markdown:
The photos Erol and Sue took on their trip are viewable at the end of the article
The story starts with a “perfect storm” of opportunity, one that we decided to seize. One factor was that my husband and I had decided to take a cruise down the lower Danube, that ended up in Romania. I knew that my father, Harry Shaberman, had been born in a town that bordered on Romania, at least it did at the time (1906). Sadly, he had passed away a year ago, so it was a fitting time to be thinking about his life and to honor his memory. This is how it all started. I thought it would be nice to pop over to visit Dad's birth town near the Romanian border, and invited my siblings to join us on the cruise, with a couple of days detour. My sister, Sue, decided to join us, and was especially interested in the “roots” part of the trip. Since I knew almost nothing about the location of the town, other than the name and that it was on the Dniester River, I began my research.
I started on the internet, and found the Jewishgen site – a wonderful resource for anyone of Ashkenazai background searching for information on their roots. I did a search for the town, not knowing how it was spelled, and eventually found that it was currently in the Ukraine. The border was no longer the Dniester River, but perhaps 30 miles or so south. After some searching on the internet and a short visit to the YIVO center in New York, I learned that the town (Stara Ushista) had numerous spellings, depending on the language (Ukrainian, Russian or Polish). The town is in Podolia, a province in Western Ukraine, near a large town of Kamenets-Podolsky. The Jewishgen Ukrainian-SIG site had several pieces on Podolia, including a nice history written by David Bickman. There was also a horrifying description of the Holocaust in a town called Nova Ushitsa, which I thought might be the same town in a different language. (I later learned that Nova Ushitsa is near Stara Ushitsa. Stara means “old” and Nova means “new”. Ushitsa is the name of a river that intersects the Dniester.) The memoir was called, “Hard Memory: WWII Memoir” by Mikhael Borisov Eisen, who survived the holocaust, but had many relatives who did not, including his mother. His description is vivid and heartbreaking, and it made me feel glad that my family had immigrated to the US long before these events. On Stara Ushitsa, there was only a short piece that described the size and location of the town, and the status of the Jewish cemetery.
Once I learned where the town was, I began to try to arrange to get there from Bucharest. I knew that we would not find any relatives, or even anyone who remembered my father’s family. It had been too long, and almost no Jews remained in the Ukraine after WWII, and those who did survive emigrated to Israel when the borders opened up after Ukraine gained independence in the 1990’s. Our goal was not to spend a lot of time in the area, but just to see the town and the area, to smell the smells, and imagine our family’s lives in the “old country”.
I began by looking on the internet for travel agents in Romania who could advise me how best to go from Bucharest to Ukraine. This turned out to be harder than I imagined. The main problem was that I only wanted to spend a couple of days. The mileage did not seem to be great, and I tried to find out if we could drive, or take a train to Ukraine. I was not able to find information on rental cars in Romania, but the travel books suggested that to go from Bucharest to the Carpathians in the north of Romania would take about a week! Then I tried to find out about train schedules, and could only find a train that went through Moldova, taking me way east of where I wanted to go.
A Ukrainian travel agent wrote back to my email inquiry saying that what I wanted was impossible. There were no trains to that area. He informed me that when trains go from Romania to Ukraine, they have to change the carriage under the train, because the train tracks are a different gauge. I found that it would take us over 24 hours just to cross the border. The train would arrive in a town in Ukraine about 5 hours from Stara Ushitsa at 3 am. The return train would also be in the middle of the night, a couple of days later. It sounded like it would be a miserable trip!
Fortunately, I asked a colleague who had immigrated to the US from the Ukraine, and he suggested that I try flying into Lviv, a town in Western Ukraine. Using the internet, I was able to find that it was not possible to fly from Bucharest directly to Lviv, but I could fly either through Vienna or through Kiev. The flight from Vienna to Lviv goes only four times a week, but fortunately, it was possible to go on Wednesday and return on Friday. The tickets were wildly expensive, but available. This meant that we would fly from the USA to Vienna, and then directly to Lviv, and return to Vienna to start our trip.
Using the internet again, I was able to find a hotel in Lviv, and make our reservations! Now, I had to find a way to get to Stara Ushitsa! I was very appreciative that Bobby Furst and her sister had put a very detailed description of their roots trip to the Ukraine and Poland. From this, I realized that I would need a guide to drive us, and to talk with local people in the town. I contacted Bobby, and she gave me the email for their guide, Alex Dunai. Unfortunately, it turned out that Alex was not available the dates we would be there. I would need to find another guide/driver. Luckily, when I had been trying to find out about flights to Ukraine, I had come across a “bulletin board” for those traveling in Ukraine. I noticed that someone named “Slav” had responded to a question about flights, and referred the questioner to his website.
When I went to Slav’s website, I found loads of information on many aspects of travel in Western Ukraine. Just the type of information I had been seeking when I began our travel planning! In addition to describing tours involving hiking, mountain sports, etc, it was loaded with information that I could actually understand, including train schedules, flights into and out of Lvov, and it was actually in very readable English. The Lviv Ecotour agency also offered guided travel, including ancestry tours. Slav responded right away to my email, and said that he could drive us from Lviv to Stara Ushitsa, and back the next day. He said there was a hotel where we could stay overnight in Kamenets-Podolsky. I was excited, but I have to admit, I was also worried. One hears that there is a lot of crime in Ukraine, and I knew nothing about Slav, nor did I know anyone who had used his services. I began to imagine being dropped off in our little Shetl in the middle of nowhere, and being told we needed to pay an exorbitant sum to be taken back to Lviv, or worse! I didn’t know if Slav could be trusted, or if there even was a “Slav”. Perhaps the whole thing was a scheme to get information on us, so that our identity could be used for some illicit purpose.
I emailed about ten people who had used Slav's services, and quickly heard back from all of them. They were from many countries, and explained that they had used Lviv Ecotour for very different purposes, and yet everyone praised Slav, said he was trustworthy, and knowledgeable. We decided to hire Slav to serve as our driver and guide. So, we got ready for the trip. I found a wonderful book (two volumes actually) by two men who had traced family to a town in Podolia not far from Stara Ushitsa. This provided a detailed history of the area, as well as wonderful chapters on the life of the Ukrainian Jews in this area, from food, culture, music to health and religion. The authors, David Chapin and Ben Weinstock, had done extensive research
<![if !supportFootnotes]>
[3]
<![endif]>
, and although theirs was a different town, I learned a lot and would definitely recommend this work to anyone whose family comes from this area.
We took a train to New York, (instead of flying directly from Washington) to get a flight that would arrive in London in time to catch a flight to Vienna that would allow us to catch the flight to Lviv. We met up with Sue, who was coming from California, at JFK airport in New York. The flights to London and Vienna went smoothly, except that British Air wouldn't allow us to take our suitcases on board. Although they were small, they weighed over the 13 pound limit. So we had to check them. This meant that we would have to go through customs and passport control in Vienna, instead of being able to transfer directly. Slav had attached a picture of his car to one of the emails, and as it looked quite small, we decided to check some of our baggage in Vienna. Fortunately, we were able to find a baggage check service in the airport. (Isn’t Europe civilized for travel!)
In Vienna, we got on a small propeller plane, and to our surprise, had a lovely flight with a really good meal – really the best food we’ve had on an airplane in many years! We arrived on time, and got through the passport control and customs in about a half hour. Lviv is a very small airport, and we took a small bus from the plane (which we deplaned on steps to the tarmac). We had to fill out immigration forms, (fortunately in English) and go through the passport control. We had to declare how much money we had, and then they asked us to actually show them the money. This didn’t feel comfortable, but… we had no choice, so we did. Then we were in the little room where the baggage was delivered. Since we had no checked baggage, we were the first ones through the door to the terminal’s central room (with a beautiful high dome in the center).
At this time, I found myself getting nervous. What would we do if Slav was not there? What if he was not able to speak English, or would tell us that we wouldn’t be able to do our trip for some reason? What a relief to find Slav right by the door, introducing himself and helping us with the luggage. Slav is a small man, with a sweet, gentle demeanor. He speaks American English with hardly any accent, and understands everything. We quickly popped into his little red Lada, and he drove us to our hotel.
On the way, he told us some things about Lviv, and its history. Lviv was part of Poland at the beginning of World War II, and since Poland collapsed in only 10 days, there was no destruction, as there was in other Ukrainian towns (e.g. Kiev). Lviv looked like a typical European town, with cobblestone streets, narrow alleys going up and down, buildings similar to parts of Paris. By the time we got to the hotel, we also learned where to go for dinner, and where to walk around to get a brief glimpse of this lovely town. We were so tired; we just checked in and took a nap. We were at the Grand Hotel, a splurge that we thought we might need after a long day of travel. It was luxurious, and we certainly could have been fine with a less fancy place. But it was reassuring to know that we would be comfortable at least for our first night in Ukraine!
After a brief nap, we dragged ourselves up to explore Lviv and have some dinner. (We also wanted to get onto the European time.) When we left the hotel, the street was crowded with young people, and we soon saw why. There was a Ukrainian -style hip hop group performing in the square in front of the hotel. They looked just like any other rock group (to us) There was a large platform, with speakers and a huge screen projecting the image of the performers. Everyone was having a great time, dancing to the music, and singling along. They were all wearing blue jeans.
We walked up the street to the opera house, and tried to decipher the Cyrillic letters to see what was being performed. Then we wandered back on the other side of the square. Slav had told us how to get to the Amadeus restaurant, and we remembered Bobby’s account of enjoying a meal there. We set out to find it, by walking behind the church. However, there seemed to be a church in every direction! We noticed lots of “restaurants”, with outside tables, but people were not eating. They were all drinking beer and smoking! We eventually did find the Amadeus, and settled down on a pretty patio. Fortunately, the menu was in several languages, and we were able to find things we wanted to try. Our waitress was helpful when we didn’t know what things were (e.g. a kind of sour meat soup).
We ordered local beer, and had some soup, one order of Wiener Schnitzel and one order of mixed varenykys (perogies). The soup and the varenykys were especially good. After this, we returned to the hotel and were able to use their internet center to check our email and send messages to the family that we had arrived in the Ukraine.
Slav had arranged to pick us up at eight the next morning, so we were up early. We got our wake-up calls, as requested, and packed up. In the hotel dining room, we found the most extravagant buffet we have ever seen. There was a chef making crepes to order. There was caviar and lox, wonderful pastries that reminded us of Jewish delicacies, like poppy seed rolls, apple strudel, etc. There were some hot things, like egg Florentine, meats, cheese. Wonderful jams. All in all, quite a spread! I couldn’t eat much, as I was excited about the trip to come, but ended up tasting a bit of everything in spite of myself!
Slav was there before eight, and he brought with him a very detailed map of the Podolia province. He showed us the route we would take, and where Stara Ushitsa was on the map. Sure enough, it was right on the Dniester River. We were beginning to learn some of the Cyrllic letters, and could make out the sounds. We got into the car and headed out of Lviv. Shortly, we stopped to fill up the tank. We paid for the gas, as we had agreed, and it was about $2.00 a gallon, just like at home. About an hour later, we were near Ternopol, and Slav stopped at another gas station and asked if we could use the bathrooms. So we had a “rest stop”. I was relieved, as I had been worried that we wouldn’t be able to use restrooms until we got to our hotel. The bathroom was not dirty, but I was glad I had brought my little Kleenex pack along!
The roads were good - not expressways, but well repaired two lane asphalt roads. We had no traffic congestion. The roads have wide shoulders, which are used by horse carts, people walking, and sometimes, animals grazing. The roads are lined by fields, at this time of year, looking like lots of corn, potatoes, and sunflowers. (Slav explained that sunflower oil was a major export of Ukraine.) We also saw fields of poppy, and Slav said that poppy seeds were used in lots of baked goods. On the way, we stopped briefly when Slav got a phone call, and had to stop to get some information from the trunk of the car. While stopped, we noticed that the trees where we stopped full of wild cherries and walnuts. We also saw lots of fruit trees that Slav said were apples.
We arrived in Kamenets-Podilsky around 1:00 pm. Slav had researched the hotels in town, but he had not stayed here before. He said that there was an old Soviet-style hotel, and also a couple of newer ones. He asked for directions and quickly found one of these. We went in and decided to take three rooms. Slav took a standard room, and we took two “deluxe” rooms. These turned out to be large suites, with living rooms, balcony, refrigerator (not turned on), and luxurious bathroom with huge tub. The staff did not speak English, and we were glad to have Slav to negotiate for us. (In retrospect, we would have been fine with the standard rooms, which were much cheaper.) The rooms were $50, and included breakfast.
We decided to have lunch there at the hotel café, before heading out for Stara Ushitsa. Looking at the menu, we were excited to see they offered “mamala”, because this is something that our father had brought from the “old country” and we commonly had it as a light supper. This is simple cornmeal, cooked and served with cottage cheese, butter, salt and pepper. In Kamenets-Podilsky, it was very similar: corn meal, served with butter and cheese, but the cheese had somewhat larger and harder curds than in the US. It also had a much stronger taste. On the top was a fried pork (like thick bacon, or pork rind cubes) that certainly the Jews didn’t eat! It was delicious. We also had borscht, and it was good, but not like the kind we ate at home (Maneshevitz type, cold red beet soup with sour cream). This was a hot soup, with meat stock, a variety of vegetables, including some beet, with sour cream on top.
Slav had asked some local people about the town, and learned that during the Soviet period, a dam had been built up-river from Stara Ushitsa to electrify the area. They said that the river would be much wider now than it was at the time our family lived there. After lunch, we met at the car, and looked for the road to Stara Ushitsa. Slav had to ask a few times, to find the right road. There were no road signs, but people seemed to know how to direct us, and we were soon on the way. We were able to follow along with the map, and see the various towns, rivers, railroad track as we made our way. It is about 35 miles, and we made good time, with very little traffic. The towns were very small, and we often saw nothing but a sign and a few houses. The country was very pretty; the road was windy, with some hills.
Before long, we came to the sign that we were in Stara Ushitsa, and we stopped and got out and took some pictures of us standing by the sign. It was very exciting to have come this far! The day was perfect – clear sky, sunny but not too warm. We followed the cobblestone road as it began to descend, at first gradually and then more steeply. We saw a few houses, but no town. As the hill got steep, we parked the car and walked on, down the cobblestone road towards the riverbank. There were some local folks there, we heard laughter, and it looked like a recreation spot. We could see people in swimming suits, and some that looked like they were camping. Slav asked where the town was, and learned that after the dam was built in the 70's, the village was flooded. A new town was built for the population, at the top of the hill. We realized that where we were standing, was probably the upper level of the old town. The town center was now under water.
We walked to the river, and I looked for some stones to bring back as souvenirs. One family story our cousin told us was that our grandfather used to go to the riverbank to find flint stones to light the household fire. So, I picked up a flint stone, as well as other common varieties. The river was low, and we walked out on a mud flat that must usually be under water. We found some old bolts, and Slav picked up some broken fragments of pots that he said must have been very old. We imagined that these could have been from our grandparents’ era, and took them with us as souvenirs. People were swimming and fishing, and Sue and I walked down and put our feet in the water. We tried to look around, and imagine the view from the old town where our grandparents once lived. We tried to memorize the look of the river, the mountains on the other side, the smells in the air, the vegetation.
While the stories we heard were very negative, about how it was a “mud hole”, with no plumbing, water, etc, we felt it was very beautiful. The air was perfumed with some flower that we couldn't identify (Linden?), the river looked quiet and peaceful, the houses were charming, with whitewashed outsides, some white, some a light blue, and others peach or beige. They were small, with several buildings in the yards. It occurred to us that perhaps one of the separate buildings was a kitchen. In our grandparents' home, they had a kitchen in the basement, and cooked there instead of in the kitchen on the main floor. Perhaps they were accustomed to cooking in a different area than the main house. We took lots of pictures of the river, and of some of the houses in the area. We talked (through Slav) to the fishermen, and they showed us their catch. They said they would eat it on top of mamaliga! We noticed lots of fishing lines in the water.
We imagined my grandfather and his brother swimming across the river… or were they on horses? We saw a small boat, with a bow that lifted up much higher than the rowboats in the US. Perhaps they used boats? (Memories rose up of Dad rowing me to a store that had a dock at one of our summer vacations cottages.) We looked at the area again, as we returned to the car. We remarked on how similar it was to Michigan, where we were raised. Many of the plants were the same – even the weeds. The general look of the land was the same, with lots of flat areas, and some rolling hills. There were cherry trees and apple trees everywhere.
One difference was that Stara Ushitsa had walnut trees, and mulberry trees, which we do not have in Michigan. We'd noticed some birds wading in the water, and thought they might be herons, but as they flew off, we realized that they were storks! We also noticed other things that we could connect to our father’s stories. For example, many of the homes had flocks of geese (perhaps six or seven). As a child, our father used to feed the geese in his home, and he would tell us how afraid of them he was, when they snapped at his legs! As we left, we noticed several people taking their goats for a walk on a leash. The goats had beautiful white fluffy coats. We thought of the Passover song, “An only kid” as we saw these goats everywhere – especially as they seemed to be always in pairs.
It might seem that we would be disappointed that the town was not there anymore, but I didn’t feel that way. I knew that the town where our grandparents lived would not be the same. Having read other accounts of people returning to their towns that they left before WWII, I knew that it wouldn’t be the same. Of course, we did not have any memories of the town as it was. So to actually be in the spot, to see and feel the area, was gratifying. It almost felt good that the town was no more. Certainly it made me feel very grateful that they had made the journey to the U.S., since we were spared the horrors of the revolution, WWI, pogroms, the exterminations of the Nazis, and finally, the impact of the Soviet system.
We drove back to Kamenets-Podilsky, thinking about the family history, and that of so many other Jewish families. Looking around, seeing people traveling on horse-pulled wagons, I imagined my grandmother, with a baby and a toddler, and her Samovar, sitting on the back of such a wagon. Did she go to Kamenets-Podilsky and take a train from there to Hamburg? (I know from the ship's log that her ship left from Bremer-Haven.) What a difficult trip that must have been!
I had learned from my reading that perhaps 40% of the population was Jewish at one time. How terrible life must have been for them that so many people left behind everything they owned and everyone that they knew, to make such a long journey to an unknown land. I felt glad that they had found a place that would have been somewhat familiar to them. When we got back to Kamenets-Podilsky, Slav mentioned that there was a nice restaurant near the castle. We went over there, and only walked around the castle, since it was already closed. It is very dramatically sited. Slav explained that it was built by the Poles, to protect the area against the Ottomans. Not far is another fort, which was built by the Ottomans to defend the area from attacks during the period they were in control. The Turks were only in power in this area for about 20 years. After that, the area was Polish, part of the Austrian-Hungarian Empire, and part of Russia. This is why all of the towns have several names – one in each language.
We saw a wedding party near the castle, and they wanted to take some pictures with us, so we all posed together. In front of the restaurant was a statue. Slav said that this was a famous Cossack, who was a hero of the Ukrainians. I remembered hearing that it was the Cossacks who led the pogroms against the Jews, and thought how one group’s hero is another group’s oppressor. Afterwards, as the sun set behind the castle, we had a lovely dinner of shashlik (there was pork and fish - we chose fish), and some meat and vegetable stews. There were musicians in folk costumes, who came by and sang local ballads accompanied by a guitar-type instrument that we had never seen.
The next morning, we had breakfast at the hotel. There were three choices for breakfast, so we each had one of the options, and compared notes. Slav got a smaller breakfast, since he had the “standard” room. Everything was good, although not at all the typical American breakfast! Our only complaint was that they could make only one cup of coffee at a time, and so the coffee (espresso) came well after the breakfast!
Once again, we left early, to be sure to return to Lviv in time for our flight. We made very good time once again, and arrived in Lviv in plenty of time. On the way, we admired the horse carts, and speculated on how American tourists might enjoy a countryside trip where some of the travel was in these carts, or even, learning to drive them. We noticed little tables with jars of raspberries by the road, and Sue and I wanted to buy some. Since we didn’t have our own container, we had to buy the whole jar, and we munched delicious raspberries all through the trip. Slav mentioned that he had seen a dictionary of American slang, and he noticed that many of the Yiddish words are the same as Ukrainian ones. We identified “schmatta” (rag) as Ukrainian, and enjoyed identifying other common expressions and superstitions (evil eye).
When we got to Lviv, Slav suggested that he take us up to a castle, where we could see the whole town, and he could orient us to Lviv and its history and major sites. I wanted to see if I could find a picture (painting) that looked like the Stara Ushista area, and Slav said there was an arts and crafts type market in town. We decided to have lunch at a café near the market. Slav took us to the Jazz café – a nice little spot that has jazz in the evenings, and all sorts of jazz paraphernalia on the walls, including pictures of New York! We had simple cheese sandwiches and salads. Once again, the menu was available in English, so we had no trouble with it. There were a number of Mexican or Latin type dishes, and we thought that was strange, especially for Sue, who comes from California!
We ended up spending so much time wandering about in the market, that we didn’t have time for trip to the Lviv castle. We bought all kinds of things, but I did not find a painting that really captured the essence of Stara Ushitsa. I did like one large painting, and we considered having Slav send it to us, but he was concerned that the customs sometimes does not allow art work to leave the country. So, we bought some souvenirs, and enjoyed looking at everything. At one stand with antiques, we saw a Samovar that looked very much like the one my grandparents brought over. I would have bought it, but it would have been impossible to carry!
The trip back to Vienna went smoothly. We went quickly though passport control, presenting our forms, and accounting for how much money we'd spent. That was it. We watched a women who had brought some art work getting a very thorough search by the inspectors at the airport, and were once again appreciative of Slav’s advice. Our flight was late coming in from Vienna, and so we were late leaving, but had another lovely meal with real china and silverware, and had no problem picking up our things in Vienna.
Although we went through a lot of hassle and expense to get to Stara Ushitsa, we were very happy that we went. We leaned so much about the history of the area, and it was very special to be able to see it, and make it all real. We also saw not just the huge break with the past that our grandparents took, but also saw lots of continuity. The foods they ate were much like those of the Ukraine, with mamaliga, smoked fish, bagel and lox, served with capers and chopped onions, poppy seed and apple cakes, cabbage rolls, and borscht with sour cream. In Cleveland, the family had geese, chickens, a garden, and a horse that pulled a cart, much as they must have had in Stara Ushitsa. Also, the way the home was decorated, with lace curtains and table cloths, all the sweaters and scarves my grandmother knitted, and even the rubber tree in the living room – just like we saw everywhere in the Ukraine. Even the rolls my Dad used to bake, with a crisp crust, but chewy on the inside, were everywhere in Ukraine and (as we learned later) Romania.
So much of the success of our trip depended on Slav. We are so grateful to him. He was a terrific guide. Slav’s knowledge is extensive, and now that I have visited some of the nearby countries, I realize how well-educated he is, and how broad his view. Many of the guides in other eastern European countries are still very nationalistic, and chauvinistic. History was often presented as how bad everyone else has been to them, and how wonderful they are. In comparison, Slav was very well-educated. For example, he had mentioned a book that theorizes that the next big struggle in the world will be along religious lines, and the line between Roman Catholic Europe and Orthodox runs right down the middle of Ukraine. On the plane back to Vienna, the Harold Tribune had an article on that very book!
Slav’s English is also so good. I appreciate it more, after going around with other guides, who are so difficult to understand! With Slav, we were able to be very relaxed and there was no strain, with his language or with his views. There were only a few times when Slav didn’t understand something we said. In one conversation, we used the word “switchback” and this was a new term to him. At another point, Sue and I were talking about different types of berries, and we mentioned boysenberries. After a polite pause, Slav asked if we were talking about “poison berries”! When we were ordering dinner, we asked what type of fish was in the shashlick, and he didn’t know the word for catfish, but said “the fish with whiskers”.
We had heard that there was still a lot of anti-Semitism in the Ukraine, and had worried about how we would be received. Slav told us that many of his customers are Jewish, doing trips like we were. He was curious as to why so many of the American visitors to Ukraine are Jewish, but we saw no trace of anti-Semitism. In fact, Slav mentioned that his Jewish friends had moved to Israel, and he has visited them there.
<![if !supportFootnotes]>
[3]
<![endif]>
Chapin, D.A. & Weinstock, B (2000) The Road From Letichev: The History and Culture of a Forgotten Jewish Community in Eastern Europe (Vols 1 and 1). San Jose, CA: Writer’s Showcase presented by Writer’s Digest.


markdown:
Phim Online
Phim Bộ
Hồng Kông
Phim Đang Chiếu HOT
Hàn Quốc
Hoạt Hình
Đài Loan
HongKong English Subtitle
Phim Lẻ
Tình Cảm
Võ Thuật Kiếm Hiệp
Ma - Kinh Di
̣
Phim Hài
Hành Động - XHĐ
Phim Âu - Mỹ
Việt Nam
Phim Việt Nam
Hài Kịch
Nhạc Việt Nam
Phóng Sự
Cả Lương
Thể Thao - Sport
New Release
Phim Rất Hay
Mới Cập Nhật
Phim Mới
Đánh Giá Cao
Xem Nhiều
Danh Sach Phim
Forum
Facebook
Home
-
phim ma kinh di
A-Đ
B
C
D
E
F
G
H
I
J
K
L
M
N
O
P
Q
R
S
T
U
V
W
X
Y
Z
Xếp theo
Last Update
Date - Ngày gửi
Name - Tên Phim
Views - Lượt Xem
Rated - Đánh Giá
thứ tự
Ascending - Tăng Dần
Descending - Giảm Dần
Hiện chưa có phim nào trong category này.
Bạn vui lòng quay lại sau!
Copyright © 2007 - 2012
Kenh88.Com
Phim Online Entertainment Network
Phim88.com
is a portal that made for
Phim
,
Phim Online
,
Xem Phim
, Online Phim and
Xem Phim
Online.
Phim88.Com main focus on phim online,
online phim
,
xem phim online
,
download phim
. Phim tai phim88.com chat luong cao va download truc tiep. Ban co the xem
phim online
hoac download phim toc do cao. Phim88.Com covers
phim viet nam
,
phim hong kong
,
phim han quoc
, phim trung quoc, phim dai loan, phim le,
phim bo
, phim tap, phim tvb.
Phim88.Com
is absolutely legal and contain only links to other sites on the Internet : (youtube.com, dailymotion.com,.. ).Phim88.Com is not responsible for the accuracy, compliance, copyright, legality, decency, or any other aspect of the content of other linked sites.
If you have any legal issues please contact appropriate media file owners / hosters.
DMCA Notification
|
Privacy Policy

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

Server: LiteSpeed

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: User-Agent

Content-Type: text/html


markdown:
Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh: Thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh là dịp tốt để khẳng định quyết tâm không gì lay chuyển của toàn Đảng và toàn dân ta, trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc, chung sức, đồng lòng, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới.
Sáng 01/9/2009, tại Hà Nội, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Quốc hội, Chủ tịch nước, Uỷ ban Trung ưong MTTQ Việt Nam và thành phố Hà Nội tổ chức trọng thể lễ kỷ niệm 64 năm Cách mạng tháng Tám, Quốc khánh nước CHXHCN Việt Nam (2/9/1945-2/9/2009) và 40 năm thực hiện Di chúc Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Tại buổi lễ, Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh đã ôn lại những sự kiện lịch sử trọng đại của đất nước trong 64 năm qua và khẳng định: Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám 1945 và sự kiện thành lập Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hoà có ý nghĩa lịch sử và thời đại. Thắng lợi của cách mạng Việt Nam chứng minh hùng hồn những bài học mang tầm chân lý mà Đảng ta đã nêu lên. Đó là trong thời đại ngày nay, độc lập dân tộc phải gắn liền với Chủ nghĩa Xã hội. Độc lập dân tộc là nền tảng để đi lên Chủ nghĩa Xã hội và chỉ có Chủ nghĩa Xã hội mới củng cố vững chắc và phát huy thành quả của độc lập dân tộc, đưa đất nước tiến lên giàu mạnh, nhân dân ấm no, hạnh phúc. Đó là bài học, sự nghiệp Cách mạng là của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Chính nhân dân là người làm nên thắng lợi lịch sử. Bài học thứ ba là không ngừng củng cố và tăng cường đoàn kết : đoàn kết toàn Đảng, đoàn kết toàn dân, đoàn kết dân tộc và đoàn kết quốc tế. Bài học thứ tư là thắng lợi của cách mạng Việt Nam trong thời đại ngày nay là kết quả của sự kết hợp đúng đắn sức mạnh của dân tộc đã được lịch sử đấu tranh quật cường hàng nghìn năm hun đúc nên với sức mạnh của thời đại. Bài học thứ năm là sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam là nhân tố hàng đầu bảo đảm thắng lợi của Cách mạng nước ta.
Tổng Bí thư nhấn mạnh: Chủ tịch Hồ Chí Minh là con người của những quyết định lịch sử đã tạo nên những thay đổi có tính chất bước ngoặt của cách mạng Việt Nam. 24 năm sau ngày đọc Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa, ngày 2/9/1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh đi vào cõi vĩnh hằng và để lại cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta một bản Di chúc thiêng liêng, bất hủ. Di chúc là bản tổng kết thực tiễn kinh nghiệm lãnh đạo cách mạng và phương hướng phát triển của dân tộc, đồng thời thể hiện cô đọng nhân cách của vị lãnh tụ, Anh hùng giải phóng dân tộc Việt Nam, nhà văn hóa kiệt xuất Hồ Chí Minh. Di chúc kết tinh những giá trị lịch sử, văn hóa, tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong đó mỗi chữ, mỗi câu, mỗi đoạn văn được viết ra đều là kết quả của sự suy ngẫm, chắt lọc sâu sắc tư tưởng, tình cảm và trí tuệ của Người, là một chương trình hành động trong đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng lại đất nước sau khi nước nhà thống nhất. Di chúc thể hiện tình thương yêu bao la của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với tất cả mọi người, từ mỗi người dân Việt Nam cho đến những bạn bè trên thế giới.
40 năm qua, nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam đã đoàn kết một lòng, đem hết tinh thần và nghị lực, vượt qua khó khăn, thách thức, đạt nhiều thành tựu trên các lĩnh vực theo di huấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trên các mặt phát triển kinh tế- xã hội, văn hoá, xây dựng, chỉnh đốn Đảng, giữ gìn sự đoàn kết trong đảng, đối ngoại, phát triển con người Việt Nam.
Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh khẳng định: Kỷ niệm Cách mạng tháng Tám, Quốc khánh nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và 40 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh là dịp tốt để khẳng định quyết tâm không gì lay chuyển của toàn Đảng và toàn dân ta, không phân biệt dân tộc, tôn giáo, thành phần xã hội tập hợp trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc, chung sức, đồng lòng, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, tiếp bước con đường cách mạng vinh quang mà Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng ta và dân tộc ta đã lựa chọn.
Nêu rõ những thời cơ, thuận lợi và những khó khăn, thách thức của sự nghiệp đổi mới của đất nước trong những năm tới, Tổng Bí thư khẳng định: toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta nhất định đoàn kết một lòng, kiên định con đường cách mạng: Giữ vững mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đưa nước ta trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại, sánh vai cùng các nước tiên tiến trên thế giới.
Tiếp tục học tập và thực hiện Di chúc thiêng liêng của Bác, nhiệm vụ trước mắt của mỗi người dân Việt Nam là bằng những việc làm thiết thực, hưởng ứng cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh". Trong năm 2009, với chủ đề: "Nâng cao ý thức trách nhiệm, hết lòng hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân", mỗi cán bộ, đảng viên hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, biến quyết tâm thành hành động, thành chất lượng và hiệu quả công việc, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội toàn quốc lần thứ X của Đảng.
Tổng Bí thư kêu gọi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân làm hết sức mình để thực hiện tốt hơn nữa Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, xây dựng thành công và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam Xã hội Chủ nghĩa, góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh chung của nhân dân thế giới vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.
Tại buổi lễ, ông Trần Thái Vĩnh - đại biểu lão thành Cách mang phát biểu bày tỏ suy ngẫm về 40 năm Di chúc của Bác Hồ. Đại thắng mùa xuân năm 1975, kỳ tích vẻ vang của thời đại Hồ Chí Minh, mỗi chiến sĩ ra trận đều được tiếp thêm sức mạnh như có Bác cùng hành quân. “Toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đã làm đúng theo Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh , văn kiện người trăn trở chuẩn bị trong suốt 4 năm. Chúng ta tìm thấy ở đây lời giải cho nhiều bài toán chìa khoá tốt nhất để đi tới thành công. Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh chính là cẩm nang cho dân tộc ta. Suốt 40 năm qua Đảng và nhân dân ta đã thực hiện đúng tư tưởng Hồ Chí Minh và Di chúc thiêng liêng của Người. Tôi tin tưởng rằng, hiểu và làm đúng Di chúc, học tập và làm theo tư tưởng của Người dân tộc ta sẽ vượt qua mọi thử thách”.
Thay mặt thế hệ trẻ, anh Ngô Duy Hiểu, Bí thư Thành Đoàn, Chủ tịch Hội sinh viên Hà Nội bày tỏ lòng kính yêu và biết ơn vô hạn đối với Đảng, Bác Hồ; sự kính trọng và khâm phục đối với lớp lớp đảng viên và đoàn viên thanh niên đã chiến đấu kiên cường, anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân. Đồng thời nêu rõ quyết tâm ra sức thi đua học tập, rèn luyện tâm, tài, góp sức xây dựng đất nước, để xứng đáng với sự hy sinh to lớn của thế hệ cha anh, xứng đáng là lực lượng kế tiếp của Đảng./-

Cache-Control: private, max-age=0

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown:
![ may-cat](/images/stories/may-cat.jpg)
- Cắt decal làm bảng hiệu, hộp đèn:
- Làm chữ nổi Mica, đồng, nhôm, inox
- Cắt vật liệu rập may
- Khắc chữ nổi, hoa văn, hình ảnh cho ghế đá, bia mộ
- Vẽ kiến trúc, vẽ bản đồ, vẽ sơ đồ
- Cắt số nhà, số xe, số điện thoại, nhãn hàng
- Cắt bế tem xe, tem nhãn hàng hóa, tem bảo hành, tem mã vạch
- Tất cả những công việc cần cắt, bế decal hay giấy.

Set-Cookie: default-tpl_tpl=default-tpl; expires=Sat, 10-May-2014 02:12:38 GMT; path=/

Cache-Control: post-check=0, pre-check=0

X-Content-Encoded-By: Joomla! 1.5

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"


markdown:
http://kinhmungmaria.com/audio2
... Chứng từ của ông Franz Beckenbauer người Đức về cuộc gặp gỡ đáng ghi nhớ với Đức Thánh Cha Biển Đức XVI tại Roma.
“Chân lý của Đức Kitô, mà Chúa Thánh Thần dạy chúng ta và ban cho chúng ta, phải mãi mãi và hoàn toàn ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của chúng ta.”
Lạy Chúa Thánh Thần, xin hãy đến canh tân đời sống chúng con và canh tân bộ mặt thế giới này. Xin giúp con trở thành thần dân tốt, thần dân có trách nhiệm trong vương quốc Giáo hội Công Giáo mà Chúa đã khai sinh qua các thánh Tông Đồ. Amen.
Mẹ chúc lành cho các con, đưa các con vào Vương-quốc của Cha Hằng-hữu.

Cache-Control: private


markdown:
|
|![]()
|
|![]()
![]()
PARA SU DIVULGACIÓN INMEDIATA
PR- 217-05
6 de junio de 2005
EL ALCALDE BLOOMBERG Y EL COMISIONADO DE POLICÍA KELLY ANUNCIAN REPORTE DEL FBI MOSTRANDO QUE LA METRÓPOLI MÁS SEGURA DE LOS ESTADOS UNIDOS FUE AÚN MÁS SEGURA EN EL 2004
El descenso en las tasas de criminalidad de Nueva York superó el año pasado las tendencias del país en casi todas las categorías
El alcalde Michael R. Bloomberg y el comisionado de Policía Raymond W. Kelly anunciaron hoy que el reporte anual sobre el crimen del FBI (Uniform Crime Reports, en inglés) para el año 2004 muestra una reducción aún mayor en la tasa de criminalidad de la Ciudad de Nueva York, en comparación con el 2003. Según el reporte del FBI, la Ciudad experimentó un descenso del 4% en el total de delitos cometidos - más de dos veces el promedio de descenso en el país (1.8%). Asimismo, el índice total de criminalidad de Nueva York ocupó la posición número 221 entre 240 ciudades de toda la nación; en el 2003, el índice de la Ciudad ocupó la posición 211 entre 230 ciudades. En el 2004, el crimen violento descendió 6.3% en Nueva York - más de tres veces el 1.7% de reducción en todo el país - y la caída del 3.2% en crímenes a la propiedad en la Ciudad superó el promedio nacional de 1.8%. Del 2001 al 2004, el total de crímenes en Nueva York cayó un 14%, siete veces el promedio nacional, que descendió un 2% durante ese período.
"En el 2004, la metrópoli más segura en los Estados Unidos fue aún más segura", dijo el alcalde Bloomberg. "Desde la limpieza de graffiti y atentados a la calidad de vida a la prevención de delitos más violentos, hemos podido hacer a Nueva York más segura de lo que ha sido en décadas. 2004 fue el tercer año consecutivo con menos de 600 homicidios y el menor número de homicidios desde 1963. Quiero agradecer a los hombres y mujeres del Departamento de Policía por su ardua labor y dedicación para mantener nuestras calles seguras".
"Los hombres y mujeres del NYPD han probado su valor una y otra vez, reduciendo la criminalidad a niveles que algunos creían imposiblemente bajos", dijo el comisionado Kelly.
La tasa municipal de homicidios en el 2004 de 7 por cada 100,000 habitantes fue dos veces menor que la de Los Angeles (13.5) y Chicago (15.5). La tasa de homicidios en Filadelfia fue tres veces más alta, situándose en 22.1, y la de Detroit fue siete veces mayor, alcanzando 41.5. En los últimos cuatro años, la tasa de homicidios en la Ciudad de Nueva York declinó un 12% (comparación entre los años 2004 y 2001); durante el mismo período, el promedio nacional solo declinó 0.5%.
La ciudad de Nueva York superó las tendencias nacionales en casi todas las categorías de delitos en el 2004. Los homicidios se redujeron 4.5% en comparación con el 3.6% nacional; las violaciones cayeron 11.2%, comparado a la reducción nacional del 0.3%; los robos disminuyeron 6.2%, una reducción casi dos veces mayor que el 3.6% nacional; y las agresiones con agravantes declinaron 6.2%, mientras en el resto del país solo se redujeron 0.8%. Además, las entradas ilegales en propiedades ajenas con fines delictivos cayeron un 7.8%, en comparación a la reducción de 1.4% en el país, y el robo de vehículos de motor descendió un 10.8%, comparado al promedio nacional del 2.6%.
El índice total de criminalidad del FBI evalúa ciudades de 100,000 o más habitantes en base al número de crímenes cometidos por cada 100,000 personas. En el 2004, el índice total de criminalidad en la Ciudad de Nueva York fue de 2801.6 delitos por cada 100,000 personas. Entre las 240 ciudades con 100,000 o más habitantes que reportan al FBI, el índice total de criminalidad de Nueva York ocupó la posición 221 (entre San José y Torrance, ambas ciudades en California). Entre las 10 ciudades más grandes del país, Nueva York ocupó la última posición como la ciudad con el menor total de delitos, y experimentó el descenso más pronunciado en el índice total de criminalidad. Entre las 25 ciudades más grandes, la criminalidad Nueva York ocupó la posición número 25, una mejoría con respecto al año 2003, en que alcanzó la posición número 24.
La tabla que se presenta a continuación muestra el índice total de criminalidad de Nueva York y las otras 9 ciudades más grandes del país.
"Estamos en camino de mejorar este año lo que logramos el año pasado. El total de delitos ha descendido otro 6% y está casi 20% más bajo que hace cuatro años. Los homicidios han caído 15% este año y 28% en comparación al porcentaje de hace cuatro años. No vamos a dormirnos en nuestros laureles ni un minuto; vamos a seguir haciendo que la metrópoli más segura del país sea aún más segura", concluyó el alcalde Bloomberg.
![]()
CONTACTO PARA LOS MEDIOS DE DIFUSIÓN:
Edward Skyler / Robert Lawson (212) 788-2958
Paul Browne
(646) 610-6700
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
![]()
![]()
|
|![]()

Vary: Accept-Encoding

Accept-Ranges: bytes


markdown:
|
|![]()
|
|
Chào Bạn, xin chúc Bạn có nhiều niềm vui trên Phố.
|
|
|
|
Đồng hồ loại khác
|
|Vật dụng cổ loại khác
|
|
|
|
|
|![]()
|
|
|
|
Danh mục này được quản lý bởi các bạn:


markdown:
QUỐC
SỰ
NGHỆ THUẬT TRANH THÊU TAY TRUYỀN
THỐNG
Thành lập năm 1958, Quốc Sự được đánh giá là một trong những nhà sản xuất sản phẩm tranh thêu tay
hàng đầu tại
Việt Nam.
Tại Quốc Sự, tất cả các sản phẩm đều được làm bằng
tay theo cách truyền thống, rất tỉ mỉ và chi tiết. Hiện tại Quốc Sự có 200 thợ
thêu lành nghề, làm việc chuyên nghiệp
và ổn định.
Chính sách của Quốc Sự:
Bằng việc mang đến những sản phẩm tranh thêu tay đặc sắc
đến với khách hàng, Quốc Sự mong muốn gìn giữ và phát triển nghề thêu tay truyền
thống Việt Nam.
Tại Quốc Sự, khách hàng có thể lựa chọn những sản
phẩm có sẵn hoặc đặt hàng theo ý muốn.
Xưởng sản xuất:
Xã Thắng Lợi, Huyện Thường Tín, Thành phố Hà Nội
Điện thoại: (84-4) 33.751.301 - Fax: (84-4) 3938-1018
Thiết kế website, Bảo hộ lao động, Tranh thêu tay, Theu tay

Set-Cookie: username=admin; expires=Mon, 20-May-2013 03:50:22 GMT

Server: Apache

Cache-Control: no-cache, must-revalidate


markdown:
| |![]()
![]()
![]()
![]()
| |
| |
| |
![]()
|Tin Dịch Vụ ||20/05 ||TP Quy Nhơn |![]()
| |![]()
*Cong ty TNHH Cali Hotel* *Lo 61-64 Hoang Quoc Viet, Tp Quy Nhon* *DT : 056 3810 115* **Can tuyen nhan vien IT**
yeu cau biet:
- Tong dai
- Mang
- Camera
Luong thoa thuan
Lien he : Mr Hieu 01227 655 977
| |![]()
Tìm mua điện thoại di động ở Quy Nhơn. Mua điện thoại Iphone, Nokia, SamSung Ở Quy Nhơnwww.raovatquynhon.com
Bất Động Sản, Nhà Đất, Nhà Mặt Tiền Ở Quy Nhơn, Khu Đô Thị Thương Mại Quy Nhơnwww.raovatquynhon.com
Cần Tìm Việc Làm Ở Quy Nhơn. Đăng Tin Tuyển Dụng Nhân Sự Ở Quy Nhơnwww.raovatquynhon.com
Cần Mua Máy Tính Laptop, Máy Tính Bảng Ở Quy Nhơn, Bán Máy Tính Ở Quy Nhơnwww.raovatquynhon.com
| |
Thông tin người đăng
| |![]()
| |![]()
| |![]()
| |![]()
| |
Tiện Ích Hỗ Trợ
| |![]()
| |
| |
Thống Kê
| | › Tổng số chuyên mục: 41 › Tổng số tin đăng: 11.756 › Tổng số thành viên: 4.230
| |
Đang Truy Cập
| |
› Thành viên:
14
› Khách tham quan:
200
› Tổng cộng:
214
| |

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


markdown:
**Sa mưa, những cây me cổ thụ bắt đầu thay lá mới, xanh non, mướt mắt. Đó cũng là lúc những bông me màu vàng chanh bắt đầu xuất hiện lấm tấm trong nền màu xanh tươi thắm. Mưa già, bông me trở thành những trái me non, nhỏ cỡ ngón tay út, lủng lẳng khoe mình trên những tàng cây cao.**
*Dĩa "Pooccanhay". Ảnh: Phương Kiều*
Đó cũng là lúc những cây gừng bắt đầu ra củ. Những củ gừng non ngoài việc xắt lát ngâm giấm đường, làm thành món dưa, còn có một công dụng khác, hợp với me non, tép rang mặn và ớt sừng trâu thành một món ăn, có thể nói, ai một lần thưởng thức cũng đều mê. Đó là món “poọc cà nhạy”.
“Poọc cà nhạy” là tiếng
[Khmer ](http://sotaydulich.com/1-2535-Ban-tin-du-lich-To-chuc-Ngay-hoi-Van-hoa-The-thao-&-Du-lich-cac-vung-dong-bao-Khmer-Nam-Bo)để gọi món ăn dân dã này của họ. Để có món “poọc cà nhạy”, người ta rang tép nguyên con lặt bỏ đầu, với chút đường chút mỡ và thật mặn. Con tép sau khi rang, no mỡ, bóng lưỡng với màu vàng sậm bắt mắt. Me non cỡ ngón tay cái, chưa có hột, là lúc vỏ me chưa cứng và có vị chua vừa phải. Me rửa sạch, bẻ từng khúc cho vô cối. Gừng non, gọt bỏ vỏ, rửa sạch, cắt lát bự, cho vô cối. Ớt sừng trâu rửa sạch, cắt khúc, cho vô cối. Tép rang chín, cho vào cối. Sau cùng, cho vô cối chút bột nêm. Vậy là, tay cầm chày giã nhẹ cho hỗn hợp này nát mà không nhừ, trộn đều, cho vô chén hoặc hộp nhựa, ép thật chặt trước khi trút ra dĩa để món ăn có hình chén úp hoặc hình tháp cụt đẹp mắt.
Thưởng thức “poọc cà nhạy”, trước hết bằng mắt. Dĩa “poọc cà nhay” có hỗn hợp pha màu đẹp, với màu xanh non của me, màu vàng sậm của tép rang, màu vàng nhạt của gừng và điểm xuyết thêm là màu đỏ tươi của ớt. Vậy là cầm đũa gắp từng miếng cho vào miệng, và nhai.
Nhai “poọc cà nhạy”, bạn sẽ bắt gặp khá nhiều cảm giác thú vị. Khi thì vị ngọt của đường hòa lẫn vị mặn béo của thịt tép. Khi thì gặp vị chua của me non, hoang dã với vị chát chát của vỏ me non, thật khó diễn tả. Rồi vị cay dịu ấm áp bụng dạ của những miếng gừng non xừn xựt chân răng.
Đâu đã hết, vị cay của ớt như một nốt “thăng” khiến bản hòa tấu hương vị của các nguyên liệu kia “bay bổng” lên cao. Vừa nhai vừa hít hà, chảy nước mắt nước mũi. Vậy mới đã. Đã hơn là khi nó trở thành món nhắm dành phục vụ các đấng ông chồng “trở bữa’ trong một chiều âm u mưa gió, lành lạnh, trở thành một buổi
[ấm áp thân tình](http://sotaydulich.com/1-3582-Du-hanh-the-gioi-Hinh-anh-offline-Singapore-thang-11---khang-khit-tinh-than) anh em, khó quên.
Tuy là món ăn dân dã của bà con dân tộc Khmer, nhưng không hiểu sao “poọc cà nhạy” không có mặt ở những vùng khác có nhiều đồng bào dân tộc này cư ngụ, ngoài địa phương Cầu Kè (
[Trà Vinh](http://sotaydulich.com/1-3703-Doc-mien-dat-nuoc-Chua-Co-o-Tra-Vinh))? Chính vì vậy mà những lúc cao hứng, gặp “mùa” là tôi đều trổ tài nội trợ của mình với món ăn đơn giản, nhưng ngon và lạ miệng. Và, tất nhiên, ai cũng đều tấm tắc ngợi khen. Tuy nhiên, đặc điểm đáng quan tâm của “poọc cà nhạy” là ngoài việc trợ tiêu hóa, kích thích dịch vị, còn là một món ăn “sinh thái”, rất phù hợp với những người không muốn thể trạng mình béo phì vì “thịt thà cá mắm”… *Hãy chia sẻ hình ảnh du lịch của bạn tại * *địa chỉ * *banbientap@sotaydulich.com.vn* * để* * Ban biên tập * *www.sotaydulich.com* * đăng tải lên Cổng thông tin Sổ tay du lịch và khám phá cho đông đảo bạn đọc được tham khảo và chia sẻ những cảm xúc của chính mình.* *Bạn đang xem bản tin Poọc cà nhạy - món ăn dân dã*

Server: nginx

Cache-Control: post-check=0, pre-check=0, max-age=0


markdown:
trang chủ
talaCu
ý kiến ngắn
spectrum
sách mới
tòa soạn
hỗ trợ talawas
Văn học
Thơ và Thơ Trẻ
Văn học Việt Nam
Văn học nước ngoài
Các giải thưởng văn học
Giải thưởng Bùi Giáng
Lý luận phê bình văn học
Điểm nóng
Chính trị Việt Nam
Chính trị thế giới
Đại hội X và cải cách chính trị tại Việt Nam
Xã hội
Giáo dục
Kinh tế
Đồng tính luyến ái trong xã hội hiện đại
Thế hệ @
Pháp luật
Đời sống hiện đại
Thể thao
talaFemina
1 - 20 / 123 bài
30.9.2008
T. Vấn
Nhạc sĩ Phạm Duy: thêm một sự việc khó hiểu
19.7.2008
Jeffrey Chappell
Thế chân vào phút chót
1.4.2008
Bùi Văn Phú
Trịnh Công Sơn qua cái nhìn của một chỉ huy tình báo Việt Nam Cộng hoà
1.4.2008
Bùi Văn Phú
Trịnh Công Sơn qua cái nhìn của một chỉ huy tình báo Việt Nam Cộng hoà
25.3.2008
Bùi Văn Phú
Những lời ca tôi giữ mãi trong tim
20.2.2008
Huỳnh Ngọc Chiến
Nhân “Ngày trở về” của Phạm Duy
14.2.2008
Ban Mai
Trịnh Công Sơn, người tình của cuộc sống
12.2.2008
Ban Mai
Trịnh Công Sơn, người tình của cuộc sống
11.2.2008
John C. Schafer
Hiện tượng Trịnh Công Sơn
9.2.2008
John C. Schafer
Hiện tượng Trịnh Công Sơn
8.2.2008
John C. Schafer
Hiện tượng Trịnh Công Sơn
7.2.2008
John C. Schafer
Hiện tượng Trịnh Công Sơn
6.2.2008
Maurizio Pollini
Tính táo bạo trong âm nhạc thời kỳ Cổ điển
18.1.2008
Nguyễn Ðăng Thường
Văn phong "huê dạng" Hồ Trường An
16.1.2008
Trần Trung Đạo
Khi bài hát trở về
14.1.2008
Phạm Duy
Người ta khen hay chê tôi thì nhiều nhưng người ta ít khi chịu trả tiền tác giả
4.1.2008
Nguyễn Ðăng Thường
Ðôi điều không cần nói với nhạc
14.11.2007
Trò chuyện với Kurt Schwaen
16.10.2007
Luis Rumbaut
Ðiệu bolero
17.9.2007
Phan Hoàng Sơn
Thông điệp về tình yêu trong ca khúc Trịnh Công Sơn
1 - 20 / 123 bài
tìm
(dùng Unicode hoặc không dấu)
tác giả:
A
B
C
D
Đ
E
F
G
H
I
J
K
L
M
N
O
P
Q
R
S
T
U
V
W
X
Y
Ý
Z
Dịch thuật
bản để in
Gửi bài này cho bạn bè
13.11.2006
Đinh Tuấn Minh
Hai paradigm tư duy dịch thuật và các sai lầm mang tính hệ thống xuất phát từ chúng
(Bài viết thay cho lời phúc đáp
phản hồi của Nguyễn Quang A
về bản dịch “The Intellectuals and Socialism” của F. A. Hayek)
Ở một mức độ nào đó trình tự công bố một bản dịch của một tác phẩm học thuật có lẽ cũng cần được thực hiện tương tự như việc công bố một công trình khoa học. Nó cần trải qua các giai đoạn kiểu như “discussion paper” (“bài viết mang tính trao đổi), “working paper” (“bài viết sắp sửa hoàn thành”) và cuối cùng mới là “published paper” (“bài viết chính thức công bố”). Qui trình này giúp cho người dịch đón nhận được những đóng góp từ bằng hữu và những người quan tâm khác. Và quan trọng hơn, nó giúp người dịch có thời gian tĩnh lặng để xem lại công trình của mình với tư cách như là một độc giả. Rất tiếc là
bản dịch của tôi
cho bài luận “The Intellectuals and Socialism” của F.A. Hayek đã tiến tới giai đoạn cuối quá nhanh. Việc tồn tại những sai sót có thể loại bỏ được trong bản dịch của tôi trước khi công bố chính thức chắc chắn sẽ là kinh nghiệm mà tôi cần phải lưu ý hơn khi công bố các công trình của mình, đặc biệt những thứ xuất phát từ một bức xúc nào đó khiến ta phải làm ngay nhưng điều kiện thực tiễn lại không cho phép ta có thể toàn tâm với nó.
Vì thế, trước hết tôi chân thành cảm ơn anh Nguyễn Quang A đã phản hồi lại bản dịch của tôi. Các nhận xét của anh trong các điểm 1, 2, 5, 6, và 7 đều xác đáng và tôi ghi nhận. (Tuy nhiên, trừ điểm 6 và 7, cách dịch của anh về các điểm sai còn lại của tôi theo tôi cũng không chuẩn xác). Trước mắt tôi sửa một số các câu sai mà anh Nguyễn Quang A đã phát hiện giúp tôi. Các sửa chữa này được trình bày trong phần phụ lục I. Tuy nhiên, có lẽ ban biên tập
talawas
vẫn nên giữ nguyên bản dịch cũ của tôi trên mạng như hiện nay và nếu được thì thêm vào một đường link phía dưới tới bài viết này để độc giả có thể tham khảo. Nhân đây tôi cũng mong các độc giả khác góp ý và tìm ra thêm các sai sót khác nếu có. Trong thời gian tới, khi điều kiện thời gian cho phép, tôi sẽ xem xét lại toàn bộ bản dịch để nó có thể “sạch” nhất có thể.
Nhưng sẽ thật là đáng thất vọng nếu như tôi chỉ dừng lại ở việc chỉnh sửa một số câu sai trong bản dịch của tôi mà anh Nguyễn Quang A phát hiện ra, và rồi sau đó lại đi liệt kê một đống các sai sót trong
bản dịch của anh
ấy (mặc dù cũng rất cần thiết). Đối với công việc sau tôi chỉ đưa ra một danh sách những câu hỏi như là một độc giả bình thường trong phần phụ lục II, một phần để anh Nguyễn Quang A có thể tự giải đáp nhằm nâng cao chất lượng bản dịch của mình, nhưng một phần quan trọng hơn là để giúp tôi minh hoạ một luận điểm mà tôi sẽ trình bày dưới đây liên quan đến vấn đề dịch thuật các tác phẩm học thuật
[1]
nói chung.
Vấn đề dịch thuật mà tôi đặt ra là tại sao chúng ta lại dịch sai? Và phải chăng những sai sót mà chúng ta gặp phải chỉ là tình cờ hay là nó thuộc về một loại sai sót mang tính hệ thống nào đó? Và nếu đó là những sai sót mang tính hệ thống thì loại hệ thống nào sẽ dẫn đến những sai sót mà chúng ta có thể loại bỏ dần được bằng một số biện pháp nào đó và loại hệ thống nào thì chúng ta hầu như không thể loại trừ được trừ phi phải dịch lại từ đầu?
Một bài luận học thuật về cơ bản là một tập các mệnh đề P[P
1
, P
2
,... .,P
i
,.., P
n
] được nối kết với nhau bởi một tập các logic tử (logical operators) O[O
1
, O
2
, ...O
j
,....,O
m
]. Mỗi một mệnh đề P
i
có thể là một từ hoặc là một tập của các từ A
i
, B
i
, C
i
được nối kết với nhau theo một cấu trúc ngữ pháp
(abc)i
nhất định nào đó để truyền tải một nghĩa M
i
nào đó. Nếu giả sử bài luận mà chúng ta cần dịch là một bài luận chặt chẽ, tức tất cả các mệnh đề P
i
(i=1..n) đều có nghĩa và không thừa, và các mối quan hệ logic của chúng qua các logic tử O
j
(j=1..m) đều cần thiết, thì nhiệm vụ của người dịch thuật từ hệ ngôn ngữ L1 sang hệ ngôn ngữ L2 sẽ là: (i) thay thế tập hợp các mệnh đề P[.] dưới dạng hệ ngôn ngữ L1, tức tập hợp các [A
i
B
i
C
i
], bằng các mệnh đề P[.] dưới dạng hệ ngôn ngữ L2, chẳng hạn tập hợp các [X
i
Y
i
Z
i
], sao cho các nghĩa của chúng, [M
i
], vẫn được bảo tồn, và (ii) các mệnh đề này quan hệ với nhau thông qua tập các logic tử O*[O*
1
, O*
2
,...., O*
k
,..., O*
r
] tương đương với O[.]. Giả sử trên của chúng ta nói chung là được thoả mãn trong thực tế khi chúng ta dịch những bài luận của các học giả mà uy tín học thuật của họ đã được những người đồng nghiệp trong giới của họ thừa nhận.
Các sai sót trong dịch thuật xảy ra khi:
Loại 1: Dịch sai mệnh đề P
i
. Ta có thể phân chia loại này thành hai trường hợp nhỏ. Trường hợp thứ nhất là khi người dịch hiểu sai nghĩa M
i
do hiểu sai một hay một số trong các A
i
, B
i
, C
i
cũng như mối quan hệ
(abc)i
giữa chúng trong hệ ngôn ngữ L1. Điều này dẫn đến anh ta chọn sai tập hợp các từ X
i
, Y
i
, Z
i
cũng như mối quan hệ
(xyz)i
giữa chúng trong hệ ngôn ngữ L2. Trường hợp thứ hai là khi người dịch hiểu đúng nghĩa M
i
nhưng vì vốn liếng ngôn ngữ L2 không đủ nên anh ta chọn các từ X
i
, Y
i
, Z
i
cũng như mối quan hệ
(xyz)i
giữa chúng không chuẩn xác theo tiêu chuẩn hiện tại của đa số người đọc thuộc hệ ngôn ngữ L2. Loại sai sót thứ hai thường chỉ khiến người đọc hiểu nhầm nhưng nếu người đọc cố gắng hiểu thì vẫn có thể tìm thấy nghĩa M
i
trong đó. Loại này thường là rất khó cải thiện vì nó phụ thuộc vào khả năng ngôn ngữ của dịch giả. Nó cũng mang tính cá biệt đối với một số mệnh đề của P[.] thay vì là mang tính hệ thống trên toàn bộ các mệnh đề. Vì lẽ này chúng ta quan tâm ở đây chủ yếu tới sai sót trong trường hợp thứ nhất.
Loại 2: Dịch sai mối quan hệ logic O
j
giữa các mệnh đề. Loại dịch sai này chủ yếu là do người dịch không phát hiện ra sự tồn tại của mối quan hệ logic đó.
Đối với các bài viết mang tính tường thuật, mối quan hệ logic giữa các mệnh đề thường tương đối đơn giản và đơn tuyến. Vì thế, người dịch thường ít bị mắc lỗi dịch sai mối quan hệ logic và chỉ bị mắc vào lỗi dịch sai ngữ nghĩa mệnh đề. Không nghi ngờ gì, trong trường hợp này, vốn từ của người dịch cũng như sự chịu khó tra cứu từ điển giúp cho người dịch tránh được những sai sót không cần thiết.
Nhưng đối với bài viết mang tính học thuật cao mối quan hệ logic giữa các mệnh đề lại thường rất phức tạp. Nó không hiển hiện một cách hiển nhiên để cho bất cứ ai cũng có thể nắm bắt ngay được nó. Nguyên nhân chủ yếu của hiện tượng này là vì các từ ngữ để chỉ các logic tử trong ngôn ngữ tự nhiên (natural language) thường ẩn chứa ngay bên trong các mệnh đề thay vì được tách biệt rõ ràng như trong ngôn ngữ chuẩn thức (formal language). Điều này khiến cho người đọc, và tất nhiên là cả dịch giả, đôi khi đọc một tác phẩm, mặc dù hiểu hết nghĩa của từng mệnh đề (chẳng hạn tác phẩm được viết bằng tiếng mẹ đẻ), nhưng lại chẳng hiểu tổng thể nội dung tác phẩm là gì cả.
Đối với công việc dịch thuật các tác phẩm học thuật, khó khăn về việc phát hiện mối quan hệ logic giữa các mệnh đề trong tác phẩm lại thường bị các dịch giả xem nhẹ. Và chính ở đây chúng ta thấy nảy sinh hai paradigm
[2]
tư duy dịch thuật và hệ quả là các sai sót dịch thuật có tính hệ thống gắn với chúng. Dịch giả theo
paradigm thứ nhất
, mà tôi gọi là
paradigm bám logic
, luôn chú trọng việc tìm các từ ngữ chỉ logic tử mà nối kết các mối quan hệ logic giữa các mệnh đề trước khi bắt tay vào dịch. Và bởi vì họ phải xoay hệ thống cấu trúc logic O[.] ở hệ ngôn ngữ L1 sang một hệ thống tương đương O*[.] ở trong hệ ngôn ngữ L2 nên khi dịch mệnh đề P
i
họ cũng bắt buộc phải xoay ở một chừng mực nhất định cấu trúc mối quan hệ
(abc)i
giữa các từ A
i
, B
i
, C
i
trong hệ ngôn ngữ L1 thành cấu trúc mối quan hệ (xyz)*
i
giữa các các từ X*
i
, Y*
i
, Z*
i
trong hệ ngôn ngữ L2, mà mới thoạt trông khác hẳn
(abc)i
và các từ A
i
, B
i
, C
i
nếu như anh ta bám chặt vào các từ và cấu trúc ngữ pháp chuẩn tắc trong từ điển L1-L2. (Vì mục đích đối sánh với phần tiếp sau bàn về loại paradigm tư duy dịch thuật khác, tôi dành các ký hiệu X
i
, Y
i
, Z
i
cũng như cấu trúc câu
(xyz)i
cho các từ và cấu trúc ngữ pháp tương đối chuẩn tắc trong từ điển. Tất nhiên, người dịch theo paradigm này vẫn thường ưu tiên lựa chọn các từ và cấu trúc ngữ pháp chuẩn tắc đó nhưng họ có phạm vi rộng rãi hơn nhiều. Chính vì lẽ đó, các ký hiệu [.] hay [.*] không hề ảnh hưởng đến lập luận ở đây). Anh ta tiến hành việc này miễn là anh ta
đủ tự tin
rằng [X*
i
Y*
i
Z*
i
] cũng truyền tải được nghĩa M
i
như [A
i
B
i
C
i
] trong ngôn ngữ gốc và rằng mệnh đề P
i
sau khi được dịch nằm đúng trật tự logic của nó trong O*[.] như anh ta mong muốn. Dịch giả theo paradigm bám logic vì thế sẽ đối xử với tác phẩm dịch như là một công trình học thuật cứ như thể tác giả của các phẩm nguyên gốc trong hệ ngôn ngữ L1 viết lại chính tác phẩm đó trong hệ ngôn ngữ L2 nếu giả dụ như ông ta hiểu biết ngôn ngữ L2 giống như dịch giả. Tất nhiên, các sai lầm xuất phát từ paradigm bám logic có thể sẽ thực sự khủng khiếp nếu như dịch giả chẳng hiểu gì về tác phẩm cả bởi vì khi đó anh ta sẽ dịch sai toàn bộ từ logic cho tới ngữ nghĩa của các mệnh đề. Nhưng đối với một dịch giả có một khả năng tư duy logic nhất định và cố gắng đọc hiểu tổng thể tác phẩm thì sai lầm này hiếm khi xảy ra. Hệ quả là anh ta hầu như tránh được các lỗi liên quan đến mối quan hệ logic, nhưng với cái giá phải trả là anh ta lại hay bị mắc phải các lỗi về ngữ nghĩa của mệnh đề. Chẳng hạn, đối với một lập luận (if A and B, then C) anh ta đáng ra phải dịch là (nếu A và B, thì C) nhưng bởi vì anh ta quan tâm tới mối quan hệ logic tổng thể nên có thể anh ta sẽ bỏ quên một chi tiết nào đó cấu thành nghĩa của B trong quá trình tìm cách đặt B vào đúng vị trí của nó trong hệ thống logic mới chuyển đổi và kết quả anh ta dịch sai thành (nếu A và B’, thì C). Nhưng như tôi sẽ chỉ ra dưới đây, loại lỗi lầm này về cơ bản có thể loại bỏ dần được trong quá trình hoàn thiện bản dịch. Còn điều quan trọng mà tôi muốn nhấn mạnh ở đây là ngay cả khi tồn tại một vài P
i
sai nghĩa thì cấu trúc tổng thể của bài luận như là tập các mệnh đề P[.] thông qua hệ thống mối quan hệ logic O*[.] vẫn đem lại cho độc giả một nghĩa xác định về cơ bản gần như tương đương với nghĩa tổng thể của bài luận ở ngôn ngữ gốc. Tựa như người sao chép tranh, mặc dù bản nhái của anh ta thiếu một số các chi tiết so với bức tranh thật, nhưng người xem vẫn có thể cảm nhận được nội dung cũng như vẻ đẹp của tác phẩm gốc thông qua bản nhái đó.
Dịch giả theo
paradigm thứ hai
, mà tôi gọi là
paradigm bám nghĩa từ
, lại luôn chú trọng vào việc làm thế nào để dịch mệnh đề P
i
một cách “chuẩn xác” nhất theo nghĩa anh ta thường cố gắng tra cứu và chọn các từ X
i
, Y
i
, Z
i
cũng như cấu trúc câu
(xyz)i
trong từ điển sao cho X
i
tương đương với A
i
, Y
i
tương tương với B
i
, Z
i
tương đương với C
i
, và
(xyz)i
tương đương với
(abc)i
. Anh ta tiến hành công việc này với hy vọng là việc ghép các từ với nghĩa tương đương theo một cấu trúc ngữ pháp tương đương sẽ cho một mệnh đề với nghĩa tương đương giữa hai hệ ngôn ngữ. Nếu như tác phẩm mà anh ta dịch được viết bằng một thứ ngôn ngữ chuẩn thức (loại ngôn ngữ đang được giới ngôn ngữ học phát triển để dùng cho robot) thì, ở một mức độ nhất định, cách tiến hành này sẽ dẫn anh ta tới thành công. Nhưng nếu như tác phẩm mà anh ta dịch lại được viết bằng ngôn ngữ tự nhiên (loại ngôn ngữ mà tất cả mọi người, từ học giả cho tới người bình thường, đều dùng) thì cách làm mà anh ta tưởng là không thể mắc sai lầm lại hầu như chắc chắn dẫn anh ta đến sai lầm. Loại sai lầm này xuất phát từ việc tồn tại những từ ngữ biểu đạt các logic tử trong [A
i
B
i
C
i
] có chức năng nối kết mệnh đề này với một số các mệnh đề khác. Việc anh ta không nhặt những từ ngữ ấy ra và rồi dịch từng từ tương đương một dẫn đến một kết cục là anh ta coi những từ ngữ ấy là một bộ phận cấu thành nghĩa của mệnh đề cần dịch thay vì chúng đơn thuần chỉ là các logic tử. Điều này khiến cho không những mệnh đề mà anh ta muốn dịch trở nên sai mà còn khiến cho nó bị mất kết nối logic với các mệnh đề xung quanh khác. Kết quả chung cuộc là anh ta tạo ra một bức tranh không những chỉ chứa đựng vô số những mệnh đề sai nghĩa mà lại còn chẳng chuyển tải được bất kỳ một nghĩa tổng thể nào cả. Chẳng khác gì người sao chép tranh, anh ta vừa nhái lại bức tranh gốc vừa vẽ ngang vẽ dọc lên bản nhái, khiến cho người xem bản nhái chỉ có thể nhìn thấy những vết ngang dọc chứ chẳng thể nào cảm nhận được nội dung cũng như vẻ đẹp của bức tranh thật thông qua bức tranh nhái đó.
Điều nguy hiểm của việc dịch thuật theo paradigm bám nghĩa từ là dịch giả hầu như tin rằng mình chắc không thể mắc sai lầm, bởi lẽ tất cả các từ cũng như các cấu trúc nối kết chúng trong các mệnh đề anh ta đều đã tra từ điển hết sức cần mẫn và cẩn thận. Khi anh ta đưa bản dịch cho ai đó hiệu đính thì người hiệu đính, dù rằng ngay khi đọc bản dịch anh này gần như có thể phát hiện ra những bất ổn trong bản dịch do sự tối tăm về lập luận và ngữ nghĩa trong đó, anh ta lại vẫn không thể xác định được lỗi sai là từ đâu. Và khi người hiệu đính so sánh bản dịch với văn bản gốc, anh ta có thể xác định được các sai lầm đó là gì thì anh ta lại chịu không thể hiệu đính được bởi vì nếu hiệu đính anh ta không còn cách gì khác hơn là phải dịch lại toàn bộ. Đối với bản thân dịch giả, khi anh ta đọc lại bản dịch, mặc dù anh ta cũng có thể cảm thấy rất “khó tiêu hoá”, nhưng anh ta lại không biết sửa thế nào, vì rằng dù có tra lại từ điển thêm hàng trăm lần nữa thì anh ta vẫn thấy rằng những từ và cấu trúc nối kết các từ mà mình đã chọn là “cực chuẩn” rồi. Kết quả là anh ta vẫn giữ nguyên như vậy, và những sai lầm trong bản dịch của anh ta sẽ không có cách nào loại trừ được; nó sẽ không có được cơ hội để thoát khỏi cảnh một bản dịch “không thoả đáng”.
Trong khi ngược lại, dịch giả theo paradigm bám logic thường ý thức được rằng: khi bám theo logic của các mệnh đề, anh ta rất khó có thể không mắc một số sai lầm nào đó trong quá trình chuyển tải nghĩa của từng mệnh đề. Ngay cả khi anh ta cẩn trọng nhất và áp dụng một số thủ thuật, chẳng hạn như đánh dấu những chỗ anh ta cảm thấy không chắc chắn lắm, thì sai lầm từ việc xoay chuyển cấu trúc mệnh đề cũng như trình tự các mệnh đề là một điều thường trực khó tránh khỏi. Nhưng điều quan trọng hơn là anh ta cũng biết luôn được rằng các lỗi đó là có khả năng truy tìm được, khoanh vùng được, và sau đó thì có thể sửa được chính ở những chỗ sai đó thay vì phải sửa lại toàn bộ. Anh ta biết được điều đó là bởi vì anh ta hiểu rằng logic và ngữ nghĩa (meaning) là một cái gì đó phổ quát cho mọi ngôn ngữ – nếu không thế thì chúng ta chẳng thể nào tiến hành dịch thuật được. Vì thế, nếu như bản gốc là một tác phẩm được trình bày một cách chặt chẽ về mặt logic và mang một nghĩa tổng thể xác định nào đó thì không có lý do gì anh ta lại không thể tái dựng lại được cái hệ thống logic và nghĩa tổng thể đó trong hệ ngôn ngữ của mình. Khi tiến hành dịch thuật theo cách này, anh ta sẽ có một bản dịch mà người hiệu đính hay bản thân anh ta khi đọc lại có thể xác định được các lỗi một cách dễ dàng, chẳng hạn một phần nào đó có lập luận không chặt chẽ, một mệnh đề nào đó mang nghĩa không ăn khớp với một mệnh đề khác, v.v. và người hiệu đính cũng như anh ta sau đó có thể khoanh vùng đó lại và xem xét nó một cách cẩn thận hơn thông qua việc đối chiếu lại với bản gốc (tất nhiên, với sự trợ giúp của các loại từ điển và sách ngữ pháp). Qui trình này sẽ giúp cho bản dịch của anh ta từ chỗ “không thoả đáng” có cơ hội loại bỏ dần được các sai lầm và vì thế trở nên ngày càng “thoả đáng”.
Không có minh hoạ nào tốt hơn cho lập luận của tôi ở đây bằng cách so sánh các loại lỗi mắc phải ở hai bản dịch của Đinh Tuấn Minh và Nguyễn Quang A cho bài luận “The Intellectuals and Socialism” của F.A. Hayek. Bạn đọc có thể dễ nhận thấy là các lỗi trong bản dịch của ĐTM chủ yếu là các lỗi trong các mệnh đề cụ thể nào đó. Dịch giả của nó có thể không mấy khó khăn trong việc khoanh vùng các mệnh đề sai lại và tiến hành sửa chữa chúng mà về cơ bản không ảnh hưởng gì tới các mệnh đề gắn kết với nó. Điều này có được là bởi vì ĐTM dịch theo paradigm bám logic. Trong khi các lỗi trong bản dịch của NQA (điều mà tôi kỳ vọng là anh Nguyễn Quang A sau khi xem bài viết này của tôi sẽ chấp nhận đấy là các lỗi, dù đấy không phải là các lỗi do khả năng dịch thuật của anh mà từ cách tiếp cận vấn đề dịch thuật của anh) mà tôi liệt kê với tư cách như là một độc giả bình thường thì chắc chắn sẽ không có cách nào sửa được trừ phi, theo phỏng đoán của tôi, phải dịch lại toàn bộ các mệnh đề liên quan xung quanh. Vì thế, dù là anh Nguyễn Quang A có không muốn thừa nhận thì từ danh sách những câu hay đoạn mà tôi cho là lỗi trong bản dịch của anh, tôi buộc phải xếp anh vào nhóm các dịch giả theo, hoặc bị chi phối chủ yếu bởi, paradigm bám nghĩa từ.
Có lẽ trước khi kết thúc bài viết này, tôi nên nói thêm một chút về ý nghĩa của việc tiến hành dịch thuật theo paradigm bám logic đối với sự phát triển khả năng dịch thuật (và có lẽ cả khả năng viết lách nói chung nữa). Khi một người quyết định dịch theo paradigm bám logic, anh ta (hoặc nhờ một người khác có kinh nghiệm hơn) có thể kiểm nghiệm được là mình bị yếu ở khâu nào, khâu tiếng nước ngoài, tiếng mẹ đẻ, hay tư duy logic, thông qua việc xem xét các loại lỗi mà anh ta thường mắc phải. Nếu anh ta, giả sử đã tốt tiếng mẹ đẻ nhưng hay mắc phải các lỗi dịch sai một số loại mệnh đề nào đó, thì điều này chứng tỏ anh ta còn yếu về tiếng nước ngoài liên quan đến loại mệnh đề đó; nếu anh ta, giả sử đã có những vốn liếng nhất định về ngoại ngữ nhưng lại hay mắc phải các lỗi không làm rõ nghĩa được các mệnh đề, thì chứng tỏ tiếng mẹ đẻ của anh ta còn yếu; còn nếu anh ta, giả sử đã tốt cả hai nhưng khi dịch lại hay mắc phải các lỗi lập luận, thì chứng tỏ tư duy logic của anh ta chưa được tốt. Căn cứ vào đó dịch giả có thể tự trau giồi cũng như tìm kiếm sự giúp đỡ của người khác đối với các vấn đề mà mình hay mắc sai sót. Cuối cùng, tôi muốn nói rằng, khả năng cho phép kiểm soát và giảm thiểu được sai sót và nâng cao được năng lực dịch thuật cũng như viết lách mà paradigm tư duy dịch thuật này mang lại cho dịch giả cũng chính là những công năng của loại công cụ mà con người mong muốn đi tìm kiếm để giải quyết các vấn đề xuất phát từ sự xét đoán trí tuệ của con người (thứ vốn luôn chứa đựng những yếu tố sai lầm do sự hạn chế có tính bản thể của trí tuệ con người). Chúng tựa như của nền kinh tế thị trường, nền chính trị dân chủ, hay nền học thuật dựa trên phê phán
[3]
, nơi thừa nhận và chấp nhận sự tồn tại của những con người thường trực mắc sai lầm, nhưng đồng thời lại có cơ chế để chính những người đó và những người xung quanh hiệu chỉnh những sai lầm vừa bị người đó tạo ra, và cứ như thế bức tranh về cái xã hội tổng thể ngày càng trở nên hoàn thiện hơn.
*
Phụ lục 1 - Một số sửa chữa đối với bản dịch đầu tiên của Đinh Tuấn Minh
1. “And it is specially significant for our problem that every scholar can probably name several instances from his field of men who have undeservedly achieved a popular reputation as great scientists solely because they hold what the intellectuals regard as "progressive" political views; but I have yet to come across a single instance where such a scientific pseudo-reputation has been bestowed
for political reason
on a scholar of more conservative leanings.” (nhận xét thứ 1 của NQA)
được dịch trong bản dịch trước là:
“Và đặc biệt quan trọng đối với vấn đề của chúng ta là mỗi học giả có lẽ đều có thể nêu ra được nhiều ví dụ từ lĩnh vực của mình về những người đã đạt được danh tiếng đại chúng một cách không xứng đáng như các nhà khoa học lớn chỉ bởi lẽ họ bám giữ cái mà giới trí thức coi là quan điểm chính trị “tiến bộ”; nhưng có lẽ tôi vẫn nên điểm qua một thí dụ nơi kiểu hư danh khoa học (scientific pseudo-reputation) như vậy lại được ban cho học giả vốn có thiên hướng bảo thủ hơn.”
nay thành:
“Và đặc biệt quan trọng đối với vấn đề của chúng ta là mỗi học giả có lẽ đều có thể nêu ra được nhiều ví dụ từ lĩnh vực của mình về những người đã đạt được danh tiếng đại chúng một cách không xứng đáng như các nhà khoa học lớn chỉ bởi lẽ họ bám giữ cái mà giới trí thức coi là quan điểm chính trị “tiến bộ”; nhưng có lẽ tôi vẫn nên điểm qua một thí dụ nơi kiểu hư danh khoa học (scientific pseudo-reputation) như vậy,
vì lý do chính trị
, lại được ban cho học giả vốn có thiên hướng bảo thủ hơn.”
2. “This is the more significant as in recent times it is as likely as not that it was an early interest in socialist schemes for reform which led a man to choose economics for his profession.” (nhận xét thứ 2 của NQA)
được dịch trong bản dịch trước là:
“Một điều còn có ý nghĩa hơn là, trong thời gian gần đây, người ta có khuynh hướng chọn kinh tế học làm nghề của mình không phải là do sự quan tâm ban đầu đến những kế hoạch cải cách theo thiên hướng xã hội chủ nghĩa”.
nay thành:
“Đây là điều còn có ý nghĩa quan trọng hơn việc gần đây người ta có vẻ như là đã chọn kinh tế học làm nghề của mình xuất phát từ sự quan tâm ban đầu đến những kế hoạch cải cách theo thiên hướng xã hội chủ nghĩa.”
3. “With many of the more general preconceptions of socialist thought, the connection
with
their more practical proposals is by no means at once obvious,…” (Nhận xét thứ 5 của NQA; lưu ý, mặc dù không quan trọng lắm, trong nguyên bản từ in đậm là “
with
” chứ không phải “
of
” và dấu ở cuối câu là “,” chứ không phải “;”)
được dịch trong bản dịch trước là:
“Việc càng có nhiều định kiến chung thuộc tư duy xã hội chủ nghĩa thì càng có nhiều mối quan hệ giữa hệ tư tưởng này với các kiến nghị thực tiễn chẳng hề hiển nhiên ngay lập tức,…”
nay thành:
“Mối quan hệ giữa việc họ ngày càng bị nhiễm các định kiến phổ quát hơn thuộc tư duy xã hội chủ nghĩa với việc họ ngày càng đưa ra các kiến nghị thực tiễn hơn chẳng hề hiển nhiên ngay lập tức,…”
4. “Not only moral ideals act in this manner, however”. (Nhận xét thứ 6 của NQA)
được dịch trong bản dịch trước là:
“Tuy nhiên, các lí tưởng đạo đức không chỉ vận động theo cách này.”
nay thành:
“Tuy nhiên, không chỉ các lí tưởng đạo đức vận động theo cách này.”
5. “He is in consequence more likely to become an expert scholar rather than an intellectual in the specific sense of the word;
while to the more radically minded the intellectual pursuit is more often than not a means rather than an end
, a path to exactly that kind of wide influence which the professional intellectual exercises.” (Nhận xét thứ 7 của NQA)
được dịch trong bản dịch trước là:
“Hệ quả là, khả năng để anh ta trở thành một học giả chuyên sâu cao hơn nhiều so với một trí thức theo cái nghĩa cụ thể của từ này; trong khi đối với người có đầu óc cấp tiến hơn thì nghề trí thức thường không phải là một phương tiện mà là một mục đích, một con đường dẫn đến chính xác cái loại ảnh hưởng rộng khắp mà nhà trí thức chuyên nghiệp thực hiện.”
nay thành:
“Hệ quả là, khả năng để anh ta trở thành một học giả chuyên sâu cao hơn nhiều so với một trí thức theo cái nghĩa cụ thể của từ này;
trong khi đối với người có đầu óc cấp tiến hơn thì nghề trí thức thường là một phương tiện thay vì là một mục đích
, một con đường dẫn đến chính xác cái loại ảnh hưởng rộng khắp mà nhà trí thức chuyên nghiệp thực hiện.”
*
Phụ lục II
Dưới đây là một số câu hỏi đập vào mắt tôi khi tôi đọc một cách nghiêm túc bản dịch tiếng Việt của Nguyễn Quang A như là một độc giả bình thường (tức hầu như không tham khảo bản tiếng Anh).
Phần I
1. “Không nghi ngờ gì điều này là đúng về khả năng của trí thức để làm cho ý kiến riêng nhất thời của họ ảnh hưởng đến
các quyết định
, về mức độ mà họ có thể gây ảnh hưởng đến bầu cử nhân dân về các vấn đề mà họ khác với quan điểm hiện thời của quần chúng.”
“các quyết định” gì? Của ai?
2. “
Đặc điểm của quá trình
, theo đó quan điểm của các trí thức ảnh hưởng đến hoạt động chính trị của ngày mai, vì thế là nhiều hơn
sự quan tâm học thuật
.”
Có thể so sánh “Đặc điểm của quá trình” với “sự quan tâm học thuật” được hay không?
Phần II
3. “Tuy vậy, thuật ngữ “trí thức” không ngay lập tức truyền đạt bức tranh thật về giai cấp lớn mà chúng ta nhắc đến, và sự thực rằng chúng ta không có cái tên tốt hơn để mô tả cái chúng ta gọi là những người buôn bán đồ cũ về tư tưởng, không phải là
lí do nhỏ nhất
vì sao quyền lực của họ lại không được hiểu đúng.”
Tức là còn có lý do khác nữa quan trọng hơn? Nhưng lý do đấy là gì?
4. “Ngay cả các cá nhân, những người dùng từ “trí thức” chủ yếu như một từ lạm dụng, vẫn có thiên hướng
giấu nó
với nhiều người rõ ràng thực hiện chức năng đặc trưng đó.”
Tại sao các cá nhâm lạm dụng việc sử dụng từ “trí thức” lại “giấu nó” với người khác?
5. “Và đặc biệt quan trọng đối với vấn đề của chúng ta rằng mỗi học giả có lẽ có thể nêu ra nhiều ví dụ từ lĩnh vực của mình về những người đã đạt danh tiếng một cách không xứng đáng như các nhà khoa học lớn chỉ vì họ giữ cái mà các trí thức coi là quan điểm chính trị “tiến bộ”; nhưng tôi còn phải tìm ra một thí dụ
duy nhất
nơi vì lí do chính trị mà danh tiếng-giả khoa học như vậy được ban cho một học giả có thiên hướng bảo thủ hơn..”
Tại sao lại là duy nhất trong khi ở trên Hayek nói rằng học giả nào cũng có thể tìm ra được vô số ví dụ?
6. “
Điều này
còn quan trọng
hơn
như mới đây hẳn đã là sự quan tâm ban đầu đến sơ đồ xã hội chủ nghĩa cho cải cách đã dẫn người ta chọn kinh tế học làm nghề của mình.”
“Điều này” là điều nào? Và “Hơn” cái gì?
7. “Đúng hơn là quyền lực của người, mà kiến thức chung của người ấy được cho là khiến anh ta đủ tư cách để
đánh giá chứng thực chuyên gia
và để xét đoán giữa các chuyên gia từ các lĩnh vực khác nhau, được tăng lên.”
“đánh giá chứng thực chuyên gia” nghĩa là sao?
8. “Tuy vậy, điểm quan trọng đối với chúng ta là, học giả người trở thành hiệu trưởng trường đại học, nhà khoa học người chịu trách nhiệm về một viện hay một quỹ, học giả người trở thành một chủ bút hay người đề xướng của một tổ chức phục vụ một mục đích đặc biệt nào đó, tất cả mau chóng không còn là các học giả hay chuyên gia nữa và trở thành các trí thức,
chỉ dưới ánh sáng của các tư tưởng chung thời thượng nhất định
.”
Mệnh đề “chỉ dưới ánh sáng của các tư tưởng chung thời thượng nhất định” bổ trợ cho cái gì trong câu này?
9. “Tuy chẳng ai tiếc rằng giáo dục đã không còn là một đặc ân của giai cấp hữu sản, sự thực rằng giai cấp hữu sản không còn được giáo dục tốt nhất và sự thực rằng số đông người có vị trí của mình chỉ do giáo dục chung của họ
và họ không có kinh nghiệm về hoạt động của hệ thống kinh tế mà việc quản lí tài sản cung cấp
, là quan trọng để hiểu vai trò của trí thức.”
Mệnh đề “và họ không có kinh nghiệm về hoạt động của hệ thống kinh tế mà việc quản lí tài sản cung cấp” có quan hệ gì với các mệnh đề trên? Tại sao Hayek lại mang vấn đề “hữu sản” vào đây?
10. “Tuy vậy, sẽ dẫn đi quá xa ở đây để khảo sát thêm sự phát triển của giai cấp này và
yêu sách
lạ kì được đưa ra gần đây bởi một trong những nhà lí luận của nó,
người duy nhất
mà quan điểm không bị ảnh hưởng dứt khoát bởi các lợi ích kinh tế riêng của mình.”
“Yêu sách” gì? “Người duy nhất” này là ai?
Phần III
11. “Ảnh hưởng của việc lọc các tư tưởng, thông qua các xác tín của một giai cấp mà nó
sẵn sàng một cách hợp hiến
cho những quan điểm nhất định,
chẳng hề hạn chế
đối với quần chúng.”
“Sẵn sàng một cách hợp hiến” là gì? “Chẳng hề hạn chế” nghĩa là sao?
12. “Với nhiều định kiến tổng quát hơn của tư duy xã hội chủ nghĩa,
mối quan hệ
của các kiến nghị thực tiễn hơn của họ chẳng hề hiển nhiên ngay lập tức; do hậu quả của điều đó nhiều người tin mình là những kẻ thù kiên quyết của hệ tư tưởng đó thực ra lại trở thành những người truyền bá hữu hiệu các tư tưởng của nó.”
“Mối quan hệ” với cái gì?
13. “Sẽ vượt xa giới hạn của bài báo này để lần ra dấu vết các nguyên nhân và tầm quan trọng của sự thực rất quan trọng rằng, trong thế giới hiện đại các trí thức cung cấp hầu như
cách tiếp cận duy nhất
cho một cộng đồng quốc tế.”
“cách tiếp cận duy nhất” để làm gì?
14. “Chính điều này là cái giải thích chủ yếu cho cảnh tượng lạ thường rằng suốt hàng thế hệ
cái được phương Tây cho là “tư bản chủ nghĩa
” lại đã ủng hộ đạo đức và vật chất hầu như chỉ riêng cho các phong trào ý thức hệ ở các nước tổ tiên phương Đông nhắm tới làm xói mòn nền văn minh phương Tây và rằng, đồng thời, thông tin mà công chúng phương Tây nhận được về các sự kiện ở Trung và Đông Âu hầu như không thể tránh khỏi bị một thiên kiến xã hội chủ nghĩa tô vẽ.”
Chẳng lẽ “cái được phương tây cho là...” lại có thể ủng hộ một cái gì đó?
Phần IV
15. “Nếu chúng ta vẫn nghĩ anh ta sai, thì chúng ta phải thừa nhận rằng
có thể là sự sai lầm đích thực cái dẫn
những người có ý tốt và thông minh, nắm giữ các địa vị then chốt trong xã hội chúng ta đi truyền bá các quan điểm tỏ ra với chúng ta là một mối đe dọa đối với nền văn minh của chúng ta.”
“có thể là sự sai lầm đích thực cái dẫn...” tồn tại? xuất hiện? hay ra sao?
16. “Khi anh ta biết ít về các vấn đề cá biệt, tiêu chuẩn của anh ta phải nhất quán với các quan điểm khác của anh ta và
sự thích hợp
để kết hợp vào một bức tranh mạch lạc về thế giới.”
“Sự thích hợp” gì ở đây?
17. “
Thế mà
sự lựa chọn này từ vô số tư tưởng mới phô bày ra mỗi lúc, tạo ra bầu không khí đặc trưng về quan điểm, tạo ra cái
Weltanschauung
(thế giới quan) của một thời kì, cái sẽ thuận lợi cho sự chấp nhận một số quan điểm và không thuận lợi cho các ý kiến khác và cái sẽ làm cho người trí thức sẵn sàng chấp nhận một kết luận và bác bỏ kết luận khác mà không có một sự hiểu thật sự về các vấn đề.”
“Thế mà” ở đây có nghĩa là sao?
18. “
Các quan niệm trước
này chủ yếu là
những áp dụng vào cái
mà đối với ông ta có vẻ là các khía cạnh quan trọng nhất của các thành tựu khoa học, một sự chuyển giao cái đặc biệt gây ấn tượng với ông ta trong công việc của các chuyên gia sang các lĩnh vực khác.”
Điều này phải chăng có nghĩa là “các quan niệm trước này” được áp dụng vào cái gì đó?
19. “
Những niềm tin như vậy
, như cả ở trong công việc xã hội nữa thì sự điều khiển có cân nhắc hay sự tổ chức có ý thức là luôn luôn ưu việt hơn kết quả của các quá trình tự phát, không do đầu óc con người chỉ huy, hay bất cứ trật tự nào dựa trên một kế hoạch được đưa ra trước hẳn phải tốt hơn trật tự do sự cân bằng của các lực lượng đối chọi nhau tạo ra.”
“Những niềm tin như vậy” sẽ dẫn đến đâu? Những mệnh đề tiếp đó có nghĩa gì với “những niềm tin như vậy?
20. “
Biện pháp cá biệt đó
nhằm dẫn đến sự bình đẳng lớn hơn đã được coi là một kiến nghị mạnh đến mức cái khác sẽ ít được cân nhắc đến.”
“Biện pháp cá biệt đó” là biện pháp nào?
21. “Vì trên mỗi vấn đề cá biệt
chính một khía cạnh này
, khía cạnh mà những người hướng dẫn dư luận có một xác tín rõ ràng, sự bình đẳng đã xác định sự thay đổi xã hội thậm chí còn mạnh hơn những người chủ trương nó dự định.”
“chính một khía cạnh này” gây ra/dẫn đến cái gì?
22. “Dù theo lệ thường một khái quát hóa mới như vậy sẽ chỉ chia sẻ các hệ quả sai có thể rút ra từ nó với các quan điểm đã có hiệu lực trước, và như thế không dẫn tới lỗi lầm mới, rất có khả năng là một lí thuyết mới,
hệt như giá trị của nó
được chứng tỏ bởi những kết luận mới hợp lệ mà nó dẫn tới, sẽ tạo ra những kết luận mới khác mà sự tiến bộ hơn nữa sẽ chỉ ra là đã sai lầm.”
“hệt như giá trị của nó” có nghĩa là gì? Cả mệnh đề đó có quan hệ gì với lập luận ở đây?
23. “Rằng, với sự áp dụng những kĩ thuật kĩ sư, chiều hướng của mọi dạng hoạt động của con người theo một kế hoạch chặt chẽ phải tỏ ra thành công trong xã hội như nó đã thành công trong vô vàn nhiệm vụ kĩ thuật, là một kết luận có vẻ quá hợp lí để không quyến rũ hầu hết những người phấn chấn bởi thành tựu của các khoa học tự nhiên.”
“quá hợp lý để không quyến rũ hầu hết những người phấn chấn bởi...” có nghĩa là gì không?
24. “Quả thực phải
thừa nhận cả hai rằng
, cần đến những lí lẽ mạnh mẽ để chống lại giả định ủng hộ một kết luận như vậy và các lí lẽ này vẫn chưa được bày tỏ một cách thỏa đáng.
Là không đủ đi chỉ ra
những thiếu sót của các đề xuất cá biệt dựa trên loại lập luận này.
Lí lẽ
không mất đi sức mạnh của nó cho đến khi được chứng tỏ một cách thuyết phục vì sao cái đã tỏ ra thành công xuất chúng đến vậy để tạo ra những tiến bộ trong nhiều lĩnh vực đến vậy vẫn có những giới hạn đối với tính hữu ích của nó và trở nên cực kì tai hại nếu được mở rộng quá các giới hạn này.”
“Thừa nhận cả hai” cái gì? “là không đủ đi chỉ ra” là cái gì? “lí lẽ” ở đây là lí lẽ chung chung hay là một lí lẽ cụ thể nào đó?
Phần V
25. “Điều này đúng đặc biệt trong các giai đoạn ban đầu của sự thâm nhập các ý tưởng xã hội chủ nghĩa; muộn hơn, dù bên ngoài
giới trí thức vẫn có thể là một hành động dũng cảm
để bày tỏ những niềm tin xã hội chủ nghĩa, áp lực dư luận giữa các trí thức để ủng hộ chủ nghĩa xã hội thường mạnh đến mức một người cần nhiều sức mạnh và tính độc lập hơn để chống lại nó hơn là gia nhập vào cái mà các bạn hữu của anh ta coi là các quan điểm hiện đại.”
Sao “giới trí thức” lại “vẫn có thể là một hành động dũng cảm”?
26. “Sự khác biệt này có lợi cho chủ nghĩa xã hội, không chỉ bởi vì sự suy đoán về các nguyên lí chung tạo một cơ hội cho sự đùa giỡn của trí tưởng tượng của những người không bị nhiều hiểu biết về các sự thực của cuộc sống hiện tại làm vướng víu, mà cũng bởi vì nó thỏa mãn một sự khát khao chính đáng để hiểu về cơ sở duy lí của bất kể trật tự xã hội nào và tạo cơ hội cho việc thực hiện ham muốn mạnh mẽ mang tính xây dựng
đó
mà chủ nghĩa tự do, sau khi đã có những chiến thắng lớn, lại chỉ để lại ít cách thỏa mãn.”
“đó” ở đây là cái gì?
27. “Sự thực này, rằng những suy đoán của những người xã hội chủ nghĩa thỏa mãn tốt hơn các sở thích của trí thức, tỏ ra là tai họa đối với ảnh hưởng của truyền thống tự do. Một khi những đòi hỏi cơ bản của các cương lĩnh tự do dường như được thỏa mãn, thì các nhà tư tưởng tự do lại quay sang các vấn đề chi tiết và thường sao nhãng việc phát triển triết lí chung của chủ nghĩa tự do, hệ quả là triết lí đó thôi không còn là một vấn đề sống động tạo cơ hội cho suy đoán chung.”
Đoạn này nói về quá khứ hay hiện tại?
28. “Tất cả những thứ cần để khiến hầu như bất cứ đề xuất xã hội chủ nghĩa nào tỏ ra có lí đối với những đầu óc “sáng suốt” này, những người được thuyết phục
một cách hợp hiến
rằng chân lí luôn phải nằm đâu đó giữa các thái cực,
đã để cho ai đó
đi chủ trương một đề xuất còn cực đoan hơn.”
“một cách hợp hiến” là gì? Chẳng lẽ “tất cả những thứ cần thiết để khiến...” lai cái “đã để cho ai đó” làm cái gì chăng?
Phần VI
29. “
Bất cứ quyền lực nào anh ta có để ảnh hưởng đến các quyết định thực tiễn anh ta có được nhờ thế đứng của anh ta với các đại diện của trật tự hiện hành
, và anh ta sẽ làm nguy hại thế đứng này nếu anh ta hiến dâng cho loại suy đoán quyến rũ đối với các trí thức và qua họ có thể ảnh hưởng đến những sự phát triển trong các giai đoạn dài hơn.”
Mệnh đề này để làm gì?
30. “Việc thảo luận những cải thiện này phải được tiến hành ở một mức thiết thực hơn mức của các cương lĩnh cách mạng hơn,
như thế
mang lại một hình thái ít quyến rũ đối với trí thức và có khuynh hướng đưa vào các yếu tố cho người mà anh ta cảm thấy đối lập trực tiếp.”
“Như thế” ở đây là cái gì?
31. “Không giống như người đi tìm một trật tự tương lai hoàn toàn mới
và quay sang nhà lí luận một cách tự nhiên nhờ chỉ dẫn
, những người tin vào trật tự hiện tồn cũng thường nghĩ rằng họ hiểu nó tốt hơn bất cứ nhà lí luận nào và vì thế chắc sẽ loại bỏ bất cứ cái gì xa lạ và lí thuyết.”
Mệnh đề “và quay sang nhà lí luận một cách tự nhiên nhờ chỉ dẫn” có nghĩa gì ở đây?
32. “
Trong một đoạn
mà sự tiếp đón một cuốn sách mới đây của tôi thường nhắc nhở tôi, Lord Acton từ rất lâu đã mô tả như:”
“Trong một đoạn” của cuốn sách nào? Của Hayek hay của Lord Acton?
33. “Mới đây, một trong những nhà kinh tế học Mĩ tài ba nhất đang còn sống đã than phiền một cách vô vọng tương tự rằng nhiệm vụ chính của những người tin vào các nguyên lí cơ bản của hệ thống tư bản chủ nghĩa là
thường xuyên phải bảo vệ hệ thống này chống lại các nhà tư bản
– thực ra các nhà kinh tế học theo chủ nghĩa tự do vĩ đại, từ Adam Smith đến nay, đã luôn luôn biết điều này.”
Nhiệm vụ “thường xuyên phải bảo vệ hệ thống này chống lại các nhà tư bản” nghĩa là gì?
© 2006 talawas
[1]
Theo nghĩa của bài viết này, một tác phẩm được gọi là học thuật là một tác phẩm nhằm mục đích giải quyết một số vấn đề nào đó thông qua một số lập luận nhất định. Tôi không rõ những điều tôi trình bày dưới đây có thể áp dụng cho việc dịch thuật các tác phẩm văn chương thi phú hay không? Rất có thể loại tác phẩm này đòi hỏi một loại lý thuyết dịch thuật khác hẳn.
[2]
Thuật ngữ paradigm được Thomas S. Kuhn dùng trong tác phẩm
The Structure of Scientific Revolutions
để ám chỉ một tập các niềm tin, các nguyên lý, các qui tắc, các tiêu chuẩn, hay các chuẩn mực mà một nhóm các nhà khoa học hay một thế hệ các nhà khoa học cùng chia sẻ. Điều này dẫn họ đến những thành tựu khoa học cũng như sai lầm khoa học thuộc về cùng một truyền thống (xem Kuhn T., 1970,
The Structure of Scientific Revolutions,
The University of Chicago Press: Chicago, esp. pp. 10- 22). Thuật ngữ này sau đó được sử dụng rộng rãi hơn, chẳng hạn Giovanni Dosi dùng trong lĩnh vực phát triển công nghệ để chỉ một tập các thứ tương tự dẫn đến sự phát triển cũng như hạn chế của một hay một số dòng phát triển công nghệ của một quốc gia hay trên thế giới trong một khoảng thời gian nào đó (xem Dosi G., 1982, “Technological Paradigms and Technological Trajectories",
Research Policy
, 11, pp. 147-162). Nó giờ đây cúng được phổ thông hoá để chỉ một hệ thống các niềm tin, qui tắc, vv... mà một người hay một nhóm người bám theo để dẫn đường cho các hành động của mình, và vì thế đưa họ đến những thành công cũng như sai lầm mang tính hệ thống. Tôi dùng từ paradigm ở đây để chỉ việc một dịch giả hay một nhóm các dịch giả tuân thủ theo một số các niềm tin hay qui tắc dịch thuật nhất định, và kết cục sẽ dẫn họ đến những kết quả cũng như các sai sót thuộc về cùng một chủng loại.
[3]
Hai loại đầu độc giả người Việt có lẽ đã nghe đến nhiều trong thời gian gần đây. Vì thế, sẽ là không quá thừa nếu như tôi nói thêm một chút về loại sau, tức nền học thuật dựa trên phê phán (critical intellectual tradition). Karl Popper chỉ ra rằng đóng góp của các triết gia Hy Lạp trước Socrates không đơn thuần chỉ là những ý tưởng triết học thô sơ của họ mà, có lẽ còn quan trọng hơn, là việc họ tạo ra được một nền học thuật dựa trên phê phán. Đây chính là lý do giải thích cho việc nền trí tuệ phương Tây phát triển vượt xa hơn của phương Đông trong suốt thời gian sau đó. Ông viết: “First, they [their works or myths] were not just repetitions or re-arrangements of the old stories, but contained new elements. Not that this in itself is a very great virtue. But the second and main thing is this: the Greek philosophers invented a
new tradition
–the tradition of adopting a critical attitude towards the myths, the tradition of discussing them; the tradition of not only telling a myth, but also of being challenged by the man to whom it is told” (Popper K., 1949, Toward a Rational Theory of Tradition,
The Rationalist Annual
. In lại trong Popper, 1989[1963],
Conjectures and Refutations: The Growth of Scientific Knowledge
, Routledge & Kegal Paul plc: London and New York, tr. 126). (Tạm dịch trích đoạn: [các tác phẩm hay truyền thuyết của họ] trước hết không chỉ là những thứ lặp lại hay sắp xếp lại những câu chuyện cũ, mà còn chứa đựng những yếu tố mới. Bản thân điều này không phải là cái gì lớn lao cả. Nhưng điều thứ hai và quan trọng hơn là: các triết gia Hy lạp đã tạo ra một
truyền thống mới
– cái truyền thống nhìn nhận một cách phê phán các truyền thuyết, cái truyền thống tranh luận về chúng; cái truyền thống không chỉ kể ra một truyền thuyết, mà là bị tranh biện bởi chính cái người mà anh ta kể cho câu chuyện đó”.)
bản để in
Gửi bài này cho bạn bè
Ngôn ngữ
Dịch thuật
Tản văn thứ sáu
Tủ sách talawas
Nghệ thuật
talaGallery
Bàn tròn "Mĩ thuật đương đại Việt Nam đang ở đâu"
Mĩ thuật
Kiến trúc
Điện ảnh
Sân khấu
Âm nhạc
Tư tưởng
Triết học
Lịch sử
Tôn giáo
Phương Đông và Phương Tây
Văn hoá và phát triển
Chiến tranh nhìn từ nhiều phía


markdown:
![Sony để lộ điện thoại Full HD cấu hình mạnh hơn Xperia Z Sony để lộ điện thoại Full HD cấu hình mạnh hơn Xperia Z](http://www.techcity.vn/uploads/news/id244/Sony-để-lộ-điện-thoại-Full-HD-cấu-hình-mạnh-hơn-Xperia-Z.jpg)
![Sony để lộ điện thoại Full HD cấu hình mạnh hơn Xperia Z Sony để lộ điện thoại Full HD cấu hình mạnh hơn Xperia Z](http://www.techcity.vn/uploads/news/id244/Sony-để-lộ-điện-thoại-Full-HD-cấu-hình-mạnh-hơn-Xperia-Z.jpg)
[Sony để lộ điện thoại Full HD cấu hình mạnh hơn Xperia Z](http://www.techcity.vn/news/244/164/Sony-de-lo-dien-thoai-Full-HD-cau-hinh-manh-hon-Xperia-Z.html) ![ ](images/date.jpg)
(TechCity) - Xperia UL sở hữu màn hình Full HD 5 inch, có thể chống nước và bụi như Xperia Z nhưng cấu hình mạnh hơn, dùng chip 4 nhân Snapdragon 600 thay vì S4 Pro. Tính từ ...
![ ](images/arrows.png)
[More](http://www.techcity.vn/news/244/164/Sony-de-lo-dien-thoai-Full-HD-cau-hinh-manh-hon-Xperia-Z.html) ![LG làm smartphone Android chống nước để đấu với Sony LG làm smartphone Android chống nước để đấu với Sony](http://www.techcity.vn/uploads/news/id243/LG-làm-smartphone-Android-chống-nước-để-đấu-với-Sony.jpg)
![LG làm smartphone Android chống nước để đấu với Sony LG làm smartphone Android chống nước để đấu với Sony](http://www.techcity.vn/uploads/news/id243/LG-làm-smartphone-Android-chống-nước-để-đấu-với-Sony.jpg)
[LG làm smartphone Android chống nước để đấu với Sony](http://www.techcity.vn/news/243/164/LG-lam-smartphone-Android-chong-nuoc-de-dau-voi-Sony.html) ![ ](images/date.jpg)
(TechCity) - Hãng Hàn Quốc chuẩn bị tung ra Optimus GJ, phiên bản khác của Optimus G với cấu hình lõi tứ, nhưng sở hữu khả năng chịu ngâm nước ở độ sâu 1 mét trong v ...
![ ](images/arrows.png)
[More](http://www.techcity.vn/news/243/164/LG-lam-smartphone-Android-chong-nuoc-de-dau-voi-Sony.html) ![“Độ” iPhone 5 theo phong cách xe hơi “Độ” iPhone 5 theo phong cách xe hơi](http://www.techcity.vn/uploads/news/id239/Bao-da-ốp-lưng-xe-hơi.jpg)
![“Độ” iPhone 5 theo phong cách xe hơi “Độ” iPhone 5 theo phong cách xe hơi](http://www.techcity.vn/uploads/news/id239/Bao-da-ốp-lưng-xe-hơi.jpg)
[“Độ” iPhone 5 theo phong cách xe hơi](http://www.techcity.vn/news/239/164/do-iPhone-5-theo-phong-cach-xe-hoi.html) ![ ](images/date.jpg)
(TechCity) - Những mẫu xe thể thao sành điệu và đẳng cấp luôn là cảm hứng sáng tác cho người yêu công nghệ. Fan của các dòng xe đua nổi tiếng như Lamborghini, Ferrar ...
![ ](images/arrows.png)
[More](http://www.techcity.vn/news/239/164/do-iPhone-5-theo-phong-cach-xe-hoi.html) ![BlackBerry Z10 ra mắt, giá cao BlackBerry Z10 ra mắt, giá cao](http://www.techcity.vn/uploads/news/id235/BlackBerry-Z10-ra-mắt,-giá-cao.jpg)
![BlackBerry Z10 ra mắt, giá cao BlackBerry Z10 ra mắt, giá cao](http://www.techcity.vn/uploads/news/id235/BlackBerry-Z10-ra-mắt,-giá-cao.jpg)
[BlackBerry Z10 ra mắt, giá cao](http://www.techcity.vn/news/235/164/BlackBerry-Z10-ra-mat-gia-cao.html) ![ ](images/date.jpg)
(TechCity) - Cuối cùng thì mẫu điện thoại thông minh màn hình cảm ứng đầu tiên của nhà sản xuất Canada cũng cập bến thị trường Việt, chiếc BlackBerry Z10. Theo th ...
![ ](images/arrows.png)
[More](http://www.techcity.vn/news/235/164/BlackBerry-Z10-ra-mat-gia-cao.html)

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
![ Mobell M239](http://cdn.tgdd.vn/Products/Images/42/47217/mobell_M239_b.jpg)
# Điện thoại di động Mobell M239
| Gửi nhận xét
- Chức năng xem Tivi Analog
- Hỗ trợ 2 Sim 2 sóng online
- Máy ảnh VGA (480 x 640 pixcels)
- Đài FM tích hợp
- Nghe nhạc: MP3
- Xem Phim: 3GP, MP4
- Kết nối Bluetooth, GPRS
- Bảo hành chính hãng 12 tháng
[(xem điểm bảo hành)](javascript:void(0);)
|Màn hình:||2.0"|
|Camera:||VGA (480 x 640 pixcels)|
|SIM:||2 SIM 2 sóng|
|Thẻ nhớ||MicroSD (T-Flash)|
|Pin:||1000 mAh|
|Bluetooth:||Có|
|Danh bạ:||500 số|
|Thẻ nhớ||MicroSD (T-Flash)|
|FM radio:||Có|
|Chức năng khác:||-|
+ Xem Chi Tiết
### Nhận Xét
[×](javascript:;)
#### CHI TIẾT TÍNH NĂNG Điện thoại di động Mobell M239
| |
Giải trí
|Máy ảnh||VGA (480 x 640 pixcels)|
| |
Đặc tính máy ảnh
|-|
| |
Máy ảnh phụ
|Không|
| |
Videocall
|Không|
| |
Quay phim
|Có|
| |
Xem phim
|3GP, MP4|
| |
Nghe nhạc
|MP3|
| |
FM radio
|Có|
| |
Xem Tivi
|Tivi Analog|
| |
Ứng dụng & Trò chơi
|Ghi âm||Có|
| |
Ghi âm cuộc gọi
|Có|
| |
Ghi âm FM
|Không|
| |
Java
|Không|
| |
Trò chơi
|Cài đặt sẵn trong máy|
| |
Kết nối Tivi
|Không|
| |
Ứng dụng văn phòng
|Không|
| |
Ứng dụng khác
|-|
| |
Nhạc chuông
|Loại||MP3, Midi|
| |
Tải nhạc
|Có|
| |
Loa ngoài
|Có|
| |
Báo rung
|Có|
| |
Jack tai nghe
|-|
| |
Bộ nhớ
|Bộ nhớ trong||512 KB|
| |
RAM
|-|
| |
Vi xử lý CPU
|-|
| |
Thẻ nhớ ngoài
|MicroSD (T-Flash)|
| |
Hỗ trợ thẻ tối đa
|8 GB|
| |
Danh bạ, tin nhắn, Email
|Danh bạ||500 số|
| |
Tin nhắn
|SMS/MMS|
| ||Không|
| |
Kết nối dữ liệu
|Băng tần 2G||GSM 900/1800|
| |
Băng tần 3G
|Không có|
| |
Mạng di động
|MobiFone, VinaPhone, Viettel, Vietnamobile, Beeline|
| |
Hỗ trợ đa SIM
|2 Sim 2 sóng|
| |
GPRS
|Có|
| |
EDGE
|Không|
| |
3G
|Không|
| |
Wifi
|Không|
| |
Trình duyệt
|Wap 2.0/xHTML|
| |
GPS
|Không|
| |
Bluetooth
|Có|
| |
Hồng ngoại
|Không|
| |
USB
|Có|
| |
Màn hình hiển thị
|Loại||TFT, 262.144 màu|
| |
Độ phân giải
|176 x 220 Pixels|
| |
Kích thước
|2.0 inches|
| |
Cảm ứng
|Không|
| |
Chức năng cảm ứng
|-|
| |
Thông tin khác
|-|
| |
Thông tin chung
|Hệ điều hành||Không|
| |
Kiểu dáng
|Thanh (thẳng)|
| |
Bàn phím Qwerty
|Không|
| |
Kích thước
|-|
| |
Trọng lượng (g)
|-|
| |
Ngôn ngữ
|Tiếng Anh, Tiếng Việt|
| |
Bảo hành
|12 tháng|
| |
Nguồn
|Loại pin||Pin chuẩn Li-Ion|
| |
Dung lượng pin
|1000 mAh|
| |
Thời gian đàm thoại
|4 giờ|
| |
Thời gian chờ
|250 giờ|


markdown:
# Các chủ đề mới
Dưới đây là tất cả các chủ đề từ Tinhte.vn - Cộng đồng Khoa học & Công nghệ được cập nhật gần đây
[Bạn cũng có thể biết được các thành viên đã và đang làm gì gần đây.](recent-activity/)
Trang 1 / 25
Đang tải...
Trang 1 / 25
Dưới đây là tất cả các chủ đề từ Tinhte.vn - Cộng đồng Khoa học & Công nghệ được cập nhật gần đây
[Bạn cũng có thể biết được các thành viên đã và đang làm gì gần đây.](recent-activity/)

Set-Cookie: tt_session=200afdf76a4ac789673eddbe6d436c03; path=/; domain=.tinhte.vn; httponly

X-Frame-Options: SAMEORIGIN