text:
Triết học giáo dục của Dewey chống lại những mục tiêu giáo dục làm cho thầy và trò bị “đứng im một chỗ” thay vì cùng chuyển động. Một nền giáo dục chỉ chăm chăm vào những mục tiêu cố định, cả thầy lẫn trò sẽ nhao vào một khung cảnh xã hội và lịch sử bất biến – chính cái khung cảnh, cái môi trường rất sớm bị lạc hậu so với những biến chuyển của cuộc sống thực. Mặc khác, nói theo một góc độ tích cực, thì những mục tiêu giáo dục cho một con người nhất thiết phải kết hợp được một cách nhuần nhuyễn sự phát triển văn hóa của cá nhân với sự phát triển của xã hội trên những phương diện tích cực của nó.
Chúng ta đã sang thế kỷ thứ 21 – còn John Dewey thì đã nằm khá xa hoặc quá xa rồi trong quá khứ: ông sinh năm 1859 và mất năm 1952 (cách nay ba phần năm thế kỷ!). Các trước tác của ông đã được xuất bản cách nay gần một trăm năm!. Từ đó tới nay, bao nhiêu nước đã chảy dưới chân cầu, như người ta thường nói. Ngay cái “nghiệp danh” của John Dewey cũng dài dòng: đến bây giờ, người ta vẫn phải vừa gọi tên vừa giảng giải cái danh cho ông: nhà triết học chuyên nghiên cứu tâm lý học thực hành và chuyên về sư phạm chứ không gọi theo “chuyên nghiệp hẹp” như về sau đối với Jean Piaget (1896-1980), Lev Vygotski (1896-1934), Howard Gardner (sinh 1943)… những người chỉ một danh xưng thôi là đủ: nhà tâm lý học.
Sở dĩ vậy, có lẽ là vì bản thân sự nghiệp của John Dewey dường như vẫn còn nằm ở thời kỳ quá độ từ lúc tâm lý học mới tách được ra khỏi triết học để tự đứng một mình thành một bộ môn khoa học độc lập.
Một tư duy và thực tiễn khoa học khi đã có đối tượng nghiên cứu xác định, khi có một phương pháp nghiên cứu tương thích, và khi có một năng lực kiểm chứng tường minh thì sẽ trở thành môn khoa học độc lập. Riêng đối với mức độ kiểm chứng tường minh một môn khoa học, Immanuel Kant còn thách thức nó phải được toán học hóa thì mới đủ độ tin cậy.
Hiểu theo cách đó, Wilhelm Maximilian Wundt (1832-1920), chẳng hạn, đã được Lịch sử Tâm lý học coi là “cha đẻ của Tâm lý học như một khoa học” mà lý do chính yếu là vì nhà sinh lý học này đã sử dụng phương pháp thực nghiệm mang những yếu tố tâm lý học bằng cách tổ chức cho người chịu thực nghiệm cùng tham gia với nhà thực nghiệm. Thế giới châu Âu đầu thế kỷ thứ 18 bị cái bóng triết học của Immanuel Kant đè xuống, khổ nhất với các nhà tâm lý học là luận điểm này: về nguyên tắc không thể có một môn tâm lý học với tư cách là một khoa học, vì con người không thể tách các điều nằm trong ý nghĩ của nó ra được để mà có thể nghiên cứu chúng… chưa kể là những sự kiện đó ngay lập tức đã biến dạng đi rồi, và chưa kể là ta cũng không thể nào chứng minh được sự kiện đó một cách toán học. Lập luận sau cùng này được Kant đưa ra trong công trình Cơ sở khoa học tự nhiên, và đó là loạt đạn tưởng chừng kết thúc tâm lý học” (theo Phạm Toàn, Hợp lưu các dòng tâm lý học giáo dục, nhà xuất bản Tri Thức tái bản năm 2008).
Xin kể lại vắn tắt cách lý giải có cơ sở tâm lý học chắc chắn của Wundt dựa trên cảm giác của người tham gia thực nghiệm:
-
Ta hoàn toàn có thể tìm thấy trong cảm giác của con người như một điểm tiếp xúc giữa cái sinh lý và cái tâm lý người; cảm giác của cơ thể đối với cái nóng cái lạnh, cái nặng cái nhẹ, cái to cái nhỏ, thậm chí cả cái buồn cái vui đều có thể nhận biết được ở điểm tiếp xúc đó;
-
Ta có thể đo được cảm giác của con người với điều kiện người tham gia đo nghiệm có ý thức cùng tham gia đo nghiệm; do đó ta có thể quan sát được kết quả đo nghiệm, đồng thời lại bổ sung phần ý thức chủ quan cho các kết quả đo nghiệm “khách quan”;
-
Theo cách ngoại suy, ta cũng hoàn toàn có thể từ việc đo đạc các cảm giác của con người để nâng lên thành cách đo cái ý thức của con người, là mục tiêu của tâm lý học.
Thật vậy, theo Wundt, mục tiêu của tâm lý học là đi vào khám phá cái ý thức của con người. Cái ý thức đó là một toàn khối chưa bị phá vỡ ra, chưa bị xẻ nhỏ ra. Nay nhờ thực nghiệm theo lối sinh lý học, ta có thể có những dữ liệu khả dĩ quan sát được. Nay nếu cùng song hành với thực nghiệm sinh lý học mà lại có sự tham gia có ý thức của người chịu thực nghiệm, khi đó ta sẽ có những báo cáo khả dĩ tin cậy được của tâm lý người.
Tuy vậy, từ cách làm của Wundt cho tới khi đơn vị nghiên cứu của Tâm lý học được xác định như là một hành vi, khoa học non trẻ này vẫn còn phải qua nhiều dò dẫm. Những nghiên cứu của bác sĩ Alfred Binet chẳng hạn, vẫn chưa đi thẳng được vào hành vi học của trẻ em, mà mới đi “vòng quanh” qua những đo nghiệm năng lực chung hơn so với bản thân việc học của trẻ em. Mãi cho tới khi bộ câu hỏi đo nghiệm của Binet vượt Đại Tây Dương qua Mỹ, biến cải thành bộ đo nghiệm Binet-Simon, và khi thế hệ William James và Edward Lee Thorndike mở rộng được thực nghiệm để đi tới những quy luật học tập và đi tới một dạng tuyên ngôn “Đóng góp của Tâm lý học vào công cuộc giáo dục” (xuất bản năm 1910), có lẽ tới đó Tâm lý học mới đứng vững như một khoa học độc lập. “Bản tuyên ngôn” mở đầu bằng những dòng như sau:
“Tâm lý học là khoa học về trí năng, tính nết và hành vi của động vật, trong đó có cả con người. Giáo dục con người liên quan tới những đổi thay nhất định trong trí năng, tính nết và hành vi của họ, và những vấn đề của công cuộc giáo dục đó đại thể nằm trong bốn chủ đề sau: mục tiêu, vật liệu, phương tiện và phương pháp giáo dục.
“Tâm lý học làm cho ta hiểu kỹ hơn các mục tiêu giáo dục bằng cách xác định được chúng, làm cho chúng sáng tỏ hơn lên; bằng cách giới hạn chúng, nhằm giúp chúng ta thấy cái gì làm được và cái gì không thể làm được; và bằng cách gợi ra những nét mới mẻ có khả năng là những thành phần cấu thành công việc giáo dục.
“Tâm lý học làm sáng tỏ hơn các tư tưởng thuộc về mục tiêu giáo dục. Khi ai đó nói rằng mục tiêu của giáo dục là văn hoá, hoặc bảo đó là kỷ luật, hoặc nói mục tiêu là ở hiệu quả, hoặc là hạnh phúc, hoặc là tính ích dụng, hoặc là tri thức, hoặc là kỹ năng, hoặc là hoàn thiện các sức mạnh của con người, hoặc là nhằm vào sự phát triển, thì ta cần phải xác định cho rõ những phát ngôn của người đó, thậm chí xác định cho rõ ngay cả những gì người đó nghĩ trong đầu nữa. Nhiều người thuộc nhiều dạng người khác nhau, trong đó có cả những người đầu óc sáng láng nhất, cũng không đồng ý nổi với nhau ngay từ chuyện văn hoá là gì, hoặc tính chất ích dụng là cái gì. Khi đó, tâm lý học giúp ta bằng cách yêu cầu ta diễn đạt các khái niệm về mục tiêu giáo dục thành những đổi thay chính xác nào có thể tạo ra được nhờ công cuộc giáo dục ấy, và mô tả rõ ra đâu là những thay đổi thực sự ở những con người đang sống đây.
“Tâm lý học giúp đo lường xác xuất đạt tới một mục tiêu giáo dục. Thí dụ, có những người viết về giáo dục, một cách tường minh hoặc hàm ẩn, đã lên tiếng rằng tri thức cùng với kỹ năng và nền nếp hành xử đem dạy cho trẻ em ngày nay không chỉ phục vụ cho thế hệ bây giờ và các thế hệ mai sau nhờ những gì các thế hệ này làm được, mà cũng còn phục vụ cho các thế hệ mai sau qua việc họ thừa kế được cái năng lực càng lúc càng gia tăng trong việc tìm đến với tri thức và kỹ năng cũng như đạo đức. Thế nhưng, nếu như những thay đổi trong tâm trí và đạo đức được tạo ra trong một thế hệ mà không bằng con đường di truyền để chuyển giao lại được cho thế hệ kế tiếp, thì mục tiêu tăng cường nòi giống qua chuyển giao trực tiếp các thu hoạch chỉ còn là một mục tiêu điên rồ, chỉ vì mục tiêu ấy vô dụng.
“Tâm lý học mở rộng và làm cho mục tiêu giáo dục được nhìn nhận một cách tinh tế. Có những nét thuộc bản chất người có thể bị hoặc đã bị coi là không quan trọng gì thậm chí là hoàn toàn vô giá trị nữa chỉ vì dốt tâm lý học. Vì thế mà trải nhiều trăm năm lịch sử của những nòi giống nào đó, ngay trong đám những nhà tư tưởng thuộc loại thiên phú nhất của nòi giống lại cũng vẫn cho rằng phải coi thể chất con người là mục tiêu quan trọng, thì thật là đã hạ phẩm giá của giáo dục. Sức khoẻ cơ thể thậm chì từng bị coi là cái ba-ri-e chắn ngang sự phát triển tâm trí, là cái vật can thiệp chẳng ai trông đợi vào công cuộc giáo dục đích thực. Giáo dục nhắm dạy dỗ cho cơ thể biết vị trí đích xác của mình phải ở đâu mà cư xử với cơ thể như với tên nô lệ ngu si và vũ phu. Một phần là do tâm lý học mà ta có thể chỉ ra cho mọi người thấy rằng tâm trí là kẻ phục vụ và là kẻ cùng hành động với cơ thể đống thời cũng là kẻ làm chủ cơ thể, rằng sự phong phú về tâm trí và đạo đức của ta cũng gắn bó chặt chẽ vối sự phong phú của cơ thể, nhất là của hệ thần kinh trung ương, khiến cho giờ đây tất cả chúng ta đều có thể nhìn thấy tầm cao của giáo dục sức khoẻ cơ thể cũng là một mục tiêu của giáo dục…”
***
Với Thorndike, dẫu sao tâm lý học vẫn còn mang những nét tâm lý học “đại cương”, vẫn còn đang rụt rè gợi ý về quan hệ giữa tâm lý học và giáo dục, chứ chưa thành giải pháp cụ thể. Con đường đi ấy sẽ lại quành trở về châu Âu – nói chính xác là quay về đất Thụy Sĩ – để được trau chuốt thành những thành tựu hoàn toàn mang tính chất tâm lý học giáo dục của một thiên tài tâm lý học ở thế kỷ 20: Jean Piaget. Khi Piaget khởi đầu sự nghiệp thì đo nghiệm tâm lý học (bộ đo nghiệm Binet-Simon và sau này là bộ đo nghiệm thương số trí khôn (IQ) Stanford-Binet) và môn tâm phân học của Freud đang là những xu hướng nghiên cứu chính. Bản thân Piaget cũng có thời gian dạy tại trường phổ thông của nhà tâm lý học người Pháp Alfred Binet (1857-1911) và làm việc tại phòng thí nghiệm của Théodore Simon (1872-1961), cũng là một nhà tâm lý học người Pháp. Nhưng dần dần mối quan tâm của Piaget không phải là những trẻ em phát triển không bình thường (như đối với các nhà đo nghiệm tâm lý) hoặc “cái tôi” bất bình thường của con người phương Tây nói chung (như đối với tâm phân học). Piaget quan tâm tới sự phát triển của trẻ em bình thường từ khi mới chào đời cho tới khi trưởng thành, sự khác nhau về tư duy, cách nhìn nhận cuộc sống và cách lý giải các hiện tượng cuộc sống giữa trẻ em và người lớn. Piaget cũng nghiên cứu những con đường chuyển dịch cấu trúc tư duy của trẻ em và đặc biệt là một lĩnh vực mới mẻ được ông đặt tên là tri thức luận biến sinh (épistémologie génétique) – các giai đoạn hình thành quan niệm, tri thức ở trẻ em.
Như vậy, Piaget vẫn tiếp tục giữ mối liên hệ với tâm lý học đo nghiệm, song ông dùng các kết quả thu được từ công cụ đo nghiệm IQ như là tư liệu, cứ liệu để dùng vào mục đích nghiên cứu theo con đường của riêng ông.
“Chính là từ một người vốn dĩ được đào tạo theo truyền thống IQ mà chúng ta có được một cách nhìn vào trí tuệ thay thế được trào lưu test đo nghiệm trí khôn trên nhiều phương diện. Nhà tâm lý học Thụy Sĩ Jean Piaget bắt đầu sự nghiệp khoảng năm 1920 với tư cách người làm việc nghiên cứu trong phòng thí nghiệm của Simon và ông sớm quan tâm đến những sai lầm trẻ em thường mắc phải khi xử lý các thực nghiệm đo nghiệm trí khôn (Tôi nhấn mạnh – PT). Piaget đã đi đến chỗ tin tưởng rằng, điều quan trọng không phải là câu trả lời đúng của trẻ em, mà là những cách suy luận các em đưa ra (Tôi nhấn mạnh – PT): những cái đó có thể thấy rõ nhất khi tập trung vào những khẳng định và những lập luận làm đẻ ra các kết luận sai lầm.” (Howard Gardner, Cơ cấu trí khôn, Phạm Toàn dịch, nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội, 1997, tái bản năm 1998, nhà xuất bản Tri thức tái bản có bổ sung năm 2012).
Tâm lý học giáo dục ở nước Mỹ thế kỷ 20 vẫn tiếp tục quan tâm đến đo nghiệm tâm lý. Nhưng ở một đất nước đề cao tới mức gần như sùng bái các đo nghiệm tâm lý (theo các loại người, lứa tuổi, nghề nghiệp, giới tính, bệnh tật…) đã xuất hiện một nhà tâm lý học phê phán cách làm nhân danh khoa học này và ông cũng đồng thời chỉ ra những nhược điểm, những hạn chế của chính Piaget, đó là Howard Gardner.
Gardner cho rằng vấn đề không nằm ở bản thân phương pháp đo nghiệm mà vấn đề nằm ở cách chúng ta quen nghĩ và quan niệm về trí khôn con người. “Chỉ khi nào chúng ta mở rộng ra và quan niệm lại về trí khôn con người thì khi đó chúng ta mới có được những cách thích hợp hơn để đánh giá nó và những cách hữu hiệu hơn để đào tạo ra nó.” (Howard Gardner, Cơ cấu trí khôn, Phạm Toàn dịch, nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội, 1997, tái bản năm 1998, nhà xuất bản Tri thức tái bản có bổ sung năm 2012).
Thuyết các dạng trí khôn (theory of multiple intelligences) của Gardner đã xác định được những dấu hiệu để đoán định một trí khôn (trong đó có những dấu hiệu được tìm ra bằng phương pháp đo nghiệm) hoặc các dạng trí khôn nằm trong cơ cấu trí khôn con người. Lý thuyết các dạng trí khôn có ý nghĩa ở chỗ, thứ nhất, nó đưa ra một quan niệm năng động hơn về trí khôn. Trí khôn là một khả năng trí tuệ cho phép cá nhân giải quyết những vấn đề đích thực mà cá nhân đó bắt gặp. Vì thế, năng lực phải là cái có ích và có tầm quan trọng đối với cá nhân. Thứ hai, trí khôn không phải là khả năng trí tuệ độc nhất, nhất thành bất biến. Có nhiều dạng trí khôn – tức có nhiều kiểu năng lực. Các dạng trí khôn đều có lịch sử phát triển và ít nhiều phụ thuộc vào các nền văn hóa riêng biệt (đây cũng là chỗ nhược điểm của sơ đồ lý giải trí khôn kiểu Piaget: Piaget tuy vạch ra được sơ đồ phát triển trí khôn, song đó chỉ là một kiểu phát triển áp dụng cho một số ít nào đó (nhà khoa học trẻ trong trường trung học), chưa kể là Piaget ít coi trọng bối cảnh không phải Phương Tây và giai đoạn trước tuổi đi học. Thứ ba, thuyết các dạng trí khôn đã tìm ra được những dạng trí khôn chủ yếu nào đó đã được loài người đề cao bởi vì chúng liên quan đến sự sống còn và phát triển của con người với tư cách một loài.
Thuyết các dạng trí khôn có ý nghĩa rất lớn đối với giáo dục. Ngày nay, hầu hết các trường học ở Mỹ đều là trường học của các dạng trí khôn, trường học tôn trọng tất cả các dạng trí khôn, không có sự phân biệt đối xử các kiểu trí khôn khác nhau. Như Gardner viết trong cuốn Intelligence Reframed (Trí khôn cho thế kỷ 21):
“Tôi muốn trẻ em nhận thức được thế giới này, nhưng không phải chỉ bởi vì thế giới này hấp dẫn và trí tuệ con người thì muốn tìm hiểu. Tôi muốn trẻ em hiểu thế giới này để các em sẽ đủ sức làm cho cuộc đời này thành một chốn tốt đẹp hơn. Nhận thức không giống như đạo đức, nhưng chúng ta cần biết liệu chúng ta có buộc phải tránh những sai lầm quá khứ hay không và tiếp tục tiến lên trên nhiều phương diện hữu ích. Phần lớn sự nhận thức này là nằm ở việc biết chúng ta là ai và chúng ta có thể làm gì. Câu trả lời phần nào nằm ở sinh vật học – cội rễ và những ước chế của loài chúng ta – và phần nào nằm ở lịch sử của chúng ta – những gì con người đã làm và giờ đây đang có khả năng làm. Rất nhiều chủ đề là quan trọng, nhưng bản thân tôi tin rằng tiến hóa và Holocaust (nạn tàn sát người Do Thái do Đức Quốc xã thực hiện) là đặc biệt quan trọng. Chúng liên quan đến những khả năng có thể xảy ra đối với loài người chúng ta, vì cả điều tốt lẫn điều xấu. Một học sinh cần phải biết về những chủ đề này trước hết không phải bởi vì chúng có thể nằm trong một kỳ kiểm tra, mà bởi vì chúng giúp chúng ta phác ra được những khả năng của con người. Về căn bản, chúng ta phải tổng hợp được những nhận thức về chính bản thân chúng ta. Những hành động nhận thức thực sự quan trọng là những hành động chúng ta thực hiện với tư cách con người trong một thế giới không hoàn hảo mà chúng ta có thể tạo ra vì điều tốt hay điều xấu.” (Intelligence Reframed, trang 180-181).
***
Mấy nét sơ lược đó giúp lý giải vị trí của John Dewey ở giai đoạn chuyển tiếp – sau Wundt, trước James và Thorndike – và cũng giúp lý giải luôn cái “chức danh” dài dòng giới khoa học gán cho ông một cách chính thức.
Thế nhưng, dù ở vị trí chuyển tiếp đó, dù sự nghiệp tâm lý học của ông vẫn chưa sang giai đoạn hoàn toàn thực nghiệm để có thể đàng hoàng đi trong đội ngũ tâm lý học nhận thức – tâm lý học phát triển, sự nghiệp của John Dewey vẫn được đánh giá cao, vì sao vậy? Đó là nhờ tư tưởng triết học dắt dẫn các tác phẩm của Dewey mà cho tới tận hôm nay, khi đã sang thế kỷ 21, nó vẫn giữ đầy đủ giá trị.
Tư tưởng đó là gì? Ngay trong chương đầu tiên của Dân chủ và Giáo dục (được trích đăng một chương trong cuốn sách này), một tư tưởng đã lóe sáng; dựa trên những căn cứ không mới nhưng lại tương thích với thực tại thế kỷ 21 chúng ta, Dewey suy tư về vấn đề các xã hội càng ngày càng trở nên phức tạp, mà chính vì sự phức tạp đó nên phải suy tư về hệ thống giáo dục. Các xã hội càng ngày càng biến đổi nhanh lên, do đó mà có nguy cơ ngày càng cao xuất hiện cái khoảng cách giữa các tri thức muốn truyền đạt tới trẻ em và thực tiễn cuộc sống ở chính những xã hội đang biến đổi nhanh chóng ấy. Dewey cho thấy toàn bộ các tương tác xã hội được tạo ra đối với người học – từ đó mà có kết luận đầu tiên rằng người học sẽ càng học giỏi hơn nếu được tham gia vào sự vận hành của môi trường sống. Vai trò của một hệ thống giáo dục tử tế là tạo ra ở trẻ em cái ước vọng được không ngừng thay đổi tiến bộ và hệ thống giáo dục tử tế phải làm công việc cung cấp phương tiện cho sự tiến lên không ngừng đó.
Triết học giáo dục của Dewey chống lại những mục tiêu giáo dục làm cho thầy và trò bị “đứng im một chỗ” thay vì cùng chuyển động. Một nền giáo dục chỉ chăm chăm vào những mục tiêu cố định, cả thầy lẫn trò sẽ nhao vào một khung cảnh xã hội và lịch sử bất biến – chính cái khung cảnh, cái môi trường rất sớm bị lạc hậu so với những biến chuyển của cuộc sống thực. Mặc khác, nói theo một góc độ tích cực, thì những mục tiêu giáo dục cho một con người nhất thiết phải kết hợp được một cách nhuần nhuyễn sự phát triển văn hóa của cá nhân với sự phát triển của xã hội trên những phương diện tích cực của nó.
Dewey cũng quan tâm tới phương diện dạy học của người thầy. Ông lưu ý (như một sự phê phán) rằng từ thời cổ đại Hy Lạp, việc dạy học chú trọng vào suy lý về lý thuyết chứ không tập trung chú ý vào trải nghiệm thực tiễn. Ông chứng minh rằng sự tiến triển của bản thân các môn khoa học là cả loạt trải nghiệm trong tiến trình con người thu nạp các hiểu biết. Do đó Dewey nghiêng về cách dạy học ở đó người học giáp mặt với một vấn đề có thực từ đó công việc học là công việc hoạt động và gắn với một thực tại xã hội – cái điều ông gọi bằng nền sư phạm hành dụng.
Đối với các giá trị của riêng từng cá thể người, có lẽ Dewey là người đầu tiên tuyên ngôn về giá trị cá nhân. Tuy rằng những giá trị mang tính cá nhân này cũng được coi trọng trong những nền giáo dục cổ truyền, nhưng chỉ khi nào chúng “phù hợp với công dụng xã hội” mà thôi. Với Dewey, ông đặt vị trí con người cá nhân trong trung tâm của một xã hội dân chủ đi tìm sự thay đổi tiến bộ không ngừng cho chính mình. Tính đạo đức của một nền giáo dục theo Dewey là ở chỗ nó giúp học sinh phát triển các năng khiếu cá nhân và có năng lực thực hiện được những trách nhiệm cá nhân trước xã hội.
Dewey là người đầu tiên chống lại một kiểu nhà trường học sinh nhại lại những lời giảng của thầy giáo. Học sinh (và giáo viên) cùng nhau tham gia vào những nhiệm vụ xã hội theo phương thức nhà trường – một phương thức đặc biệt có nhiệm vụ tổ chức các hoạt động của học sinh trong vai trò hiệp tác với người dạy. Dân chủ là như vậy.
Triết học hành dụng của John Dewey được vận dụng xuyên suốt mọi chủ đề liên quan đến giáo dục. Nhưng có thể thấy rõ nhất sự vận dụng này ở trong mục tiêu giáo dục: đào tạo các thói quen tư duy. Các tiến trình dạy học được tổ chức hợp nhất và hài hòa tập trung vào việc tạo ra những thói quen tư duy cho người học. Ta có thể nói mà không sợ sai rằng tư duy chính là phương pháp trải nghiệm mang tính giáo dục (educative experience). Những phương diện cơ bản của phương pháp dạy học do đó cũng đồng nhất với những phương diện cơ bản của phương pháp tư duy. Trước hết người học cần phải có một tình huống đích thực để mà trải nghiệm, sao cho có được một trường hoạt động liên tục được chính người học quan tâm; tiếp đó, người học phải được đặt trước một vấn đề đích thực nảy sinh từ chính tình huống đó như một kích thích cho tư duy; ba là, người học có trong tay những thông tin cần thiết cho việc giải quyết vấn đề; bốn là, những điều kiện đó gợi ra được cho người học các giải pháp khiến người học có trách nhiệm tự tìm ra theo một trật tự liên tục; và năm là, người học có cơ hội thử thách các ý tưởng của mình khi đem áp dụng chúng sao cho chính bản thân người học thấy mọi điều sáng tỏ hơn nhờ thấy được giá trị của những sản phẩm của mình.
Tuyển tập John Dewey về giáo dục được chia thành những chủ đề lớn như Triết học và Giáo dục; Đạo đức và Giáo dục; Mỹ học và Giáo dục; Khoa học và Giáo dục; Tâm lý học và Giáo dục; Xã hội và Giáo dục; những Nguyên tắc Sư phạm. Tùy theo chuyên môn và mối quan tâm cụ thể, độc giả có thể đọc thẳng vào bất kỳ chương nào của cuốn sách. Song, thiết nghĩ chương đầu tiên của cuốn sách – Triết học và Giáo dục – có lẽ cung cấp hiểu biết nền tảng triết học của John Dewey để giúp độc giả có thể hiểu kỹ các chương khác của cuốn sách.
Xin trân trọng giới thiệu bản dịch tuyển tập những bài viết liên quan đến giáo dục của John Dewey có thể rất cần cho những nhà giáo dục đang suy tư về một cuộc Chấn hưng giáo dục thực sự của dân tộc ta trong thế kỷ thứ 21 này.
Phạm Toàn, tháng 2 năm 2012.
Leave A Comment

markdown:
Triết học giáo dục của Dewey chống lại những mục tiêu giáo dục làm cho thầy và trò bị “đứng im một chỗ” thay vì cùng chuyển động. Một nền giáo dục chỉ chăm chăm vào những mục tiêu cố định, cả thầy lẫn trò sẽ nhao vào một khung cảnh xã hội và lịch sử bất biến – chính cái khung cảnh, cái môi trường rất sớm bị lạc hậu so với những biến chuyển của cuộc sống thực. Mặc khác, nói theo một góc độ tích cực, thì những mục tiêu giáo dục cho một con người nhất thiết phải kết hợp được một cách nhuần nhuyễn sự phát triển văn hóa của cá nhân với sự phát triển của xã hội trên những phương diện tích cực của nó.
Chúng ta đã sang thế kỷ thứ 21 – còn John Dewey thì đã nằm khá xa hoặc quá xa rồi trong quá khứ: ông sinh năm 1859 và mất năm 1952 (cách nay ba phần năm thế kỷ!). Các trước tác của ông đã được xuất bản cách nay gần một trăm năm!. Từ đó tới nay, bao nhiêu nước đã chảy dưới chân cầu, như người ta thường nói. Ngay cái “nghiệp danh” của John Dewey cũng dài dòng: đến bây giờ, người ta vẫn phải vừa gọi tên vừa giảng giải cái danh cho ông: nhà triết học chuyên nghiên cứu tâm lý học thực hành và chuyên về sư phạm chứ không gọi theo “chuyên nghiệp hẹp” như về sau đối với Jean Piaget (1896-1980), Lev Vygotski (1896-1934), Howard Gardner (sinh 1943)… những người chỉ một danh xưng thôi là đủ:
*nhà tâm lý học.*
Sở dĩ vậy, có lẽ là vì bản thân sự nghiệp của John Dewey dường như vẫn còn nằm ở thời kỳ quá độ từ lúc tâm lý học mới tách được ra khỏi triết học để tự đứng một mình thành một bộ môn khoa học độc lập.
Một tư duy và thực tiễn khoa học khi đã có
*đối tượng nghiên cứu* xác định, khi có một *phương pháp nghiên cứu tương thích*, và khi có một *năng lực kiểm chứng tường minh* thì sẽ trở thành môn khoa học độc lập. Riêng đối với mức độ kiểm chứng tường minh một môn khoa học, Immanuel Kant còn thách thức nó phải được toán học hóa thì mới đủ độ tin cậy.
Hiểu theo cách đó, Wilhelm Maximilian Wundt (1832-1920), chẳng hạn, đã được Lịch sử Tâm lý học coi là “cha đẻ của Tâm lý học như một khoa học” mà lý do chính yếu là vì nhà sinh lý học này đã sử dụng phương pháp thực nghiệm mang những yếu tố tâm lý học bằng cách tổ chức cho người chịu thực nghiệm cùng tham gia với nhà thực nghiệm. Thế giới châu Âu đầu thế kỷ thứ 18 bị cái bóng triết học của Immanuel Kant đè xuống, khổ nhất với các nhà tâm lý học là luận điểm này:
*về nguyên tắc không thể có một môn tâm lý học với tư cách là một khoa học, vì con người không thể tách các điều nằm trong ý nghĩ của nó ra được để mà có thể nghiên cứu chúng…* chưa kể là những sự kiện đó ngay lập tức đã biến dạng đi rồi, và chưa kể là ta cũng không thể nào chứng minh được sự kiện đó một cách toán học. Lập luận sau cùng này được Kant đưa ra trong công trình Cơ sở khoa học tự nhiên, và đó là loạt đạn tưởng chừng kết thúc tâm lý học” (theo Phạm Toàn, Hợp lưu các dòng tâm lý học giáo dục, nhà xuất bản Tri Thức tái bản năm 2008).
Xin kể lại vắn tắt cách lý giải có cơ sở tâm lý học chắc chắn của Wundt dựa trên
*cảm giác của người tham gia thực nghiệm*:
-
Ta hoàn toàn có thể tìm thấy trong cảm giác của con người như một điểm tiếp xúc giữa cái sinh lý và cái tâm lý người; cảm giác của cơ thể đối với cái nóng cái lạnh, cái nặng cái nhẹ, cái to cái nhỏ, thậm chí cả cái buồn cái vui đều có thể nhận biết được ở điểm tiếp xúc đó;
-
Ta có thể đo được cảm giác của con người với điều kiện người tham gia đo nghiệm có ý thức cùng tham gia đo nghiệm; do đó ta có thể quan sát được kết quả đo nghiệm, đồng thời lại bổ sung phần ý thức chủ quan cho các kết quả đo nghiệm “khách quan”;
-
Theo cách ngoại suy, ta cũng hoàn toàn có thể từ việc đo đạc các cảm giác của con người để nâng lên thành cách đo cái ý thức của con người, là mục tiêu của tâm lý học.
Thật vậy, theo Wundt, mục tiêu của tâm lý học là đi vào khám phá cái ý thức của con người. Cái ý thức đó là một toàn khối chưa bị phá vỡ ra, chưa bị xẻ nhỏ ra. Nay nhờ thực nghiệm theo lối sinh lý học, ta có thể có những dữ liệu khả dĩ quan sát được. Nay nếu cùng song hành với thực nghiệm sinh lý học mà lại có sự tham gia có ý thức của người chịu thực nghiệm, khi đó ta sẽ có những báo cáo khả dĩ tin cậy được của tâm lý người.
Tuy vậy, từ cách làm của Wundt cho tới khi đơn vị nghiên cứu của Tâm lý học được xác định như là một hành vi, khoa học non trẻ này vẫn còn phải qua nhiều dò dẫm. Những nghiên cứu của bác sĩ Alfred Binet chẳng hạn, vẫn chưa đi thẳng được vào hành vi học của trẻ em, mà mới đi “vòng quanh” qua những đo nghiệm năng lực chung hơn so với bản thân việc học của trẻ em. Mãi cho tới khi bộ câu hỏi đo nghiệm của Binet vượt Đại Tây Dương qua Mỹ, biến cải thành bộ đo nghiệm Binet-Simon, và khi thế hệ William James và Edward Lee Thorndike mở rộng được thực nghiệm để đi tới những quy luật học tập và đi tới một dạng tuyên ngôn
*“Đóng góp của Tâm lý học vào công cuộc giáo dục”* (xuất bản năm 1910), có lẽ tới đó Tâm lý học mới đứng vững như một khoa học độc lập. “Bản tuyên ngôn” mở đầu bằng những dòng như sau:
“Tâm lý học là khoa học về trí năng, tính nết và hành vi của động vật, trong đó có cả con người. Giáo dục con người liên quan tới những đổi thay nhất định trong trí năng, tính nết và hành vi của họ, và những vấn đề của công cuộc giáo dục đó đại thể nằm trong bốn chủ đề sau: mục tiêu, vật liệu, phương tiện và phương pháp giáo dục.
“Tâm lý học làm cho ta hiểu kỹ hơn các mục tiêu giáo dục bằng cách xác định được chúng, làm cho chúng sáng tỏ hơn lên; bằng cách giới hạn chúng, nhằm giúp chúng ta thấy cái gì làm được và cái gì không thể làm được; và bằng cách gợi ra những nét mới mẻ có khả năng là những thành phần cấu thành công việc giáo dục.
“Tâm lý học làm sáng tỏ hơn các tư tưởng thuộc về mục tiêu giáo dục. Khi ai đó nói rằng mục tiêu của giáo dục là văn hoá, hoặc bảo đó là kỷ luật, hoặc nói mục tiêu là ở hiệu quả, hoặc là hạnh phúc, hoặc là tính ích dụng, hoặc là tri thức, hoặc là kỹ năng, hoặc là hoàn thiện các sức mạnh của con người, hoặc là nhằm vào sự phát triển, thì ta cần phải xác định cho rõ những phát ngôn của người đó, thậm chí xác định cho rõ ngay cả những gì người đó nghĩ trong đầu nữa. Nhiều người thuộc nhiều dạng người khác nhau, trong đó có cả những người đầu óc sáng láng nhất, cũng không đồng ý nổi với nhau ngay từ chuyện văn hoá là gì, hoặc tính chất ích dụng là cái gì. Khi đó, tâm lý học giúp ta bằng cách yêu cầu ta diễn đạt các khái niệm về mục tiêu giáo dục thành những đổi thay chính xác nào có thể tạo ra được nhờ công cuộc giáo dục ấy, và mô tả rõ ra đâu là những thay đổi thực sự ở những con người đang sống đây.
“Tâm lý học giúp đo lường xác xuất đạt tới một mục tiêu giáo dục. Thí dụ, có những người viết về giáo dục, một cách tường minh hoặc hàm ẩn, đã lên tiếng rằng tri thức cùng với kỹ năng và nền nếp hành xử đem dạy cho trẻ em ngày nay không chỉ phục vụ cho thế hệ bây giờ và các thế hệ mai sau nhờ những gì các thế hệ này làm được, mà cũng còn phục vụ cho các thế hệ mai sau qua việc họ thừa kế được cái năng lực càng lúc càng gia tăng trong việc tìm đến với tri thức và kỹ năng cũng như đạo đức. Thế nhưng, nếu như những thay đổi trong tâm trí và đạo đức được tạo ra trong một thế hệ mà không bằng con đường di truyền để chuyển giao lại được cho thế hệ kế tiếp, thì mục tiêu tăng cường nòi giống qua chuyển giao trực tiếp các thu hoạch chỉ còn là một mục tiêu điên rồ, chỉ vì mục tiêu ấy vô dụng. “Tâm lý học mở rộng và làm cho mục tiêu giáo dục được nhìn nhận một cách tinh tế. Có những nét thuộc bản chất người có thể bị hoặc đã bị coi là không quan trọng gì thậm chí là hoàn toàn vô giá trị nữa chỉ vì dốt tâm lý học. Vì thế mà trải nhiều trăm năm lịch sử của những nòi giống nào đó, ngay trong đám những nhà tư tưởng thuộc loại thiên phú nhất của nòi giống lại cũng vẫn cho rằng phải coi thể chất con người là mục tiêu quan trọng, thì thật là đã hạ phẩm giá của giáo dục. Sức khoẻ cơ thể thậm chì từng bị coi là cái ba-ri-e chắn ngang sự phát triển tâm trí, là cái vật can thiệp chẳng ai trông đợi vào công cuộc giáo dục đích thực. Giáo dục nhắm dạy dỗ cho cơ thể biết vị trí đích xác của mình phải ở đâu mà cư xử với cơ thể như với tên nô lệ ngu si và vũ phu. Một phần là do tâm lý học mà ta có thể chỉ ra cho mọi người thấy rằng tâm trí là kẻ phục vụ và là kẻ cùng hành động với cơ thể đống thời cũng là kẻ làm chủ cơ thể, rằng sự phong phú về tâm trí và đạo đức của ta cũng gắn bó chặt chẽ vối sự phong phú của cơ thể, nhất là của hệ thần kinh trung ương, khiến cho giờ đây tất cả chúng ta đều có thể nhìn thấy tầm cao của giáo dục sức khoẻ cơ thể cũng là một mục tiêu của giáo dục…”
***
Với Thorndike, dẫu sao tâm lý học vẫn còn mang những nét tâm lý học “đại cương”, vẫn còn đang rụt rè gợi ý về quan hệ giữa
*tâm lý học* và *giáo dục*, chứ chưa thành giải pháp cụ thể. Con đường đi ấy sẽ lại quành trở về châu Âu – nói chính xác là quay về đất Thụy Sĩ – để được trau chuốt thành những thành tựu hoàn toàn mang tính chất tâm lý học giáo dục của một thiên tài tâm lý học ở thế kỷ 20: Jean Piaget. Khi Piaget khởi đầu sự nghiệp thì đo nghiệm tâm lý học (bộ đo nghiệm Binet-Simon và sau này là bộ đo nghiệm thương số trí khôn (IQ) Stanford-Binet) và môn tâm phân học của Freud đang là những xu hướng nghiên cứu chính. Bản thân Piaget cũng có thời gian dạy tại trường phổ thông của nhà tâm lý học người Pháp Alfred Binet (1857-1911) và làm việc tại phòng thí nghiệm của Théodore Simon (1872-1961), cũng là một nhà tâm lý học người Pháp. Nhưng dần dần mối quan tâm của Piaget không phải là những trẻ em phát triển không bình thường (như đối với các nhà đo nghiệm tâm lý) hoặc “cái tôi” bất bình thường của con người phương Tây nói chung (như đối với tâm phân học). Piaget quan tâm tới sự phát triển của trẻ em bình thường từ khi mới chào đời cho tới khi trưởng thành, sự khác nhau về tư duy, cách nhìn nhận cuộc sống và cách lý giải các hiện tượng cuộc sống giữa trẻ em và người lớn. Piaget cũng nghiên cứu những con đường chuyển dịch cấu trúc tư duy của trẻ em và đặc biệt là một lĩnh vực mới mẻ được ông đặt tên là tri thức luận biến sinh (épistémologie génétique) – các giai đoạn hình thành quan niệm, tri thức ở trẻ em.
Như vậy, Piaget vẫn tiếp tục giữ mối liên hệ với tâm lý học đo nghiệm, song ông dùng các kết quả thu được từ công cụ đo nghiệm IQ như là tư liệu, cứ liệu để dùng vào mục đích nghiên cứu theo con đường của riêng ông.
*“Chính là từ một người vốn dĩ được đào tạo theo truyền thống IQ mà chúng ta có được một cách nhìn vào trí tuệ thay thế được trào lưu test đo nghiệm trí khôn trên nhiều phương diện. Nhà tâm lý học Thụy Sĩ Jean Piaget bắt đầu sự nghiệp khoảng năm 1920 với tư cách người làm việc nghiên cứu trong phòng thí nghiệm của Simon và ông sớm quan tâm đến những sai lầm trẻ em thường mắc phải khi xử lý các thực nghiệm đo nghiệm trí khôn (Tôi nhấn mạnh – PT)*. Piaget đã đi đến chỗ tin tưởng rằng, điều quan trọng không phải là câu trả lời đúng của trẻ em, mà là những cách suy luận các em đưa ra (Tôi nhấn mạnh – PT): những cái đó có thể thấy rõ nhất khi tập trung vào những khẳng định và những lập luận làm đẻ ra các kết luận sai lầm.” (Howard Gardner, Cơ cấu trí khôn, Phạm Toàn dịch, nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội, 1997, tái bản năm 1998, nhà xuất bản Tri thức tái bản có bổ sung năm 2012).
Tâm lý học giáo dục ở nước Mỹ thế kỷ 20 vẫn tiếp tục quan tâm đến đo nghiệm tâm lý. Nhưng ở một đất nước đề cao tới mức gần như sùng bái các đo nghiệm tâm lý (theo các loại người, lứa tuổi, nghề nghiệp, giới tính, bệnh tật…) đã xuất hiện một nhà tâm lý học phê phán cách làm nhân danh khoa học này và ông cũng đồng thời chỉ ra những nhược điểm, những hạn chế của chính Piaget, đó là Howard Gardner.
Gardner cho rằng vấn đề không nằm ở bản thân phương pháp đo nghiệm mà vấn đề nằm ở cách chúng ta quen nghĩ và quan niệm về trí khôn con người.
*“Chỉ khi nào chúng ta mở rộng ra và quan niệm lại về trí khôn con người thì khi đó chúng ta mới có được những cách thích hợp hơn để đánh giá nó và những cách hữu hiệu hơn để đào tạo ra nó.”* (Howard Gardner, Cơ cấu trí khôn, Phạm Toàn dịch, nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội, 1997, tái bản năm 1998, nhà xuất bản Tri thức tái bản có bổ sung năm 2012).
Thuyết các dạng trí khôn (theory of multiple intelligences) của Gardner đã xác định được những dấu hiệu để đoán định một trí khôn (trong đó có những dấu hiệu được tìm ra bằng phương pháp đo nghiệm) hoặc các dạng trí khôn nằm trong cơ cấu trí khôn con người. Lý thuyết các dạng trí khôn có ý nghĩa ở chỗ, thứ nhất, nó đưa ra một quan niệm năng động hơn về trí khôn. Trí khôn là một khả năng trí tuệ cho phép cá nhân giải quyết những vấn đề đích thực mà cá nhân đó bắt gặp. Vì thế, năng lực phải là cái có ích và có tầm quan trọng đối với cá nhân. Thứ hai, trí khôn không phải là khả năng trí tuệ độc nhất, nhất thành bất biến. Có nhiều dạng trí khôn – tức có nhiều kiểu năng lực.
*Các dạng trí khôn* đều có lịch sử phát triển và ít nhiều phụ thuộc vào các nền văn hóa riêng biệt (đây cũng là chỗ nhược điểm của sơ đồ lý giải trí khôn kiểu Piaget: Piaget tuy vạch ra được sơ đồ phát triển trí khôn, song đó chỉ là một kiểu phát triển áp dụng cho một số ít nào đó (nhà khoa học trẻ trong trường trung học), chưa kể là Piaget ít coi trọng bối cảnh không phải Phương Tây và giai đoạn trước tuổi đi học. Thứ ba, thuyết các dạng trí khôn đã tìm ra được những dạng trí khôn chủ yếu nào đó đã được loài người đề cao bởi vì chúng liên quan đến sự sống còn và phát triển của con người với tư cách một loài.
Thuyết các dạng trí khôn có ý nghĩa rất lớn đối với giáo dục. Ngày nay, hầu hết các trường học ở Mỹ đều là trường học của các dạng trí khôn, trường học tôn trọng tất cả các dạng trí khôn, không có sự phân biệt đối xử các kiểu trí khôn khác nhau. Như Gardner viết trong cuốn
*Intelligence Reframed* (Trí khôn cho thế kỷ 21): *“Tôi muốn trẻ em nhận thức được thế giới này, nhưng không phải chỉ bởi vì thế giới này hấp dẫn và trí tuệ con người thì muốn tìm hiểu. Tôi muốn trẻ em hiểu thế giới này để các em sẽ đủ sức làm cho cuộc đời này thành một chốn tốt đẹp hơn. Nhận thức không giống như đạo đức, nhưng chúng ta cần biết liệu chúng ta có buộc phải tránh những sai lầm quá khứ hay không và tiếp tục tiến lên trên nhiều phương diện hữu ích. Phần lớn sự nhận thức này là nằm ở việc biết chúng ta là ai và chúng ta có thể làm gì. Câu trả lời phần nào nằm ở sinh vật học – cội rễ và những ước chế của loài chúng ta – và phần nào nằm ở lịch sử của chúng ta – những gì con người đã làm và giờ đây đang có khả năng làm. Rất nhiều chủ đề là quan trọng, nhưng bản thân tôi tin rằng tiến hóa và Holocaust (nạn tàn sát người Do Thái do Đức Quốc xã thực hiện) là đặc biệt quan trọng. Chúng liên quan đến những khả năng có thể xảy ra đối với loài người chúng ta, vì cả điều tốt lẫn điều xấu. Một học sinh cần phải biết về những chủ đề này trước hết không phải bởi vì chúng có thể nằm trong một kỳ kiểm tra, mà bởi vì chúng giúp chúng ta phác ra được những khả năng của con người. Về căn bản, chúng ta phải tổng hợp được những nhận thức về chính bản thân chúng ta. Những hành động nhận thức thực sự quan trọng là những hành động chúng ta thực hiện với tư cách con người trong một thế giới không hoàn hảo mà chúng ta có thể tạo ra vì điều tốt hay điều xấu.”* (Intelligence Reframed, trang 180-181).
***
Mấy nét sơ lược đó giúp lý giải vị trí của John Dewey ở giai đoạn chuyển tiếp – sau Wundt, trước James và Thorndike – và cũng giúp lý giải luôn cái “chức danh” dài dòng giới khoa học gán cho ông một cách chính thức.
Thế nhưng, dù ở vị trí chuyển tiếp đó, dù sự nghiệp tâm lý học của ông vẫn chưa sang giai đoạn hoàn toàn thực nghiệm để có thể đàng hoàng đi trong đội ngũ
*tâm lý học nhận thức* – tâm lý học phát triển, sự nghiệp của John Dewey vẫn được đánh giá cao, vì sao vậy? Đó là nhờ tư tưởng triết học dắt dẫn các tác phẩm của Dewey mà cho tới tận hôm nay, khi đã sang thế kỷ 21, nó vẫn giữ đầy đủ giá trị.
Tư tưởng đó là gì? Ngay trong chương đầu tiên của Dân chủ và Giáo dục (được trích đăng một chương trong cuốn sách này), một tư tưởng đã lóe sáng; dựa trên những căn cứ không mới nhưng lại tương thích với thực tại thế kỷ 21 chúng ta, Dewey suy tư về vấn đề các xã hội càng ngày càng trở nên phức tạp, mà chính vì sự phức tạp đó nên phải suy tư về hệ thống giáo dục. Các xã hội càng ngày càng biến đổi nhanh lên, do đó mà có nguy cơ ngày càng cao xuất hiện cái khoảng cách giữa các tri thức muốn truyền đạt tới trẻ em và thực tiễn cuộc sống ở chính những xã hội đang biến đổi nhanh chóng ấy. Dewey cho thấy toàn bộ các tương tác xã hội được tạo ra đối với người học – từ đó mà có kết luận đầu tiên rằng người học sẽ càng học giỏi hơn nếu được tham gia vào sự vận hành của môi trường sống. Vai trò của một hệ thống giáo dục tử tế là tạo ra ở trẻ em cái ước vọng được không ngừng thay đổi tiến bộ và hệ thống giáo dục tử tế phải làm công việc cung cấp phương tiện cho sự tiến lên không ngừng đó.
Triết học giáo dục của Dewey chống lại những mục tiêu giáo dục làm cho thầy và trò bị “đứng im một chỗ” thay vì cùng chuyển động. Một nền giáo dục chỉ chăm chăm vào những mục tiêu cố định, cả thầy lẫn trò sẽ nhao vào một khung cảnh xã hội và lịch sử bất biến – chính cái khung cảnh, cái môi trường rất sớm bị lạc hậu so với những biến chuyển của cuộc sống thực. Mặc khác, nói theo một góc độ tích cực, thì những mục tiêu giáo dục cho một con người nhất thiết phải kết hợp được một cách nhuần nhuyễn sự phát triển văn hóa của cá nhân với sự phát triển của xã hội trên những phương diện tích cực của nó.
Dewey cũng quan tâm tới
*phương diện dạy học của người thầy*. Ông lưu ý (như một sự phê phán) rằng từ thời cổ đại Hy Lạp, việc dạy học chú trọng vào suy lý về lý thuyết chứ không tập trung chú ý vào trải nghiệm thực tiễn. Ông chứng minh rằng sự tiến triển của bản thân các môn khoa học là cả loạt trải nghiệm trong tiến trình con người thu nạp các hiểu biết. Do đó Dewey nghiêng về cách dạy học ở đó người học giáp mặt với một vấn đề có thực từ đó công việc học là công việc hoạt động và gắn với một thực tại xã hội – cái điều ông gọi bằng nền sư phạm *hành dụng*.
Đối với các giá trị của riêng từng cá thể người, có lẽ Dewey là người đầu tiên tuyên ngôn về
*giá trị cá nhân*. Tuy rằng những giá trị mang tính cá nhân này cũng được coi trọng trong những nền giáo dục cổ truyền, nhưng chỉ khi nào chúng “phù hợp với công dụng xã hội” mà thôi. Với Dewey, ông đặt vị trí con người cá nhân trong trung tâm của một xã hội dân chủ đi tìm sự thay đổi tiến bộ không ngừng cho chính mình. Tính đạo đức của một nền giáo dục theo Dewey là ở chỗ nó giúp học sinh phát triển các năng khiếu cá nhân và có năng lực thực hiện được những trách nhiệm cá nhân trước xã hội.
Dewey là người đầu tiên chống lại một kiểu nhà trường học sinh nhại lại những lời giảng của thầy giáo. Học sinh (và giáo viên) cùng nhau tham gia vào những nhiệm vụ xã hội theo
*phương thức nhà trường* – một phương thức đặc biệt có nhiệm vụ tổ chức các hoạt động của học sinh trong vai trò hiệp tác với người dạy. Dân chủ là như vậy.
Triết học hành dụng của John Dewey được vận dụng xuyên suốt mọi chủ đề liên quan đến giáo dục. Nhưng có thể thấy rõ nhất sự vận dụng này ở trong mục tiêu giáo dục: đào tạo các thói quen tư duy. Các tiến trình dạy học được tổ chức hợp nhất và hài hòa tập trung vào việc tạo ra những thói quen tư duy cho người học. Ta có thể nói mà không sợ sai rằng tư duy chính là phương pháp trải nghiệm mang tính giáo dục
*(educative experience)*. Những phương diện cơ bản của phương pháp dạy học do đó cũng đồng nhất với những phương diện cơ bản của phương pháp tư duy. Trước hết người học cần phải có một tình huống đích thực để mà trải nghiệm, sao cho có được một trường hoạt động liên tục được chính người học quan tâm; tiếp đó, người học phải được đặt trước một vấn đề đích thực nảy sinh từ chính tình huống đó như một kích thích cho tư duy; ba là, người học có trong tay những thông tin cần thiết cho việc giải quyết vấn đề; bốn là, những điều kiện đó gợi ra được cho người học các giải pháp khiến người học có trách nhiệm tự tìm ra theo một trật tự liên tục; và năm là, người học có cơ hội thử thách các ý tưởng của mình khi đem áp dụng chúng sao cho chính bản thân người học thấy mọi điều sáng tỏ hơn nhờ thấy được giá trị của những sản phẩm của mình.
Tuyển tập John Dewey về giáo dục được chia thành những chủ đề lớn như Triết học và Giáo dục; Đạo đức và Giáo dục; Mỹ học và Giáo dục; Khoa học và Giáo dục; Tâm lý học và Giáo dục; Xã hội và Giáo dục; những Nguyên tắc Sư phạm. Tùy theo chuyên môn và mối quan tâm cụ thể, độc giả có thể đọc thẳng vào bất kỳ chương nào của cuốn sách. Song, thiết nghĩ chương đầu tiên của cuốn sách – Triết học và Giáo dục – có lẽ cung cấp hiểu biết nền tảng triết học của John Dewey để giúp độc giả có thể hiểu kỹ các chương khác của cuốn sách.
Xin trân trọng giới thiệu bản dịch tuyển tập những bài viết liên quan đến giáo dục của John Dewey có thể rất cần cho những nhà giáo dục đang suy tư về một cuộc Chấn hưng giáo dục thực sự của dân tộc ta trong thế kỷ thứ 21 này.
**Phạm Toàn, tháng 2 năm 2012.**
## Leave A Comment Hủy


text:
Cansanggap.vn - Chuyên trang sang nhượng, sang quán số 1 Việt Nam
Nhảy đến nội dung
Trang chủ
Đăng tin
Tin VIP
Tin đã lưu
Đăng nhập
Khách sạn - Nhà nghỉ
KHU VỰC HOT
NGÀNH HOT
Khu vực (field_vung)
- Any -
MIỀN NAM
----Hồ Chí Minh
--------Bình Chánh
--------Cần Giờ
--------Quận Tân Bình
--------Quận Tân Phú
--------Quận Phú Nhuận
--------Quận Gò Vấp
--------Quận Bình Tân
--------Quận Bình Thạnh
--------Quận Thủ Đức
--------Quận 9
--------Quận 8
--------Quận 10
--------Quận 11
--------Quận 1
--------Nhà Bè
--------Củ Chi
--------Hóc Môn
--------Quận 12
--------Quận 2
--------Quận 6
--------Quận 7
--------Quận 5
--------Quận 4
--------Quận 3
----Bình Dương
----Bình Phước
----Bến Tre
----Bạc Liêu
----An Giang
----Bà Rịa-Vũng Tàu
----Cà Mau
----Cần Thơ
----Tây Ninh
----Tiền Giang
----Sóc Trăng
----Long An
----Hậu Giang
----Kiên Giang
----Trà Vinh
----Vĩnh Long
----Đồng Nai
----Đồng Tháp
MIỀN BẮC
----Hà Nội
--------Sóc Sơn
--------Thạch Thất
--------Quốc Oai
--------Quận Đống Đa
--------Quận Tây Hồ
--------Quận Thanh Xuân
--------Thanh Oai
--------Thanh Trì
--------Đông Anh
--------Đan Phượng
--------Từ Liêm
--------Thị xã Sơn Tây
--------Thường Tín
--------Quận Long Biên
--------Quận Hoàng Mai
--------Mê Linh
--------Mỹ Đức
--------Hoài Đức
--------Gia Lâm
--------Ba Vì
--------Chương Mỹ
--------Phú Xuyên
--------Phúc Thọ
--------Quận Hai Bà Trưng
--------Quận Hoàn Kiếm
--------Quận Hà Đông
--------Quận Cầu Giấy
--------Quận Ba Đình
----Yên Bái
----Nam Định
----Ninh Bình
----Lào Cai
----Lạng Sơn
----Hải Phòng
----Lai Châu
----Phú Thọ
----Quảng Ninh
----Tuyên Quang
----Vĩnh Phúc
----Thái Nguyên
----Thái Bình
----Sơn La
----Hải Dương
----Hà Nam
----Cao Bằng
----Hà Giang
----Bắc Ninh
----Bắc Kạn
----Bắc Giang
MIỀN TRUNG
----Thừa Thiên Huế
----Đà nẵng
----Thanh Hoá
----Quảng Trị
----Quảng Nam
----Quảng Ngãi
----Đắc Nông
----Quảng Bình
----Phú Yên
----Bình Định
----Dak Lak
----Bình Thuận
----Gia Lai
----Hà Tĩnh
----Nghệ An
----Ninh Thuận
----Lâm Đồng
----Kom Tum
----Khánh Hoà
Ngành nghề
-- Ngành --
NGÀNH BUÔN BÁN LẺ
- Nhà hàng - Quán ăn
- Quán cafe - Trà sữa - Kem
- Quán Bar - Karaoke - Bida
- Thời trang - Mỹ phẩm
- Dược phẩm - Thiết bị y tế
- Tiệm Game - Internet
- Tiệm - Sạp - Kios
- XD và VLXD
- VPP - TB trường học
- Cửa hàng tiện lợi
- Xe và phụ tùng
- Nội thất
- Điện - Điện tử - Kim khí
- Vàng bạc - Đá quý - Mỹ nghệ
- Buôn bán sỉ / Nhà phân phối
NGÀNH DỊCH VỤ
- Khách sạn - Nhà nghỉ
- Chăm sóc sức khỏe và sắc đẹp
- Sửa chữa - bảo trì xe
- Du lịch
- Dịch vụ tư vấn
- Xây dựng
- Y tế - Nha khoa - Thú Y
- Giải trí - Nghệ thuật - Thể thao
- Giáo dục - Đào tạo - Dạy nghề
- GTVT - Vận chuyển, Giao hàng
- Quảng cáo - In ấn - Dịch thuật
- Công nghệ thông tin
NGÀNH SẢN XUẤT - CHẾ BIẾN
- Hàng tiêu dùng
- Dệt may - Da giày - Thời trang
- Dược phẩm - Thiết bị y tế
- Nội thất
- Điện - Điện tử - Kim khí
- Hóa chất - Nhựa - Cao su
- Khai khoáng - Khoáng sản
- Nông sản - Thuỷ sản
- Rượu bia - Giải khát
NGÀNH BẤT ĐỘNG SẢN
- Cần bán
- Cho thuê
CÁC NGÀNH KHÁC
Giá (VND)
-- Giá --
Dưới 100 Triệu
Từ 100tr - 250tr
Từ 250tr – 500tr
Từ 500tr – 1 tỷ
Từ 1 tỷ – 2,5 tỷ
Từ 2,5 tỷ – 5 tỷ
Từ 5 tỷ – 10 tỷ
Trên 10 tỷ
Tìm kiếm

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Cache-Control: no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Content-Language: vi

X-Generator: Drupal 7 (http://drupal.org)

Set-Cookie: SESS621df6e5329b4a341b7f8a5f473e66f1=2ONM3n06oqoYoinWYRubZFl-MfabBqmMYQrWHxJo-oc; expires=Thu, 04-Jan-2018 00:31:01 GMT; path=/; domain=.cansanggap.vn; HttpOnly

Connection: close

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Học ngành y ra trường làm công việc gì? ở đâu? Để giải đáp thắc mắc trên, Trường Trung Cấp Y khoa Pasteur sẽ cũng cấp thông tin để các bạn yêu thích ngành y có những định hướng đúng đắn khi quyết định chọn trường y, chọn học ngành y.
- Học trung cấp ngành y hoặc dược buổi tối?
- Học văn bằng 2 Trung Cấp Y giúp gia tăng cơ hội tìm việc làm.
Nói đến việc làm ngành y nhiều bạn sẽ cho rằng, người làm trong ngành y tế thì tất nhiên phải công tác ở các cơ sở y tế như: bệnh viện tuyến Trung ương và địa phương, Trung tâm Y tế dự phòng hoặc trạm y tế… Nhưng trên thực tế, lĩnh vực công việc của những người làm nghề y rộng lớn hơn nhiều.
Cùng sự phát triển của hệ thống y tế chăm sóc sức khỏe cho nhân dân, nhiều loại hình y tế mới đang xuất hiện hứa hẹn nhiều cơ hội việc làm trong lĩnh vực Y khoa mà chúng ta chưa biết tới.
Học ngành Y có thể làm trong lĩnh vực khám chữa bệnh
1. Ngành Y trong lĩnh vực khám chữa bệnh:
Khám chữa bệnh là lĩnh vực nhiều bạn trẻ đặt mục tiêu khi học ngành y, tuỳ vào trình độ đào tạo và khả năng bản thân, bạn sẽ làm việc tại các cơ sở khám chữa bệnh như: bệnh viện đa khoa và chuyên khoa, Trung tâm y tế,Viện giám định y khoa, bệnh viện điều dưỡng – phục hồi chức năng trong hệ thống chăm sóc sức khỏe của cả nước.
Hiện tại, theo thống kê, nước ta có khoảng 22 bệnh viện đa khoa và chuyên khoa tuyến trung ương trực thuộc Bộ y tế, gần 100 bệnh viện đa khoa tỉnh và đa khoa khu vực, 65 bệnh viện chuyên khoa, 41 bệnh viện y học cổ truyền, vài chục Nhà điều dưỡng, hàng ngàn phòng khám chuyên khoa, 2 cơ sở phục hồi chức năng, Trạm y tế cơ sở tuyến xã, phường… Đối với những người tốt nghiệp Trung Cấp Y thì đều có thể làm việc tại các trạm y tế cơ sở tuyến xã, phường, làm việc tại các bệnh viện…
Cùng với các cơ sở y tế Nhà nước, sự xuất hiện và phát triển của các cơ sở y tế tư nhân như: bệnh viện tư nhân, phòng khám tư nhân trong thời gian gần đây cũng ngày càng mở ra nhiều cơ hội việc làm hơn cho những người học ngành y. Đặc biệt, cùng chính sách xã hội hoá giáo dục và y tế của Đảng và Nhà nước, các cơ sở này chắc chắn sẽ còn tăng nhanh cả về chất lượng và số lượng, sẽ cần tuyển dụng hàng ngàn vị trí làm việc cho sinh viên y khoa mới tốt nghiệp.
2. Ngành Y trong lĩnh vực y học dự phòng:
Ở lĩnh vực này, bạn có thể công tác tại các trung tâm y tế, trạm y tế làm công tác vệ sinh phòng dịch từ tuyến Trung ương đến xã phường, thị trấn… Bộ Y tế hiện có Viện Vệ sinh dịch tễ, Viện Sốt rét ký sinh trùng, Viện Dinh dưỡng, Viện Pasteur TP HCM, Viện Pasteur Nha Trang, Viện Pasteur Hà Nội, Viện Y học Lao động và Vệ sinh môi trường, Vụ Vệ sinh phòng dịch, Viện Y học Biển Việt Nam…
3. Ngành Y Trong lĩnh vực nghiên cứu y học:
Với lĩnh vực nghiên cứu y học, cơ hội việc làm của bạn cũng rất rộng mở. Bạn có thể tham gia công tác tại:
- Các viện nghiên cứu của ngành y như Viện Pasteur …
- Các cơ sở đào tạo nhân lực ngành y như các trường Đại học y, Cao đẳng y tế, Trung cấp y tế Hà nội, Trung cấp Y khoa Pasteur... Trên thế giới cũng như tại Việt Nam, trường đại học, cao đẳng thường đồng thời là những trung tâm nghiên cứu y học phục vụ nhân loại.
- Các bệnh viện đa khoa các tỉnh, thành phố và chuyên khoa như Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, Bệnh viện Từ Dũ TpHCM…
- Các công ty, tổ chức trong nước và, quốc tế về lĩnh vực nghiên cứu ứng dụng y học…
4. Ngành Y trong lĩnh vực đào tạo nhân lực ngành Y tế:
Ở lĩnh vực đào tạo nhân lực trong ngành y tế, tuỳ vào trình độ học vấn và chuyên môn, bạn sẽ tìm thấy vị trí công tác trong các trường đại học, cao đẳng, trung cấp y dược …
Học ngành Y sau khi tốt nghiệp có thể làm việc trong lĩnh vực đào tạo
Kết hợp cả nghiên cứu lý thuyết và thực hành, lĩnh vực này thường tập trung một bộ phận cán bộ ưu tú trong ngành y, đòi hỏi bạn phải có trình độ nhất định (từ cử nhân y khoa trở lên) và liên tục học tập, rèn luyện nâng cao trình độ liên thông đại học y dược nếu bạn đang ở trình độ TCCN.
5. Ngành Y trong lĩnh vực quản lý Nhà nước về Y tế
- Tuyến trung ương: Bộ Y tế là cơ quan thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về y tế, cơ quan Bộ Y tế gồm có 14 Vụ, Cục, Văn phòng và Thanh tra Bộ.
- Tuyến địa phương: Các sở Y tế ở 61 tỉnh thành là cơ quan chuyên môn thuộc ủy ban Nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương. Sở Y tế có nhiệm vụ giúp ủy ban Nhân dân thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về công tác y tế tại địa phương, quản lý và chỉ đạo về chuyên môn, nghiệp vụ, kinh phí và nhân lực y tế từ tuyến tỉnh đến các trạm y tế cơ sở.
Nếu yêu thích nghề y, muốn trở thành cán bộ y tế làm việc trong lĩnh vực ngành y khoa, bạn hãy liên hệ Trường Trung cấp Y khoa Pasteur là trường có uy tín hàng đầu trong lĩnh vực đào tạo nhân lực ngành y tế với các chuyên ngành Y sĩ đa khoa, điều dưỡng đa khoa.
Văn phòng tuyển sinh tại tỉnh Thái Nguyên: Số 3 ngõ 158 đường Phan Đình Phùng – Thành Phố Thái Nguyên: Điện thoại: 0208.6556333
Văn phòng tuyển sinh tại Tp Hà Nội: Số 110 Tô Vĩnh Diện – Khương Trung – Quận Thanh Xuân – Hà Nội. (Gần Cầu Vượt Ngã Tư Sở).
Điện thoại tư vấn: 04.6296.6296 – 09.8259.8259
Nguồn: caodangyduocbqp.edu.vn

markdown:
**Học ngành y ra trường làm công việc gì? ở đâu? Để giải đáp thắc mắc trên, Trường Trung Cấp Y khoa Pasteur sẽ cũng cấp thông tin để các bạn yêu thích ngành y có những định hướng đúng đắn khi quyết định chọn trường y, chọn học ngành y.** [Học trung cấp ngành y hoặc dược buổi tối?](http://caodangyduocbqp.edu.vn/hoc-trung-cap-nganh-y-hoac-duoc-buoi-toi/) [Học văn bằng 2 Trung Cấp Y giúp gia tăng cơ hội tìm việc làm](http://caodangyduocbqp.edu.vn/hoc-trung-cap-y-duoc-van-bang-2-giai-phap-de-chuyen-doi-nghe-nghiep).
Nói đến việc làm ngành y nhiều bạn sẽ cho rằng, người làm trong ngành y tế thì tất nhiên phải công tác ở các cơ sở y tế như: bệnh viện tuyến Trung ương và địa phương, Trung tâm Y tế dự phòng hoặc trạm y tế… Nhưng trên thực tế, lĩnh vực công việc của những người làm nghề y rộng lớn hơn nhiều.
Cùng sự phát triển của hệ thống y tế chăm sóc sức khỏe cho nhân dân, nhiều loại hình y tế mới đang xuất hiện hứa hẹn nhiều cơ hội việc làm trong lĩnh vực Y khoa mà chúng ta chưa biết tới.
*Học ngành Y có thể làm trong lĩnh vực khám chữa bệnh*
**1. Ngành Y trong lĩnh vực khám chữa bệnh:**
Khám chữa bệnh là lĩnh vực nhiều bạn trẻ đặt mục tiêu khi học ngành y, tuỳ vào trình độ đào tạo và khả năng bản thân, bạn sẽ làm việc tại các cơ sở khám chữa bệnh như: bệnh viện đa khoa và chuyên khoa, Trung tâm y tế,Viện giám định y khoa, bệnh viện điều dưỡng – phục hồi chức năng trong hệ thống chăm sóc sức khỏe của cả nước.
Hiện tại, theo thống kê, nước ta có khoảng 22 bệnh viện đa khoa và chuyên khoa tuyến trung ương trực thuộc Bộ y tế, gần 100 bệnh viện đa khoa tỉnh và đa khoa khu vực, 65 bệnh viện chuyên khoa, 41 bệnh viện y học cổ truyền, vài chục Nhà điều dưỡng, hàng ngàn phòng khám chuyên khoa, 2 cơ sở phục hồi chức năng, Trạm y tế cơ sở tuyến xã, phường… Đối với những người tốt nghiệp
* thì đều có thể làm việc tại các trạm y tế cơ sở tuyến xã, phường, làm việc tại các bệnh viện… Trung Cấp Y*
Cùng với các cơ sở y tế Nhà nước, sự xuất hiện và phát triển của các cơ sở y tế tư nhân như: bệnh viện tư nhân, phòng khám tư nhân trong thời gian gần đây cũng ngày càng mở ra nhiều cơ hội việc làm hơn cho những người học ngành y. Đặc biệt, cùng chính sách xã hội hoá giáo dục và y tế của Đảng và Nhà nước, các cơ sở này chắc chắn sẽ còn tăng nhanh cả về chất lượng và số lượng, sẽ cần tuyển dụng hàng ngàn vị trí làm việc cho sinh viên y khoa mới tốt nghiệp.
**2. Ngành Y trong lĩnh vực y học dự phòng:**
Ở lĩnh vực này, bạn có thể công tác tại các trung tâm y tế, trạm y tế làm công tác vệ sinh phòng dịch từ tuyến Trung ương đến xã phường, thị trấn… Bộ Y tế hiện có Viện Vệ sinh dịch tễ, Viện Sốt rét ký sinh trùng, Viện Dinh dưỡng, Viện Pasteur TP HCM, Viện Pasteur Nha Trang, Viện Pasteur Hà Nội, Viện Y học Lao động và Vệ sinh môi trường, Vụ Vệ sinh phòng dịch, Viện Y học Biển Việt Nam…
**3. Ngành Y Trong lĩnh vực nghiên cứu y học:**
Với lĩnh vực nghiên cứu y học, cơ hội việc làm của bạn cũng rất rộng mở. Bạn có thể tham gia công tác tại:
- Các viện nghiên cứu của ngành y như Viện Pasteur …
- Các cơ sở đào tạo nhân lực ngành y như các trường Đại học y, Cao đẳng y tế,
**Trung cấp y tế Hà nội,**.. Trên thế giới cũng như tại Việt Nam, trường đại học, cao đẳng thường đồng thời là những trung tâm nghiên cứu y học phục vụ nhân loại. [Trung cấp Y khoa Pasteur](https://www.facebook.com/TruongtrungcapYkhoaPasteur).
- Các bệnh viện đa khoa các tỉnh, thành phố và chuyên khoa như Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, Bệnh viện Từ Dũ TpHCM…
- Các công ty, tổ chức trong nước và, quốc tế về lĩnh vực nghiên cứu ứng dụng y học…
**4. Ngành Y trong lĩnh vực đào tạo nhân lực ngành Y tế:**
Ở lĩnh vực đào tạo nhân lực trong ngành y tế, tuỳ vào trình độ học vấn và chuyên môn, bạn sẽ tìm thấy vị trí công tác trong các trường đại học, cao đẳng,
[trung cấp y dược](http://caodangyduocbqp.edu.vn/trung-cap-y-duoc) …
*Học ngành Y sau khi tốt nghiệp có thể làm việc trong lĩnh vực đào tạo*
Kết hợp cả nghiên cứu lý thuyết và thực hành, lĩnh vực này thường tập trung một bộ phận cán bộ ưu tú trong ngành y, đòi hỏi bạn phải có trình độ nhất định (từ cử nhân y khoa trở lên) và liên tục học tập, rèn luyện nâng cao trình độ liên thông đại học y dược nếu bạn đang ở trình độ TCCN.
**5. Ngành Y trong lĩnh vực quản lý Nhà nước về Y tế**
- Tuyến trung ương: Bộ Y tế là cơ quan thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về y tế, cơ quan Bộ Y tế gồm có 14 Vụ, Cục, Văn phòng và Thanh tra Bộ.
- Tuyến địa phương: Các sở Y tế ở 61 tỉnh thành là cơ quan chuyên môn thuộc ủy ban Nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương. Sở Y tế có nhiệm vụ giúp ủy ban Nhân dân thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về công tác y tế tại địa phương, quản lý và chỉ đạo về chuyên môn, nghiệp vụ, kinh phí và nhân lực y tế từ tuyến tỉnh đến các trạm y tế cơ sở.
Nếu yêu thích nghề y, muốn trở thành cán bộ y tế làm việc trong lĩnh vực ngành y khoa, bạn hãy liên hệ Trường Trung cấp Y khoa Pasteur là trường có uy tín hàng đầu trong lĩnh vực đào tạo nhân lực ngành y tế với các chuyên ngành
*, điều dưỡng đa khoa* [Y sĩ đa khoa](http://caodangyduocbqp.edu.vn/trung-cap-y-duoc/y-si-da-khoa) **.** **Văn phòng tuyển sinh tại tỉnh Thái Nguyên**: Số 3 ngõ 158 đường Phan Đình Phùng – Thành Phố Thái Nguyên: **Điện thoại: 0208.6556333** **Văn phòng tuyển sinh tại Tp Hà Nội**: Số 110 Tô Vĩnh Diện – Khương Trung – Quận Thanh Xuân – Hà Nội. (Gần Cầu Vượt Ngã Tư Sở). **Điện thoại tư vấn: 04.6296.6296 – 09.8259.8259** *Nguồn: caodangyduocbqp.edu.vn*

Cache-Control: private, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Trước hiện trạng nhiều bài viết trên báo về giá trị của cao xương ngựa, lúc đồn thổi, lúc hiểu chưa đúng gây hoang mang cho người tiêu dùng. Trên thị trường thật giả lẫn lộn, hàng bán trao tay không nhãn mác, không được phép của các cơ quan chức năng, quảng cáo quá mức, tự cho mình là độc quyền phân phối cao trên toàn Quốc, với những lời rao bán trên báo “ không mua nhanh thì hết, thì cháy cao”… Cho đến khi Bộ Y Tế kiểm tra mới thấy tất cả những loại cao đó không khác gì cao trôi nổi trên thị trường vì không có bất cứ một loại giấy phép nào (tại thời điểm đó).
Tạp chí chăn nuôi tháng 3 đã công bố giá trị thật các sản phẩm của ngựa bạch qua số lượng khảo sát kiểm nghiệm tại Viện chăn nuôi, con ngựa trắng chỉ được công nhận là ngựa bạch khi thỏa mãn những đặc điểm sau:
Mắt mầu trắng mây, xung quanh con ngựa có một vành màu đồng lửa, khi mặt trời đứng bóng mắt bị lòa, trời tối mắt bắt bóng đèn đỏ như cục lửa , các lỗ tự nhiên (bộ phận sinh dục, mũi, mõm) có màu hồng đỏ, bốn chân có móng sừng trắng ngà.
Ngựa trắng nếu thiếu 1 trong 4 đặc điểm trên thì gọi là ngựa kim vì nó là sản phẩm lai F1 của ngựa bạch và ngựa màu, chính vì vậy giá trị cao xương ngựa kim không thể bằng cao xương ngựa bạch, nhưng không hiểu sao một số nơi lại cho rằng cao xương ngựa kim là tốt nhất để bán với giá cao hơn ngựa bạch, do sự quảng cáo chưa đúng , chưa chính xác nên người tiêu dùng đã bị mất tiền bạc một cách oan uổng.
Ngựa nói chung là một kho dược liệu sống quý hiếm, theo Hải Thượng Lãn Ông thịt ngựa có vị ấm, bổ máu , bổ thần kinh , mạch cơ xương , cứng gân … Cao xương ngựa bạch có tác dụng rất tốt với chứng đau nhức xương khớp , đau lưng, loãng xương , bổ dưỡng ích khí, rất tốt cho người già, trẻ em suy dinh dưỡng, phụ nữ sau sinh, người lao động nặng nhọc độc hại, suy nhược, kém ăn, mất ngủ. Ở Việt Nam ngựa bạch được quý trọng thứ 2 sau hổ , vì vậy có nguy cơ bị tuyệt chủng.
Hội Thú Y Việt Nam đã cùng với Trại ngựa Bá Vân hợp tác duy trì nòi giống, tỉ lệ đẻ của ngựa bạch chỉ khoảng 20-25% tỉ lệ tổng cái sinh sản. Hiện nay Hội Thú Y Việt Nam đã xây dựng một cơ sở chăn nuôi tại xã Yên Mỹ – Thanh Trì – Hà Nội đang nuôi 40-50 con ngựa bạch nhằm giữ giống và phát triển phục vụ cộng đồng. Những con không đẻ được đủ tiêu chuẩn nấu cao sẽ được nấu theo quy trình dân gian 7 ngày 7 đêm. Hội Thú Y đã kiểm tra 21 chỉ tiêu của cao theo quy định của Bộ Y Tế (không kể 17 chỉ tiêu đã kiểm tra tại Viện chăn nuôi quốc gia) đã được công bố trên tạp chí chăn nuôi 3-2007.
Qua kiểm định hàm lượng Protein trên 70%, lipid đạt từ 2,6-7% , canxi 192-1519mg%, phốt pho29-420mg% , nhất là 17 loại Amino acid, trong đó có những Amino acid không thể thay thế bằng thức ăn thông thường. Mặc dù cao ngựa tốt như vây nhưng nó vẫn chỉ là loại thực phẩm chức năng không thay thế được thuốc chữa bệnh.
Cách nhận biết cao:
Màu của cao là màu cánh dán (sẫm hay nhạt là do cách nấu của từng cơ sở) nếu miếng cao trong suốt thì không phải cao nguyên chất , thành phần chủ yếu là sáp ong , loại cao có nhiều hạt trắng là do người nấu chạy theo lợi nhuận nghiền bã xương đã nấu trộn vào cao . Nói chung màu của cao là màu cánh dán, mặt mịn , hơi bóng , cao càng khô độ bóng sẽ giảm. Cao xương ngựa nguyên chất cũng giống như một số mặt hàng thực phẩm khác như sữa bột chẳng hạn, nếu chưa đóng gói , bằng mắt thường ta không thể nhận biết từng loại được (kể cả người nấu) . Chính vì lẽ đó mà người tiêu dùng phải tỉnh táo lựa chọn và đặt lòng tin đúng chỗ để mua được cao tốt , giá cả hợp lý , bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.
1) Liều dùng:
từ 2 đến 9 tuổi và người lớn trên 60 tuổi mỗi ngày 5g (dùng 1 lấn)
từ 20 đến 59 tuổi: mỗi ngày dùng từ 5g đến 10g (dùng từ 1 đến 2 lần)
2) Cách dùng:
C1: Thái mỏng 100g cao rồi ngâm trong 0,5 lít rượu trắng, mỗi ngày uống 2 lần, mỗi lần 1 chén nhỏ
20ml.
C2: Mỗi lần cho một miếng cao ngựa vào chén nhỏ cùng 1 thìa café mật ong và một chút nước lọc rồi hấp cách thủy từ 10 đến 15 phút.
C3: Có thể ăn trực tiếp hoặc trộn cao cùng với cháo nóng.
* Lưu ý:
– Dùng tốt nhất trước bữa ăn từ 15-30 phút.
– Người đang phát bệnh gút không nên dùng.
Comments
Em nghe nói ăn cao ngựa tốt cho sức khỏe . Bác sỹ cho em hỏi có ảnh hưởng tới sinh sản sau này không !
Thay mặt công ty CP Hội thú y Việt Nam tôi xin trả lời:
Một trong những tác dụng chính của cao xương ngựa là bồi bổ sức khỏe, mạnh gân, cơ, xương khớp, tăng cường sinh lý đối với cả nam và nữ vì vậy nếu bạn sử dụng cao ngựa nguyên chất và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm thì hoàn toàn yên tâm.
Chúc bạn mạnh khỏe – Vạn sự như ý!
B/S Hoàng Triều
Cho tôi hỏi: An cao ngựa hấp mật ong mỗi ngày 3-5g có nhiều ko? tôi nghe nói 2ngày nên ăn 1 lần, ăn cao ngựa có nhất thiết pải kiêng các chất tanh như tôm, cua, cá không hay chỉ cần kiêng rau muống thôi !
Thay mặt Công ty CP Hội thú y Việt Nam tôi xin trả lời:Ăn cao ngựa mỗi ngày 3-5g là lượng thấp nhất rồi, theo chỉ định thì mỗi ngày trẻ em ăn 3-5g, người lớn ăn 5-10g. Dùng liên tục đến khi ngừng ăn cao. Theo tôi ăn cao không phải ăn kiêng gì cả, thực tế đã chứng minh như vậy.
Chúc bạn mạnh khỏe!
B/S Hoàng triều.
Em 27 tuổi, cơ thể gầy, có thể dùng cao ngựa hấp đc không? liều lượng và cách dùng nt? ăn hàng ngày ah?
Dùng cao ngựa trong bao lâu thì có thể lên cân >?
Thay mặt Công ty CP Hội thú y Việt Nam tôi xin trả lời:
Một trong những tác dụng chính của cao xương ngựa đó là bồi bổ cơ thể, tăng cường sức khỏe. Từ 1 tuổi trở lên đã dùng được cao ngựa rồi vì vậy bạn nên hấp cao ngựa với mật ong mỗi ngày từ 5g- 10g, ăn hàng ngày. nếu có điều kiện bạn nên dùng 3- 4 lạng tôi nghĩ sức khỏe bạn sẽ tốt lên rất nhiều còn việc lên cân thế nào còn phụ thuộc vào thể trạng của bạn.
Chúc bạn mạnh khỏe- Vạn sự như ý
B/S Hoàng triều.
em năm nay 18 tuổi. muốn cải thiện chiều cao của mình. Vậy mình sử dụng sản phẩm này để cải thiện có được không ạ? có tác dụng phụ gì không?
Thay mặt Công ty CP Hội thú y Việt Nam tôi xin trả lời:
Cháu 18 tuổi muốn cải thiện chiều cao, cháu phải kết hợp nhiều yếu tố như chế độ dinh dưỡng, luyện tập thể dục, thể thao ( đạp xe đạp, bơi lội, bóng chuyền, bóng rổ…). Cao xương ngựa và bột canxi ngựa bạch cũng sẽ giúp phần cung cấp cho cơ thể những chất cần thiết để phát triển cơ thể.
Chúc cháu vui khỏe- Vạn sự như ý.
B/S Hoàng Triều
tôi bị đau lưng đã nhiều năm. nay tôi 48 tuổi. cho tôi hỏi xử dụng cao ngựa như thế có thực sự hiệu quả không. tôi đã đi khám và dùng thuốc tây, thuốc ta nhiều rồi.xin cảm ơn
Thay mặt Công ty CP Hội thú y Việt Nam tôi xin trả lời:
Cao xương ngựa rất tốt cho các bệnh đau nhức gân, cơ, xương khớp… và không gây tác dụng phụ cho người dùng . Việc chuyển biến bệnh nhanh hay chậm còn phụ thuộc vào cơ địa của từng người. Theo tôi bạn nên dùng cao xương ngựa tôi nghĩ sức khỏe của bạn sẽ có chuyển biến tốt.
Chúc bạn mau khỏi bệnh!
B/S Hoàng Triều
– Cho tôi hỏi, mẹ tôi năm nay 79 tuổi, gày yếu, bị cao huyết áp (phải thường xuyên duy trì thuốc tay hạ áp), tôi muốn mua cao ngựa bạch cho bà uống để tăng sức khoẻ, nhưng với bệnh CHA nhu vậy cho dùng cao ngựa được không, có dùng chung với thuốc tây được không?
– Người bệnh hen xuyễn, tắc mạch vành có dùng được cao ngựa bạch không (vẫn đang dùng thuốc tây hằng ngày).
Trân thành cảm ơn.
Thay mặt Công ty CP Hội Thú y Việt Nam tôi xin trả lời:
– Bạn nên mua cao ngựa bạch cho bà uống để tăng cường sức khỏe. Cao xương ngựa bạch không có tác dụng phụ đối với bất cứ bệnh tật nào trừ bệnh gút đang sưng không nên dùng. Trong khi dùng thuốc tây hoặc thuốc đông y vẫn dùng được cao xương ngựa bạch. Lưu ý: nên dùng cách nhau vài giờ.
– Những người bị bệnh hen suyễn, Tắc mạch vành dùng cao ngựa rất tốt. Hiện nay Công ty CP Hội Thú y Việt Nam đang có sản phẩm phổi ngựa bạch ngâm với mật ong có tác dụng rất tốt cho bệnh hen suyễn, ho lâu ngày không khỏi, đờm trong cổ họng… nói chung rất tốt cho các bệnh về đường hô hấp.
Chúc bạn và Gia đình mạnh khỏe – Vạn sự như ý.
B/S Hoàng Triều
Tôi thấy hướng dẫn sử dụng chỉ ghi cho trẻ từ 2 tuổi trở lên. Em bé nhà tôi được 10 tháng, có thể sử dụng cao ngựa được không? Liều lượng như thế nào? Trong quá trình sử dụng có lưu ý gì không? Rất mong nhận được trả lời sớm của caongua.com. Tôi xin cảm ơn.
Thay mặt Công ty CP Hội thú y Việt Nam tôi xin trả lời:
Trẻ em dưới 12 tháng tuổi tốt nhất là dùng sữa mẹ vì vậy nếu bé còn bú thì nên dùng theo cách mẹ ăn, con bú sữa mẹ. Nếu cháu không còn bú mẹ nữa thì có thể cho cháu dùng với liều lượng 2g- 3g/ngày. Lưu ý: những ngày đầu nên cho bé ăn ít một chẳng hạn 2g cao chia ra ăn làm 2lần trong ngày.
Chúc bé có sức khỏe tốt!
B/S Hoàng Triều.
con tôi 18 tháng tuổi.Vậy xin cho tôi hỏi mỗi ngày cho cháu dùng lượng cao là bao nhiêu? kiêng đồ tanh là những loại gì? Xin cảm ơn!
Thay mặt Công ty CP Hội Thú Y Việt Nam tôi xin trả lời:
Con bạn 18 tháng tuổi dùng cao với liều lượng 3g/ngày. Thực tế không phải ăn kiêng gì cả .
Chúc bạn và gia đình mạnh khỏe!
B/S: Hoàng Triều
Thay mặt Công ty CP Hội Thú Y Việt Nam tôi xin trả lời:
Con bạn 18 tháng tuổi dùng cao với liều lượng 3g/ngày. Thực tế không phải ăn kiêng gì cả .
Chúc bạn và gia đình mạnh khỏe!
B/S: Hoàng Triều
cho tôi hỏi tôi bị đau dạ dày uống rượu cao xương ngựa được không? có ảnh hưởng đến dạ dày không?
Thay mặt Công ty CP Hội thú y Việt Nam tôi xin trả lời:
Theo tôi Quý khách bị đau dạ dày không nên uống nhiều rượu, nếu muốn dùng cao với rượu thì ngâm 100g cao với 1/2 lít rượu và cho thêm mật ong vào cho nồng độ rượu giảm bớt đi sẽ tốt hơn. Tốt nhất là Quý khách dùng cao ngựa hấp với mật ong sẽ tốt cho cả dạ dày.
Chúc Quý khách mạnh khỏe.
B/S Hoàng Triều
xin hoi toi dang bi dau da day man tinh thi dung cao ngua co khoi benh khong?toi xin chan thanh cam on!
Thay mặt Công ty CP Hội thú Y Việt Nam tôi xin trả Lời:
Cao xương ngựa hấp với mật ong rất tốt cho bệnh đau dạ dày, việc chuyển biến bệnh thế nào còn phụ thuộc vào cơ địa của từng người.
Xin chân thành cảm ơn!
B/S Hoàng Triều
Em nam nay 18 tuoi, dang on thi dai hoc nhung co the gay yeu co nen dung cao ngua khong?
Tac dung phu cua cao ngua la gi vay?
xin moi nguoi cho em biet de xem xet
Trước tiên Hội Thú Y Việt Nam xin cảm ơn Quý khách hàng đã quan tâm đến sản phẩm của Công ty Cổ phần Hội Thú Y Việt Nam.
Thay mặt Công ty tôi xin trả lời:
Một trong những tác dụng chính của cao xương ngựa bạch là bồi bổ cơ thể, nâng cao sức khoẻ vì trong cao ngựa có 17 loại axit amin trong đó có 10 loại cơ thể không thể tự tổng hợp được. Cơ thể của cháu gầy yếu dùng cao xương ngựa thì rất tốt, đó là điều chắc chắn. Cao xương ngựa không gây tác dụng phụ đối với cơ thể, chỉ lưu ý nếu người nào cỏ thể hấp thụ kém thì nên chia nhỏ liều dùng ăn nhiều lần trong 1 ngày. Ví dụ: Mỗi ngày dùng 05g cao, người đã dùng quen có thể dùng 1 lần/5g, người hay bị đau bụng đi ngoài thì 5 gam chia đều dùng 2 hoặc 3 lần trong 1 ngày, để cơ thể hấp thụ đều trong ngày.
B/s Hoàng Triều
không thể giữ được giống gen ngựa bạch vì ngựa bạch giống như người bạch tạng, là do đột biến gen. Người bạch tạng không thể đẻ ra người bạch tạng. Nói giữ giống gen ngựa bạch là không hiểu gì về di truyền học.
Thay mặt Công ty CP Hội thú y Việt Nam tôi xin trả lời:
Theo như quý khách viết thì tôi biết quý khách là người hiểu biết về di truyền học, còn về ngựa bạch chắc quý khách mới chỉ nghe nói . Hội thú y Việt Nam xin mời quý khách đến trang trại giữ giống gen ngựa bạch tại địa điểm xã Yên Mỹ, huyện Thanh Trì, Hà Nội để biết ngựa bạch được sinh ra do đột biến gen? Hay ngựa bạch được sinh ra do gen di truyền. Hiện nay mỗi năm có khoảng 40 con ngựa bạch được sinh ra tại trang trại, số ngựa bạch sinh ra tại trang trại được tăng lên theo từng năm.
Mong sớm gặp được quý khách tại trại ngựa trong thời gian sớm nhất.
Chủ tịch Hiệp Hội Sản xuất thuốc Thú Y VN
Chủ tịch kiêm Giám đốc Trung tâm chuyển giao công nghệ Thú Y
Ủy viên thường vụ Hội Thú Y VN
Ủy viên ban chấp hành Hội chăn nuôi VN
B/S Hoàng Triều
me toi bi tieu duong tuyp 2,bo toi bi benh gut thi dung cao ngua bach co duoc khong?
Cao ngua khi ngam ruou co phan trang noi len tren. Co nen dung phan mo noi trang nay ko? Hay nen gat bo truoc khi dung? Xin cho biet thong tin.
xin cho biet dia chi dai ly tai TP HCM
toi nghe noi cao ngua rat tot cho nguoi bi benh ve xuong khop. co that nhu vay ko?
toi duoc nguoi nha gioi thieu dung cao ngua bach rat tot cho suc khoe,toi vao trang we Cao ngua van an toi thay quy cong ty gioi thieu rat hay ,cong dung cua cao ngua bach chua va bo xung nhieu chat cho co the.Toi thay qui cong ty can thongtin rong tren mat bao dai de nhieu nguoi biet den mua dung co loi cho suc khoe ,day la y kien cua toi ,mong thu phuc dap cua qui cong ty/Trinh thi bich dieu 70 Ba Huyen Thanh Quan ,p7,q3 TP HCM
sao lại có hướng dẫn chỉ là người từ 2-9 tuổi và 20-59 tuổi vậy người già trên 70 tuổi có dùng được không và liều dùng là bao nhiêu
Ở thị trường VN hiện nay,thực phẩm chức năng có thể nói là loạn xì ngầu,quảng cáo thổi phồng quá mức,như chữa ung thư,làm đẹp,cải thiện sinh lý,đã làm cho người tiêu dùng bị hoả mù,nhiều người đã quá tin vào quảng cáo,mà bị”móc túi ” một cách trắng trợn. Cao xương ngựa cũng vậy,có đơn vị ở phía nam thu mua xương ngựa ở những nơi giết mổ ở phía bắc thì thử hỏi làm sao mà phân biệt được đâu là bạch,kim,màu,mà giá lại cao ngất ngưởng,cao kim 2triệu đồng/lạng,caobạch 1.5triệu đồng /lạng. Theo nhận định của tôi cao xương ngựa là tốt,quan trọng là ở cách nấu cao của nhà cung cấp,cách quảng cáo,tuyên truyền,hướng dẫn sử dụng sản phẩm cao ngựa được hiệu quả nhất,để người tiêu dùng không bị thiệt thòi, Cao xương ngựa Vạn An là một sản phẩm có nhiều thông tin đáng tin cậy,từ tổ chức nuôi đến phân loại,và sản xuất cao đều mang tính chuyên môn cao,Vạn An cầnđược tiếp cận với khách hàng nhiều hơn,chú trọng công tác chăm sóc khách hàng,và hẫy để cho người tiêu dùng lên tiếng cho sản phẩm của mình,một điều hết sức quan trọng là chính sách giá cả làm sao cho thật hợp lý,không quá nặng về lợi nhuận,cần có thêm nhiều sản phẩm từ ngựa,thí dụ,thịt ngựa xấy khô ăn liền,ngẩu pín ngựa xấy khô để ngâm rượu,v.v.Đây là ý kiến của riêng tôi mong rằng sễ có những cuộc trao đổi tiếp theo ,rất mong thư phúc đáp, Nguyễn Đình Nhận khu 3 thị trấn Tiên Lãng Hải Phòng ĐT 0946883153
Tôi đang mắc sỏi thận, phải hạn chế dùng đồ giàu can xi .vậy có nên dùng cao ngựa hay ko? Nếu được thì dùng thế nào?
Rất mong thư trả lời qua Mail.
Xin cám ơn!
Trước tiên Hội thú y Việt Nam xin Chân thành cảm ơn Quý khách đã quan tâm đến sản phẩm của Công ty . Thay mặt Công ty tôi xin trả lời:
Cao xương ngựa bạch có tác dụng rất tốt cho sức khỏe bởi trong cao xương ngựa có 17 lọai axit amin thiết yếu và một số chất khoáng cần thiết cho cơ thể như canxi, phốt pho… thành phần chủ yếu của cao xương ngựa là protein chiếm trên 70%, canxi chiếm trên 200mg/100g… Mặt khác canxi trong cao xương ngựa là canxi hữu cơ, cơ thể hấp thụ rất tốt vì vậy nếu dùng cao ngựa đúng theo chỉ định thì sẽ không gây tác dụng phụ cho người bị sỏi thận. liều dùng 5g/ngày , ngâm với rượu hoặc hấp với mật ong.
Xin chân thành cảm ơn!
B/S Hoàng triều.

markdown:
**Trước hiện trạng nhiều bài viết trên báo về giá trị của cao xương ngựa, lúc đồn thổi, lúc hiểu chưa đúng gây hoang mang cho người tiêu dùng. Trên thị trường thật giả lẫn lộn, hàng bán trao tay không nhãn mác, không được phép của các cơ quan chức năng, quảng cáo quá mức, tự cho mình là độc quyền phân phối cao trên toàn Quốc, với những lời rao bán trên báo “ không mua nhanh thì hết, thì cháy cao”… Cho đến khi Bộ Y Tế kiểm tra mới thấy tất cả những loại cao đó không khác gì cao trôi nổi trên thị trường vì không có bất cứ một loại giấy phép nào (tại thời điểm đó).**
Tạp chí chăn nuôi tháng 3 đã công bố giá trị thật các sản phẩm của ngựa bạch qua số lượng khảo sát kiểm nghiệm tại Viện chăn nuôi,
**con ngựa trắng chỉ được công nhận là ngựa bạch khi thỏa mãn những đặc điểm sau:**
Mắt mầu trắng mây, xung quanh con ngựa có một vành màu đồng lửa, khi mặt trời đứng bóng mắt bị lòa, trời tối mắt bắt bóng đèn đỏ như cục lửa , các lỗ tự nhiên (bộ phận sinh dục, mũi, mõm) có màu hồng đỏ, bốn chân có móng sừng trắng ngà.
Ngựa trắng nếu thiếu 1 trong
**4 đặc điểm trên thì gọi là ngựa kim** vì nó là sản phẩm lai F1 của ngựa bạch và ngựa màu, chính vì vậy giá trị cao xương ngựa kim không thể bằng [cao xương ngựa bạch](http://caongua.com/404/tac-dung-cao-xuong-ngua-bach-va-cach-dung/), nhưng không hiểu sao một số nơi lại cho rằng cao xương ngựa kim là tốt nhất để bán với giá cao hơn ngựa bạch, do sự quảng cáo chưa đúng , chưa chính xác nên người tiêu dùng đã bị mất tiền bạc một cách oan uổng. **Ngựa nói chung** là một kho dược liệu sống quý hiếm, theo Hải Thượng Lãn Ông thịt ngựa có vị ấm, bổ máu , bổ thần kinh , mạch cơ xương , cứng gân … Cao xương ngựa bạch có tác dụng rất tốt với chứng đau nhức xương khớp , đau lưng, loãng xương , bổ dưỡng ích khí, rất tốt cho người già, trẻ em suy dinh dưỡng, phụ nữ sau sinh, người lao động nặng nhọc độc hại, suy nhược, kém ăn, mất ngủ. Ở Việt Nam ngựa bạch được quý trọng thứ 2 sau hổ , vì vậy có nguy cơ bị tuyệt chủng.
Hội Thú Y Việt Nam đã cùng với Trại ngựa Bá Vân hợp tác duy trì nòi giống, tỉ lệ đẻ của ngựa bạch chỉ khoảng 20-25% tỉ lệ tổng cái sinh sản. Hiện nay Hội Thú Y Việt Nam đã xây dựng một cơ sở chăn nuôi tại xã Yên Mỹ – Thanh Trì – Hà Nội đang nuôi 40-50 con ngựa bạch nhằm giữ giống và phát triển phục vụ cộng đồng. Những con không đẻ được đủ tiêu chuẩn nấu cao sẽ được nấu theo quy trình dân gian 7 ngày 7 đêm. Hội Thú Y đã kiểm tra 21 chỉ tiêu của cao theo quy định của Bộ Y Tế (không kể 17 chỉ tiêu đã kiểm tra tại Viện chăn nuôi quốc gia) đã được công bố trên tạp chí chăn nuôi 3-2007.
Qua kiểm định hàm lượng Protein trên 70%, lipid đạt từ 2,6-7% , canxi 192-1519mg%, phốt pho29-420mg% , nhất là 17 loại Amino acid,
**trong đó có những Amino acid không thể thay thế bằng thức ăn thông thường**. Mặc dù cao ngựa tốt như vây nhưng nó vẫn chỉ là loại thực phẩm chức năng không thay thế được thuốc chữa bệnh.
## Cách nhận biết cao:
Màu của cao là màu cánh dán (sẫm hay nhạt là do cách nấu của từng cơ sở) nếu miếng cao trong suốt thì không phải cao nguyên chất , thành phần chủ yếu là sáp ong , loại cao có nhiều hạt trắng là do người nấu chạy theo lợi nhuận nghiền bã xương đã nấu trộn vào cao . Nói chung màu của cao là màu cánh dán, mặt mịn , hơi bóng , cao càng khô độ bóng sẽ giảm. Cao xương ngựa nguyên chất cũng giống như một số mặt hàng thực phẩm khác như sữa bột chẳng hạn, nếu chưa đóng gói , bằng mắt thường ta không thể nhận biết từng loại được (kể cả người nấu) . Chính vì lẽ đó mà người tiêu dùng phải tỉnh táo lựa chọn và đặt lòng tin đúng chỗ để mua được cao tốt , giá cả hợp lý , bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.
**1) Liều dùng:**
từ 2 đến 9 tuổi và người lớn trên 60 tuổi mỗi ngày 5g (dùng 1 lấn)
từ 20 đến 59 tuổi: mỗi ngày dùng từ 5g đến 10g (dùng từ 1 đến 2 lần)
2) Cách dùng:
C1: Thái mỏng 100g cao rồi ngâm trong 0,5 lít rượu trắng, mỗi ngày uống 2 lần, mỗi lần 1 chén nhỏ
20ml.
C2: Mỗi lần cho một miếng
[cao ngựa](http://caongua.com/404/tac-dung-cao-xuong-ngua-bach-va-cach-dung/) vào chén nhỏ cùng 1 thìa café mật ong và một chút nước lọc rồi hấp cách thủy từ 10 đến 15 phút.
C3: Có thể ăn trực tiếp hoặc trộn cao cùng với cháo nóng.
*** Lưu ý:**
– Dùng tốt nhất trước bữa ăn từ 15-30 phút.
– Người đang phát bệnh gút không nên dùng.
|
|Sản phẩm tiêu biểu
|
|![]()
![ruou-bach-ma-tuu1 ](http://caongua.com/wp-content/uploads/2010/08/ruou-bach-ma-tuu1-e1302683133600.jpg)
![ruou-bach-ma-tuu1 ](http://caongua.com/wp-content/uploads/2010/08/ruou-bach-ma-tuu1-e1302683133600.jpg)
## Comments
Em nghe nói ăn cao ngựa tốt cho sức khỏe . Bác sỹ cho em hỏi có ảnh hưởng tới sinh sản sau này không !
Thay mặt công ty CP Hội thú y Việt Nam tôi xin trả lời:
Một trong những tác dụng chính của cao xương ngựa là bồi bổ sức khỏe, mạnh gân, cơ, xương khớp, tăng cường sinh lý đối với cả nam và nữ vì vậy nếu bạn sử dụng cao ngựa nguyên chất và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm thì hoàn toàn yên tâm.
Chúc bạn mạnh khỏe – Vạn sự như ý!
B/S Hoàng Triều
Cho tôi hỏi: An cao ngựa hấp mật ong mỗi ngày 3-5g có nhiều ko? tôi nghe nói 2ngày nên ăn 1 lần, ăn cao ngựa có nhất thiết pải kiêng các chất tanh như tôm, cua, cá không hay chỉ cần kiêng rau muống thôi !
Thay mặt Công ty CP Hội thú y Việt Nam tôi xin trả lời:Ăn cao ngựa mỗi ngày 3-5g là lượng thấp nhất rồi, theo chỉ định thì mỗi ngày trẻ em ăn 3-5g, người lớn ăn 5-10g. Dùng liên tục đến khi ngừng ăn cao. Theo tôi ăn cao không phải ăn kiêng gì cả, thực tế đã chứng minh như vậy.
Chúc bạn mạnh khỏe!
B/S Hoàng triều.
Em 27 tuổi, cơ thể gầy, có thể dùng cao ngựa hấp đc không? liều lượng và cách dùng nt? ăn hàng ngày ah?
Dùng cao ngựa trong bao lâu thì có thể lên cân >?
Thay mặt Công ty CP Hội thú y Việt Nam tôi xin trả lời:
Một trong những tác dụng chính của cao xương ngựa đó là bồi bổ cơ thể, tăng cường sức khỏe. Từ 1 tuổi trở lên đã dùng được cao ngựa rồi vì vậy bạn nên hấp cao ngựa với mật ong mỗi ngày từ 5g- 10g, ăn hàng ngày. nếu có điều kiện bạn nên dùng 3- 4 lạng tôi nghĩ sức khỏe bạn sẽ tốt lên rất nhiều còn việc lên cân thế nào còn phụ thuộc vào thể trạng của bạn.
Chúc bạn mạnh khỏe- Vạn sự như ý
B/S Hoàng triều.
em năm nay 18 tuổi. muốn cải thiện chiều cao của mình. Vậy mình sử dụng sản phẩm này để cải thiện có được không ạ? có tác dụng phụ gì không?
Thay mặt Công ty CP Hội thú y Việt Nam tôi xin trả lời:
Cháu 18 tuổi muốn cải thiện chiều cao, cháu phải kết hợp nhiều yếu tố như chế độ dinh dưỡng, luyện tập thể dục, thể thao ( đạp xe đạp, bơi lội, bóng chuyền, bóng rổ…). Cao xương ngựa và bột canxi ngựa bạch cũng sẽ giúp phần cung cấp cho cơ thể những chất cần thiết để phát triển cơ thể.
Chúc cháu vui khỏe- Vạn sự như ý.
B/S Hoàng Triều
tôi bị đau lưng đã nhiều năm. nay tôi 48 tuổi. cho tôi hỏi xử dụng cao ngựa như thế có thực sự hiệu quả không. tôi đã đi khám và dùng thuốc tây, thuốc ta nhiều rồi.xin cảm ơn
Thay mặt Công ty CP Hội thú y Việt Nam tôi xin trả lời:
Cao xương ngựa rất tốt cho các bệnh đau nhức gân, cơ, xương khớp… và không gây tác dụng phụ cho người dùng . Việc chuyển biến bệnh nhanh hay chậm còn phụ thuộc vào cơ địa của từng người. Theo tôi bạn nên dùng cao xương ngựa tôi nghĩ sức khỏe của bạn sẽ có chuyển biến tốt.
Chúc bạn mau khỏi bệnh!
B/S Hoàng Triều
– Cho tôi hỏi, mẹ tôi năm nay 79 tuổi, gày yếu, bị cao huyết áp (phải thường xuyên duy trì thuốc tay hạ áp), tôi muốn mua cao ngựa bạch cho bà uống để tăng sức khoẻ, nhưng với bệnh CHA nhu vậy cho dùng cao ngựa được không, có dùng chung với thuốc tây được không?
– Người bệnh hen xuyễn, tắc mạch vành có dùng được cao ngựa bạch không (vẫn đang dùng thuốc tây hằng ngày).
Trân thành cảm ơn.
Thay mặt Công ty CP Hội Thú y Việt Nam tôi xin trả lời:
– Bạn nên mua cao ngựa bạch cho bà uống để tăng cường sức khỏe. Cao xương ngựa bạch không có tác dụng phụ đối với bất cứ bệnh tật nào trừ bệnh gút đang sưng không nên dùng. Trong khi dùng thuốc tây hoặc thuốc đông y vẫn dùng được cao xương ngựa bạch. Lưu ý: nên dùng cách nhau vài giờ.
– Những người bị bệnh hen suyễn, Tắc mạch vành dùng cao ngựa rất tốt. Hiện nay Công ty CP Hội Thú y Việt Nam đang có sản phẩm phổi ngựa bạch ngâm với mật ong có tác dụng rất tốt cho bệnh hen suyễn, ho lâu ngày không khỏi, đờm trong cổ họng… nói chung rất tốt cho các bệnh về đường hô hấp.
Chúc bạn và Gia đình mạnh khỏe – Vạn sự như ý.
B/S Hoàng Triều
Tôi thấy hướng dẫn sử dụng chỉ ghi cho trẻ từ 2 tuổi trở lên. Em bé nhà tôi được 10 tháng, có thể sử dụng cao ngựa được không? Liều lượng như thế nào? Trong quá trình sử dụng có lưu ý gì không? Rất mong nhận được trả lời sớm của caongua.com. Tôi xin cảm ơn.
Thay mặt Công ty CP Hội thú y Việt Nam tôi xin trả lời:
Trẻ em dưới 12 tháng tuổi tốt nhất là dùng sữa mẹ vì vậy nếu bé còn bú thì nên dùng theo cách mẹ ăn, con bú sữa mẹ. Nếu cháu không còn bú mẹ nữa thì có thể cho cháu dùng với liều lượng 2g- 3g/ngày. Lưu ý: những ngày đầu nên cho bé ăn ít một chẳng hạn 2g cao chia ra ăn làm 2lần trong ngày.
Chúc bé có sức khỏe tốt!
B/S Hoàng Triều.
con tôi 18 tháng tuổi.Vậy xin cho tôi hỏi mỗi ngày cho cháu dùng lượng cao là bao nhiêu? kiêng đồ tanh là những loại gì? Xin cảm ơn!
Thay mặt Công ty CP Hội Thú Y Việt Nam tôi xin trả lời:
Con bạn 18 tháng tuổi dùng cao với liều lượng 3g/ngày. Thực tế không phải ăn kiêng gì cả .
Chúc bạn và gia đình mạnh khỏe!
B/S: Hoàng Triều
Thay mặt Công ty CP Hội Thú Y Việt Nam tôi xin trả lời:
Con bạn 18 tháng tuổi dùng cao với liều lượng 3g/ngày. Thực tế không phải ăn kiêng gì cả .
Chúc bạn và gia đình mạnh khỏe!
B/S: Hoàng Triều
cho tôi hỏi tôi bị đau dạ dày uống rượu cao xương ngựa được không? có ảnh hưởng đến dạ dày không?
Thay mặt Công ty CP Hội thú y Việt Nam tôi xin trả lời:
Theo tôi Quý khách bị đau dạ dày không nên uống nhiều rượu, nếu muốn dùng cao với rượu thì ngâm 100g cao với 1/2 lít rượu và cho thêm mật ong vào cho nồng độ rượu giảm bớt đi sẽ tốt hơn. Tốt nhất là Quý khách dùng cao ngựa hấp với mật ong sẽ tốt cho cả dạ dày.
Chúc Quý khách mạnh khỏe.
B/S Hoàng Triều
xin hoi toi dang bi dau da day man tinh thi dung cao ngua co khoi benh khong?toi xin chan thanh cam on!
Thay mặt Công ty CP Hội thú Y Việt Nam tôi xin trả Lời:
Cao xương ngựa hấp với mật ong rất tốt cho bệnh đau dạ dày, việc chuyển biến bệnh thế nào còn phụ thuộc vào cơ địa của từng người.
Xin chân thành cảm ơn!
B/S Hoàng Triều
Em nam nay 18 tuoi, dang on thi dai hoc nhung co the gay yeu co nen dung cao ngua khong?
Tac dung phu cua cao ngua la gi vay?
xin moi nguoi cho em biet de xem xet
Trước tiên Hội Thú Y Việt Nam xin cảm ơn Quý khách hàng đã quan tâm đến sản phẩm của Công ty Cổ phần Hội Thú Y Việt Nam.
Thay mặt Công ty tôi xin trả lời:
Một trong những tác dụng chính của cao xương ngựa bạch là bồi bổ cơ thể, nâng cao sức khoẻ vì trong cao ngựa có 17 loại axit amin trong đó có 10 loại cơ thể không thể tự tổng hợp được. Cơ thể của cháu gầy yếu dùng cao xương ngựa thì rất tốt, đó là điều chắc chắn. Cao xương ngựa không gây tác dụng phụ đối với cơ thể, chỉ lưu ý nếu người nào cỏ thể hấp thụ kém thì nên chia nhỏ liều dùng ăn nhiều lần trong 1 ngày. Ví dụ: Mỗi ngày dùng 05g cao, người đã dùng quen có thể dùng 1 lần/5g, người hay bị đau bụng đi ngoài thì 5 gam chia đều dùng 2 hoặc 3 lần trong 1 ngày, để cơ thể hấp thụ đều trong ngày.
B/s Hoàng Triều
không thể giữ được giống gen ngựa bạch vì ngựa bạch giống như người bạch tạng, là do đột biến gen. Người bạch tạng không thể đẻ ra người bạch tạng. Nói giữ giống gen ngựa bạch là không hiểu gì về di truyền học.
Thay mặt Công ty CP Hội thú y Việt Nam tôi xin trả lời:
Theo như quý khách viết thì tôi biết quý khách là người hiểu biết về di truyền học, còn về ngựa bạch chắc quý khách mới chỉ nghe nói . Hội thú y Việt Nam xin mời quý khách đến trang trại giữ giống gen ngựa bạch tại địa điểm xã Yên Mỹ, huyện Thanh Trì, Hà Nội để biết ngựa bạch được sinh ra do đột biến gen? Hay ngựa bạch được sinh ra do gen di truyền. Hiện nay mỗi năm có khoảng 40 con ngựa bạch được sinh ra tại trang trại, số ngựa bạch sinh ra tại trang trại được tăng lên theo từng năm.
Mong sớm gặp được quý khách tại trại ngựa trong thời gian sớm nhất.
Chủ tịch Hiệp Hội Sản xuất thuốc Thú Y VN
Chủ tịch kiêm Giám đốc Trung tâm chuyển giao công nghệ Thú Y
Ủy viên thường vụ Hội Thú Y VN
Ủy viên ban chấp hành Hội chăn nuôi VN
B/S Hoàng Triều
me toi bi tieu duong tuyp 2,bo toi bi benh gut thi dung cao ngua bach co duoc khong?
Cao ngua khi ngam ruou co phan trang noi len tren. Co nen dung phan mo noi trang nay ko? Hay nen gat bo truoc khi dung? Xin cho biet thong tin.
xin cho biet dia chi dai ly tai TP HCM
toi nghe noi cao ngua rat tot cho nguoi bi benh ve xuong khop. co that nhu vay ko?
toi duoc nguoi nha gioi thieu dung cao ngua bach rat tot cho suc khoe,toi vao trang we Cao ngua van an toi thay quy cong ty gioi thieu rat hay ,cong dung cua cao ngua bach chua va bo xung nhieu chat cho co the.Toi thay qui cong ty can thongtin rong tren mat bao dai de nhieu nguoi biet den mua dung co loi cho suc khoe ,day la y kien cua toi ,mong thu phuc dap cua qui cong ty/Trinh thi bich dieu 70 Ba Huyen Thanh Quan ,p7,q3 TP HCM
sao lại có hướng dẫn chỉ là người từ 2-9 tuổi và 20-59 tuổi vậy người già trên 70 tuổi có dùng được không và liều dùng là bao nhiêu
Ở thị trường VN hiện nay,thực phẩm chức năng có thể nói là loạn xì ngầu,quảng cáo thổi phồng quá mức,như chữa ung thư,làm đẹp,cải thiện sinh lý,đã làm cho người tiêu dùng bị hoả mù,nhiều người đã quá tin vào quảng cáo,mà bị”móc túi ” một cách trắng trợn. Cao xương ngựa cũng vậy,có đơn vị ở phía nam thu mua xương ngựa ở những nơi giết mổ ở phía bắc thì thử hỏi làm sao mà phân biệt được đâu là bạch,kim,màu,mà giá lại cao ngất ngưởng,cao kim 2triệu đồng/lạng,caobạch 1.5triệu đồng /lạng. Theo nhận định của tôi cao xương ngựa là tốt,quan trọng là ở cách nấu cao của nhà cung cấp,cách quảng cáo,tuyên truyền,hướng dẫn sử dụng sản phẩm cao ngựa được hiệu quả nhất,để người tiêu dùng không bị thiệt thòi, Cao xương ngựa Vạn An là một sản phẩm có nhiều thông tin đáng tin cậy,từ tổ chức nuôi đến phân loại,và sản xuất cao đều mang tính chuyên môn cao,Vạn An cầnđược tiếp cận với khách hàng nhiều hơn,chú trọng công tác chăm sóc khách hàng,và hẫy để cho người tiêu dùng lên tiếng cho sản phẩm của mình,một điều hết sức quan trọng là chính sách giá cả làm sao cho thật hợp lý,không quá nặng về lợi nhuận,cần có thêm nhiều sản phẩm từ ngựa,thí dụ,thịt ngựa xấy khô ăn liền,ngẩu pín ngựa xấy khô để ngâm rượu,v.v.Đây là ý kiến của riêng tôi mong rằng sễ có những cuộc trao đổi tiếp theo ,rất mong thư phúc đáp, Nguyễn Đình Nhận khu 3 thị trấn Tiên Lãng Hải Phòng ĐT 0946883153
Tôi đang mắc sỏi thận, phải hạn chế dùng đồ giàu can xi .vậy có nên dùng cao ngựa hay ko? Nếu được thì dùng thế nào?
Rất mong thư trả lời qua Mail.
Xin cám ơn!
Trước tiên Hội thú y Việt Nam xin Chân thành cảm ơn Quý khách đã quan tâm đến sản phẩm của Công ty . Thay mặt Công ty tôi xin trả lời:
Cao xương ngựa bạch có tác dụng rất tốt cho sức khỏe bởi trong cao xương ngựa có 17 lọai axit amin thiết yếu và một số chất khoáng cần thiết cho cơ thể như canxi, phốt pho… thành phần chủ yếu của cao xương ngựa là protein chiếm trên 70%, canxi chiếm trên 200mg/100g… Mặt khác canxi trong cao xương ngựa là canxi hữu cơ, cơ thể hấp thụ rất tốt vì vậy nếu dùng cao ngựa đúng theo chỉ định thì sẽ không gây tác dụng phụ cho người bị sỏi thận. liều dùng 5g/ngày , ngâm với rượu hoặc hấp với mật ong.
Xin chân thành cảm ơn!
B/S Hoàng triều.

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: cloudflare-nginx

Vary: Cookie

X-Powered-By: EasyEngine 3.7.4


text:
Nếu bạn gặp phải ngập lụt nhỏ trong hành trình thì nên tiếp cận chúng một cách an toàn. Hãy nhớ rằng quay lại và tìm một tuyến đường khác vẫn tốt hơn là bị mắc kẹt trên nóc xe trong nhiều giờ, hoặc tệ hơn, vì nhiều vụ thiệt mạng liên quan đến lũ lụt xảy ra mỗi năm.
Những chiếc xe hơi hiện đại có khả năng chịu được thời tiết khắc nghiệt, nhưng chúng đặc biệt dễ bị hỏng hóc do nước. Cả hệ thống điện và động cơ đều đặc biệt nhạy cảm với nước.
Tôi nên làm gì nếu gặp phải đường ngập lụt? Lời khuyên tốt nhất là "tránh". Nếu bạn có thể tìm thấy một giải pháp để không phải lái xe qua nước lụt thì sẽ giảm thiểu nguy cơ cho cả người và xe.
Bỏ giày dép có thể giúp bạn tự đo độ sâu của nước lụt, nhưng cách tiếp cận tốt nhất là đỗ xe và quan sát những xe trước đó và sau đó tiến hành thận trọng (hoặc gọi các dịch vụ khẩn cấp nếu có).
Các chuyên gia tại Land Rover khuyên nên đi vào nước thật chậm (dưới 10km/h). Điều này tạo ra một làn sóng ở phía trước của chiếc xe và khiến nước không lọt vào khe hút khí. Tuy nhiên, kỹ thuật này sẽ không hiệu quả với các xe 4x4 cũ, vì dòng nước có xu hướng vào cụm trục trước và phun thẳng vào khoang động cơ.
Dưới đây là những mẹo mà chúng tôi khuyên thực hiện để không chết máy giữa đường khi đi vào vùng ngập nước:
- Hãy chắc chắn rằng bạn đang đi vào vùng ngập có mức nước tĩnh không cao hơn mức 15 cm và nước xiết không cao hơn 10 cm.
- Đi vào với tốc độ thật chậm (dưới 3-4 km/h). Sau đỏ đẩy tốc độ lên đến 6km/h để tạo ra một cung sóng và giữ nước không lọt vào khoang động cơ. Tránh đi quá nhanh vào vùng ngập nước, thậm chí chỉ là vũng nước cạn vì lốp xe phía trước có thể mất lái và bạn mất kiểm soát.
- Lái xe ở số 1.
- Duy trì xe ở vị trí đỉnh của đường
- Khi ra khỏi vùng nước ngập, hãy làm khô phanh bằng cách áp dụng phanh nhẹ nhàng, và nếu có lá hay rác trong nước, hãy kiểm tra bộ tản nhiệt để tránh tắc nghẽn.
- Nếu có thể, hãy tìm một tuyến đường khác tránh hoàn toàn vùng ngập nước.
- Một điều khác cần lưu ý là những xe đi ngược chiều. Xe tải hay xe 4x4 đi theo hướng ngược lại có thể tạo ra những cung sóng nhấn chìm xe của bạn.
- Nếu điều tồi tệ nhất xảy ra là xe bị chết máy giữa đường, đừng mở nắp ca-pô để tránh nước tiếp tục thâm nhập.
Theo thống kê của Cơ quan Môi trường chung và cuộc khảo sát AA ở Anh, 54 % các lái xe sẽ gây nguy hiểm cho chính họ và xe khi cố lái xe qua vùng ngập nước. Nghiên cứu của 21,165 thành viên AA cũng tiết lộ rằng hơn một phần tư (27%) số người được hỏi đều nói sẽ lái xe qua vùng nước lụt sâu hơn 30 cm, đủ để di chuyển một chiếc xe hơi. Cơ quan Môi trường Anh và AA khuyến cáo mạnh mẽ rằng không nên đi vào nước lũ đang chảy xiết hoặc sâu hơn 10cm.
Theo đánh giá của AA, 1/3 số ca tử vong liên quan đến lụt lội liên quan đến một chiếc xe hơi vì người lái xe gặp rủi ro không cần thiết. Năm ngoái, họ đã giải cứu được gần 9.000 chiếc xe đã lái qua hoặc bị mắc kẹt trong nước lũ, với hóa đơn bảo hiểm ước tính hơn 34 triệu bảng Anh.

Server: nginx

Cache-Control: private