text:
LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT VÀ QUAN HỆ SẢN XUẤT
TRONG CUỘC KHỦNG HOẢNG
CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN VIỆT NAM
Trần Đức Thảo
Những hiện tượng lịch sử xuất hiện
trong thượng từng kiến trúc dưới nhiều hình thái tư tưởng phức tạp:
chính trị, pháp lý, tôn giáo, nghệ thuật, triết lý; nhưng tất cả
những hình thái đó, xét tới cùng, là do phương thức sản xuất đời
sống vật chất quy định. Vậy muốn hiểu rõ sự biến chuyển trong thượng
từng kiến trúc, trước hết phải nghiên cứu sự biến chuyển vật chất
trong điều kiện kinh tế của sự sản xuất, những mâu thuẫn giữa lực
lượng sản xuất và quan hệ sản xuất.
Nghiên cứu lịch sử Việt-nam, chúng ta
thấy từ ba thế kỷ nay xã hội Việt-nam trải qua những cuộc đảo lộn
sâu sắc, chế độ phong kiến suy đồi, nhà Nguyễn bán nước cho giặc xâm
lăng, chính sách tàn ác của bọn thực dân và cuộc cách mạng vĩ đại
phản đế phản phong của nhân dân Việt-nam dưới sự lãnh đạo của Hồ Chủ
tịch, giai cấp và Đảng công nhân. Những hiện tượng này phát hiện
dưới hình thức chính trị và văn hóa, nhưng nguyên nhân căn bản vẫn
là cuộc đảo lộn vật chất trong đời sống kinh tế, sự đối kháng giữa
những đòi hỏi phát triển của lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất
trong xã hội phong kiến và thực dân phong kiến. Tất nhiên phải căn
cứ vào sự đối kháng đó, thì mới đánh giá đúng những sự biến chuyển
trong thượng tầng kiến trúc. Thiếu phân tích những điều kiện kinh
tế, thì dẫn đi vào phương diện duy tâm, hoặc nhận những giải pháp
một chiều, làm lu mờ trách nhiệm của mọi vai trò trong lịch sử.
Một thí dụ điển hình của phương pháp
sử học duy tâm là cuốn “Việt-nam sử lược” của Trần-Trọng-Kim. Theo
tác giả này, sở dĩ nước ta đã mất là vì bọn sĩ phu, nắm quyền thống
<cuối trang 35> trị, lại bất lực và suy
đồi, không hiểu thời thế, cứ khư khư giữ lấy thói cũ mà không chịu
đi học những điều hay của thiên hạ. Tức là nếu bọn vua quan ngày xưa
có tài có đức, và chịu khó đi học văn hóa Âu tây thì không đến nỗi
thất bại. Nhất là, theo ý kiến của tác giả, chính phủ Pháp cũng
không có ý chí xâm lăng: sở dĩ họ can thiệp vào nước ta, là vì triều
đình nhà Nguyễn đã cấm đạo và giết hại những người giáo sĩ! Cuốn
sách của Trần-Trọng-Kim chứng minh rằng sử học duy tâm là một vũ khí
tuyên truyền cho bọn thực dân phong kiến: nước ta mất không phải là
vì đế quốc xâm lược nhưng vì những sai lầm của bọn sĩ phu, mà những
sai lầm này cũng không phải là do bản chất của chế độ phong kiến,
nhưng chỉ vì khuyết điểm cá nhân. Tức là bây giờ cứ giữ vua quan mà
theo Pháp, thì rồi cũng khôi phục cơ đồ. Đây là kết luận của
Trần-Trọng-Kim: “Mai sau này, biết đâu mà con cháu nhà Hồng Lạc ta
lại không có ngày nhờ nước Pháp mà được vẻ vang với thiên hạ hay
sao?”. Lý tưởng của tác giả đó đã được thực hiện với cái độc lập giả
hiệu của bọn bù nhìn bán nước.
Tất nhiên bọn sĩ phu đã phạm phải sai
lầm trầm trọng, nhưng những sai lầm ấy không phải chỉ là hiện tượng
cá nhân: mà bắt nguồn trong tình trạng suy tàn của chế độ phong
kiến. Chính cái chế độ ấy đã đưa dân tộc đến chỗ nô lệ vì một giai
cấp thống trị đã thối nát đến thế, mà lại gặp quyết chí xâm lăng của
thực dân Pháp thì tự nhiên là đầu hàng.
Nhưng đây cũng phải tránh những quan
niệm một chiều. Có nhà sử học, lên án chế độ phong kiến, lại bao gồm
toàn bộ xã hội Việt-nam dưới thời phong kiến, và kết luận rằng với
một xã hội suy tàn như thế, thì sự thất bại là tất nhiên, không thể
nào tránh khỏi. Những tác giả này đã hướng về một hình thái định
mệnh chủ nghĩa, vì thiếu phân tích những điều kiện kinh tế thực tại,
vậy chỉ thấy chế độ phong kiến thối nát, và bỏ qua những khả năng
phát triển và đấu tranh của xã hội dưới chế độ ấy. Vì thực ra thì xã
hội là xã hội của nhân dân, do nhân dân lao động tạo ra, vậy chúng
ta không thể nào lẫn lộn chế độ phong kiến áp bức bóc lột và xã hội
bị phong kiến áp bức bóc lột. Có thể là cuộc suy tàn của chế độ
phong kiến <cuối trang 36> đi đôi với
một cuộc khủng hoảng phát triển của xã hội Việt-nam. Những hiện
tượng thối nát trên thượng từng kiến trúc là do ở phong trào phản
động cố gắng kìm hãm sự phát triển của lực lượng sản xuất, vậy cũng
có thể chứng minh rằng những lực lượng này có khả năng phát triển
dồi dào. Ví dụ như chế độ phong kiến Pháp thế kỷ thứ XIV đã đi vào
con đường suy, tức là quan hệ bóc lột tô căn bản đã đối kháng với
đòi hỏi phát triển của lực lượng sản xuất, xã hội Pháp trải qua một
cuộc khủng hoảng trầm trọng, nhưng đến thế kỷ thứ XV, những lực
lượng sản xuất lại được phát triển, tuy vẫn đóng khung trong phạm vi
phong kiến. Vậy trong thời kỳ chế độ phong kiến Việt-nam suy tàn,
chưa chắc gì xã hội Việt-nam đã có thể coi là suy tàn. Muốn nhận
định rõ về vấn đề này, cần phải quan sát tình hình kinh tế, tương
quan giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất.
Hai thế kỷ XVIII và XIX là hai thế kỷ
khủng hoảng, giai cấp phong kiến càng ngày càng trụy lạc, nông dân
luôn luôn nổi dậy. Mâu thuẫn sâu sắc đã xuất hiện trong phương thức
sản xuất phong kiến: quan hệ sản xuất phong kiến, trước đây là hình
thái phát triển của lực lượng sản xuất, đã trở thành những dây ràng
buộc, cản trở những lực lượng ấy. Sự đối kháng này có thể đưa đến
hai kết quả khác nhau. Một là những quan hệ phản động bóp nghẹt và
đi đến chỗ thủ tiêu lực lượng sản xuất, phong trào quần chúng bị tê
liệt, nhân dân không còn sức mà khởi nghĩa, xã hội đi vào con đường
tan rã. Nhiều nước Ả-rập và Ấn-độ đã xa vào tình trạng này. Một
trường hợp thứ hai là những lực lượng sản xuất tuy bị cản trở, nhưng
vẫn tỏ năng lực phát triển, phong trào quần chúng lên cao, nhân dân
lao động nổi dậy tìm đường giải phóng. Trong xã hội Việt-nam thế kỷ
XVIII, XIX, không thể nói rằng những lực lượng sản xuất đã bị thủ
tiêu, hay phong trào quần chúng đã bị tê liệt. Trái lại, nông dân
luôn luôn khởi nghĩa, và những cuộc khởi nghĩa đó thể hiện những khả
năng phát trỉên của xã hội Việt-nam trong lúc chế độ phong kiến suy
tàn. Mà sở dĩ <cuối trang 37> giai cấp
phong kiến càng ngày càng thối nát, cũng là vì lực lượng của nhân
dân đương lên.
Tuy nhiên nước ta ngày ấy chưa có yếu
tố tư bản chủ nghĩa. Mà đây lại có cái lập luận rằng vì chưa có giai
cấp tư bản dân tộc lãnh đạo, cách mạng nông dân Việt-nam cứ phải đi
đường vòng trong phạm vi phong kiến. Tức là một triều xuống thì một
triều khác lên, nhưng chế độ vẫn là chế độ phong kiến. Vậy trước sự
xâm lược của bọn tư bản thực dân, nước ta không thể nào chống nổi.
Vì theo quy luật lịch sử chế độ phong kiến phải nhường chỗ cho chế
độ tư bản, mà trong nước lại không có điều kiện để làm một cuộc cách
mạng tư bản, vậy mất nước là lẽ dĩ nhiên – Nhưng đây mới là suy luận
một cách chung chung. Phân tích cụ thể thì thấy rằng tình hình nước
ta lúc bấy giời không đên nỗi bi quan như thế. Tuy chưa có yếu tố tư
bản chủ nghĩa, xã hội Việt-nam vẫn có khả năng phát triển, tức là
cải lương một phần nào phương thức sản xuất phong kiến. Những khả
năng ấy kết hợp với điều kiện thực tại của thị trường thế giới, có
thể mở đường giải phóng.
Phương thức sản xuất phong kiến nói
chung bao gồm bốn bộ phận: kinh tế điạ chủ bóc lột tô, kinh tế nông
dân tư hữu, thủ công thương nghiệp tư nhân và thủ công thương nghiệp
nhà nước phong kiến. Bộ phận địa chủ là chủ yếu. Bộ phận nông dân tư
hữu là cơ sở của thị trường hàng hóa. Tuy nhiên sản xuất nông nghiệp
tiểu quy mô căn bản là tự túc tự cấp, nhưng nông phẩm của nông dân
tư hữu một phần nào cũng được mang ra thị trường, đổi lấy sản phẩm
thủ công. Tức là kinh tế nông dân tư hữu là nguồn phát triển của thủ
công thương nghiệp tư nhân. Giai cấp điạ chủ phá hoại nông nghiệp tư
hữu, đồng thời củng cố tổ chức tự túc tự cấp trong phạm vi đồn điền
hoặc thôn xã, vậy quan hệ bóc lột tô nói chung là mâu thuẫn với quan
hệ trao đổi hàng hóa. Kinh tế hàng hóa trong phạm vi phong kiến chưa
phải là kinh tế tư bản chủ nghĩa: nó chỉ được xây dựng trên cơ sở
sản xuất tiểu quy mô của người lao động tư hữu và bị ràng buộc
<cuối trang 38> trong hạn giới hẹp hòi
của những phường chuyên môn và tập quán địa phương chủ nghĩa. Những
phường chuyên môn cũng phải tính là tổ chức phong kiến, mà cách mạng
tư bản sẽ phá bỏ. Phải có những điều kiện đặc biệt trong nước và
ngoài nước thì kinh tế hàng hóa đơn giản của xã hội phong kiến mới
biến chất và chuyển sang chủ nghĩa tư bản. Nhưng trước thời đại tư
bản chủ nghĩa, quan hệ hàng hóa đơn giản đã là hình thái phát triển
của lực lượng sản xuất nông nghiệp tiểu quy mô và thủ công nghiệp.
Đó là đường lối tiến bộ của xã hội phong kiến, làm yếu thế một phần
nào bộ phận kinh tế địa chủ và uy quyền của giai cấp phong kiến. Tuy
nhiên quan hệ bóc lột tô vẫn là chủ yếu. Mà vì chế độ phong kiến bảo
đảm vai trò chính cho bộ phần kinh tế điạ chủ, chúng ta cũng có thể
nói rằng, sau thời kỳ phát đạt của kinh tế thái ấp, quan hệ sản xuất
của xã hội phong kiến nói chung cản trở sự phát triển của lực lượng
sản xuất. Nhưng trong toàn bộ quan hệ ấy cũng có một bộ phần tương
đối tiến bộ, tức là bộ phận trao đổi hàng hóa. Nhưng bộ phận này lại
bị ràng buộc vào những tập quán chuyên môn địa phương chủ nghĩa và
phụ thuộc vào bộ phận bóc lột tô. Và trước khi những điều kiện đặc
biệt làm cho kinh tế hàng hóa đơn giản chuyển hướng và xây dựng
những yếu tố tư bản chủ nghĩa, xã hội phong kiến nói chung không
thoát khỏi cái ách thống trị của bộ phận kinh tế địa chủ bóc lột tô.
Trong thời kỳ suy đồi của chế độ phong
kiến, tức là sau thời thịnh hành của tổ chức thái ấp, mâu thuẫn giữa
kinh tế hàng hóa và kinh tế điạ chủ càng ngày càng sâu sắc, phản ảnh
mâu thuẫn căn bản giữa những đòi hỏi phát triển của lực lượng sản
xuất nông nghiệp tiểu quy mô và thủ công nghiệp và quan hệ bóc lột
tô. Một mặt thì lực lượng sản xuất nông nghiệp phát triển, củng cố
bộ phận kinh tế nông dân tư hữu, nâng cao nhu cầu thị trường, thúc
đẩy công thương nghiệp tư nhân, gây mầm phát triển ngọai thương. Một
mặt khác thì điạ chủ bóc lột tô tức, chiếm đoạt ruộng đất của nông
dân, nhà nước phong kiến trưng dụng thợ thủ công, hạn chế ngoại
thương. Đến một giai đoạn nào đấy, điạ chủ tập trung ruộng đất,
nhưng lại không có <cuối trang 39> khả
năng phát triển sản xuất, nông dân tư hữu bị phá sản, nông nghiệp bị
kìm hãm, nhu cầu thị trường càng ngày càng rút hẹp, thủ công thương
nghiệp tư nhân mất cơ sở kinh tế, đồng thời bị tổ chức thủ công nghệ
quan liêu lũng đoạn, ngoại thương bị cấm chế, kinh tế hàng hóa bế
tắc.
Đó là hoàn cảnh khủng hoảng điển hình
trong xã hội phong kiến suy đồi. Hoàn cảnh ấy thực hiện trong lịch
sử ta vào cuối nhà Trần, cuối thời Lê sơ, thời Lê mạt và dưới triều
nhà Nguyễn. Gặp những giai đoạn này, sử cũ nêu những hiện tượng tản
nát theo quan điểm phong kiến: triều đình thối nát, dân đói rách lưu
vong, “giặc cướp” nổi lên khắp nơi. Nhưng đây chỉ là mô tả sự việc
một cách hời hợt. Những thời ấy là thời suy tàn của chế độ phong
kiến, nhưng cũng là thời đấu tranh kịch liệt của nhân dân, thời phôi
thai của xã hội. Những cuộc nông dân khởi nghĩa, mà sử cũ chép là
“giặc cướp”, chứng minh rằng những lực lượng sản xuất bị kìm hãm
nhưng chưa bị thủ tiêu, xã hội Việt-nam còn khả năng phát triển.
Những đám đông nông dân lưu vong là những sức lao động không được sử
dụng và đòi hỏi một sự thay đổi trong xã hội.
Tất nhiên nước ta ngày ấy chưa có điều
kiện làm một cuộc cách mạng tư bản chủ nghĩa, nhưng không phải vì
thế mà hoàn toàn không có giải pháp. Những lực lượng sản xuất cần
được giải phóng đây chưa phải là lực lượng tư bản chủ nghĩa, nhưng
mới là lực lượng nông nghiệp tiểu quy mô và thủ công nghiệp. Vậy vấn
đề chưa phải là đánh đổ chế độ phong kiến nhưng mới là khôi phục bộ
phận kinh tế nông nghiệp tư hữu, và mở đường cho kinh tế hàng hóa
đơn giản. Thực tế trong lịch sử Việt-nam, những triều mới lên sau
một cuộc khủng hoảng của xã hội phong kiến, cũng có giải quyết một
phần nào vấn đề ruộng đất cho nông dân và phát triển thủ công thương
nghiệp.
Ví dụ như Lê-Lợi, sau khi giải phóng
tổ quốc, đã tịch thu ruộng đất mà bọn việt gian đi làm quan cho nhà
Minh, hoặc bọn cường hào gian ác nhờ thời thế rối loạn đã chiếm
đoạt. Những <cuối trang 40> ruộng này,
cùng với những ruộng địa chủ bỏ hoang, được sung làm của công, một
phần thì phong cho bọn công thần và quan liêu, nhưng một phần cũng
mang ra quân cấp cho quân lính và nông dân. Trên cơ sở nông nghiệp
tư hữu được khôi phục, công thương nghiệp cũng được phát triển. Xã
hội Việt-nam lại được một thời tương đối thịnh.
Tuy nhiên, mâu thuẫn căn bản giữa
những đòi hỏi phát triển của lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất
vẫn duy trì và càng ngày càng đảo lộn xã hội phong kiến. Họ Trịnh
lên nghiệp chưa phát triển công thương nghiệp và mở rộng ngoại
thương. Nhưng địa chủ vẫn tập trung ruộng đất bằng những cuộc xâm
lăng. Nhưng phương pháp vô lý này lại càng đào sâu mâu thuẫn trong
xã hội và đưa đến cuộc khởi nghĩa vĩ đại của nông dân dưới sự lãnh
đạo của anh em Tây-sơn.
Phong trào Tây-sơn lúc đầu là một
phong trào đánh đổ bọn cường hào ác bá ở các thôn ấp, lấy của của
chúng để chia cho dân nghèo. Sau này Nguyễn-Huệ lên cầm quyền cũng
thi hành một chính sách “Khuyến nông” có lợi cho nhân dân. Những
ruộng của bọn việt gian phản động theo nhà Thanh và chống triều mới
và những ruộng công tư bỏ hoang được mang ra chia cho nông dân lưu
ly. Trên cơ sở nông nghiệp được phục hồi, công thương nghiệp phát
triển và đòi hỏi mở rộng ngọai thương: Nguyễn-Huệ cho người sang
điều đình với triều Thanh để mở chợ ở Cao-bằng và Lạng-sơn và lập
nhà hàng ở Quảng-tây.
Tất nhiên đây chỉ là những việc cải
lương, chưa thực hiện một sự thay đổi căn bản trong chế độ phong
kiến. Nhưng không phải vì thế mà có thể phủ nhận hoàn toàn bước tiến
của xã hội Việt-nam thời Tây-sơn. Kết hợp với sự phát triển của thị
trường thế giới vào thế kỷ XIX, bước tiến đó cũng có thể gây điều
kiện để thoát khỏi chế độ phong kiến. Kinh tế hàng hóa đơn giản,
phát triển trên cơ sở nông nghiệp tiểu quy mô trong một nước phong
<cuối trang 41> kiến, không ra ngoài tổ
chức hẹp hòi của các phường chuyên môn địa phương chủ nghĩa. Nhưng
kết hợp với những nhu cầu lớn lao của thị trường quốc tế, nó đưa đến
tổ chức sản xuất đại quy mô với những chủ tư bản tập trung tư liệu
sản xuất và thuê nhân công “tự do”. Tất nhiên những nhu cầu của thị
trường quốc tế cũng cần gặp một nên thủ công và thương nghiệp đơn
giản đã được phát triển trong phạm vi phong kiến, mới có thể gây
những yếu tố tư bản chủ nghĩa. Phải kết hợp điều kiện trong nước và
ngoài nước mới vượt qua được những hạn giới hẹp hòi của phương thức
sản xuất phong kiến. Ví dụ như nước Anh thế kỷ XV, đã có một nền
kinh tế hàng hóa đơn giản quan trọng, phát triển trên cơ sở nông
nghiệp tư hữu phồn thịnh. Kết hợp với những đòi hỏi dồi dào của thị
trường lục địa Âu châu và sự mở mang của thị trường thế giới, đầu
thế kỷ XVI, kinh tế hàng hóa đơn giản ấy đã biến chất và phát sinh
những công trường thủ công tư bản chủ nghĩa, trong đó tư liệu sản
xuất đều là của chủ tư bản và công nhân hai bàn tay trắng chỉ là
người bán sức lao động.
Ở bên ta, thương mại với Âu tây đã bắt
đầu mở mang vào thế kỷ XVII, nhưng bấy giờ nhu cầu quốc tế còn thấp
kém, vậy ảnh hưởng cũng chỉ là gây một số mại bản ở một vài phố chợ
như Hội-an hay Phố-hiến. Một vài công trường thủ công được sáng lập
nhưng lại bị hãm trong tổ chức quan liêu của nhà nước phong kiến.
Nhưng đến thế kỷ XIX, thị trường thế giới phát triển mạnh mẽ. Không
thể nghi ngờ rằng nước ta, nếu có một bộ phận kinh tế hàng hóa đơn
giản được phát triển trong phạm vi phong kiến, cũng có thể sát nhập
vào luồng thương mại quốc tế, biến chất và xây dựng một bộ phận sản
xuất tư bản chủ nghĩa. Để mở hải cảng cho ngoại thương, không cần
đến một giai cấp tư sản dân tộc, chỉ cần có một bộ phận kinh tế thủ
công thương nghiệp phát triển khá trong phạm vi phong kiến: bằng
chứng là bọn Trịnh Nguyễn, ngày còn tương đối mạnh, cũng không ngăn
cản bọn lái buôn ngoại quốc. Mà đến lúc Quang Trung khôi phục nền
sản xuất phong kiến, thủ công thương nghiệp được
<cuối trang 42> phát triển lại đưa ngay
đến chỗ mở rộng ngoại thương. Và một khi đã nhập vào thị trường thế
giới, với những yếu tố tiểu tư bản sẵn có trong nước (mỏ, đại
thương) kết hợp với những đòi hỏi dồi dào của thương mại quốc tế thế
kỷ XIX, xã hội Việt-nam tất nhiên phải phát sinh một giai cấp tư sản
dân tộc.
Nhưng lịch sử đã đi một con đường khác
hẳn. Triều Tây-sơn chưa ổn định xong mọi vấn đề nội bộ, thì Nguyễn
Ánh đã nhờ tư bản Pháp mà về cướp nước. Muốn đánh giá đúng vai trò
nhà Nguyễn, cần phải xét đến cơ sở quyền lợi và nội dung giai cấp.
Nguyễn-Ánh là đại biểu cho từng lớp phản động trong giai cấp phong
kiến. Hai phe đối lập tất nhiên đều có tính chất phong kiến, nhưng
trong phạm vi phong kiến cũng có bên cấp tiến, bên phản động. Bọn
quan liêu theo Tây-sơn nói chung là một lớp người mới. Tất nhiên họ
bảo vệ quan hệ bóc lột tô, nhưng đồng thời họ dại diện cho quyền lợi
mà nông dân đã thu được lúc mới khởi nghĩa và sau này với chính sách
khuyến nông của Quang-Trung, và họ cũng đại diện cho công thương
nghiệp mới được phát triển. Lẽ dĩ nhiên họ gặp sự đối kháng của lớp
địa chủ và quan liêu cũ. Bọn này là bọn đã sẵn sang theo giặc Thanh,
và đến lúc Quang-Trung, dựa vào nhân dân, thành công cứu nước, chúng
lại chạy tìm Nguyễn-Ánh. Cứ xét tương quan lực lượng trong nước thì
chưa chắc gì phe phản động nhà Nguyễn đã thắng. Sau khi Nguyễn-Ánh
tổ chức đất Gia-định, cuộc chiến đấu ở vùng Quy-nhơn cũng còn kéo
dài ngót 10 năm. Sự ủng hộ tích cực của bọn tư sản Pháp đã làm lệch
cán cân. Giai cấp tư sản Pháp bấy giờ đương bận ở Âu châu, vả lại
cũng mới mất Ấn độ, vậy không có điều kiện đi xâm chiếm nước ta.
Nhưng chúng đã kịp thời ngăn cản bước tiến của nhân dân Việt-nam.
Chúng lợi dụng cuộc đấu tranh giữa hai phe phong kiến để đưa phe
phản động lên cầm quyền, gây dựng một triều yếu ớt vì ngay từ đầu đã
hòan toàn đối lập với quyền lợi của nhân dân. Đây là một âm mưu sảo
quyệt để chuẩn bị cho cuộc xâm lăng vài chục năm về sau.
<cuối trang 43>
Vì vậy mà suốt thời nhà Nguyễn, lực
lượng của nhân dân phát triển chừng nào, thì bọn vua quan lại phản
động và ngoan cố chừng ấy. Sở dĩ bọn chúng đã thi hành triệt để
chính sách bế quan tỏa cảng, gạt bỏ mọi đề nghị duy tân là vì uy thế
của chúng trong nước càng ngày càng lung lay, vậy bất kỳ một sự thay
đổi nào cũng có thể thành một mối đe doạ cho chúng. Đại biểu thuần
túy của giai cấp phong kiến, chúng không quan niệm có thể nhượng bộ
một phần quyền lợi nào để mở đường thoát cho nhân dân. Chúng đã giữ
thái độ bảo thủ cực độ, không phải vì không trông thấy những đòi hỏi
hiển nhiên của thời thế, mà cũng không phải vì thành kiến nho giáo,
nhưng chính vì cơ sở giai cấp hẹp hòi làm cho chúng chỉ chăm lo đề
phòng và đàn áp những cuộc khởi nghĩa liên tiếp của nông dân.
Năm 1861, chính phủ Pháp chiếm đóng
Nam-bộ, lực lượng thực dân cũng chỉ có mấy ngàn người, không quen
với thuỷ thổ, chưa chắc gì đã chịu đựng nổi một cuộc chiến đấu lâu
dài. Nhưng ngay năm sau, 1862, bọn vua quan nhà Nguyễn đã hấp tấp
đầu hàng, để rảnh tay khủng bố phong trào nông dân đương nổi dậy ở
Bắc-bộ. Đứng giữa hai nguy cơ, chúng đã chọn con đường cấu kết với
giặc ngoại xâm để bảo vệ quyền áp bức bóc lột nhân dân.
Phong trào Bắc-bộ ngày ấy có nhiều
khuyết điểm về phần lãnh đạo. Nhưng căn bản đó là những cuộc khởi
nghĩa của nông dân, và trong quá trình phát triển cũng có thể chấn
chỉnh tổ chức. Những cuộc khởi nghĩa ấy chứng minh rằng đứng về
phương diện nhân dân xã hội Việt-nam ngày ấy không thiếu gì lực
lượng chiến đấu. Mà sự khủng bố dã man của triều đình lại là một dẫn
chứng rằng chính giai cấp phong kiến cũng chưa phải là đã hết khả
năng kháng cự. Nhưng những khả năng này lại bị tập trung vào việc
đàn áp nhân dân, vì bọn phong kiến thống trị sợ nhân dân Việt-nam
nhiều hơn là thực dân Pháp. Không những chúng đã khủng bố phong trào
nông dân Bắc-bộ, mà chúng lại còn giúp cho giặc Pháp đàn áp nhân dân
Nam-bộ nổi dậy để bảo vệ Tổ quốc trong khi triều đình đầu hàng.
<cuối trang 44>
Đứng về lập trường của chúng, thái độ
đó không phải là không có lý do. Mâu thuẫn trong nước giữa những đòi
hỏi phát triển của lực lượng sản xuất và quan hệ bóc lột tô đã đi
đến cực độ. Mâu thuẫn đó thúc đẩy phong trào nhân dân đánh đổ triều
nhà Nguyễn để cải lương một phần nào phương thức sản xuất phong
kiến, tức là phục hồi bộ phận kinh tế nông dân tư hữu và mở đường
phát triển cho thủ công thương nghiệp và thương mại quốc tế. Những
yêu cầu này không ra ngoài phạm vi phong kiến, nhưng một khi được
thực hiện thì tạo điều kiện để gây một nền sản xuất mới. Kinh tế
hàng hoá đơn giản được phát triển với những yếu tố tiền tư bản đã có
lúc bấy giờ trong xã hội Việt-nam, đặc biệt là tư bản thương mại, mà
lại sát nhập vào thị trường thế giới, thì có thể biến chất và chuyển
sang chủ nghĩa tư bản. Một giai cấp tư sản dân tộc nẩy nở lúc bấy
giờ, dù không thủ tiêu được hoàn toàn quan hệ bóc lột tô, thì cũng
có thể nắm chính quyền, chiếm ưu thế trong xã hội, bảo vệ độc lập
dân tộc và mở đường cho giai cấp công nhân nổi dậy lãnh đạo nhân dân
giải phóng xã hội. Nhưng giai cấp phong kiến, do triều Nguyễn đại
diện, đã lợi dụng kịp thời cuộc xâm lăng của thực dân Pháp để cứu
vớt địa vị thống trị trong nước bằng cách đầu hàng giặc ngoại xâm.
Xét lại hoàn cảnh khách quan và nội
dung quyền lợi giai cấp, thì thái độ ấy là tất nhiên. Mà do đó thì
nước ta cũng tất nhiên là bị chinh phục. Nhưng cái tất nhiên đây bao
gồm những trách nhiệm cụ thể. Vì trong sự thất bại tất nhiên của dân
tộc, cũng có những khả năng chiến đấu và phát triển của nhân dân, mà
hành động phản quốc của giai cấp phong kiến thống trị cùng với thủ
đoạn xâm lược của thực dân Pháp đã có trách nhiệm phá hoại.
Nhiệm vụ của sử học không phải là đặt
giả thuyết. Không thể nào đặt câu hỏi: nếu không có nhà Nguyễn bán
nước, thì nền độc lập dân tộc có giữ được không, hay nếu không có
thực dân Pháp, thì có một nước tư bản nào khác đến xâm chiếm không.
Những sự việc đã xảy ra trong lịch sử đều là theo quy luật nhất
định, vậy xuất hiện một cách tất nhiên. <cuối
trang 45> Nhưng sử học có nhiệm vụ nhận xét những sự việc tất
nhiên đó cụ thể là như thế nào, và do ở những trách nhiệm nào. Chúng
ta không thể nói một cách chung chung rằng với một chế độ phong kiến
thối nát và không có một giai cấp tư sản dân tộc lãnh đạo, một mặt
khác với những nhu cầu thị trường và nguyên liệu của tư bản Âu tây
thế kỷ XIX, thì nước ta tất nhiên là bị chinh phục. Vì đấy là áp
dụng quy luật lịch sử một cách máy móc và đưa đến chỗ hiểu lầm rằng
giai cấp phong kiến thống trị đã đầu hàng vì yếu quá, vậy bắt buộc
phải ký kết với thực dân. Tức là nếu không có nhà Nguyễn thì một
triều khác cũng đi đến chỗ ấy, mà không có thực dân Pháp thì nước ta
cũng lại bị một đế quốc nào khác đến xâm chiếm mà thôi. Những giả
thuyết này đẫ được đề ra trong một số tác phẩm. Nghĩa là quan niệm
“tất nhiên” của khoa học lịch sử đây đã biến thành một hình thức
định mệnh chủ nghĩa.
Để tránh những giả thuyết nói trên,
cần phải vạch rõ cái ý nghĩa cụ thể của mỗi vai trò trong lịch sử.
Sự đầu hàng của nhà Nguyễn không phải là một sự bất đắc dĩ, nó là
một hành động bảo vệ quyền lợi giai cấp: quy phục trước giặc ngoại
xâm để mang quân đi đàn áp nông dân. Muốn đánh giá đúng cái hành
động đó, thì phải nhận định cái tác hại của nó đã đi đến đâu, tức là
nhận định những khả năng thực tế của phong trào nhân dân và xã hội
Việt-nam bấy giờ. Đành rằng nước ta bấy giờ chưa có một giai cấp tư
sản dân tộc lãnh đạo, nhưng kinh tế hàng hoá đơn giản nếu được phát
triển trong phạm vi phong kiến, với những yếu tố tiền tư bản sẵn có,
như tư bản thương mại, và kết hợp với những đòi hỏi của thị trường
thế giới, có thể biến chất và chuyển sang chủ nghĩa tư bản. Chữ
“nếu” đây không có nghĩa là chúng ta giả sử rằng không có triều
Nguyễn. Sự thực là triều Nguyễn đã có trong lịch sử, vậy không thể
nào giả sử là không có. Chữ “nếu” đây chỉ dùng để nhận xét cụ thể về
những khả năng tiến triển của xã hội Việt-nam lúc bấy giờ. Những khả
năng đó không phải là giả thuyết, mà là những khả năng thực tế có
thể suy luận từ điều kiện khách quan và <cuối
trang 46> theo quy luật tiến hoá của xã hội phong kiến. Những
khả năng này tuy không được thực hiện, nhưng cũng là yếu tố thiết
thực trong lịch sử. Bằng chúng là nó đã có ảnh hưởng thực tế vào
thái độ của giai cấp thống trị: sở dĩ bọn phong kiến không chịu duy
tân là vì chúng thấy rõ rằng nếu để công thương nghiệp phát triển và
sát nhập vào luồng thưong mại quốc tế thì tất nhiên chúng sẽ bị lật
đổ. Và sau cùng sự phản bội của nhà Nguyễn cũng chỉ là một thủ đoạn
tuyệt vọng để ngăn cản con đường tiến bộ đó.
*
* *
Một khi bọn phong kiến thống trị đã
phản bội, những quyền lợi của giai cấp phong kiến kết hợp khăng khít
với quyền lợi của thực dân. Thực chất của bản hiệp ước mùng 5 tháng
6 năm 1862 là đặt mối liên minh giữa giai cấp phong kiến Việt-nam
với thực dân Pháp để cùng nhau áp chế nhân dân Việt-nam. Sau đây bọn
phong kiến thống trị chỉ còn có tiếp tục đàn áp phong trào nhân dân,
để chờ đợi cho thực dân Pháp đến chiếm đóng toàn bộ đất đai và đặt
một chế độ mới thực hiện cái giao ước liên minh đó. Giai cấp phong
kiến Việt-nam đã hết vai trò dân tộc, vì trong xã hội thực dân phong
kiến, không thể nào còn xuất hiện được một phe phong kiến tiến bộ,
đại diện cho khả năng phát triển của dân tộc trong phạm vi phong
kiến. Những quan hệ sản xuất trong hệ thống mới quy định rõ ràng vai
trò còn lại của giai cấp phong kiến Việt-nam.
Quan hệ tư bản thực dân sát nhập vào
xã hội Việt-nam không đụng chạm gì đến quan hệ bóc lột tô. Trái lại,
những quan hệ này được cũng cố nhờ bộ máy cai trị mới, tình hình tập
trung ruộng đất càng ngày càng trầm trọng, một tầng lớp địa chủ thực
dân phát hiện, tăng cường chế độ bóc lột phong kiến. Xét bề ngoài
thì chế độ tư bản, xuất cảng sang thuộc địa, đã mất hết tính chất
cách mạng, vậy sẵn sàng cùng tồn tại với chế độ phong kiến. Nhưng
phân tích cụ thể thì thấy rằng sự cấu kết lại chặt chẽ hơn nhiều.
Hai mối quan hệ đòi hỏi nhau để củng cố lẫn nhau.
<cuối trang 47>
Chế độ thực đân đã đặt ở bên ta độc
quyền thị trường và tư bản kinh doanh. Sự thành lập quan hệ tư bản
chủ nghĩa ở Âu châu trước kia đã phải trải qua một cuộc đấu tranh
gay go chống chế độ phong kiến để đảm bào quyền tự do kinh doanh.
Nhưng trong một nước thuộc địa, bọn thực dân nắm quyền thống trị,
không những có tự do mà còn chiếm độc quyền kinh doanh tư bản. Vậy
chúng không gặp khó khăn gì có thể cản trở chúng trong chế độ phong
kiến. Trái lại, kinh tế địa chủ, làm cho nông dân phá sản, cung cấp
nhân công rẻ tiền cho bọn tư bản thực dân, bảo đảm cho chúng lợi
nhuận tối đa. Mà vì kinh doanh tư bản thực dân đòi hỏi lợi nhuận tối
đa, vấn để tranh ruộng với địa chủ cũng không đặt ra. Bọn thực dân
có mở một vài đồn diền cao su hay cà phê, nhưng về phần nông nghiệp
cựu truyền thì chúng không thể nào đặt vấn đề tư bản hoá vì việc nầy
không bảo đảm cho chúng lợi nhuận tối đa. Vậy kinh tế tư bản thực
dân không thể nào lấn vào kinh tế điạ chủ phong kiến. Trái lại pháp
lý tư bản,căn cứ vào hình thức giao ước cá nhân, bảo đảm cho quan hệ
bóc lột tô tức một hình thái chính xác, vững chắc hơn hình thái cựu
truyền.
Quyền lợi thực dân và phong kiến lại
càng phù hợp hơn trong vấn đề độc quyền thị trường. Để chiếm độc
quyền thị trường, bọn thực dân cần phải bóp nghẹt những nghề thủ
công Việt-nam. Kinh tế địa chủ phong kiến đã giúp nhiều cho việc
này, vì cơ sở kinh tế của thủ công nghiệp là nông nghiệp tư hữu, mà
giai cấp địa chủ lại chiếm đoạt ruộng đất của nông dân, tức là phá
hoại cái nguồn phát triển của thủ công nghiệp. Trái lại, bọn thực
dân lấn át những nghề thủ công lại giúp cho địa chủ tập trung ruộng
đất, vì những gia đình thợ thủ công thương cũng đã có ruộng, mà lúc
nghề thủ công bị phá sản, họ lại phải vay lãi của địa chủ và gán
ruộng đất. Nói một cách rộng rãi hơn, công thương nghiệp dân tộc,
với hai bộ phận của nó, tức là thủ công thương nghiệp cựu truyền và
công thương nghiệp tư bản dân tộc, gặp mâu thuẫn sâu sắc với quyền
lợi của bọn thực dân cũng như với quyền lợi của giai cấp địa chủ. Sự
phát triển của công thương <cuối trang 48>
nghiệp Việt-nam một mặt là đối lập với cái độc quyền thị
trường mà bọn thực dân cần phải đặt ở đất thuộc địa, một mặt khác
thì làm mất ưu thế kinh tế của giai cấp địa chủ trong nước. Tức là
nếu công thương nghiệp dân tộc phát triển thì địa chủ mất địa vị chủ
yếu trong toàn bộ nền kinh tế quốc gia.
Tóm lại, kinh tế địa chủ và kinh tế
thực dân cùng nhau đối lập với công thương nghiệp dân tộc Việt-nam
cũng như nông nghiệp, tức là đối lập với toàn bộ nền sản xuất quốc
dân. Vậy thực dân và phong kiến cần phải liên minh một cách chặt
chẽ. Một mặt thì giai cấp phong kiến bảo đảm cho thực dân độc quyền
thị trường bằng cách phá hoại bộ phận kinh tế nông dân tư hữu, cơ sở
kinh tế của công thưong nghiệp dân tộc. Đồng thời nông dân phá sản
là một nguồn nhân công rẻ tiền cho tư bản thực dân kinh doanh. Độc
quyền thị trường và nhân công rẻ bảo đảm lợi nhuận tối đa cho thực
dân. Ngược lại thực dân bảo đảm cho giai cấp phong kiến ưu thế kinh
tế trong nước bằng cách phá hoại công thương nghiệp dân tộc
Việt-nam. Mà nhờ ưu thế kinh tế, giai cấp phong kiến cũng duy trì ưu
thế chính trị, tức là giữ được quyền thống trị trong nước dưới sự
bảo hộ của bọn thực dân. Đây là ý nghĩa của hai chữ “bán nước”. Sự
cấu kết giữa phong kiến và thực dân bắt nguồn trong cơ cấu căn bản
của xã hội cũ. Ngay từ ngày còn thống trị một nước độc lập, giai cấp
phong kiến đã không ngần ngại gì mà dựa vào giặc ngoại xâm để chống
nhân dân. Bán nước xong thì chúng đóng vai trò tay sai trung thành
cho đế quốc thực dân. Đến lúc nhân dân nổi dậy giải phóng tổ quốc,
thì chúng lại làm gián điệp cho giặc để cố lập lại cái địa vị cũ.
Giai cấp phong kiến không bao giờ bỏ đế quốc, nhưng nhân dân
Việt-nam, nhờ sự lãnh đạo sáng suốt của Hồ chủ tịch, Đảng và Chính
phủ, đã nắm vững đường lối cách mạng, đấu tranh đồng thời chống địa
chủ phong kiến và đế quốc xâm lược, vậy nhất định sẽ thắng lợi hoàn
toàn.
TRẦN-ĐỨC-THẢO

markdown:
|
|Tạp Chí Nghiên Cứu Văn Sử ĐịaSố 1, 1954, Tr. 35-49
Trần Đức Thảo
Những hiện tượng lịch sử xuất hiện trong thượng từng kiến trúc dưới nhiều hình thái tư tưởng phức tạp: chính trị, pháp lý, tôn giáo, nghệ thuật, triết lý; nhưng tất cả những hình thái đó, xét tới cùng, là do phương thức sản xuất đời sống vật chất quy định. Vậy muốn hiểu rõ sự biến chuyển trong thượng từng kiến trúc, trước hết phải nghiên cứu sự biến chuyển vật chất trong điều kiện kinh tế của sự sản xuất, những mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất.
Nghiên cứu lịch sử Việt-nam, chúng ta thấy từ ba thế kỷ nay xã hội Việt-nam trải qua những cuộc đảo lộn sâu sắc, chế độ phong kiến suy đồi, nhà Nguyễn bán nước cho giặc xâm lăng, chính sách tàn ác của bọn thực dân và cuộc cách mạng vĩ đại phản đế phản phong của nhân dân Việt-nam dưới sự lãnh đạo của Hồ Chủ tịch, giai cấp và Đảng công nhân. Những hiện tượng này phát hiện dưới hình thức chính trị và văn hóa, nhưng nguyên nhân căn bản vẫn là cuộc đảo lộn vật chất trong đời sống kinh tế, sự đối kháng giữa những đòi hỏi phát triển của lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất trong xã hội phong kiến và thực dân phong kiến. Tất nhiên phải căn cứ vào sự đối kháng đó, thì mới đánh giá đúng những sự biến chuyển trong thượng tầng kiến trúc. Thiếu phân tích những điều kiện kinh tế, thì dẫn đi vào phương diện duy tâm, hoặc nhận những giải pháp một chiều, làm lu mờ trách nhiệm của mọi vai trò trong lịch sử.
Một thí dụ điển hình của phương pháp sử học duy tâm là cuốn “Việt-nam sử lược” của Trần-Trọng-Kim. Theo tác giả này, sở dĩ nước ta đã mất là vì bọn sĩ phu, nắm quyền thống <cuối trang 35> trị, lại bất lực và suy đồi, không hiểu thời thế, cứ khư khư giữ lấy thói cũ mà không chịu đi học những điều hay của thiên hạ. Tức là nếu bọn vua quan ngày xưa có tài có đức, và chịu khó đi học văn hóa Âu tây thì không đến nỗi thất bại. Nhất là, theo ý kiến của tác giả, chính phủ Pháp cũng không có ý chí xâm lăng: sở dĩ họ can thiệp vào nước ta, là vì triều đình nhà Nguyễn đã cấm đạo và giết hại những người giáo sĩ! Cuốn sách của Trần-Trọng-Kim chứng minh rằng sử học duy tâm là một vũ khí tuyên truyền cho bọn thực dân phong kiến: nước ta mất không phải là vì đế quốc xâm lược nhưng vì những sai lầm của bọn sĩ phu, mà những sai lầm này cũng không phải là do bản chất của chế độ phong kiến, nhưng chỉ vì khuyết điểm cá nhân. Tức là bây giờ cứ giữ vua quan mà theo Pháp, thì rồi cũng khôi phục cơ đồ. Đây là kết luận của Trần-Trọng-Kim: “Mai sau này, biết đâu mà con cháu nhà Hồng Lạc ta lại không có ngày nhờ nước Pháp mà được vẻ vang với thiên hạ hay sao?”. Lý tưởng của tác giả đó đã được thực hiện với cái độc lập giả hiệu của bọn bù nhìn bán nước.
Tất nhiên bọn sĩ phu đã phạm phải sai lầm trầm trọng, nhưng những sai lầm ấy không phải chỉ là hiện tượng cá nhân: mà bắt nguồn trong tình trạng suy tàn của chế độ phong kiến. Chính cái chế độ ấy đã đưa dân tộc đến chỗ nô lệ vì một giai cấp thống trị đã thối nát đến thế, mà lại gặp quyết chí xâm lăng của thực dân Pháp thì tự nhiên là đầu hàng.
Nhưng đây cũng phải tránh những quan niệm một chiều. Có nhà sử học, lên án chế độ phong kiến, lại bao gồm toàn bộ xã hội Việt-nam dưới thời phong kiến, và kết luận rằng với một xã hội suy tàn như thế, thì sự thất bại là tất nhiên, không thể nào tránh khỏi. Những tác giả này đã hướng về một hình thái định mệnh chủ nghĩa, vì thiếu phân tích những điều kiện kinh tế thực tại, vậy chỉ thấy chế độ phong kiến thối nát, và bỏ qua những khả năng phát triển và đấu tranh của xã hội dưới chế độ ấy. Vì thực ra thì xã hội là xã hội của nhân dân, do nhân dân lao động tạo ra, vậy chúng ta không thể nào lẫn lộn chế độ phong kiến áp bức bóc lột và xã hội bị phong kiến áp bức bóc lột. Có thể là cuộc suy tàn của chế độ phong kiến <cuối trang 36> đi đôi với một cuộc khủng hoảng phát triển của xã hội Việt-nam. Những hiện tượng thối nát trên thượng từng kiến trúc là do ở phong trào phản động cố gắng kìm hãm sự phát triển của lực lượng sản xuất, vậy cũng có thể chứng minh rằng những lực lượng này có khả năng phát triển dồi dào. Ví dụ như chế độ phong kiến Pháp thế kỷ thứ XIV đã đi vào con đường suy, tức là quan hệ bóc lột tô căn bản đã đối kháng với đòi hỏi phát triển của lực lượng sản xuất, xã hội Pháp trải qua một cuộc khủng hoảng trầm trọng, nhưng đến thế kỷ thứ XV, những lực lượng sản xuất lại được phát triển, tuy vẫn đóng khung trong phạm vi phong kiến. Vậy trong thời kỳ chế độ phong kiến Việt-nam suy tàn, chưa chắc gì xã hội Việt-nam đã có thể coi là suy tàn. Muốn nhận định rõ về vấn đề này, cần phải quan sát tình hình kinh tế, tương quan giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất.
Hai thế kỷ XVIII và XIX là hai thế kỷ khủng hoảng, giai cấp phong kiến càng ngày càng trụy lạc, nông dân luôn luôn nổi dậy. Mâu thuẫn sâu sắc đã xuất hiện trong phương thức sản xuất phong kiến: quan hệ sản xuất phong kiến, trước đây là hình thái phát triển của lực lượng sản xuất, đã trở thành những dây ràng buộc, cản trở những lực lượng ấy. Sự đối kháng này có thể đưa đến hai kết quả khác nhau. Một là những quan hệ phản động bóp nghẹt và đi đến chỗ thủ tiêu lực lượng sản xuất, phong trào quần chúng bị tê liệt, nhân dân không còn sức mà khởi nghĩa, xã hội đi vào con đường tan rã. Nhiều nước Ả-rập và Ấn-độ đã xa vào tình trạng này. Một trường hợp thứ hai là những lực lượng sản xuất tuy bị cản trở, nhưng vẫn tỏ năng lực phát triển, phong trào quần chúng lên cao, nhân dân lao động nổi dậy tìm đường giải phóng. Trong xã hội Việt-nam thế kỷ XVIII, XIX, không thể nói rằng những lực lượng sản xuất đã bị thủ tiêu, hay phong trào quần chúng đã bị tê liệt. Trái lại, nông dân luôn luôn khởi nghĩa, và những cuộc khởi nghĩa đó thể hiện những khả năng phát trỉên của xã hội Việt-nam trong lúc chế độ phong kiến suy tàn. Mà sở dĩ <cuối trang 37> giai cấp phong kiến càng ngày càng thối nát, cũng là vì lực lượng của nhân dân đương lên.
Tuy nhiên nước ta ngày ấy chưa có yếu tố tư bản chủ nghĩa. Mà đây lại có cái lập luận rằng vì chưa có giai cấp tư bản dân tộc lãnh đạo, cách mạng nông dân Việt-nam cứ phải đi đường vòng trong phạm vi phong kiến. Tức là một triều xuống thì một triều khác lên, nhưng chế độ vẫn là chế độ phong kiến. Vậy trước sự xâm lược của bọn tư bản thực dân, nước ta không thể nào chống nổi. Vì theo quy luật lịch sử chế độ phong kiến phải nhường chỗ cho chế độ tư bản, mà trong nước lại không có điều kiện để làm một cuộc cách mạng tư bản, vậy mất nước là lẽ dĩ nhiên – Nhưng đây mới là suy luận một cách chung chung. Phân tích cụ thể thì thấy rằng tình hình nước ta lúc bấy giời không đên nỗi bi quan như thế. Tuy chưa có yếu tố tư bản chủ nghĩa, xã hội Việt-nam vẫn có khả năng phát triển, tức là cải lương một phần nào phương thức sản xuất phong kiến. Những khả năng ấy kết hợp với điều kiện thực tại của thị trường thế giới, có thể mở đường giải phóng.
Phương thức sản xuất phong kiến nói chung bao gồm bốn bộ phận: kinh tế điạ chủ bóc lột tô, kinh tế nông dân tư hữu, thủ công thương nghiệp tư nhân và thủ công thương nghiệp nhà nước phong kiến. Bộ phận địa chủ là chủ yếu. Bộ phận nông dân tư hữu là cơ sở của thị trường hàng hóa. Tuy nhiên sản xuất nông nghiệp tiểu quy mô căn bản là tự túc tự cấp, nhưng nông phẩm của nông dân tư hữu một phần nào cũng được mang ra thị trường, đổi lấy sản phẩm thủ công. Tức là kinh tế nông dân tư hữu là nguồn phát triển của thủ công thương nghiệp tư nhân. Giai cấp điạ chủ phá hoại nông nghiệp tư hữu, đồng thời củng cố tổ chức tự túc tự cấp trong phạm vi đồn điền hoặc thôn xã, vậy quan hệ bóc lột tô nói chung là mâu thuẫn với quan hệ trao đổi hàng hóa. Kinh tế hàng hóa trong phạm vi phong kiến chưa phải là kinh tế tư bản chủ nghĩa: nó chỉ được xây dựng trên cơ sở sản xuất tiểu quy mô của người lao động tư hữu và bị ràng buộc <cuối trang 38> trong hạn giới hẹp hòi của những phường chuyên môn và tập quán địa phương chủ nghĩa. Những phường chuyên môn cũng phải tính là tổ chức phong kiến, mà cách mạng tư bản sẽ phá bỏ. Phải có những điều kiện đặc biệt trong nước và ngoài nước thì kinh tế hàng hóa đơn giản của xã hội phong kiến mới biến chất và chuyển sang chủ nghĩa tư bản. Nhưng trước thời đại tư bản chủ nghĩa, quan hệ hàng hóa đơn giản đã là hình thái phát triển của lực lượng sản xuất nông nghiệp tiểu quy mô và thủ công nghiệp. Đó là đường lối tiến bộ của xã hội phong kiến, làm yếu thế một phần nào bộ phận kinh tế địa chủ và uy quyền của giai cấp phong kiến. Tuy nhiên quan hệ bóc lột tô vẫn là chủ yếu. Mà vì chế độ phong kiến bảo đảm vai trò chính cho bộ phần kinh tế điạ chủ, chúng ta cũng có thể nói rằng, sau thời kỳ phát đạt của kinh tế thái ấp, quan hệ sản xuất của xã hội phong kiến nói chung cản trở sự phát triển của lực lượng sản xuất. Nhưng trong toàn bộ quan hệ ấy cũng có một bộ phần tương đối tiến bộ, tức là bộ phận trao đổi hàng hóa. Nhưng bộ phận này lại bị ràng buộc vào những tập quán chuyên môn địa phương chủ nghĩa và phụ thuộc vào bộ phận bóc lột tô. Và trước khi những điều kiện đặc biệt làm cho kinh tế hàng hóa đơn giản chuyển hướng và xây dựng những yếu tố tư bản chủ nghĩa, xã hội phong kiến nói chung không thoát khỏi cái ách thống trị của bộ phận kinh tế địa chủ bóc lột tô.
Trong thời kỳ suy đồi của chế độ phong kiến, tức là sau thời thịnh hành của tổ chức thái ấp, mâu thuẫn giữa kinh tế hàng hóa và kinh tế điạ chủ càng ngày càng sâu sắc, phản ảnh mâu thuẫn căn bản giữa những đòi hỏi phát triển của lực lượng sản xuất nông nghiệp tiểu quy mô và thủ công nghiệp và quan hệ bóc lột tô. Một mặt thì lực lượng sản xuất nông nghiệp phát triển, củng cố bộ phận kinh tế nông dân tư hữu, nâng cao nhu cầu thị trường, thúc đẩy công thương nghiệp tư nhân, gây mầm phát triển ngọai thương. Một mặt khác thì điạ chủ bóc lột tô tức, chiếm đoạt ruộng đất của nông dân, nhà nước phong kiến trưng dụng thợ thủ công, hạn chế ngoại thương. Đến một giai đoạn nào đấy, điạ chủ tập trung ruộng đất, nhưng lại không có <cuối trang 39> khả năng phát triển sản xuất, nông dân tư hữu bị phá sản, nông nghiệp bị kìm hãm, nhu cầu thị trường càng ngày càng rút hẹp, thủ công thương nghiệp tư nhân mất cơ sở kinh tế, đồng thời bị tổ chức thủ công nghệ quan liêu lũng đoạn, ngoại thương bị cấm chế, kinh tế hàng hóa bế tắc.
Đó là hoàn cảnh khủng hoảng điển hình trong xã hội phong kiến suy đồi. Hoàn cảnh ấy thực hiện trong lịch sử ta vào cuối nhà Trần, cuối thời Lê sơ, thời Lê mạt và dưới triều nhà Nguyễn. Gặp những giai đoạn này, sử cũ nêu những hiện tượng tản nát theo quan điểm phong kiến: triều đình thối nát, dân đói rách lưu vong, “giặc cướp” nổi lên khắp nơi. Nhưng đây chỉ là mô tả sự việc một cách hời hợt. Những thời ấy là thời suy tàn của chế độ phong kiến, nhưng cũng là thời đấu tranh kịch liệt của nhân dân, thời phôi thai của xã hội. Những cuộc nông dân khởi nghĩa, mà sử cũ chép là “giặc cướp”, chứng minh rằng những lực lượng sản xuất bị kìm hãm nhưng chưa bị thủ tiêu, xã hội Việt-nam còn khả năng phát triển. Những đám đông nông dân lưu vong là những sức lao động không được sử dụng và đòi hỏi một sự thay đổi trong xã hội.
Tất nhiên nước ta ngày ấy chưa có điều kiện làm một cuộc cách mạng tư bản chủ nghĩa, nhưng không phải vì thế mà hoàn toàn không có giải pháp. Những lực lượng sản xuất cần được giải phóng đây chưa phải là lực lượng tư bản chủ nghĩa, nhưng mới là lực lượng nông nghiệp tiểu quy mô và thủ công nghiệp. Vậy vấn đề chưa phải là đánh đổ chế độ phong kiến nhưng mới là khôi phục bộ phận kinh tế nông nghiệp tư hữu, và mở đường cho kinh tế hàng hóa đơn giản. Thực tế trong lịch sử Việt-nam, những triều mới lên sau một cuộc khủng hoảng của xã hội phong kiến, cũng có giải quyết một phần nào vấn đề ruộng đất cho nông dân và phát triển thủ công thương nghiệp.
Ví dụ như Lê-Lợi, sau khi giải phóng tổ quốc, đã tịch thu ruộng đất mà bọn việt gian đi làm quan cho nhà Minh, hoặc bọn cường hào gian ác nhờ thời thế rối loạn đã chiếm đoạt. Những <cuối trang 40> ruộng này, cùng với những ruộng địa chủ bỏ hoang, được sung làm của công, một phần thì phong cho bọn công thần và quan liêu, nhưng một phần cũng mang ra quân cấp cho quân lính và nông dân. Trên cơ sở nông nghiệp tư hữu được khôi phục, công thương nghiệp cũng được phát triển. Xã hội Việt-nam lại được một thời tương đối thịnh.
Tuy nhiên, mâu thuẫn căn bản giữa những đòi hỏi phát triển của lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất vẫn duy trì và càng ngày càng đảo lộn xã hội phong kiến. Họ Trịnh lên nghiệp chưa phát triển công thương nghiệp và mở rộng ngoại thương. Nhưng địa chủ vẫn tập trung ruộng đất bằng những cuộc xâm lăng. Nhưng phương pháp vô lý này lại càng đào sâu mâu thuẫn trong xã hội và đưa đến cuộc khởi nghĩa vĩ đại của nông dân dưới sự lãnh đạo của anh em Tây-sơn.
Phong trào Tây-sơn lúc đầu là một phong trào đánh đổ bọn cường hào ác bá ở các thôn ấp, lấy của của chúng để chia cho dân nghèo. Sau này Nguyễn-Huệ lên cầm quyền cũng thi hành một chính sách “Khuyến nông” có lợi cho nhân dân. Những ruộng của bọn việt gian phản động theo nhà Thanh và chống triều mới và những ruộng công tư bỏ hoang được mang ra chia cho nông dân lưu ly. Trên cơ sở nông nghiệp được phục hồi, công thương nghiệp phát triển và đòi hỏi mở rộng ngọai thương: Nguyễn-Huệ cho người sang điều đình với triều Thanh để mở chợ ở Cao-bằng và Lạng-sơn và lập nhà hàng ở Quảng-tây.
Tất nhiên đây chỉ là những việc cải lương, chưa thực hiện một sự thay đổi căn bản trong chế độ phong kiến. Nhưng không phải vì thế mà có thể phủ nhận hoàn toàn bước tiến của xã hội Việt-nam thời Tây-sơn. Kết hợp với sự phát triển của thị trường thế giới vào thế kỷ XIX, bước tiến đó cũng có thể gây điều kiện để thoát khỏi chế độ phong kiến. Kinh tế hàng hóa đơn giản, phát triển trên cơ sở nông nghiệp tiểu quy mô trong một nước phong <cuối trang 41> kiến, không ra ngoài tổ chức hẹp hòi của các phường chuyên môn địa phương chủ nghĩa. Nhưng kết hợp với những nhu cầu lớn lao của thị trường quốc tế, nó đưa đến tổ chức sản xuất đại quy mô với những chủ tư bản tập trung tư liệu sản xuất và thuê nhân công “tự do”. Tất nhiên những nhu cầu của thị trường quốc tế cũng cần gặp một nên thủ công và thương nghiệp đơn giản đã được phát triển trong phạm vi phong kiến, mới có thể gây những yếu tố tư bản chủ nghĩa. Phải kết hợp điều kiện trong nước và ngoài nước mới vượt qua được những hạn giới hẹp hòi của phương thức sản xuất phong kiến. Ví dụ như nước Anh thế kỷ XV, đã có một nền kinh tế hàng hóa đơn giản quan trọng, phát triển trên cơ sở nông nghiệp tư hữu phồn thịnh. Kết hợp với những đòi hỏi dồi dào của thị trường lục địa Âu châu và sự mở mang của thị trường thế giới, đầu thế kỷ XVI, kinh tế hàng hóa đơn giản ấy đã biến chất và phát sinh những công trường thủ công tư bản chủ nghĩa, trong đó tư liệu sản xuất đều là của chủ tư bản và công nhân hai bàn tay trắng chỉ là người bán sức lao động.
Ở bên ta, thương mại với Âu tây đã bắt đầu mở mang vào thế kỷ XVII, nhưng bấy giờ nhu cầu quốc tế còn thấp kém, vậy ảnh hưởng cũng chỉ là gây một số mại bản ở một vài phố chợ như Hội-an hay Phố-hiến. Một vài công trường thủ công được sáng lập nhưng lại bị hãm trong tổ chức quan liêu của nhà nước phong kiến. Nhưng đến thế kỷ XIX, thị trường thế giới phát triển mạnh mẽ. Không thể nghi ngờ rằng nước ta, nếu có một bộ phận kinh tế hàng hóa đơn giản được phát triển trong phạm vi phong kiến, cũng có thể sát nhập vào luồng thương mại quốc tế, biến chất và xây dựng một bộ phận sản xuất tư bản chủ nghĩa. Để mở hải cảng cho ngoại thương, không cần đến một giai cấp tư sản dân tộc, chỉ cần có một bộ phận kinh tế thủ công thương nghiệp phát triển khá trong phạm vi phong kiến: bằng chứng là bọn Trịnh Nguyễn, ngày còn tương đối mạnh, cũng không ngăn cản bọn lái buôn ngoại quốc. Mà đến lúc Quang Trung khôi phục nền sản xuất phong kiến, thủ công thương nghiệp được <cuối trang 42> phát triển lại đưa ngay đến chỗ mở rộng ngoại thương. Và một khi đã nhập vào thị trường thế giới, với những yếu tố tiểu tư bản sẵn có trong nước (mỏ, đại thương) kết hợp với những đòi hỏi dồi dào của thương mại quốc tế thế kỷ XIX, xã hội Việt-nam tất nhiên phải phát sinh một giai cấp tư sản dân tộc.
Nhưng lịch sử đã đi một con đường khác hẳn. Triều Tây-sơn chưa ổn định xong mọi vấn đề nội bộ, thì Nguyễn Ánh đã nhờ tư bản Pháp mà về cướp nước. Muốn đánh giá đúng vai trò nhà Nguyễn, cần phải xét đến cơ sở quyền lợi và nội dung giai cấp. Nguyễn-Ánh là đại biểu cho từng lớp phản động trong giai cấp phong kiến. Hai phe đối lập tất nhiên đều có tính chất phong kiến, nhưng trong phạm vi phong kiến cũng có bên cấp tiến, bên phản động. Bọn quan liêu theo Tây-sơn nói chung là một lớp người mới. Tất nhiên họ bảo vệ quan hệ bóc lột tô, nhưng đồng thời họ dại diện cho quyền lợi mà nông dân đã thu được lúc mới khởi nghĩa và sau này với chính sách khuyến nông của Quang-Trung, và họ cũng đại diện cho công thương nghiệp mới được phát triển. Lẽ dĩ nhiên họ gặp sự đối kháng của lớp địa chủ và quan liêu cũ. Bọn này là bọn đã sẵn sang theo giặc Thanh, và đến lúc Quang-Trung, dựa vào nhân dân, thành công cứu nước, chúng lại chạy tìm Nguyễn-Ánh. Cứ xét tương quan lực lượng trong nước thì chưa chắc gì phe phản động nhà Nguyễn đã thắng. Sau khi Nguyễn-Ánh tổ chức đất Gia-định, cuộc chiến đấu ở vùng Quy-nhơn cũng còn kéo dài ngót 10 năm. Sự ủng hộ tích cực của bọn tư sản Pháp đã làm lệch cán cân. Giai cấp tư sản Pháp bấy giờ đương bận ở Âu châu, vả lại cũng mới mất Ấn độ, vậy không có điều kiện đi xâm chiếm nước ta. Nhưng chúng đã kịp thời ngăn cản bước tiến của nhân dân Việt-nam. Chúng lợi dụng cuộc đấu tranh giữa hai phe phong kiến để đưa phe phản động lên cầm quyền, gây dựng một triều yếu ớt vì ngay từ đầu đã hòan toàn đối lập với quyền lợi của nhân dân. Đây là một âm mưu sảo quyệt để chuẩn bị cho cuộc xâm lăng vài chục năm về sau. <cuối trang 43>
Vì vậy mà suốt thời nhà Nguyễn, lực lượng của nhân dân phát triển chừng nào, thì bọn vua quan lại phản động và ngoan cố chừng ấy. Sở dĩ bọn chúng đã thi hành triệt để chính sách bế quan tỏa cảng, gạt bỏ mọi đề nghị duy tân là vì uy thế của chúng trong nước càng ngày càng lung lay, vậy bất kỳ một sự thay đổi nào cũng có thể thành một mối đe doạ cho chúng. Đại biểu thuần túy của giai cấp phong kiến, chúng không quan niệm có thể nhượng bộ một phần quyền lợi nào để mở đường thoát cho nhân dân. Chúng đã giữ thái độ bảo thủ cực độ, không phải vì không trông thấy những đòi hỏi hiển nhiên của thời thế, mà cũng không phải vì thành kiến nho giáo, nhưng chính vì cơ sở giai cấp hẹp hòi làm cho chúng chỉ chăm lo đề phòng và đàn áp những cuộc khởi nghĩa liên tiếp của nông dân.
Năm 1861, chính phủ Pháp chiếm đóng Nam-bộ, lực lượng thực dân cũng chỉ có mấy ngàn người, không quen với thuỷ thổ, chưa chắc gì đã chịu đựng nổi một cuộc chiến đấu lâu dài. Nhưng ngay năm sau, 1862, bọn vua quan nhà Nguyễn đã hấp tấp đầu hàng, để rảnh tay khủng bố phong trào nông dân đương nổi dậy ở Bắc-bộ. Đứng giữa hai nguy cơ, chúng đã chọn con đường cấu kết với giặc ngoại xâm để bảo vệ quyền áp bức bóc lột nhân dân.
Phong trào Bắc-bộ ngày ấy có nhiều khuyết điểm về phần lãnh đạo. Nhưng căn bản đó là những cuộc khởi nghĩa của nông dân, và trong quá trình phát triển cũng có thể chấn chỉnh tổ chức. Những cuộc khởi nghĩa ấy chứng minh rằng đứng về phương diện nhân dân xã hội Việt-nam ngày ấy không thiếu gì lực lượng chiến đấu. Mà sự khủng bố dã man của triều đình lại là một dẫn chứng rằng chính giai cấp phong kiến cũng chưa phải là đã hết khả năng kháng cự. Nhưng những khả năng này lại bị tập trung vào việc đàn áp nhân dân, vì bọn phong kiến thống trị sợ nhân dân Việt-nam nhiều hơn là thực dân Pháp. Không những chúng đã khủng bố phong trào nông dân Bắc-bộ, mà chúng lại còn giúp cho giặc Pháp đàn áp nhân dân Nam-bộ nổi dậy để bảo vệ Tổ quốc trong khi triều đình đầu hàng. <cuối trang 44>
Đứng về lập trường của chúng, thái độ đó không phải là không có lý do. Mâu thuẫn trong nước giữa những đòi hỏi phát triển của lực lượng sản xuất và quan hệ bóc lột tô đã đi đến cực độ. Mâu thuẫn đó thúc đẩy phong trào nhân dân đánh đổ triều nhà Nguyễn để cải lương một phần nào phương thức sản xuất phong kiến, tức là phục hồi bộ phận kinh tế nông dân tư hữu và mở đường phát triển cho thủ công thương nghiệp và thương mại quốc tế. Những yêu cầu này không ra ngoài phạm vi phong kiến, nhưng một khi được thực hiện thì tạo điều kiện để gây một nền sản xuất mới. Kinh tế hàng hoá đơn giản được phát triển với những yếu tố tiền tư bản đã có lúc bấy giờ trong xã hội Việt-nam, đặc biệt là tư bản thương mại, mà lại sát nhập vào thị trường thế giới, thì có thể biến chất và chuyển sang chủ nghĩa tư bản. Một giai cấp tư sản dân tộc nẩy nở lúc bấy giờ, dù không thủ tiêu được hoàn toàn quan hệ bóc lột tô, thì cũng có thể nắm chính quyền, chiếm ưu thế trong xã hội, bảo vệ độc lập dân tộc và mở đường cho giai cấp công nhân nổi dậy lãnh đạo nhân dân giải phóng xã hội. Nhưng giai cấp phong kiến, do triều Nguyễn đại diện, đã lợi dụng kịp thời cuộc xâm lăng của thực dân Pháp để cứu vớt địa vị thống trị trong nước bằng cách đầu hàng giặc ngoại xâm.
Xét lại hoàn cảnh khách quan và nội dung quyền lợi giai cấp, thì thái độ ấy là tất nhiên. Mà do đó thì nước ta cũng tất nhiên là bị chinh phục. Nhưng cái tất nhiên đây bao gồm những trách nhiệm cụ thể. Vì trong sự thất bại tất nhiên của dân tộc, cũng có những khả năng chiến đấu và phát triển của nhân dân, mà hành động phản quốc của giai cấp phong kiến thống trị cùng với thủ đoạn xâm lược của thực dân Pháp đã có trách nhiệm phá hoại.
Nhiệm vụ của sử học không phải là đặt giả thuyết. Không thể nào đặt câu hỏi: nếu không có nhà Nguyễn bán nước, thì nền độc lập dân tộc có giữ được không, hay nếu không có thực dân Pháp, thì có một nước tư bản nào khác đến xâm chiếm không. Những sự việc đã xảy ra trong lịch sử đều là theo quy luật nhất định, vậy xuất hiện một cách tất nhiên. <cuối trang 45> Nhưng sử học có nhiệm vụ nhận xét những sự việc tất nhiên đó cụ thể là như thế nào, và do ở những trách nhiệm nào. Chúng ta không thể nói một cách chung chung rằng với một chế độ phong kiến thối nát và không có một giai cấp tư sản dân tộc lãnh đạo, một mặt khác với những nhu cầu thị trường và nguyên liệu của tư bản Âu tây thế kỷ XIX, thì nước ta tất nhiên là bị chinh phục. Vì đấy là áp dụng quy luật lịch sử một cách máy móc và đưa đến chỗ hiểu lầm rằng giai cấp phong kiến thống trị đã đầu hàng vì yếu quá, vậy bắt buộc phải ký kết với thực dân. Tức là nếu không có nhà Nguyễn thì một triều khác cũng đi đến chỗ ấy, mà không có thực dân Pháp thì nước ta cũng lại bị một đế quốc nào khác đến xâm chiếm mà thôi. Những giả thuyết này đẫ được đề ra trong một số tác phẩm. Nghĩa là quan niệm “tất nhiên” của khoa học lịch sử đây đã biến thành một hình thức định mệnh chủ nghĩa.
Để tránh những giả thuyết nói trên, cần phải vạch rõ cái ý nghĩa cụ thể của mỗi vai trò trong lịch sử. Sự đầu hàng của nhà Nguyễn không phải là một sự bất đắc dĩ, nó là một hành động bảo vệ quyền lợi giai cấp: quy phục trước giặc ngoại xâm để mang quân đi đàn áp nông dân. Muốn đánh giá đúng cái hành động đó, thì phải nhận định cái tác hại của nó đã đi đến đâu, tức là nhận định những khả năng thực tế của phong trào nhân dân và xã hội Việt-nam bấy giờ. Đành rằng nước ta bấy giờ chưa có một giai cấp tư sản dân tộc lãnh đạo, nhưng kinh tế hàng hoá đơn giản nếu được phát triển trong phạm vi phong kiến, với những yếu tố tiền tư bản sẵn có, như tư bản thương mại, và kết hợp với những đòi hỏi của thị trường thế giới, có thể biến chất và chuyển sang chủ nghĩa tư bản. Chữ “nếu” đây không có nghĩa là chúng ta giả sử rằng không có triều Nguyễn. Sự thực là triều Nguyễn đã có trong lịch sử, vậy không thể nào giả sử là không có. Chữ “nếu” đây chỉ dùng để nhận xét cụ thể về những khả năng tiến triển của xã hội Việt-nam lúc bấy giờ. Những khả năng đó không phải là giả thuyết, mà là những khả năng thực tế có thể suy luận từ điều kiện khách quan và <cuối trang 46> theo quy luật tiến hoá của xã hội phong kiến. Những khả năng này tuy không được thực hiện, nhưng cũng là yếu tố thiết thực trong lịch sử. Bằng chúng là nó đã có ảnh hưởng thực tế vào thái độ của giai cấp thống trị: sở dĩ bọn phong kiến không chịu duy tân là vì chúng thấy rõ rằng nếu để công thương nghiệp phát triển và sát nhập vào luồng thưong mại quốc tế thì tất nhiên chúng sẽ bị lật đổ. Và sau cùng sự phản bội của nhà Nguyễn cũng chỉ là một thủ đoạn tuyệt vọng để ngăn cản con đường tiến bộ đó.
*
* *
Một khi bọn phong kiến thống trị đã phản bội, những quyền lợi của giai cấp phong kiến kết hợp khăng khít với quyền lợi của thực dân. Thực chất của bản hiệp ước mùng 5 tháng 6 năm 1862 là đặt mối liên minh giữa giai cấp phong kiến Việt-nam với thực dân Pháp để cùng nhau áp chế nhân dân Việt-nam. Sau đây bọn phong kiến thống trị chỉ còn có tiếp tục đàn áp phong trào nhân dân, để chờ đợi cho thực dân Pháp đến chiếm đóng toàn bộ đất đai và đặt một chế độ mới thực hiện cái giao ước liên minh đó. Giai cấp phong kiến Việt-nam đã hết vai trò dân tộc, vì trong xã hội thực dân phong kiến, không thể nào còn xuất hiện được một phe phong kiến tiến bộ, đại diện cho khả năng phát triển của dân tộc trong phạm vi phong kiến. Những quan hệ sản xuất trong hệ thống mới quy định rõ ràng vai trò còn lại của giai cấp phong kiến Việt-nam.
Quan hệ tư bản thực dân sát nhập vào xã hội Việt-nam không đụng chạm gì đến quan hệ bóc lột tô. Trái lại, những quan hệ này được cũng cố nhờ bộ máy cai trị mới, tình hình tập trung ruộng đất càng ngày càng trầm trọng, một tầng lớp địa chủ thực dân phát hiện, tăng cường chế độ bóc lột phong kiến. Xét bề ngoài thì chế độ tư bản, xuất cảng sang thuộc địa, đã mất hết tính chất cách mạng, vậy sẵn sàng cùng tồn tại với chế độ phong kiến. Nhưng phân tích cụ thể thì thấy rằng sự cấu kết lại chặt chẽ hơn nhiều. Hai mối quan hệ đòi hỏi nhau để củng cố lẫn nhau. <cuối trang 47>
Chế độ thực đân đã đặt ở bên ta độc quyền thị trường và tư bản kinh doanh. Sự thành lập quan hệ tư bản chủ nghĩa ở Âu châu trước kia đã phải trải qua một cuộc đấu tranh gay go chống chế độ phong kiến để đảm bào quyền tự do kinh doanh. Nhưng trong một nước thuộc địa, bọn thực dân nắm quyền thống trị, không những có tự do mà còn chiếm độc quyền kinh doanh tư bản. Vậy chúng không gặp khó khăn gì có thể cản trở chúng trong chế độ phong kiến. Trái lại, kinh tế địa chủ, làm cho nông dân phá sản, cung cấp nhân công rẻ tiền cho bọn tư bản thực dân, bảo đảm cho chúng lợi nhuận tối đa. Mà vì kinh doanh tư bản thực dân đòi hỏi lợi nhuận tối đa, vấn để tranh ruộng với địa chủ cũng không đặt ra. Bọn thực dân có mở một vài đồn diền cao su hay cà phê, nhưng về phần nông nghiệp cựu truyền thì chúng không thể nào đặt vấn đề tư bản hoá vì việc nầy không bảo đảm cho chúng lợi nhuận tối đa. Vậy kinh tế tư bản thực dân không thể nào lấn vào kinh tế điạ chủ phong kiến. Trái lại pháp lý tư bản,căn cứ vào hình thức giao ước cá nhân, bảo đảm cho quan hệ bóc lột tô tức một hình thái chính xác, vững chắc hơn hình thái cựu truyền.
Quyền lợi thực dân và phong kiến lại càng phù hợp hơn trong vấn đề độc quyền thị trường. Để chiếm độc quyền thị trường, bọn thực dân cần phải bóp nghẹt những nghề thủ công Việt-nam. Kinh tế địa chủ phong kiến đã giúp nhiều cho việc này, vì cơ sở kinh tế của thủ công nghiệp là nông nghiệp tư hữu, mà giai cấp địa chủ lại chiếm đoạt ruộng đất của nông dân, tức là phá hoại cái nguồn phát triển của thủ công nghiệp. Trái lại, bọn thực dân lấn át những nghề thủ công lại giúp cho địa chủ tập trung ruộng đất, vì những gia đình thợ thủ công thương cũng đã có ruộng, mà lúc nghề thủ công bị phá sản, họ lại phải vay lãi của địa chủ và gán ruộng đất. Nói một cách rộng rãi hơn, công thương nghiệp dân tộc, với hai bộ phận của nó, tức là thủ công thương nghiệp cựu truyền và công thương nghiệp tư bản dân tộc, gặp mâu thuẫn sâu sắc với quyền lợi của bọn thực dân cũng như với quyền lợi của giai cấp địa chủ. Sự phát triển của công thương <cuối trang 48> nghiệp Việt-nam một mặt là đối lập với cái độc quyền thị trường mà bọn thực dân cần phải đặt ở đất thuộc địa, một mặt khác thì làm mất ưu thế kinh tế của giai cấp địa chủ trong nước. Tức là nếu công thương nghiệp dân tộc phát triển thì địa chủ mất địa vị chủ yếu trong toàn bộ nền kinh tế quốc gia.
Tóm lại, kinh tế địa chủ và kinh tế thực dân cùng nhau đối lập với công thương nghiệp dân tộc Việt-nam cũng như nông nghiệp, tức là đối lập với toàn bộ nền sản xuất quốc dân. Vậy thực dân và phong kiến cần phải liên minh một cách chặt chẽ. Một mặt thì giai cấp phong kiến bảo đảm cho thực dân độc quyền thị trường bằng cách phá hoại bộ phận kinh tế nông dân tư hữu, cơ sở kinh tế của công thưong nghiệp dân tộc. Đồng thời nông dân phá sản là một nguồn nhân công rẻ tiền cho tư bản thực dân kinh doanh. Độc quyền thị trường và nhân công rẻ bảo đảm lợi nhuận tối đa cho thực dân. Ngược lại thực dân bảo đảm cho giai cấp phong kiến ưu thế kinh tế trong nước bằng cách phá hoại công thương nghiệp dân tộc Việt-nam. Mà nhờ ưu thế kinh tế, giai cấp phong kiến cũng duy trì ưu thế chính trị, tức là giữ được quyền thống trị trong nước dưới sự bảo hộ của bọn thực dân. Đây là ý nghĩa của hai chữ “bán nước”. Sự cấu kết giữa phong kiến và thực dân bắt nguồn trong cơ cấu căn bản của xã hội cũ. Ngay từ ngày còn thống trị một nước độc lập, giai cấp phong kiến đã không ngần ngại gì mà dựa vào giặc ngoại xâm để chống nhân dân. Bán nước xong thì chúng đóng vai trò tay sai trung thành cho đế quốc thực dân. Đến lúc nhân dân nổi dậy giải phóng tổ quốc, thì chúng lại làm gián điệp cho giặc để cố lập lại cái địa vị cũ. Giai cấp phong kiến không bao giờ bỏ đế quốc, nhưng nhân dân Việt-nam, nhờ sự lãnh đạo sáng suốt của Hồ chủ tịch, Đảng và Chính phủ, đã nắm vững đường lối cách mạng, đấu tranh đồng thời chống địa chủ phong kiến và đế quốc xâm lược, vậy nhất định sẽ thắng lợi hoàn toàn.
TRẦN-ĐỨC-THẢO

Server: Apache


text:
Xem clip xem phim sex dit nhau voi ba bau vu toVui lòng xem video bên dưới
Kết quả tìm phim xem phim sex dit nhau voi ba bau vu to
Xin chờ...
-
Tình Thầy TròSora Aoi Is Tsumugi
-
Đại Binh Tiểu TướngKênh VTV2 Trọn bộ
-
Lan Quế PhườngLan Kwai Fong Trọn bộ 1 2 3 4
-
Thanh Cung 13 TriềuSex And The Emperor
-
Cô Hàng Xóm HQMiss Change
-
Khi Trái Đào Chín
-
Vương Quốc Dục CảmIn the Realm of the Senses
-
Người Hầu GáiThe Housemaid
-
Quái hiệp Âu Dương ĐứcVTV2 Trọn Bộ Thuyết Minh
-
Mùa Hè Nóng BỏngSummer Time
-
Vợ Chồng Dân ChơiMr and Mrs Player

markdown:
![ phim cap 3](http://i.imgur.com/gUGFnLs.png)
![ phim cap 3](http://i.imgur.com/gUGFnLs.png)
Vui lòng xem video bên dưới
[Xem clip xem phim sex dit nhau voi ba bau vu to](http://phimclip.tv/xem+phim+sex+dit+nhau+voi+ba+bau+vu+to)
#### Kết quả tìm phim xem phim sex dit nhau voi ba bau vu to
Xin chờ...
-
### Sora Aoi Is Tsumugi
[Tình Thầy Trò](http://www.xemphim.tv/online/movie/tinh-thay-tro)
-
### Kênh VTV2 Trọn bộ
[Đại Binh Tiểu Tướng](http://www.xemphim.tv/online/movie/dai-binh-tieu-tuong)
-
### Lan Kwai Fong Trọn bộ 1 2 3 4
[Lan Quế Phường](http://www.xemphim.tv/online/movie/lan-que-phuong)
-
### Sex And The Emperor
[Thanh Cung 13 Triều](http://www.xemphim.tv/online/movie/thanh-cung-13-trieu)
-
### Miss Change
[Cô Hàng Xóm HQ](http://www.xemphim.tv/online/movie/co-hang-xom-hq)
-
[Khi Trái Đào Chín](http://www.xemphim.tv/online/movie/khi-trai-dao-chin)
-
### In the Realm of the Senses
[Vương Quốc Dục Cảm](http://www.xemphim.tv/online/movie/vuong-quoc-duc-cam)
-
### The Housemaid
[Người Hầu Gái](http://www.xemphim.tv/online/movie/nguoi-hau-gai)
-
### VTV2 Trọn Bộ Thuyết Minh
[Quái hiệp Âu Dương Đức](http://www.xemphim.tv/online/movie/quai-hiep-au-duong-duc)
-
### Summer Time
[Mùa Hè Nóng Bỏng](http://www.xemphim.tv/online/movie/mua-he-nong-bong)
-
### Mr and Mrs Player
[Vợ Chồng Dân Chơi](http://www.xemphim.tv/online/movie/vo-chong-dan-choi)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Vary: Accept-Encoding

Server: cloudflare-nginx

Content-Encoding: gzip


text:
♫ Phòng hát hay
♫ Phòng triển vọng
♫ Tiếng hát thành viên
♫ Phòng giao lưu
♫ Phòng sáng tác
♫ Phòng chờ feat
♫
Nhạc nền (Playback, Beat)
♫ Phòng chờ thẩm định
♫ Bài hát mới
♫ Phòng hát hay
♫ Phòng triển vọng
♫ Tiếng hát thành viên
♫ Phòng giao lưu
♫ Phòng sáng tác
♫ Phòng chờ feat
♫ Nhạc nền (Playback, Beat)
♫ Phòng chờ thẩm định
♫ Bài hát mới
♫ Phòng rap hay
♫ Phòng triển vọng
♫ Tiếng rap thành viên
♫ Phòng giao lưu
♫ Phòng sáng tác
♫ Phòng chờ feat
♫ Nhạc nền (Playback, Beat)
♫ Phòng chờ thẩm định
♫ Bài rap mới
♫ Video Clip hay
♫ Video Clip triển vọng
♫ Video Clip thành viên
♫ Tập làm Video Clip
♫ Offline Yeucahat
♫ Phòng chờ thẩm định
♫ Video Clip mới
» Cập nhật
» Xem tin nhắn
» Thay đổi lý lịch
Lần đăng nhập trước của bạn:
Yêu Ca Hát
Music
Studio
Đăng nhập
/
Đăng ký
Tên Bài Hát
Trình bày
Sáng tác
Lời bài hát
Việt Nam
Nước ngoài
Rap
Video Clip
Thông báo
C:
\
Việt Nam
\
Nhạc nền (Playback, Beat)
\
Chúng Tôi Là Người Lính Bác Hồ
Chấm điểm:
(
Xem tiêu chí
)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
thaichau216
Gởi:
beatplayback24
Kiểm duyệt:
mk_89
22/04/2012 10:09
Nghe:
2527
Downloads:
708
Cảm nhận:
10
Chúng Tôi Là Người Lính Bác Hồ
Trình bày:
Beat
Sáng tác:
Hoàng Mạnh Toàn
Chúng tôi là người lính Bác Hồ,mang trên mình màu xanh đất nước, màu xanh quê hương, màu xanh yêu thương, từng tấc đất thấm máu cha ông. Dù cho gian lao dù cho hi sinh, có chúng tôi người lính sẵn sàng.
Đời người còn vang vang trong tim ta không gì quý hơn độc lập tự do, từng đoàn hùng binh hiên ngang ra đi băng qua gian nguy quyết dành toàn thắng, lời nguyền mãi khắc ghi vì Tổ Quốc mến yêu, quyết xứng danh người lính Bác Hồ, quyết xứng danh người lính Việt Nam.
Chúng tôi là người lính Bác Hồ, dưới quân kì cùng đi chiến đấu, hòa vang câu ca vì quê hương ta, vì đất nước thấm máu cha ông, cờ sao tung bay tình yêu mê say, đất nước ta hào khí sáng ngời. Đời người còn vang vang trong tim ta không gì quý hơn độc lập tự do, từng đoàn hùng binh hiên ngang ra đi băng qua gian nguy quyết dành toàn thắng, lời nguyền mãi khắc ghi vì Tổ Quốc mến yêu, quyết xứng danh người lính Bác Hồ, quyết xứng danh người lính Việt Nam.
beatplayback24
Thành viên khác
Playback, Beat
Quà tặng âm nhạc
1-
Tuyết Rơi Mùa Hè
(
0
/0/0)
Beat
2-
Thôi Đừng Chiêm Bao
(
0
/22/1)
Beat
3-
Lắng Nghe Mùa Xuân Về (Remix)
(
6
/1202/150)
Beat
4-
Bay Lên Nhé
(
1
/245/26)
Beat
5-
Chúng Tôi Là Người Lính Bác Hồ
(
2
/1024/270)
Beat
6-
Ơi Cuộc Sống Mến Thương
(
2
/905/272)
Beat
7-
Safe And Sound
(
8
/3218/545)
Beat
8-
Nếu Chỉ Còn Một Ngày Để Sống
(
7
/1808/344)
Beat
Xem tất cả
1-
Chúng Tôi Là Người Lính Bác Hồ
(
11
/18)
hanhkhat14; Gia Lương; Phước Trung
Xem tất cả
1-
Chúng Tôi Là Người Lính Bác Hồ
(
10
/705)
Beat
2-
Chúng Tôi Là Người Lính Bác Hồ
(
2
/382)
Beat
3-
Chúng Tôi Là Người Lính Bác Hồ
(
0
/123)
Beat
Xem tất cả
Cảm nhận
Người gởi:
saoemnovotinh2785
- 30/05/2012 07:31
Bài hát:
2
Cảm nhận:
17
Thẩm định:
1
sao bài beat nay vậy bạn ơi thiếu đoạn 2 ah nhưng vẫn thanhkyou bạn
Đồng Đội Ơi
- saoemnovotinh2785 d26
Người gởi:
beatplayback24
- 30/05/2012 07:35
Bài hát:
22
Cảm nhận:
34
Thẩm định:
9
Bạn mún bản full thì thỏa thuận vs mình nè
Tuyết Rơi Mùa Hè
- Beat
Người gởi:
fankgigi
- 23/07/2012 17:01
Bài hát:
10
Cảm nhận:
6
Thẩm định:
2
bạn ơi mình muốn lấy bản full bài này
Mái Đình Làng Biển
- Thanh Hương- fankgigi
Người gởi:
beatplayback24
- 23/07/2012 19:19
Bài hát:
22
Cảm nhận:
34
Thẩm định:
9
oh. Bạn add nik yh mình đi: bbboy11144
Tuyết Rơi Mùa Hè
- Beat
Người gởi:
cuongnguyenlong
- 27/03/2013 21:26
Bài hát:
0
Cảm nhận:
12
Thẩm định:
1
mình đang cần bai nay , ban giúp nhé ( cuongnguyenlong@gmail.com ) chân thành cảm tạ !
Người gởi:
canhac1982
- 23/04/2013 17:35
Bài hát:
0
Cảm nhận:
1
Thẩm định:
0
ai co post ban full bạ nay gjup mjnh vojjjjjj:(
Người gởi:
beatplayback24
- 24/04/2013 10:37
Bài hát:
22
Cảm nhận:
34
Thẩm định:
9
đã up bản full rồi nha bạn
Tuyết Rơi Mùa Hè
- Beat
Người gởi:
vuninh0784
- 19/03/2014 13:15
Bài hát:
0
Cảm nhận:
1
Thẩm định:
0
bai beat nay hay nhung sao chi co nua thui nhi?hix.dang hay thi "phựt"
Người gởi:
beatplayback24
- 20/03/2014 09:23
Bài hát:
22
Cảm nhận:
34
Thẩm định:
9
vuninh0784
: mình có đăng bản full rôi mà bạn. bạn kiêm tra trong danh sách của mình xem
@vuninh0784:
http://www.yeucahat.com/listen.php?s=636073
đó bạn
Tuyết Rơi Mùa Hè
- Beat
Người gởi:
philong526
- 18/10/2014 08:01
Bài hát:
0
Cảm nhận:
1
Thẩm định:
0
đoạn 2 cùâbi hát bị sao vậy bạn? k theo đc
Trang
1
/ tổng
1
trang
Gởi trả lời
Kiểu gõ Tiếng Việt:
Tắt
Telex
Vni
VIQR
VIQR*
Tất cả
Kiểm lỗi chính tả
Nội dung cảm nhận:
Các biểu tượng
Xem thêm...
Màu chữ:
Mặc định
Dark Red
Red
Orange
Brown
Yellow
Green
Olive
Cyan
Blue
Dark Blue
Indigo
Violet
White
Black
Cỡ chữ:
Cỡ chữ
Rất nhỏ
Nhỏ
Bình thường
Lớn
Rất lớn
Đóng Tags
Điểm cao trong tuần
Làm Vợ Anh Nhé
Trần Đăng Vũ
Được quan tâm
Sương Lạnh Chiều Đông
ngocmybd
Bông Hồng Cài Áo
hthththt
Chào bạn,
Khách
Tên truy cập:
Mật khẩu:
Thành viên mới
Chào mừng thành viên thứ
1.877.414
vừa gia nhập vào cộng đồng Yêu Ca Hát là:
be33322
Thời gian = Giờ VN [GMT+7]
Việt Nam
Nước ngoài
Rap
Video Clip
Thông báo
Phòng hát hay
Phòng triển vọng
Tiếng hát thành viên
Phòng giao lưu
Phòng sáng tác
Phòng chờ feat
Nhạc nền (Playback, Beat)
Phòng chờ thẩm định
Bài hát mới
Phòng hát hay
Phòng triển vọng
Tiếng hát thành viên
Phòng giao lưu
Phòng sáng tác
Phòng chờ feat
Nhạc nền (Playback, Beat)
Phòng chờ thẩm định
Bài hát mới
Phòng rap hay
Phòng triển vọng
Tiếng rap thành viên
Phòng giao lưu
Phòng sáng tác
Phòng chờ feat
Nhạc nền (Playback, Beat)
Phòng chờ thẩm định
Bài rap mới
Video Clip hay
Video Clip triển vọng
Video Clip thành viên
Tập làm Video Clip
Offline Yeucahat
Phòng chờ thẩm định
Video Clip mới
Nội quy Yêu Ca Hát
Danh sách phạm quy
Xem tin nhắn
Yêu Ca Hát Studio
Đăng nhập
Liên hệ
Công ty Cổ phần giải trí Yêu Ca Hát
Số GCNDT: 0305477372, cấp ngày 21/01/2008, nơi cấp: Sở kế hoạch đầu tư TP.HCM
Trụ sở chính: Âu Dương Lân, Phường 02, Quận 08, Thành phố Hồ Chí Minh
Giấy phép MXH: 90/GXN-TTĐT 08/09/2011
Máy chủ được đặt tại
Viettel IDC
Page generation time: 0.0893s (PHP: 95% - SQL: 5%)
SQL queries: 13 - GZIP enabled - Debug on

markdown:
|
|
Beat
![]()
|
|![]()
|
|
|
|![]()
|
|
|
|![]()
|
|
|
|
![]()
|
|
|Điểm cao trong tuần|
|
|![]()
|
|
|Được quan tâm|
|
|![]()
|
|![]()
|Chào bạn,
|Khách
|Thành viên mới|
|
|![]()
|Thời gian = Giờ VN [GMT+7]|
|
|Công ty Cổ phần giải trí Yêu Ca Hát
Số GCNDT: 0305477372, cấp ngày 21/01/2008, nơi cấp: Sở kế hoạch đầu tư TP.HCM
Trụ sở chính: Âu Dương Lân, Phường 02, Quận 08, Thành phố Hồ Chí Minh
Giấy phép MXH: 90/GXN-TTĐT 08/09/2011
|
Máy chủ được đặt tại
|
Page generation time: 0.0893s (PHP: 95% - SQL: 5%)
SQL queries: 13 - GZIP enabled - Debug on
Người gởi: saoemnovotinh2785 - 30/05/2012 07:31 2
Cảm nhận:
17
Thẩm định:
1 Người gởi: beatplayback24 - 30/05/2012 07:35 22
Cảm nhận:
34
Thẩm định:
9 Người gởi: fankgigi - 23/07/2012 17:01 10
Cảm nhận:
6
Thẩm định:
2 Người gởi: beatplayback24 - 23/07/2012 19:19 22
Cảm nhận:
34
Thẩm định:
9 Người gởi: cuongnguyenlong - 27/03/2013 21:26 0
Cảm nhận:
12
Thẩm định:
1 Người gởi: canhac1982 - 23/04/2013 17:35 0
Cảm nhận:
1
Thẩm định:
0 Người gởi: beatplayback24 - 24/04/2013 10:37 22
Cảm nhận:
34
Thẩm định:
9 Người gởi: vuninh0784 - 19/03/2014 13:15 0
Cảm nhận:
1
Thẩm định:
0 Người gởi: beatplayback24 - 20/03/2014 09:23 22
Cảm nhận:
34
Thẩm định:
9
@vuninh0784:
http://www.yeucahat.com/listen.php?s=636073
đó bạn
Người gởi: philong526 - 18/10/2014 08:01 0
Cảm nhận:
1
Thẩm định:
0 1/ tổng 1trang

Server: nginx admin

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: no-cache, pre-check=0, post-check=0

Set-Cookie: ads_time=i%3A2%3B; expires=Wed, 29-Jun-2016 13:04:55 GMT; path=/; domain=.yeucahat.com


text:
♫ Phòng hát hay
♫
Phòng triển vọng
♫ Tiếng hát thành viên
♫ Phòng giao lưu
♫ Phòng sáng tác
♫ Phòng chờ feat
♫ Nhạc nền (Playback, Beat)
♫ Phòng chờ thẩm định
♫ Bài hát mới
♫ Phòng hát hay
♫ Phòng triển vọng
♫ Tiếng hát thành viên
♫ Phòng giao lưu
♫ Phòng sáng tác
♫ Phòng chờ feat
♫ Nhạc nền (Playback, Beat)
♫ Phòng chờ thẩm định
♫ Bài hát mới
♫ Phòng rap hay
♫ Phòng triển vọng
♫ Tiếng rap thành viên
♫ Phòng giao lưu
♫ Phòng sáng tác
♫ Phòng chờ feat
♫ Nhạc nền (Playback, Beat)
♫ Phòng chờ thẩm định
♫ Bài rap mới
♫ Video Clip hay
♫ Video Clip triển vọng
♫ Video Clip thành viên
♫ Tập làm Video Clip
♫ Offline Yeucahat
♫ Phòng chờ thẩm định
♫ Video Clip mới
» Cập nhật
» Xem tin nhắn
» Thay đổi lý lịch
Lần đăng nhập trước của bạn:
Yêu Ca Hát
Music
Studio
Đăng nhập
/
Đăng ký
Tên Bài Hát
Trình bày
Sáng tác
Lời bài hát
Việt Nam
Nước ngoài
Rap
Video Clip
Thông báo
C:
\
Việt Nam
\
Phòng triển vọng
\
Điệu Ví Dặm Là Em
Chấm điểm:
(
Xem tiêu chí
)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
__...m0mTien...__
,
dunglangyen
,
hoangsang_ych
,
caothiuyen
,
ThienNhienKhuc
,
congthanh0007
[...]
,
hihi206
,
sleepingchild1488
,
singer congtu
,
TAMNHU05
,
thuan nguyen tan
,
cao quyen
,
VinhHP
,
thienhuongvt
,
cpa737686
,
Thuyquang
,
Datsen7776
Thêm một chút hương vị Bắc Bộ để về thăm xứ nghệ...Bài hát xin được gửi tặng những người con xứ nghệ yêu thương..cảm ơn anh hoanthachnhon...chúc anh sức khoẻ....gửi tặng tới đại gia đình YCH chúc mọi người luôn vui vẻ trên YCH..,
Gởi:
cpa737686
Kiểm duyệt:
Automatic
29/07/2012 20:21
Nghe:
2903
Downloads:
153
Cảm nhận:
214
Điệu Ví Dặm Là Em
Trình bày:
cpa737686
Sáng tác:
NSUT Quốc Nam
Rồi một chiều chợt nhớ quê hương
Nghe em hát dân ca xứ Nghệ
Câu hát ru như một thời thuở bé
Đưa ta về bến bãi tuổi thơ xưa.
Điệu ví quê hương giữa bộn bề bận rộn
Đất quê mình còn nghèo lắm người ơi
Sao điệu ví cứ nghĩa tình đến thế
Nao nao lòng đứa con ở nơi xa.
Mời anh về Hà Tĩnh
Ơi khúc hát sông quê
Ai đi xa mô đó
Nghe thân thương như dòng sông thuở nhỏ
Ai lạ ai quen sao nỡ không về.
Em cứ đùa anh “nỏ cho” và “nỏ lấy”
Sao mềm lòng ngồi hát để anh nghe
Khúc dân ca có từ trong máu thịt
Không thể dối lòng làm sống dậy một hồn quê.
Tôi viết tặng em bài ca lần đầu gặp gỡ
Bởi chia xa không nói được nên lời
Nhưng điệu ví theo anh về mãi mãi
Anh cứ mơ hoài điệu ví dặm là em.
cpa737686
Thành viên khác
Playback, Beat
Quà tặng âm nhạc
1-
Tàu Anh Qua Núi
(
24
/1035/33)
cpa737686
2-
Đừng Nói Xa Nhau
(
89
/1101/74)
cpa737686; lovecpa686
3-
Hai Quê
(
320
/2016/105)
cpa737686
4-
Linh Hồn Đã Mất
(
178
/1521/99)
cpa737686
5-
Lời Cỏ May
(
117
/1467/90)
cpa737686
6-
Bến Sông Xưa
(
305
/2337/165)
cpa737686
7-
Neo Đậu Bến Quê
(
89
/1398/58)
cpa737686
8-
Nghe Câu Quan Họ Trên Cao Nguyên
(
185
/2069/171)
cpa737686
Xem tất cả
1-
Điệu Ví Dặm Là Em
(
85
/113)
Hồng Hạnh
2-
Điệu Ví Dặm Là Em
(
57
/48)
Thuong Thuong_bg
3-
Điệu Ví Dặm Là Em
(
4
/8)
ngoquangchin
4-
Điệu Ví Dặm Là Em
(
0
/1)
tranthihue90
5-
Điệu Ví Dặm Là Em
(
70
/101)
Thuhathachha
6-
Điệu Ví Dặm Là Em
(
95
/120)
sanghonglinh
7-
Điệu Ví Dặm Là Em
(
108
/127)
thanhson81
8-
Điệu Ví Dặm Là Em
(
37
/57)
anhthaoych2014
Xem tất cả
1-
Điệu Ví Dặm Là Em
(
49
/3650)
Beat
2-
Điệu Ví Dặm Là Em
(
5
/81)
Beat
Xem tất cả
Cảm nhận
Người gởi:
NGOCMENBN
- 07/08/2012 22:38
Bài hát:
2
Cảm nhận:
1669
Thẩm định:
212
Thăm em gái tối onl vui vẻ ....Chúc một đêm ngon giấc nha
Gửi Về Quan Họ
- NGOCMENBN
Người gởi:
soihoangcodon
- 07/08/2012 23:53
Bài hát:
184
Cảm nhận:
6120
Thẩm định:
487
Anh sang thăm em gái hơi muộn xíu chúc em gái online và nghe nhạc vui nhé
:
Đêm Cuối Tình Yêu
- soihoangcodon; mientayqueem
Người gởi:
ChuotcomBN
- 08/08/2012 07:20
Bài hát:
59
Cảm nhận:
3375
Thẩm định:
546
anh hàng xóm sang thăm em cái nào.
hàng xóm nhà mình. dạo này bận bịu quá nhỉ. chẳng chịu hát hò gì cả
Tình Nghèo Có Nhau
- chuotcomBN; Hải Yến
Người gởi:
hoaithuong82
- 08/08/2012 09:04
Bài hát:
0
Cảm nhận:
1312
Thẩm định:
86
Người gởi:
nvtrung1958
- 08/08/2012 10:01
Bài hát:
58
Cảm nhận:
3673
Thẩm định:
992
anh qua thăm và chúc em luôn vui khỏe, hát hay nhé
Cà Phê Một Mình
- nvtrung
Người gởi:
thienhuongvt
- 08/08/2012 13:57
Bài hát:
157
Cảm nhận:
8108
Thẩm định:
624
thienhuong sang cảm ơn và uh bạn hiền nhiều nhé...oline vui nhé bạn.
Tạ Từ Trong Đêm
- thienhuongvt; conduongxuaemdi
Người gởi:
anhyeuem1602bt
- 08/08/2012 14:17
Bài hát:
18
Cảm nhận:
4418
Thẩm định:
1535
wa thăm bạn chiều vui vẻ nhé bạn
Sầu Tím Thiệp Hồng
- anhyeuem1602bt; chờ feat
Người gởi:
cpa737686
- 08/08/2012 17:08
Bài hát:
17
Cảm nhận:
1222
Thẩm định:
730
cpa737686 chân thành cảm mọi người đã Uh ...chúc mọi người luôn vui vẻ và hạnh phúc
Tàu Anh Qua Núi
- cpa737686
Người gởi:
sanghonglinh
- 09/08/2012 07:22
Bài hát:
33
Cảm nhận:
1301
Thẩm định:
567
chuc anh chi buoi sang tot lành nha!
tiếc là em đang dùng di động nên ko nghe bai hat moi cua chi duoc.
chuc anh chi buoi sang tot lành nha!
tiếc là em đang dùng di động nên ko nghe bai hat moi cua chi duoc.
Về Miền Ví Giặm (Dân Ca Nghệ Tĩnh)
- sanghonglinh
Người gởi:
anhchangbenh
- 09/08/2012 16:35
Bài hát:
22
Cảm nhận:
3437
Thẩm định:
48
bài hát ý nghĩa lắm bạn
UH bạn nà, rãnh ghé mih chơi
Nỗi Đau Lòng Nó
- anhchangbenh[Hiếu Freedom
Người gởi:
lehongquang
- 15/08/2012 15:32
Bài hát:
0
Cảm nhận:
180
Thẩm định:
39
Nghe đi nghe lại vẫn muốn nghe nữa, Em hát bài này rất hay và chuẩn
chẳng biết nói gì hơn - tuyệt vời
Người gởi:
chinhtamsg
- 17/09/2012 15:30
Bài hát:
0
Cảm nhận:
33
Thẩm định:
2
Nghe em hát bài này rất hay, rất nghệ chúc mừng em
Người gởi:
hohoan1906
- 24/09/2012 10:38
Bài hát:
0
Cảm nhận:
44
Thẩm định:
50
anh hồ hoàn ở thạch dậu phộng chúc em thành đạt hát và có nhiều bài hát nửa tặng bông nè
Người gởi:
Thuyquang
- 24/09/2012 22:59
Bài hát:
8
Cảm nhận:
967
Thẩm định:
427
Bài này cũng hay , tăng e nhiều hoa nhé
Người Mẹ Làng Sen
- Thuyquang
Người gởi:
cpa737686
- 26/05/2015 21:44
Bài hát:
17
Cảm nhận:
1222
Thẩm định:
730
Lâu quá k có thời gian lên YCH. Cả nhà ta khỏe cả chứ ạ!
Tàu Anh Qua Núi
- cpa737686
Trang
1
/ tổng
15
trang
Chuyển đến trang
1
, ...
9
,
10
,
11
,
12
,
13
,
14
,
15
Gởi trả lời
Kiểu gõ Tiếng Việt:
Tắt
Telex
Vni
VIQR
VIQR*
Tất cả
Kiểm lỗi chính tả
Nội dung cảm nhận:
Các biểu tượng
Xem thêm...
Màu chữ:
Mặc định
Dark Red
Red
Orange
Brown
Yellow
Green
Olive
Cyan
Blue
Dark Blue
Indigo
Violet
White
Black
Cỡ chữ:
Cỡ chữ
Rất nhỏ
Nhỏ
Bình thường
Lớn
Rất lớn
Đóng Tags
Điểm cao trong tuần
Chiều Cuối Tuần
viethung1973
Được quan tâm
Mẹ
Xuân Lâm
Ngày Xưa Em Nói
ANHTIEN898
Chào bạn,
Khách
Tên truy cập:
Mật khẩu:
Thành viên mới
Chào mừng thành viên thứ
1.877.414
vừa gia nhập vào cộng đồng Yêu Ca Hát là:
be33322
Thời gian = Giờ VN [GMT+7]
Việt Nam
Nước ngoài
Rap
Video Clip
Thông báo
Phòng hát hay
Phòng triển vọng
Tiếng hát thành viên
Phòng giao lưu
Phòng sáng tác
Phòng chờ feat
Nhạc nền (Playback, Beat)
Phòng chờ thẩm định
Bài hát mới
Phòng hát hay
Phòng triển vọng
Tiếng hát thành viên
Phòng giao lưu
Phòng sáng tác
Phòng chờ feat
Nhạc nền (Playback, Beat)
Phòng chờ thẩm định
Bài hát mới
Phòng rap hay
Phòng triển vọng
Tiếng rap thành viên
Phòng giao lưu
Phòng sáng tác
Phòng chờ feat
Nhạc nền (Playback, Beat)
Phòng chờ thẩm định
Bài rap mới
Video Clip hay
Video Clip triển vọng
Video Clip thành viên
Tập làm Video Clip
Offline Yeucahat
Phòng chờ thẩm định
Video Clip mới
Nội quy Yêu Ca Hát
Danh sách phạm quy
Xem tin nhắn
Yêu Ca Hát Studio
Đăng nhập
Liên hệ
Công ty Cổ phần giải trí Yêu Ca Hát
Số GCNDT: 0305477372, cấp ngày 21/01/2008, nơi cấp: Sở kế hoạch đầu tư TP.HCM
Trụ sở chính: Âu Dương Lân, Phường 02, Quận 08, Thành phố Hồ Chí Minh
Giấy phép MXH: 90/GXN-TTĐT 08/09/2011
Máy chủ được đặt tại
Viettel IDC
Page generation time: 0.0868s (PHP: 91% - SQL: 9%)
SQL queries: 18 - GZIP enabled - Debug on

markdown:
|
|
cpa737686
![]()
|
|![]()
|
|
|
|![]()
|
|
|
|![]()
|
|
|
|
![]()
|
|
|Điểm cao trong tuần|
|
|![]()
|
|
|Được quan tâm|
|
|![]()
|
|![]()
|Chào bạn,
|Khách
|Thành viên mới|
|
|![]()
|Thời gian = Giờ VN [GMT+7]|
|
|Công ty Cổ phần giải trí Yêu Ca Hát
Số GCNDT: 0305477372, cấp ngày 21/01/2008, nơi cấp: Sở kế hoạch đầu tư TP.HCM
Trụ sở chính: Âu Dương Lân, Phường 02, Quận 08, Thành phố Hồ Chí Minh
Giấy phép MXH: 90/GXN-TTĐT 08/09/2011
|
Máy chủ được đặt tại
|
Page generation time: 0.0868s (PHP: 91% - SQL: 9%)
SQL queries: 18 - GZIP enabled - Debug on
Người gởi: NGOCMENBN - 07/08/2012 22:38 2
Cảm nhận:
1669
Thẩm định:
212 Người gởi: soihoangcodon - 07/08/2012 23:53 184
Cảm nhận:
6120
Thẩm định:
487 Người gởi: ChuotcomBN - 08/08/2012 07:20 59
Cảm nhận:
3375
Thẩm định:
546
hàng xóm nhà mình. dạo này bận bịu quá nhỉ. chẳng chịu hát hò gì cả
Người gởi: ~~hoaithuong82~~- 08/08/2012 09:04 0
Cảm nhận:
1312
Thẩm định:
86 Người gởi: nvtrung1958 - 08/08/2012 10:01 58
Cảm nhận:
3673
Thẩm định:
992 Người gởi: thienhuongvt - 08/08/2012 13:57 157
Cảm nhận:
8108
Thẩm định:
624 Người gởi: anhyeuem1602bt - 08/08/2012 14:17 18
Cảm nhận:
4418
Thẩm định:
1535 Người gởi: cpa737686 - 08/08/2012 17:08 17
Cảm nhận:
1222
Thẩm định:
730 Người gởi: sanghonglinh - 09/08/2012 07:22 33
Cảm nhận:
1301
Thẩm định:
567
chuc anh chi buoi sang tot lành nha!
Người gởi: anhchangbenh - 09/08/2012 16:35 22
Cảm nhận:
3437
Thẩm định:
48
UH bạn nà, rãnh ghé mih chơi
Người gởi: lehongquang - 15/08/2012 15:32 0
Cảm nhận:
180
Thẩm định:
39
chẳng biết nói gì hơn - tuyệt vời
Người gởi: chinhtamsg - 17/09/2012 15:30 0
Cảm nhận:
33
Thẩm định:
2 Người gởi: hohoan1906 - 24/09/2012 10:38 0
Cảm nhận:
44
Thẩm định:
50 Người gởi: Thuyquang - 24/09/2012 22:59 8
Cảm nhận:
967
Thẩm định:
427 Người gởi: cpa737686 - 26/05/2015 21:44 17
Cảm nhận:
1222
Thẩm định:
730 1/ tổng 15trang 15

Set-Cookie: ads_time=i%3A3%3B; expires=Wed, 29-Jun-2016 13:04:28 GMT; path=/; domain=.yeucahat.com


text:
Mỗi ngày đến trường là một ngày vui. Sự học không dành cho những kẻ hay chán chường và có tính dễ dãi. Nhớ em nghe!
2110ngày kể từ khi 2009/2009
I.
VỀ TÁC GIẢ
Nhà văn Tạ Duy Anh (các bút
danh khác: Lão Tạ, Chu Quý, Bình Tâm) tên khai sinh là Tạ Viết Dãng, sinh năm
1959; quê quán: Hoàng Diệu, Chương Mĩ, Hà Tây; Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam;
hiện công tác tại Nhà xuất bản Hội Nhà văn.
Tác phẩm đã xuất bản: Bước qua lời nguyền (tập truyện, 1990), Khúc dạo đầu (tiểu thuyết, 1991), Lão Khổ (tiểu thuyết, 1992), Hiệp
sĩ áo cỏ (truyện vừa cho thiếu nhi, 1993), Luân hồi (tập truyện, 1994); ánh
sáng nàng (tập truyện, 1997); Quả
trứng vàng (tập truyện thiếu nhi, 1998); Vó ngựa trở về (tập truyện thiếu nhi, 2000)...
Nhà văn đã được nhận: Giải thưởng truyện ngắn nông thôn
(báo Văn nghệ, báo Nông nghiệp và Đài Tiếng nói Việt Nam tổ chức); Giải thưởng
truyện ngắn của tạp chí Văn nghệ quân đội; Giải thưởng truyện ngắn trong cuộc
thi viết “Tương lai vẫy gọi” của báo Thiếu niên Tiền phong; Hai giải thưởng của
Nhà xuất bản Kim Đồng cho hai tập truyện: Quả trứng vàng và Vó ngựa
trở về.
II.
KIẾN THỨC CƠ BẢN
1.
Có thể kể: Kiều Phương là cô bé hay lục lọi đồ vật và bôi bẩn mặt mình. Người
anh trai đặc biệt hiện cho cô bé là Mèo. Nhờ bé Quỳnh mà chú Tiến Lê họa sĩ
phát hiện ra Kiều Phương có tài năng hội họa. Cả nhà đều vui mừng.
2.
a) Nhân vật trong truyện gồm có người
anh, Kiều Phương, bố mẹ của hai anh em, bé Quỳnh, chú Tiến Lê. Nhân vật được
nói đến nhiều nhất là người anh và Kiều Phương. Có thể khẳng định cả hai đều là
nhân vật chính của truyện. Tuy nhiên, nhân vật người anh là nhân vật mà tác giả
muốn thể hiện chủ đề thái độ và cách ứng xử trước tài năng và thành công của người khác. Nhân vật người anh là nhân vật quan
trọng nhất trong câu chuyện.
b) Truyện được kể theo lời của nhân vật người
anh. Cách kể này có tác dụng: tạo ra sự gần gũi về tâm lí của nhân vật
người anh và Kiều Phương. Mặt khác nó giúp cho nhân vật kể chuyện tự soi xét,
đánh giá những tình cảm, ý nghĩ của mình, bộc lộ một cách chân thành những ý
nghĩa thầm kín.
3.
a) Diễn biến của tâm trạng người anh qua các thời điểm
-
Từ trước cho đến khi thấy em tự chế màu vẽ: Người anh tỏ ra người
lớn, đặt tên em là Mèo, cho việc chế màn vẽ là chuyện trẻ con.
-
Khi tài năng hội họa của em được phát hiện thì anh có mặc cảm thua kém, và ghen
tị. Việc lén xem những bức tranh của em vẽ và trút tiếng thở dài chứng tỏ người anh thực hiện tài năng của
em và sự kém cỏi của mình.
-
Khi đứng trước bức tranh được giải của em thì người anh ngỡ ngàng, rồi đến hãnh
diện, sau đó là xấu hổ”.
b)
Người anh khi biết em gái có tài hội họa đã không thể thân với em gái như trước
kia được vì mấy lẽ:
-
Anh cảm thấy mình bất tài, thua kém em.
- Anh cảm thấy mọi người chỉ chú ý đến em gái, còn anh ta
thì bị đẩy ra ngoài.
-
Anh cảm thấy ghen tị với em.
Những
lý do đó mà cho anh ta “gắt um lên”, “khó chịu” hay quát vắng. Và những điều
này lại làm cho anh ta thêm xa lánh em.
c)
Tâm trạng của người anh đứng trước bức tranh “Anh trai tôi”. Thoạt tiên ngỡ
ngàng vì anh không ngờ anh chàng hay cáu gắt với em, ghen tị với em, mà người
em vẫn quý mến anh ta, chọn anh ta để vẽ. Anh còn ngỡ ngàng vì người đã vẽ anh
rất đẹp một con người hoàn hảo, mơ mộng, suy tư, chứ không phải là người anh
hay cáu gắt, mắng rủ, ghen tị.
Người
anh tự hào, hãnh diện vì anh được thể hiện rất đẹp, được bao hàm nhiều người chiêm ngưỡng. Cũng có phần hãnh
diện vì đưa em gái có trí.
Sau
đó người anh xấu hổ: Anh xấu hổ vì đã cư xử không đúng với em gái. An xấu hổ vì
con người thật của anh ta không xứng đáng với người ở trong tranh.
4. Đoạn kết của truyện, người anh muốn
khóc và không thể thốt ra những suy nghĩ trong đầu: “Không phải con đâu. Đấy là
tâm hồn và lòng nhân hậu của em con đấy”. Đoạn kết này cho thấy người anh đã
nhận ra những điều không phải của mình. Anh thừa nhận anh chưa được đẹp như
người ở trong tranh. Và điều quan trọng hơn, anh đã nhận ra tâm hồn và lòng
nhân hậu của em gái. Trước đó chỉ là sự ghen tị, xa lánh, thì giờ đây, anh đã
nhận ra được ver đẹp tâm hồn và sự nhân hậu của người em.
Nhân
vật người anh đã vượt lên chính mình, thấy sự kém cỏi trong nhân cách của mình
và thừa nhận sự nhân hậu, tốt đẹp của người khác. Đó là một sự giác ngộ lớn.
Nhân vật người anh do đó giành được sự cảm tình của mọi người.
5. Nhân vật Kiều Phương là một cô bé hồn
nhiên. Phương tạo chế màn vẽ, ham học vẽ. Cái tên Mèo (lem nhem, xấu xí) do
người anh đặt không hề làm cho Phương mếch lòng. Khi được phát hiện có tài năng
hội họa, Phương vẫn đối xử bình thường với mọi người. Người anh dù xét nét gắt
um lên, nhưng Phương vẫn yêu quý anh, vẫn chọn anh làm đối tượng vẽ tranh vì
anh là “thân thuộc nhất”. Kiều Phương là người độ lượng và nhân hậu. Và sự nhân
hậu đó đã làm cho người anh có cái nhìn đúng hơn về mình và mọi người.
III.
RÈN LUYỆN KĨ NĂNG
1. Tóm tắt
Câu
chuyện kể về người anh và cô em gái có tài hội hoạ tên là Kiều Phương - thường
gọi là Mèo. Khi tài năng hội hoạ của em gái được phát hiện, người anh thấy
buồn, thất vọng vì mình không có tài năng và cảm thấy mình bị cả nhà lãng quên.
Từ đó, cậu nảy sinh thái độ khó chịu, hay gắt gỏng với em gái và không thể thân
với em như trước. Đứng trước bức tranh đạt giải nhất của em gái, cậu bất ngờ vì
hình ảnh mình qua cái nhìn của em. Người anh nhận ra những yếu kém của mình và
hiểu được tâm hồn và tấm lòng nhân hậu của cô em gái.
2. Lời kể
Trên
cơ sở các chặng phát triển tình huống truyện, có thể vào ngôi thứ nhất để thể
hiện giọng tự truyện (vừa thể hiện diễn biến sự việc, vừa thể hiện diễn biến
nội tâm của nhân vật người anh); cũng có thể sắm vai người em để kể lại chuyện
(thể hiện cảm nghĩ của mình về người anh).
3. Viết một đoạn văn thuật lại tâm
trạng của người anh trong truyện khi đứng trước bức tranh được giải nhất của em
gái.
Gợi ý: Tham khảo đoạn văn sau.
Người anh trai đứng xem bức tranh
với bao tâm trạng. Anh vô cùng ngạc nhiên và xúc động vì chẳng bao giờ nghĩ
người trong bức tranh kia chính là mình. Từ ngạc nhiên, người anh cảm thấy ngỡ
ngàng vì người trong tranh kì diệu quá, đẹp hơn cả sức tưởng tượng của mình.
Nhìn bức tranh, người anh hãnh diện vì mình có được một cô em gái vừa tài năng
lại vừa có tâm hồn nhân hậu bao la. Nhưng cũng chính vào lúc ấy, góc khuất
trong tâm hồn khiến người anh cũng vô cùng xấu hổ. Anh đã có những lúc cư xử
không đúng với cô em gái nhỏ. Anh lại giận mình vì chẳng có một chút năng khiếu
gì. Bao nhiêu những cảm giác xáo trộn trong lòng khiến người anh vừa ngất ngây
lại vừa choáng váng. Đứng trước bức tranh của cô em gái, đứng trước phần tốt
đẹp của mình, cái chưa toàn vẹn trong tâm hồn của người anh như bị thôi miên,
thẫn thờ và câm lặng.
4. Giả định một thành viên trong
lớp hoặc trong gia đình em đạt được thành tích xuất sắc nào đó. Thử hình dung
và tả lại thái độ của những người xung quanh trước thành tích ấy.
Gợi ý: Để viết được bài miêu tả,
cần suy nghĩ về các trạng thái tình cảm trước (buồn, vui, hờn giận, ganh tị,
ngạc nhiên, sung sướng, thấy đó là động lực,…). Có thể chọn một trạng thái để
miêu tả hoặc khéo léo kết hợp hai hay nhiều trạng thái cảm xúc đã nêu trên. Học
cách miêu tả trong bài hoặc trong đoạn văn trên.
*****
Sign in|Recent Site Activity|Report Abuse|Print Page|Powered By Google Sites

markdown:
Nhà văn Tạ Duy Anh (các bút danh khác: Lão Tạ, Chu Quý, Bình Tâm) tên khai sinh là Tạ Viết Dãng, sinh năm 1959; quê quán: Hoàng Diệu, Chương Mĩ, Hà Tây; Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam; hiện công tác tại Nhà xuất bản Hội Nhà văn.
Tác phẩm đã xuất bản:
Nhà văn đã được nhận: Giải thưởng truyện ngắn nông thôn
(báo Văn nghệ, báo Nông nghiệp và Đài Tiếng nói Việt Nam tổ chức); Giải thưởng
truyện ngắn của tạp chí Văn nghệ quân đội; Giải thưởng truyện ngắn trong cuộc
thi viết “Tương lai vẫy gọi” của báo Thiếu niên Tiền phong; Hai giải thưởng của
Nhà xuất bản Kim Đồng cho hai tập truyện:
1. Có thể kể: Kiều Phương là cô bé hay lục lọi đồ vật và bôi bẩn mặt mình. Người anh trai đặc biệt hiện cho cô bé là Mèo. Nhờ bé Quỳnh mà chú Tiến Lê họa sĩ phát hiện ra Kiều Phương có tài năng hội họa. Cả nhà đều vui mừng.
2.
a)
b)
3. a) Diễn biến của tâm trạng người anh qua các thời điểm
- Từ trước cho đến khi thấy em tự chế màu vẽ: Người anh tỏ ra người lớn, đặt tên em là Mèo, cho việc chế màn vẽ là chuyện trẻ con.
- Khi tài năng hội họa của em được phát hiện thì anh có mặc cảm thua kém, và ghen tị. Việc lén xem những bức tranh của em vẽ và trút tiếng thở dài chứng tỏ người anh thực hiện tài năng của em và sự kém cỏi của mình.
- Khi đứng trước bức tranh được giải của em thì người anh ngỡ ngàng, rồi đến hãnh diện, sau đó là xấu hổ”.
b) Người anh khi biết em gái có tài hội họa đã không thể thân với em gái như trước kia được vì mấy lẽ:
- Anh cảm thấy mình bất tài, thua kém em.
- Anh cảm thấy mọi người chỉ chú ý đến em gái, còn anh ta thì bị đẩy ra ngoài.
- Anh cảm thấy ghen tị với em.
Những lý do đó mà cho anh ta “gắt um lên”, “khó chịu” hay quát vắng. Và những điều này lại làm cho anh ta thêm xa lánh em.
c) Tâm trạng của người anh đứng trước bức tranh “Anh trai tôi”. Thoạt tiên ngỡ ngàng vì anh không ngờ anh chàng hay cáu gắt với em, ghen tị với em, mà người em vẫn quý mến anh ta, chọn anh ta để vẽ. Anh còn ngỡ ngàng vì người đã vẽ anh rất đẹp một con người hoàn hảo, mơ mộng, suy tư, chứ không phải là người anh hay cáu gắt, mắng rủ, ghen tị.
Người anh tự hào, hãnh diện vì anh được thể hiện rất đẹp, được bao hàm nhiều người chiêm ngưỡng. Cũng có phần hãnh diện vì đưa em gái có trí.
Sau đó người anh xấu hổ: Anh xấu hổ vì đã cư xử không đúng với em gái. An xấu hổ vì con người thật của anh ta không xứng đáng với người ở trong tranh.
4.
Nhân vật người anh đã vượt lên chính mình, thấy sự kém cỏi trong nhân cách của mình và thừa nhận sự nhân hậu, tốt đẹp của người khác. Đó là một sự giác ngộ lớn. Nhân vật người anh do đó giành được sự cảm tình của mọi người.
5.
Câu chuyện kể về người anh và cô em gái có tài hội hoạ tên là Kiều Phương - thường gọi là Mèo. Khi tài năng hội hoạ của em gái được phát hiện, người anh thấy buồn, thất vọng vì mình không có tài năng và cảm thấy mình bị cả nhà lãng quên. Từ đó, cậu nảy sinh thái độ khó chịu, hay gắt gỏng với em gái và không thể thân với em như trước. Đứng trước bức tranh đạt giải nhất của em gái, cậu bất ngờ vì hình ảnh mình qua cái nhìn của em. Người anh nhận ra những yếu kém của mình và hiểu được tâm hồn và tấm lòng nhân hậu của cô em gái.
Trên cơ sở các chặng phát triển tình huống truyện, có thể vào ngôi thứ nhất để thể hiện giọng tự truyện (vừa thể hiện diễn biến sự việc, vừa thể hiện diễn biến nội tâm của nhân vật người anh); cũng có thể sắm vai người em để kể lại chuyện (thể hiện cảm nghĩ của mình về người anh).
3. Viết một đoạn văn thuật lại tâm trạng của người anh trong truyện khi đứng trước bức tranh được giải nhất của em gái.
Gợi ý: Tham khảo đoạn văn sau.
4. Giả định một thành viên trong lớp hoặc trong gia đình em đạt được thành tích xuất sắc nào đó. Thử hình dung và tả lại thái độ của những người xung quanh trước thành tích ấy.
Gợi ý: Để viết được bài miêu tả, cần suy nghĩ về các trạng thái tình cảm trước (buồn, vui, hờn giận, ganh tị, ngạc nhiên, sung sướng, thấy đó là động lực,…). Có thể chọn một trạng thái để miêu tả hoặc khéo léo kết hợp hai hay nhiều trạng thái cảm xúc đã nêu trên. Học cách miêu tả trong bài hoặc trong đoạn văn trên.
*****

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-Robots-Tag: noarchive

Cache-Control: public, max-age=5

X-Content-Type-Options: nosniff

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: GSE


text:
Thay đổi cài đặt Gmail (Android)
Ứng dụng Gmail dành cho Android có hai loại cài đặt:
- Cài đặt chung áp dụng cho tất cả các tài khoản trên thiết bị của bạn.
- Cài đặt tài khoản chỉ áp dụng cho một tài khoản cụ thể.
Trong ứng dụng Gmail, chạm vào menu , sau đó chọn Cài đặt.
Cài đặt chung
Dưới đây là những cài đặt có sẵn khi bạn chuyển tới menu > Cài đặt > Cài đặt chung.Tác vụ mặc định trên Gmail (lưu trữ hoặc xóa)
Bạn sẽ lưu trữ hay xóa thư? Bạn có thể chọn bạn muốn lưu trữ hay xóa là tùy chọn mặc định khi bạn vuốt thư trong hộp thư đến của bạn hoặc mở một thông báo.
Lưu ý: Đối với tài khoản không phải Gmail, mặc định là luôn luôn xóa, vì vậy ngay cả khi bạn thay đổi cài đặt này thành lưu trữ, thư của bạn sẽ vẫn bị xóa.
Trên trang Cài đặt chung , xóa dữ liệu bằng cách chạm vào menu và chọn một tùy chọn:
- Xóa lịch sử tìm kiếm
Chạm để xóa lịch sử của những từ bạn đã tìm kiếm trước đây trong Gmail cho tất cả các tài khoản.
- Xóa phê duyệt ảnh
Nếu trước đây bạn đã chọn “Luôn hiển thị hình ảnh từ người gửi này” hoặc “Hiển thị hình ảnh”, chạm vào tùy chọn này sẽ xóa những phê duyệt đó và khôi phục về cài đặt mặc định để không tự động hiển thị hình ảnh.
Cài đặt tài khoản (Gmail hay Google Apps)
Dưới đây là cài đặt có sẵn khi bạn chuyển tới menu , sau đó chuyển tới Cài đặt và chọn tài khoản của bạn. Nếu bạn có nhiều tài khoản, những cài đặt này chỉ áp dụng cho tài khoản bạn chọn.Loại hộp thư đến
Hộp thư ưu tiên là một danh sách các cuộc hội thoại từ Hộp thư đến của bạn mà Gmail hoặc bạn đã gắn nhãn là quan trọng. Tìm hiểu thêm về Hộp thư ưu tiên.
Những thay đổi đối với các danh mục trong ứng dụng Gmail được phản ánh trong phiên bản Gmail dành cho máy tính để bàn và ngược lại. Tìm hiểu thêm về danh mục trong hộp thư đến.
Cài đặt này không hiển thị nếu bạn đã bật Hộp thư ưu tiên.
Cài đặt tài khoản (POP, IMAP hoặc Exchange)
Dưới đây là các cài đặt có sẵn khi bạn chuyển tới menu , sau đó chuyển tới Cài đặt và chọn tài khoản không phải Gmail. Nếu bạn có nhiều tài khoản không phải Gmail, các cài đặt này chỉ áp dụng cho tài khoản mà bạn đã chọn.Tên tài khoản

markdown:
# Thay đổi cài đặt Gmail (Android)
Ứng dụng Gmail dành cho Android có hai loại cài đặt:
- Cài đặt chung áp dụng cho tất cả các tài khoản trên thiết bị của bạn.
- Cài đặt tài khoản chỉ áp dụng cho một tài khoản cụ thể.
Trong ứng dụng Gmail, chạm vào menu
, sau đó chọn
**Cài đặt**.
### Cài đặt chung
Dưới đây là những cài đặt có sẵn khi bạn chuyển tới menu
>
**Cài đặt** > **Cài đặt chung**. [Tác vụ mặc định trên Gmail (lưu trữ hoặc xóa)]
Bạn sẽ lưu trữ hay xóa thư? Bạn có thể chọn bạn muốn lưu trữ hay xóa là tùy chọn mặc định khi bạn vuốt thư trong hộp thư đến của bạn hoặc mở một thông báo.
Lưu ý: Đối với tài khoản không phải Gmail, mặc định là luôn luôn xóa, vì vậy ngay cả khi bạn thay đổi cài đặt này thành lưu trữ, thư của bạn sẽ vẫn bị xóa.
[Hành động vuốt] [Ảnh người gửi] [ảnh người gửi](/mail/answer/3165887). [Trả lời tất cả] [Tự động chỉnh kích cỡ thư] [Tìm hiểu thêm về cách giúp thư dễ đọc hơn](/mail/answer/2951689). [Tự động chuyển] [Xác nhận trước khi xóa/gửi/lưu trữ] [Xóa lịch sử tìm kiếm hoặc các phê duyệt hình ảnh]
Trên trang
**Cài đặt chung** , xóa dữ liệu bằng cách chạm vào menu
và chọn một tùy chọn:
**Xóa lịch sử tìm kiếm**
Chạm để xóa lịch sử của những từ bạn đã tìm kiếm trước đây trong Gmail cho tất cả các tài khoản.
**Xóa phê duyệt ảnh**
Nếu trước đây bạn đã chọn “Luôn hiển thị hình ảnh từ người gửi này” hoặc “Hiển thị hình ảnh”, chạm vào tùy chọn này sẽ xóa những phê duyệt đó và khôi phục về cài đặt mặc định để không tự động hiển thị hình ảnh.
### Cài đặt tài khoản (Gmail hay Google Apps)
Dưới đây là cài đặt có sẵn khi bạn chuyển tới menu
, sau đó chuyển tới
**Cài đặt** và chọn tài khoản của bạn. Nếu bạn có nhiều tài khoản, những cài đặt này chỉ áp dụng cho tài khoản bạn chọn. [Loại hộp thư đến] [danh mục trong hộp thư đến](/mail/answer/3094499).
Hộp thư ưu tiên là một danh sách các cuộc hội thoại từ Hộp thư đến của bạn mà Gmail hoặc bạn đã gắn nhãn là quan trọng. Tìm hiểu thêm về
[Hộp thư ưu tiên](/mail/answer/2668002). [Danh mục trong hộp thư đến]
Những thay đổi đối với các danh mục trong ứng dụng Gmail được phản ánh trong phiên bản Gmail dành cho máy tính để bàn và ngược lại. Tìm hiểu thêm về
[danh mục trong hộp thư đến](/mail/answer/3094499).
Cài đặt này không hiển thị nếu bạn đã bật Hộp thư ưu tiên.
[Thông báo] [đặt thông báo của bạn phù hợp hơn](/mail/answer/3038600). [Chế độ rung và âm thanh của hộp thư đến] [thông báo khi có thư đến](/mail/answer/3038600). [Chữ ký] [Tự động trả lời thư] [tự động trả lời thư](/mail/answer/25922). [Đồng bộ hóa Gmail] [Số ngày của thư sẽ đồng bộ hóa] [Quản lý nhãn] [Tải xuống tệp đính kèm] [Ảnh] [Tìm hiểu thêm về cài đặt ảnh trên Android](/mail/answer/145919#android). [mail.google.com](https://mail.google.com).
### Cài đặt tài khoản (POP, IMAP hoặc Exchange)
Dưới đây là các cài đặt có sẵn khi bạn chuyển tới menu
, sau đó chuyển tới
**Cài đặt** và chọn tài khoản không phải Gmail. Nếu bạn có nhiều tài khoản không phải Gmail, các cài đặt này chỉ áp dụng cho tài khoản mà bạn đã chọn. [Tên tài khoản] [Tên bạn] [Chữ ký] [Tần suất đồng bộ hóa] **Không bao giờ**, bạn có thể tự làm mới ứng dụng bằng cách kéo xuống từ đầu hộp thư đến của bạn cho đến khi bạn thấy một biểu tượng làm mới quay tròn. [Thông báo qua email] [Cài đặt máy chủ]

P3P: CP="This is not a P3P policy! See http://www.google.com/support/accounts/bin/answer.py?hl=en&answer=151657 for more info."

Strict-Transport-Security: max-age=31536000; includeSubdomains

Cache-Control: private, max-age=0

Server: support-content-ui

Set-Cookie: NID=68=gG4XD-UJsFMk8kZq7lle9bzs79nKV5WNvrX5AIgwlKwlJIuaT2RWSj4Vm7zuVYX0M1BaW8hce9vyCLIJrMXkbKbWRPRpkaW8ehRYn2wsYTDlOrWpfnlKhuQWB93tTtot; expires=Wed, 30-Dec-2015 14:03:54 GMT; path=/; domain=.google.com; HttpOnly