giai đoạn này.
Triển vọng Mỹ-Việt
Sau khi Trump đắc cử tổng thống, nhiều đồng minh và đối tác của Mỹ bị bất ngờ, phải vội vã tìm mọi cách tiếp cận để vận động Trump. So với Nhật và Trung Quốc, Việt Nam lúc đầu có vẻ chậm chân, nhưng gần đây tỏ ra năng động hơn. Hà Nội chắc đã nhận ra cơ hội tốt dưới thời Obama đã bị bỏ qua. Trong khi Hà Nội tìm cách đối phó với hành động hung hãn của Bắc Kinh tại Biển Đông và xích lại gần Mỹ, thì Trump lại quyết định rút khỏi TPP, làm Hà Nội hẫng hụt và lo lắng, sợ Washington có thể “đi đêm” với Bắc Kinh. Trong khi đó, Trung Quốc tranh thủ lôi kéo Việt Nam (và các nước khác) để lấp khoảng trống quyền lực. Người ta lo ngại khi Mỹ nghĩ lại thì tình hình đã đi quá xa và có thể quá muộn.
Gần đây, các quan chức cấp cao Việt Nam đã tìm cách tiếp cận với chính quyền Trump. Hà Nội muốn trở thành một trong các “đối tác tin cậy” của Washington tại Đông Nam Á, để đối phó với những tranh chấp và nguy cơ về chủ quyền tại Biển Đông. Chính quyền Trump cũng tỏ ra quan tâm muốn đáp ứng. Sau khi đắc cử, trong cuộc điện đàm với thủ tướng Việt Nam, Trump tỏ ra quan tâm đến quan hệ giữa Việt Nam với Trung Quốc.
Tiếp theo chuyến thăm Mỹ của thứ trưởng ngoại giao Hà Kim Ngọc (20-23/3/2017), phó thủ tướng kiêm bộ trưởng ngoại giao Phạm Bình Minh sẽ thăm chính thức Washington để gặp ngoại trưởng Rex Tillerson (19-23/4/2017). Thứ trưởng bộ quốc phòng Nguyễn Chí Vịnh cũng có kế hoạch thăm Mỹ để gặp các quan chức quốc phòng (trong một hai tháng tới). Sau đó, thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc có thể đi thăm chính thức Washington.
Cuối tháng 2/2017, Tổng thống Trump đã gửi thư cho chủ tịch nước Trần Đại Quang tỏ ý muốn tăng cường hợp tác song phương. Cuộc họp thượng đỉnh APEC tại Đà Nẵng (11/2017) do Việt Nam chủ trì, là một cơ hội tốt để vận động Trump đến dự và thăm Việt Nam. Ngày 31/3/2017, chủ tịch nước Trần Đại Quang đã gặp đại sứ Mỹ Ted Osius. Tuy phía Mỹ chưa cam kết chính thức, nhưng Đại sứ Osius nói Tổng thống Mỹ có thể dự APEC. Chưa bao giờ Việt Nam lại tỏ ra nôn nóng muốn tăng cường quan hệ với Mỹ như hiện nay.
Một ưu tiên cao của Hà Nội là đàm phán hiệp định thương mại song phương với Mỹ (để bù lại việc Mỹ rút khỏi TPP). Năm 2016, Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ 38,5 tỷ USD hàng hóa (bằng 20% tổng kim ngạch xuất khẩu), và Mỹ trở thành thị trường nhập khẩu lớn nhất. Hà Nội cũng muốn tăng cường hợp tác quân sự với Mỹ, và lặng lẽ kêu gọi Washington tiếp tục tuần tra tại biển Đông (FONOP). Tháng 1/2017, Exxon Mobil và PetroVietnam đã ký hai hợp đồng khai thác khí đốt tại mỏ “Cá Voi xanh” tại Biển Đông, trị giá 10 tỷ USD. Đây là một dự án lớn có ý nghĩa chiến lược vì Tillerson vốn là CEO của Exxon Mobil.
Thay lời kết
Thứ nhất, phương châm “đa dạng hóa, đa phương hóa” quan hệ, sẵn sàng làm “đối tác tin cậy” của các nước, là một chủ trương đối ngoại hay, nhưng kết quả dở. Một đất nước có rừng vàng biển bạc, được thế giới viện trợ, nhưng tại sao vẫn nghèo nàn và tụt hậu, nợ nần chồng chất và suy thoái, vẫn phụ thuộc quá nhiều vào Trung Quốc? Nếu vẫn bám giữ nguyên tắc “ba không”, thì Việt nam làm sao có đối trọng để “thoát Trung” và độc lập?
Thứ hai, trong suốt tám năm khi ông Obama làm tổng thống, quan hệ Việt-Mỹ tuy có nhiều tiến bộ, nhưng đã bỏ qua nhiều cơ hội đáng tiếc. Dường như ta đã quen với trò chơi đánh đu để câu giờ, kéo cưa lừa xẻ để mà cả lợi ích trước mắt, mà bỏ qua những vấn đề cốt lõi lâu dài. Bây giờ, khi nước Mỹ và thế giới đã thay đổi khó lường, và chuyển hẳn sang một giai đoạn mới, thì ta vẫn loanh quanh tại bến đò xưa. Nếu vẫn tiếp tục trò chơi cũ với chính quyền mới của Mỹ và cộng đồng thế giới, thì có nguy cơ phá sản và chìm đắm về kinh tế.
Thứ ba, muốn thoát khỏi tình trạng nan giải hiện nay về kinh tế và đối ngoại, thì chỉ còn cách đổi mới thể chế toàn diện và dân chủ hóa nhằm hòa giải dân tộc và kiến tạo quốc gia, để phục hưng đất nước. Nếu chính quyền vẫn cứ bảo kê cho các nhóm lợi ích và quan tham cướp đất và trấn áp người dân, “ăn không từ một thứ gì” và gây thù chuốc oán, đẩy người dân đến bước đường cùng, hoặc đầu tư vào các dự án rủi ro hủy hoại môi trường, dẫn đến bi kịch như Đồng Tâm hay Formosa, thì có nguy cơ đổ vỡ và chìm đắm về chính trị.
Những hình ảnh gây sốc của thường dân Syria bị chết do chất độc hóa học đã châm ngòi cho Mỹ trừng phạt (được đa số dư luận ủng hộ). Nếu Đồng Tâm bị đàn áp khốc liệt, thì những hình ảnh gây sốc sẽ có tác động tương tự, làm Mỹ và thế giới quay lưng lại với Việt Nam. Mấy báo lớn của Mỹ đã lên tiếng. Nếu không tháo gỡ ngay, Đồng Tâm sẽ là một bước ngoặt, châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng bạo lực đầy nguy hiểm, do hậu quả của luật sở hữu đất, làm dân mất hết lòng tin. Mọi cố gắng “đa phương hóa, đa dạng hóa” để Việt Nam làm “đối tác tin cậy” của các nước sẽ thành vô nghĩa. Việt Nam có thể “trở về thời kỳ đồ đá”.
Tham khảo:
1. “Is Trump’s Axis of Adults Beating Down the Cabal of Crazies?”, Max Boot, Foreign Policy, April 18, 2017
2. “New Power Center in Trumpland: The Axis of Adults”, Kimberly Dozier, Daily Beast, April 17, 2017
3. “The Inside Story of the Kushner - Bannon Civil War”, Sarah Ellison, Vanity Fair, April 14, 2017
4. Xi Jinping and Donald Trump still need to find a strategic footing”, David Lampton, SCMP, April 11, 2017
5. “A False Start for Trump and Xi: The Meaning of the Mar-a-Lago Meeting”, Graham Webster, Foreign Affairs, April 10, 2017
6. “The most important economic challenge that China poses”, Lawrence Summers, Washington Post, April 9, 2017
7. “Vietnam Wastes Little Time Trying to Connect with the Trump Administration”, Murray Hiebert, CSIS, April 7, 2017
8. “The Trump Doctrine: Unpredictability and Incoherence”, Andrew Sullivan, New York Magazine, April 7, 2017
9. “What’s Next for Trump and Xi?”, Rana Mitter, Project Syndicate, April 7, 2017
10. “How Trump and Xi could stumble into war”, Graham Allison, Washington Post, March 31 2017
Nguồn: Viet-Studies

markdown:
**Góc nhìn**
# Tuần trăng mật của Trump & Bàn cờ Mỹ-Trung
|
|![]()
Tuy “tuần trăng mật” (100 ngày) của chính quyền Donald Trump đã hết, nhưng vẫn còn một loạt vấn đề nổi cộm chưa được tháo gỡ. Có lẽ chưa có một tổng thống Mỹ nào lại trải qua một “tuần trăng mật” có nhiều sóng gió và kịch tính đến như vậy. Trong khi chờ những đánh giá toàn diện, bài này chỉ đưa ra một số nhận xét khái quát về những vấn đề then chốt, hy vọng giải mã được phần nào bức tranh hỗn độn nhiều màu sắc bất thường.
Giành chính quyền đã khó, giữ chính quyền còn khó hơn” (Lenin)
Trong số các vấn đề nổi cộm (như những quả bom nổ chậm) thì quan hệ Mỹ-Trung là nan giải nhất và đầy kịch tính trong “tuần trăng mật”, mà đỉnh điểm là cuộc gặp lần đầu giữa Donald Trump và Tập Cận Bình tại Mar-A-Lago (6-7/4/2017). Không phải những vấn đề khác không quan trọng, nhưng quan hệ Mỹ-Trung là quan trọng nhất, vì nó liên quan trực tiếp đến vấn đề Bắc Triều Tiên, Đài Loan, và Biển Đông (trong đó có Việt Nam). Bài này sẽ đề cập đến quan hệ Mỹ-Trung, trong bối cảnh đối nội và đối ngoại hiện nay.
**Tổng thống vịt què**
Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tình trạng hỗn độn hiện nay thực ra không phải do chính sách (vì hầu như Trump chưa có chính sách và chủ thuyết), mà chủ yếu là do tính cách cá nhân của tổng thống (và các cố vấn chính). Đã hết “tuần trăng mật”, nhưng cơ cấu nhân sự của Nhà Trắng và Nội các vẫn còn thiếu hụt. Chủ thuyết của Trump là không có chủ thuyết, vì ông điều hành bằng phản ứng linh hoạt, thông qua “twitter” và “executive orders”.
Nhiều nhân sự chủ chốt tại Bộ Ngoại Giao (và các bộ khác) vẫn còn thiếu, nên ngoại trưởng Tillerson làm việc không có trợ lý. Hội đồng An ninh Quốc gia bị khủng hoảng khi Michael Flynn bị cách chức (vì nói dối về quan hệ với Nga), và bị thay thế bởi tướng H.R. McMaster (20/2/2017). Steve Bannon, cố vấn chính của Trump vừa bị giáng chức, rút khỏi Hội đồng An ninh Quốc gia (5/4/2017). Giám đốc CIA (Mike Pompeo), đại sứ tại LHQ (Nikki Haley), bộ trưởng năng lượng (Rick Perry), giám đốc tình báo quốc gia (Dan Coats), và chủ tịch Liên quân (tướng Joseph Dunford) cũng vừa mới được bổ xung vào NSC.
Ngay trong “tuần trăng mật”, Trump đã làm dư luận nóng lên, gây tranh cãi và bất bình về vấn đề nhập cư (travel ban). Trump không những đối đầu với giới báo chí mà còn thách thức cả hệ thống tòa án và tư pháp, dẫn đến nguy cơ khủng hoảng hiến pháp. Dư luận đã nói đến khả năng “phế truất” Tổng thống (thay bằng phó tổng thống Mike Pence). Trong cuốn sách mới “The Case for Impeachment” (Dey Street Books, April 2017), giáo sư Allan Lichtman (đã từng tiên đoán Trump sẽ thắng cử) nay lại tiên đoán Trump sẽ bị phế truất.
Dù Lichtman đoán đúng hay sai, thì chỉ số tín nhiệm của Trump chỉ còn 37%, thấp nhất trong số các tổng thống mới (theo Gallup Poll), làm ông trở thành tổng thống “vịt què”. Phải chăng tính cách thất thường của Trump là nguyên nhân trực tiếp, hay Trumpism là nguyên nhân sâu xa? (“the Crisis of Trumpism”, Rich Lowry, Politico, March 29, 2017).
**Hàn thử biểu Mỹ-Trung **
Chính sách Trung Quốc của Trump bất nhất (vì thiếu chủ thuyết) làm hàn thử biểu Trumpism bị chập mạch, nên nhiệt độ lên xuống thất thường, nhảy từ cực này sang cực kia. Phát ngôn của tổng thống (và các cố vấn chính) đầy mâu thuẫn, gây bất ngờ và lúng túng cho đối thủ lẫn đồng minh, làm nội bộ đảng Cộng Hòa cũng phản ứng mạnh.
Ngay trước khi nhậm chức, Trump đã bất ngờ điện đàm với bà Thái Anh Văn (2/12/2016) gửi đi một tín hiệu cứng rắn, muốn lật lại chính sách “một nước Trung Quốc” đã tồn tại hơn 40 năm qua như trụ cột cho quan hệ Mỹ-Trung. Để khẳng định thái độ đó, Trump đã dùng twitter để công kích Trung Quốc (5/12/2016). Ngoài Trump, phát ngôn “chống Tàu” của những nhân vật chủ chốt như Steve Bannon, Peter Navarro, và Rex Tillerson (tại cuộc điều trần trước Quốc hội, ngày 11/1/2017) cũng cứng rắn, làm hàn thử biểu nhảy vọt sang cực tả, khiến dư luận lo ngại về triển vọng đối đầu Mỹ-Trung (về thương mại và Biển Đông).
Nhưng đùng một cái, hàn thử biểu lại đột ngột nhảy vọt sang cực hữu, khi Donald Trump điện đàm với Tập Cận Bình (9/2/2017). Trump đã làm dư luận bất ngờ khi ông xuống thang, chấp nhận nguyên tắc “một nước Trung Quốc”. Động thái đó làm dư luận lo ngại, cho rằng Trump là “hổ giấy”, chỉ giỏi to mồm dọa già và chém gió mà thôi.
Tiếp theo chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc của Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis (3/2/2017) để trấn an đồng minh, chuyến thăm Nhật Bản, Hàn Quốc, và Trung Quốc của ngoại trưởng Rex Tillerson (19/3/2017) đã gây tranh cãi và chỉ trích. Tại Bắc Kinh, Tillerson đã làm dư luận ngỡ ngàng và khó hiểu khi ông đột nhiên chấp nhận quan điểm của Trung Quốc về “quan hệ nước lớn kiểu mới” (khác hẳn với thái độ trước đó).
Rex Tillerson thậm chí còn “nói theo cách của Trung quốc”, lặp lại gần nguyên văn lập trường của Bắc Kinh (như “không đối đầu, không xung đột, tôn trọng lẫn nhau, hợp tác cùng có lợi”). Với Bắc Kinh, điều đó có nghĩa là Mỹ sẽ tôn trọng “lợi ích cốt lõi” của Trung Quốc. “Tillerson hầu như đã chấp thuận mô hình quan hệ nước lớn kiểu mới. Đó là một sai lầm lớn” (theo Bonnie Glaser, CSIS). Tillerson đã “rơi vào cái bẫy của Trung Quốc”, và đã “trao cho Bắc Kinh một thắng lợi ngoại giao” (Washington Post, April 7, 2017).
**Mar-a-Lago Summit**
Đó là bối cảnh trước Mar-a-Lago summit. Nhưng một sự kiện bất ngờ đã xảy ra ngay khi Trump mở tiệc chiêu đãi Tập Cận Bình (7/4/2017), làm đảo lộn bàn cờ. Tổng thống đã đơn phương ra lệnh bắn 59 tên lửa Tomahawk vào sân bay Al Shayrat để trừng phạt Syria (cáo buộc sử dụng vũ khí hóa học). Đòn tấn công bất ngờ này nhằm mục đích gì? Trump đánh Syria để lấy điểm vì chỉ số tín nhiệm của ông đã xuống quá thấp (37% theo Gallup Poll)? Hay Trump muốn cảnh cáo Trung Quốc, rằn mặt Triều Tiên/Iran, và răn đe Nga?
Có lẽ tất cả các mục tiêu nói trên đều có lý (tuy chưa đủ). Sau quyết định tấn công Syria, đúng là uy tín của Trump được cải thiện. Nhiều người lên tiếng ủng hộ ông, kể cả những người vừa chỉ trích Trump (như thượng nghị sỹ John McCain). Dường như thói quen giành phiếu ủng hộ (như khi đang tranh cử) vẫn còn in đậm trong tâm thức của Trump.
Tuy đòn tấn công Syria mang yếu tố bất ngờ đối với Trung Quốc, nhưng Mỹ lại báo trước cho Nga (có lẽ để tránh tổn thương cho người Nga). Ngay sau đó, ngoại trưởng Rex Tillerson đã đến Moscow (12/4/2017) để hội đàm, trong khi Nga phản ứng mạnh làm quan hệ trở nên căng thẳng. Liệu Tillerson có thuyết phục được Putin hợp tác bỏ qua vụ này, trong khi FBI đang điều tra cáo buộc Michael Flynn đã “đi đêm” với Nga để tác động vào kết quả tranh cử? Tại sao vụ tấn công bằng 59 tên lửa Tomahawks không gây thiệt hại gì cho Nga, và không gây tổn thất lớn cho Syria? Phải chăng đây là một phép thử quan hệ Mỹ-Nga?
Tuy nhiều người cho rằng quan hệ Mỹ-Nga đã xuống “mức thấp nhất” (do Mỹ tấn công Syria), nhưng thực tế Tillerson vẫn gặp hội đàm với Putin và đàm phán với ngoại trưởng Nga về nhiều vấn đề quan trọng (không như người ta tưởng). Quan hệ Mỹ-Nga tuy có chững lại, nhưng về cơ bản vẫn không khủng hoảng, vì cả hai bên vẫn đang cần nhau.
Trump tranh thủ mọi cơ hội để xóa bỏ di sản của Obama (Obama legacy deconstruction). Trump muốn chứng minh rằng ông không hèn yếu như Obama, dám đánh Syria (vì vượt làn ranh đỏ) và thách thức Nga để chứng minh ông không “đi đêm” với Putin. Tuy Mỹ tấn công Syria có làm Tập Cận Bình giật mình, nhưng không làm hỏng Mar-a-Lago summit. Cả Tập Cận Bình và Donald Trump đều rất cần cuộc gặp này, tuy cả hai bên đều chưa sẵn sàng. Đối với Tập Cận Bình, đại hội đảng 19 vào cuối năm nay mới là quan trọng nhất.
Theo tạp chí Foreign Affairs, chính quyền Trump thiếu chuẩn bị cụ thể, nên kết quả gặp cấp cao đạt được rất ít tiến bộ để thúc đẩy quan hệ. Kế hoạch “Đàm phán 100 ngày” chưa cụ thể. Trump nhận lời đi thăm Trung Quốc, nhưng chưa biết khi nào. Chương trình “Đối thoại Toàn diện” (Comprehensive Dialogue) thay cho “Đối thoại Chiến lược và Kinh tế (Strategic and Economic Dialogue) dựa trên “4 trụ cột” mới do Trung Quốc đề xuất, nên họ dễ thao túng: (1) an ninh & ngoại giao, (2) kinh tế & thương mại, (3) an ninh mạng & luật pháp, (4) ngoại giao nhân dân. Về phía Mỹ, cho đến nay, Bộ Ngoại Giao vẫn chưa có thứ trưởng và trợ lý ngoại trưởng phụ trách Châu Á-Thái Bình Dương, để phối hợp công việc cụ thể.
Hai bên vẫn còn nghi ngại sâu sắc về vấn đề Bắc Triều Tiên. Mỹ tấn công Syria bằng 59 tên lửa Tomahawk đã làm Tập Cận Bình bất ngờ và mất mặt, nên không hy vọng xây dựng được lòng tin qua cuộc gặp cấp cao lần này. Nếu Trump định dùng cách răn đe bằng quân sự như Nixon (Madman theory) để ám chỉ rằng nếu bị thách thức, Mỹ không ngần ngại đơn phương tấn công Bắc Triều Tiên, thì sẽ phản tác dụng, làm suy yếu khả năng các bên phối hợp trừng phạt Bắc triều Tiên. Tuy nhiên, có một kết quả khác không ồn ào, nhưng có ý nghĩa tích cực là Tập Cận Bình đã gặp thống đốc Alaska khi máy bay dừng tiếp xăng.
**Cặp đôi hoàn hảo**
Như trong một số vấn đề hệ trọng khác, sự kiện Donald Trump mời Tập Cận Bình đến Mar-a-Lago và quyết định tấn công Syria, đều có dấu ấn (hay “vân tay”) của Ivanka Trump và Jared Kushner. Đó không phải chỉ là con gái và con rể của Trump, mà còn là các cố vấn chủ chốt, được tin cậy nhất trong Nhà Trắng (như một “cặp đôi hoàn hảo”).
Không phải ngẫu nhiên mà “công chúa” Ivanka đã bế con đến Đại Sứ Quán Trung Quốc mừng Tết Đinh Dậu (1/2/2017). Đại sứ Trung Quốc Thôi Thiên Khải đã rút kinh nghiệm, thiết lập được kênh liên lạc với Ivanka Trump qua một mối quan hệ đặc biệt là Wendi Deng Murdoch (tức Đặng Văn Địch), từng là Phó chủ tịch Tập đoàn truyền hình Star TV châu Á, là vợ thứ ba của Trùm truyền thông Rupert Murdoch (đã ly hôn từ 2013).
Nhiều người không biết Wendi Deng có mối quan hệ thân tình với Ivanka, sau khi mai mối thành công cho Ivanka Trump và Jared Kushner lấy nhau (vượt qua trở ngại tôn giáo). Nghe nói “bà mối” Wendi Deng đã nhận lời giúp Đại sứ Trung Quốc thu xếp để Ivanka đến Đại sứ Quán Trung Quốc chúc Tết. Sau chuyến thăm Washington của Dương Khiết Trì (27/2), Rex Tillerson đã đến Bắc Kinh (19/3) để thu xếp cho Mar-a-Lago summit.
Ngoài Wendi Deng, Trung Quốc còn có các đầu mối khác để tác động đến gia đình Trump, như công ty Alibaba (của tỷ phú Jack Ma) và Anbang (của Ngô Tiểu Huy). Theo các nguồn tin từ Trung Quốc, Ngô Tiểu Huy là cháu rể ông Đặng Tiểu Bình, là thân hữu của Chu Vân Lai (con ông Chu Dung Cơ) và Trần Tiểu Lỗ (con ông Trần Nghị). Có tin Trung Quốc đã cấp thêm cho gia đình Trump 38 nhãn hiệu hàng hóa, sau khi Jared Kushner bí mật gặp Ngô Tiểu Huy (ngày 16/11/2016) để thỏa thuận về những giao dịch giữa hai bên.
Sau khi Ivanka Trump chính thức trở thành “cố vấn đặc biệt” cho bố (từ 29/3/2017) và có văn phòng tại “Tây Cung” của Nhà Trắng, Steve Bannon đã bị giáng chức, rút khỏi Hội đồng An ninh Quốc gia (5/4/2017). Đó là hai biến động nhân sự quan trọng trong Nhà Trắng, trước khi Trump gặp Tập Cận Bình tại Mar-a-Lago summit (6-7/4/2017).
**Ba ngự lâm pháo thủ**
Bộ ba gồm James Mattis (Bộ trưởng Quốc phòng), Rex Tillerson (Ngoại trưởng), John Kelly (Bộ trưởng An ninh Nội địa) được coi là trụ cột của “phe người lớn” (Axis of Adults). Phe này còn có McMaster (cố vấn An ninh Quốc gia), Mike Pompeo (Giám đốc CIA), Nikki Haley (Đại sứ tại LHQ), Gary Cohn (Cố vấn kinh tế). Đây là một trung tâm quyền lực mới trong chính quyền Trump, đang lặng lẽ kèm cặp tổng thống. Nếu xu hướng này thắng thế, chính quyền Trump (hay Mike Pence) sẽ gần giống chính quyền Bush.
Tuy họ không tham gia chiến dịch tranh cử và phong trào của Trump, nhưng ảnh hưởng của họ đã thể hiện rõ trong quyết định tấn công Syria bằng tên lửa, đàm phán với Trung Quốc, và cứng rắn hơn với Nga, trái ngược với khẩu hiệu “biệt lập” của Trump lúc tranh cử. Tác động cân bằng của họ có thể giúp Nhà Trắng tránh khỏi ảnh hưởng cực đoan của Steve Bannon. Việc Bannon bị loại khỏi Hội đồng An ninh Quốc gia là một dấu hiệu thắng thế của “phe người lớn” đối với “phe cực đoan” (Cabal of Crazies). (“Is Trump’s Axis of Adults Beating Down the Cabal of Crazies?”, Max Boot, Foreign Policy, April 18, 2017).
Khi quyết định tấn công Syria, chắc Trump đã chịu nhiều ảnh hưởng của “phe người lớn” cũng như Ivanka và Jared Kushner. Có nhiều dấu hiệu cán cân quyền lực trong Nhà Trắng đã thay đổi làm “phe người lớn” thắng thế (vì tranh thủ được Trump và “cặp đôi hoàn hảo”). Trong khi đó “phe cực đoan” (Steve Bannon, Peter Navarro) có vẻ thất thế, và vai trò của Reince Priebus (Chánh Văn phòng Nhà trắng) và Kellyanne Conway (cố vấn) cũng mờ nhạt. Đây là một bước ngoặt, nhưng lúc này chắc Trump vẫn cần Steve Bannon.
Steve Bannon có công giúp Trump thắng cử, và có sứ mệnh của một nhà “cách mạng Leninist” là phá bỏ trật tự của chính quyền cũ (“state deconstruction”). Nhưng về lâu dài, Trump sẽ cần Jared Kushner hơn. Giữa Steve Bannon (một con cáo già cực đoan) và Jared Kushner (một con sói trẻ thực dụng), chắc Trump sẽ phải chọn một. Dù thế nào thì Trump sẽ không bao giờ sa thải con gái cưng thông minh và trung thành. “Cặp đôi hoàn hảo” vẫn là một nhân tố ổn định trong cơ cấu quyền lực của Nhà Trắng (chừng nào Trump còn trị vì).
Uy tín của “phe người lớn” đang tăng vì Trump biết lắng nghe và thay đổi quan điểm nhanh như gió. Chỉ số tín nhiệm Trump có dấu hiệu tăng. Nhiều quan chức cũ đang muốn ra làm việc (vì còn rất nhiều vị trí đang bỏ trống). Phe này gắn kết với nhau và hay gặp ăn sáng hàng tuần để trao đổi. Một số hay ăn tối với tổng thống (Mattis ăn tối với Trump hai lần một tuần). Là những nhân vật chuyên nghiệp dầy dạn kinh nghiệm, họ thường lặng lẽ “chữa cháy” mỗi khi Trump hứng thú tweeting gây sóng gió bất thường trong dư luận. (New Power Center in Trumpland The Axis of Adults”, Kimberly Dozier, Daily Beast, April 17, 2017).
**Những rủi ro tiềm ẩn**
Theo tạp chí Foreign Policy, Nhà Trắng bị phân hóa bởi hai nhóm có khuynh hướng cực đoan, đi ngược lại chính sách lâu nay về Trung Quốc. Một nhóm có đầu óc kinh doanh thiển cận (như Jared Kushner và Rex Tillerson) muốn nhân nhượng ảnh hưởng của Bắc Kinh ở Châu Á, để đổi lấy thỏa thuận về vấn đề Bắc Triều Tiên và thâm hụt thương mại. Nhóm kia có tư tưởng quốc gia cực đoan (như Steve Bannon và Peter Navarro) muốn chống lại sự trỗi dậy của Bắc Kinh về kinh tế và quân sự. Vì vậy, Trump không có một chiến lược nhất quán nào để đối phó với Trung Quốc, và không có một chủ trương rõ ràng nào về khu vực Châu Á-TBD. Dù Trump có lợi thế bất ngờ, có thể quyền biến trong các vấn đề khác, nhưng về đối ngoại sẽ tiềm ẩn nhiều rủi ro nguy hiểm. (“Trump’s Team Has No Idea What It’s Doing On China”, Mira Rapp-Hooper & Alexander Sullivan, Foreign Policy, April 5, 2017).
Lawrence Summers (nguyên bộ trưởng tài chính Mỹ) cho rằng những vấn đề nhiều người Mỹ quan tâm hoặc là không đúng, hoặc là thứ yếu, trong khi họ lại không chú ý đúng mức đến thách thức quan trọng nhất về kinh tế. Việc tranh luận về thay đổi chính sách “một Trung Quốc” hay Trung Quốc thao túng đồng tiền, không giúp ích gì mà còn có thể nguy hiểm. Tương lai kinh tế Mỹ là do những quyết sách tại Washington chứ không phải tại Bắc Kinh. Trung Quốc đang gia tăng quyền lực mềm trên thế giới với một tầm nhìn toàn cầu, để thao túng hệ thống kinh tế thế giới, trong khi Mỹ lại lui về bảo hộ trong nước. Phát biểu của Tập Cận Bình tại Davos là một phần của chiến lược tổng thể đó. (“The most important economic challenge that China poses”, Lawrence Summers, Washington Post, April 9, 2017).
Theo David Dollar (Brookings Institution), từ năm 2000 đến 2007 Mỹ đã mất 16,9 triệu đến 13,6 triệu việc làm. Khủng hoảng tài chính 2008 đã làm con số này giảm xuống còn 11,2 triệu, và cho đến nay con số này khá bình ổn. 40% trong số đó là do hàng Tàu tràn vào thị trường Mỹ sau khi Trung Quốc vào WTO (2001). Năm ngoái Mỹ nhập khẩu $480 tỷ hàng hóa Trung Quốc, trong khi chỉ xuất sang Trung Quốc có $170 tỷ. Đây là vấn đề quan trọng nhất mà hai bên phải tìm cách giải quyết trong “100 ngày đàm phán” thương mại.
Graham Allison (Gián đốc Belfer Center, Harvard) cho rằng trong 500 năm qua, sự trỗi dậy của các cường quốc mới đã làm đảo lộn vai trò thống trị của các cường quốc cũ tới 16 lần. Kết quả của 12 trong số 16 lần đó là chiến tranh. Khi một cường quốc mới trỗi dậy đe dọa thay thế vai trò thống trị của cường cũ, thì đó là lúc phải rung chuông báo động vì nguy hiểm. Theo thuyết “cái bẫy Thucydides”, sự trỗi dậy của thành Athens làm thành Sparta lo sợ nên chiến tranh là không thể tránh khỏi. Allison tin rằng trong những năm tới, chắc chắn Trung Quốc sẽ tiếp tục thách thức và đối đầu với Mỹ. Điều đáng lưu ý là tính cách của Trump và Tập tuy rất khác nhau nhưng lại như bản sao của nhau trong gương (mirror images).
Theo Michael Anton (Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ), chính sách ngoại giao tốt nhất không phải là can thiệp (interventionism) và cũng không phải là biệt lập (isolationism), mà là một chiến lược chống khủng bố quyết liệt (gọi là “enhanced whack a mole”). Trump đã hành động mau lẹ, quay ngoắt 180 độ so với lập trường trước đây, dù ông mất hy vọng vào hòa hoãn với Nga. Nói cách khác, Trump tin vào yếu tố bất ngờ, thiếu nhất quán và khó dự đoán. Đó có thể là dấu ấn của chính sách đối ngoại của Mỹ trong giai đoạn này.
**Triển vọng Mỹ-Việt **
Sau khi Trump đắc cử tổng thống, nhiều đồng minh và đối tác của Mỹ bị bất ngờ, phải vội vã tìm mọi cách tiếp cận để vận động Trump. So với Nhật và Trung Quốc, Việt Nam lúc đầu có vẻ chậm chân, nhưng gần đây tỏ ra năng động hơn. Hà Nội chắc đã nhận ra cơ hội tốt dưới thời Obama đã bị bỏ qua. Trong khi Hà Nội tìm cách đối phó với hành động hung hãn của Bắc Kinh tại Biển Đông và xích lại gần Mỹ, thì Trump lại quyết định rút khỏi TPP, làm Hà Nội hẫng hụt và lo lắng, sợ Washington có thể “đi đêm” với Bắc Kinh. Trong khi đó, Trung Quốc tranh thủ lôi kéo Việt Nam (và các nước khác) để lấp khoảng trống quyền lực. Người ta lo ngại khi Mỹ nghĩ lại thì tình hình đã đi quá xa và có thể quá muộn.
Gần đây, các quan chức cấp cao Việt Nam đã tìm cách tiếp cận với chính quyền Trump. Hà Nội muốn trở thành một trong các “đối tác tin cậy” của Washington tại Đông Nam Á, để đối phó với những tranh chấp và nguy cơ về chủ quyền tại Biển Đông. Chính quyền Trump cũng tỏ ra quan tâm muốn đáp ứng. Sau khi đắc cử, trong cuộc điện đàm với thủ tướng Việt Nam, Trump tỏ ra quan tâm đến quan hệ giữa Việt Nam với Trung Quốc.
Tiếp theo chuyến thăm Mỹ của thứ trưởng ngoại giao Hà Kim Ngọc (20-23/3/2017), phó thủ tướng kiêm bộ trưởng ngoại giao Phạm Bình Minh sẽ thăm chính thức Washington để gặp ngoại trưởng Rex Tillerson (19-23/4/2017). Thứ trưởng bộ quốc phòng Nguyễn Chí Vịnh cũng có kế hoạch thăm Mỹ để gặp các quan chức quốc phòng (trong một hai tháng tới). Sau đó, thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc có thể đi thăm chính thức Washington.
Cuối tháng 2/2017, Tổng thống Trump đã gửi thư cho chủ tịch nước Trần Đại Quang tỏ ý muốn tăng cường hợp tác song phương. Cuộc họp thượng đỉnh APEC tại Đà Nẵng (11/2017) do Việt Nam chủ trì, là một cơ hội tốt để vận động Trump đến dự và thăm Việt Nam. Ngày 31/3/2017, chủ tịch nước Trần Đại Quang đã gặp đại sứ Mỹ Ted Osius. Tuy phía Mỹ chưa cam kết chính thức, nhưng Đại sứ Osius nói Tổng thống Mỹ có thể dự APEC. Chưa bao giờ Việt Nam lại tỏ ra nôn nóng muốn tăng cường quan hệ với Mỹ như hiện nay.
Một ưu tiên cao của Hà Nội là đàm phán hiệp định thương mại song phương với Mỹ (để bù lại việc Mỹ rút khỏi TPP). Năm 2016, Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ 38,5 tỷ USD hàng hóa (bằng 20% tổng kim ngạch xuất khẩu), và Mỹ trở thành thị trường nhập khẩu lớn nhất. Hà Nội cũng muốn tăng cường hợp tác quân sự với Mỹ, và lặng lẽ kêu gọi Washington tiếp tục tuần tra tại biển Đông (FONOP). Tháng 1/2017, Exxon Mobil và PetroVietnam đã ký hai hợp đồng khai thác khí đốt tại mỏ “Cá Voi xanh” tại Biển Đông, trị giá 10 tỷ USD. Đây là một dự án lớn có ý nghĩa chiến lược vì Tillerson vốn là CEO của Exxon Mobil.
**Thay lời kết **
Thứ nhất, phương châm “đa dạng hóa, đa phương hóa” quan hệ, sẵn sàng làm “đối tác tin cậy” của các nước, là một chủ trương đối ngoại hay, nhưng kết quả dở. Một đất nước có rừng vàng biển bạc, được thế giới viện trợ, nhưng tại sao vẫn nghèo nàn và tụt hậu, nợ nần chồng chất và suy thoái, vẫn phụ thuộc quá nhiều vào Trung Quốc? Nếu vẫn bám giữ nguyên tắc “ba không”, thì Việt nam làm sao có đối trọng để “thoát Trung” và độc lập?
Thứ hai, trong suốt tám năm khi ông Obama làm tổng thống, quan hệ Việt-Mỹ tuy có nhiều tiến bộ, nhưng đã bỏ qua nhiều cơ hội đáng tiếc. Dường như ta đã quen với trò chơi đánh đu để câu giờ, kéo cưa lừa xẻ để mà cả lợi ích trước mắt, mà bỏ qua những vấn đề cốt lõi lâu dài. Bây giờ, khi nước Mỹ và thế giới đã thay đổi khó lường, và chuyển hẳn sang một giai đoạn mới, thì ta vẫn loanh quanh tại bến đò xưa. Nếu vẫn tiếp tục trò chơi cũ với chính quyền mới của Mỹ và cộng đồng thế giới, thì có nguy cơ phá sản và chìm đắm về kinh tế.
Thứ ba, muốn thoát khỏi tình trạng nan giải hiện nay về kinh tế và đối ngoại, thì chỉ còn cách đổi mới thể chế toàn diện và dân chủ hóa nhằm hòa giải dân tộc và kiến tạo quốc gia, để phục hưng đất nước. Nếu chính quyền vẫn cứ bảo kê cho các nhóm lợi ích và quan tham cướp đất và trấn áp người dân, “ăn không từ một thứ gì” và gây thù chuốc oán, đẩy người dân đến bước đường cùng, hoặc đầu tư vào các dự án rủi ro hủy hoại môi trường, dẫn đến bi kịch như Đồng Tâm hay Formosa, thì có nguy cơ đổ vỡ và chìm đắm về chính trị.
Những hình ảnh gây sốc của thường dân Syria bị chết do chất độc hóa học đã châm ngòi cho Mỹ trừng phạt (được đa số dư luận ủng hộ). Nếu Đồng Tâm bị đàn áp khốc liệt, thì những hình ảnh gây sốc sẽ có tác động tương tự, làm Mỹ và thế giới quay lưng lại với Việt Nam. Mấy báo lớn của Mỹ đã lên tiếng. Nếu không tháo gỡ ngay, Đồng Tâm sẽ là một bước ngoặt, châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng bạo lực đầy nguy hiểm, do hậu quả của luật sở hữu đất, làm dân mất hết lòng tin. Mọi cố gắng “đa phương hóa, đa dạng hóa” để Việt Nam làm “đối tác tin cậy” của các nước sẽ thành vô nghĩa. Việt Nam có thể “trở về thời kỳ đồ đá”.
Tham khảo:
1. “Is Trump’s Axis of Adults Beating Down the Cabal of Crazies?”, Max Boot, Foreign Policy, April 18, 2017
2. “New Power Center in Trumpland: The Axis of Adults”, Kimberly Dozier, Daily Beast, April 17, 2017
3. “The Inside Story of the Kushner - Bannon Civil War”, Sarah Ellison, Vanity Fair, April 14, 2017
4. Xi Jinping and Donald Trump still need to find a strategic footing”, David Lampton, SCMP, April 11, 2017
5. “A False Start for Trump and Xi: The Meaning of the Mar-a-Lago Meeting”, Graham Webster, Foreign Affairs, April 10, 2017
6. “The most important economic challenge that China poses”, Lawrence Summers, Washington Post, April 9, 2017
7. “Vietnam Wastes Little Time Trying to Connect with the Trump Administration”, Murray Hiebert, CSIS, April 7, 2017
8. “The Trump Doctrine: Unpredictability and Incoherence”, Andrew Sullivan, New York Magazine, April 7, 2017
9. “What’s Next for Trump and Xi?”, Rana Mitter, Project Syndicate, April 7, 2017
10. “How Trump and Xi could stumble into war”, Graham Allison, Washington Post, March 31 2017
Nguồn: Viet-Studies

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: Apache

Connection: close

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Set-Cookie: PHPSESSID=m29991933kbonc9fv3of21j2h4; expires=Tue, 26-Dec-2017 23:50:33 GMT; Max-Age=1209600; path=/

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Thành viên
ĐIỂM THI MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH HỌC KỲ 2 (2016-2017) NHÓM 19- P. RD 102- 14 GIỜ45
Số lần xem trang : 1742Nhập ngày : 06-07-2017Điều chỉnh lần cuối :
Ý kiến của bạn về bài viết này
( Xem trả lời)
Họ tên :
Địa chỉ email
Nội dung
In trang này
Lên đầu trang
Gởi ý kiến
Bảng điểm các lớp
Điểm thi TT Hồ Chí Minh HK I/2015 Tổ 1 nhóm 14(14-02-2015)
Điểm thi TT Hồ Chí Minh HK I/2015 Tổ 3 nhóm 9(14-02-2015)
Điểm thi TT Hồ Chí Minh HK I/2015 Tổ 2 nhóm 9(14-02-2015)
Điểm thi TT Hồ Chí Minh HK I/2015 Tổ 1 nhóm 9(14-02-2015)
Điểm thi TT Hồ Chí Minh HK I/2015 Tổ 5 nhóm 5(13-02-2015)
Điểm thi TT Hồ Chí Minh HK I/2015 Tổ 4 nhóm 5(13-02-2015)
Điểm thi TT Hồ Chí Minh HK I/2015 Tổ 3 nhóm 5(13-02-2015)
Điểm thi TT Hồ Chí Minh HK I/2015 Tổ 2 nhóm 5(13-02-2015)
Điểm thi TT Hồ Chí Minh HK I/2015 Tổ 1 nhóm 5(13-02-2015)
Điểm thi TT Hồ Chí Minh HK I/2015 Tổ 3 nhóm 3(13-02-2015)
Trang kế tiếp ... 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56
Thiết kế: Quản trị mạng- ĐHNL 2007

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: Apache/2.2.3 (CentOS)


text:
Jordan Henderson là chân chuyền số 1 Premier League. Ảnh: Internet.
EA Sports, nhà sản xuất của tựa game bóng đá danh tiếng FIFA mới đây đã đưa ra số liệu về những chân chuyền tốt nhất Premier League , trong đó Jordan Henderson của Liverpool đứng đầu. Anh đạt số đường chuyền chính xác mỗi trận lên tới 84.5, bỏ xa người đứng thứ hai là Fernandinho của Manchester City với số đường chuyền chính xác mỗi trận chỉ là 73.3.
Đó là lý do huấn luyện viên Juergen Klopp tin rằng học trò của mình cần thêm nhiều sự công nhận nữa từ người hâm mộ và truyền thông. "Hendo ( Jordan Henderson ) bao nhiêu tuổi rồi? Mới 25, cậu ấy còn rất trẻ," Klopp khẳng định với báo chí.
"Và mọi người hình như đã phán xét cậu ấy quá sớm. Đặc biệt khi bạn là một người Anh. Tôi tin rằng cậu ấy luôn muốn cải thiện bản thân. Đừng ngạc nhiên khi Jordan đang đứng đầu danh sách chuyền bóng chính xác. Hãy nhìn vào các chi tiết, cậu ấy mới 25 tuổi và là một người chơi bóng rất có trách nhiệm, nghiêm túc và là thủ lĩnh tốt."
"Nhưng cậu ấy đã không nhận được sự ghi nhận tốt từ công chúng," Klopp phàn nàn. Và cuối cùng, ông tin rằng, mọi người nên ghi nhận tài năng của Henderson. "Vì cậu ấy còn trẻ và là tương lai của tuyển Anh".
Henderson và bí quyết cải thiện khả năng chuyền bóng:
NT - Thể Thao Việt Nam | 09:07 05/11/2016

markdown:
Jordan Henderson là chân chuyền số 1 Premier League. Ảnh: Internet.
EA Sports, nhà sản xuất của tựa game bóng đá danh tiếng FIFA mới đây đã đưa ra số liệu về những chân chuyền tốt nhất Premier League , trong đó Jordan Henderson của Liverpool đứng đầu. Anh đạt số đường chuyền chính xác mỗi trận lên tới 84.5, bỏ xa người đứng thứ hai là Fernandinho của Manchester City với số đường chuyền chính xác mỗi trận chỉ là 73.3.
Đó là lý do huấn luyện viên Juergen Klopp tin rằng học trò của mình cần thêm nhiều sự công nhận nữa từ người hâm mộ và truyền thông.
*"Hendo ( Jordan Henderson ) bao nhiêu tuổi rồi? Mới 25, cậu ấy còn rất trẻ," *Klopp khẳng định với báo chí. *" Và mọi người hình như đã phán xét cậu ấy quá sớm. Đặc biệt khi bạn là một người Anh. Tôi tin rằng cậu ấy luôn muốn cải thiện bản thân. Đừng ngạc nhiên khi Jordan đang đứng đầu danh sách chuyền bóng chính xác. Hãy nhìn vào các chi tiết, cậu ấy mới 25 tuổi và là một người chơi bóng rất có trách nhiệm, nghiêm túc và là thủ lĩnh tốt."* *"Nhưng cậu ấy đã không nhận được sự ghi nhận tốt từ công chúng,"* Klopp phàn nàn. Và cuối cùng, ông tin rằng, mọi người nên ghi nhận tài năng của Henderson. *"Vì cậu ấy còn trẻ và là tương lai của tuyển Anh". * **Henderson và bí quyết cải thiện khả năng chuyền bóng:**
NT - Thể Thao Việt Nam | 09:07 05/11/2016

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: no-cache


text:
Tà áo dài được lấy cảm hứng từ màu vàng cung đình, với họa tiết rồng phượng ngay phần vạt trước tạo nên vẻ đẹp quý phái, vương giả.
Hoa hậu Sonya Sương Đặng chỉ vấn nhẹ mái tóc sau gáy, đơn giản nhưng đầy nữ tính, tôn vẻ đằm thắm của một phụ nữ đã bước vào độ "chín".
Đôi mắt to, sáng ngời, làn môi được phớt chút son bóng nhẹ nhàng, gợi cảm, hình ảnh mặn mà của Hoa hậu Sonya Sương Đặng hẳn sẽ khiến những người đàn ông yêu vẻ đẹp nữ tính, truyền thống Việt không khỏi xao xuyến.
Hoa hậu Sonya Sương Đặng rất yêu tà áo dài Việt, dù sinh sống ở Mỹ đã lâu nhưng chị đặc biệt thích tìm hiểu và yêu lịch sử Việt Nam. Điều đó được truyền vào 3 cậu con trai của chị, đặc biệt là con trai út.
Tuy không giỏi tiếng Việt, nhưng con trai út của chị thường xuyên lên mạng tìm hiểu và đọc sử Việt. Nói chuyện về lịch sử, khơi gợi tình yêu lịch sử Việt Nam ở các con là một trong những cách để Hoa hậu Sương Đặng duy trì, giữ gìn và phát triển văn hóa Việt trong gia đình.
Luôn diện áo dài Việt Nam trong những dịp quan trọng, tôn vinh áo dài Việt trên đất Mỹ là một hành động mà Sonya nghĩ rằng những người phụ nữ Việt luôn cần và nên làm, dù sống ở bất cứ nơi nào trên thế giới.
Nhiếp ảnh gia Nathan Võ thực sự hiểu được vẻ đẹp rất truyền thống, nền nã và thanh lịch ấy ở Sonya nên đã giúp chị có những hình ảnh áo dài đậm tính truyền thống.
Photo: Nathan Võ. Make-up & Hair: Nathan.

markdown:
Tà áo dài được lấy cảm hứng từ màu vàng cung đình, với họa tiết rồng phượng ngay phần vạt trước tạo nên vẻ đẹp quý phái, vương giả.
Hoa hậu Sonya Sương Đặng chỉ vấn nhẹ mái tóc sau gáy, đơn giản nhưng đầy nữ tính, tôn vẻ đằm thắm của một
[phụ nữ](https://eva.vn/) đã bước vào độ "chín".
Đôi mắt to, sáng ngời, làn môi được phớt chút son bóng nhẹ nhàng, gợi cảm, hình ảnh mặn mà của Hoa hậu Sonya Sương Đặng hẳn sẽ khiến những người đàn ông yêu vẻ đẹp nữ tính, truyền thống Việt không khỏi xao xuyến.
Hoa hậu Sonya Sương Đặng rất yêu tà áo dài Việt, dù sinh sống ở Mỹ đã lâu nhưng chị đặc biệt thích tìm hiểu và yêu lịch sử Việt Nam. Điều đó được truyền vào 3 cậu con trai của chị, đặc biệt là con trai út.
Tuy không giỏi tiếng Việt, nhưng con trai út của chị thường xuyên lên mạng tìm hiểu và đọc sử Việt. Nói chuyện về lịch sử, khơi gợi tình yêu lịch sử Việt Nam ở các con là một trong những cách để Hoa hậu Sương Đặng duy trì, giữ gìn và phát triển văn hóa Việt trong gia đình.
Luôn diện áo dài Việt Nam trong những dịp quan trọng, tôn vinh áo dài Việt trên đất Mỹ là một hành động mà Sonya nghĩ rằng những người phụ nữ Việt luôn cần và nên làm, dù sống ở bất cứ nơi nào trên thế giới.
Nhiếp ảnh gia Nathan Võ thực sự hiểu được vẻ đẹp rất truyền thống, nền nã và thanh lịch ấy ở Sonya nên đã giúp chị có những hình ảnh áo dài đậm tính truyền thống.
Photo: Nathan Võ. Make-up & Hair: Nathan.

X-Cache: QuickCache vv2.1.1rc1 - file

X-Content-Type-Options: nosniff

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Cache-Control: public

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Content-Type: text/html; charset=Utf-8


text:
Được phát minh từ năm 1898, banking soda giờ đây rất thông dụng trong gian bếp của các mẹ yêu thích nấu nương, làm bánh. Chẳng những thế, banking soda còn có những tác dụng rất hay trong làm đẹp:
1. Sữa rửa mặt
Một trong những ứng dụng hiệu quả nhất và an toàn nhất của baking soda là dùng để rửa mặt. Bạn sẽ cảm thấy làn da mịn màng và khô thoáng rất dễ chịu. Pha loãng 2 thìa cà phê baking soda với 1 thìa cà phê nước ấm trong một cái bát, trộn thành hỗn hợp sệt. Làm ướt mặt bằng nước ấm và thoa đều hỗn hợp trên lên mặt theo vòng tròn một cách nhẹ nhàng. Rửa sạch và lau khô mặt với một chiếc khăn mềm.
Banking soda có thể dùng như sữa rửa mặt.
2. Làm trắng răng
Có thể bạn sẽ rất ngạc nhiên khi biết được tác dụng làm trắng răng ‘thần kì’ của banking soda. Trộn một lượng nhỏ baking soda và muối, sử dụng nó để làm sạch răng của bạn và rửa sạch sau đó. Baking soda cũng mang lại cho bạn hơi thở thơm tho tự nhiên.
Làm trắng răng bằng banking soda sẽ khiến bạn bất ngờ vì tác dụng rất nhanh.
3. Tẩy da chết
Baking soda là sự lựa chọn hoàn hảo để tẩy da chết. Bạn chỉ cần trộn 3 phần baking soda và một phần nước thành hỗn hợp sệt rồi thoa nhẹ lên da theo vòng tròn và rửa sạch. Nó sẽ mang lại sức sống mới và làm mềm làn da khô cứng của bàn tay, khuỷu tay và chân của bạn.
4. Dầu gội khô
Nếu bạn muốn gội đầu mà không có thời gian, hãy rắc một ít baking soda và bột talc (bột tan thường được ướp hương để tắm rửa) trên lược của bạn và chải tóc từ chân tóc đến ngọn. Chúng sẽ hấp thụ dầu nhờn trên tóc trả lại cho bạn mái tóc sạch bóng.
5. Sữa tắm
Baking soda là một chất làm sạch tự nhiên, vì vậy hãy thêm một nửa chén baking soda vào nước tắm của bạn. Nó không chỉ làm sạch làn da của bạn mà còn giúp da trở nên mịn màng và mềm mại hơn. Nếu bạn có làn da khô ráp thì nên lưu ý rằng baking soda là chất kiềm, nên hãy tráng người lại bằng nước thật sạch để tránh khỏi bị kích ứng da.
6. Chữa da bị cháy nắng
Baking soda là giải pháp hữu hiệu cho làn da cháy nắng. Một chút baking soda và pha với nước rồi đắp lên phần da bị cháy nắng. Bạn có thể dùng để tắm, hoặc hoà tan baking soda với nước ấm, cho vào bình xịt, để lạnh và phun lên vùng da bị tổn hại.
7. Chữa hôi chân
Bạn có thể ngâm chân vào nước nóng có pha 2 thìa canh baking soda và 1 thìa canh muối trong khoảng 15-20 phút. Hỗn hợp này giúp bạn có thể loại bỏ hết bụi bẩn và phần lớp da chết ở bàn chân khiến đôi chân trở nên mềm mại hơn. Đồng thời loại bỏ mùi hôi chân hiệu quả.
8. Dầu gội đầu
Sử dụng các sản phẩm tạo kiểu tóc hoặc gội đầu hằng ngày sẽ tích tụ lên tóc và da đầu bạn đồng thời làm tóc bạn trông xám xịt và mất đi sức sống. Hãy dùng baking soda thay cho dầu gội thường để loại bỏ hết các hoá chất sót lại trên tóc. Pha 1 phần baking soda và 3 phần nước vào một lọ nhỏ. Lắc đều rồi thoa lên tóc từ gốc đến ngọn. Để trong vòng 2-3 phút trước khi rửa sạch lại với nước ấm.
9. Làm sạch móng
Rắc một chút baking soda vào cọ sơn móng tay đã được làm ẩm. Quét nhẹ cọ lên phần dưới móng tay hoặc chân và các lớp biểu bì xung quanh. Nó sẽ làm cho các lớp biểu bì mềm mại hơn và móng tay/chân trở nên sáng bóng.
10. Sử dụng như một loại tinh dầu làm đẹp
Nếu bạn không có khả năng mua những loại tinh dầu làm đẹp đắt tiền thì baking soda là sự thay thế hoàn hảo. Cho một lượng bằng nhau gồm mật ong, baking soda, sữa, đường và muối vào một chiếc bát và trộn đều. Đổ hỗn hợp này vào bồn tắm có nước ấm. Thêm vào đó vài giọt dầu ôliu hoặc dầu dừa là bạn đã có thể thư giãn mang lại sức sống cho làn da.
11. Trị mụn đầu đen
Công thức trị mụn đầu đen từ baking soda rất đơn giản nhưng lại vô cùng hiệu quả. Cho một muỗng cà phê baking soda và một muỗng cà phê nước. Trộn đều và bôi chúng lên vùng da có mụn đầu đen. Để chúng trong vòng 10 phút và sau đó lau khô.
Trị mụn đầu đen bằng baking soda sẽ rất hữu hiệu.
12. Làm mờ sẹo
Công thức từ baking soda là loại mỹ phẩm xanh tuyệt vời giúp làm mờ sẹo và mụn. Trộn đều hỗn hợp gồm mật ong và baking soda. Sau đó, bôi chúng lên mặt. Để trong 10 phút và rửa sạch bằng nước.
13. Trị mụn trứng cá
Không kem, không thuốc, chỉ cần baking soda là bạn đã có thể đã bay những nốt mụn trứng cá xấu xí và mang lại vẻ rạng rỡ cho khuôn mặt. Trộn baking soda với nước. Sau đó, bôi hỗn hợp này lên mặt và giữ nó trong vòng 10 phút. Rửa sạch với nước và lau khô. Thường xuyên sử dụng hỗn hợp này, bạn sẽ nhanh chóng có được khuôn mặt rạng rỡ.
14. Làm lăn khử mùi
Nếu bạn đang tìm loại lăn khử mùi không hóa chất, giả rẻ và có mùi hương tuyệt vời, hãy sử dụng baking soda.Trộn baking soda với nước để tạo thành một hỗn hợp mịn. Bạn có thể bỏ thêm 1- 2 giọt tinh dầu hoa oải hương. Dầu hoa oải hương rất tốt khi làm lăn khử mùi, bởi chúng có khả năng chống vi khuẩn và lưu lại hương thơm nhẹ nhàng. Sau khi đã có hỗn hợp, bạn bôi chúng trực tiếp lên vùng da dưới cánh tay.

markdown:
Được phát minh từ năm 1898, banking soda giờ đây rất thông dụng trong gian bếp của các mẹ yêu thích nấu nương, làm bánh. Chẳng những thế, banking soda còn có những tác dụng rất hay trong làm đẹp:
**1. Sữa rửa mặt**
Một trong những ứng dụng hiệu quả nhất và an toàn nhất của baking soda là dùng để rửa mặt. Bạn sẽ cảm thấy làn da mịn màng và khô thoáng rất dễ chịu. Pha loãng 2 thìa cà phê baking soda với 1 thìa cà phê nước ấm trong một cái bát, trộn thành hỗn hợp sệt. Làm ướt mặt bằng nước ấm và thoa đều hỗn hợp trên lên mặt theo vòng tròn một cách nhẹ nhàng. Rửa sạch và lau khô mặt với một chiếc khăn mềm.
Banking soda có thể dùng như sữa rửa mặt.
**2. Làm trắng răng**
Có thể bạn sẽ rất ngạc nhiên khi biết được tác dụng làm trắng răng ‘thần kì’ của banking soda. Trộn một lượng nhỏ baking soda và muối, sử dụng nó để làm sạch răng của bạn và rửa sạch sau đó. Baking soda cũng mang lại cho bạn hơi thở thơm tho tự nhiên.
Làm trắng răng bằng banking soda sẽ khiến bạn bất ngờ vì tác dụng rất nhanh.
**3. Tẩy da chết**
Baking soda là sự lựa chọn hoàn hảo để tẩy da chết. Bạn chỉ cần trộn 3 phần baking soda và một phần nước thành hỗn hợp sệt rồi thoa nhẹ lên da theo vòng tròn và rửa sạch. Nó sẽ mang lại sức sống mới và làm mềm làn da khô cứng của bàn tay, khuỷu tay và chân của bạn.
**4. Dầu gội khô**
Nếu bạn muốn gội đầu mà không có thời gian, hãy rắc một ít baking soda và bột talc (bột tan thường được ướp hương để tắm rửa) trên lược của bạn và chải tóc từ chân tóc đến ngọn. Chúng sẽ hấp thụ dầu nhờn trên tóc trả lại cho bạn mái tóc sạch bóng.
**5. Sữa tắm**
Baking soda là một chất làm sạch tự nhiên, vì vậy hãy thêm một nửa chén baking soda vào nước tắm của bạn. Nó không chỉ làm sạch làn da của bạn mà còn giúp da trở nên mịn màng và mềm mại hơn. Nếu bạn có làn da khô ráp thì nên lưu ý rằng baking soda là chất kiềm, nên hãy tráng người lại bằng nước thật sạch để tránh khỏi bị kích ứng da.
**6. Chữa da bị cháy nắng**
Baking soda là giải pháp hữu hiệu cho làn da cháy nắng. Một chút baking soda và pha với nước rồi đắp lên phần da bị cháy nắng. Bạn có thể dùng để tắm, hoặc hoà tan baking soda với nước ấm, cho vào bình xịt, để lạnh và phun lên vùng da bị tổn hại.
**7. Chữa hôi chân**
Bạn có thể ngâm chân vào nước nóng có pha 2 thìa canh baking soda và 1 thìa canh muối trong khoảng 15-20 phút. Hỗn hợp này giúp bạn có thể loại bỏ hết bụi bẩn và phần lớp da chết ở bàn chân khiến đôi chân trở nên mềm mại hơn. Đồng thời loại bỏ mùi hôi chân hiệu quả.
**8. Dầu gội đầu**
Sử dụng các sản phẩm tạo kiểu tóc hoặc gội đầu hằng ngày sẽ tích tụ lên tóc và da đầu bạn đồng thời làm tóc bạn trông xám xịt và mất đi sức sống. Hãy dùng baking soda thay cho dầu gội thường để loại bỏ hết các hoá chất sót lại trên tóc. Pha 1 phần baking soda và 3 phần nước vào một lọ nhỏ. Lắc đều rồi thoa lên tóc từ gốc đến ngọn. Để trong vòng 2-3 phút trước khi rửa sạch lại với nước ấm.
**9. Làm sạch móng**
Rắc một chút baking soda vào cọ sơn móng tay đã được làm ẩm. Quét nhẹ cọ lên phần dưới móng tay hoặc chân và các lớp biểu bì xung quanh. Nó sẽ làm cho các lớp biểu bì mềm mại hơn và móng tay/chân trở nên sáng bóng.
**10. Sử dụng như một loại tinh dầu làm đẹp**
Nếu bạn không có khả năng mua những loại tinh dầu
[làm đẹp](https://eva.vn/lam-dep-c58.html) đắt tiền thì baking soda là sự thay thế hoàn hảo. Cho một lượng bằng nhau gồm mật ong, baking soda, sữa, đường và muối vào một chiếc bát và trộn đều. Đổ hỗn hợp này vào bồn tắm có nước ấm. Thêm vào đó vài giọt dầu ôliu hoặc dầu dừa là bạn đã có thể thư giãn mang lại sức sống cho làn da. **11. Trị mụn đầu đen**
Công thức trị mụn đầu đen từ baking soda rất đơn giản nhưng lại vô cùng hiệu quả. Cho một muỗng cà phê baking soda và một muỗng cà phê nước. Trộn đều và bôi chúng lên vùng da có mụn đầu đen. Để chúng trong vòng 10 phút và sau đó lau khô.
Trị mụn đầu đen bằng baking soda sẽ rất hữu hiệu.
**12. Làm mờ sẹo**
Công thức từ baking soda là loại mỹ phẩm xanh tuyệt vời giúp làm mờ sẹo và mụn. Trộn đều hỗn hợp gồm mật ong và baking soda. Sau đó, bôi chúng lên mặt. Để trong 10 phút và rửa sạch bằng nước.
**13. Trị mụn trứng cá**
Không kem, không thuốc, chỉ cần baking soda là bạn đã có thể đã bay những nốt mụn trứng cá xấu xí và mang lại vẻ rạng rỡ cho khuôn mặt. Trộn baking soda với nước. Sau đó, bôi hỗn hợp này lên mặt và giữ nó trong vòng 10 phút. Rửa sạch với nước và lau khô. Thường xuyên sử dụng hỗn hợp này, bạn sẽ nhanh chóng có được khuôn mặt rạng rỡ.
**14. Làm lăn khử mùi**
Nếu bạn đang tìm loại lăn khử mùi không hóa chất, giả rẻ và có mùi hương tuyệt vời, hãy sử dụng baking soda.Trộn baking soda với nước để tạo thành một hỗn hợp mịn. Bạn có thể bỏ thêm 1- 2 giọt tinh dầu hoa oải hương. Dầu hoa oải hương rất tốt khi làm lăn khử mùi, bởi chúng có khả năng chống vi khuẩn và lưu lại hương thơm nhẹ nhàng. Sau khi đã có hỗn hợp, bạn bôi chúng trực tiếp lên vùng da dưới cánh tay.


text:
Chị Mì Tôm tóc xoăn tít, (nên cả nhà mới gọi là Mì Tôm cho... trực quan sinh động)! Chả bù cho thằng Bún đầu trọc tếu, mãi chẳng mọc thêm được cọng tóc nào để che bớt da đầu cho khỏi nắng (chứ nó có chịu đội mũ bao giờ). Thế nhưng nó cũng "đú" theo chị Mì Tôm, nhất định đòi bố mẹ gọi bằng một cái tên nào đó mà cũng có dạng "sợi", ví như ... miến hay phở chẳng hạn. Thế là bố quyết định gọi nó là Bún! Sau rất nhiều đêm vắt tay lên trán để cân nhắc phương án "bánh đa cua" của mẹ, và "rau muống" (?!) của Mì Tôm.
Thằng Bún là chúa nghịch phá, lười học nhưng lại rất hay lý sự lý siếc như một ông cụ non. Còn Mỳ Tôm thì siêu điệu đà, tuy tóc tai bù xù chải mãi không ra, còn da dẻ thì ngăm ngăm (nói giảm nói tránh) chứ chẳng được trắng mịn như thằng em.
Chị Mì Tôm tóc xoăn tít và siêu điệu đà. (Ảnh minh họa)
Dường như hai đứa sinh ra để đối lập nhau vậy, nên suốt ngày chành chọe khiến mẹ đau cả đầu; còn bố bất đắc dĩ trở thành trung tâm hòa giải. Những hôm chúng đi học thì không sao, chứ nghỉ hè ở nhà là mỗi sáng của mẹ như cực hình vậy. Trưa hay tối cũng chẳng khá khẩm hơn.
Thằng Bún có thói quen dậy cực kì sớm, tất nhiên là để có thêm thời gian phá phách thôi chứ đố bao giờ thấy nó "rớ" đến cuốn sách để đọc. Và việc đầu tiên của nó khi thức dậy là... vuốt vuốt mấy cọng tóc loe nghoe trên đầu, rồi "phi tang" các vật chứng nếu đêm qua cu cậu lỡ ...tè dầm! (Đây là "nỗi đau" của Bún, và là bí mật "xương máu" mà nó sống chết giấu cho bằng được). Khái niệm vệ sinh buổi sáng với thằng Bún chỉ có như thế. Chứ ngày nào cũng muộn trờ muộn trật, và mẹ phải gào rát cổ bỏng họng nó mới chịu mò đi đánh răng. Bởi trước đó còn bận sang phòng chị, đá đá Mì Tôm mấy cái bồm bộp vào mông rồi lên giọng "ông cụ": "Này bà già, mấy giờ rồi mà còn nằm ườn thế hả? Con gái lớn mà không chịu dậy giúp mẹ, có muốn sau này ế chồng không???" Sau đó thì phá lên cười sằng sặc và chạy biến trước khi con chị kịp ném cho cả cái dép gấu to tướng vào mặt.
Không "chăm chỉ" được như thằng em, Mì Tôm là chúa ngủ muộn. Mặc kệ cho mẹ không có mùa hè vì vẫn phải làm việc, sáng nào Mì Tôm cũng dậy trễ, đã thế còn mất cả tiếng đồng hồ để chải "tô mì đen" trên đầu cho thật mượt nữa. Với Mì Tôm thì việc này rất quan trọng và...đáng tự hào biết bao, bởi ít nhất thì thằng Bún dù có mơ ước lắm cũng chưa bao giờ làm được như thế. Đơn giản là vì thằng Bún trọc đầu mà. Vừa chải tóc Mì Tôm vừa hí hửng cười khi nghĩ đến thằng em, và sau đó thì mất 30 phút cho việc chọn nơ hồng hay xanh thì nó mới chịu bò ra khỏi phòng. Trong khi mẹ đang cuống cuồng dọn nốt phần ăn sáng cuối cùng trước khi đến cơ quan.
Suốt ngày chành chọe nhau... (Ảnh minh họa)
Hôm nay "bọn chúng" chả có lớp học hay lớp sinh hoạt hè nào nên mẹ phải dặn: "Ô ma chi (tên thân mật của Mì Tôm) ở nhà trông em nhé! Trưa mẹ sẽ về mua pizza nếu các con ngoan!" Đứa chị gật đầu, còn thằng em phụng phịu:
- Ôiii, mẹ đừng có để con nít trông con nít như thế chứ!
- Vậy con muốn ăn pizza không?
- Có chứ mẹ, nhưng con không thích bị ép chơi búp bê và biểu diễn thời trang kinh dị với "chị già" đâu.
- Thế tóm lại là con muốn sao? Nhà mình đâu còn ai nữa?
- Thôi thế mẹ để con chơi một mình cũng được. Còn hơn là bị con nít kiểm soát!
Chị Mì Tôm lúc này mới "xù lông" xen vào :
- Này, chị lớn hơn em hai tuổi, nên chị không phải con nít nhé!
- Không! Chị vẫn là con nít giống em thôi.
- Nhưng chị không đái dầm!!!!
Tiếng Mì Tôm hét lên vừa dứt thì thằng em lập tức "xám mặt" và khóc toáng lên. Thôi rồi, gian nan đây, chỉ tại hôm trước mẹ vừa giặt ga vừa càu nhàu: "Lớn rồi mà ngày nào cũng đái dầm thế này, bực mình quá!" Mì Tôm nghe được thì biết ngay "thủ phạm" là Bún mà. (Chứ chẳng lẽ là bố hay mẹ (!))
Nhìn đồng hồ, ruột mẹ đã nóng như lửa đốt, chỉ muốn gào lên vì bực bội nhưng vẫn đành kéo thằng con ra dỗ dành: "Không sao đâu con, mẹ hứa là cả nhà sẽ giữ bí mật! chị Mì Tôm cũng sẽ không nói với ai nữa. "
- Sao mẹ biết?
- À, thì là vì...vì chị rất thương con mà!
Ai ngờ cu cậu còn gào to hơn, nức nở: "Chắc sau này chị già, thật già, rồi lúc hấp hối, người ta hỏi "Mì Tôm còn hối tiếc điều gì không?" thì chị mới nói: "Thực ra tôi tiếc là đã không yêu thương em trai mình!" thôi, hu hu..."
Chẳng biết bao giờ "chúng nó" mới chịu "hòa bình" với nhau nữa. (Ảnh minh họa)
Ôi trời ạ, nó lúc nào cũng có cái giọng cụ non già đơ như thế. Làm mẹ vừa tức lại vừa buồn cười. May là Mì Tôm "ra tay" đúng lúc:
- Nếu em không nín đi và ra chơi với chị thì cả lớp em sẽ biết về vụ tè dầm. Và trưa nay chị cũng sẽ ăn pizza một mình đấy!
Xong! Bún ta lập tức ngoan ngoãn như một con mèo, không khóc lóc ăn vạ nữa mà lặng lẽ theo chị vào phòng. Mì Tôm quay lại nháy mắt với mẹ. Không ngờ nó cũng "cao tay" ra phết!
Mẹ thở phào ra khỏi nhà, cả buổi sáng vẫn thấy bực bội vì đến cơ quan muộn. Con với chả cái! Dẫu sao trưa vẫn phải ù qua nhà để mang cho chúng phần pizza đã hứa. Vừa mở cửa, mẹ nhẹ hết cả người khi thấy thằng Bún ngoan ngoãn ngồi ôn bài với chị (thay vì phá phách nhà cửa tan hoang ra). (Chắc nó chán ngấy trò búp bê của chị rồi). Mì Tôm hồ hởi khoe: "Bọn con đã học bài cả buổi sáng đấy! Con còn làm cô giáo dạy cho Bún cơ!" Ôi trời, ngày nào cũng thế này chắc mẹ sống lâu thêm cả trăm tuổi mất. Mừng đến rơi nước mắt, mẹ "dịu dàng" hỏi: "Thế hôm nay chị dạy Bún những gì nào?" Thằng bé uể oải úp mặt trên cuốn sách nhàu nhĩ đặt trên bàn (chắc kiếm được trong tủ sách của bố), ê a: "...Trái Đất là một nam châm khổng lồ, có hai cực, một cực Nam và một cực... cực..."
Mẹ nhẹ nhàng: "Một cực Nam và một cực gì hả con???"
- Một cực... (vò đầu suy nghĩ) a! một cực... gái (!) ạ!
(!!!)