text:
New Hollywood
New Hollywood (Hollywood mới) hay American New Wave (Làn sóng mới Mỹ) là khái niệm được dùng để chỉ giai đoạn lịch sử của điện ảnh Hoa Kỳ từ giữa thập niên 1960 với Bonnie and Clyde, The Graduate đến đầu thập niên 1980 với Heaven's Gate, One from the Heart. Được coi là giai đoạn "Hollywood hậu cổ điển", đây là quãng thời gian điện ảnh Mỹ chứng kiến sự ra đời của một loạt nhà làm phim trẻ tài năng, những người đã thổi một luồng gió mới vào ngành công nghiệp điện ảnh nước này bằng các bộ phim mang tính đột phá cả về nội dung, phong cách thực hiện và chất lượng nghệ thuật. Tuy không phải là những nhà làm phim độc lập, một khái niệm chỉ nở rộ từ thập niên 1980, nhưng các nhà điện ảnh trẻ Hoa Kỳ thuộc thế hệ New Hollywood đã vượt ra khỏi sự kiểm soát truyền thống của những hãng phim Hollywood để cho ra đời những tác phẩm có phong cách mới và mang đậm dấu ấn cá nhân đạo diễn, từ đó ảnh hưởng ngược trở lại tới quy trình làm phim của cả ngành công nghiệp điện ảnh. Vì thế, New Hollywood thường được coi là giai đoạn đánh dấu sự phục hưng của nền điện ảnh Mỹ ("Hollywood renaissance").[1]
Mục lục
- 1 Tổng quan
- 2 Lịch sử
- 3 Các bộ phim tiêu biểu
- 4 Diễn viên
- 5 Nhân vật tiêu biểu
- 6 Tham khảo
- 7 Liên kết ngoài
Tổng quan[sửa | sửa mã nguồn]
Bối cảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Nếu như giai đoạn từ giữa thập niên 1930 cho tới cuối thập niên 1950 được coi là giai đoạn hoàng kim (Golden Age) của Hollywood với rất nhiều bộ phim xuất sắc cũng các đạo diễn và ngôi sao điện ảnh danh tiếng thì điện ảnh Mỹ bước sang thập niên 1960 với những dấu hiệu chững lại. Một loạt đạo diễn xuất sắc của Hollywood như Alfred Hitchcock, John Ford, Frank Capra hay Billy Wilder không còn khả năng cho ra đời những tác phẩm xuất sắc như giai đoạn trước, nhiều ngôi sao lớn của thế hệ Hollywood cổ điển như Cary Grant, John Wayne dần lùi khỏi màn ảnh lớn, một số người thậm chí đã qua đời sớm như Humphrey Bogart, Gary Cooper, Clark Gable. Đây cũng là giai đoạn Hollywood mất đi hai ngôi sao trẻ đầy triển vọng là James Dean (1955) và Marilyn Monroe (1962). Cộng thêm vào những khó khăn nội tại của Hollywood là sự biến động dữ dội của xã hội Mỹ nói chung với sự kiện chiến tranh Việt Nam, phong trào đòi bình đẳng giới, bình đẳng màu da lên cao cùng một loạt vụ ám sát các nhà lãnh đạo có uy tín như John F. Kennedy (1963), Malcolm X (1965), Robert F. Kennedy và Martin Luther King, Jr. (cùng 1968). Trong hoàn cảnh biến động ấy, các hãng phim của Hollywood, vốn nằm trong tay những người lãnh đạo già còn sót lại từ kỷ nguyên phim câm như Jack Warner, đã không kịp thời thích ích để cho ra đời những tác phẩm phản ánh bộ mặt và suy nghĩ của xã hội nước Mỹ. Và cùng với uy lực cạnh tranh của truyền hình Hoa Kỳ cũng như sự trẻ hóa của xã hội Mỹ-kết quả của thời kì baby boomer,[2] khán giả dần mất hứng thú tới rạp khiến cho doanh thu của ngành công nghiệp phim ngày càng sụt giảm bất chấp những cố gắng cải tiến về kỹ thuật.[3] Một vài bộ phim kinh phí lớn, đặc sản của Hollywood cổ điển, như Cleopatra hay Hello, Dolly! đã thất bại thảm hại về doanh thu càng làm gia tăng sức ép phải thay đổi đối với các hãng phim.[4]
Nếu như Hollywood tiếp tục trì trệ trong thập niên 1960 thì tại châu Âu và châu Á, người ta chứng kiến hàng loạt trào lưu làm phim mới với rất nhiều đột phá về phong cách thực hiện và chất lượng nghệ thuật. Điện ảnh Pháp có bước tiến vượt bậc về chất lượng nhờ thế hệ làn sóng mới Pháp (Nouvelle Vague), điện ảnh Ý cũng nở rộ các bộ phim của trào lưu Commedia all'italiana và Spaghetti Western còn điện ảnh Nhật Bản và điện ảnh Ấn Độ cũng xuất hiện hai nhà làm phim tài năng đang ở đỉnh cao của sự nghiệp là Kurosawa Akira và Satyajit Ray. Các bộ phim có nội dung và cách thực hiện mang tính cách mạng của những nhà làm phim này đã ảnh hưởng tới thế hệ đạo diễn trẻ tuổi của Hollywood như Martin Scorsese.[5][6][7] và Steven Spielberg.[8][9][10]
Thất bại bên trong và ảnh hưởng từ bên ngoài cuối cùng đã dẫn tới quyết định thay đổi mang tính cơ bản của Hollywood, đó là trao quyền kiểm soát các bộ phim cho thế hệ đạo diễn và nhà sản xuất phim trẻ vốn giàu sức sáng tạo và khát vọng hơn.[11] Quyền tự do sáng tạo của các nghệ sĩ Mỹ còn được ủng hộ bởi một sự kiện mới, đó là sự bãi bỏ Production Code, hệ thống kiểm duyệt phân loại phim cũ vốn rất ngặt nghèo, vào năm 1966 để thay thế bằng một hệ thống phân loại phim mới nới tay hơn của MPAA.[12]
Đặc điểm chung của thế hệ New Hollywood[sửa | sửa mã nguồn]
Thế hệ các đạo diễn trẻ của Hollywood phần lớn đều xuất thân từ các trường điện ảnh, họ vừa có kiến thức làm phim vững chắc, vừa hiểu biết văn hóa đương đại cùng những vấn đề của nó để có thể cho ra đời những tác phẩm gần gũi hơn với tầng lớp khán giả ngày càng trẻ hóa. Những nhà làm phim trẻ này đã đem lại cho các tác phẩm Hollywood màu sắc thực sự của chủ nghĩa hiện thực đồng thời họ cũng dám thể nghiệm những kĩ thuật làm phim, đề tài điện ảnh mới phản ánh được những biến động và suy nghĩ của người dân Mỹ lúc này.[13] Đa số các bộ phim của thế hệ New Hollywood mang tính phản kháng xã hội rất cao và mang đậm màu sắc của văn hóa đương đại như nhạc rock, pop art.[14]
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Những thành công đầu tiên[sửa | sửa mã nguồn]
Sự ra đời của New Hollywood được báo hiệu bằng bộ phim Bonnie & Clyde của đạo diễn Arthur Penn vào năm 1967. Trong phim, hai tài năng điện ảnh trẻ là Warren Beatty và Faye Dunaway thủ vai cặp tình nhân Bonnie và Clyde, một băng cướp ngân hàng và chống chính phủ nổi tiếng ở Mỹ thời Đại khủng hoảng. Bonnie and Clyde đã làm khán giả kinh ngạc vì nội dung và hình ảnh mang đầy tính bạo lực, tình dục, châm biếm nhưng cũng thể hiện được những suy nghĩ nông nổi của tuổi trẻ trong một xã hội đầy biến động. Sự ủng hộ của khán giả trẻ với bộ phim thậm chí đã khiến các nhà phê bình phải thay đổi lại bài bình luận vốn rất tiêu cực của họ về tác phẩm này[15] Thành công của bộ phim đã giúp Hollywood nhận ra sự thay đổi về gu thưởng thức của khán giả[16][17] Cũng trong năm này, Mike Nichols cho ra đời The Graduate, một bộ phim tâm lý có nhân vật chính là anh thanh niên vừa tốt nghiệp đại học (Dustin Hoffman) đang phải đứng trước rất nhiều sự lựa chọn của cuộc sống. Đây là tác phẩm đầu tiên sử dụng nhạc viết riêng cho phim của ban nhạc Simon và Garfunkel.
Tiếp nối Bonnie & Clyde là một bộ phim mang tính phản kháng tiêu biểu nữa của Hollywood, Easy Rider (1969) do Dennis Hopper đạo diễn và đóng vai chính bên cạnh Peter Fonda và Jack Nicholson. Bộ phim mang đầy chất hippie này đã tấn công thẳng vào chủ nghĩa bảo thủ và phân biệt chủng tộc vốn ăn sâu trong xã hội nước Mỹ, nội dung đó của phim đã khiến nó được thế hệ Woodstock đón nhận nhiệt liệt. Dòng phim chiến tranh truyền thống của Hollywood cũng được Robert Altman đem tới một hơi thở mới bằng tác phẩm hài hước châm biếm MASH (1970). Tuy lấy bối cảnh Chiến tranh Triều Tiên nhưng bộ phim đã phản ánh những suy nghĩ thực sự về chiến tranh của người Mỹ trong bối cảnh Chiến tranh Việt Nam đang ở đỉnh điểm về sự khốc liệt, thay vì các diễn viên mang dáng vẻ anh hùng kiểu cũ như John Wayne, Altman đã chọn Donald Sutherland để thể hiện sự vô nghĩa của chiến tranh cùng sự tuyệt vọng của những con người bị cuốn vào vòng xoáy chiến tranh đó bằng một con mắt hết sức hài hước.
Thời kỉ đỉnh cao[sửa | sửa mã nguồn]
Nước Mỹ bước vào thập niên 1970 bằng hai sự kiện lớn, Vụ Watergate khiến tổng thống Richard Nixon phải từ chức và việc Mỹ rút quân khỏi Việt Nam năm 1972. Tiếp tục với truyền thống phản ánh hiện thực xã hội, thế hệ New Hollywood đã lập tức cho ra đời những tác phẩm đề cập tới biến động của nước Mỹ. Đạo diễn gốc Ý Francis Ford Coppola vào năm 1974 đã cho ra đời bộ phim xuất sắc The Conversation, một tác phẩm mô tả một người chuyên nghe lén, phim được công chiếu vào đúng thời điểm vụ nghe lén ở khách sạn Watergate bị vỡ lở. The Conversation được Coppola đạo diễn xen giữa hai bộ phim hình sự cực kì xuất sắc khác, đó là Bố già (The Godfather, 1972) và Bố già phần II (The Godfather Part II, 1974), hai tác phẩm kinh điển của lịch sử điện ảnh Mỹ này đã thay đổi hoàn toàn dòng phim hình sự cũng như mang lại một bộ mặt mới đa dạng và có chiều sâu hơn về các băng đảng tội ác.
Dòng phim hành động - hình sự kiểu mới mà Bonnie and Clyde đã khai phá cũng tiếp tục được thế hệ New Hollywood phát triển bằng các bộ phim mang phong cách rất riêng như Paper Moon (1973) của Peter Bogdanovich, Serpico (1973) và Dog Day Afternoon (1975) của Sidney Lumet hay Taxi Driver (1976) của ông vua phim hình sự sau này là Martin Scorsese. Đạo diễn gốc Ba Lan Roman Polanski cũng cho ra đời bộ phim hình sự xuất sắc của dòng phim đen Chinatown (1974).
Dòng phim miền Tây kiểu truyền thống tưởng chừng đã lụi tàn cùng với đại diện của nó là đạo diễn John Ford thì nay lại có sức sống mới nhờ Sam Peckinpah và Arthur Penn. Nếu như Peckinpah cho ra đời những bộ phim miền Tây có những pha hành động hết sức hấp dẫn nhưng vẫn có chiều sâu triết lý như Pat Garrett and Billy the Kid (1973) thì Arthur Penn lại có Little Big Man (1970), tác phẩm mang tính đột phá trong cách nhìn về những người da đỏ, vốn trước đó luôn bị xếp vào phe ác trong phim miền Tây. Một loạt bộ phim miền Tây kiểu mới khác cũng ra đời như Butch Cassidy and the Sundance Kid (1969) của George Roy Hill hay McCabe & Mrs. Miller (1971) của Robert Altman.
Tuy New Hollywood tiêu biểu bởi tinh thần phản kháng xã hội nhưng không vì thế mà thế hệ đạo diễn trẻ thiếu đi chất hài hước. Đại diện xuất sắc nhất của dòng phim hài kiểu mới có lẽ là Woody Allen, một đạo diễn, biên kịch và diễn viên cực kì dồi dào sức sáng tạo, ông cho ra đời liên tiếp các bộ phim có phần thoại hài hước, thông minh được pha trộn trong các mối quan hệ, những suy nghĩ và tình cảm hết sức hiện đại của xã hội Mỹ. Hai tác phẩm tiêu biểu nhất của Allen trong thập niên 1970 là Annie Hall (1977) và Manhattan (1979). Bên cạnh Allen, thế hệ New Hollywood còn có một Mel Brooks, tác giả của những bộ phim hài châm biếm nhẹ nhàng như Young Frankenstein (1974) hay Silent Movie (1976).
George A. Romero là một đạo diễn đặc biệt của thế hệ New Hollywood khi bộ phim quay với kinh phí cực thấp của ông, Night of the Living Dead (1968) đã làm thay đổi hoàn toàn qua niệm của Hollywood về một phim kinh dị thành công. Bộ phim nói về những thây ma zombie đã khiến khán giả yêu thích không chỉ vì nội dung kinh dị rất độc đáo mà còn vì sự phản chiếu tới những vấn đề của xã hội thực tại như chủ nghĩa phân biệt chủng tộc hay chủ nghĩa tiêu thụ. Bên cạnh Romero, dòng phim kinh dị còn có những đại diện tiêu biểu khác như John Carpenter với Halloween (1978) hay Tobe Hooper với The Texas Chain Saw Massacre (1974). Dòng phim rùng rợn đánh vào tâm lý cũng có những bộ phim xuất sắc như Rosemary's Baby (1968) của Roman Polansky hay The Exorcist của William Friedkin.
Không khí phản kháng bi quan của New Hollywood còn ảnh hưởng tới cả dòng phim khoa học giả tưởng. Một loạt những phim khoa học giả tưởng đề cập tới sự hủy diệt của Trái Đất và loài người ra đời như Planet of the Apes (1968 của Franklin J. Schaffner, The Omega Man (1971) của Boris Sagal) hay Silent Running (1972) của Douglas Trumbull. Hai đại diện xuất sắc trong thập niên 1980 của dòng phim khoa học giả tưởng là Ridley Scott và George Lucas cũng có những tác phẩm đầu tay được đánh giá cao trong giai đoạn này, đó là THX 1138 (1971) của Lucas và Alien (1979) của Scott.
Sự kết thúc của New Hollywood[sửa | sửa mã nguồn]
Vốn thiên về giá trị nghệ thuật, các tác phẩm của thế hệ New Hollywood dần mất đi vị trí trong hệ thống sản xuất của Hollywood sau khi các hãng phim tìm lại được thành công thương mại từ các bộ phim bom tấn như Hàm cá mập (Jaws, 1975) của Steven Spielberg và Star Wars (1977) của Georges Lucas. Nếu như Hàm cá mập đánh dấu sự khai sinh của mùa phim hè với rất nhiều phim bom tấn thì Star Wars lại mở ra cho Hollywood một hướng khai thác khán giả hiệu quả hơn bằng những bộ phim có kĩ xảo độc đáo cùng các mặt hàng ăn theo, phần phim ăn theo. Thành công thương mại quay trở lại với Hollywood đã gây được sự chú ý của các tập đoàn truyền thông khổng lồ của Mỹ, các hãng phim lần lượt bị những công ty đa quốc gia này thâu tóm và quyền lực tuyệt đối của những nhà làm phim nay chuyển dần qua tay của các doanh nhân ngoại đạo.
Bản thân thế hệ New Hollywood bước vào thập niên 1980 cũng với không khí ảm đạm. Sau khi suýt phá sản vì Apocalypse Now (1979), một bộ phim cực kì xuất sắc nhưng ngốn quá nhiều thời gian, tiền của và công sức của nhà làm phim, Francis Ford Coppola cuối cùng đã thất bại với One from the Heart (1982). Sau tác phẩm này, Coppola gần như không còn bộ phim nào có thể sánh với giai đoạn dồi dào sức sáng tạo của ông trong thập niên 1970. Một đạo diễn trẻ đang lên là Michael Cimino, tác giả của The Deer Hunter (1978) cũng cho ra đời Heaven's Gate (1980), một thảm họa về thương mại. Những thất bại này khiến cho các nhà làm phim của thế hệ New Hollywood dần không còn được sự tự do sáng tạo như giai đoạn trước, họ buộc phải cho ra đời các bộ phim có thể đem lại doanh thu cho các công ty mẹ của những hãng phim Hollywood. Cũng phải nhận thấy rằng sau khi chiến tranh Việt Nam đã kết thúc cùng sự chìm lắng của các phong trào phản kháng, xã hội Mỹ dần trở lại ổn định và khán giả thay đổi dần gu thưởng thức sang các bộ phim có tính giải trí cao và kết thúc có hậu, một sự thay đổi mà rất nhiều đạo diễn của thế hệ New Hollywood đã không thể theo kịp. Thế hệ New Hollywood chấm dứt vào đầu thập niên 1980, sự nghiệp của một số đạo diễn gần như lụi tàn (Bogdanovich, Hal Ashby, Cimino), một số khác rất khó khăn để thích nghi nhưng cũng không bao giờ đạt được thành công như trước (Coppola, Nichols) và chỉ có cá biệt một vài đạo diễn kịp thay đổi phong cách để thích nghi và tiếp tục thành công như Scorsese (mặc dù ông cũng phải trải qua cả thập niên 1980 mà gần như không có tác phẩm nào đáng chú ý).
Các bộ phim tiêu biểu[sửa | sửa mã nguồn]
Dưới đây là các bộ phim tiêu biểu theo từng năm của thế hệ New Hollywood:
- 1967: The Graduate của Mike Nichols, Bonnie and Clyde của Arthur Penn
- 1968: Night of the Living Dead của George A. Romero
- 1969: Easy Rider của Dennis Hopper, The Wild Bunch của Sam Peckinpah, Midnight Cowboy của John Schlesinger
- 1970: MASH của Robert Altman
- 1971: The Last Picture Show của Peter Bogdanovich, French Connection của William Friedkin, A Clockwork Orange của Stanley Kubrick
- 1972: Bố già của Francis Ford Coppola
- 1973: American Graffiti của George Lucas, Badlands của Terrence Malick
- 1974: Chinatown của Roman Polanski, Bố già phần II của Francis Ford Coppola
- 1975: Bay trên tổ chim cúc cu của Milos Forman
- 1976: Taxi Driver của Martin Scorsese
- 1977: Annie Hall của Woody Allen
- 1978: Halloween của John Carpenter, The Deer Hunter của Michael Cimino
- 1979: Apocalypse Now của Francis Ford Coppola, Manhattan của Woody Allen
- 1980: Raging Bull của Martin Scorsese, Heaven's Gate của Michael Cimino
Trong Danh sách 100 phim hay nhất của Viện phim Mỹ có tới 27 bộ phim ra đời trong giai đoạn New Hollywood (1967-1980), nhiều hơn bất cứ giai đoạn nào khác của lịch sử điện ảnh Mỹ.
Diễn viên[sửa | sửa mã nguồn]
Thành công của New Hollywood còn gắn liền với sự ra đời của một thế hệ ngôi sao điện ảnh mới có tài năng thực sự. Phong cách làm phim theo chủ nghĩa hiện thực của các đạo diễn New Hollywood được sự hỗ trợ rất nhiều từ các diễn viên thuộc trường phái diễn xuất hiện thực tâm lý do đạo diễn sân khấu Nga Constantin Stanislavski đề xướng. Rất nhiều đại diện xuất sắc của trường phái này xuất thân từ một trường điện ảnh danh tiếng, Actors Studio, có thể kể tới Al Pacino, Dustin Hoffman, Gene Hackman, Harvey Keitel, Robert De Niro và trước đó một chút là Paul Newman, Marlon Brando. Thay vì nhập vai theo kiểu biểu hiện như phần nhiều các diễn viên thời Hollywood cổ điển, các diễn viên của thế hệ New Hollywood hóa thân thực sự vào nhân vật và đem tới cho khán giả hình ảnh chân thật của những nhân vật được miêu tả trong kịch bản.
Bốn ngôi sao xuất sắc và danh tiếng nhất của giai đoạn này có lẽ là Jack Nicholson, Dustin Hoffman và hai ngôi sao của Bố già là Al Pacino và Robert De Niro. Loạt phim Bố già và Bố già phần II cũng là bệ phóng cho rất nhiều diễn viên chủ lực sau này của Hollywood như Diane Keaton, John Cazale và Robert Duvall. Khác với giai đoạn Hollywood cổ điển khi các ngôi sao nữ chiếm lĩnh màn ảnh, thập niên 1970 chứng kiến rất ít ngôi sao nữ thực sự, một số ít đại diện tiêu biểu có thể kể tới Faye Dunaway, Jane Fonda, Barbra Streisand, Diane Keaton hay Ellen Burstyn. Ngôi sao lớn duy nhất còn sót lại của Hollywood cổ điển có lẽ là Marlon Brando, người có sự nghiệp hồi sinh nhờ các vai diễn trong phim của Francis Ford Coppola như Bố già và Apocalypse Now.
Vượt ra khỏi vị trí diễn viên thông thường, Warren Beatty và Robert Redford không những là các ngôi sao điện ảnh mà còn trở thành các đạo diễn hết sức thành công theo bước của Clint Eastwood.
Nhân vật tiêu biểu[sửa | sửa mã nguồn]
Đạo diễn[sửa | sửa mã nguồn]
Nhà sản xuất[sửa | sửa mã nguồn]
Diễn viên[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Geoff King, New Hollywood Cinema, I.B Tauris, London, 2002. pp.1-4
- ^ John Belton, American Cinema/American Culture, McGraw/Hill, New York, 1993, p.290
- ^ David E James, Allegories of Cinema, American film in the Sixties, Princeton University Press, New York, 1989, pp.14-26
- ^ Thomas Schatz, "The New Hollywood", in Film Theory goes to the Movies, by Jim Collins et al (eds.) Routledge, New York, 1993, pp.15-20
- ^ Chris Ingui. “Martin Scorsese hits DC, hangs with the Hachet”. Hatchet. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2009.
- ^ Shubhajit Lahiri (ngày 5 tháng 6 năm 2009). “Satyajit Ray – Auteur Extraordinaire (Part 2)”. Culturazzi. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2009.
- ^ Jay Antani (2004). “Raging Bull: A film review”. Filmcritic.com. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2009.
- ^ Ray, Satyajit. “Ordeals of the Alien”. The Unmade Ray. Satyajit Ray Society. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2008.
- ^ “Close encounters with native E.T. finally real”. The Times of India. Ngày 5 tháng 4 năm 2003. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2009.
- ^ Newman J (ngày 17 tháng 9 năm 2001). “Satyajit Ray Collection receives Packard grant and lecture endowment”. UC Santa Cruz Currents online. Truy cập ngày 29 tháng 4 năm 2006. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(trợ giúp)
- ^ Tomas Schatz Ibid pp.14-16
- ^ Schatz ibid
- ^ Paul Monaco, The Sixties, 1960-69, History of American Cinema, University of California Press, London, 2001, p.183
- ^ Monaco, pp.182-188)
- ^ Peter Biskind, Easy Riders, Raging Bulls, Bloomsbury, London, 1998, pp.40-47
- ^ Pauline Kael, "Bonnie and Clyde" in, Pauline Kael, For Keeps (Plume, New York, 1994) pp. 141-57. Originally published in The New Yorker, ngày 21 tháng 10 năm 1967
- ^ Stefan Kanfer, The Shock of Freedom in Films, Time Magazine, Dec 8 1967, Accessed ngày 25 tháng 4 năm 2009, http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,844256-7,00.html
Thư mục[sửa | sửa mã nguồn]
- Biskind, Peter (1998). Easy Riders, Raging Bulls: How the Sex-Drugs-And Rock 'N Roll Generation Saved Hollywood (Simon and Schuster) ISBN 978-0-684-85708-4.
- Belton, John, American Cinema/American Culture, McGraw/Hill, New York, 1993
- Cook, David A, "Auteur Cinema and the film generation in 70s Hollywood", in The New American Cinema by Jon Lewis (ed), Duke University Press, New York, 1998, pp. 1–37
- James, David E, Allegories of Cinema, American film in the Sixties, Princeton University Press, New York, 1989, pp. 1–42
- Kael, Pauline "Bonnie and Clyde" in, Pauline Kael, For Keeps (Plume, New York, 1994) pp. 141–57.
- Kael, Pauline, "Trash, Art, and the Movies" in Going Steady, Film Writings 1968-69, Marion Boyers, New York, 1994, pp87–129
- Kanfer, Stefan, The Shock of Freedom in Films, Time Magazine, Dec 8 1967, Accessed ngày 25 tháng 4 năm 2009,
- King, Geoff, New Hollywood Cinema: An Introduction, I.B Tauris, London, 2002. pp. 1–49
- Monaco, Paul, The Sixties, 1960-69, History of American Cinema, University of California Press, London, 2001, pp. 182–188
- Schatz, Thomas "The New Hollywood", in Film Theory goes to the Movies, by Jim Collins, Hilary Radner and Ava Preacher Collins(eds.) Routledge, New York, 1993 pp. 8–37

markdown:
# New Hollywood
**New Hollywood** (Hollywood mới) hay **American New Wave** (Làn sóng mới Mỹ) là khái niệm được dùng để chỉ giai đoạn lịch sử của [điện ảnh Hoa Kỳ](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_%E1%BA%A3nh_Hoa_K%E1%BB%B3) từ giữa [thập niên 1960](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1960) với *, Bonnie and Clyde* *đến đầu* [The Graduate](/w/index.php?title=The_Graduate&action=edit&redlink=1) [thập niên 1980](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1980)với *,* [Heaven's Gate](/w/index.php?title=Heaven%27s_Gate&action=edit&redlink=1) *. Được coi là giai đoạn "Hollywood hậu cổ điển", đây là quãng thời gian điện ảnh Mỹ chứng kiến sự ra đời của một loạt nhà làm phim trẻ tài năng, những người đã thổi một luồng gió mới vào ngành công nghiệp điện ảnh nước này bằng các bộ phim mang tính đột phá cả về nội dung, phong cách thực hiện và chất lượng nghệ thuật. Tuy không phải là những nhà làm* [One from the Heart](/w/index.php?title=One_from_the_Heart&action=edit&redlink=1) [phim độc lập](/w/index.php?title=Phim_%C4%91%E1%BB%99c_l%E1%BA%ADp&action=edit&redlink=1), một khái niệm chỉ nở rộ từ [thập niên 1980](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1980), nhưng các nhà điện ảnh trẻ Hoa Kỳ thuộc thế hệ New Hollywood đã vượt ra khỏi sự kiểm soát truyền thống của những [hãng phim Hollywood](/w/index.php?title=H%C3%A3ng_phim_Hollywood&action=edit&redlink=1)để cho ra đời những tác phẩm có phong cách mới và mang đậm dấu ấn cá nhân đạo diễn, từ đó ảnh hưởng ngược trở lại tới quy trình làm phim của cả ngành công nghiệp điện ảnh. Vì thế, New Hollywood thường được coi là giai đoạn đánh dấu sự phục hưng của nền điện ảnh Mỹ ("Hollywood renaissance"). [[1]](#cite_note-1)
## Mục lục
[1 Tổng quan](#T.E1.BB.95ng_quan) [2 Lịch sử](#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD) [3 Các bộ phim tiêu biểu](#C.C3.A1c_b.E1.BB.99_phim_ti.C3.AAu_bi.E1.BB.83u) [4 Diễn viên](#Di.E1.BB.85n_vi.C3.AAn) [5 Nhân vật tiêu biểu](#Nh.C3.A2n_v.E1.BA.ADt_ti.C3.AAu_bi.E1.BB.83u) [6 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o) [7 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Tổng quan[
[sửa](/w/index.php?title=New_Hollywood&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=New_Hollywood&action=edit§ion=1)]
### Bối cảnh[
[sửa](/w/index.php?title=New_Hollywood&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=New_Hollywood&action=edit§ion=2)]
Nếu như giai đoạn từ giữa
[thập niên 1930](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1930) cho tới cuối [thập niên 1950](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1950) được coi là giai đoạn hoàng kim (Golden Age) của Hollywood với rất nhiều bộ phim xuất sắc cũng các đạo diễn và ngôi sao điện ảnh danh tiếng thì điện ảnh Mỹ bước sang [thập niên 1960](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1960) với những dấu hiệu chững lại. Một loạt đạo diễn xuất sắc của Hollywood như [Alfred Hitchcock](/wiki/Alfred_Hitchcock), [John Ford](/wiki/John_Ford), [Frank Capra](/wiki/Frank_Capra) hay [Billy Wilder](/wiki/Billy_Wilder) không còn khả năng cho ra đời những tác phẩm xuất sắc như giai đoạn trước, nhiều ngôi sao lớn của thế hệ Hollywood cổ điển như [Cary Grant](/wiki/Cary_Grant), [John Wayne](/wiki/John_Wayne) dần lùi khỏi màn ảnh lớn, một số người thậm chí đã qua đời sớm như [Humphrey Bogart](/wiki/Humphrey_Bogart), [Gary Cooper](/wiki/Gary_Cooper), [Clark Gable](/wiki/Clark_Gable). Đây cũng là giai đoạn Hollywood mất đi hai ngôi sao trẻ đầy triển vọng là [James Dean](/wiki/James_Dean) ( [1955](/wiki/1955)) và [Marilyn Monroe](/wiki/Marilyn_Monroe) ( [1962](/wiki/1962)). Cộng thêm vào những khó khăn nội tại của Hollywood là sự biến động dữ dội của xã hội Mỹ nói chung với sự kiện [chiến tranh Việt Nam](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam), phong trào đòi bình đẳng giới, bình đẳng màu da lên cao cùng một loạt vụ ám sát các nhà lãnh đạo có uy tín như [John F. Kennedy](/wiki/John_F._Kennedy) ( [1963](/wiki/1963)), [Malcolm X](/wiki/Malcolm_X) ( [1965](/wiki/1965)), [Robert F. Kennedy](/wiki/Robert_F._Kennedy) và [Martin Luther King, Jr.](/wiki/Martin_Luther_King) (cùng [1968](/wiki/1968)). Trong hoàn cảnh biến động ấy, các hãng phim của Hollywood, vốn nằm trong tay những người lãnh đạo già còn sót lại từ kỷ nguyên [phim câm](/wiki/Phim_c%C3%A2m) như [Jack Warner](/wiki/Jack_Warner), đã không kịp thời thích ích để cho ra đời những tác phẩm phản ánh bộ mặt và suy nghĩ của xã hội nước Mỹ. Và cùng với uy lực cạnh tranh của [truyền hình Hoa Kỳ](/w/index.php?title=Truy%E1%BB%81n_h%C3%ACnh_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1) cũng như sự trẻ hóa của xã hội Mỹ-kết quả của thời kì [baby boomer](/w/index.php?title=Baby_boomer&action=edit&redlink=1), khán giả dần mất hứng thú tới rạp khiến cho doanh thu của ngành công nghiệp phim ngày càng sụt giảm bất chấp những cố gắng cải tiến về kỹ thuật. [2] Một vài bộ phim kinh phí lớn, đặc sản của Hollywood cổ điển, như [[3]](#cite_note-3) *hay* [Cleopatra](/wiki/Cleopatra_(phim_1963)) *đã thất bại thảm hại về doanh thu càng làm gia tăng sức ép phải thay đổi đối với các hãng phim.* [Hello, Dolly!](/w/index.php?title=Hello,_Dolly!_(phim)&action=edit&redlink=1) [[4]](#cite_note-4)
Nếu như Hollywood tiếp tục trì trệ trong
[thập niên 1960](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1960) thì tại [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u) và [châu Á](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81), người ta chứng kiến hàng loạt trào lưu làm phim mới với rất nhiều đột phá về phong cách thực hiện và chất lượng nghệ thuật. [Điện ảnh Pháp](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_%E1%BA%A3nh_Ph%C3%A1p) có bước tiến vượt bậc về chất lượng nhờ thế hệ [làn sóng mới Pháp](/w/index.php?title=L%C3%A0n_s%C3%B3ng_m%E1%BB%9Bi_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) (Nouvelle Vague), [điện ảnh Ý](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_%E1%BA%A3nh_%C3%9D) cũng nở rộ các bộ phim của trào lưu [Commedia all'italiana](/w/index.php?title=Commedia_all%27italiana&action=edit&redlink=1) và [Spaghetti Western](/w/index.php?title=Spaghetti_Western&action=edit&redlink=1) còn [điện ảnh Nhật Bản](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_%E1%BA%A3nh_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) và [điện ảnh Ấn Độ](/wiki/Bollywood) cũng xuất hiện hai nhà làm phim tài năng đang ở đỉnh cao của sự nghiệp là [Kurosawa Akira](/wiki/Kurosawa_Akira) và [Satyajit Ray](/wiki/Satyajit_Ray). Các bộ phim có nội dung và cách thực hiện mang tính cách mạng của những nhà làm phim này đã ảnh hưởng tới thế hệ đạo diễn trẻ tuổi của Hollywood như [Martin Scorsese](/wiki/Martin_Scorsese). [[5]](#cite_note-5) [[6]](#cite_note-6) và [7] [Steven Spielberg](/wiki/Steven_Spielberg). [[8]](#cite_note-unmaderay-8) [[9]](#cite_note-timesofindia-9) [[10]](#cite_note-UCSCcurrents-10)
Thất bại bên trong và ảnh hưởng từ bên ngoài cuối cùng đã dẫn tới quyết định thay đổi mang tính cơ bản của Hollywood, đó là trao quyền kiểm soát các bộ phim cho thế hệ đạo diễn và nhà sản xuất phim trẻ vốn giàu sức sáng tạo và khát vọng hơn.
Quyền tự do sáng tạo của các nghệ sĩ Mỹ còn được ủng hộ bởi một sự kiện mới, đó là sự bãi bỏ Production Code, hệ thống kiểm duyệt phân loại phim cũ vốn rất ngặt nghèo, vào năm [11] [1966](/wiki/1966)để thay thế bằng một hệ thống phân loại phim mới nới tay hơn của [MPAA](/w/index.php?title=MPAA&action=edit&redlink=1). [[12]](#cite_note-12)
### Đặc điểm chung của thế hệ New Hollywood[
[sửa](/w/index.php?title=New_Hollywood&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=New_Hollywood&action=edit§ion=3)]
Thế hệ các đạo diễn trẻ của Hollywood phần lớn đều xuất thân từ các
[trường điện ảnh](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%91i%E1%BB%87n_%E1%BA%A3nh&action=edit&redlink=1), họ vừa có kiến thức làm phim vững chắc, vừa hiểu biết văn hóa đương đại cùng những vấn đề của nó để có thể cho ra đời những tác phẩm gần gũi hơn với tầng lớp khán giả ngày càng trẻ hóa. Những nhà làm phim trẻ này đã đem lại cho các tác phẩm Hollywood màu sắc thực sự của [chủ nghĩa hiện thực](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_hi%E1%BB%87n_th%E1%BB%B1c) đồng thời họ cũng dám thể nghiệm những kĩ thuật làm phim, đề tài điện ảnh mới phản ánh được những biến động và suy nghĩ của người dân Mỹ lúc này. Đa số các bộ phim của thế hệ New Hollywood mang tính phản kháng xã hội rất cao và mang đậm màu sắc của văn hóa đương đại như [13] [nhạc rock](/wiki/Rock), [pop art](/wiki/Pop_art). [[14]](#cite_note-14)
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=New_Hollywood&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=New_Hollywood&action=edit§ion=4)]
### Những thành công đầu tiên[
[sửa](/w/index.php?title=New_Hollywood&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=New_Hollywood&action=edit§ion=5)]
Sự ra đời của New Hollywood được báo hiệu bằng bộ phim
* của đạo diễn Bonnie & Clyde* [Arthur Penn](/w/index.php?title=Arthur_Penn&action=edit&redlink=1)vào năm [1967](/wiki/1967). Trong phim, hai tài năng điện ảnh trẻ là [Warren Beatty](/wiki/Warren_Beatty)và [Faye Dunaway](/wiki/Faye_Dunaway)thủ vai cặp tình nhân [Bonnie và Clyde](/w/index.php?title=Bonnie_v%C3%A0_Clyde&action=edit&redlink=1), một băng cướp ngân hàng và chống chính phủ nổi tiếng ở Mỹ thời [Đại khủng hoảng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_kh%E1%BB%A7ng_ho%E1%BA%A3ng). *Bonnie and Clyde*đã làm khán giả kinh ngạc vì nội dung và hình ảnh mang đầy tính bạo lực, tình dục, châm biếm nhưng cũng thể hiện được những suy nghĩ nông nổi của tuổi trẻ trong một xã hội đầy biến động. Sự ủng hộ của khán giả trẻ với bộ phim thậm chí đã khiến các nhà phê bình phải thay đổi lại bài bình luận vốn rất tiêu cực của họ về tác phẩm này Thành công của bộ phim đã giúp Hollywood nhận ra sự thay đổi về gu thưởng thức của khán giả [[15]](#cite_note-15) [[16]](#cite_note-16) Cũng trong năm này, [[17]](#cite_note-time.com-17) [Mike Nichols](/w/index.php?title=Mike_Nichols&action=edit&redlink=1)cho ra đời *, một bộ phim tâm lý có nhân vật chính là anh thanh niên vừa tốt nghiệp đại học (* [The Graduate](/w/index.php?title=The_Graduate&action=edit&redlink=1) [Dustin Hoffman](/wiki/Dustin_Hoffman)) đang phải đứng trước rất nhiều sự lựa chọn của cuộc sống. Đây là tác phẩm đầu tiên sử dụng nhạc viết riêng cho phim của ban nhạc [Simon và Garfunkel](/w/index.php?title=Simon_v%C3%A0_Garfunkel&action=edit&redlink=1).
Tiếp nối
*Bonnie & Clyde* là một bộ phim mang tính phản kháng tiêu biểu nữa của Hollywood, * ( Easy Rider* [1969](/wiki/1969)) do [Dennis Hopper](/wiki/Dennis_Hopper)đạo diễn và đóng vai chính bên cạnh [Peter Fonda](/w/index.php?title=Peter_Fonda&action=edit&redlink=1)và [Jack Nicholson](/wiki/Jack_Nicholson). Bộ phim mang đầy chất [hippie](/wiki/Hippie)này đã tấn công thẳng vào chủ nghĩa bảo thủ và phân biệt chủng tộc vốn ăn sâu trong xã hội nước Mỹ, nội dung đó của phim đã khiến nó được thế hệ [Woodstock](/w/index.php?title=Woodstock&action=edit&redlink=1)đón nhận nhiệt liệt. Dòng phim chiến tranh truyền thống của Hollywood cũng được [Robert Altman](/w/index.php?title=Robert_Altman&action=edit&redlink=1)đem tới một hơi thở mới bằng tác phẩm hài hước châm biếm *(* [MASH](/w/index.php?title=MASH_(phim)&action=edit&redlink=1) [1970](/wiki/1970)). Tuy lấy bối cảnh [Chiến tranh Triều Tiên](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn)nhưng bộ phim đã phản ánh những suy nghĩ thực sự về chiến tranh của người Mỹ trong bối cảnh [Chiến tranh Việt Nam](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam)đang ở đỉnh điểm về sự khốc liệt, thay vì các diễn viên mang dáng vẻ anh hùng kiểu cũ như [John Wayne](/wiki/John_Wayne), Altman đã chọn [Donald Sutherland](/wiki/Donald_Sutherland)để thể hiện sự vô nghĩa của chiến tranh cùng sự tuyệt vọng của những con người bị cuốn vào vòng xoáy chiến tranh đó bằng một con mắt hết sức hài hước.
### Thời kỉ đỉnh cao[
[sửa](/w/index.php?title=New_Hollywood&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=New_Hollywood&action=edit§ion=6)]
Nước Mỹ bước vào
[thập niên 1970](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1970) bằng hai sự kiện lớn, [Vụ Watergate](/wiki/V%E1%BB%A5_Watergate) khiến tổng thống [Richard Nixon](/wiki/Richard_Nixon) phải từ chức và việc Mỹ rút quân khỏi [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) năm [1972](/wiki/1972). Tiếp tục với truyền thống phản ánh hiện thực xã hội, thế hệ New Hollywood đã lập tức cho ra đời những tác phẩm đề cập tới biến động của nước Mỹ. Đạo diễn gốc Ý [Francis Ford Coppola](/wiki/Francis_Ford_Coppola) vào năm [1974](/wiki/1974) đã cho ra đời bộ phim xuất sắc *, một tác phẩm mô tả một người chuyên nghe lén, phim được công chiếu vào đúng thời điểm vụ nghe lén ở khách sạn Watergate bị vỡ lở. The Conversation* *The Conversation*được Coppola đạo diễn xen giữa hai bộ phim hình sự cực kì xuất sắc khác, đó là *(* [Bố già](/wiki/B%E1%BB%91_gi%C3%A0_(phim)) *The Godfather*, [1972](/wiki/1972)) và *(* [Bố già phần II](/wiki/B%E1%BB%91_gi%C3%A0_ph%E1%BA%A7n_II) *The Godfather Part II*, [1974](/wiki/1974)), hai tác phẩm kinh điển của lịch sử điện ảnh Mỹ này đã thay đổi hoàn toàn dòng phim hình sự cũng như mang lại một bộ mặt mới đa dạng và có chiều sâu hơn về các băng đảng tội ác.
Dòng phim hành động - hình sự kiểu mới mà
*Bonnie and Clyde* đã khai phá cũng tiếp tục được thế hệ New Hollywood phát triển bằng các bộ phim mang phong cách rất riêng như * ( Paper Moon* [1973](/wiki/1973)) của [Peter Bogdanovich](/w/index.php?title=Peter_Bogdanovich&action=edit&redlink=1), *(* [Serpico](/w/index.php?title=Serpico&action=edit&redlink=1) [1973](/wiki/1973)) và *(* [Dog Day Afternoon](/wiki/Dog_Day_Afternoon) [1975](/wiki/1975)) của [Sidney Lumet](/wiki/Sidney_Lumet)hay *(* [Taxi Driver](/w/index.php?title=Taxi_Driver&action=edit&redlink=1) [1976](/wiki/1976)) của ông vua phim hình sự sau này là [Martin Scorsese](/wiki/Martin_Scorsese). Đạo diễn gốc [Ba Lan](/wiki/Ba_Lan) [Roman Polanski](/wiki/Roman_Polanski)cũng cho ra đời bộ phim hình sự xuất sắc của dòng phim đen *(* [Chinatown](/wiki/Chinatown_(phim)) [1974](/wiki/1974)).
Dòng phim miền Tây kiểu truyền thống tưởng chừng đã lụi tàn cùng với đại diện của nó là đạo diễn John Ford thì nay lại có sức sống mới nhờ
[Sam Peckinpah](/w/index.php?title=Sam_Peckinpah&action=edit&redlink=1) và Arthur Penn. Nếu như Peckinpah cho ra đời những bộ phim miền Tây có những pha hành động hết sức hấp dẫn nhưng vẫn có chiều sâu triết lý như * ( Pat Garrett and Billy the Kid* [1973](/wiki/1973)) thì Arthur Penn lại có *(* [Little Big Man](/w/index.php?title=Little_Big_Man&action=edit&redlink=1) [1970](/wiki/1970)), tác phẩm mang tính đột phá trong cách nhìn về những người da đỏ, vốn trước đó luôn bị xếp vào phe ác trong phim miền Tây. Một loạt bộ phim miền Tây kiểu mới khác cũng ra đời như *(* [Butch Cassidy and the Sundance Kid](/w/index.php?title=Butch_Cassidy_and_the_Sundance_Kid&action=edit&redlink=1) [1969](/wiki/1969)) của [George Roy Hill](/w/index.php?title=George_Roy_Hill&action=edit&redlink=1)hay *(* [McCabe & Mrs. Miller](/w/index.php?title=McCabe_%26_Mrs._Miller&action=edit&redlink=1) [1971](/wiki/1971)) của Robert Altman.
Tuy New Hollywood tiêu biểu bởi tinh thần phản kháng xã hội nhưng không vì thế mà thế hệ đạo diễn trẻ thiếu đi chất hài hước. Đại diện xuất sắc nhất của dòng phim hài kiểu mới có lẽ là
[Woody Allen](/wiki/Woody_Allen), một đạo diễn, biên kịch và diễn viên cực kì dồi dào sức sáng tạo, ông cho ra đời liên tiếp các bộ phim có phần thoại hài hước, thông minh được pha trộn trong các mối quan hệ, những suy nghĩ và tình cảm hết sức hiện đại của xã hội Mỹ. Hai tác phẩm tiêu biểu nhất của Allen trong thập niên 1970 là * ( Annie Hall* [1977](/wiki/1977)) và *(* [Manhattan](/w/index.php?title=Manhattan_(phim_1979)&action=edit&redlink=1) [1979](/wiki/1979)). Bên cạnh Allen, thế hệ New Hollywood còn có một [Mel Brooks](/w/index.php?title=Mel_Brooks&action=edit&redlink=1), tác giả của những bộ phim hài châm biếm nhẹ nhàng như *(* [Young Frankenstein](/w/index.php?title=Young_Frankenstein&action=edit&redlink=1) [1974](/wiki/1974)) hay *(* [Silent Movie](/w/index.php?title=Silent_Movie&action=edit&redlink=1) [1976](/wiki/1976)). [George A. Romero](/w/index.php?title=George_A._Romero&action=edit&redlink=1) là một đạo diễn đặc biệt của thế hệ New Hollywood khi bộ phim quay với kinh phí cực thấp của ông, * ( Night of the Living Dead* [1968](/wiki/1968)) đã làm thay đổi hoàn toàn qua niệm của Hollywood về một phim kinh dị thành công. Bộ phim nói về những thây ma [zombie](/wiki/Zombie)đã khiến khán giả yêu thích không chỉ vì nội dung kinh dị rất độc đáo mà còn vì sự phản chiếu tới những vấn đề của xã hội thực tại như [chủ nghĩa phân biệt chủng tộc](/wiki/Ph%C3%A2n_bi%E1%BB%87t_ch%E1%BB%A7ng_t%E1%BB%99c)hay chủ nghĩa tiêu thụ. Bên cạnh Romero, dòng phim kinh dị còn có những đại diện tiêu biểu khác như [John Carpenter](/w/index.php?title=John_Carpenter&action=edit&redlink=1)với *(* [Halloween](/wiki/Halloween_(phim_1978)) [1978](/wiki/1978)) hay [Tobe Hooper](/w/index.php?title=Tobe_Hooper&action=edit&redlink=1)với *(* [The Texas Chain Saw Massacre](/w/index.php?title=The_Texas_Chain_Saw_Massacre&action=edit&redlink=1) [1974](/wiki/1974)). Dòng phim rùng rợn đánh vào tâm lý cũng có những bộ phim xuất sắc như *(* [Rosemary's Baby](/w/index.php?title=Rosemary%27s_Baby&action=edit&redlink=1) [1968](/wiki/1968)) của Roman Polansky hay *của* [The Exorcist](/w/index.php?title=The_Exorcist&action=edit&redlink=1) [William Friedkin](/w/index.php?title=William_Friedkin&action=edit&redlink=1).
Không khí phản kháng bi quan của New Hollywood còn ảnh hưởng tới cả dòng phim khoa học giả tưởng. Một loạt những phim khoa học giả tưởng đề cập tới sự hủy diệt của Trái Đất và loài người ra đời như
* ( Planet of the Apes* [1968](/wiki/1968)của [Franklin J. Schaffner](/w/index.php?title=Franklin_J._Schaffner&action=edit&redlink=1), *(* [The Omega Man](/w/index.php?title=The_Omega_Man&action=edit&redlink=1) [1971](/wiki/1971)) của [Boris Sagal](/w/index.php?title=Boris_Sagal&action=edit&redlink=1)) hay *(* [Silent Running](/w/index.php?title=Silent_Running&action=edit&redlink=1) [1972](/wiki/1972)) của [Douglas Trumbull](/w/index.php?title=Douglas_Trumbull&action=edit&redlink=1). Hai đại diện xuất sắc trong [thập niên 1980](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1980)của dòng phim khoa học giả tưởng là [Ridley Scott](/w/index.php?title=Ridley_Scott&action=edit&redlink=1)và [George Lucas](/wiki/George_Lucas)cũng có những tác phẩm đầu tay được đánh giá cao trong giai đoạn này, đó là *(* [THX 1138](/w/index.php?title=THX_1138&action=edit&redlink=1) [1971](/wiki/1971)) của Lucas và *(* [Alien](/w/index.php?title=Alien_(phim)&action=edit&redlink=1) [1979](/wiki/1979)) của Scott.
### Sự kết thúc của New Hollywood[
[sửa](/w/index.php?title=New_Hollywood&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=New_Hollywood&action=edit§ion=7)]
Vốn thiên về giá trị nghệ thuật, các tác phẩm của thế hệ New Hollywood dần mất đi vị trí trong hệ thống sản xuất của Hollywood sau khi các hãng phim tìm lại được thành công thương mại từ các bộ phim bom tấn như
* ( Hàm cá mập* *Jaws*, [1975](/wiki/1975)) của [Steven Spielberg](/wiki/Steven_Spielberg)và *(* [Star Wars](/w/index.php?title=Star_Wars_Episode_IV:_A_New_Hope&action=edit&redlink=1) [1977](/wiki/1977)) của Georges Lucas. Nếu như *Hàm cá mập*đánh dấu sự khai sinh của mùa phim hè với rất nhiều phim bom tấn thì *Star Wars*lại mở ra cho Hollywood một hướng khai thác khán giả hiệu quả hơn bằng những bộ phim có kĩ xảo độc đáo cùng các mặt hàng ăn theo, phần phim ăn theo. Thành công thương mại quay trở lại với Hollywood đã gây được sự chú ý của các tập đoàn truyền thông khổng lồ của Mỹ, các hãng phim lần lượt bị những công ty đa quốc gia này thâu tóm và quyền lực tuyệt đối của những nhà làm phim nay chuyển dần qua tay của các doanh nhân ngoại đạo.
Bản thân thế hệ New Hollywood bước vào
[thập niên 1980](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1980) cũng với không khí ảm đạm. Sau khi suýt phá sản vì * ( Apocalypse Now* [1979](/wiki/1979)), một bộ phim cực kì xuất sắc nhưng ngốn quá nhiều thời gian, tiền của và công sức của nhà làm phim, Francis Ford Coppola cuối cùng đã thất bại với *(* [One from the Heart](/w/index.php?title=One_from_the_Heart&action=edit&redlink=1) [1982](/wiki/1982)). Sau tác phẩm này, Coppola gần như không còn bộ phim nào có thể sánh với giai đoạn dồi dào sức sáng tạo của ông trong thập niên 1970. Một đạo diễn trẻ đang lên là [Michael Cimino](/w/index.php?title=Michael_Cimino&action=edit&redlink=1), tác giả của *(* [The Deer Hunter](/w/index.php?title=The_Deer_Hunter&action=edit&redlink=1) [1978](/wiki/1978)) cũng cho ra đời *(* [Heaven's Gate](/w/index.php?title=Heaven%27s_Gate_(phim)&action=edit&redlink=1) [1980](/wiki/1980)), một thảm họa về thương mại. Những thất bại này khiến cho các nhà làm phim của thế hệ New Hollywood dần không còn được sự tự do sáng tạo như giai đoạn trước, họ buộc phải cho ra đời các bộ phim có thể đem lại doanh thu cho các công ty mẹ của những hãng phim Hollywood. Cũng phải nhận thấy rằng sau khi chiến tranh Việt Nam đã kết thúc cùng sự chìm lắng của các phong trào phản kháng, xã hội Mỹ dần trở lại ổn định và khán giả thay đổi dần gu thưởng thức sang các bộ phim có tính giải trí cao và kết thúc có hậu, một sự thay đổi mà rất nhiều đạo diễn của thế hệ New Hollywood đã không thể theo kịp. Thế hệ New Hollywood chấm dứt vào đầu thập niên 1980, sự nghiệp của một số đạo diễn gần như lụi tàn (Bogdanovich, Hal Ashby, Cimino), một số khác rất khó khăn để thích nghi nhưng cũng không bao giờ đạt được thành công như trước (Coppola, Nichols) và chỉ có cá biệt một vài đạo diễn kịp thay đổi phong cách để thích nghi và tiếp tục thành công như Scorsese (mặc dù ông cũng phải trải qua cả thập niên 1980 mà gần như không có tác phẩm nào đáng chú ý).
## Các bộ phim tiêu biểu[
[sửa](/w/index.php?title=New_Hollywood&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=New_Hollywood&action=edit§ion=8)]
Dưới đây là các bộ phim tiêu biểu theo từng năm của thế hệ New Hollywood:
- 1967:
*của* [The Graduate](/w/index.php?title=The_Graduate&action=edit&redlink=1) [Mike Nichols](/w/index.php?title=Mike_Nichols&action=edit&redlink=1), *của* [Bonnie and Clyde](/wiki/Bonnie_and_Clyde_(phim)) [Arthur Penn](/w/index.php?title=Arthur_Penn&action=edit&redlink=1)
- 1968:
*của* [Night of the Living Dead](/wiki/Night_of_the_Living_Dead) [George A. Romero](/w/index.php?title=George_A._Romero&action=edit&redlink=1)
- 1969:
*của* [Easy Rider](/w/index.php?title=Easy_Rider&action=edit&redlink=1) [Dennis Hopper](/wiki/Dennis_Hopper), *của* [The Wild Bunch](/w/index.php?title=The_Wild_Bunch&action=edit&redlink=1) [Sam Peckinpah](/w/index.php?title=Sam_Peckinpah&action=edit&redlink=1), *của* [Midnight Cowboy](/wiki/Midnight_Cowboy) [John Schlesinger](/w/index.php?title=John_Schlesinger&action=edit&redlink=1)
- 1970:
*của* [MASH](/w/index.php?title=MASH_(phim)&action=edit&redlink=1) [Robert Altman](/w/index.php?title=Robert_Altman&action=edit&redlink=1)
- 1971:
*của* [The Last Picture Show](/w/index.php?title=The_Last_Picture_Show&action=edit&redlink=1) [Peter Bogdanovich](/w/index.php?title=Peter_Bogdanovich&action=edit&redlink=1), *của* [French Connection](/w/index.php?title=French_Connection&action=edit&redlink=1) [William Friedkin](/w/index.php?title=William_Friedkin&action=edit&redlink=1), *của* [A Clockwork Orange](/wiki/A_Clockwork_Orange) [Stanley Kubrick](/wiki/Stanley_Kubrick)
- 1972:
*của* [Bố già](/wiki/B%E1%BB%91_gi%C3%A0_(phim)) [Francis Ford Coppola](/wiki/Francis_Ford_Coppola)
- 1973:
*của* [American Graffiti](/w/index.php?title=American_Graffiti&action=edit&redlink=1) [George Lucas](/wiki/George_Lucas), *của* [Badlands](/w/index.php?title=Badlands_(phim)&action=edit&redlink=1) [Terrence Malick](/wiki/Terrence_Malick)
- 1974:
*của* [Chinatown](/wiki/Chinatown_(phim)) [Roman Polanski](/wiki/Roman_Polanski), *của* [Bố già phần II](/wiki/B%E1%BB%91_gi%C3%A0_ph%E1%BA%A7n_II) [Francis Ford Coppola](/wiki/Francis_Ford_Coppola)
- 1975:
*của* [Bay trên tổ chim cúc cu](/wiki/Bay_tr%C3%AAn_t%E1%BB%95_chim_c%C3%BAc_cu_(phim)) [Milos Forman](/w/index.php?title=Milos_Forman&action=edit&redlink=1)
- 1976:
*của* [Taxi Driver](/w/index.php?title=Taxi_Driver&action=edit&redlink=1) [Martin Scorsese](/wiki/Martin_Scorsese)
- 1977:
*của* [Annie Hall](/wiki/Annie_Hall) [Woody Allen](/wiki/Woody_Allen)
- 1978:
*của* [Halloween](/wiki/Halloween_(phim_1978)) [John Carpenter](/w/index.php?title=John_Carpenter&action=edit&redlink=1), *của* [The Deer Hunter](/w/index.php?title=The_Deer_Hunter&action=edit&redlink=1) [Michael Cimino](/w/index.php?title=Michael_Cimino&action=edit&redlink=1)
- 1979:
*của* [Apocalypse Now](/wiki/Apocalypse_Now) [Francis Ford Coppola](/wiki/Francis_Ford_Coppola), *của* [Manhattan](/w/index.php?title=Manhattan_(phim_1979)&action=edit&redlink=1) [Woody Allen](/wiki/Woody_Allen)
- 1980:
*của* [Raging Bull](/w/index.php?title=Raging_Bull&action=edit&redlink=1) [Martin Scorsese](/wiki/Martin_Scorsese), *của* [Heaven's Gate](/w/index.php?title=Heaven%27s_Gate&action=edit&redlink=1) [Michael Cimino](/w/index.php?title=Michael_Cimino&action=edit&redlink=1)
Trong
[Danh sách 100 phim hay nhất của Viện phim Mỹ](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_100_phim_hay_nh%E1%BA%A5t_c%E1%BB%A7a_Vi%E1%BB%87n_phim_M%E1%BB%B9) có tới 27 bộ phim ra đời trong giai đoạn New Hollywood (1967-1980), nhiều hơn bất cứ giai đoạn nào khác của lịch sử điện ảnh Mỹ.
## Diễn viên[
[sửa](/w/index.php?title=New_Hollywood&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=New_Hollywood&action=edit§ion=9)]
Thành công của New Hollywood còn gắn liền với sự ra đời của một thế hệ ngôi sao điện ảnh mới có tài năng thực sự. Phong cách làm phim theo chủ nghĩa hiện thực của các đạo diễn New Hollywood được sự hỗ trợ rất nhiều từ các diễn viên thuộc trường phái diễn xuất hiện thực tâm lý do đạo diễn sân khấu Nga
[Constantin Stanislavski](/w/index.php?title=Constantin_Stanislavski&action=edit&redlink=1) đề xướng. Rất nhiều đại diện xuất sắc của trường phái này xuất thân từ một trường điện ảnh danh tiếng, [Actors Studio](/wiki/The_Actors_Studio), có thể kể tới [Al Pacino](/wiki/Al_Pacino), [Dustin Hoffman](/wiki/Dustin_Hoffman), [Gene Hackman](/w/index.php?title=Gene_Hackman&action=edit&redlink=1), [Harvey Keitel](/w/index.php?title=Harvey_Keitel&action=edit&redlink=1), [Robert De Niro](/wiki/Robert_De_Niro) và trước đó một chút là [Paul Newman](/wiki/Paul_Newman), [Marlon Brando](/wiki/Marlon_Brando). Thay vì nhập vai theo kiểu biểu hiện như phần nhiều các diễn viên thời Hollywood cổ điển, các diễn viên của thế hệ New Hollywood hóa thân thực sự vào nhân vật và đem tới cho khán giả hình ảnh chân thật của những nhân vật được miêu tả trong kịch bản.
Bốn ngôi sao xuất sắc và danh tiếng nhất của giai đoạn này có lẽ là
[Jack Nicholson](/wiki/Jack_Nicholson), Dustin Hoffman và hai ngôi sao của *Bố già* là Al Pacino và Robert De Niro. Loạt phim *Bố già* và *Bố già phần II* cũng là bệ phóng cho rất nhiều diễn viên chủ lực sau này của Hollywood như [Diane Keaton](/wiki/Diane_Keaton), [John Cazale](/w/index.php?title=John_Cazale&action=edit&redlink=1) và [Robert Duvall](/w/index.php?title=Robert_Duvall&action=edit&redlink=1). Khác với giai đoạn Hollywood cổ điển khi các ngôi sao nữ chiếm lĩnh màn ảnh, thập niên 1970 chứng kiến rất ít ngôi sao nữ thực sự, một số ít đại diện tiêu biểu có thể kể tới [Faye Dunaway](/wiki/Faye_Dunaway), [Jane Fonda](/wiki/Jane_Fonda), [Barbra Streisand](/wiki/Barbra_Streisand), Diane Keaton hay [Ellen Burstyn](/w/index.php?title=Ellen_Burstyn&action=edit&redlink=1). Ngôi sao lớn duy nhất còn sót lại của Hollywood cổ điển có lẽ là Marlon Brando, người có sự nghiệp hồi sinh nhờ các vai diễn trong phim của Francis Ford Coppola như *Bố già* và *Apocalypse Now*.
Vượt ra khỏi vị trí diễn viên thông thường,
[Warren Beatty](/wiki/Warren_Beatty) và [Robert Redford](/wiki/Robert_Redford) không những là các ngôi sao điện ảnh mà còn trở thành các đạo diễn hết sức thành công theo bước của [Clint Eastwood](/wiki/Clint_Eastwood).
## Nhân vật tiêu biểu[
[sửa](/w/index.php?title=New_Hollywood&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=New_Hollywood&action=edit§ion=10)]
### Đạo diễn[
[sửa](/w/index.php?title=New_Hollywood&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=New_Hollywood&action=edit§ion=11)]
### Nhà sản xuất[
[sửa](/w/index.php?title=New_Hollywood&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=New_Hollywood&action=edit§ion=12)]
### Diễn viên[
[sửa](/w/index.php?title=New_Hollywood&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=New_Hollywood&action=edit§ion=13)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=New_Hollywood&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=New_Hollywood&action=edit§ion=14)]
### Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=New_Hollywood&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=New_Hollywood&action=edit§ion=15)] **Geoff King, New Hollywood Cinema, I.B Tauris, London, 2002. pp.1-4** [^](#cite_ref-1) **John Belton, American Cinema/American Culture, McGraw/Hill, New York, 1993, p.290** [^](#cite_ref-2) **David E James, Allegories of Cinema, American film in the Sixties, Princeton University Press, New York, 1989, pp.14-26** [^](#cite_ref-3) **Thomas Schatz, "The New Hollywood", in Film Theory goes to the Movies, by Jim Collins et al (eds.) Routledge, New York, 1993, pp.15-20** [^](#cite_ref-4) **Chris Ingui.** [^](#cite_ref-5) [“Martin Scorsese hits DC, hangs with the Hachet”](http://media.www.gwhatchet.com/media/storage/paper332/news/2002/03/04/Arts/Martin.Scorsese.Hits.Dc.Hangs.With.The.Hachet-195598.shtml). Hatchet. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2009. **Shubhajit Lahiri (ngày 5 tháng 6 năm 2009).** [^](#cite_ref-6) [“Satyajit Ray – Auteur Extraordinaire (Part 2)”](http://culturazzi.org/review/people-celebrities-artists/satyajit-ray-part2). Culturazzi. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2009. **Jay Antani (2004).** [^](#cite_ref-7) [“Raging Bull: A film review”](http://www.filmcritic.com/misc/emporium.nsf/reviews/Raging-Bull). [Filmcritic.com](/w/index.php?title=Filmcritic.com&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2009. **Ray, Satyajit.** [^](#cite_ref-unmaderay_8-0) [“Ordeals of the Alien”](http://www.satyajitrayworld.com/raysfilmography/unmaderay.aspx). *The Unmade Ray*. Satyajit Ray Society. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2008. [^](#cite_ref-timesofindia_9-0) [“Close encounters with native E.T. finally real”](http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/42443247.cms). *. Ngày 5 tháng 4 năm 2003. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2009.* [The Times of India](/w/index.php?title=The_Times_of_India&action=edit&redlink=1) **Newman J (** [^](#cite_ref-UCSCcurrents_10-0) [ngày 17 tháng 9 năm 2001](/w/index.php?title=Ng%C3%A0y_17_th%C3%A1ng_9_n%C4%83m_2001&action=edit&redlink=1)). [“Satyajit Ray Collection receives Packard grant and lecture endowment”](http://www.ucsc.edu/currents/01-02/09-17/ray.html). UC Santa Cruz Currents online. Truy cập ngày 29 tháng 4 năm 2006. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) **Tomas Schatz Ibid pp.14-16** [^](#cite_ref-11) **Schatz ibid** [^](#cite_ref-12) **Paul Monaco, The Sixties, 1960-69, History of American Cinema, University of California Press, London, 2001, p.183** [^](#cite_ref-13) **Monaco, pp.182-188)** [^](#cite_ref-14) **Peter Biskind, Easy Riders, Raging Bulls, Bloomsbury, London, 1998, pp.40-47** [^](#cite_ref-15) **Pauline Kael, "Bonnie and Clyde" in, Pauline Kael, For Keeps (Plume, New York, 1994) pp. 141-57. Originally published in The New Yorker, ngày 21 tháng 10 năm 1967** [^](#cite_ref-16) **Stefan Kanfer, The Shock of Freedom in Films, Time Magazine, Dec 8 1967, Accessed ngày 25 tháng 4 năm 2009,** [^](#cite_ref-time.com_17-0) [http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,844256-7,00.html](http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,844256-7,00.html)
### Thư mục[
[sửa](/w/index.php?title=New_Hollywood&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=New_Hollywood&action=edit§ion=16)] [Biskind, Peter](/w/index.php?title=Peter_Biskind&action=edit&redlink=1)(1998). *(Simon and Schuster)* [Easy Riders, Raging Bulls: How the Sex-Drugs-And Rock 'N Roll Generation Saved Hollywood](/w/index.php?title=Easy_Riders,_Raging_Bulls&action=edit&redlink=1) [ISBN 978-0-684-85708-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780684857084).
- Belton, John,
*American Cinema/American Culture*, McGraw/Hill, New York, 1993
- Cook, David A, "Auteur Cinema and the film generation in 70s Hollywood", in The New American Cinema by Jon Lewis (ed), Duke University Press, New York, 1998, pp. 1–37
- James, David E,
*Allegories of Cinema, American film in the Sixties*, Princeton University Press, New York, 1989, pp. 1–42
- Kael, Pauline "Bonnie and Clyde" in, Pauline Kael,
*For Keeps*(Plume, New York, 1994) pp. 141–57.
- Kael, Pauline, "Trash, Art, and the Movies" in Going Steady, Film Writings 1968-69, Marion Boyers, New York, 1994, pp87–129
- Kanfer, Stefan, The Shock of Freedom in Films,
[Time Magazine](http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,844256-7,00.html), Dec 8 1967, Accessed ngày 25 tháng 4 năm 2009,
- King, Geoff,
*New Hollywood Cinema: An Introduction*, I.B Tauris, London, 2002. pp. 1–49
- Monaco, Paul,
*The Sixties, 1960-69, History of American Cinema*, University of California Press, London, 2001, pp. 182–188
- Schatz, Thomas "The New Hollywood", in
*Film Theory goes to the Movies*, by Jim Collins, Hilary Radner and Ava Preacher Collins(eds.) Routledge, New York, 1993 pp. 8–37


text:
Ptilinopus rivoli
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Ptilinopus rivoli là một loài chim trong họ Columbidae.[1]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.

markdown:
*Ptilinopus rivoli*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Ptilinopus rivoli
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Columbiformes](/wiki/B%E1%BB%99_B%E1%BB%93_c%C3%A2u) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Columbidae](/wiki/H%E1%BB%8D_B%E1%BB%93_c%C3%A2u) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Ptilinopus](/wiki/Ptilinopus) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **P. rivoli** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Ptilinopus rivoli* * là một loài Ptilinopus rivoli* [chim](/wiki/Chim)trong họ [Columbidae](/wiki/H%E1%BB%8D_B%E1%BB%93_c%C3%A2u). [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Ptilinopus_rivoli&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ptilinopus_rivoli&action=edit§ion=1)] **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-1) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1065 miss(0), cp1054 frontend miss(0)

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Accept-Ranges: bytes

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Tu từ học
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tu từ học là nghệ thuật nói chuyện, nhằm mục đính tăng cường khả năng trình bày, thuyết phục và động viên những đối tượng tiếp thu nhất định của người nói và người viết trong những tình huống cụ thể.[1] Với tu cách là bộ môn nghiên cứu, tu từ học đóng vai trò trung tâm trong truyền thống phương Tây.[2] Định nghĩa phổ biến nhất của nó đến từ Aristotle.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Corbett, E. P. J. (1990). Classical rhetoric for the modern student. New York: Oxford University Press., p. 1.; Young, R. E., Becker, A. L., & Pike, K. L. (1970). Rhetoric: discovery and change. New York,: Harcourt Brace & World. p. 1; For more information see Dr. Greg Dickinson of Colorado State University.
- ^ See, e..g., Thomas Conley, Rhetoric in the European Tradition (University of Chicago, 1991).

markdown:
# Tu từ học
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**Tu từ học** là nghệ thuật nói chuyện, nhằm mục đính tăng cường khả năng trình bày, thuyết phục và động viên những đối tượng tiếp thu nhất định của người nói và người viết trong những tình huống cụ thể. Với tu cách là bộ môn nghiên cứu, tu từ học đóng vai trò trung tâm trong truyền thống phương Tây. [1] Định nghĩa phổ biến nhất của nó đến từ [[2]](#cite_note-2) [Aristotle](/wiki/Aristotle).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Tu_t%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tu_t%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc&action=edit§ion=1)] **Corbett, E. P. J. (1990). Classical rhetoric for the modern student. New York: Oxford University Press., p. 1.; Young, R. E., Becker, A. L., & Pike, K. L. (1970). Rhetoric: discovery and change. New York,: Harcourt Brace & World. p. 1; For more information see Dr. Greg Dickinson of Colorado State University.** [^](#cite_ref-1) **See, e..g., Thomas Conley, Rhetoric in the European Tradition (** [^](#cite_ref-2) [University of Chicago](/wiki/University_of_Chicago), 1991).

X-Cache: cp1053 hit(1), cp1054 frontend miss(0)


text:
Turtle River, Minnesota
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Turtle River là một thành phố thuộc quận Beltrami, tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 77 người.[1]
Dân số[sửa | sửa mã nguồn]
- Dân số năm 2000: 75 người.
- Dân số năm 2010: 77 người.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 15 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# Turtle River, Minnesota
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Turtle River, Minnesota|
|—
|![ Vị trí trong Quận Beltrami, Minnesota](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/06/Beltrami_County_Minnesota_Incorporated_and_Unincorporated_areas_Turtle_River_Highlighted.svg/250px-Beltrami_County_Minnesota_Incorporated_and_Unincorporated_areas_Turtle_River_Highlighted.svg.png)
![ Vị trí trong Quận Beltrami, Minnesota](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/06/Beltrami_County_Minnesota_Incorporated_and_Unincorporated_areas_Turtle_River_Highlighted.svg/250px-Beltrami_County_Minnesota_Incorporated_and_Unincorporated_areas_Turtle_River_Highlighted.svg.png)
Vị trí trong
[Quận Beltrami](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Beltrami,_Minnesota), [Minnesota](/wiki/Minnesota) ![ Vị trí bang Minnesota ở Hoa Kỳ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Minnesota_in_United_States.svg/250px-Minnesota_in_United_States.svg.png)
![ Vị trí bang Minnesota ở Hoa Kỳ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Minnesota_in_United_States.svg/250px-Minnesota_in_United_States.svg.png)
Vị trí bang Minnesota ở Hoa Kỳ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Minnesota](/wiki/Minnesota) [Quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Minnesota&action=edit&redlink=1) [Quận Beltrami](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Beltrami,_Minnesota) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-6](/wiki/UTC-6)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) **Turtle River** là một [thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_t%E1%BA%A1i_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận Beltrami](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Beltrami,_Minnesota), tiểu bang [Minnesota](/wiki/Minnesota), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của thành phố này là 77 người. [[1]](#cite_note-1)
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Turtle_River,_Minnesota&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Turtle_River,_Minnesota&action=edit§ion=1)]
- Dân số năm 2000: 75 người.
- Dân số năm 2010: 77 người.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Turtle_River,_Minnesota&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Turtle_River,_Minnesota&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 15 tháng 10 năm 2012.

X-Cache: cp1054 miss(0), cp1054 frontend miss(0)


text:
USS Worden (DD-288)
USS Worden (DD-288) là một tàu khu trục lớp Clemson được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo vào cuối Chiến tranh Thế giới thứ nhất. Nó là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Hoa Kỳ được đặt theo tên Chuẩn đô đốc John Lorimer Worden (1818-1897), người tham gia cuộc Nội chiến Hoa Kỳ. Worden ngừng hoạt động năm 1930 và bị tháo dỡ năm 1931 nhằm tuân thủ quy định hạn chế vũ trang của Hiệp ước Hải quân London
Thiết kế và chế tạo[sửa | sửa mã nguồn]
Worden được đặt lườn vào ngày 30 tháng 6, 1919 tại xưởng tàu Squantum Victory Yard của hãng Bethlehem Shipbuilding Corporation ở Squantum, Massachusetts. Nó được hạ thủy vào ngày 24 tháng 10, 1919, được đỡ đầu bởi bà Emilie Neilson Worden; và được đưa ra hoạt động vào ngày 24 tháng 2, 1920 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân David H. Stuart.
Lịch sử hoạt động[sửa | sửa mã nguồn]
Worden trải qua những năm đầu tiên hoạt động dọc theo bờ biển Đại Tây Dương Hoa Kỳ. Sau khi hoàn tất việc trang bị, nó khởi hành từ Boston, Massachusetts, chất dỡ ngư lôi và phụ tùng tại Newport, Rhode Island, rồi thực hiện chuyến đi chạy thử máy đến Key West, Florida và vùng biển Cuba. Hoàn tất chuyến đi tại New York vào ngày 1 tháng 5, nó gia nhập Đội khu trục 43 trực thuộc Hải đội 3, Hạm đội Đại Tây Dương. Từ tháng 5 đến tháng 7, nó tiến hành các hoạt động dọc theo chiều dài bờ biển Đại Tây Dương, từ Key West đến Newport. Vào ngày 21 tháng 7, nó đi đến Charleston, South Carolina và ở lại đây cho đến mùa Hè năm sau. Vào ngày 25 tháng 6, 1921, nó rời Charleston cho chuyến viếng thăm New York vào ngày 4 tháng 7 và thực hành tác xạ ngoài khơi đảo Block. Sang tháng 8, nó thực hiện chuyến đi đến vịnh Guantánamo, Cuba với các học viên sĩ quan thuộc Học viện Hải quân trên tàu, và đưa họ quay trở về Annapolis, Maryland vào ngày 22 tháng 8.
Worden ghé qua Hampton Roads một thời gian ngắn trước khi lên đường đi ngang New York để đến Boston nơi nó được sửa chữa trong ụ tàu, và hoàn tất việc sửa chữa vào đầu tháng 11. Vào ngày 16 tháng 11, nó chất dỡ ngư lôi tại Newport rồi hướng đến Charleston, đến nơi vào ngày 18 tháng 11. Nó ở lại đây cho đến mùa Xuân năm 1922. Vào ngày 29 tháng 5, nó lên đường cho chuyến đi đến vùng bờ biển Philadelphia, Pennsylvania; rồi đến Yorktown, Virginia, một căn cứ tạm thời cho việc thực hành tác xạ và thực tập chiến trận. Vào cuối tháng 7, nó thực hiện một chuyến đi ngắn đến New York, rồi quay trở lại khu vực thực tập phía Nam ngoài khơi Virginia Capes.
Trong tháng 8, tháng 9 và tháng 10, Worden tiến hành các đợt thực tập chiến trận tại khu vực thực tập, ngắt quãng bởi các chuyến ghé qua New York, Beaufort, North Carolina, và Newport. Vào ngày 21 tháng 11, nó đi vào cảng Boston để sửa chữa vốn kéo dài cho đến cuối năm 1922. Nó khởi hành từ Boston, chất dỡ ngư lôi tại Newport vào ngày đầu năm 1923, và đi đến Lynnhaven Roads, Virginia vào ngày 5 tháng 1, để rồi lại tiếp tục đi về phía Nam đến vịnh Guantánamo, nơi nó thực tập tác xạ và ngư lôi cho đến cuối tháng. Vào ngày 12 tháng 2, nó băng qua kênh đào Panama cùng với Hạm đội Tuần tiễu để tham gia cuộc tập trận Vấn đề Hạm đội I, cuộc tập trận cơ động phối hợp đầu tiên cùng với Hạm đội Chiến trận, được tiến hành tại vùng kênh đào Panama. Nó vượt trở lại kênh đào vào ngày 27 tháng 3, tiếp nối việc huấn luyện tại khu vực vịnh Guantánamo cho đến cuối tháng 4.
Sau khi ghé thăm các cảng trong vịnh Mexico: Galveston, Texas, New Orleans, Louisiana, Tampa, Florida và Key West, Worden quay trở về Newport vào ngày 15 tháng 5. Vào đầu tháng 6, nó viếng thăm Washington, D.C., và đến giữa tháng nó đi vào Xưởng hải quân Philadelphia để sửa chữa. Nó rời Philadelphia vào ngày 12 tháng 10, tiếp tục hoạt động thực hành tác xạ và thực tập chiến trận tại khu vực thực tập phía Nam ngoài khơi Virginia Capes cho đến giữa tháng 11, ngắt quãng bởi các chuyến viếng thăm Fall River, Massachusetts và Baltimore, Maryland, cho đến khi nó lại đi vào Xưởng hải quân Philadelphia để sửa chữa một nồi hơi bị vỡ.
Vào ngày 3 tháng 1, 1924, Worden rời Philadelphia, và sau một chặng dừng ngắn tại Lynnhaven Roads, đã gặp gỡ Hạm đội Tuần tiễu trong vai trò hộ tống. Tiến hành thực tập và huấn luyện dọc trên đường đi, Hạm đội Tuần tiễu hướng đến Colón, Panama, nơi các tàu chiến được tiếp nhiên liệu trước khi tiếp tục đi đến đảo Culebra cùng với Hạm đội Hoa Kỳ kết hợp (bao gồm cả Hạm đội Tuần tiễu lẫn Hạm đội Chiến trận). Worden tham gia cuộc thực tập hàng năm ngoài khơi Tây Ấn cho đến cuối mùa Xuân. Vào ngày 4 tháng 5, nó quay trở lại Philadelphia để chuẩn bị cho lượt bố trí hoạt động duy nhất của nó bên ngoài vùng Tây Bán Cầu. Sau một giai đoạn sửa chữa ngắn tại Boston và viếng thăm Newport, dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Trung tá Hải quân Allen B. Reed,[2] nó lên đường vượt Đại Tây Dương vào giữa tháng 6, băng qua eo biển Gibraltar vào ngày 27 tháng 6 để bắt đầu một năm phục vụ cùng Lực lượng Hải quân Hoa Kỳ tại Châu Âu.
Worden đã ghé qua Palermo, Sicily rồi hướng đến khu vực biển Adriatic. Chuyến đi của nó bị ảnh hưởng bởi sự kiện sát hại hai công dân Hoa Kỳ tại đất nước Albania mới thành lập và cuộc xung đột diễn ra sau đó, vốn đưa đến việc lật đổ Thủ tướng Ahmed Zogu và thay thế bằng một chính phủ lâm thời dưới quyền Giáo chủ Fan Stylian Noli. Trong thời gian ở lại vùng biển Adriatic, chiếc tàu khu trục đã viếng thăm Pula (nay thuộc Croatia) và Venice, Ý cùng Split (nay thuộc Croatia) thuộc Vương quốc Nam Tư cũng như Durrës tại Albania đầy rối loạn. Cuối năm đó, Worden rời vùng Địa Trung Hải để viếng thăm Gravesend, Anh, Cherbourg, Pháp, Leith, Scotland và Amsterdam thuộc Hà Lan. Kết thúc hành trình, nó quay trở lại Địa Trung Hải tiếp tục hoạt động cùng Lực lượng Hải quân Hoa Kỳ tại Châu Âu cho đến mùa Hè năm 1925.
Worden quay trở về New York vào ngày 16 tháng 7 năm đó, tiếp nối các hoạt động thường lệ cùng Hạm đội Tuần tiễu. Vào ngày 13 tháng 9, nó đi vào Xưởng hải quân Philadelphia để sửa chữa, và chỉ rời xưởng tàu vào tháng 12. Vào ngày 7 tháng 12, nó lên đường đi về phía Nam cho cuộc cơ động mùa Đông hàng năm tổ chức tại Tây Ấn và vịnh Panama ở phía bờ Thái Bình Dương của bán đảo. Hạm đội Tuần tiễu băng qua kênh đào vào ngày 4 và 5 tháng 2, 1926 để gia nhập cùng Hạm đội Chiến trận cho cuộc tập trận Vấn đề Hạm đội VI tại vịnh Panama. Đến tháng 3, chiếc tàu khu trục quay trở lại vùng biển Caribe cùng Hạm đội Tuần Tiễu, và tiếp nối các đợt thực hành tác xạ, thực tập ngư lôi và tập trận tại Tây Ấn. Nó hoàn tất lịch trình trên vào cuối mùa Xuân và quay trở về Philadelphia vào ngày 5 tháng 5. Sang đầu mùa Hè, nó lại thực hiện lịch huấn luyện, lần này ngoài khơi bờ biển New England gần vịnh Narragansett. Vào ngày 2 tháng 7, nó đi vào Xưởng hải quân Philadelphia cho một đợt sửa chữa kéo dài ba tháng.
Vào ngày 11 tháng 10, Worden khởi hành từ Philadelphia cho chuyến đi về phía Nam một lần nữa, và sau một chặng dừng ngắn tại Hampton Roads, nó tiếp tục hành trình và đi đến vịnh Guatánamo, Cuba vào ngày 16 tháng 10. Trong tháng tiếp theo, nó tiến hành các thử nghiệm kỹ thuật và tập trận gần Haiti trong vịnh Gonaives. Quay trở lên phía Bắc vào giữa tháng 11, nó ghé thăm Học viện Hải quân Hoa Kỳ trong một thời gian trước khi quay về Philadelphia, đến nơi vào ngày 15 tháng 12. Nó lại rời Philadelphia một lần nữa vào ngày 5 tháng 1, 1927, ghé thăm Yorktown trước khi tiến hành đợt cơ động mùa đông thường lệ hàng năm. Nó đi đến vịnh Guatánamo vào ngày 12 tháng 1, tiến hành thực tập tác xạ và tập trận cùng Hạm đội Tuần tiễu nhằm chuẩn bị cho cuộc tập trận Vấn đề Hạm đội sau đó.
Khác biệt với các cuộc tập trận hạm đội trước đây mà nó từng tham gia, Vấn đề Hạm đội VII đưa Hạm đội Chiến trận đi đến vùng biển Caribe thay vì đưa Hạm đội Tuần tiễu đi sang Thái Bình Dương. Cuộc tập trận tiến hành vào tháng 3, và vào cuối tháng 4, Worden quay hướng lên phía Bắc, viếng thăm New York. Trong mùa Hè năm 1927, nó tiến hành các hoạt động huấn luyện thường lệ ngoài khơi bờ biển Đại Tây Dương; tham gia một cuộc Duyệt binh Tổng thống tổ chức ngoài khơi Cape Henry, Virginia vào tháng 6 dưới sự chủ tọa của Tổng thống Calvin Coolidge. Vào ngày 11 tháng 9, nó đi vào Xưởng hải quân Philadelphia và ở lại đây cho đến hết thời gian còn lại của năm.
Vào ngày 7 tháng 1, 1928, Worden khởi hành từ Philadelphia để đi xuống phía Nam. Tuy nhiên, nó chỉ tham gia các cuộc luyện tập và thực hành chuẩn bị cho cuộc tập trận hàng năm. Trong khi Hạm đội Chiến trận và Hạm đội Tuần tiễu gặp gỡ để tham gia cuộc tập trận Vấn đề Hạm đội VIII tại một khu vực rộng lớn tại Thái Bình Dương giữa San Francisco và khu vực quần đảo Hawaii, chiếc tàu khu trục quay trở lại Philadelphia vào tháng 4, đến nơi vào ngày 14 tháng 4. Một tháng sau, nó lại ra khơi cho lượt hoạt động thường lệ dọc bờ biển Đại Tây Dương, vốn kéo dài cho đến tháng 10, lúc mà căn cứ hoạt động của nó được chuyển đến Charleston. Các hoạt động tại chỗ từ cảng này được tiếp nối cho đến đầu tháng 12, khi nó đi đến Philadelphia trong một tháng.
Vào tháng 1, 1929, Worden đi đến Norfolk để sửa chữa turbine, và sau khi hoàn tất chạy thử máy sau sửa chữa tại vịnh Chesapeake trong tháng 2, nó đi về phía Nam tham gia các cuộc cơ động mùa Đông. Chiếc tàu khu trục đi đến vịnh Guantánamo vào ngày 28 tháng 2, hoạt động thực hành cho đến cuối mùa Xuân và quay trở về New York vào ngày 2 tháng 5. Trong mùa Hè, nó tiến hành các hoạt động thường lệ tại vùng bờ biển Đông Bắc.
Vào ngày 21 tháng 9, Worden đi đến Philadelphia, nơi nó ở lại cho đến khi được cho xuất biên chế vào ngày 1 tháng 5, 1930. Tên nó được cho rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 22 tháng 10, 1930, và nó bị bán để tháo dỡ vào ngày 17 tháng 1, 1931. Nguồn khác lại cho rằng nó được cải biến thành chiếc tàu chở trái cây nhanh MV Tabasco.[3]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă â b c Thomas, Donald I., CAPT USN "Recommissioning Destroyers, 1939 Style" United States Naval Institute Proceedings September 1979 tr. 71
- ^ Directory of Naval Officers, ngày 1 tháng 7 năm 1924
- ^ Lloyds (1932-33). “Lloyd's Register” (PDF). Lloyd's Register (through PlimsollShipData). Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2013. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(trợ giúp)
- Bài này có các trích dẫn từ nguồn en:Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/w11/worden-ii.htm

markdown:
# USS
*Worden* (DD-288) [USS Worden](/wiki/USS_Worden).
|
|![]()
Tàu khu trục USS
*Worden*(DD-288) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1a/US_flag_48_stars.svg/67px-US_flag_48_stars.svg.png)
*Worden*(DD-288) [John Lorimer Worden](/w/index.php?title=John_Lorimer_Worden&action=edit&redlink=1) [Bethlehem Shipbuilding Corporation](/w/index.php?title=Bethlehem_Shipbuilding_Corporation&action=edit&redlink=1), [Squantum Victory Yard](/w/index.php?title=Squantum_Victory_Yard&action=edit&redlink=1) [30 tháng 6](/wiki/30_th%C3%A1ng_6), [1919](/wiki/1919) [24 tháng 10](/wiki/24_th%C3%A1ng_10), [1919](/wiki/1919) [24 tháng 2](/wiki/24_th%C3%A1ng_2), [1920](/wiki/1920) [1 tháng 5](/wiki/1_th%C3%A1ng_5), [1930](/wiki/1930) [22 tháng 10](/wiki/22_th%C3%A1ng_10), [1930](/wiki/1930) [17 tháng 1](/wiki/17_th%C3%A1ng_1), [1931](/wiki/1931) [Lớp tàu khu trục](/wiki/Clemson_(l%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c)) *Clemson* [Trọng tải choán nước](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%8Dng_t%E1%BA%A3i_cho%C3%A1n_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1):
1.308 tấn Anh (1.329 t) (đầy tải)
[Độ dài](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99_d%C3%A0i_t%E1%BB%95ng_c%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1): [Sườn ngang](/w/index.php?title=S%C6%B0%E1%BB%9Dn_ngang_(t%C3%A0u)&action=edit&redlink=1): [Mớn nước](/w/index.php?title=M%E1%BB%9Bn_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1): [[1]](#cite_note-proceedings-1)
4 × nồi hơi 300 psi (2.100 kPa);
[[1]](#cite_note-proceedings-1)
2 × trục;
công suất 26.500
[hp](/wiki/M%C3%A3_l%E1%BB%B1c)(19.800 [kW](/w/index.php?title=Kil%C3%B4watt&action=edit&redlink=1)) [nmi](/wiki/H%E1%BA%A3i_l%C3%BD)(9.070 [km](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t); 5.640 [mi](/wiki/D%E1%BA%B7m_Anh)) ở tốc độ 15 hải lý một giờ (28 km/h; 17 mph)
đầy đủ:
[4 in (100 mm)/50 caliber](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_ph%C3%A1o_4_inch/50_caliber&action=edit&redlink=1); [[1]](#cite_note-proceedings-1)
1 × pháo
[3 in (76 mm)/23 caliber](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_ph%C3%A1o_3_inch/23_caliber&action=edit&redlink=1); [[1]](#cite_note-proceedings-1)
12 × ống phóng
[ngư lôi 21 in (530 mm)](/w/index.php?title=Ng%C6%B0_l%C3%B4i_Mark_15&action=edit&redlink=1)(4×3) [[1]](#cite_note-proceedings-1) **USS Worden (DD-288)** là một [tàu khu trục](/wiki/T%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c) [lớp](/wiki/Clemson_(l%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c))được *Clemson* [Hải quân Hoa Kỳ](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3)chế tạo vào cuối [Chiến tranh Thế giới thứ nhất](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t). Nó là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Hoa Kỳ được đặt theo tên [Chuẩn đô đốc](/wiki/Chu%E1%BA%A9n_%C4%91%C3%B4_%C4%91%E1%BB%91c) [John Lorimer Worden](/w/index.php?title=John_Lorimer_Worden&action=edit&redlink=1)(1818-1897), người tham gia cuộc [Nội chiến Hoa Kỳ](/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_Hoa_K%E1%BB%B3). *Worden*ngừng hoạt động năm [1930](/wiki/1930)và bị tháo dỡ năm [1931](/wiki/1931)nhằm tuân thủ quy định hạn chế vũ trang của [Hiệp ước Hải quân London](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_London&action=edit&redlink=1)
## Thiết kế và chế tạo[
[sửa](/w/index.php?title=USS_Worden_(DD-288)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=USS_Worden_(DD-288)&action=edit§ion=1)] *Worden* được đặt lườn vào ngày [30 tháng 6](/wiki/30_th%C3%A1ng_6), [1919](/wiki/1919) tại xưởng tàu [Squantum Victory Yard](/w/index.php?title=Squantum_Victory_Yard&action=edit&redlink=1) của hãng [Bethlehem Shipbuilding Corporation](/w/index.php?title=Bethlehem_Shipbuilding_Corporation&action=edit&redlink=1) ở [Squantum, Massachusetts](/w/index.php?title=Squantum,_Massachusetts&action=edit&redlink=1). Nó được hạ thủy vào ngày [24 tháng 10](/wiki/24_th%C3%A1ng_10), [1919](/wiki/1919), được đỡ đầu bởi bà Emilie Neilson Worden; và được đưa ra hoạt động vào ngày [24 tháng 2](/wiki/24_th%C3%A1ng_2), [1920](/wiki/1920) dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, [Thiếu tá Hải quân](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFu_t%C3%A1_H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1) David H. Stuart.
## Lịch sử hoạt động[
[sửa](/w/index.php?title=USS_Worden_(DD-288)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=USS_Worden_(DD-288)&action=edit§ion=2)] *Worden* trải qua những năm đầu tiên hoạt động dọc theo bờ biển Đại Tây Dương Hoa Kỳ. Sau khi hoàn tất việc trang bị, nó khởi hành từ [Boston, Massachusetts](/wiki/Boston,_Massachusetts), chất dỡ [ngư lôi](/wiki/Ng%C6%B0_l%C3%B4i) và phụ tùng tại [Newport, Rhode Island](/w/index.php?title=Newport,_Rhode_Island&action=edit&redlink=1), rồi thực hiện chuyến đi chạy thử máy đến [Key West](/wiki/Key_West), [Florida](/wiki/Florida) và vùng biển [Cuba](/wiki/Cuba). Hoàn tất chuyến đi tại [New York](/wiki/New_York,_New_York) vào ngày [1 tháng 5](/wiki/1_th%C3%A1ng_5), nó gia nhập Đội khu trục 43 trực thuộc Hải đội 3, [Hạm đội Đại Tây Dương](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1m_%C4%91%E1%BB%99i_%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2y_D%C6%B0%C6%A1ng_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1). Từ [tháng 5](/wiki/Th%C3%A1ng_5) đến [tháng 7](/wiki/Th%C3%A1ng_7), nó tiến hành các hoạt động dọc theo chiều dài bờ biển Đại Tây Dương, từ Key West đến Newport. Vào ngày [21 tháng 7](/wiki/21_th%C3%A1ng_7), nó đi đến [Charleston, South Carolina](/wiki/Charleston,_South_Carolina) và ở lại đây cho đến mùa Hè năm sau. Vào ngày [25 tháng 6](/wiki/25_th%C3%A1ng_6), [1921](/wiki/1921), nó rời Charleston cho chuyến viếng thăm New York vào ngày [4 tháng 7](/wiki/4_th%C3%A1ng_7) và thực hành tác xạ ngoài khơi [đảo Block](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_Block&action=edit&redlink=1). Sang [tháng 8](/wiki/Th%C3%A1ng_8), nó thực hiện chuyến đi đến [vịnh Guantánamo](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_Guant%C3%A1namo,_Cuba), [Cuba](/wiki/Cuba) với các học viên sĩ quan thuộc [Học viện Hải quân](/wiki/H%E1%BB%8Dc_vi%E1%BB%87n_H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3) trên tàu, và đưa họ quay trở về [Annapolis, Maryland](/wiki/Annapolis,_Maryland) vào ngày [22 tháng 8](/wiki/22_th%C3%A1ng_8). *Worden* ghé qua [Hampton Roads](/w/index.php?title=Hampton_Roads&action=edit&redlink=1) một thời gian ngắn trước khi lên đường đi ngang New York để đến Boston nơi nó được sửa chữa trong ụ tàu, và hoàn tất việc sửa chữa vào đầu [tháng 11](/wiki/Th%C3%A1ng_11). Vào ngày [16 tháng 11](/wiki/16_th%C3%A1ng_11), nó chất dỡ ngư lôi tại Newport rồi hướng đến Charleston, đến nơi vào ngày [18 tháng 11](/wiki/18_th%C3%A1ng_11). Nó ở lại đây cho đến mùa Xuân năm [1922](/wiki/1922). Vào ngày [29 tháng 5](/wiki/29_th%C3%A1ng_5), nó lên đường cho chuyến đi đến vùng bờ biển [Philadelphia, Pennsylvania](/wiki/Philadelphia,_Pennsylvania); rồi đến [Yorktown, Virginia](/w/index.php?title=Yorktown,_Virginia&action=edit&redlink=1), một căn cứ tạm thời cho việc thực hành tác xạ và thực tập chiến trận. Vào cuối [tháng 7](/wiki/Th%C3%A1ng_7), nó thực hiện một chuyến đi ngắn đến New York, rồi quay trở lại khu vực thực tập phía Nam ngoài khơi [Virginia Capes](/w/index.php?title=Virginia_Capes&action=edit&redlink=1).
Trong
[tháng 8](/wiki/Th%C3%A1ng_8), [tháng 9](/wiki/Th%C3%A1ng_9) và [tháng 10](/wiki/Th%C3%A1ng_10), *Worden* tiến hành các đợt thực tập chiến trận tại khu vực thực tập, ngắt quãng bởi các chuyến ghé qua New York, [Beaufort, North Carolina](/w/index.php?title=Beaufort,_North_Carolina&action=edit&redlink=1), và Newport. Vào ngày [21 tháng 11](/wiki/21_th%C3%A1ng_11), nó đi vào cảng Boston để sửa chữa vốn kéo dài cho đến cuối năm [1922](/wiki/1922). Nó khởi hành từ Boston, chất dỡ ngư lôi tại Newport vào ngày đầu năm [1923](/wiki/1923), và đi đến [Lynnhaven Roads](/w/index.php?title=Lynnhaven_Roads&action=edit&redlink=1), Virginia vào ngày [5 tháng 1](/wiki/5_th%C3%A1ng_1), để rồi lại tiếp tục đi về phía Nam đến vịnh Guantánamo, nơi nó thực tập tác xạ và ngư lôi cho đến cuối tháng. Vào ngày [12 tháng 2](/wiki/12_th%C3%A1ng_2), nó băng qua [kênh đào Panama](/wiki/K%C3%AAnh_%C4%91%C3%A0o_Panama) cùng với [Hạm đội Tuần tiễu](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1m_%C4%91%E1%BB%99i_Tu%E1%BA%A7n_ti%E1%BB%85u&action=edit&redlink=1) để tham gia cuộc tập trận [Vấn đề Hạm đội](/w/index.php?title=V%E1%BA%A5n_%C4%91%E1%BB%81_H%E1%BA%A1m_%C4%91%E1%BB%99i&action=edit&redlink=1) I, cuộc tập trận cơ động phối hợp đầu tiên cùng với [Hạm đội Chiến trận](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1m_%C4%91%E1%BB%99i_Chi%E1%BA%BFn_tr%E1%BA%ADn&action=edit&redlink=1), được tiến hành tại vùng kênh đào Panama. Nó vượt trở lại kênh đào vào ngày [27 tháng 3](/wiki/27_th%C3%A1ng_3), tiếp nối việc huấn luyện tại khu vực vịnh Guantánamo cho đến cuối [tháng 4](/wiki/Th%C3%A1ng_4).
Sau khi ghé thăm các cảng trong
[vịnh Mexico](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_Mexico): [Galveston, Texas](/wiki/Galveston,_Texas), [New Orleans, Louisiana](/wiki/New_Orleans,_Louisiana), [Tampa, Florida](/wiki/Tampa,_Florida) và Key West, *Worden* quay trở về Newport vào ngày [15 tháng 5](/wiki/15_th%C3%A1ng_5). Vào đầu [tháng 6](/wiki/Th%C3%A1ng_6), nó viếng thăm [Washington, D.C.](/wiki/Washington,_D.C.), và đến giữa tháng nó đi vào [Xưởng hải quân Philadelphia](/w/index.php?title=X%C6%B0%E1%BB%9Fng_h%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Philadelphia&action=edit&redlink=1) để sửa chữa. Nó rời Philadelphia vào ngày [12 tháng 10](/wiki/12_th%C3%A1ng_10), tiếp tục hoạt động thực hành tác xạ và thực tập chiến trận tại khu vực thực tập phía Nam ngoài khơi Virginia Capes cho đến giữa [tháng 11](/wiki/Th%C3%A1ng_11), ngắt quãng bởi các chuyến viếng thăm [Fall River, Massachusetts](/wiki/Fall_River,_Massachusetts) và [Baltimore, Maryland](/wiki/Baltimore,_Maryland), cho đến khi nó lại đi vào Xưởng hải quân Philadelphia để sửa chữa một nồi hơi bị vỡ.
Vào ngày
[3 tháng 1](/wiki/3_th%C3%A1ng_1), [1924](/wiki/1924), *Worden* rời Philadelphia, và sau một chặng dừng ngắn tại Lynnhaven Roads, đã gặp gỡ Hạm đội Tuần tiễu trong vai trò hộ tống. Tiến hành thực tập và huấn luyện dọc trên đường đi, Hạm đội Tuần tiễu hướng đến [Colón, Panama](/w/index.php?title=Col%C3%B3n,_Panama&action=edit&redlink=1), nơi các tàu chiến được tiếp nhiên liệu trước khi tiếp tục đi đến [đảo Culebra](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_Culebra&action=edit&redlink=1) cùng với [Hạm đội Hoa Kỳ](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1m_%C4%91%E1%BB%99i_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1) kết hợp (bao gồm cả Hạm đội Tuần tiễu lẫn Hạm đội Chiến trận). *Worden* tham gia cuộc thực tập hàng năm ngoài khơi [Tây Ấn](/wiki/T%C3%A2y_%E1%BA%A4n) cho đến cuối mùa Xuân. Vào ngày [4 tháng 5](/wiki/4_th%C3%A1ng_5), nó quay trở lại Philadelphia để chuẩn bị cho lượt bố trí hoạt động duy nhất của nó bên ngoài vùng Tây Bán Cầu. Sau một giai đoạn sửa chữa ngắn tại Boston và viếng thăm Newport, dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, [Trung tá Hải quân](/wiki/Trung_t%C3%A1_H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n) [Allen B. Reed](/w/index.php?title=Allen_B._Reed&action=edit&redlink=1), nó lên đường vượt [2] [Đại Tây Dương](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2y_D%C6%B0%C6%A1ng)vào giữa [tháng 6](/wiki/Th%C3%A1ng_6), băng qua [eo biển Gibraltar](/wiki/Eo_bi%E1%BB%83n_Gibraltar)vào ngày [27 tháng 6](/wiki/27_th%C3%A1ng_6)để bắt đầu một năm phục vụ cùng Lực lượng Hải quân Hoa Kỳ tại Châu Âu. *Worden* đã ghé qua [Palermo](/wiki/Palermo), [Sicily](/wiki/Sicily) rồi hướng đến khu vực [biển Adriatic](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Adriatic). Chuyến đi của nó bị ảnh hưởng bởi sự kiện sát hại hai công dân Hoa Kỳ tại đất nước [Albania](/wiki/Albania) mới thành lập và cuộc xung đột diễn ra sau đó, vốn đưa đến việc lật đổ Thủ tướng [Ahmed Zogu](/wiki/Zog_I_c%E1%BB%A7a_Albania) và thay thế bằng một chính phủ lâm thời dưới quyền [Giáo chủ Fan Stylian Noli](/w/index.php?title=Fan_S._Noli&action=edit&redlink=1). Trong thời gian ở lại vùng biển Adriatic, chiếc tàu khu trục đã viếng thăm [Pula](/wiki/Pula) (nay thuộc [Croatia](/wiki/Croatia)) và [Venice](/wiki/Venice), [Ý](/wiki/%C3%9D) cùng [Split](/w/index.php?title=Split_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit&redlink=1) (nay thuộc Croatia) thuộc Vương quốc [Nam Tư](/wiki/Nam_T%C6%B0) cũng như [Durrës](/wiki/Durr%C3%ABs) tại Albania đầy rối loạn. Cuối năm đó, *Worden* rời vùng [Địa Trung Hải](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i) để viếng thăm [Gravesend](/w/index.php?title=Gravesend,_Kent&action=edit&redlink=1), [Anh](/wiki/Anh), [Cherbourg](/wiki/Cherbourg), [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p), [Leith](/w/index.php?title=Leith&action=edit&redlink=1), [Scotland](/wiki/Scotland) và [Amsterdam](/wiki/Amsterdam) thuộc [Hà Lan](/wiki/H%C3%A0_Lan). Kết thúc hành trình, nó quay trở lại Địa Trung Hải tiếp tục hoạt động cùng Lực lượng Hải quân Hoa Kỳ tại Châu Âu cho đến mùa Hè năm [1925](/wiki/1925). *Worden* quay trở về New York vào ngày [16 tháng 7](/wiki/16_th%C3%A1ng_7) năm đó, tiếp nối các hoạt động thường lệ cùng Hạm đội Tuần tiễu. Vào ngày [13 tháng 9](/wiki/13_th%C3%A1ng_9), nó đi vào Xưởng hải quân Philadelphia để sửa chữa, và chỉ rời xưởng tàu vào [tháng 12](/wiki/Th%C3%A1ng_12). Vào ngày [7 tháng 12](/wiki/7_th%C3%A1ng_12), nó lên đường đi về phía Nam cho cuộc cơ động mùa Đông hàng năm tổ chức tại Tây Ấn và vịnh Panama ở phía bờ Thái Bình Dương của bán đảo. Hạm đội Tuần tiễu băng qua kênh đào vào ngày [4](/wiki/4_th%C3%A1ng_2) và [5 tháng 2](/wiki/5_th%C3%A1ng_2), [1926](/wiki/1926) để gia nhập cùng Hạm đội Chiến trận cho cuộc tập trận Vấn đề Hạm đội VI tại vịnh Panama. Đến [tháng 3](/wiki/Th%C3%A1ng_3), chiếc tàu khu trục quay trở lại vùng biển Caribe cùng Hạm đội Tuần Tiễu, và tiếp nối các đợt thực hành tác xạ, thực tập ngư lôi và tập trận tại Tây Ấn. Nó hoàn tất lịch trình trên vào cuối mùa Xuân và quay trở về Philadelphia vào ngày [5 tháng 5](/wiki/5_th%C3%A1ng_5). Sang đầu mùa Hè, nó lại thực hiện lịch huấn luyện, lần này ngoài khơi bờ biển [New England](/wiki/New_England) gần [vịnh Narragansett](/w/index.php?title=V%E1%BB%8Bnh_Narragansett&action=edit&redlink=1). Vào ngày [2 tháng 7](/wiki/2_th%C3%A1ng_7), nó đi vào Xưởng hải quân Philadelphia cho một đợt sửa chữa kéo dài ba tháng.
Vào ngày
[11 tháng 10](/wiki/11_th%C3%A1ng_10), *Worden* khởi hành từ Philadelphia cho chuyến đi về phía Nam một lần nữa, và sau một chặng dừng ngắn tại Hampton Roads, nó tiếp tục hành trình và đi đến vịnh Guatánamo, Cuba vào ngày [16 tháng 10](/wiki/16_th%C3%A1ng_10). Trong tháng tiếp theo, nó tiến hành các thử nghiệm kỹ thuật và tập trận gần [Haiti](/wiki/Haiti) trong [vịnh Gonaives](/w/index.php?title=V%E1%BB%8Bnh_Gonaives&action=edit&redlink=1). Quay trở lên phía Bắc vào giữa [tháng 11](/wiki/Th%C3%A1ng_11), nó ghé thăm [Học viện Hải quân Hoa Kỳ](/wiki/H%E1%BB%8Dc_vi%E1%BB%87n_H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3) trong một thời gian trước khi quay về Philadelphia, đến nơi vào ngày [15 tháng 12](/wiki/15_th%C3%A1ng_12). Nó lại rời Philadelphia một lần nữa vào ngày [5 tháng 1](/wiki/5_th%C3%A1ng_1), [1927](/wiki/1927), ghé thăm Yorktown trước khi tiến hành đợt cơ động mùa đông thường lệ hàng năm. Nó đi đến vịnh Guatánamo vào ngày [12 tháng 1](/wiki/12_th%C3%A1ng_1), tiến hành thực tập tác xạ và tập trận cùng Hạm đội Tuần tiễu nhằm chuẩn bị cho cuộc tập trận Vấn đề Hạm đội sau đó.
Khác biệt với các cuộc tập trận hạm đội trước đây mà nó từng tham gia, Vấn đề Hạm đội VII đưa Hạm đội Chiến trận đi đến vùng biển Caribe thay vì đưa Hạm đội Tuần tiễu đi sang Thái Bình Dương. Cuộc tập trận tiến hành vào
[tháng 3](/wiki/Th%C3%A1ng_3), và vào cuối [tháng 4](/wiki/Th%C3%A1ng_4), *Worden* quay hướng lên phía Bắc, viếng thăm New York. Trong mùa Hè năm [1927](/wiki/1927), nó tiến hành các hoạt động huấn luyện thường lệ ngoài khơi bờ biển Đại Tây Dương; tham gia một cuộc Duyệt binh Tổng thống tổ chức ngoài khơi [Cape Henry, Virginia](/w/index.php?title=Cape_Henry,_Virginia&action=edit&redlink=1) vào [tháng 6](/wiki/Th%C3%A1ng_6) dưới sự chủ tọa của [Tổng thống](/wiki/T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Hoa_K%E1%BB%B3) [Calvin Coolidge](/wiki/Calvin_Coolidge). Vào ngày [11 tháng 9](/wiki/11_th%C3%A1ng_9), nó đi vào Xưởng hải quân Philadelphia và ở lại đây cho đến hết thời gian còn lại của năm.
Vào ngày
[7 tháng 1](/wiki/7_th%C3%A1ng_1), [1928](/wiki/1928), *Worden* khởi hành từ Philadelphia để đi xuống phía Nam. Tuy nhiên, nó chỉ tham gia các cuộc luyện tập và thực hành chuẩn bị cho cuộc tập trận hàng năm. Trong khi Hạm đội Chiến trận và Hạm đội Tuần tiễu gặp gỡ để tham gia cuộc tập trận Vấn đề Hạm đội VIII tại một khu vực rộng lớn tại Thái Bình Dương giữa San Francisco và khu vực [quần đảo Hawaii](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Hawaii), chiếc tàu khu trục quay trở lại Philadelphia vào [tháng 4](/wiki/Th%C3%A1ng_4), đến nơi vào ngày [14 tháng 4](/wiki/14_th%C3%A1ng_4). Một tháng sau, nó lại ra khơi cho lượt hoạt động thường lệ dọc bờ biển Đại Tây Dương, vốn kéo dài cho đến [tháng 10](/wiki/Th%C3%A1ng_10), lúc mà căn cứ hoạt động của nó được chuyển đến Charleston. Các hoạt động tại chỗ từ cảng này được tiếp nối cho đến đầu [tháng 12](/wiki/Th%C3%A1ng_12), khi nó đi đến Philadelphia trong một tháng.
Vào
[tháng 1](/wiki/Th%C3%A1ng_1), [1929](/wiki/1929), *Worden* đi đến Norfolk để sửa chữa turbine, và sau khi hoàn tất chạy thử máy sau sửa chữa tại [vịnh Chesapeake](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_Chesapeake) trong [tháng 2](/wiki/Th%C3%A1ng_2), nó đi về phía Nam tham gia các cuộc cơ động mùa Đông. Chiếc tàu khu trục đi đến vịnh Guantánamo vào ngày [28 tháng 2](/wiki/28_th%C3%A1ng_2), hoạt động thực hành cho đến cuối mùa Xuân và quay trở về New York vào ngày [2 tháng 5](/wiki/2_th%C3%A1ng_5). Trong mùa Hè, nó tiến hành các hoạt động thường lệ tại vùng bờ biển Đông Bắc.
Vào ngày
[21 tháng 9](/wiki/21_th%C3%A1ng_9), *Worden* đi đến Philadelphia, nơi nó ở lại cho đến khi được cho xuất biên chế vào ngày [1 tháng 5](/wiki/1_th%C3%A1ng_5), [1930](/wiki/1930). Tên nó được cho rút khỏi danh sách [Đăng bạ Hải quân](/w/index.php?title=%C4%90%C4%83ng_b%E1%BA%A1_H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1) vào ngày [22 tháng 10](/wiki/22_th%C3%A1ng_10), [1930](/wiki/1930), và nó bị bán để tháo dỡ vào ngày [17 tháng 1](/wiki/17_th%C3%A1ng_1), [1931](/wiki/1931). Nguồn khác lại cho rằng nó được cải biến thành chiếc tàu chở trái cây nhanh MV *Tabasco*. [[3]](#cite_note-3)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=USS_Worden_(DD-288)&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=USS_Worden_(DD-288)&action=edit§ion=3)]
- ^
**a** **ă** **â** **b** [Thomas, Donald I., CAPT USN "Recommissioning Destroyers, 1939 Style"](#cite_ref-proceedings_1-4) **c** *United States Naval Institute Proceedings*September 1979 tr. 71 [^](#cite_ref-2) [Directory of Naval Officers, ngày 1 tháng 7 năm 1924](http://www.archive.org/stream/navydirectoryoff19244unit#page/166/mode/2up) **Lloyds (1932-33).** [^](#cite_ref-3) [“Lloyd's Register”](http://www.plimsollshipdata.org/pdffile.php?name=32b0872.pdf)(PDF). Lloyd's Register (through PlimsollShipData). Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2013. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- Bài này có các trích dẫn từ nguồn
[en:Dictionary of American Naval Fighting Ships](//en.wikipedia.org/wiki/Dictionary_of_American_Naval_Fighting_Ships)thuộc [phạm vi công cộng](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_vi_c%C3%B4ng_c%E1%BB%99ng): [http://www.history.navy.mil/danfs/w11/worden-ii.htm](http://www.history.navy.mil/danfs/w11/worden-ii.htm)

X-Cache: cp1067 miss(0), cp1054 frontend miss(0)


text:
Vireo masteri
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Vireo masteri là một loài chim trong họ Vireonidae.[1]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.

markdown:
*Vireo masteri*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Vireo masteri
|
|[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Passeriformes](/wiki/B%E1%BB%99_S%E1%BA%BB) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Vireonidae](/wiki/Vireonidae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Vireo](/wiki/Vireo) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **V. masteri** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Vireo masteri* * là một loài Vireo masteri* [chim](/wiki/Chim)trong họ [Vireonidae](/wiki/Vireonidae). [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Vireo_masteri&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vireo_masteri&action=edit§ion=1)] **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-1) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.

X-Cache: cp1068 miss(0), cp1054 frontend miss(0)


text:
Tìm kiếm bài viết theo id
5giay - Mạng thương mại điện tử
Tình hình diễn đàn
- sllitsheat,
- ipad vip,
- oepartlowvonni,
- dnh3486,
- Nick Carter,
- luadaosieucap,
- Reset love,
- litimi,
- rubyanh,
- vipkinh,
- Squallthukhoa,
- ch_minhduc,
- DNgH,
- oh_grim,
- lazydude,
- congbac,
- caheots,
- nguyentam26,
- Viila,
- wwww114,
- baodailast,
- vienleba,
- Asthased123,
- tientraochaomuc1,
- phuongtram091,
- mrtu18613,
- aoiusagi82,
- hongan01,
- dangtuan461985,
- ntthanhtu,
- tnrobantesharo,
- tuanhanh,
- PlayStation3,
- Mobifone_4U_4me,
- shi2009,
- TTTB,
- hoa168,
- Khủng_long_con,
- caupepeo,
- pttn2508,
- manhthang15,
- 0BAMA,
- krazybuff,
- cuckydaigai,
- totnhatvn.com,
- BAKHANG1,
- bơ vơ,
- vtnquan,
- quanjean,
- sowa
- ... and 199 more
Tổng: 1,265 (Thành viên: 260, Khách: 987, Robots: 18)

markdown:
### Tìm kiếm bài viết theo id
# 5giay - Mạng thương mại điện tử
###
[Tình hình diễn đàn](online/)
-
[sllitsheat](members/sllitsheat.101378467/),
-
[ipad vip](members/ipad-vip.101577323/),
-
[oepartlowvonni](members/oepartlowvonni.101369287/),
-
[dnh3486](members/dnh3486.100487431/),
-
[Nick Carter](members/nick-carter.100800209/),
-
[luadaosieucap](members/luadaosieucap.100847384/),
-
[Reset love](members/reset-love.101594887/),
-
[litimi](members/litimi.101675473/),
-
[rubyanh](members/rubyanh.2360/),
-
[vipkinh](members/vipkinh.101456261/),
-
[Squallthukhoa](members/squallthukhoa.22891/),
-
[ch_minhduc](members/ch_minhduc.100205095/),
-
[DNgH](members/dngh.100678461/),
-
[oh_grim](members/oh_grim.100047699/),
-
[lazydude](members/lazydude.100106842/),
-
[congbac](members/congbac.100044042/),
-
[caheots](members/caheots.100841278/),
-
[nguyentam26](members/nguyentam26.101526128/),
-
[Viila](members/viila.101501646/),
-
[wwww114](members/wwww114.100950789/),
-
[baodailast](members/baodailast.100038180/),
-
[vienleba](members/vienleba.101709228/),
-
[Asthased123](members/asthased123.100290740/),
-
[tientraochaomuc1](members/tientraochaomuc1.100716172/),
-
[phuongtram091](members/phuongtram091.100878099/),
-
[mrtu18613](members/mrtu18613.101646276/),
-
[aoiusagi82](members/aoiusagi82.100063715/),
-
[hongan01](members/hongan01.101050691/),
-
[dangtuan461985](members/dangtuan461985.101530509/),
-
[ntthanhtu](members/ntthanhtu.100320280/),
-
[tnrobantesharo](members/tnrobantesharo.101351439/),
-
[tuanhanh](members/tuanhanh.100354685/),
-
[PlayStation3](members/playstation3.100589475/),
-
[Mobifone_4U_4me](members/mobifone_4u_4me.100196038/),
-
[shi2009](members/shi2009.100319627/),
-
[TTTB](members/tttb.101486408/),
-
[hoa168](members/hoa168.101033801/),
-
[Khủng_long_con](members/khung_long_con.100264817/),
-
[caupepeo](members/caupepeo.101600398/),
-
[pttn2508](members/pttn2508.101506032/),
-
[manhthang15](members/manhthang15.101646049/),
-
[0BAMA](members/0bama.100216872/),
-
[krazybuff](members/krazybuff.100899588/),
-
[cuckydaigai](members/cuckydaigai.100069474/),
-
[totnhatvn.com](members/totnhatvn-com.101711272/),
-
[BAKHANG1](members/bakhang1.100813591/),
-
[bơ vơ](members/bo-vo.101250132/),
-
[vtnquan](members/vtnquan.100649974/),
-
[quanjean](members/quanjean.101324077/),
-
[sowa](members/sowa.100773840/)
- ...
[and 199 more](online/)
Tổng: 1,265 (Thành viên: 260, Khách: 987, Robots: 18)

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Cache-control: private, max-age=0

Set-Cookie: 5s_session=16f18649007ef3ea984d06630857c099; path=/; domain=www.5giay.vn; secure; httponly

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Server: Nhat Nguyet Websphere 12.3 build 3.456.234.2600

X-Powered-By: nhatnguyet-


text:
Giỏ hàng rỗng
Danh thắng Hà Nội đa dạng lắm, phong phú lắm! Một mái nhà cũ nghiêng nghiêng trong khu Phố Cổ giữa lòng Thủ đô, một dáng cầu màu son cong cong soi bóng nước Hồ Gươm, một tòa thủy đình trầm mặc điểm xuyết giữa khung cảnh non nước hữu tình bên núi Thầy, những mái đình, mái chùa thấp thoáng trên dải Hương Sơn... Đó đều là tuyệt tác của thiên nhiên và bàn tay con người, góp phần điểm tô, thêu dệt nên bức tranh hương sắc ngàn năm của Thăng Long - Hà Nội, để mỗi người đều mong ước ít nhất một lần được tận mắt ngắm nhìn, trải nghiệm!
Cuốn sách giới thiệu cùng bạn đọc một số danh thắng tiêu biểu của đất Hà thành.
Mời bạn đón đọc.
CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ MÊ KÔNG COM
Địa chỉ: 292A Hòa Bình, Phường Hiệp Tân, Quận Tân Phú, Tp. Hồ Chí Minh
MST: 0303615027 do Sở Kế Hoạch Và Đầu Tư Tp.HCM cấp ngày 10/03/2011
Tel: 08.73008182 - Fax: 08.39733234 - Email: hotro@vinabook.com
Hãy Đăng ký

markdown:
Thứ 2 - 7: hoạt động từ
**7:30 - 20:00**
Chủ nhật: hoạt động từ
**8:00 - 17:00** * đa dạng lắm, phong phú lắm! Một mái nhà cũ nghiêng nghiêng trong khu Phố Cổ giữa lòng Thủ đô, một dáng cầu màu son cong cong soi bóng nước Hồ Gươm, một tòa thủy đình trầm mặc điểm xuyết giữa khung cảnh non nước hữu tình bên núi Thầy, những mái đình, mái chùa thấp thoáng trên dải Hương Sơn... Đó đều là tuyệt tác của thiên nhiên và bàn tay con người, góp phần điểm tô, thêu dệt nên bức tranh hương sắc ngàn năm của Thăng Long - Hà Nội, để mỗi người đều mong ước ít nhất một lần được tận mắt ngắm nhìn, trải nghiệm! Danh thắng Hà Nội*
Cuốn sách giới thiệu cùng bạn đọc một số danh thắng tiêu biểu của đất Hà thành.
**Mời bạn đón đọc.**
★ ★ ★ ★ ★
Hãy Đăng ký

WARC-Truncated: length

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Vary: Accept-Encoding

X-Frame-Options: sameorigin

Set-Cookie: debugger=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; path=/

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache