markdown:
# Bezant
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Crusader_coins_of_the_Kingdom_of_Jerusalem.jpg/350px-Crusader_coins_of_the_Kingdom_of_Jerusalem.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Crusader_coins_of_the_Kingdom_of_Jerusalem.jpg/350px-Crusader_coins_of_the_Kingdom_of_Jerusalem.jpg)
[Vương quốc Jerusalem](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Jerusalem&action=edit&redlink=1): [Đồng denier Pháp](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%93ng_denier_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1)trong phong cách Tây Âu với hình [Nhà thờ Sepulchre](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_Sepulchre&action=edit&redlink=1)(1162-75); Đồng bezant vàng khắc [Kufi](/w/index.php?title=Kufi&action=edit&redlink=1)(thư pháp Ả Rập) (1140-80); Đồng Bezant với hình tượng thiên chúa (Thập niên 1250). **Bezant** là một thuật ngữ thời trung cổ cho một đồng tiền vàng có xuất xứ từ [Đế chế Byzantine](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C4%90%C3%B4ng_La_M%C3%A3). Thuật ngữ này bắt nguồn từ tên gọi trong tiếng Hy Lạp Βυζάντιον ( [1] *Byzántion*), của một thành phố tương đối nhỏ mà vào thế kỷ thứ 4 SCN đã được tái thành lập thành thành phố [Constantinopolis](/wiki/Constantinopolis)(tức [Istanbul](/wiki/Istanbul)ngày nay) bởi [Hoàng đế La Mã](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF_La_M%C3%A3) [Constantinus Đại đế](/wiki/Constantinus_%C4%90%E1%BA%A1i_%C4%91%E1%BA%BF)và trở thành thủ đô của [Đế quốc Đông La Mã](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C4%90%C3%B4ng_La_M%C3%A3). Tiền tệ chính thức của Đế quốc Đông La Mã là *solidi*, được sử dụng từ thời của Constantinus.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Bezant&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Bezant&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-YULE_1-0) [Yule, Henry](/w/index.php?title=Henry_Yule&action=edit&redlink=1); [Cordier, Henri](/w/index.php?title=Henri_Cordier&action=edit&redlink=1). *The Travels of Marco Polo: The Complete Yule-Cordier Edition*. Third edition (1903), revised and updated by Henri Cordier. Plain Label Books. p. 1226-27. ( [ISBN 1-60303-615-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1603036156))

X-Cache: cp1066 hit(1), cp1066 frontend miss(0)


markdown:
# Buxus colchica
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Buxus colchica
|
|![]()
*Buxus colchica*, Satplia NP, Georgia [Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *divisio*) [Magnoliophyta](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Magnoliopsida](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Malpighiales](/wiki/B%E1%BB%99_S%C6%A1_ri) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Buxaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Ho%C3%A0ng_d%C6%B0%C6%A1ng) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Buxus](/wiki/Chi_Ho%C3%A0ng_d%C6%B0%C6%A1ng) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **B. colchica** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Buxus colchica* [Pojark.](/w/index.php?title=Antonina_Pojarkova&action=edit&redlink=1) * (đồng nghĩa Buxus colchica* *B. hyrcana*) là một loài *bản địa của* [Buxus](/wiki/Chi_Ho%C3%A0ng_d%C6%B0%C6%A1ng) [Azerbaijan](/wiki/Azerbaijan), [Gruzia](/wiki/Gruzia), [Nga](/wiki/Nga), và [Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3). Chúng hiện đang bị đe dọa vì [mất nơi sống](/wiki/M%E1%BA%A5t_n%C6%A1i_s%E1%BB%91ng). [[1]](#cite_note-iucn-1)
Nó là một
[thường xanh](/w/index.php?title=Th%C6%B0%E1%BB%9Dng_xanh&action=edit&redlink=1) [cây bụi](/wiki/C%C3%A2y_b%E1%BB%A5i) hoặc [cây](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_m%E1%BA%A1ch) cỡ nhỏ, có liên hệ rất gần với *, và thường được coi là đồng nghĩa của nó. Buxus sempervirens* [[2]](#cite_note-mc-2) It does not differ from [[3]](#cite_note-lr-3) *B. sempervirens*in any visible character. [[4]](#cite_note-jcr-4)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Buxus_colchica&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Buxus_colchica&action=edit§ion=1)] **Firsov, G.A. 1998.** [^](#cite_ref-iucn_1-0) *Buxus colchica* **Med-Checklist:** [^](#cite_ref-mc_2-0) *Buxus colchica* **Botanica Sistematica:** [^](#cite_ref-lr_3-0) *Buxus* **J.C.Raulston Arboretum Friends of the Arboretum Newsletter Vol. 6, No. 1:** [^](#cite_ref-jcr_4-0) [Journey to the Nation of Georgia](http://www.ncsu.edu/jcraulstonarboretum/publications/newsletters/16-vol-6-no-1/horticulture/16-vol-6-no-1-horticulture.html)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.02:-77.54:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1068 miss(0), cp1066 frontend miss(0)

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Accept-Ranges: bytes

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
# Carhaix-Plouguer
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|
|
|![]()
[Quốc gia](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia) ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Brittany](/wiki/Brittany) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Finistère](/wiki/Finist%C3%A8re) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Châteaulin](/wiki/Ch%C3%A2teaulin_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Liên xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p#Li.C3.AAn_x.C3.A3) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2001-2008)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) 1 2(9,97 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 1 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(770 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [29024](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=29024-COM)/ [29270](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p) 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần. **Carhaix-Plouguer** ( *Karaez-Plougêr* trong [Breton](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Breton)) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_t%E1%BB%89nh_Finist%C3%A8re) của [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Finistère](/wiki/Finist%C3%A8re), thuộc [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Bretagne](/wiki/Bretagne), miền tây bắc [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p).
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Carhaix-Plouguer&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Carhaix-Plouguer&action=edit§ion=1)]
Người dân ở Carhaix-Plouguer được gọi là
*Carhaisiens*.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Carhaix-Plouguer&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Carhaix-Plouguer&action=edit§ion=2)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Carhaix-Plouguer&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Carhaix-Plouguer&action=edit§ion=3)] **(tiếng Pháp)** [Mayors of Finistère Association](http://www.amf29.asso.fr/) **(tiếng Anh)** [INSEE](http://www.insee.fr/en/home/home_page.asp) **(tiếng Anh)** [IGN](http://www.ign.fr/rubrique.asp?rbr_id=1&lng_id=EN)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Carhaix-Plouguer&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Carhaix-Plouguer&action=edit§ion=4)] **(tiếng Pháp)** [Official website](http://www.ville-carhaix.com/) **(tiếng Pháp)** [French Ministry of Culture list for Carhaix-Plouguer](http://www.culture.gouv.fr/public/mistral/merimee_fr?ACTION=CHERCHER&FIELD_98=INSEE&VALUE_98=29024) *Bạn có thể tham khảo nội dung bài này trong Wikipedia tiếng Pháp để có thêm thông tin mở rộng cho bài này. Nếu bạn không biết tiếng Pháp, có thể dùng công cụ dịch, như Google Dịch.*
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1067 miss(0), cp1066 frontend miss(0)


markdown:
*Cyanerpes*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Cyanerpes
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Passeriformes](/wiki/B%E1%BB%99_S%E1%BA%BB) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Thraupidae](/wiki/Thraupidae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) **Cyanerpes** [Oberholser](/w/index.php?title=Harry_Church_Oberholser&action=edit&redlink=1), 1899 **Cyanerpes** là một [chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) [chim](/wiki/Chim) trong họ [Thraupidae](/wiki/Thraupidae). [[1]](#cite_note-1)
## Mục lục
## Các loài[
[sửa](/w/index.php?title=Cyanerpes&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cyanerpes&action=edit§ion=1)]
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Cyanerpes&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cyanerpes&action=edit§ion=2)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Cyanerpes&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cyanerpes&action=edit§ion=3)] **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-1) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Cyanerpes&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cyanerpes&action=edit§ion=4)]
|
|![]()
|
| có thông tin sinh học về Cyanerpes
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1066 miss(0), cp1066 frontend miss(0)


markdown:
# Dettwiller
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Alsace](/wiki/Alsace) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Bas-Rhin](/wiki/Bas-Rhin) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Saverne](/wiki/Saverne_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Saverne](/w/index.php?title=Saverne_(t%E1%BB%95ng)&action=edit&redlink=1) [Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 170 m/560 ft)
[INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [67089](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=67089-COM)/ [67490](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p) **Dettwiller** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) trong tỉnh [Bas-Rhin](/wiki/Bas-Rhin), thuộc vùng hành chính [Alsace](/wiki/Alsace) của nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p), có dân số là 2584 người (thời điểm [1999](/wiki/1999)). Xã nằm cách [Strasbourg](/wiki/Strasbourg) 36 km.
## Thông tin nhân khẩu[
[sửa](/w/index.php?title=Dettwiller&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Dettwiller&action=edit§ion=1)]
|
|[1968](/wiki/1968) [1975](/wiki/1975) [1982](/wiki/1982) [1990](/wiki/1990) [1999](/wiki/1999)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Dettwiller&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Dettwiller&action=edit§ion=2)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|


markdown:
*Erica cinerea*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Erica cinerea
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Eudicots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m_th%E1%BA%ADt_s%E1%BB%B1) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Ericales](/wiki/B%E1%BB%99_Th%E1%BA%A1ch_nam) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Ericaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Th%E1%BA%A1ch_nam) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Erica](/wiki/Erica) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **E. cinerea** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Erica cinerea* [L.](/wiki/Carl_Linnaeus) * là một loài Erica cinerea* [thực vật có hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa)trong [họ Thạch nam](/wiki/H%E1%BB%8D_Th%E1%BA%A1ch_nam). Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753. [[1]](#cite_note-1)
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Erica_cinerea&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Erica_cinerea&action=edit§ion=1)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Erica_cinerea&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Erica_cinerea&action=edit§ion=2)] **The Plant List (2010).** [^](#cite_ref-1) [“](http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2792920). Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013. *Erica cinerea*”
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Erica_cinerea&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Erica_cinerea&action=edit§ion=3)]
Phương tiện liên quan tới
[Erica cinerea](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Erica_cinerea)tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)
Dữ liệu liên quan tới
[Erica cinerea](//species.wikimedia.org/wiki/Erica_cinerea)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Vườn thực vật hoàng gia Kew](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_ho%C3%A0ng_gia_Kew); [Đại học Harvard](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Harvard); [Australian Plant Name Index](/wiki/Australian_Plant_Name_Index)(biên tập). [“Erica cinerea”](http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=328424-1). *. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2013.* [International Plant Names Index](/wiki/International_Plant_Names_Index)


markdown:
*Eupithecia simpliciata*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Eupithecia simpliciata
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Lepidoptera](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_v%E1%BA%A9y) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Geometridae](/wiki/Geometridae) [Phân họ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D)( *subfamilia*) [Larentiinae](/w/index.php?title=Larentiinae&action=edit&redlink=1) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Eupithecia](/wiki/Eupithecia) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **E. simpliciata** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Eupithecia simpliciata*
(
[Haworth](/w/index.php?title=Adrian_Hardy_Haworth&action=edit&redlink=1), 1809) [[1]](#cite_note-1) [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/T%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc))
Danh sách
*Phalaena simpliciata*Haworth, 1809 *Geometra subnotata*Hübner, 1813 *Eupithecia subnotata* *Eupithecia subnotata f. collustrata*Dietze, 1911 **Eupithecia simpliciata** là một loài [bướm đêm](/wiki/B%C6%B0%E1%BB%9Bm_%C4%91%C3%AAm) thuộc họ [Geometridae](/wiki/Geometridae). Loài này có ở [miền Cổ bắc](/w/index.php?title=Mi%E1%BB%81n_C%E1%BB%95_b%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1). [Sải cánh](/wiki/S%E1%BA%A3i_c%C3%A1nh) dài 21–23 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 9 tùy theo địa điểm. [Ấu trùng](/wiki/%E1%BA%A4u_tr%C3%B9ng) ăn [Atriplex](/wiki/Atriplex), [Chenopodium](/wiki/Chenopodium), [Artemisia maritima](/wiki/Artemisia_maritima) và [Artemisia vulgaris](/wiki/Ng%E1%BA%A3i_c%E1%BB%A9u).
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Eupithecia_simpliciata&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Eupithecia_simpliciata&action=edit§ion=1)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Eupithecia_simpliciata&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Eupithecia_simpliciata&action=edit§ion=2)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Eupithecia_simpliciata&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Eupithecia_simpliciata&action=edit§ion=3)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|


markdown:
# Forsterit
|Forsterit|
|
|![]()
[Khoáng vật silicat](/wiki/Kho%C3%A1ng_v%E1%BA%ADt_silicat) [Công thức hóa học](/wiki/C%C3%B4ng_th%E1%BB%A9c_h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc) [Magnesium](/wiki/Magi%C3%AA) [silicate](/wiki/Silicat)( [Mg](/wiki/Magi%C3%AA) 2 [Si](/wiki/Silic) [O](/wiki/%C3%94xy) 4) [Tính đối xứng tinh thể](/wiki/K%C3%AD_hi%E1%BB%87u_Hermann%E2%80%93Mauguin) [Dạng thường tinh thể](/wiki/D%E1%BA%A1ng_th%C6%B0%E1%BB%9Dng_tinh_th%E1%BB%83) [Hệ tinh thể](/wiki/H%E1%BB%87_tinh_th%E1%BB%83) [Hệ thoi](/wiki/H%E1%BB%87_tinh_th%E1%BB%83_tr%E1%BB%B1c_thoi)hai tháp [Song tinh](/wiki/Song_tinh) [Cát khai](/wiki/C%C3%A1t_khai) [Vết vỡ](/wiki/V%E1%BA%BFt_v%E1%BB%A1) [Độ cứng Mohs](/wiki/Thang_%C4%91%E1%BB%99_c%E1%BB%A9ng_Mohs) [Ánh](/wiki/%C3%81nh) [Màu vết vạch](/wiki/M%C3%A0u_v%E1%BA%BFt_v%E1%BA%A1ch) [Tỷ trọng riêng](/wiki/T%E1%BB%B7_tr%E1%BB%8Dng_ri%C3%AAng) [Chiết suất](/wiki/Chi%E1%BA%BFt_su%E1%BA%A5t) α= 1.636 - 1.730 n β= 1.650 - 1.739 n γ= 1.669 - 1.772 [Khúc xạ kép](/wiki/Kh%C3%BAc_x%E1%BA%A1_k%C3%A9p) [Góc 2V](/w/index.php?title=G%C3%B3c_2V&action=edit&redlink=1) [Điểm nóng chảy](/wiki/%C4%90i%E1%BB%83m_n%C3%B3ng_ch%E1%BA%A3y) [[1]](#cite_note-Klein-1) [[2]](#cite_note-Handbook-2) [[3]](#cite_note-Mindat-3) [[4]](#cite_note-Webmin-4) **Forsterit** (Mg 2SiO 4) là một khoáng vật cuối dãy [olivin](/wiki/Olivin) giàu magie. Forsterit kết tinh ở [hệ thoi](/wiki/H%E1%BB%87_tinh_th%E1%BB%83_tr%E1%BB%B1c_thoi) (nhóm không gian *Pbnm*) với chiều dài ô mạng *a* 4.75 [Å](/wiki/%C3%85ngstr%C3%B6m) (0.475 [nm](/w/index.php?title=Nanometre&action=edit&redlink=1)), *b* 10.20 Å (1.020 nm) and *c* 5.98 Å (0.598 nm). [[1]](#cite_note-Klein-1)
Forsterit liên kết với
[đá magma](/wiki/%C4%90%C3%A1_m%C3%A1cma) và [đá biến chất](/wiki/%C4%90%C3%A1_bi%E1%BA%BFn_ch%E1%BA%A5t) và có thể được tìm thấy ở các [thiên thạch](/wiki/Thi%C3%AAn_th%E1%BA%A1ch). Vào năm 2005 nó đã được tìm thấy ở bụi sao băng. [[5]](#cite_note-5)
Hai dạng đồng hình của forsterit đã được biết đến:
[wadsleyit](/w/index.php?title=Wadsleyit&action=edit&redlink=1) (cũng ở hệ thoi) và [ringwoodit](/w/index.php?title=Ringwoodit&action=edit&redlink=1) (hệ lập phương). Cả hai đều được biết đến từ thiên thạch. [Peridot](/wiki/Peridot) là đá quý của olivin forsterit.
Forsterite phản ứng với
[thạch anh](/wiki/Th%E1%BA%A1ch_anh) để tạo ra khoáng vật ortho [pyroxen](/wiki/Pyroxen) [enstatit](/wiki/Enstatit) theo phản ứng sau:
- Mg
2SiO 4+ SiO 2→ 2 MgSiO 3.
## Thành phần[
[sửa](/w/index.php?title=Forsterit&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Forsterit&action=edit§ion=1)]
Forsterit tinh khiết được tạo thành bởi magie, oxy và silic. Công thức hóa học là Mg
2SiO 4. Forsterit, [fayalit](/wiki/Fayalit) (Fe 2SiO 4) và [tephoroit](/w/index.php?title=Tephoroit&action=edit&redlink=1) (Mn 2SiO 4) là các khoáng vật cuối dãy của olivin; các nguyên tố khác như là Mn, Ni và Ca có thể thay thế cho Fe và Mg trong olivin, nhưng chỉ một lượng nhỏ trong các khoáng vật tự nhiên. Các khoáng vật như [monticellit](/w/index.php?title=Monticellit&action=edit&redlink=1) (CaMgSiO 4), một khoáng vật giàu canxi không phổ biến, có cùng cấu trúc olivin, nhưng dạng pha lẫn giữa olivin và các khoáng vật khác là có giới hạn. Monticellit được tìm thấy ở đá [dolomit](/wiki/Dolomit) biến chất tiếp xúc. [[1]](#cite_note-Klein-1)
## Phân bố địa chất[
[sửa](/w/index.php?title=Forsterit&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Forsterit&action=edit§ion=2)]
Olivin giàu Forsterit là khoáng vật phổ biến nhất ở tầng
[Manti](/wiki/L%E1%BB%9Bp_ph%E1%BB%A7_(%C4%91%E1%BB%8Ba_ch%E1%BA%A5t)) ở độ sâu khoảng 400 km; pyroxene cũng là một khoáng vật quan trong ở phần trên của Manti. Mặc dù forsterit tinh khiết không ở trong đá magma, [6] [dunit](/wiki/Dunit)thường chứa olivin với lượng forsterit tối thiểu như khoáng vật giàu magie Fo 92(92 % forsterite – 8% fayalite); [peridotit](/wiki/Peridotit)thông thường chứa olivin với lượng giàu magie là Fo 88. Olivin giàu Forsterit thường là sản phẩm kết tinh của magma bắt nguồn từ lớp manti. Olivin ở đá mafic và siêu mafic thường giàu khoáng vật cuối dãy forsterit. [[7]](#cite_note-7)
Forsterit thường xuất hiện ở
[đá hoa](/wiki/%C4%90%C3%A1_hoa) dolomit mà chúng là kết quả của quá trình biến chất của [đá vôi](/wiki/%C4%90%C3%A1_v%C3%B4i) giàu magie và đá dolomit. Forsterit gần tinh khiết xuất hiện ở một vài [8] [đá biến chất](/wiki/%C4%90%C3%A1_bi%E1%BA%BFn_ch%E1%BA%A5t) [serpentinit](/wiki/Serpentinit). Olivin giàu Fayalit kém phổ biến hơn. Fayalit gần tinh khiến chiếm một lượng nhỏ ở một vài đá [granit](/wiki/%C4%90%C3%A1_hoa_c%C6%B0%C6%A1ng), và chiếm lượng lớn ở một vài thành hệ sắt tướng biến chất.
## Cấu trúc và thành hệ[
[sửa](/w/index.php?title=Forsterit&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Forsterit&action=edit§ion=3)]
Forsterit chủ yếu được tạo thành từ anion SiO
4 4- và cation Mg 2+ với tỉ lệ phân tử là 1:2. Silic là nguyên tử trung tâm của anion SiO [9] 4 4-. Mỗi nguyên tử oxy được liên kết với silic bởi một liên kết cộng hóa trị đơn. Bốn nguyên tử oxy có cùng điện tích âm bởi vì liên kết cộng hóa trị với silic. Vì thế, nguyên tử oxy cần phải cách xa lẫn nhau để có thể giảm lực đẩy giữa chúng. Dạng hình học tốt nhất để giảm lực đẩy là dạng tứ diện. Các cation ở hai bát diện khác nhau là M1 và M2 tạo thành liên kết ion với các anion silicat. M1 và M2 khác biệt chút ít: M2 lớn hơn và có quy luật hơn M1 như trong hình 1. Sự sắp xếp trong cấu trúc forsterit đặc. Nhóm không gian của cấu trúc này là Pbnm và nhóm điểm là 2/m 2/m 2/m tạo nên cấu trúc tinh thể hình thoi.
Cấu trúc này của forsterit có thể hình thành một hỗn hợp rắn bằng cách thay thế magie với sắt.
Sắt có thể hình thành hai cation khác nhau, đó là Fe [10] 2+và Fe 3+. Ion sắt (II) có cùng điện tích với ion magie và bán kính rất giống với magie. Vì lẽ đó, Fe 2+có thể thay thế ion magie trong cấu trúc olivin.
Một trong những yếu tố quan trọng làm tăng lượng forsterit trong hỗn hợp rắn olivin là tỉ lệ ion sắt (II) với ion sắt (III) trong magma.
Khi ion sắt (II) bị oxi hóa và trở thành ion sắt (III), ion sắt (III) không thể hình thành olivin bởi vì điện tích 3+. Sự xuất hiện của forsterit bởi vì sự oxi hóa sắt đã được quan sát ở nứi lửa Stromboli ở Ý. Khi núi lửa nứt vỡ, hơi và khí thoát ra khởi lò magma. Nhiệt độ kết tinh của magma tăng khi khí thoát ra. Bởi vì ion sắt (II) bị oxy hóa bên trong magma, rất ít sắt (II) có sẵn để hình thành olivin giàu sắt. Vì thế, olivin kết tinh giàu Mg, và đá magma giàu forsterit được hình thành. [11]
## Khám phá và tên gọi[
[sửa](/w/index.php?title=Forsterit&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Forsterit&action=edit§ion=4)]
Forsterit được mô tả lần đầu vào năm 1824 ở núi Somma,
[Vesuvius](/wiki/Vesuvius), [Ý](/wiki/%C3%9D). Nó được đặt tên bởi [Armand Lévy](/w/index.php?title=Armand_L%C3%A9vy&action=edit&redlink=1) vào năm 1824 theo tên nhà tự nhiên học và sưu tập khoáng vật người Anh [Jacob Forster](/w/index.php?title=Jacob_Forster&action=edit&redlink=1). [[12]](#cite_note-12) [[13]](#cite_note-13)
## Tham chiếu[
[sửa](/w/index.php?title=Forsterit&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Forsterit&action=edit§ion=5)]
- ^
**a** **ă** [Klein, Cornelis and Cornelius Hurlbut Jr., (1985).](#cite_ref-Klein_1-2) **â** *Manual of Mineralogy*, 20th ed., Wiley, pp. 373-375. [ISBN 0-471-80580-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0471805807). [^](#cite_ref-Handbook_2-0) [http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/forsterite.pdf](http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/forsterite.pdf)Handbook of Mineralogy [^](#cite_ref-Mindat_3-0) [http://www.mindat.org/min-1584.html](http://www.mindat.org/min-1584.html)Mindat.org: Forsterite mineral information and data [^](#cite_ref-Webmin_4-0) [http://webmineral.com/data/Forsterite.shtml](http://webmineral.com/data/Forsterite.shtml)Webmineral: Forsterite Mineral Data **Lauretta Ds., Keller L.P., & Messenger S. (2005). Supernova olivine from cometary dust.** [^](#cite_ref-5) *Science* **309**, 737-741. **Kushiro I. (yyyy) The system forsterite – diopside – silica with and without water at high pressure.** [^](#cite_ref-6) *American Journal of Science* **267**, 269-294. **Deer W.A., Howie R.A., and Zussman J. (1992).** [^](#cite_ref-7) *(2nd ed.). Harlow: Longman* [An introduction to the rock-forming minerals](/w/index.php?title=An_introduction_to_the_rock-forming_minerals&action=edit&redlink=1) [ISBN 0-582-30094-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0582300940). **Tormmsdof V. (1966). Progressive metamorphose kieseliger karbonatgesteine in den Zentralalpen zwischen Bernina und Simplon.** [^](#cite_ref-8) *Schweizerische Mineralogische und Petrographische Mitteilungen = Bulletin Suisse de Mineralogie et Petrographie* **46**, 431-460. **Iishi K. (1978). Lattice dynamics of forsterite.** [^](#cite_ref-9) *American Mineralogist* **63**, 1198-1208. **Keppla O.J, & Wood B.J., Thermochemistry of forsterite – fayalite olivine solutions.** [^](#cite_ref-10) *Geochimica et Cosmochimica Acta* **45**, 529-534. **Wilson M., Condliffe E., Cortes J.A, & Francalanci L. (2006). The occurrence of forsterite and highly oxidizing conditions in basaltic lavas from Stromboli volcano, Italy.** [^](#cite_ref-11) *Journal of Petrology* **47**, 1345-1373. **Frondel C. (1972). Jacob Forster (1739 – 1806) and his connections with forsterite and palladium.** [^](#cite_ref-12) *Mineralogy Magazine* **38**, 545-550. Available in PDF form at: [http://www.minersoc.org/pages/Archive-MM/Volume_38/38-297-545.pdf](http://www.minersoc.org/pages/Archive-MM/Volume_38/38-297-545.pdf) [^](#cite_ref-13) [“The Mineralogical Record”](http://minrec.org/labels.asp?colid=726).
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1068 hit(1), cp1066 frontend miss(0)