text:
Họ Hoàng đàn
Họ Hoàng đàn hay họ Bách (danh pháp khoa học: Cupressaceae) là một họ thực vật hạt trần phân bổ rộng khắp thế giới. Họ này bao gồm khoảng 27-30 chi (trong đó 17 chi chỉ có một loài) với khoảng 130-140 loài.
Đặc điểm[sửa | sửa mã nguồn]
Chúng là các loài cây thân gỗ hay cây bụi, có cơ quan sinh dục hoặc là đơn tính cùng gốc (monoecious), hoặc là đơn tính cận khác gốc (subdioecious), đôi khi là đơn tính khác gốc (dioecious), cao từ 1–116 m (3–379 ft). Vỏ cây của các cây trưởng thành nói chung có màu từ nâu da cam tới nâu đỏ với kết cấu có thớ, thường bong ra hay dễ lột theo chiều dọc, nhưng lại trơn, xếp vảy hoặc cứng và dễ vỡ thành miếng hình vuông ở một số loài.
Lá của chúng hoặc là mọc thành vòng xoắn ốc, theo các cặp chéo chữ thập (các cặp đối, mỗi cặp cách cặp trước 90°) hoặc thành vòng xoắn chữ thập gồm 3 hay 4 lá, phụ thuộc vào từng chi. Trên các cây non các lá có hình kim, trở thành các lá giống như vảy nhỏ trên các cây trưởng thành của nhiều chi (nhưng không phải tất cả); một số chi và loài duy trì các lá hình kim trong suốt cuộc đời chúng. Các lá già phần lớn không rụng riêng lẻ, mà thường rụng dưới dạng các cành lá nhỏ (cladoptosis); các ngoại lệ là các lá trên các cành non đã phát triển thành cành lớn, chúng cuối cùng rụng một cách riêng rẽ khi vỏ cây bắt đầu bong ra. Phần lớn là cây thường xanh với các lá tồn tại từ 2-10 năm, nhưng có 3 chi (Glyptostrobus, Metasequoia, Taxodium) là các loài cây sớm rụng lá hoặc bao gồm các loài có lá sớm rụng.
Quả nón của chúng hoặc là dạng gỗ, dai như da, hoặc (chi Juniperus) là dạng giống như quả mọng và nhiều thịt, với một hoặc nhiều noãn trên một vảy. Các lá bắc (vảy bắc) và lá noãn (vảy noãn) hợp nhất cùng nhau, ngoại trừ ở phần đỉnh, tại đó các lá bắc thường được nhìn thấy như là một gai ngắn (mấu lồi) trên lá noãn. Giống như cách sắp xếp của bộ lá, các vảy của nón hoặc là sắp xếp thành vòng xoắn ốc chữ thập (đối) hoặc thành vòng xoắn, phụ thuộc vào từng chi. Các hạt phần lớn là nhỏ và hơi dẹp, với hai cánh hẹp, mỗi bên hạt có một cánh; ít khi (chẳng hạn chi Actinostrobus) có tiết diện tam giác với ba cánh; ở một số chi (như Glyptostrobus, Libocedrus) thì một cánh lớn hơn đáng kể so với cánh kia, và ở một số chi (như Juniperus, Microbiota, Platycladus, Taxodium) thì hạt lớn hơn và không có cánh. Các cây giống non thường có 2 lá mầm, nhưng ở một vài loài có thể có tới 6 lá mầm. Các nón chứa phấn là đồng nhất hơn về cáu trúc ở cả họ, chúng dài khoảng 1–20 mm, với các vảy cũng sắp xếp theo các kiểu tương tự như ở các nón cái và phụ thuộc theo từng chi; chúng hoặc là mọc đơn lẻ ở đỉnh cành (phần lớn các chi) hay ở nách lá (chi Cryptomeria), hoặc mọc thành cụm (chi Cunninghamia và loài Juniperus drupacea), hoặc là trên các cành non riêng biệt, dài giống như các chùy rủ xuống (các chi Metasequoia, Taxodium).
Phân bổ[sửa | sửa mã nguồn]
Họ Cupressaceae là họ phân bổ rộng khắp nhất trong các họ thực vật hạt trần thuộc ngành Thông, với sự phân bổ gần như toàn cầu ở mọi lục địa, ngoại trừ châu Nam Cực, kéo dài từ vĩ độ 71° bắc ở khu vực cận Bắc cực của Na Uy (cây bách xù thông thường Juniperus communis) tới vĩ độ 55° nam ở khu vực xa nhất về phía nam của Chile (Pilgerodendron uviferum), trong khi Juniperus indica có thể sinh trưởng tốt ở cao độ 5.200 m tại khu vực Tây Tạng, là cao độ lớn nhất mà người ta thông báo là có bất kỳ loài cây có thân gỗ nào có thể sinh sống. Phần lớn các môi trường sinh sống trên mặt đất đều có thể có chúng, ngoại trừ các lãnh nguyên (tundra) và các rừng mưa nhiệt đới vùng đất thấp (mặc dù một vài loài là các thành phần quan trọng của các rừng mưa ôn đới và các rừng mây nhiệt đới vùng núi); chúng cũng rất hiếm xuất hiện trong các sa mạc, với chỉ một ít loài có thể chịu đựng được các điều kiện khô hạn khắc nghiệt, đáng chú ý là Cupressus dupreziana ở trung tâm khu vực Sahara. Mặc dù có sự phân bổ rộng khắp chung của toàn họ, nhưng nhiều chi hay loài chỉ có sự phân bổ rất hạn chế, và nhiều loài hiện đang ở tình trạng nguy cấp.
Các chi[sửa | sửa mã nguồn]
- Actinostrobus - bách Australia
- Athrotaxis - bách Tasmania
- Austrocedrus
- Callitris - bách New Caledonia
- Callitropsis - bách vàng * (Cupressus)
- Calocedrus - bách xanh
- Chamaecyparis - biển bách
- Cryptomeria - liễu sam
- Cunninghamia - sa mộc
- Cupressus - hoàng đàn, tùng mốc, bách
- Diselma
- Fitzroya - tùng Fitzroya
- Fokienia - pơ mu
- Glyptostrobus - thủy tùng
- Juniperus - bách xù, bách cối, tùng tháp, tùng xà
- Libocedrus
- Metasequoia - thủy sam
- Microbiota
- Neocallitropsis
- Papuacedrus * (Libocedrus)
- Pilgerodendron * (Libocedrus)
- Platycladus - trắc bách, trác bá
- Sequoia - củ tùng
- Sequoiadendron - cự sam
- Taiwania - bách tán Đài Loan
- Taxodium - bụt mọc
- Tetraclinis
- Thuja - nhai bách
- Thujopsis - bách La Hán
- Widdringtonia
Ghi chú:* - không được mọi tác giả chấp nhận như là chi riêng biệt, được họ đưa vào trong chi nằm trong ngoặc.
Phân loại[sửa | sửa mã nguồn]
Họ Cupressaceae hiện nay được công nhận một cách rộng rãi như là một họ bao gồm cả họ Bụt mọc (Taxodiaceae), mà trước đây được coi như là một họ riêng biệt, nhưng hiện nay các nghiên cứu cho thấy chúng không khác biệt với họ Cupressaceae ở bất kỳ điểm đặc trưng đáng kể nào. Ngoại lệ duy nhất trong họ Taxodiaceae cũ là chi Sciadopitys, về mặt di truyền học là khác biệt với phần còn lại của họ Cupressaceae, và hiện nay nó được coi là một họ riêng chứa chính nó là họ Sciadopityaceae.
Họ Cupressaceae được phân chia thành 7 phân họ, dựa trên các phân tích bộ gen và hình thái (Gadek và những người khác. 2000, Farjon 2005):
- Phân họ Athrotaxidoideae, L.C.Li:
- Athrotaxis
- Phân họ Callitroideae, Saxton:
- Actinostrobus
- Austrocedrus
- Callitris
- Diselma
- Fitzroya
- Libocedrus
- Neocallitropsis
- Papuacedrus
- Pilgerodendron
- Widdringtonia
- Phân họ Cunninghamioideae (Zucc. cũ Endl.), Quinn:
- Cunninghamia
- Phân họ Cupressoideae, Rich. cũ Sweet:
- Callitropsis
- Calocedrus
- Chamaecyparis
- Cupressus
- Fokienia
- Juniperus
- Microbiota
- Platycladus
- Tetraclinis
- Thuja
- Thujopsis
- Phân họ Sequoioideae, Saxton:
- Metasequoia
- Sequoia
- Sequoiadendron
- Phân họ Taiwanioideae, L.C.Li:
- Taiwania
- Phân họ Taxodioideae, Endl. cũ K.Koch:
- Cryptomeria
- Glyptostrobus
- Taxodium
Các kỷ lục[sửa | sửa mã nguồn]
Họ này còn đáng chú ý vì bao gồm một số cá thể giữ các kỷ lục lớn nhất, cao nhất và to nhất trên thế giới, cũng như có cây sống lâu hàng thứ hai trên thế giới:
- To nhất - một cây cự sam của chi Sequoiadendron, 1.486,9 m³ thể tích thân cây.
- Cao nhất - một cây củ tùng của chi Sequoia, cao 115,55 m.
- Lớn nhất - một cây bụt mọc loài Taxodium mucronatum (bách Montezuma hay Ahuehuete), đường kính 11,42 m.
- Già thứ hai - một cây tùng Fitzroya ước tính đã 3.622 năm tuổi, chỉ thua một cây thông nón lông cứng Đại Thung lũng (Pinus longaeva) tại Utah, Nevada, Hoa Kỳ có tên hiệu là Methuselah đã khoảng 4.700 năm tuổi.
Sử dụng[sửa | sửa mã nguồn]
Nhiều loài là các nguồn sản xuất gỗ quan trọng, đặc biệt là các loài trong các chi Calocedrus, Chamaecyparis, Cryptomeria, Cunninghamia, Cupressus, Sequoia, Taxodium và Thuja. Các chi này cùng một số chi khác cũng là các loại cây quan trọng trong nghề làm vườn. Các loài bách xù thuộc về các loại cây bụi thường xanh, cây che phủ mặt đất và cây thân gỗ thường xanh nhỏ quan trọng nhất, với hàng trăm giống đã được lựa chọn, bao gồm các loại cây với tán lá màu lam, xám hay vàng. Các chi Chamaecyparis và Thuja cũng cung cấp hàng trăm các giống lùn cũng như cây gỗ, bao gồm biển bách Lawson (Chamaecyparis lawsoniana) và một giống lai nổi tiếng là bách Leyland (Cupressus × leylandii). Loài củ tùng duy nhất còn tồn tại (Metasequoia glyptostroboides) được trồng rộng rãi như là một dạng cây cảnh do các phẩm chất tuyệt vời của nó trong lĩnh vực làm vườn như phát triển nhanh và có địa vị như là hóa thạch sống. Cự sam (Sequoiadendron giganteum) là một loại cây cảnh thông dụng và đôi khi được trồng để lấy gỗ. Cự sam, bách Leyland và bách Arizona cũng được trồng trong một quy mô nhỏ như là một dạng cây thông Nô-en, bên cạnh các loài linh sam, vân sam hay thông. Liễu sam (Cryptomeria japonica) là quốc thụ của Nhật Bản còn bụt mọc Mexico (trong ngôn ngữ bản địa gọi là ahuehuete) (Taxodium mucronatum) là quốc thụ của México. Củ tùng và cự sam cùng nhau được coi là các cây biểu trưng của bang California và các nơi có chúng là các điểm thu hút du khách của bang này. Các công viên củ tùng quốc gia và bang (Redwood National and State Park-RNSP) và hàng loạt các công viên khác như Đài kỷ niệm quốc gia cự sam (Giant Sequoia National Monument-GSNM) bảo vệ gần như một nửa các cây củ tùng và cự sam còn sót lại. Bụt mọc (Taxodium distichum) là cây tượng trưng của bang Louisiana. Các cây bụt mọc thông thường được trang trí bằng rêu Tây Ban Nha (Tillandsia usneoides), mọc ở các đầm lầy miền nam bang này cũng là các điểm thu hút du khách khác. Chúng có thể thấy tại Khu bảo tồn quốc gia bách lớn (Big Cypress National Preserve-BCNP) ở Florida. Các chồi rễ xiên ngang của bụt mọc thường được bán như là các đồ trang sức lặt vặt, được làm thành các loại đèn hay trạm trổ để làm đồ mĩ nghệ. Bách Monterey (Cupressus macrocarpa) là một dạng cây đẹp khác thường hay được du khách chụp ảnh.
Thành phố Baton Rouge (nghĩa là cọc gỗ đỏ) ở bang Louisiana đã được đặt tên theo phần gỗ màu đỏ hồng chống chịu sâu mục của Juniperus virginiana, được thổ dân Bắc Mỹ sử dụng trong khu vực để đánh dấu đường đi. Gỗ lõi của nó có mùi thơm và được dùng trong đóng hòm, tủ đựng quần áo, ngăn kéo và buồng để đồ nhằm xua đuổi nhậy. Nó cũng là nguồn sản xuất tinh dầu bách, được dùng trong sản xuất nước hoa và y tế. Gỗ của nó được dùng làm các cột trụ hàng rào hay cốt yên ngựa khá bền chắc. Các quả nón nhiều thịt của Juniperus communis được dùng để tạo hương vị cho rượu gin.
Một loài bách xanh (Calocedrus decurrens) là nguồn gỗ chính sử dụng làm các vỏ gỗ cho bút chì và cũng được dùng để làm các loại tủ ly hay rương, hòm. Thổ dân châu Mỹ và những nhà thám hiểm người Âu đầu tiên đã sử dụng lá của nhai bá (chi Thuja) như một phương thuốc để chữa bệnh sco-bút. Việc chưng cất rễ pơ mu (chi Fokienia) tạo ra tinh dầu được dùng trong y tế và hóa mĩ phẩm.
Phấn của nhiều chi trong họ Cupressaceae là các nguồn dị ứng nguyên, gây ra các vấn đề sốt cỏ khô chính trong các khu vực mà chúng là phổ biến, đáng chú ý nhất là liễu sam tại Nhật Bản.
Một vài chi là các cây chủ kế tiếp của Gymnosporangium, một loại nấm gây bệnh gỉ sét cho các giống táo và các loài cây có quan hệ họ hàng khác trong phân họ Táo (Maloideae).
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Farjon A. (1998). World Checklist and Bibliography of Conifers, Vườn thực vật hoàng gia, Kew. 300 trang, ISBN 1-900347-54-7.
- Farjon A. (2005). Monograph of Cupressaceae and Sciadopitys. Vườn thực vật hoàng gia, Kew. ISBN 1-84246-068-4.
- Farjon A., Hiệp N. T., Harder D. K., Lộc P. K., & Averyanov, L. (2002). Chi và loài mới trong họ Cupressaceae (Coniferales) từ miền bắc Việt Nam, Xanthocyparis vietnamensis. Novon 12: 179–189.
- Gadek P. A., Alpers D. L., Heslewood M. M., & Quinn C. J. (2000). Relationships within Cupressaceae sensu lato: a combined morphological and molecular approach. American Journal of Botany 87: 1044–1057. Có sẵn trực tuyến.
- Little D. P., Schwarzbach A. E., Adams R. P. & Hsieh Chang-Fu. (2004). The circumscription and phylogenetic relationships of Callitropsis and the newly described genus Xanthocyparis (Cupressaceae). American Journal of Botany 91 (11): 1872–1881. Có sẵn trực tuyến.
- Arboretum de Villardebelle Hình ảnh nón của nhiều loài.
- Cơ sở dữ liệu thực vật hạt trần: Cupressaceae
- Thực vật Trung Hoa - Cupressaceae
- Thực vật Bắc Mỹ - Cupressaceae

markdown:
# Họ Hoàng đàn
|Bài viết này
|cần thêm .
|Họ Hoàng đàn|
|
|![]()
*Cupressus sempervirens* [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *divisio*) [Pinophyta](/wiki/Ng%C3%A0nh_Th%C3%B4ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Pinopsida](/wiki/Ng%C3%A0nh_Th%C3%B4ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Pinales](/wiki/B%E1%BB%99_Th%C3%B4ng) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) **Cupressaceae** [Rich.](/w/index.php?title=Louis_Claude_Richard&action=edit&redlink=1)ex [Bartl.](/w/index.php?title=Friedrich_Gottlieb_Bartling&action=edit&redlink=1), [1830](/wiki/1830) [Chi điển hình](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_%C4%91i%E1%BB%83n_h%C3%ACnh) [Cupressus](/wiki/Chi_Ho%C3%A0ng_%C4%91%C3%A0n) [L.](/wiki/Carl_von_Linn%C3%A9), 1753 **Họ Hoàng đàn** hay **họ Bách** ( [danh pháp khoa học](/wiki/Danh_ph%C3%A1p): *) là một họ Cupressaceae* [thực vật hạt trần](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_h%E1%BA%A1t_tr%E1%BA%A7n)phân bổ rộng khắp thế giới. Họ này bao gồm khoảng 27-30 chi (trong đó 17 chi chỉ có một loài) với khoảng 130-140 loài.
## Đặc điểm[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ho%C3%A0ng_%C4%91%C3%A0n&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ho%C3%A0ng_%C4%91%C3%A0n&action=edit§ion=1)]
Chúng là các loài cây thân gỗ hay cây bụi, có cơ quan sinh dục hoặc là đơn tính cùng gốc (
*monoecious*), hoặc là đơn tính cận khác gốc ( *subdioecious*), đôi khi là đơn tính khác gốc ( *dioecious*), cao từ 1–116 m (3–379 ft). Vỏ cây của các cây trưởng thành nói chung có màu từ nâu da cam tới nâu đỏ với kết cấu có thớ, thường bong ra hay dễ lột theo chiều dọc, nhưng lại trơn, xếp vảy hoặc cứng và dễ vỡ thành miếng hình vuông ở một số loài.
Lá của chúng hoặc là mọc thành vòng xoắn ốc, theo các cặp chéo chữ thập (các cặp đối, mỗi cặp cách cặp trước 90°) hoặc thành vòng xoắn chữ thập gồm 3 hay 4 lá, phụ thuộc vào từng chi. Trên các cây non các lá có hình kim, trở thành các lá giống như vảy nhỏ trên các cây trưởng thành của nhiều chi (nhưng không phải tất cả); một số chi và loài duy trì các lá hình kim trong suốt cuộc đời chúng. Các lá già phần lớn không rụng riêng lẻ, mà thường rụng dưới dạng các cành lá nhỏ (
*cladoptosis*); các ngoại lệ là các lá trên các cành non đã phát triển thành cành lớn, chúng cuối cùng rụng một cách riêng rẽ khi vỏ cây bắt đầu bong ra. Phần lớn là cây thường xanh với các lá tồn tại từ 2-10 năm, nhưng có 3 chi ( *Glyptostrobus*, *Metasequoia*, *Taxodium*) là các loài cây sớm rụng lá hoặc bao gồm các loài có lá sớm rụng.
Quả nón của chúng hoặc là dạng gỗ, dai như da, hoặc (chi
*) là dạng giống như quả mọng và nhiều thịt, với một hoặc nhiều noãn trên một vảy. Các lá bắc (vảy bắc) và lá noãn (vảy noãn) hợp nhất cùng nhau, ngoại trừ ở phần đỉnh, tại đó các lá bắc thường được nhìn thấy như là một gai ngắn ( Juniperus* *mấu lồi*) trên lá noãn. Giống như cách sắp xếp của bộ lá, các vảy của nón hoặc là sắp xếp thành vòng xoắn ốc chữ thập (đối) hoặc thành vòng xoắn, phụ thuộc vào từng chi. Các hạt phần lớn là nhỏ và hơi dẹp, với hai cánh hẹp, mỗi bên hạt có một cánh; ít khi (chẳng hạn chi *Actinostrobus*) có tiết diện tam giác với ba cánh; ở một số chi (như *Glyptostrobus*, *Libocedrus*) thì một cánh lớn hơn đáng kể so với cánh kia, và ở một số chi (như *Juniperus*, *Microbiota*, *Platycladus*, *Taxodium*) thì hạt lớn hơn và không có cánh. Các cây giống non thường có 2 [lá mầm](/w/index.php?title=L%C3%A1_m%E1%BA%A7m&action=edit&redlink=1), nhưng ở một vài loài có thể có tới 6 lá mầm. Các nón chứa phấn là đồng nhất hơn về cáu trúc ở cả họ, chúng dài khoảng 1–20 mm, với các vảy cũng sắp xếp theo các kiểu tương tự như ở các nón cái và phụ thuộc theo từng chi; chúng hoặc là mọc đơn lẻ ở đỉnh cành (phần lớn các chi) hay ở nách lá (chi *Cryptomeria*), hoặc mọc thành cụm (chi *Cunninghamia*và loài *Juniperus drupacea*), hoặc là trên các cành non riêng biệt, dài giống như các chùy rủ xuống (các chi *Metasequoia*, *Taxodium*).
## Phân bổ[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ho%C3%A0ng_%C4%91%C3%A0n&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ho%C3%A0ng_%C4%91%C3%A0n&action=edit§ion=2)]
Họ Cupressaceae là họ phân bổ rộng khắp nhất trong các họ thực vật hạt trần thuộc
[ngành Thông](/wiki/Ng%C3%A0nh_Th%C3%B4ng), với sự phân bổ gần như toàn cầu ở mọi lục địa, ngoại trừ [châu Nam Cực](/wiki/Ch%C3%A2u_Nam_C%E1%BB%B1c), kéo dài từ vĩ độ 71° bắc ở khu vực cận Bắc cực của [Na Uy](/wiki/Na_Uy) (cây [bách xù thông thường](/w/index.php?title=B%C3%A1ch_x%C3%B9_th%C3%B4ng_th%C6%B0%E1%BB%9Dng&action=edit&redlink=1) *Juniperus communis*) tới vĩ độ 55° nam ở khu vực xa nhất về phía nam của [Chile](/wiki/Chile) ( *), trong khi Pilgerodendron uviferum* *có thể sinh trưởng tốt ở cao độ 5.200 m tại khu vực* [Juniperus indica](/wiki/Juniperus_indica) [Tây Tạng](/wiki/T%C3%A2y_T%E1%BA%A1ng), là cao độ lớn nhất mà người ta thông báo là có bất kỳ loài cây có thân gỗ nào có thể sinh sống. Phần lớn các môi trường sinh sống trên mặt đất đều có thể có chúng, ngoại trừ các [lãnh nguyên](/wiki/%C4%90%C3%A0i_nguy%C3%AAn)( *tundra*) và các [rừng mưa](/wiki/R%E1%BB%ABng_m%C6%B0a)nhiệt đới vùng đất thấp (mặc dù một vài loài là các thành phần quan trọng của các [rừng mưa ôn đới](/w/index.php?title=R%E1%BB%ABng_m%C6%B0a_%C3%B4n_%C4%91%E1%BB%9Bi&action=edit&redlink=1)và các [rừng mây](/wiki/R%E1%BB%ABng_m%C3%A2y)nhiệt đới vùng núi); chúng cũng rất hiếm xuất hiện trong các [sa mạc](/wiki/Hoang_m%E1%BA%A1c), với chỉ một ít loài có thể chịu đựng được các điều kiện khô hạn khắc nghiệt, đáng chú ý là *ở trung tâm khu vực* [Cupressus dupreziana](/wiki/Cupressus_dupreziana) [Sahara](/wiki/Sa_m%E1%BA%A1c_Sahara). Mặc dù có sự phân bổ rộng khắp chung của toàn họ, nhưng nhiều chi hay loài chỉ có sự phân bổ rất hạn chế, và nhiều loài hiện đang ở tình trạng nguy cấp.
## Các chi[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ho%C3%A0ng_%C4%91%C3%A0n&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ho%C3%A0ng_%C4%91%C3%A0n&action=edit§ion=3)] *-* [Actinostrobus](/w/index.php?title=Actinostrobus&action=edit&redlink=1) [bách Australia](/w/index.php?title=B%C3%A1ch_Australia&action=edit&redlink=1) *-* [Athrotaxis](/w/index.php?title=Athrotaxis&action=edit&redlink=1) [bách Tasmania](/w/index.php?title=B%C3%A1ch_Tasmania&action=edit&redlink=1) [Austrocedrus](/wiki/Austrocedrus) *-* [Callitris](/wiki/Callitris) [bách New Caledonia](/w/index.php?title=B%C3%A1ch_New_Caledonia&action=edit&redlink=1) *-* [Callitropsis](/wiki/Chi_B%C3%A1ch_v%C3%A0ng) [bách vàng](/wiki/B%C3%A1ch_v%C3%A0ng)* ( *Cupressus*) *-* [Calocedrus](/w/index.php?title=Calocedrus&action=edit&redlink=1) [bách xanh](/wiki/B%C3%A1ch_xanh) *-* [Chamaecyparis](/w/index.php?title=Chamaecyparis&action=edit&redlink=1) [biển bách](/w/index.php?title=Bi%E1%BB%83n_b%C3%A1ch&action=edit&redlink=1) *-* [Cryptomeria](/wiki/Li%E1%BB%85u_sam) [liễu sam](/wiki/Li%E1%BB%85u_sam) *-* [Cunninghamia](/wiki/Chi_Sa_m%E1%BB%99c) [sa mộc](/w/index.php?title=Sa_m%E1%BB%99c&action=edit&redlink=1) *-* [Cupressus](/wiki/Chi_Ho%C3%A0ng_%C4%91%C3%A0n) [hoàng đàn](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%91%C3%A0n), tùng mốc, bách [Diselma](/wiki/Diselma) *-* [Fitzroya](/wiki/Fitzroya) [tùng Fitzroya](/w/index.php?title=T%C3%B9ng_Fitzroya&action=edit&redlink=1) *-* [Fokienia](/wiki/Fokienia) [pơ mu](/wiki/P%C6%A1_mu) *-* [Glyptostrobus](/wiki/Glyptostrobus) [thủy tùng](/wiki/Th%C3%B4ng_n%C6%B0%E1%BB%9Bc) *-* [Juniperus](/wiki/Juniperus) [bách xù](/wiki/B%C3%A1ch_x%C3%B9), bách cối, tùng tháp, tùng xà [Libocedrus](/w/index.php?title=Libocedrus&action=edit&redlink=1) *-* [Metasequoia](/wiki/Metasequoia) [thủy sam](/wiki/Th%E1%BB%A7y_sam) [Microbiota](/w/index.php?title=Microbiota&action=edit&redlink=1) [Neocallitropsis](/wiki/Neocallitropsis) ** (* [Papuacedrus](/wiki/Papuacedrus) *Libocedrus*) ** (* [Pilgerodendron](/wiki/Pilgerodendron) *Libocedrus*) *-* [Platycladus](/wiki/Platycladus) [trắc bách](/wiki/Tr%E1%BA%AFc_b%C3%A1ch), trác bá *-* [Sequoia](/w/index.php?title=Sequoia&action=edit&redlink=1) [củ tùng](/w/index.php?title=C%E1%BB%A7_t%C3%B9ng&action=edit&redlink=1) *-* [Sequoiadendron](/wiki/Sequoiadendron) [cự sam](/wiki/C%E1%BB%B1_sam) *-* [Taiwania](/wiki/Taiwania) [bách tán Đài Loan](/w/index.php?title=B%C3%A1ch_t%C3%A1n_%C4%90%C3%A0i_Loan&action=edit&redlink=1) *-* [Taxodium](/wiki/Taxodium) [bụt mọc](/wiki/Chi_B%E1%BB%A5t_m%E1%BB%8Dc) [Tetraclinis](/wiki/Tetraclinis) *-* [Thuja](/wiki/Thuja) [nhai bách](/wiki/Nhai_b%C3%A1ch) *-* [Thujopsis](/w/index.php?title=Thujopsis&action=edit&redlink=1) [bách La Hán](/w/index.php?title=B%C3%A1ch_La_H%C3%A1n&action=edit&redlink=1) [Widdringtonia](/w/index.php?title=Widdringtonia&action=edit&redlink=1)
Ghi chú:* - không được mọi tác giả chấp nhận như là chi riêng biệt, được họ đưa vào trong chi nằm trong ngoặc.
## Phân loại[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ho%C3%A0ng_%C4%91%C3%A0n&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ho%C3%A0ng_%C4%91%C3%A0n&action=edit§ion=4)]
Họ Cupressaceae hiện nay được công nhận một cách rộng rãi như là một họ bao gồm cả
[họ Bụt mọc](/wiki/H%E1%BB%8D_B%E1%BB%A5t_m%E1%BB%8Dc) ( *Taxodiaceae*), mà trước đây được coi như là một họ riêng biệt, nhưng hiện nay các nghiên cứu cho thấy chúng không khác biệt với họ Cupressaceae ở bất kỳ điểm đặc trưng đáng kể nào. Ngoại lệ duy nhất trong họ Taxodiaceae cũ là chi *, về mặt di truyền học là khác biệt với phần còn lại của họ Cupressaceae, và hiện nay nó được coi là một họ riêng chứa chính nó là họ Sciadopitys* [Sciadopityaceae](/wiki/Th%C3%B4ng_d%C3%B9_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n).
Họ Cupressaceae được phân chia thành 7 phân họ, dựa trên các phân tích bộ gen và hình thái (Gadek
*và những người khác*. 2000, Farjon 2005):
- Phân họ Athrotaxidoideae, L.C.Li:
*Athrotaxis*
-
- Phân họ Callitroideae, Saxton:
*Actinostrobus* *Austrocedrus* *Callitris* *Diselma* *Fitzroya* *Libocedrus* *Neocallitropsis* *Papuacedrus* *Pilgerodendron* *Widdringtonia*
-
- Phân họ Cunninghamioideae (Zucc. cũ Endl.), Quinn:
*Cunninghamia*
-
- Phân họ Cupressoideae, Rich. cũ Sweet:
*Callitropsis* *Calocedrus* *Chamaecyparis* *Cupressus* *Fokienia* *Juniperus* *Microbiota* *Platycladus* *Tetraclinis* *Thuja* *Thujopsis*
-
- Phân họ Sequoioideae, Saxton:
*Metasequoia* *Sequoia* *Sequoiadendron*
-
- Phân họ Taiwanioideae, L.C.Li:
*Taiwania*
-
- Phân họ Taxodioideae, Endl. cũ K.Koch:
*Cryptomeria* *Glyptostrobus* *Taxodium*
-
## Các kỷ lục[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ho%C3%A0ng_%C4%91%C3%A0n&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ho%C3%A0ng_%C4%91%C3%A0n&action=edit§ion=5)]
Họ này còn đáng chú ý vì bao gồm một số cá thể giữ các kỷ lục lớn nhất, cao nhất và to nhất trên thế giới, cũng như có cây sống lâu hàng thứ hai trên thế giới:
- To nhất - một cây cự sam của chi
[Sequoiadendron](/wiki/Sequoiadendron), 1.486,9 m³ thể tích thân cây.
- Cao nhất - một cây củ tùng của chi
[Sequoia](/w/index.php?title=Sequoia&action=edit&redlink=1), cao 115,55 m.
- Lớn nhất - một cây bụt mọc loài
[Taxodium mucronatum](/w/index.php?title=Taxodium_mucronatum&action=edit&redlink=1)(bách Montezuma hay Ahuehuete), đường kính 11,42 m.
- Già thứ hai - một cây
[tùng Fitzroya](/w/index.php?title=T%C3%B9ng_Fitzroya&action=edit&redlink=1)ước tính đã 3.622 năm tuổi, chỉ thua một cây [thông nón lông cứng Đại Thung lũng](/w/index.php?title=Th%C3%B4ng_n%C3%B3n_l%C3%B4ng_c%E1%BB%A9ng_%C4%90%E1%BA%A1i_Thung_l%C5%A9ng&action=edit&redlink=1)( *Pinus longaeva*) tại [Utah](/wiki/Utah), [Nevada](/wiki/Nevada), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)có tên hiệu là Methuselah đã khoảng 4.700 năm tuổi.
## Sử dụng[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ho%C3%A0ng_%C4%91%C3%A0n&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ho%C3%A0ng_%C4%91%C3%A0n&action=edit§ion=6)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/vi/thumb/8/87/Image-Juniperus_bermudiana_-_mature.jpg/220px-Image-Juniperus_bermudiana_-_mature.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/vi/thumb/8/87/Image-Juniperus_bermudiana_-_mature.jpg/220px-Image-Juniperus_bermudiana_-_mature.jpg)
*là loài cây cơ bản trong ngành đóng tàu thuyền của* [Juniperus bermudiana](/wiki/Juniperus_bermudiana) [Bermuda](/wiki/Bermuda), và được dùng trong xây dựng nhà cửa, làm đồ gỗ. Nó cũng tạo ra môi trường sống tốt cho các loài đặc hữu và bản địa khác, cũng như là nơi tránh nắng và gió cho người dân Bermuda.
Nhiều loài là các nguồn sản xuất gỗ quan trọng, đặc biệt là các loài trong các chi
*Calocedrus*, *Chamaecyparis*, *Cryptomeria*, *Cunninghamia*, *Cupressus*, *Sequoia*, *Taxodium* và *Thuja*. Các chi này cùng một số chi khác cũng là các loại cây quan trọng trong nghề làm vườn. Các loài [bách xù](/wiki/B%C3%A1ch_x%C3%B9) thuộc về các loại cây bụi thường xanh, cây che phủ mặt đất và cây thân gỗ thường xanh nhỏ quan trọng nhất, với hàng trăm giống đã được lựa chọn, bao gồm các loại cây với tán lá màu lam, xám hay vàng. Các chi *Chamaecyparis* và *Thuja* cũng cung cấp hàng trăm các giống lùn cũng như cây gỗ, bao gồm biển bách Lawson ( *) và một giống lai nổi tiếng là Chamaecyparis lawsoniana* [bách Leyland](/w/index.php?title=B%C3%A1ch_Leyland&action=edit&redlink=1)( *Cupressus × leylandii*). Loài [củ tùng](/w/index.php?title=C%E1%BB%A7_t%C3%B9ng&action=edit&redlink=1)duy nhất còn tồn tại ( *Metasequoia glyptostroboides*) được trồng rộng rãi như là một dạng cây cảnh do các phẩm chất tuyệt vời của nó trong lĩnh vực làm vườn như phát triển nhanh và có địa vị như là [hóa thạch sống](/wiki/H%C3%B3a_th%E1%BA%A1ch_s%E1%BB%91ng). [Cự sam](/wiki/C%E1%BB%B1_sam)( *Sequoiadendron giganteum*) là một loại cây cảnh thông dụng và đôi khi được trồng để lấy gỗ. Cự sam, bách Leyland và bách Arizona cũng được trồng trong một quy mô nhỏ như là một dạng [cây thông Nô-en](/w/index.php?title=C%C3%A2y_th%C3%B4ng_N%C3%B4-en&action=edit&redlink=1), bên cạnh các loài [linh sam](/w/index.php?title=Linh_sam&action=edit&redlink=1), [vân sam](/wiki/Chi_V%C3%A2n_sam)hay [thông](/w/index.php?title=Th%C3%B4ng_(c%C3%A2y)&action=edit&redlink=1). [Liễu sam](/wiki/Li%E1%BB%85u_sam)( *Cryptomeria japonica*) là [quốc thụ](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%91c_th%E1%BB%A5&action=edit&redlink=1)của [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)còn [bụt mọc Mexico](/w/index.php?title=B%E1%BB%A5t_m%E1%BB%8Dc_Mexico&action=edit&redlink=1)(trong ngôn ngữ bản địa gọi là ahuehuete) ( *Taxodium mucronatum*) là quốc thụ của [México](/wiki/M%C3%A9xico). Củ tùng và cự sam cùng nhau được coi là các cây biểu trưng của bang [California](/wiki/California)và các nơi có chúng là các điểm thu hút du khách của bang này. Các [công viên củ tùng quốc gia và bang](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_vi%C3%AAn_c%E1%BB%A7_t%C3%B9ng_qu%E1%BB%91c_gia_v%C3%A0_bang&action=edit&redlink=1)(Redwood National and State Park-RNSP) và hàng loạt các công viên khác như Đài kỷ niệm quốc gia cự sam (Giant Sequoia National Monument-GSNM) bảo vệ gần như một nửa các cây củ tùng và cự sam còn sót lại. [Bụt mọc](/w/index.php?title=B%E1%BB%A5t_m%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1)( *Taxodium distichum*) là cây tượng trưng của bang [Louisiana](/wiki/Louisiana). Các cây bụt mọc thông thường được trang trí bằng [rêu Tây Ban Nha](/w/index.php?title=R%C3%AAu_T%C3%A2y_Ban_Nha&action=edit&redlink=1)( *Tillandsia usneoides*), mọc ở các đầm lầy miền nam bang này cũng là các điểm thu hút du khách khác. Chúng có thể thấy tại [Khu bảo tồn quốc gia bách lớn](/w/index.php?title=Khu_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_qu%E1%BB%91c_gia_b%C3%A1ch_l%E1%BB%9Bn&action=edit&redlink=1)(Big Cypress National Preserve-BCNP) ở Florida. Các chồi rễ xiên ngang của bụt mọc thường được bán như là các đồ trang sức lặt vặt, được làm thành các loại đèn hay trạm trổ để làm đồ mĩ nghệ. [Bách Monterey](/w/index.php?title=B%C3%A1ch_Monterey&action=edit&redlink=1)( *Cupressus macrocarpa*) là một dạng cây đẹp khác thường hay được du khách chụp ảnh.
Thành phố
[Baton Rouge](/wiki/Baton_Rouge,_Louisiana) (nghĩa là cọc gỗ đỏ) ở bang Louisiana đã được đặt tên theo phần gỗ màu đỏ hồng chống chịu sâu mục của *, được thổ dân Bắc Mỹ sử dụng trong khu vực để đánh dấu đường đi. Gỗ lõi của nó có mùi thơm và được dùng trong đóng hòm, tủ đựng quần áo, ngăn kéo và buồng để đồ nhằm xua đuổi nhậy. Nó cũng là nguồn sản xuất tinh dầu bách, được dùng trong sản xuất nước hoa và y tế. Gỗ của nó được dùng làm các cột trụ hàng rào hay cốt yên ngựa khá bền chắc. Các quả nón nhiều thịt của Juniperus virginiana* *được dùng để tạo hương vị cho* [Juniperus communis](/wiki/Juniperus_communis) [rượu gin](/w/index.php?title=R%C6%B0%E1%BB%A3u_gin&action=edit&redlink=1).
Một loài bách xanh (
*Calocedrus decurrens*) là nguồn gỗ chính sử dụng làm các vỏ gỗ cho bút chì và cũng được dùng để làm các loại tủ ly hay rương, hòm. Thổ dân châu Mỹ và những nhà thám hiểm người Âu đầu tiên đã sử dụng lá của [nhai bá](/wiki/Nhai_b%C3%A1) (chi *Thuja*) như một phương thuốc để chữa bệnh sco-bút. Việc chưng cất rễ [pơ mu](/wiki/P%C6%A1_mu) (chi *Fokienia*) tạo ra tinh dầu được dùng trong y tế và hóa mĩ phẩm.
Phấn của nhiều chi trong họ Cupressaceae là các nguồn
[dị ứng nguyên](/w/index.php?title=D%E1%BB%8B_%E1%BB%A9ng_nguy%C3%AAn&action=edit&redlink=1), gây ra các vấn đề [sốt cỏ khô](/wiki/Vi%C3%AAm_m%C5%A9i_d%E1%BB%8B_%E1%BB%A9ng) chính trong các khu vực mà chúng là phổ biến, đáng chú ý nhất là liễu sam tại Nhật Bản.
Một vài chi là các cây chủ kế tiếp của
*, một loại nấm gây bệnh gỉ sét cho các giống táo và các loài cây có quan hệ họ hàng khác trong Gymnosporangium* [phân họ Táo](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D_T%C3%A1o&action=edit&redlink=1)( *Maloideae*).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ho%C3%A0ng_%C4%91%C3%A0n&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ho%C3%A0ng_%C4%91%C3%A0n&action=edit§ion=7)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ho%C3%A0ng_%C4%91%C3%A0n&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_Ho%C3%A0ng_%C4%91%C3%A0n&action=edit§ion=8)]
|
|![]()
|
| có thông tin sinh học về
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
- Farjon A. (1998).
*World Checklist and Bibliography of Conifers*, Vườn thực vật hoàng gia, Kew. 300 trang, [ISBN 1-900347-54-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1900347547).
- Farjon A. (2005).
*Monograph of Cupressaceae and Sciadopitys*. Vườn thực vật hoàng gia, Kew. [ISBN 1-84246-068-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1842460684).
- Farjon A., Hiệp N. T., Harder D. K., Lộc P. K., & Averyanov, L. (2002). Chi và loài mới trong họ Cupressaceae (Coniferales) từ miền bắc Việt Nam,
*Xanthocyparis vietnamensis*. *Novon*12: 179–189.
- Gadek P. A., Alpers D. L., Heslewood M. M., & Quinn C. J. (2000). Relationships within Cupressaceae
*sensu lato*: a combined morphological and molecular approach. *American Journal of Botany*87: 1044–1057. [Có sẵn trực tuyến](http://www.amjbot.org/cgi/reprint/87/7/1044.pdf).
- Little D. P., Schwarzbach A. E., Adams R. P. & Hsieh Chang-Fu. (2004). The circumscription and phylogenetic relationships of
*Callitropsis*and the newly described genus *Xanthocyparis*(Cupressaceae). *American Journal of Botany*91 (11): 1872–1881. [Có sẵn trực tuyến](http://watson.ecs.baylor.edu/Juniperus/RApaperspdf/179-2004AJB91-1872.pdf). [Arboretum de Villardebelle](http://www.pinetum.org/cones/mpfcones.htm)Hình ảnh nón của nhiều loài. [Cơ sở dữ liệu thực vật hạt trần: Cupressaceae](http://www.conifers.org/cu/index.htm) [Thực vật Trung Hoa - Cupressaceae](http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=10237) [Thực vật Bắc Mỹ - Cupressaceae](http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=10237)

X-Cache: cp1053 miss, cp1052 miss


text:
Trứng ốp la
Trứng ốp la hay còn gọi chung là trứng chiên (phiên âm tiếng Pháp "Oeufs au plat") là một món thức ăn làm từ trứng gà bằng phương pháp chiên nhanh qua chảo dầu, trứng chiên có tròng đỏ còn trong thể lỏng nằm giữa tròng trắng (lòng đào), khác với trứng ốp lết ("Omelette") là trứng đánh lên cho tròng đỏ và tròng trắng lẫn vào với nhau rồi đổ vào chảo chiên.[1] Cách chế biến trứng ốp la khá đơn giản và thuận tiện, dễ làm. Trứng ốp la ăn kèm với bánh mì và sữa là đồ ăn sáng phổ biến tại nhiều gia đình trên thế giới cũng như tại các cửa hàng, quán ăn phục vụ cho bữa ăn sáng.
Về phương pháp chế biến, trước tiên đặt chảo dầu nóng vừa đủ. Dầu sôi thì có thể bỏ hành củ vào phi thơm rồi đập trứng lên trên chỗ hành đó. Rắc muối, tiêu, hành lá sao cho đẹp và đều. Có thể cho thêm chút cà rốt bằm nhuyễn hay thịt băm cho đẹp mắt và ngon hơn. Sau đó đậy vung chảo lại. Vặn nhỏ lửa để khi nước cạn thì trứng được chín kỹ.[2] Sau đó xúc trứng bỏ vào đĩa, rắc tiêu hay thêm tương ớt tùy ý và ăn ngay khi còn nóng (thường ăn kèm với bánh mì).
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Trứng ốp lết 'xịn' làm thế nào nhỉ!”. VnExpress - Tin nhanh Việt Nam. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014.
- ^ “Hướng dẫn làm trứng ốp la ngon tuyệt”. PhunuNet. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014.

markdown:
# Trứng ốp la
**Trứng ốp la** hay còn gọi chung là **trứng chiên** (phiên âm [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p) " *Oeufs au plat*") là một món thức ăn làm từ [trứng gà](/wiki/Tr%E1%BB%A9ng_(th%E1%BB%A9c_%C4%83n)) bằng phương pháp [chiên](/w/index.php?title=Chi%C3%AAn&action=edit&redlink=1) nhanh qua chảo [dầu](/wiki/D%E1%BA%A7u), trứng chiên có tròng đỏ còn trong thể lỏng nằm giữa tròng trắng (lòng đào), khác với trứng ốp lết ("Omelette") là trứng đánh lên cho tròng đỏ và tròng trắng lẫn vào với nhau rồi đổ vào chảo chiên. Cách chế biến trứng ốp la khá đơn giản và thuận tiện, dễ làm. Trứng ốp la ăn kèm với [1] [bánh mì](/wiki/B%C3%A1nh_m%C3%AC)và [sữa](/wiki/S%E1%BB%AFa)là đồ ăn sáng phổ biến tại nhiều gia đình trên thế giới cũng như tại các cửa hàng, quán ăn phục vụ cho [bữa ăn sáng](/wiki/B%E1%BB%AFa_%C4%83n_s%C3%A1ng).
Về phương pháp chế biến, trước tiên đặt chảo dầu nóng vừa đủ. Dầu sôi thì có thể bỏ
[hành củ](/wiki/H%C3%A0nh) vào phi thơm rồi đập trứng lên trên chỗ hành đó. Rắc muối, tiêu, hành lá sao cho đẹp và đều. Có thể cho thêm chút cà rốt bằm nhuyễn hay thịt băm cho đẹp mắt và ngon hơn. Sau đó đậy vung chảo lại. Vặn nhỏ lửa để khi nước cạn thì trứng được chín kỹ. Sau đó xúc trứng bỏ vào đĩa, rắc [2] [tiêu](/wiki/Ti%C3%AAu)hay thêm [tương ớt](/wiki/T%C6%B0%C6%A1ng_%E1%BB%9Bt)tùy ý và ăn ngay khi còn nóng (thường ăn kèm với bánh mì).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%A9ng_%E1%BB%91p_la&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%A9ng_%E1%BB%91p_la&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Trứng ốp lết 'xịn' làm thế nào nhỉ!”](http://ione.vnexpress.net/tin-tuc/tu-che/bep-nuc/trung-op-let-xin-lam-the-nao-nhi-1945880.html). VnExpress - Tin nhanh Việt Nam. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014. [^](#cite_ref-2) [“Hướng dẫn làm trứng ốp la ngon tuyệt”](http://www.phununet.com/WikiPhununet/ChiTietWiKi.aspx?m=0&StoreID=17581). PhunuNet. Truy cập 4 tháng 6 năm 2014.
|
|![]()
|Xem cách thực hiện món ăn này tại
|:

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: miss

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1054 miss, cp1052 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


text:
Wikipedia:Danh sách bảo quản viên
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Xem thêm danh sách tự động.
Các bảo quản viên hiện nay
Chú giải: Hành chính viên Kiểm định viên
- Apple (thảo luận · đóng góp · vụ cấm · trang khóa · trang xóa · trang di chuyển · vụ cấp quyền · biểu quyết)
- = An Apple of Newton
- Avia (thảo luận · đóng góp · vụ cấm · trang khóa · trang xóa · trang di chuyển · vụ cấp quyền · biểu quyết)
- Conbo (thảo luận · đóng góp · vụ cấm · trang khóa · trang xóa · trang di chuyển · vụ cấp quyền · biểu quyết)
- = Gia Nạp Nhân
- DHN (thảo luận · đóng góp · vụ cấm · trang khóa · trang xóa · trang di chuyển · vụ cấp quyền · biểu quyết)
- = Nguyễn Hữu Dụng
- Hoang Dat (thảo luận · đóng góp · vụ cấm · trang khóa · trang xóa · trang di chuyển · vụ cấp quyền · biểu quyết)
- = Hoàng Đạt
- Dung005 (thảo luận · đóng góp · vụ cấm · trang khóa · trang xóa · trang di chuyển · vụ cấp quyền · biểu quyết)
- = Trần Việt Dũng
- Eternal Dragon (thảo luận · đóng góp · vụ cấm · trang khóa · trang xóa · trang di chuyển · vụ cấp quyền · biểu quyết)
- Lê Thy (thảo luận · đóng góp · vụ cấm · trang khóa · trang xóa · trang di chuyển · vụ cấp quyền · biểu quyết)
- Magicknight94 (thảo luận · đóng góp · vụ cấm · trang khóa · trang xóa · trang di chuyển · vụ cấp quyền · biểu quyết)
- = Nguyễn Lê
- Mxn (thảo luận · đóng góp · vụ cấm · trang khóa · trang xóa · trang di chuyển · vụ cấp quyền · biểu quyết)
- = Nguyễn Minh, Nguyễn Xuân Minh
- Nguyễn Thanh Quang (thảo luận · đóng góp · vụ cấm · trang khóa · trang xóa · trang di chuyển · vụ cấp quyền · biểu quyết)
- Prenn (thảo luận · đóng góp · vụ cấm · trang khóa · trang xóa · trang di chuyển · vụ cấp quyền · biểu quyết)
- = Pinus
- Thái Nhi (thảo luận · đóng góp · vụ cấm · trang khóa · trang xóa · trang di chuyển · vụ cấp quyền · biểu quyết)
- Trần Nguyễn Minh Huy (thảo luận · đóng góp · vụ cấm · trang khóa · trang xóa · trang di chuyển · vụ cấp quyền · biểu quyết)
- = Minh Huy
- Trungda (thảo luận · đóng góp · vụ cấm · trang khóa · trang xóa · trang di chuyển · vụ cấp quyền · biểu quyết)
- Tttrung (thảo luận · đóng góp · vụ cấm · trang khóa · trang xóa · trang di chuyển · vụ cấp quyền · biểu quyết)
- = Trần Thế Trung
- Tuanminh01 (thảo luận · đóng góp · vụ cấm · trang khóa · trang xóa · trang di chuyển · vụ cấp quyền · biểu quyết)
- TuanUt (thảo luận · đóng góp · vụ cấm · trang khóa · trang xóa · trang di chuyển · vụ cấp quyền · biểu quyết)
- Vietbio (thảo luận · đóng góp · vụ cấm · trang khóa · trang xóa · trang di chuyển · vụ cấp quyền · biểu quyết)
- = Cao Xuân Hiếu
- Viethavvh (thảo luận · đóng góp · vụ cấm · trang khóa · trang xóa · trang di chuyển · vụ cấp quyền · biểu quyết)
- = Khương Việt Hà, Việt Hà
- Vinhtantran (thảo luận · đóng góp · vụ cấm · trang khóa · trang xóa · trang di chuyển · vụ cấp quyền · biểu quyết)
- = Trần Vĩnh Tân, Tân
- Violetbonmua (thảo luận · đóng góp · vụ cấm · trang khóa · trang xóa · trang di chuyển · vụ cấp quyền · biểu quyết)
- = Violet
Các bảo quản viên đã vắng mặt hơn một năm
Các thành viên này đã từng tham gia bảo trì Wikipedia nhưng không thực hiện tác vụ bảo quản được ghi vào nhật trình trong năm qua:
Cựu bảo quản viên
Các thành viên này đã tự xin từ nhiệm, đã vắng mặt quá lâu, hoặc đã bị cộng đồng bất tín nhiệm:
- ASM~viwiki (Thảo luận · Đóng góp)
- Vắng mặt từ 12/8/2013
- Được tháo bỏ quyền 25/9/2015 theo Quy định gỡ công cụ bảo quản viên vắng mặt
- Arisa (Thảo luận · Đóng góp)
- Vắng mặt từ tháng 8/2009
- Được tháo bỏ quyền 7/10/2014 theo quy định AAR
- Cheers! (Thảo luận · Đóng góp)
- Ctmt (Thảo luận · Đóng góp)
- = Tmct
- Vắng mặt từ 16/2/2014
- Được tháo bỏ quyền 25/9/2015 theo Quy định gỡ công cụ bảo quản viên vắng mặt
- Joakim Löfkvist (Thảo luận · Đóng góp)
- Chỉ tích cực trước khi được trở thành bảo quản viên
- Được tháo bỏ quyền 7/10/2014 theo quy định AAR
- Magnifier (Thảo luận · Đóng góp)
- Neoneurone (Thảo luận · Đóng góp)
- = Nguyễn Dương Khang
- Vắng mặt từ 25/8/2013
- Được tháo bỏ quyền 25/9/2015 theo Quy định gỡ công cụ bảo quản viên vắng mặt
- Nguyễn Cường (Thảo luận · Đóng góp)
- Nhanvo (Thảo luận · Đóng góp)
- = Võ Quang Nhân
- Xin từ nhiệm 29/8/2006
- Được tháo bỏ quyền 3/9/2006 (xem thêm)
- Phan Ba (thảo luận · đóng góp · vụ cấm · trang khóa · trang xóa · trang di chuyển · vụ cấp quyền · biểu quyết)
- Vắng mặt từ 26/2/2013
- Được tháo bỏ quyền 25/9/2015 theo Quy định gỡ công cụ bảo quản viên vắng mặt
- Thaisk (Thảo luận · Đóng góp)
- = Thái
- Vắng mặt từ tháng 11/2008
- Được tháo bỏ quyền 7/10/2014 theo quy định AAR
- Vương Ngân Hà (Thảo luận · Đóng góp)

markdown:
# Wikipedia:Danh sách bảo quản viên
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Xem thêm
[danh sách tự động](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Danh_s%C3%A1ch_th%C3%A0nh_vi%C3%AAn/sysop).
## Các bảo quản viên hiện nay
**Chú giải:** [Hành chính viên](/wiki/Wikipedia:H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_vi%C3%AAn) [Kiểm định viên](/wiki/Wikipedia:Ki%E1%BB%83m_%C4%91%E1%BB%8Bnh_vi%C3%AAn) [Apple](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Apple)( [thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Apple) **·** [đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Apple) **·** [vụ cấm](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/block/Apple) **·** [trang khóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/protect/Apple) **·** [trang xóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/delete/Apple) **·** [trang di chuyển](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/move/Apple) **·** [vụ cấp quyền](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/rights/Apple) **·** [biểu quyết](/wiki/Wikipedia:Bi%E1%BB%83u_quy%E1%BA%BFt_ch%E1%BB%8Dn_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn/%C4%90%E1%BB%81_ngh%E1%BB%8B_th%C3%A0nh_c%C3%B4ng#Apple_.28Th.E1.BA.A3o_lu.E1.BA.ADn_.C2.B7_.C4.90.C3.B3ng_g.C3.B3p.29))
- = An Apple of Newton
[Avia](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Avia)( [thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Avia) **·** [đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Avia) **·** [vụ cấm](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/block/Avia) **·** [trang khóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/protect/Avia) **·** [trang xóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/delete/Avia) **·** [trang di chuyển](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/move/Avia) **·** [vụ cấp quyền](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/rights/Avia) **·** [biểu quyết](/wiki/Wikipedia:Bi%E1%BB%83u_quy%E1%BA%BFt_ch%E1%BB%8Dn_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn/%C4%90%E1%BB%81_ngh%E1%BB%8B_th%C3%A0nh_c%C3%B4ng#Avia_.28Th.E1.BA.A3o_lu.E1.BA.ADn_.C2.B7_.C4.90.C3.B3ng_g.C3.B3p.29)) [Conbo](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Conbo)( [thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Conbo) **·** [đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Conbo) **·** [vụ cấm](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/block/Conbo) **·** [trang khóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/protect/Conbo) **·** [trang xóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/delete/Conbo) **·** [trang di chuyển](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/move/Conbo) **·** [vụ cấp quyền](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/rights/Conbo) **·** [biểu quyết](/wiki/Wikipedia:Bi%E1%BB%83u_quy%E1%BA%BFt_ch%E1%BB%8Dn_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn/%C4%90%E1%BB%81_ngh%E1%BB%8B_th%C3%A0nh_c%C3%B4ng#Conbo_.28Th.E1.BA.A3o_lu.E1.BA.ADn_.C2.B7_.C4.90.C3.B3ng_g.C3.B3p.29))
- = Gia Nạp Nhân
[DHN](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:DHN) [(](/wiki/Wikipedia:CheckUser) [thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:DHN) **·** [đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/DHN) **·** [vụ cấm](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/block/DHN) **·** [trang khóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/protect/DHN) **·** [trang xóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/delete/DHN) **·** [trang di chuyển](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/move/DHN) **·** [vụ cấp quyền](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/rights/DHN) **·** [biểu quyết](/wiki/Wikipedia:Bi%E1%BB%83u_quy%E1%BA%BFt_ch%E1%BB%8Dn_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn/%C4%90%E1%BB%81_ngh%E1%BB%8B_th%C3%A0nh_c%C3%B4ng#DHN_.28Th.E1.BA.A3o_lu.E1.BA.ADn_.C2.B7_.C4.90.C3.B3ng_g.C3.B3p.29))
- = Nguyễn Hữu Dụng
[Hoang Dat](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Hoang_Dat)( [thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Hoang_Dat) **·** [đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Hoang_Dat) **·** [vụ cấm](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/block/Hoang_Dat) **·** [trang khóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/protect/Hoang_Dat) **·** [trang xóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/delete/Hoang_Dat) **·** [trang di chuyển](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/move/Hoang_Dat) **·** [vụ cấp quyền](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/rights/Hoang_Dat) **·** [biểu quyết](/wiki/Wikipedia:Bi%E1%BB%83u_quy%E1%BA%BFt_ch%E1%BB%8Dn_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn/%C4%90%E1%BB%81_ngh%E1%BB%8B_th%C3%A0nh_c%C3%B4ng#Hoang_Dat_.28Th.E1.BA.A3o_lu.E1.BA.ADn_.C2.B7_.C4.90.C3.B3ng_g.C3.B3p.29))
- = Hoàng Đạt
[Dung005](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Dung005)( [thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Dung005) **·** [đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Dung005) **·** [vụ cấm](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/block/Dung005) **·** [trang khóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/protect/Dung005) **·** [trang xóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/delete/Dung005) **·** [trang di chuyển](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/move/Dung005) **·** [vụ cấp quyền](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/rights/Dung005) **·** [biểu quyết](/wiki/Wikipedia:Bi%E1%BB%83u_quy%E1%BA%BFt_ch%E1%BB%8Dn_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn/%C4%90%E1%BB%81_ngh%E1%BB%8B_th%C3%A0nh_c%C3%B4ng#Dung005_.28Th.E1.BA.A3o_lu.E1.BA.ADn_.C2.B7_.C4.90.C3.B3ng_g.C3.B3p.29))
- = Trần Việt Dũng
[Eternal Dragon](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Eternal_Dragon&action=edit&redlink=1)( [thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Eternal_Dragon) **·** [đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Eternal_Dragon) **·** [vụ cấm](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/block/Eternal_Dragon) **·** [trang khóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/protect/Eternal_Dragon) **·** [trang xóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/delete/Eternal_Dragon) **·** [trang di chuyển](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/move/Eternal_Dragon) **·** [vụ cấp quyền](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/rights/Eternal_Dragon) **·** [biểu quyết](/wiki/Wikipedia:Bi%E1%BB%83u_quy%E1%BA%BFt_ch%E1%BB%8Dn_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn/%C4%90%E1%BB%81_ngh%E1%BB%8B_th%C3%A0nh_c%C3%B4ng#Eternal_Dragon_.28Th.E1.BA.A3o_lu.E1.BA.ADn_.C2.B7_.C4.90.C3.B3ng_g.C3.B3p.29)) [Lê Thy](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:L%C3%AA_Thy)( [thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:L%C3%AA_Thy) **·** [đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/L%C3%AA_Thy) **·** [vụ cấm](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/block/L%C3%AA_Thy) **·** [trang khóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/protect/L%C3%AA_Thy) **·** [trang xóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/delete/L%C3%AA_Thy) **·** [trang di chuyển](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/move/L%C3%AA_Thy) **·** [vụ cấp quyền](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/rights/L%C3%AA_Thy) **·** [biểu quyết](/wiki/Wikipedia:Bi%E1%BB%83u_quy%E1%BA%BFt_ch%E1%BB%8Dn_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn/%C4%90%E1%BB%81_ngh%E1%BB%8B_th%C3%A0nh_c%C3%B4ng#L.C3.AA_Thy_.28Th.E1.BA.A3o_lu.E1.BA.ADn_.C2.B7_.C4.90.C3.B3ng_g.C3.B3p.29)) [Magicknight94](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Magicknight94)( [thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Magicknight94) **·** [đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Magicknight94) **·** [vụ cấm](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/block/Magicknight94) **·** [trang khóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/protect/Magicknight94) **·** [trang xóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/delete/Magicknight94) **·** [trang di chuyển](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/move/Magicknight94) **·** [vụ cấp quyền](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/rights/Magicknight94) **·** [biểu quyết](/wiki/Wikipedia:Bi%E1%BB%83u_quy%E1%BA%BFt_ch%E1%BB%8Dn_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn/%C4%90%E1%BB%81_ngh%E1%BB%8B_th%C3%A0nh_c%C3%B4ng#Magicknight94_.28Th.E1.BA.A3o_lu.E1.BA.ADn_.C2.B7_.C4.90.C3.B3ng_g.C3.B3p.29))
- = Nguyễn Lê
[Mxn](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Mxn) [(](/wiki/Wikipedia:CheckUser) [thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Mxn) **·** [đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Mxn) **·** [vụ cấm](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/block/Mxn) **·** [trang khóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/protect/Mxn) **·** [trang xóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/delete/Mxn) **·** [trang di chuyển](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/move/Mxn) **·** [vụ cấp quyền](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/rights/Mxn) **·** [biểu quyết](/wiki/Wikipedia:Bi%E1%BB%83u_quy%E1%BA%BFt_ch%E1%BB%8Dn_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn/%C4%90%E1%BB%81_ngh%E1%BB%8B_th%C3%A0nh_c%C3%B4ng#Mxn_.28Th.E1.BA.A3o_lu.E1.BA.ADn_.C2.B7_.C4.90.C3.B3ng_g.C3.B3p.29))
- = Nguyễn Minh, Nguyễn Xuân Minh
[Nguyễn Thanh Quang](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Nguy%E1%BB%85n_Thanh_Quang)( [thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Nguy%E1%BB%85n_Thanh_Quang) **·** [đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Nguy%E1%BB%85n_Thanh_Quang) **·** [vụ cấm](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/block/Nguy%E1%BB%85n_Thanh_Quang) **·** [trang khóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/protect/Nguy%E1%BB%85n_Thanh_Quang) **·** [trang xóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/delete/Nguy%E1%BB%85n_Thanh_Quang) **·** [trang di chuyển](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/move/Nguy%E1%BB%85n_Thanh_Quang) **·** [vụ cấp quyền](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/rights/Nguy%E1%BB%85n_Thanh_Quang) **·** [biểu quyết](/wiki/Wikipedia:Bi%E1%BB%83u_quy%E1%BA%BFt_ch%E1%BB%8Dn_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn/%C4%90%E1%BB%81_ngh%E1%BB%8B_th%C3%A0nh_c%C3%B4ng#Nguy.E1.BB.85n_Thanh_Quang_.28Th.E1.BA.A3o_lu.E1.BA.ADn_.C2.B7_.C4.90.C3.B3ng_g.C3.B3p.29)) [Prenn](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Prenn)( [thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Prenn) **·** [đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Prenn) **·** [vụ cấm](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/block/Prenn) **·** [trang khóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/protect/Prenn) **·** [trang xóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/delete/Prenn) **·** [trang di chuyển](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/move/Prenn) **·** [vụ cấp quyền](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/rights/Prenn) **·** [biểu quyết](/wiki/Wikipedia:Bi%E1%BB%83u_quy%E1%BA%BFt_ch%E1%BB%8Dn_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn/%C4%90%E1%BB%81_ngh%E1%BB%8B_th%C3%A0nh_c%C3%B4ng#Prenn_.28Th.E1.BA.A3o_lu.E1.BA.ADn_.C2.B7_.C4.90.C3.B3ng_g.C3.B3p.29))
- = Pinus
[Thái Nhi](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Th%C3%A1i_Nhi)( [thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Th%C3%A1i_Nhi) **·** [đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Th%C3%A1i_Nhi) **·** [vụ cấm](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/block/Th%C3%A1i_Nhi) **·** [trang khóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/protect/Th%C3%A1i_Nhi) **·** [trang xóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/delete/Th%C3%A1i_Nhi) **·** [trang di chuyển](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/move/Th%C3%A1i_Nhi) **·** [vụ cấp quyền](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/rights/Th%C3%A1i_Nhi) **·** [biểu quyết](/wiki/Wikipedia:Bi%E1%BB%83u_quy%E1%BA%BFt_ch%E1%BB%8Dn_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn/%C4%90%E1%BB%81_ngh%E1%BB%8B_th%C3%A0nh_c%C3%B4ng#Th.C3.A1i_Nhi_.28Th.E1.BA.A3o_lu.E1.BA.ADn_.C2.B7_.C4.90.C3.B3ng_g.C3.B3p.29)) [Trần Nguyễn Minh Huy](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Tr%E1%BA%A7n_Nguy%E1%BB%85n_Minh_Huy)( [thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Tr%E1%BA%A7n_Nguy%E1%BB%85n_Minh_Huy) **·** [đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Tr%E1%BA%A7n_Nguy%E1%BB%85n_Minh_Huy) **·** [vụ cấm](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/block/Tr%E1%BA%A7n_Nguy%E1%BB%85n_Minh_Huy) **·** [trang khóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/protect/Tr%E1%BA%A7n_Nguy%E1%BB%85n_Minh_Huy) **·** [trang xóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/delete/Tr%E1%BA%A7n_Nguy%E1%BB%85n_Minh_Huy) **·** [trang di chuyển](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/move/Tr%E1%BA%A7n_Nguy%E1%BB%85n_Minh_Huy) **·** [vụ cấp quyền](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/rights/Tr%E1%BA%A7n_Nguy%E1%BB%85n_Minh_Huy) **·** [biểu quyết](/wiki/Wikipedia:Bi%E1%BB%83u_quy%E1%BA%BFt_ch%E1%BB%8Dn_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn/%C4%90%E1%BB%81_ngh%E1%BB%8B_th%C3%A0nh_c%C3%B4ng#Tr.E1.BA.A7n_Nguy.E1.BB.85n_Minh_Huy_.28Th.E1.BA.A3o_lu.E1.BA.ADn_.C2.B7_.C4.90.C3.B3ng_g.C3.B3p.29))
- = Minh Huy
[Trungda](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Trungda)( [thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Trungda) **·** [đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Trungda) **·** [vụ cấm](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/block/Trungda) **·** [trang khóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/protect/Trungda) **·** [trang xóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/delete/Trungda) **·** [trang di chuyển](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/move/Trungda) **·** [vụ cấp quyền](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/rights/Trungda) **·** [biểu quyết](/wiki/Wikipedia:Bi%E1%BB%83u_quy%E1%BA%BFt_ch%E1%BB%8Dn_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn/%C4%90%E1%BB%81_ngh%E1%BB%8B_th%C3%A0nh_c%C3%B4ng#Trungda_.28Th.E1.BA.A3o_lu.E1.BA.ADn_.C2.B7_.C4.90.C3.B3ng_g.C3.B3p.29)) [Tttrung](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Tttrung)( [thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Tttrung) **·** [đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Tttrung) **·** [vụ cấm](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/block/Tttrung) **·** [trang khóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/protect/Tttrung) **·** [trang xóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/delete/Tttrung) **·** [trang di chuyển](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/move/Tttrung) **·** [vụ cấp quyền](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/rights/Tttrung) **·** [biểu quyết](/wiki/Wikipedia:Bi%E1%BB%83u_quy%E1%BA%BFt_ch%E1%BB%8Dn_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn/%C4%90%E1%BB%81_ngh%E1%BB%8B_th%C3%A0nh_c%C3%B4ng#Tttrung_.28Th.E1.BA.A3o_lu.E1.BA.ADn_.C2.B7_.C4.90.C3.B3ng_g.C3.B3p.29))
- = Trần Thế Trung
[Tuanminh01](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Tuanminh01)( [thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Tuanminh01) **·** [đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Tuanminh01) **·** [vụ cấm](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/block/Tuanminh01) **·** [trang khóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/protect/Tuanminh01) **·** [trang xóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/delete/Tuanminh01) **·** [trang di chuyển](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/move/Tuanminh01) **·** [vụ cấp quyền](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/rights/Tuanminh01) **·** [biểu quyết](/wiki/Wikipedia:Bi%E1%BB%83u_quy%E1%BA%BFt_ch%E1%BB%8Dn_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn/%C4%90%E1%BB%81_ngh%E1%BB%8B_th%C3%A0nh_c%C3%B4ng#Tuanminh01_.28Th.E1.BA.A3o_lu.E1.BA.ADn_.C2.B7_.C4.90.C3.B3ng_g.C3.B3p.29)) [TuanUt](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:TuanUt)( [thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:TuanUt) **·** [đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/TuanUt) **·** [vụ cấm](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/block/TuanUt) **·** [trang khóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/protect/TuanUt) **·** [trang xóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/delete/TuanUt) **·** [trang di chuyển](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/move/TuanUt) **·** [vụ cấp quyền](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/rights/TuanUt) **·** [biểu quyết](/wiki/Wikipedia:Bi%E1%BB%83u_quy%E1%BA%BFt_ch%E1%BB%8Dn_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn/%C4%90%E1%BB%81_ngh%E1%BB%8B_th%C3%A0nh_c%C3%B4ng#TuanUt_.28Th.E1.BA.A3o_lu.E1.BA.ADn_.C2.B7_.C4.90.C3.B3ng_g.C3.B3p.29)) [Vietbio](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Vietbio) [(](/wiki/Wikipedia:H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_vi%C3%AAn) [thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Vietbio) **·** [đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Vietbio) **·** [vụ cấm](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/block/Vietbio) **·** [trang khóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/protect/Vietbio) **·** [trang xóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/delete/Vietbio) **·** [trang di chuyển](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/move/Vietbio) **·** [vụ cấp quyền](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/rights/Vietbio) **·** [biểu quyết](/wiki/Wikipedia:Bi%E1%BB%83u_quy%E1%BA%BFt_ch%E1%BB%8Dn_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn/%C4%90%E1%BB%81_ngh%E1%BB%8B_th%C3%A0nh_c%C3%B4ng#Vietbio_.28Th.E1.BA.A3o_lu.E1.BA.ADn_.C2.B7_.C4.90.C3.B3ng_g.C3.B3p.29))
- = Cao Xuân Hiếu
[Viethavvh](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Viethavvh)( [thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Viethavvh) **·** [đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Viethavvh) **·** [vụ cấm](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/block/Viethavvh) **·** [trang khóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/protect/Viethavvh) **·** [trang xóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/delete/Viethavvh) **·** [trang di chuyển](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/move/Viethavvh) **·** [vụ cấp quyền](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/rights/Viethavvh) **·** [biểu quyết](/wiki/Wikipedia:Bi%E1%BB%83u_quy%E1%BA%BFt_ch%E1%BB%8Dn_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn/%C4%90%E1%BB%81_ngh%E1%BB%8B_th%C3%A0nh_c%C3%B4ng#Viethavvh_.28Th.E1.BA.A3o_lu.E1.BA.ADn_.C2.B7_.C4.90.C3.B3ng_g.C3.B3p.29))
- = Khương Việt Hà, Việt Hà
[Vinhtantran](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Vinhtantran)( [thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Vinhtantran) **·** [đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Vinhtantran) **·** [vụ cấm](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/block/Vinhtantran) **·** [trang khóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/protect/Vinhtantran) **·** [trang xóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/delete/Vinhtantran) **·** [trang di chuyển](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/move/Vinhtantran) **·** [vụ cấp quyền](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/rights/Vinhtantran) **·** [biểu quyết](/wiki/Wikipedia:Bi%E1%BB%83u_quy%E1%BA%BFt_ch%E1%BB%8Dn_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn/%C4%90%E1%BB%81_ngh%E1%BB%8B_th%C3%A0nh_c%C3%B4ng#Vinhtantran_.28Th.E1.BA.A3o_lu.E1.BA.ADn_.C2.B7_.C4.90.C3.B3ng_g.C3.B3p.29))
- = Trần Vĩnh Tân, Tân
[Violetbonmua](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Violetbonmua)( [thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Violetbonmua) **·** [đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Violetbonmua) **·** [vụ cấm](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/block/Violetbonmua) **·** [trang khóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/protect/Violetbonmua) **·** [trang xóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/delete/Violetbonmua) **·** [trang di chuyển](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/move/Violetbonmua) **·** [vụ cấp quyền](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/rights/Violetbonmua) **·** [biểu quyết](/wiki/Wikipedia:Bi%E1%BB%83u_quy%E1%BA%BFt_ch%E1%BB%8Dn_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn/%C4%90%E1%BB%81_ngh%E1%BB%8B_th%C3%A0nh_c%C3%B4ng#Violetbonmua_.28Th.E1.BA.A3o_lu.E1.BA.ADn_.C2.B7_.C4.90.C3.B3ng_g.C3.B3p.29))
- = Violet
## Các bảo quản viên đã vắng mặt hơn một năm
Các thành viên này đã từng tham gia bảo trì Wikipedia nhưng không thực hiện tác vụ bảo quản được ghi vào nhật trình trong năm qua:
## Cựu bảo quản viên
Các thành viên này đã tự
[xin từ nhiệm](https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions#Removal_of_access), đã vắng mặt quá lâu, hoặc đã bị cộng đồng [bất tín nhiệm](/wiki/Wikipedia:Bi%E1%BB%83u_quy%E1%BA%BFt_b%E1%BA%A5t_t%C3%ADn_nhi%E1%BB%87m_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn): [ASM~viwiki](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:ASM~viwiki)( [Thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:ASM~viwiki) **·** [Đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/ASM~viwiki))
- Vắng mặt từ 12/8/2013
[Được tháo bỏ quyền 25/9/2015](https://tools.wmflabs.org/quentinv57-tools/tools/localstewardlog.php?wiki=viwiki)theo [Quy định gỡ công cụ bảo quản viên vắng mặt](/wiki/Wikipedia:Quy_%C4%91%E1%BB%8Bnh_g%E1%BB%A1_c%C3%B4ng_c%E1%BB%A5_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn_v%E1%BA%AFng_m%E1%BA%B7t) [Arisa](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Arisa)( [Thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Arisa) **·** [Đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Arisa))
- Vắng mặt từ tháng 8/2009
[Được tháo bỏ quyền 7/10/2014](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Kh%C3%A1c/19256698)theo quy định [AAR](https://meta.wikimedia.org/wiki/Admin_activity_review/vi) [Cheers!](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Cheers!)( [Thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Cheers!) **·** [Đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Cheers!)) [Ctmt](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Ctmt&action=edit&redlink=1)( [Thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Ctmt) **·** [Đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Ctmt))
- = Tmct
- Vắng mặt từ 16/2/2014
[Được tháo bỏ quyền 25/9/2015](https://tools.wmflabs.org/quentinv57-tools/tools/localstewardlog.php?wiki=viwiki)theo [Quy định gỡ công cụ bảo quản viên vắng mặt](/wiki/Wikipedia:Quy_%C4%91%E1%BB%8Bnh_g%E1%BB%A1_c%C3%B4ng_c%E1%BB%A5_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn_v%E1%BA%AFng_m%E1%BA%B7t) [Joakim Löfkvist](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Joakim_L%C3%B6fkvist)( [Thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Joakim_L%C3%B6fkvist) **·** [Đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Joakim_L%C3%B6fkvist))
- Chỉ tích cực trước khi được trở thành bảo quản viên
[Được tháo bỏ quyền 7/10/2014](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Kh%C3%A1c/19256726)theo quy định [AAR](https://meta.wikimedia.org/wiki/Admin_activity_review/vi) [Magnifier](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Magnifier)( [Thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Magnifier) **·** [Đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Magnifier)) [Neoneurone](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Neoneurone)( [Thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Neoneurone) **·** [Đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Neoneurone))
- = Nguyễn Dương Khang
- Vắng mặt từ 25/8/2013
[Được tháo bỏ quyền 25/9/2015](https://tools.wmflabs.org/quentinv57-tools/tools/localstewardlog.php?wiki=viwiki)theo [Quy định gỡ công cụ bảo quản viên vắng mặt](/wiki/Wikipedia:Quy_%C4%91%E1%BB%8Bnh_g%E1%BB%A1_c%C3%B4ng_c%E1%BB%A5_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn_v%E1%BA%AFng_m%E1%BA%B7t) [Nguyễn Cường](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Nguy%E1%BB%85n_C%C6%B0%E1%BB%9Dng)( [Thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Nguy%E1%BB%85n_C%C6%B0%E1%BB%9Dng) **·** [Đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Nguy%E1%BB%85n_C%C6%B0%E1%BB%9Dng)) [Nhanvo](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Nhanvo)( [Thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Nhanvo) **·** [Đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Nhanvo))
- = Võ Quang Nhân
[Xin từ nhiệm 29/8/2006](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Nhanvo&diff=301321&oldid=272286) [Được tháo bỏ quyền 3/9/2006](https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions/2006-09#Vietnamese_Wikipedia)( [xem thêm](https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions/2008-03#Nhanvo.40vi.wiki)) [Phan Ba](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Phan_Ba&action=edit&redlink=1)( [thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Phan_Ba) **·** [đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Phan_Ba) **·** [vụ cấm](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/block/Phan_Ba) **·** [trang khóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/protect/Phan_Ba) **·** [trang xóa](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/delete/Phan_Ba) **·** [trang di chuyển](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/move/Phan_Ba) **·** [vụ cấp quyền](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Nh%E1%BA%ADt_tr%C3%ACnh/rights/Phan_Ba) **·** [biểu quyết](/wiki/Wikipedia:Bi%E1%BB%83u_quy%E1%BA%BFt_ch%E1%BB%8Dn_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn/%C4%90%E1%BB%81_ngh%E1%BB%8B_th%C3%A0nh_c%C3%B4ng#Phan_Ba_.28Th.E1.BA.A3o_lu.E1.BA.ADn_.C2.B7_.C4.90.C3.B3ng_g.C3.B3p.29))
- Vắng mặt từ 26/2/2013
[Được tháo bỏ quyền 25/9/2015](https://tools.wmflabs.org/quentinv57-tools/tools/localstewardlog.php?wiki=viwiki)theo [Quy định gỡ công cụ bảo quản viên vắng mặt](/wiki/Wikipedia:Quy_%C4%91%E1%BB%8Bnh_g%E1%BB%A1_c%C3%B4ng_c%E1%BB%A5_b%E1%BA%A3o_qu%E1%BA%A3n_vi%C3%AAn_v%E1%BA%AFng_m%E1%BA%B7t) [Thaisk](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Thaisk)( [Thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Thaisk) **·** [Đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/Thaisk))
- = Thái
- Vắng mặt từ tháng 11/2008
[Được tháo bỏ quyền 7/10/2014](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Kh%C3%A1c/19256756)theo quy định [AAR](https://meta.wikimedia.org/wiki/Admin_activity_review/vi) [Vương Ngân Hà](/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:V%C6%B0%C6%A1ng_Ng%C3%A2n_H%C3%A0)( [Thảo luận](/wiki/Th%E1%BA%A3o_lu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:V%C6%B0%C6%A1ng_Ng%C3%A2n_H%C3%A0) **·** [Đóng góp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:%C4%90%C3%B3ng_g%C3%B3p/V%C6%B0%C6%A1ng_Ng%C3%A2n_H%C3%A0))

X-Cache: cp1055 miss, cp1052 miss