markdown:
# Danh sách manga bán chạy nhất
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Một phần của chủ đề|
|
|![ Anime eye.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/Anime_eye.svg/150px-Anime_eye.svg.png)
![ Anime eye.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/Anime_eye.svg/150px-Anime_eye.svg.png)
[Lịch sử](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_anime)• [Hãng sản xuất](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_h%C3%A3ng_s%E1%BA%A3n_xu%E1%BA%A5t_anime&action=edit&redlink=1) **·** [OVA](/wiki/OVA) **·** [ONA](/w/index.php?title=ONA&action=edit&redlink=1) [Fansub](/wiki/Fansub)• [Fandub](/w/index.php?title=Fandub&action=edit&redlink=1) [Thị trường thế giới](/w/index.php?title=Anime_ngo%C3%A0i_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1) [Những loạt anime dài nhất](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_anime_x%E1%BA%BFp_theo_s%E1%BB%91_t%E1%BA%ADp&action=edit&redlink=1) [Lịch sử](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_manga)• [Nhà xuất bản](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_nh%C3%A0_xu%E1%BA%A5t_b%E1%BA%A3n_manga&action=edit&redlink=1) [Scanlation](/w/index.php?title=Scanlation&action=edit&redlink=1)• [Dōjinshi](/wiki/D%C5%8Djinshi) [Thị trường thế giới](/w/index.php?title=Manga_ngo%C3%A0i_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1) [Những loạt manga dài nhất](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_manga_x%E1%BA%BFp_theo_s%E1%BB%91_t%E1%BA%ADp&action=edit&redlink=1) **Manga bán chạy nhất** [Kodomo](/wiki/Kodomo) [Shōnen](/wiki/Sh%C5%8Dnen_manga)• [Shōjo](/wiki/Sh%C5%8Djo_manga) [Seinen](/wiki/Seinen)• [Josei](/wiki/Josei) [Harem](/wiki/Harem)• [Mahō shōjo](/wiki/Mah%C5%8D_sh%C5%8Djo)• [Mecha](/w/index.php?title=Mecha_anime&action=edit&redlink=1) [Yaoi](/wiki/Yaoi)• [Yuri](/wiki/Yuri_(th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i)) [mangaka](/wiki/Mangaka) [Shotaro Ishinomori](/w/index.php?title=Shotaro_Ishinomori&action=edit&redlink=1) [Rakuten Kitazawa](/w/index.php?title=Rakuten_Kitazawa&action=edit&redlink=1) [Kōichi Mashimo](/w/index.php?title=K%C5%8Dichi_Mashimo&action=edit&redlink=1) [Katsuji Matsumoto](/w/index.php?title=Katsuji_Matsumoto&action=edit&redlink=1) [Leiji Matsumoto](/w/index.php?title=Leiji_Matsumoto&action=edit&redlink=1) [Hayao Miyazaki](/wiki/Hayao_Miyazaki) [Go Nagai](/w/index.php?title=Go_Nagai&action=edit&redlink=1) [Toshio Suzuki](/w/index.php?title=Toshio_Suzuki_(producer)&action=edit&redlink=1) [Osamu Tezuka](/wiki/Osamu_Tezuka) [Takahashi Rumiko](/wiki/Takahashi_Rumiko) [Nhóm Year 24](/w/index.php?title=Nh%C3%B3m_Year_24&action=edit&redlink=1) [Fandom](/w/index.php?title=Fandom_c%E1%BB%A7a_anime_v%C3%A0_manga_fandom&action=edit&redlink=1) [Hội chợ anime](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A3_anime&action=edit&redlink=1)• [Câu lạc bộ anime](/w/index.php?title=C%C3%A2u_l%E1%BA%A1c_b%E1%BB%99_anime&action=edit&redlink=1) [Cosplay](/wiki/Cosplay)• [Nhạc phim anime](/w/index.php?title=Nh%E1%BA%A1c_phim_anime&action=edit&redlink=1) [Otaku](/wiki/Otaku)• [Hủ nữ](/wiki/H%E1%BB%A7_n%E1%BB%AF) [Omake](/w/index.php?title=Omake&action=edit&redlink=1)• [Thuật ngữ](/w/index.php?title=C%C3%A1c_thu%E1%BA%ADt_ng%E1%BB%AF_anime_v%C3%A0_manga&action=edit&redlink=1) [Chủ đề Anime và Manga](/wiki/Ch%E1%BB%A7_%C4%91%E1%BB%81:Anime_v%C3%A0_Manga)
Trang này cung cấp danh sách
**manga bán chạy nhất** cho đến nay. Danh sách này chỉ hạn những [manga](/wiki/Manga) ở [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) không bao gồm [manhwa](/wiki/Manhwa), [manhua](/wiki/Manhua) hoặc [manga gốc Tiếng Anh](/w/index.php?title=Manga_g%E1%BB%91c_Ti%E1%BA%BFng_Anh&action=edit&redlink=1). Danh sách này liệt kê ước * truyện có doanh số bán hàng cao nhất từ những nguồn đáng tin cậy nhất. tankōbon*
Những dòng màu xanh là loạt truyện vẫn tiếp tục. Nhiều nguồn cung số phát hành/in, không thực sự phải là bán, Những con số này được đánh dấu bằng chữ "†".
## Mục lục
## Tối thiểu 100 triệu bản[
[sửa](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_manga_b%C3%A1n_ch%E1%BA%A1y_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_manga_b%C3%A1n_ch%E1%BA%A1y_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=1)]
|Truyện||Tác giả||Nhà xuất bản||Số tập||Xuất bản||Doanh số xấp xỉ|
|
||
|[Shueisha](/wiki/Shueisha) [[1]](#cite_note-1) [7 viên ngọc rồng](/wiki/7_vi%C3%AAn_ng%E1%BB%8Dc_r%E1%BB%93ng) [Akira Toriyama](/wiki/Akira_Toriyama) [[2]](#cite_note-2) [Golgo 13](/w/index.php?title=Golgo_13&action=edit&redlink=1) [Takao Saito](/w/index.php?title=Takao_Saito&action=edit&redlink=1) [Shogakukan](/wiki/Shogakukan) [[3]](#cite_note-3) [Kochira Katsushika-ku Kameari Kōen-mae Hashutsujo](/w/index.php?title=Kochira_Katsushika-ku_Kameari_K%C5%8Den-mae_Hashutsujo&action=edit&redlink=1) [Osamu Akimoto](/w/index.php?title=Osamu_Akimoto&action=edit&redlink=1) [[4]](#cite_note-WSJ-4) [Thám tử lừng danh Conan](/wiki/Th%C3%A1m_t%E1%BB%AD_l%E1%BB%ABng_danh_Conan) [Aoyama Goshoo](/wiki/Aoyama_G%C5%8Dsh%C5%8D) [[5]](#cite_note-5) [Naruto](/wiki/Naruto) [Masashi Kishimoto](/wiki/Masashi_Kishimoto) [[6]](#cite_note-jump2013-6) [Oishinbo](/w/index.php?title=Oishinbo&action=edit&redlink=1) [Tetsu Kariya](/w/index.php?title=Tetsu_Kariya&action=edit&redlink=1)và [Akira Hanasaki](/w/index.php?title=Akira_Hanasaki&action=edit&redlink=1) [[7]](#cite_note-7) [Slam Dunk](/wiki/Slam_Dunk_(manga)) [Takehiko Inoue](/wiki/Inoue_Takehiko) [[6]](#cite_note-jump2013-6) [Astro Boy](/wiki/Astro_Boy) [Osamu Tezuka](/wiki/Osamu_Tezuka) [Kobunsha](/w/index.php?title=Kobunsha&action=edit&redlink=1)/ [Kodansha](/wiki/Kodansha) [[8]](#cite_note-8) [Doraemon](/wiki/Doraemon) [Fujiko Fujio](/wiki/Fujiko_Fujio) [[9]](#cite_note-9) [Hokuto no Ken](/w/index.php?title=Hokuto_no_Ken&action=edit&redlink=1) [Buronson](/w/index.php?title=Buronson&action=edit&redlink=1)và [Tetsuo Hara](/w/index.php?title=Tetsuo_Hara&action=edit&redlink=1) [[10]](#cite_note-10) [Touch](/wiki/Touch_(manga)) [Mitsuru Adachi](/wiki/Mitsuru_Adachi) [[11]](#cite_note-11)
## Từ 50 đến 100 triệu bản[
[sửa](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_manga_b%C3%A1n_ch%E1%BA%A1y_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_manga_b%C3%A1n_ch%E1%BA%A1y_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=2)]
## Từ 30 triệu đến 50 triệu bản[
[sửa](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_manga_b%C3%A1n_ch%E1%BA%A1y_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_manga_b%C3%A1n_ch%E1%BA%A1y_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=3)]
|Truyện||Tác giả||Nhà xuất bản||Thể loại||Số tập||Xuất bản||Doanh số xấp xỉ|
|
||
|[[13]](#cite_note-zenkan-13) [Initial D](/w/index.php?title=Initial_D&action=edit&redlink=1) [Shigeno Shuichi](/w/index.php?title=Shigeno_Shuichi&action=edit&redlink=1) [Kodansha](/wiki/K%C5%8Ddansha) [[30]](#cite_note-32) [Gintama](/wiki/Gintama) [Sorachi Hideaki](/w/index.php?title=Sorachi_Hideaki&action=edit&redlink=1) [Shueisha](/wiki/Sh%C5%ABeisha) [[31]](#cite_note-33) [Crows](/w/index.php?title=Crows_(manga)&action=edit&redlink=1) [Takahashi Hiroshi](/w/index.php?title=Takahashi_Hiroshi&action=edit&redlink=1) [[32]](#cite_note-34) [Inuyasha](/wiki/Inuyasha) [Takahashi Rumiko](/wiki/Takahashi_Rumiko) [Shogakukan](/wiki/Shogakukan) [[33]](#cite_note-35) [Shizukanaru Don – Yakuza Side Story](/w/index.php?title=Shizukanaru_Don_%E2%80%93_Yakuza_Side_Story&action=edit&redlink=1) [Nitta Tatsuo](/w/index.php?title=Nitta_Tatsuo&action=edit&redlink=1) [Jitsugyo no Nihon Sha](/w/index.php?title=Jitsugyo_no_Nihon_Sha&action=edit&redlink=1) [[16]](#cite_note-ritsumei-17) [Nana](/wiki/Nana_(manga)) [Yazawa Ai](/wiki/Yazawa_Ai) [[34]](#cite_note-36) [Shin-cậu bé bút chì](/wiki/Shin-c%E1%BA%ADu_b%C3%A9_b%C3%BAt_ch%C3%AC) [Usui Yoshito](/wiki/Usui_Yoshito) [Futabasha](/wiki/Futabasha) [[21]](#cite_note-yamagata-22) [Be-Bop High School](/w/index.php?title=Be-Bop_High_School&action=edit&redlink=1) [Kiuchi Kazuhiro](/w/index.php?title=Kiuchi_Kazuhiro&action=edit&redlink=1) [[35]](#cite_note-37) [City Hunter](/wiki/City_Hunter) [Hojo Tsukasa](/w/index.php?title=Hojo_Tsukasa&action=edit&redlink=1) [[36]](#cite_note-38) [Kachō Kōsaku Shima](/w/index.php?title=Kach%C5%8D_K%C5%8Dsaku_Shima&action=edit&redlink=1) [Hirokane Kenshi](/w/index.php?title=Hirokane_Kenshi&action=edit&redlink=1) [[note 3]](#cite_note-39) [[37]](#cite_note-40) [Cobra](/wiki/Cobra_(manga)) [Terasawa Buichi](/w/index.php?title=Terasawa_Buichi&action=edit&redlink=1) [[38]](#cite_note-41) [Kyō Kara Ore Wa!!](/w/index.php?title=Ky%C5%8D_Kara_Ore_Wa!!&action=edit&redlink=1) [Nishimori Hiroyuki](/wiki/Nishimori_Hiroyuki) [[39]](#cite_note-42) [Tsurikichi Sanpei](/w/index.php?title=Tsurikichi_Sanpei&action=edit&redlink=1) [Yaguchi Takao](/w/index.php?title=Yaguchi_Takao&action=edit&redlink=1) [[40]](#cite_note-43) [Yu-Gi-Oh!](/wiki/Yu-Gi-Oh!) [Takahashi Kazuki](/wiki/Takahashi_Kazuki) [[13]](#cite_note-zenkan-13) [Nodame Cantabile](/wiki/Nodame_Cantabile) [Ninomiya Tomoko](/w/index.php?title=Ninomiya_Tomoko&action=edit&redlink=1) [[41]](#cite_note-44) [20th Century Boys](/wiki/20th_Century_Boys) [Urasawa Naoki](/wiki/Urasawa_Naoki) [[13]](#cite_note-zenkan-13) [Cooking Papa](/w/index.php?title=Cooking_Papa&action=edit&redlink=1) [Ueyama Tochi](/w/index.php?title=Ueyama_Tochi&action=edit&redlink=1) [[42]](#cite_note-45) [Crest of the Royal Family](/w/index.php?title=Crest_of_the_Royal_Family&action=edit&redlink=1) [Hosokawa Chieko](/w/index.php?title=Hosokawa_Chieko&action=edit&redlink=1) [[21]](#cite_note-yamagata-22) [Berserk](/wiki/Berserk) [Miura Kentaro](/w/index.php?title=Miura_Kentaro&action=edit&redlink=1) [Hakusensha](/wiki/Hakusensha) [[43]](#cite_note-46) [Dr. Slump](/wiki/Dr._Slump) [Toriyama Akira](/wiki/Toriyama_Akira) [[44]](#cite_note-Comipress-47) [Sailor Moon](/wiki/Sailor_Moon) [Takeuchi Naoko](/w/index.php?title=Takeuchi_Naoko&action=edit&redlink=1) [[45]](#cite_note-48) [Saint Seiya](/wiki/Saint_Seiya) [Kurumada Masami](/w/index.php?title=Kurumada_Masami&action=edit&redlink=1) [[46]](#cite_note-49) [3×3 Eyes](/w/index.php?title=3%C3%973_Eyes&action=edit&redlink=1) [Takada Yuzo](/w/index.php?title=Takada_Yuzo&action=edit&redlink=1) [[47]](#cite_note-50) [Chibi Maruko-chan](/wiki/Chibi_Maruko-chan) [Sakura Momoko](/w/index.php?title=Sakura_Momoko&action=edit&redlink=1) [[48]](#cite_note-51) [Bastard‼](/w/index.php?title=Bastard%E2%80%BC&action=edit&redlink=1) [Kazushi Hagiwara](/w/index.php?title=Kazushi_Hagiwara&action=edit&redlink=1) [[44]](#cite_note-Comipress-47) [Chameleon](/w/index.php?title=Chameleon_(manga)&action=edit&redlink=1) [Kase Atsushi](/w/index.php?title=Kase_Atsushi&action=edit&redlink=1) [[49]](#cite_note-52) [Death Note](/wiki/Death_Note) [Tsugumi Ohba](/w/index.php?title=Ohba_Tsugumi&action=edit&redlink=1)và [Obata Takeshi](/wiki/Obata_Takeshi) [[50]](#cite_note-53) [Gaki Deka](/w/index.php?title=Gaki_Deka&action=edit&redlink=1) [Yamagami Tatsuhiko](/w/index.php?title=Yamagami_Tatsuhiko&action=edit&redlink=1) [[51]](#cite_note-54) [Jarinko Chie](/wiki/Jarinko_Chie) [Haruki Etsumi](/w/index.php?title=Haruki_Etsumi&action=edit&redlink=1) [Futabasha](/wiki/Futabasha) [[13]](#cite_note-zenkan-13) [Salaryman Kintarō](/w/index.php?title=Salaryman_Kintar%C5%8D&action=edit&redlink=1) [Motomiya Hiroshi](/w/index.php?title=Motomiya_Hiroshi&action=edit&redlink=1) [[52]](#cite_note-55) [Shura no Mon](/w/index.php?title=Shura_no_Mon&action=edit&redlink=1) [Kawahara Masatoshi](/w/index.php?title=Kawahara_Masatoshi&action=edit&redlink=1) [[53]](#cite_note-56) [Urusei Yatsura](/wiki/Urusei_Yatsura) [Rumiko Takahashi](/wiki/Takahashi_Rumiko) [[13]](#cite_note-zenkan-13) [Kuroko no Basketball](/wiki/Kuroko_no_Basuke) [Fujimaki Tadatoshi](/w/index.php?title=Fujimaki_Tadatoshi&action=edit&redlink=1) [[54]](#cite_note-57) [Ushio and Tora](/w/index.php?title=Ushio_and_Tora&action=edit&redlink=1) [Fujita Kazuhiro](/w/index.php?title=Fujita_Kazuhiro&action=edit&redlink=1) [[55]](#cite_note-58)
## Từ 20 triệu đến 30 triệu bản[
[sửa](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_manga_b%C3%A1n_ch%E1%BA%A1y_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_manga_b%C3%A1n_ch%E1%BA%A1y_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=4)]
|Truyện||Tác giả||Nhà xuất bản||Thể loại||Số tập||Xuất bản||Doanh số xấp xỉ|
|
||
|[[13]](#cite_note-zenkan-13) [Tokimeki Tonight](/w/index.php?title=Tokimeki_Tonight&action=edit&redlink=1) [Ikeno Koi](/w/index.php?title=Ikeno_Koi&action=edit&redlink=1) [[13]](#cite_note-zenkan-13) [Worst](/w/index.php?title=Worst_(manga)&action=edit&redlink=1) [[56]](#cite_note-59) [Itazura na Kiss](/wiki/Itazura_na_Kiss) [Tada Kaoru](/w/index.php?title=Tada_Kaoru&action=edit&redlink=1) [[13]](#cite_note-zenkan-13) [Yūkan Club](/w/index.php?title=Y%C5%ABkan_Club&action=edit&redlink=1) [Ichijo Yukari](/w/index.php?title=Ichijo_Yukari&action=edit&redlink=1) [[21]](#cite_note-yamagata-22) [Asari-chan](/w/index.php?title=Asari-chan&action=edit&redlink=1) [Mayumi Muroyama](/w/index.php?title=Mayumi_Muroyama&action=edit&redlink=1) [[57]](#cite_note-ComipressShojo-60) [Reborn!](/w/index.php?title=Reborn!&action=edit&redlink=1) [Amano Akira](/w/index.php?title=Amano_Akira&action=edit&redlink=1) [[58]](#cite_note-61) [Baribari Legend](/w/index.php?title=Baribari_Legend&action=edit&redlink=1) [Shigeno Shuichi](/w/index.php?title=Shigeno_Shuichi&action=edit&redlink=1) [[13]](#cite_note-zenkan-13) [Sakigake!! Otokojuku](/w/index.php?title=Sakigake!!_Otokojuku&action=edit&redlink=1) [Miyashita Akira](/w/index.php?title=Miyashita_Akira&action=edit&redlink=1) [[44]](#cite_note-Comipress-47) [Shaman King](/wiki/Shaman_King) [Takei Hiroyuki](/w/index.php?title=Takei_Hiroyuki&action=edit&redlink=1) [[59]](#cite_note-62) [Angel Heart](/w/index.php?title=Angel_Heart_(manga)&action=edit&redlink=1) [Shinchosha](/w/index.php?title=Shinchosha&action=edit&redlink=1) [Tokuma Shoten](/w/index.php?title=Tokuma_Shoten&action=edit&redlink=1) [[note 4]](#cite_note-63) [[13]](#cite_note-zenkan-13) [Boys Be...](/w/index.php?title=Boys_Be...&action=edit&redlink=1) [Itabashi Masahiro](/w/index.php?title=Itabashi_Masahiro&action=edit&redlink=1)và [Tamakoshi Hiroyuki](/w/index.php?title=Tamakoshi_Hiroyuki&action=edit&redlink=1) [[13]](#cite_note-zenkan-13) [Fairy Tail](/wiki/Fairy_Tail) [Mashima Hiro](/wiki/Mashima_Hiro) [[60]](#cite_note-64) [Hikaru no Go](/wiki/Hikaru_no_Go) [Hotta Yumi](/w/index.php?title=Hotta_Yumi&action=edit&redlink=1)và [Obata Takeshi](/wiki/Obata_Takeshi) [[61]](#cite_note-65) [Maison Ikkoku](/wiki/Maison_Ikkoku) [Takahashi Rumiko](/wiki/Takahashi_Rumiko) [[62]](#cite_note-66) [Miyuki](/w/index.php?title=Miyuki_(manga)&action=edit&redlink=1) [Adachi Mitsuru](/wiki/Adachi_Mitsuru) [[63]](#cite_note-67) [Seito Shokun!](/w/index.php?title=Seito_Shokun!&action=edit&redlink=1) [Shoji Yoko](/w/index.php?title=Shoji_Yoko&action=edit&redlink=1) [[note 5]](#cite_note-68) [[64]](#cite_note-69) [Tsuribaka Nisshi](/w/index.php?title=Tsuribaka_Nisshi&action=edit&redlink=1) [Yamasaki Jūzō](/w/index.php?title=Yamasaki_J%C5%ABz%C5%8D&action=edit&redlink=1)và [Kitami Kenichi](/w/index.php?title=Kitami_Kenichi&action=edit&redlink=1) [[65]](#cite_note-70) [Futari Ecchi](/w/index.php?title=Futari_Ecchi&action=edit&redlink=1) [Aki Katsu](/w/index.php?title=Aki_Katsu&action=edit&redlink=1) [[66]](#cite_note-71) [Ace of Diamond](/w/index.php?title=Ace_of_Diamond&action=edit&redlink=1) [Terajima Yuji](/w/index.php?title=Terajima_Yuji&action=edit&redlink=1) [[67]](#cite_note-72) [Neon Genesis Evangelion](/wiki/Shin_Seiki_Evangelion) [Sadamoto Yoshiyuki](/w/index.php?title=Sadamoto_Yoshiyuki&action=edit&redlink=1) [Kadokawa Shoten](/wiki/Kadokawa_Shoten) [[68]](#cite_note-73) [Abu-san](/w/index.php?title=Abu-san&action=edit&redlink=1) [Mizushima Shinji](/w/index.php?title=Mizushima_Shinji&action=edit&redlink=1) [[69]](#cite_note-74) [Patalliro!](/w/index.php?title=Patalliro!&action=edit&redlink=1) [Maya Mineo](/w/index.php?title=Maya_Mineo&action=edit&redlink=1) [[57]](#cite_note-ComipressShojo-60) [Zatch Bell!](/w/index.php?title=Zatch_Bell!&action=edit&redlink=1) [Raiku Makoto](/w/index.php?title=Raiku_Makoto&action=edit&redlink=1) [[70]](#cite_note-75) [Dōbutsu no Oisha-san](/w/index.php?title=D%C5%8Dbutsu_no_Oisha-san&action=edit&redlink=1) [Sasaki Noriko](/w/index.php?title=Sasaki_Noriko&action=edit&redlink=1) [[13]](#cite_note-zenkan-13) [Eyeshield 21](/wiki/Eyeshield_21) [Inagaki Riichiro](/w/index.php?title=Inagaki_Riichiro&action=edit&redlink=1)và [Murata Yusuke](/w/index.php?title=Murata_Yusuke&action=edit&redlink=1) [[13]](#cite_note-zenkan-13) [Ashita no Joe](/w/index.php?title=Ashita_no_Joe&action=edit&redlink=1) [Kajiwara Ikki](/w/index.php?title=Kajiwara_Ikki&action=edit&redlink=1)và [Chiba Tetsuya](/wiki/Chiba_Tetsuya) [[71]](#cite_note-76) [Black Butler](/wiki/Black_Butler) [Toboso Yana](/w/index.php?title=Toboso_Yana&action=edit&redlink=1) [[72]](#cite_note-square-77) [D.Gray-man](/w/index.php?title=D.Gray-man&action=edit&redlink=1) [Hoshino Katsura](/w/index.php?title=Hoshino_Katsura&action=edit&redlink=1) [[13]](#cite_note-zenkan-13) [Gantz](/wiki/Gantz) [Oku Hiroya](/w/index.php?title=Oku_Hiroya&action=edit&redlink=1) [[73]](#cite_note-78) [Ginga Legend Weed](/w/index.php?title=Ginga_Legend_Weed&action=edit&redlink=1) [Takahashi Yoshihiro](/w/index.php?title=Takahashi_Yoshihiro&action=edit&redlink=1) [[note 6]](#cite_note-79) [[74]](#cite_note-80) [Hell Teacher Nūbē](/w/index.php?title=Hell_Teacher_N%C5%ABb%C4%93&action=edit&redlink=1) [Makura Shō](/w/index.php?title=Makura_Sh%C5%8D&action=edit&redlink=1)và [Okano Takeshi](/w/index.php?title=Okano_Takeshi&action=edit&redlink=1) [[44]](#cite_note-Comipress-47) [Kaiji](/w/index.php?title=Kaiji_(manga)&action=edit&redlink=1) [Fukumoto Nobuyuki](/wiki/Fukumoto_Nobuyuki) [[note 7]](#cite_note-81) [[75]](#cite_note-82) [Kimagure Orange Road](/w/index.php?title=Kimagure_Orange_Road&action=edit&redlink=1) [Matsumoto Izumi](/w/index.php?title=Matsumoto_Izumi&action=edit&redlink=1) [[44]](#cite_note-Comipress-47) [Kimi ni Todoke](/w/index.php?title=Kimi_ni_Todoke&action=edit&redlink=1) [Shiina Karuh](/w/index.php?title=Shiina_Karuh&action=edit&redlink=1) [[76]](#cite_note-83) [Kingdom](/w/index.php?title=Kingdom_(manga)&action=edit&redlink=1) [[77]](#cite_note-84) [Monster](/w/index.php?title=Monster_(manga)&action=edit&redlink=1) [Urasawa Naoki](/wiki/Urasawa_Naoki) [[78]](#cite_note-85) [Negima! Magister Negi Magi](/w/index.php?title=Negima!_Magister_Negi_Magi&action=edit&redlink=1) [Akamatsu Ken](/wiki/Akamatsu_Ken) [[79]](#cite_note-86) [Oh My Goddess!](/w/index.php?title=Oh_My_Goddess!&action=edit&redlink=1) [Fujishima Kōsuke](/w/index.php?title=Fujishima_K%C5%8Dsuke&action=edit&redlink=1) [[80]](#cite_note-87) [The Rose of Versailles](/wiki/The_Rose_of_Versailles) [Ikeda Riyoko](/wiki/Ikeda_Riyoko) [[21]](#cite_note-yamagata-22) [Sukeban Deka](/w/index.php?title=Sukeban_Deka&action=edit&redlink=1) [Shinji Wada](/w/index.php?title=Shinji_Wada&action=edit&redlink=1) [[81]](#cite_note-88) [Tokyo Daigaku Monogatari](/w/index.php?title=Tokyo_Daigaku_Monogatari&action=edit&redlink=1) [Egawa Tatsuya](/w/index.php?title=Egawa_Tatsuya&action=edit&redlink=1) [[82]](#cite_note-89) [Toriko](/wiki/Toriko) [Shimabukuro Mitsutoshi](/w/index.php?title=Shimabukuro_Mitsutoshi&action=edit&redlink=1) [[83]](#cite_note-90) [Huyền thoại đôi cánh](/wiki/Huy%E1%BB%81n_tho%E1%BA%A1i_%C4%91%C3%B4i_c%C3%A1nh) [CLAMP](/wiki/CLAMP) [[84]](#cite_note-91)
## Chú ý[
[sửa](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_manga_b%C3%A1n_ch%E1%BA%A1y_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_manga_b%C3%A1n_ch%E1%BA%A1y_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=5)] **Includes** [^](#cite_ref-16) *Captain Tsubasa*and its sequel series; *Captain Tsubasa: World Youth*, *Captain Tsubasa: Road to 2002*, *Captain Tsubasa: Golden-23*, *Captain Tsubasa: Kaigai Gekito Hen*, and *Captain Tsubasa: Rising Sun*. **Includes** [^](#cite_ref-27) *Grappler Baki*'s sequel series; *Baki*, and *Baki Hanma*. **Includes** [^](#cite_ref-39) *Kachō Kōsaku Shima*'s sequel series; *Buchō Kōsaku Shima*, *Torishimariyaku Kōsaku Shima*, *Jōmu Kōsaku Shima*, *Senmu Kōsaku Shima*, *Shachō Kōsaku Shima*, *Young Kōsaku Shima*, *Kakarichō Kōsaku Shima*, *Kaichō Kōsaku Shima*, và *Gakusei Shima Kōsaku*. **Includes** [^](#cite_ref-63) *Angel Heart*and *Angel Heart: 2nd Season*. **Includes** [^](#cite_ref-68) *Seito Shokun!*'s sequel series *Seito Shokun! Kyoshi-hen*. **Includes** [^](#cite_ref-79) *Ginga Legend Weed*'s sequel series *Ginga Legend Weed: Orion*. **Includes** [^](#cite_ref-81) *Tobaku Mokushiroku Kaiji*'s sequel series; *Tobaku Hakairoku Kaiji*, *Tobaku Datenroku Kaiji*, and *Tobaku Datenroku Kaiji Kazuya-Hen*.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_manga_b%C3%A1n_ch%E1%BA%A1y_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_manga_b%C3%A1n_ch%E1%BA%A1y_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=6)] [^](#cite_ref-1) [“One Piece Manga Has 345 Million Copies in Print Worldwide”](http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-11-21/one-piece-manga-has-345-million-copies-in-print-worldwide). [Anime News Network](/wiki/Anime_News_Network). Ngày 21 tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-2) [“2013's Dragon Ball Z: Battle of Gods Film Story Outlined”](http://www.animenewsnetwork.com/interest/2012-12-03/2013-dragon-ball-z/battle-of-gods-film-story-outlined). [Anime News Network](/wiki/Anime_News_Network). Ngày 3 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-3) [“累計2億部「ゴルゴ13」人気の秘密は…?”](http://web.archive.org/web/20120408215223/http://www.iza.ne.jp/news/newsarticle/entertainment/comic/542167/)(bằng tiếng Japanese). Iza. Ngày 16 tháng 1 năm 2012. [Bản gốc](http://www.iza.ne.jp/news/newsarticle/entertainment/comic/542167/)lưu trữ ngày 8 tháng 4 năm 2012. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-WSJ_4-0) [“Top 10 Shonen Jump Manga by All-Time Volume Sales”](http://www.animenewsnetwork.com/news/2012-10-23/top-10-shonen-jump-manga-by-all-time-volume-sales). [Anime News Network](/wiki/Anime_News_Network). Ngày 23 tháng 10 năm 2012. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-5) [“名探偵コナン ： 謎の「黒ずくめ」に迫る新章開幕 豪華オールスターで”](http://web.archive.org/web/20121102075009/http://mantan-web.jp/2012/05/23/20120522dog00m200047000c.html)(bằng tiếng Japanese). Mantan Web. Ngày 23 tháng 5 năm 2012. [Bản gốc](http://mantan-web.jp/2012/05/23/20120522dog00m200047000c.html)lưu trữ ngày 2 tháng 11 năm 2012. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013.
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** [“Shueisha Media Guide 2013: Boy's & Men's Comic Magazines”](http://adnavi.shueisha.co.jp/mediaguide/2013/pdf/boys.pdf)(PDF) (bằng tiếng Japanese). [Shueisha](/wiki/Shueisha). Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-7) [“美味しんぼ：来春フジでドラマ化 原作者・雁屋哲構成で初の完全オリジナル 主演・松岡は続投”](http://web.archive.org/web/20081219053240/http://mainichi.jp/enta/mantan/news/20081217mog00m200007000c.html). *(bằng tiếng Japanese). Ngày 17 tháng 12 năm 2008.* [Mainichi Shimbun](/wiki/Mainichi_Shimbun) [Bản gốc](http://mainichi.jp/enta/mantan/news/20081217mog00m200007000c.html)lưu trữ ngày 19 tháng 12 năm 2008. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013. **Fujishima, Sorasaku (1990).** [^](#cite_ref-8) *戦後マンガ民俗史*(bằng tiếng Japanese). Kawai Publishing. tr. 328, 360. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-4879990242](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-4879990242). [^](#cite_ref-9) [“ドラえもん（TVアニメ）”](http://license-new.shopro.co.jp/products/detail/53)(bằng tiếng Japanese). [Shogakukan](/wiki/Shogakukan)Production. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-10) [“劇場アニメ「真救世主伝説 北斗の拳」DVD発売記念イベント”](http://av.watch.impress.co.jp/docs/20061019/amuse.htm)(bằng tiếng Japanese). AV Watch. Ngày 19 tháng 10 năm 2006. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-11) [“傑作純愛ラブストーリー「タッチ」が、長澤まさみさん主演で実写化!”](http://web.archive.org/web/20090303225854/http://toho.co.jp/movienews/0412/08touch_kk.html)(bằng tiếng Japanese). [Toho](/wiki/Toho). Ngày 13 tháng 12 năm 2004. [Bản gốc](http://toho.co.jp/movienews/0412/08touch_kk.html)lưu trữ ngày 3 tháng 3 năm 2009. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-12) [“［テレビ試写室］「はじめの一歩 Rising」 鴨川会長の声にも"注目"”](http://news.mynavi.jp/news/2013/10/05/082/)(bằng tiếng Japanese). MyNavi. Ngày 5 tháng 10 năm 2013. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013.
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** **d** **đ** **e** **ê** **g** **h** **i** **k** **l** **m** **n** **o** **ô** [歴代発行部数ランキング](http://www.mangazenkan.com/ranking/books-circulation.html)(bằng tiếng Japanese). Manga Zenkan. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2014. Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “zenkan” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
[^](#cite_ref-14) [金田一少年の事件簿 ： 誕生20周年で12年ぶり通年連載](http://mantan-web.jp/2012/02/29/20120228dog00m200043000c.html)(bằng tiếng Japanese). Mantan Web. Ngày 29 tháng 2 năm 2012. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013. **Shimizu, Isao (1999). 図説・漫画の歴史. Kawade Shobō Shinsha. tr. 111–112.** [^](#cite_ref-15) [ISBN](/wiki/ISBN) [978-4309726113](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-4309726113).
- ^
**a** **ă** [コンテンツビジネス概論‐12](http://www.ritsumei.ac.jp/~shuku/2012/CB2012/CB20121213.pdf)(PDF) (bằng tiếng Japanese). [Ritsumeikan University](/w/index.php?title=Ritsumeikan_University&action=edit&redlink=1). Ngày 13 tháng 12 năm 2012. tr. 12. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-Manga_Zenkan_18-0) [“Top 20 Most Popular Manga Ranked By Publication Numbers”](http://www.animenewsnetwork.com/interest/2014-05-01/top-20-most-popular-manga-ranked-by-publication-numbers). [Anime News Network](/wiki/Anime_News_Network). Ngày 1 tháng 5 năm 2014. Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2014. [^](#cite_ref-19) [日販 横山光輝「三国志」検定をサポート](http://www.nippan.co.jp/news/2010/0810.html)(bằng tiếng Japanese). Nippan. Ngày 10 tháng 8 năm 2010. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-20) *Otonafami*(bằng tiếng Japanese) ( [Enterbrain](/wiki/Enterbrain)). Tháng 11 năm 2007.
|tựa đề=trống hay bị thiếu (
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#citation_missing_title)) [^](#cite_ref-21) [“Businesses”](http://www.hd.square-enix.com/eng/group/index.html#comic1). [Square Enix](/wiki/Square_Enix). Ngày 25 tháng 6 năm 2013. Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2014.
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** **d** **đ** **e** [漫画の登場人物の顔の分析](http://www2.lib.yamagata-u.ac.jp/kiyou/kiyoued/kiyoued-15-2/image/kiyoued-15-2-119to129.pdf)(PDF) (bằng tiếng Japanese). [Yamagata University](/w/index.php?title=Yamagata_University&action=edit&redlink=1). Tháng 2 năm 2011. tr. 121–122. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-23) [“GeNERACEとグリー、週刊少年ジャンプの人気作品「ろくでなしBLUES」のソーシャルゲームを配信決定”](http://www.asahi.com/and_M/information/pressrelease/PRT201308010119.html). *Ashi Shimbun Digital*(bằng tiếng Japanese). Ngày 1 tháng 8 năm 2013. Truy cập ngày 10 tháng 2 năm 2014. [^](#cite_ref-24) [ミナミの帝王（122）](http://www.nihonbungeisha.co.jp/books/pages/ISBN978-4-537-13062-1.html)(bằng tiếng Japanese). [Nihon Bungeisha](/w/index.php?title=Nihon_Bungeisha&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-25) [新テニスの王子様 ： 女性人気の秘密 キャラにチョコ7000個、「テニミュ」は120万人動員](http://web.archive.org/web/20131104133115/http://mantan-web.jp/2012/01/15/20120114dog00m200016000c.html)(bằng tiếng Japanese). Mantan Web. Ngày 15 tháng 1 năm 2012. [Bản gốc](http://mantan-web.jp/2012/01/15/20120114dog00m200016000c.html)lưu trữ ngày 4 tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-26) [“ガラスの仮面DVD-BOX”](http://web.archive.org/web/20030420223638/http://www.pasoq.co.jp/shopping/special/reserve/glass_mask.html)(bằng tiếng Japanese). Paso Q. [Bản gốc](http://www.pasoq.co.jp/shopping/special/reserve/glass_mask.html)lưu trữ ngày 20 tháng 4 năm 2003. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-28) [グラップラー刃牙：人気格闘マンガが初のフィギュア化 トイザらスで独占販売](http://web.archive.org/web/20080405122219/http://mainichi.jp/enta/mantan/manga/news/20080402mog00m200021000c.html). *Mainichi Shimbun*(bằng tiếng Japanese). Ngày 2 tháng 4 năm 2008. [Bản gốc](http://mainichi.jp/enta/mantan/manga/news/20080402mog00m200021000c.html)lưu trữ ngày 5 tháng 4 năm 2008. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-29) [「金田一少年」、「神の雫」の原作者が株と家族の小説](http://book.asahi.com/clip/TKY200711120219.html). *Asahi Shimbun Digital*(bằng tiếng Japanese). Ngày 16 tháng 11 năm 2007. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-30) [“メジャー（TVアニメ）”](http://license-new.shopro.co.jp/products/detail/22)(bằng tiếng Japanese). Shogakukan Production. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-31) [“「EXILE」MATSU、後輩からバックドロップ見舞われる”](http://eiga.com/news/20111106/7/)(bằng tiếng Japanese). Eiga. Ngày 6 tháng 11 năm 2011. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-32) [“頭文字D ： 人気"走り屋"マンガ次週完結 18年の歴史に幕”](http://mantan-web.jp/2013/07/22/20130721dog00m200012000c.html). *Mainichi Shimbun Digital*(bằng tiếng Japanese). 22 tháng 7 năm 2013. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-33) [“アニメ『銀魂』2015年4月よりテレビ新シリーズ放送決定”](http://www.animate.tv/news/details.php?id=1419153834). *Animate.tv*(bằng tiếng Japanese). 22 tháng 12 năm 2014. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2015. [^](#cite_ref-34) [“小栗旬ら『クローズZERO』卒業に「感無量」パート2は興収40億狙えるスタート”](http://web.archive.org/web/20090415080547/http://www.varietyjapan.com/news/movie_dom/2k1u7d00000mfyal.html). *(bằng tiếng Japanese). 11 tháng 4 năm 2009.* [Variety](/wiki/Variety_(magazine))Japan [Bản gốc](http://www.varietyjapan.com/news/movie_dom/2k1u7d00000mfyal.html)lưu trữ ngày 15 tháng 4 năm 2009. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-35) [“犬夜叉 完結編 (TV)”](http://license-new.shopro.co.jp/products/detail/43)(bằng tiếng Japanese). Shogakukan Production. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-36) [“NANA：19巻、発売1週間で78万部 今年度の集計で最高”](http://web.archive.org/web/20080529195542/http://mainichi.jp/enta/mantan/news/20080522mog00m200030000c.html). *Mainichi Shimbun*(bằng tiếng Japanese). 22 tháng 5 năm 2008. [Bản gốc](http://mainichi.jp/enta/mantan/news/20080522mog00m200030000c.html)lưu trữ ngày 29 tháng 5 năm 2008. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-37) [“BE-BOP-HIGHSCHOOL DVDコレクション”](http://www.toei-video.co.jp/DVD/bebopcollection.html)(bằng tiếng Japanese). [Toei Video](/w/index.php?title=Toei_Video&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-38) *Otonafami*(bằng tiếng Japanese) (Enterbrain). Tháng 12 năm 2011. [^](#cite_ref-40) [島耕作 ： 社長退任で「会長編」へ 連載30年節目に](http://mantan-web.jp/2013/07/11/20130710dog00m200067000c.html). *Mainichi Shimbun Digital*(bằng tiếng Japanese). 11 tháng 7 năm 2013. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-41) [“「COBRA」30周年プロジェクト 寺沢武一さん語る”](http://animeanime.jp/article/2008/06/25/3325.html)(bằng tiếng Japanese). animeanime.jp. 25 tháng 6 năm 2008. Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2014. [^](#cite_ref-42) *Otonafami*(bằng tiếng Japanese) (Enterbrain). Tháng 4 năm 2012. [^](#cite_ref-43) [実写版『釣りキチ三平』、須賀健太演じる“そのまんま三平姿”初公開](http://www.oricon.co.jp/news/57250/full/)(bằng tiếng Japanese). Oricon. 14 tháng 8 năm 2008. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2015. [^](#cite_ref-44) [川澄綾子＆関智一 ： 5年ぶり“のだめコンビ”復活 「譲れなかった」パートナーと役への思い](http://mantan-web.jp/2015/03/31/20150330dog00m200091000c.html). *Mainichi Shimbun Digital*(bằng tiếng Japanese). 31 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2015. [^](#cite_ref-45) [『クッキングパパ』連載30周年キャンペーン、主要電子書店でスタート](http://ebook.itmedia.co.jp/ebook/articles/1506/12/news038.html)(bằng tiếng Japanese). ITmedia. 12 tháng 6 năm 2015. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2015. [^](#cite_ref-46) [“Berserk Manga Has 27 Million Copies in Print in Japan, 8 Million Overseas”](http://www.animenewsnetwork.com/daily-briefs/2015-07-24/berserk-manga-has-27-million-copies-in-print-in-japan-8-million-overseas/.90845). *. 24 tháng 7 năm 2015. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2015.* [Anime News Network](/wiki/Anime_News_Network)
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** [“Top Manga Properties in 2008 - Rankings and Circulation Data”](http://comipress.com/article/2008/12/31/3733). Comipress. 31 tháng 12 năm 2008. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-48) [“Happy 20th Anniversary to Sailor Moon!”](http://kodanshacomics.com/happy-20th-anniversary-to-sailor-moon-special-live-event-at-nico-nico-on-july-6th/). *. 29 tháng 6 năm 2012. Truy cập ngày 17 tháng 2 năm 2015.* [Kodansha Comics USA](/w/index.php?title=Kodansha_Comics_USA&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-49) [“Lucky Red takes Toei Animation's 'Saint Seiya: Legend of Sanctuary' for Italy”](http://variety.com/2014/film/news/1201212188-1201212188/). [Variety](/wiki/Variety_(magazine)). 9 tháng 6 năm 2014. Truy cập ngày 16 tháng 11 năm 2014. [^](#cite_ref-50) [3×3EYES ： 13年ぶり「ヤンマガ」帰還 累計3300万部の人気伝奇マンガ](http://mantan-web.jp/2015/02/09/20150208dog00m200046000c.html?mode=pc). *Mainichi Shimbun Digital*(bằng tiếng Japanese). 9 tháng 2 năm 2015. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2015. [^](#cite_ref-51) [“ANIME NEWS: First 'Chibi Maruko-chan' movie in 23 years to open Dec. 23”](http://ajw.asahi.com/article/cool_japan/anime_news/AJ201507280069). [Asahi Shimbun](/wiki/Asahi_Shimbun). 28 tháng 7 năm 2015. Truy cập ngày 28 tháng 7 năm 2015. [^](#cite_ref-52) [『ケセランパサラン』＆『カメレオン』2月1日より配信](http://www.animate.tv/news/details.php?id=1296017154)(bằng tiếng Japanese). Animate. 26 tháng 1 năm 2011. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-53) [DEATH NOTE ： 日テレで今夏連ドラ化決定 ニアも登場](http://mantan-web.jp/2015/04/20/20150419dog00m200024000c.html). *Mainichi Shimbun Digital*. 20 tháng 4 năm 2015. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2015. [^](#cite_ref-54) [がきデカ（原作）](http://license-new.shopro.co.jp/products/detail/8)(bằng tiếng Japanese). Shogakukan Production. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-55) [男のロマンが大爆発! 熱き本宮ひろ志の世界](http://web.archive.org/web/20090216234647/http://comics.yahoo.co.jp/promo/selection/motomiya/)(bằng tiếng Japanese). [Bản gốc](http://comics.yahoo.co.jp/promo/selection/motomiya/)lưu trữ ngày 21 tháng 2 năm 2009. [^](#cite_ref-56) [修羅の門 ： 人気格闘マンガの続編「第弐門」が完結へ](http://mantan-web.jp/2015/04/06/20150405dog00m200033000c.html). *Mainichi Shimbun Digital*. 6 tháng 4 năm 2015. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2014. [^](#cite_ref-57) [“黒子のバスケ 3rd SEASON” [Kuroko's Basketball 3rd Season]](https://www.bandaivisual.co.jp/press/708.pdf)(pdf). *Bandai Namco*(bằng tiếng Japanese). Truy cập ngày 12 tháng 10 năm 2015. [^](#cite_ref-58) [“Ushio & Tora Supernatural Battle Manga Gets TV Anime”](http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-02-02/ushio-and-tora-supernatural-battle-manga-gets-tv-anime/.83981). Anime News Network. 2 tháng 2 năm 2015. Truy cập ngày 2 tháng 2 năm 2015. [^](#cite_ref-59) [“超人気ヤンキー漫画『WORST』をGACKTならどう語る? 22日、ニコニコ生放送でスペシャル座談会!”](http://navicon.jp/news/19190/%E3%82%A2%E3%83%8B%E3%83%A1/)(bằng tiếng Japanese). Navicon. 22 tháng 7 năm 2013. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2013.
- ^
**a** **ă** [“Historic Shoujo Manga Circulation Numbers”](http://comipress.com/article/2006/05/24/161). Comipress. 24 tháng 5 năm 2006. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2013. **Sales references for** [^](#cite_ref-61) *Reborn!*: [“Top Manga Properties in 2008 - Rankings and Circulation Data”](http://comipress.com/article/2008/12/31/3733). Comipress.com. 31 tháng 12 năm 2008. Truy cập ngày 26 tháng 8 năm 2009. [“2009's Top-Selling Manga in Japan, by Series”](http://www.animenewsnetwork.com/news/2009-12-04/2009-top-selling-manga-in-japan-by-series). animenewsnetwork.com. 4 tháng 12 năm 2009. Truy cập ngày 5 tháng 12 năm 2009. [“Top-Selling Manga in Japan by Series: 2010”](https://www.animenewsnetwork.com/news/2010-11-30/top-selling-manga-in-japan-by-series/2010). animenewsnetwork.com. 30 tháng 11 năm 2010. Truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2010. [“Top-Selling Manga in Japan by Series: 2011”](http://www.animenewsnetwork.com/news/2011-11-30/top-selling-manga-in-japan-by-series/2011). animenewsnetwork.com. 30 tháng 11 năm 2011. Truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2010. [“30 Top-Selling Manga in Japan by Series: 2012”](http://www.animenewsnetwork.com/news/2012-12-02/30-top-selling-manga-in-japan-by-series/2012). animenewsnetwork.com. 12 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2012.
-
[^](#cite_ref-62) [“［マンガ新連載］「シャーマンキング0-zero-」 人気作の"ゼロストーリー"を描く読み切りシリーズ”](http://web.archive.org/web/20111112075310/http://news.mynavi.jp/news/2011/11/10/032/index.html)(bằng tiếng Japanese). MyNavi. 10 tháng 11 năm 2011. [Bản gốc](http://news.mynavi.jp/news/2011/11/10/032/index.html)lưu trữ ngày 12 tháng 11 năm 2011. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-64) [ディバインゲート、人気コミック『フェアリーテイル』とのコラボレーション決定!](http://www.excite.co.jp/News/android/20131105/Appget_News_40565.html)(bằng tiếng Japanese). Excite. 5 tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-65) [ほったゆみ ： 「ヒカルの碁」原作者が8年ぶり新作「はじマン」連載 自らマンガ執筆](http://mantan-web.jp/2013/05/16/20130516dog00m200009000c.html). *Mainichi Shimbun Digital*(bằng tiếng Japanese). 16 tháng 5 năm 2013. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-66) [めぞん一刻（原作）](http://license-new.shopro.co.jp/products/detail/29)(bằng tiếng Japanese). Shogakukan Production. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-67) [みゆき](http://web.archive.org/web/20070505142141/http://www.fujitv.co.jp/cs/program/7216_049.html)(bằng tiếng Japanese). [Fuji TV](/wiki/Fuji_TV). [Bản gốc](http://www.fujitv.co.jp/cs/program/7216_049.html)lưu trữ ngày 5 tháng 5 năm 2007. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-69) [庄司陽子「生徒諸君!」2500万部突破で色紙プレゼント](http://natalie.mu/comic/news/29066)(bằng tiếng Japanese). [Comic Natalie](/w/index.php?title=Comic_Natalie&action=edit&redlink=1). 15 tháng 3 năm 2010. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-70) [「釣りバカ」原作者が語る喜劇へのこだわり](http://toyokeizai.net/articles/-/25150)(bằng tiếng Japanese). [Toyo Keizai](/w/index.php?title=Toyo_Keizai&action=edit&redlink=1). 29 tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2015. [^](#cite_ref-71) [“Futari H Gets New OVA This Fall”](http://www.animenewsnetwork.com/news/2014-04-25/futari-h-gets-new-ova-this-fall). [Anime News Network](/wiki/Anime_News_Network). 25 tháng 4 năm 2014. Truy cập ngày 25 tháng 4 năm 2014. [^](#cite_ref-72) [野球マンガ『ダイヤのA』舞台化決定](http://www.oricon.co.jp/news/2053140/full/)(bằng tiếng Japanese). Oricon. 22 tháng 5 năm 2015. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2015. [^](#cite_ref-73) [史上最大!全世界15カ国＆地域に2012 年11月2日同時発売!!!](http://web.archive.org/web/20131016100459/http://www.kadokawa-hd.co.jp/topics/20121030.pdf)(PDF) (bằng tiếng Japanese). [Kadokawa Group](/w/index.php?title=Kadokawa_Group&action=edit&redlink=1). 30 tháng 10 năm 2012. [Bản gốc](http://www.kadokawa-hd.co.jp/topics/20121030.pdf)(PDF) lưu trữ ngày 16 tháng 10 năm 2013. Truy cập ngày 19 tháng 11 năm 2014. [^](#cite_ref-74) [あぶさん ： 長寿野球マンガが41年の歴史に幕 ついにホークス退団](http://mantan-web.jp/2013/12/20/20131219dog00m200057000c.html). *(bằng tiếng Japanese). Truy cập ngày 17 tháng 12 năm 2014.* [Mainichi Shimbun](/wiki/Mainichi_Shimbun)Digital [^](#cite_ref-75) [「金色のガッシュ!!」の作者である漫画家、雷句誠さんにいろいろとインタビューしてきました](http://news.livedoor.com/article/detail/3692781/). *Gigazine*(bằng tiếng Japanese). [Livedoor](/w/index.php?title=Livedoor&action=edit&redlink=1). 20 tháng 6 năm 2008. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-76) [ちばてつやさん「あしたのジョー」 力石の死…描き進めていくうちに「これはもう生きていられない」と](http://sankei.jp.msn.com/entertainments/news/131125/ent13112511380003-n1.htm). *(bằng tiếng Japanese).* [Sankei Shimbun](/wiki/Sankei_Shimbun) [MSN](/wiki/MSN). 25 tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2013. **Lỗi chú thích: Thẻ** [^](#cite_ref-square_77-0)
<ref>sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên
square
[^](#cite_ref-78) [“GANTZ:13年にわたる壮大なストーリーに終止符 意味深メッセージも”](http://web.archive.org/web/20130624133302/http://mainichi.jp/mantan/news/20130619dyo00m200022000c.html). *Mainichi Shimbun*(bằng tiếng Japanese). 20 tháng 6 năm 2013. [Bản gốc](http://mainichi.jp/mantan/news/20130619dyo00m200022000c.html)lưu trữ ngày 20 tháng 6 năm 2013. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-80) [“銀牙伝説WEEDオリオン（5）”](http://www.nihonbungeisha.co.jp/books/pages/ISBN978-4-537-12619-8.html)(bằng tiếng Japanese). Nihon Bungeisha. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-82) [人気マンガ家が語る "原稿料＆印税"収入について](http://news.livedoor.com/article/detail/6765084/)(bằng tiếng Japanese). Livedoor. 18 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-83) [“Kimi ni Todoke Manga Has 20 Million+ Copies in Print”](http://www.animenewsnetwork.com/news/2012-05-12/kimi-ni-todoke-manga-has-20-million+copies-in-print). [Anime News Network](/wiki/Anime_News_Network). 12 tháng 5 năm 2012. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-84) [“Yasuhisa Hara's Kingdom Manga Has 20 Million Copies in Print”](http://www.animenewsnetwork.com/daily-briefs/2015-10-18/yasuhisa-hara-kingdom-manga-has-20-million-copies-in-print/.94343). [Anime News Network](/wiki/Anime_News_Network). 18 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 18 tháng 10 năm 2015. [^](#cite_ref-85) [“浦沢直樹原作の「MONSTER」がハリウッドで実写映画化。”](http://www.narinari.com/Nd/2005044270.html)(bằng tiếng Japanese). NariNari. 5 tháng 4 năm 2005. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-86) [魔法先生ネギま! ： 累計2000万部の人気ラブコメディー 連載9年で幕](http://web.archive.org/web/20120210064304/http://mantan-web.jp/2012/02/08/20120207dog00m200052000c.html). *Mainichi Shimbun Digital*(bằng tiếng Japanese). 8 tháng 2 năm 2012. [Bản gốc](http://mantan-web.jp/2012/02/08/20120207dog00m200052000c.html)lưu trữ ngày 10 tháng 2 năm 2012. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-87) [“「ああっ女神さまっ」連載20周年記念番組 TBSなどで放映決定”](http://animeanime.jp/article/2007/11/20/2474.html)(bằng tiếng Japanese). Anime Anime. 20 tháng 11 năm 2007. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-88) [スケバン刑事 コードネーム＝麻宮サキ](http://www.tv-tokyo.co.jp/telecine/cinema/sukeban/)(bằng tiếng Japanese). [TV Tokyo](/wiki/TV_Tokyo). Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2013. [^](#cite_ref-89) [“『東京大学物語』がアニメDVDに! 酒井若菜、井上和香、磯山さやかが妄想される?”](http://ascii.jp/elem/000/000/341/341252/)(bằng tiếng Japanese). [ASCII Media Works](/wiki/ASCII_Media_Works). 17 tháng 1 năm 2004. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013. **Shimabukuro, Mitsutoshi (4 tháng 6 năm 2014). トリコ 30 [** [^](#cite_ref-90) *Toriko 30*] (bằng tiếng Japanese). Shueisha. [Obi](/w/index.php?title=Obi_(publishing)&action=edit&redlink=1). [ISBN](/wiki/ISBN) [978-4088800561](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-4088800561). [^](#cite_ref-91) [“Tsubasa Reservoir Chronicle Commemorative Day”](http://www.animenewsnetwork.com/press-release/2010-05-10/tsubasa-reservoir-chronicle-commemorative-day). [Anime News Network](/wiki/Anime_News_Network). 10 tháng 5 năm 2009. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2013.

X-Cache: cp1054 hit/1, cp1068 miss


markdown:
# Dumont, Iowa
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Thành phố Dumont|
|Dumont, Iowa|
|
|![]()
Vị trí trong
[Quận Butler](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Butler,_Iowa), [Iowa](/wiki/Iowa) ![ Vị trí bang Iowa, Hoa Kỳ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/Map_of_USA_IA.svg/250px-Map_of_USA_IA.svg.png)
![ Vị trí bang Iowa, Hoa Kỳ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/Map_of_USA_IA.svg/250px-Map_of_USA_IA.svg.png)
Vị trí bang Iowa, Hoa Kỳ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Iowa](/wiki/Iowa) [Quận](/w/index.php?title=Danh_d%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Iowa&action=edit&redlink=1) [Quận Butler](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Butler,_Iowa) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-6](/wiki/UTC-6)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) **Dumont** là một [thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91) thuộc [quận Butler](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Butler,_Iowa), tiểu bang [Iowa](/wiki/Iowa), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của thành phố này là 637 người. [[1]](#cite_note-1)
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Dumont,_Iowa&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Dumont,_Iowa&action=edit§ion=1)]
Dân số qua các năm:
[[2]](#cite_note-2)
- Năm 2000: 676 người.
- Năm 2010: 637 người.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Dumont,_Iowa&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Dumont,_Iowa&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012. [^](#cite_ref-2) [“Total Population for Iowa's Incorporated Places: 1850-2000”](http://data.iowadatacenter.org/datatables/PlacesAll/plpopulation18502000.pdf)(PDF). Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: miss

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1052 miss, cp1068 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


markdown:
# Lâu đài
|Bài viết này
|cần thêm . **Lâu đài** hay còn gọi là **tòa thành** hay **thành trì** (từ [tiếng Latin](/wiki/Latinh): *Castellum*) là một loại hình [công trình kiến trúc](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_tr%C3%ACnh_ki%E1%BA%BFn_tr%C3%BAc&action=edit&redlink=1) có cấu trúc rất kiên cố được [xây dựng](/wiki/X%C3%A2y_d%E1%BB%B1ng) ở [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u) và [Trung Đông](/wiki/Trung_%C4%90%C3%B4ng) trong [thời kỳ Trung cổ](/wiki/Trung_C%E1%BB%95) do giới vương quyền, [quý tộc](/w/index.php?title=Qu%C3%BD_t%E1%BB%99c&action=edit&redlink=1) xây dựng. Lâu đài là nơi trú ngụ của [lãnh chúa](/w/index.php?title=L%C3%A3nh_ch%C3%BAa&action=edit&redlink=1) hoặc quý tộc, nó khác biệt với [cung điện](/wiki/Cung_%C4%91i%E1%BB%87n) vốn là dành cho [Hoàng gia](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_gia&action=edit&redlink=1). Lâu đài cũng không phải là một [pháo đài](/wiki/Ph%C3%A1o_%C4%91%C3%A0i) vì lâu đài không chỉ đảm nhiệm chức năng chiến đấu, phòng thủ hay chức năng [quân sự](/wiki/Qu%C3%A2n_s%E1%BB%B1) nói chung mà nó có chức năng chính là nơi ở cho giới quý tộc.
Lâu đài bắt nguồn từ việc nâng cấp các tường thành, rào chắn của những điểm cư trú công cộng và phát triển lên thành một cứ điểm phòng thủ để bảo vệ đời sống ở bên trong. Đặc điểm của lâu đài chính là tường cao, hào sâu, có nhiều lầu. Thông thường các lâu đài ở châu Âu trung cổ được thiết kế có hình vuông, những bức tường có thể xây khoanh tròn, trên lâu đài có nhiều tháp canh, tường thành được xây dựng bằng chất liệu
[đá](/wiki/%C4%90%C3%A1). Xung quanh lâu đài bao quanh một hào [nước](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc) sâu.
Ở châu Âu, lâu đài có nguồn gốc trong thế kỷ thứ 9 và 10, sau sự sụp đổ của đế chế
[Karolinger](/wiki/Karolinger). Lãnh thổ của đế chế này dần được phân chia giữa các lãnh chúa và [hoàng tử](/wiki/Ho%C3%A0ng_t%E1%BB%AD), vương hầu, các dòng họ quý tộc và hình thành các [thái ấp](/w/index.php?title=Th%C3%A1i_%E1%BA%A5p&action=edit&redlink=1), lãnh địa. Những vị quý tộc này [sở hữu](/wiki/S%E1%BB%9F_h%E1%BB%AFu) những mảnh đất đó và xây dựng lâu đài để kiểm soát các khu vực xung quanh để phòng thủ, bảo vệ những tài sản thuộc sở hữu của họ.
Mặc dù nhiệm vụ
[quân sự](/wiki/Qu%C3%A2n_s%E1%BB%B1) là rất quan trọng nhưng những lâu đài thường được sử dụng như là nơi trú ngụ và cũng là trung tâm [quản lý](/wiki/Qu%E1%BA%A3n_l%C3%BD) [hành chính](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh&action=edit&redlink=1) và [biểu tượng](/wiki/Bi%E1%BB%83u_t%C6%B0%E1%BB%A3ng) [quyền lực](/wiki/Quy%E1%BB%81n_l%E1%BB%B1c) của cá nhân, [dòng họ](/w/index.php?title=D%C3%B2ng_h%E1%BB%8D&action=edit&redlink=1) đó. Lâu đài đô thị được sử dụng để kiểm soát dân chúng địa phương và các tuyến đường giao thông quan trọng, và lâu đài nông thôn thường được xây dựng biệt lập với các ngôi [làng](/wiki/L%C3%A0ng) và có chức năng phòng thủ, bảo vệ những vùng đất đai màu mỡ.
Ban đầu, nhiều lâu đài được xây dựng từ
[đất](/wiki/%C4%90%E1%BA%A5t) và [gỗ](/wiki/G%E1%BB%97), nhưng do nhu cầu phòng thủ và kỹ thuật phát triển cũng như chi phí bỏ ra nhiều nên lâu đài được xây cất bằng đá để tăng tính vững vàng, đường bệ. Mặc dù [thuốc súng](/wiki/Thu%E1%BB%91c_s%C3%BAng) được du nhập vào châu Âu trong thế kỷ 14, nó đã không ảnh hưởng đáng kể đến xây dựng lâu đài cho đến thế kỷ 15 vì hỏa lực của binh chủng này còn quá yếu không thể làm suy suyễn những bức tường lâu đài kiên cố.
Nhưng đến khi
[pháo binh](/wiki/Ph%C3%A1o_binh) đã trở nên đủ mạnh để có thể xuyên thủng và phá hủy bức tường đá thì lâu đài dần phải cải tiến để chống chọi. Trong khi lâu đài vẫn tiếp tục được xây dựng vào thế kỷ 16, kỹ thuật mới được bổ sung trong việc xây dựng để đối phó với lửa pháo và như vậy, sự thay đổi tính chất và kết cấu dần biến lâu đài từ một nơi cư trú thành một tòa thành phục vụ cho các hoạt động quân sự. Kết quả là, lâu đài thực sự đã được thay thế bởi các pháo đài.
Từ thế kỷ 18 trở đi, có một sự thay đổi mới trong việc xây dựng những lâu đài, với việc xây dựng các mô hình lâu đài lãng mạn của kiến trúc
[Gothic](/wiki/Gothic) và không có mục đích quân sự.
## Các đặc điểm nổi bật của lâu đài[
[sửa](/w/index.php?title=L%C3%A2u_%C4%91%C3%A0i&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C3%A2u_%C4%91%C3%A0i&action=edit§ion=1)] [Motte](/w/index.php?title=Motte&action=edit&redlink=1): Là kiểu gò đất phẳng nhân tạo nơi lâu đài tọa lạc. [Enceinte](/w/index.php?title=Enceinte&action=edit&redlink=1): Là tường thành có tính năng phòng thủ, bảo vệ [Keep](/w/index.php?title=Keep&action=edit&redlink=1): Là tháp canh có tính năng giám sát bên ngoài từ phí trong. [Gatehouse](/w/index.php?title=Gatehouse&action=edit&redlink=1): Là cổng vào lâu đài thiết yếu. [Moat](/w/index.php?title=Moat&action=edit&redlink=1): Là dạng hào sâu bao quanh bên ngoài lâu đài, có thể chứa nước; có tính năng phòng thủ kiểu ngăn cản. [Arrowslits](/w/index.php?title=Arrowslits&action=edit&redlink=1): Là lỗ châu mai, cho phép các cung thủ có thể bắn tên ra ngoài.

X-Cache-Status: hit

X-Cache: cp1066 hit/1, cp1068 miss


markdown:
# Hoét lam
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ
[Myophonus caeruleus](/w/index.php?title=Myophonus_caeruleus&redirect=no))
|Hoét lam|
|
|![]()
![ Myophonus caeruleus - Ang Khang edit1.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/16/Myophonus_caeruleus_-_Ang_Khang_edit1.jpg/280px-Myophonus_caeruleus_-_Ang_Khang_edit1.jpg)
![ Myophonus caeruleus - Ang Khang edit1.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/16/Myophonus_caeruleus_-_Ang_Khang_edit1.jpg/280px-Myophonus_caeruleus_-_Ang_Khang_edit1.jpg)
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Passeriformes](/wiki/B%E1%BB%99_S%E1%BA%BB) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Muscicapidae](/wiki/H%E1%BB%8D_%C4%90%E1%BB%9Bp_ru%E1%BB%93i) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Myophonus](/wiki/Myophonus) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **M. caeruleus** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) **Myophonus caeruleus**
(
[Scopoli](/w/index.php?title=Giovanni_Antonio_Scopoli&action=edit&redlink=1), 1786) **Chim hoét xanh** (tên khoa học *) là một loài Myophonus caeruleus* [chim](/wiki/Chim)trong họ [Muscicapidae](/wiki/H%E1%BB%8D_%C4%90%E1%BB%9Bp_ru%E1%BB%93i). [[2]](#cite_note-2)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%C3%A9t_lam&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%C3%A9t_lam&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-IUCN_1-0) [BirdLife International](/wiki/BirdLife_International)(2013). [“](http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/22708329). *Myophonus caeruleus*” *.* [Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa.](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F_IUCN)Phiên bản 2013.2 [Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013. **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-2) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%C3%A9t_lam&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%C3%A9t_lam&action=edit§ion=2)]
|
|![]()
|
| có thông tin sinh học về
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Photos, videos and sounds](http://ibc.lynxeds.com/species/blue-whistling-thrush-myophonus-caeruleus) [Calls and songs on Xeno-Canto](http://www.xeno-canto.org/browse.php?query=Myophonus+caeruleus&species_nr=) [Blue Whistling Thrush on Avibase](http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=DE6C227DB24CCC29) [Oriental Bird Images:](http://orientalbirdimages.org/search.php?Bird_ID=2474)Selected images *Blue Whistling Thrush* [Thể loại](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i): [Loài ít quan tâm](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Lo%C3%A0i_%C3%ADt_quan_t%C3%A2m) [Myophonus](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Myophonus) [Chim châu Á](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_ch%C3%A2u_%C3%81) [Chim Lào](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_L%C3%A0o) [Chim Việt Nam](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Động vật được mô tả năm 1786](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c_m%C3%B4_t%E1%BA%A3_n%C4%83m_1786) [Chim Afghanistan](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_Afghanistan) [Chim Ấn Độ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [Chim Bangladesh](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_Bangladesh) [Chim Bhutan](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_Bhutan) [Chim Malaysia](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_Malaysia) [Chim Campuchia](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_Campuchia) [Chim Trung Quốc](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_Trung_Qu%E1%BB%91c) [Chim Indonesia](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_Indonesia) [Chim Kazakhstan](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_Kazakhstan) [Chim Myanma](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_Myanma) [Chim Nepal](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_Nepal) [Chim Pakistan](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_Pakistan) [Chim Tajikistan](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_Tajikistan) [Chim Thái Lan](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_Th%C3%A1i_Lan) [Chim Turkmenistan](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Chim_Turkmenistan) [Động vật Himalaya](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Himalaya) [Sơ khai Bộ Sẻ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:S%C6%A1_khai_B%E1%BB%99_S%E1%BA%BB)

X-Cache: cp1067 miss, cp1068 miss


markdown:
# Máy truy tìm dữ liệu
[Search engines](/w/index.php?title=Search_engines&redirect=no))
|Bài viết này
|cần thêm . **Máy truy tìm dữ liệu trực tuyến** hay **máy tìm kiếm** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *search engine*), hay còn được gọi với nghĩa rộng hơn là ** ( công cụ tìm kiếm** *search tool*), nguyên thủy là một [phần mềm](/wiki/Ph%E1%BA%A7n_m%E1%BB%81m)(thường được tích hợp vào một trang web [trực tuyến](/wiki/Tr%E1%BB%B1c_tuy%E1%BA%BFn_v%C3%A0_ngo%E1%BA%A1i_tuy%E1%BA%BFn)) nhằm tìm ra các trang trên mạng [Internet](/wiki/Internet)có nội dung theo yêu cầu người dùng dựa vào các thông tin mà chúng có. Trữ lượng thông tin này của công cụ tìm kiếm thực chất là một loại [cơ sở dữ liệu](/wiki/C%C6%A1_s%E1%BB%9F_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u)( *database*) cực lớn. Việc tìm các tài liệu sẽ dựa trên các [từ khóa](/wiki/T%E1%BB%AB_kh%C3%B3a)( *keyword*) được người dùng gõ vào và trả về một danh mục của các trang [Web](/wiki/World_Wide_Web)có chứa từ khóa mà nó tìm được. **Từ khóa** được hiểu như là một tổ hợp các từ của một [ngôn ngữ](/wiki/Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF) nhất định được sắp xếp hay quan hệ với nhau thông qua các [biểu thức logic](/w/index.php?title=Bi%E1%BB%83u_th%E1%BB%A9c_logic&action=edit&redlink=1) mà công cụ tìm kiếm hỗ trợ. Trong trường hợp một từ khoá bao gồm nhiều hơn một chữ (hay từ) thì có thể gọi tập họp tất cả các chữ đó là **bộ từ khoá** ( *set of keywords*). [Cơ sở dữ liệu](/wiki/C%C6%A1_s%E1%BB%9F_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u) mà máy truy tìm sử dụng thường được bổ sung cập nhật định kì bằng cách quét ( *scan*), điều chỉnh, thêm bớt nội dung và [chỉ số hoá](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ho%C3%A1&action=edit&redlink=1) lại tất cả các trang mà nó có thể tìm gặp trên [Internet](/wiki/Internet).
Ngày nay, với số lượng các trang Web lên đến hàng tỉ, nên việc tìm ra số trang có chứa nội dụng đòi hỏi của từ khoá có thể lên đến hàng triệu trang. Do đó, việc hiển thị các trang tìm thấy theo đúng thứ tự quan trọng của các trang và theo mong muốn của người dùng cũng là một trở ngại lớn đòi hỏi sự chắt lọc từ máy truy tìm và sự khéo léo về cách thức đặt ra từ khoá từ người dùng máy.
Một bộ máy tìm kiếm dữ liệu là một hệ thống phần mềm máy tính giúp con người tìm kiếm thông tin được lưu trữ trên hệ thống máy tính như mạng
[Internet](/wiki/Internet), hoặc [máy tính cá nhân](/wiki/M%C3%A1y_t%C3%ADnh_c%C3%A1_nh%C3%A2n). Máy tìm cho phép người sử dụng yêu cầu các thông tin với những hạn chế nhất định (thường được miêu tả bởi từ hoặc cụm từ) và nhận về một danh sách các [liên kết siêu văn bản](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_k%E1%BA%BFt_si%C3%AAu_v%C4%83n_b%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1) thỏa mãn các hạn chế. Máy tìm sử dụng [hệ thống chỉ mục](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_ch%E1%BB%89_m%E1%BB%A5c&action=edit&redlink=1) để có thể tìm kiếm nhanh chóng và hiệu quả. Máy tìm thường được hiểu là máy tìm những thông tin công khai trên [mạng](/wiki/M%E1%BA%A1ng), nếu không có những khả năng cao hơn. Ngoài ra còn có các loại máy tìm khác như máy tìm doanh nghiệp tìm thông tin trên [mạng nội bộ](/wiki/LAN), máy tìm cá nhân tìm thông tin trên [máy tính cá nhân](/wiki/M%C3%A1y_t%C3%ADnh_c%C3%A1_nh%C3%A2n), và [máy tìm di động](/w/index.php?title=M%C3%A1y_t%C3%ACm_di_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1).
Một số máy tìm còn khai thác thông tin trong các
[nhóm tin](/w/index.php?title=Nh%C3%B3m_tin&action=edit&redlink=1), các [cơ sở dữ liệu](/wiki/C%C6%A1_s%E1%BB%9F_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u) lớn, hay trong các hệ thống [thư mục mở](/w/index.php?title=Th%C6%B0_m%E1%BB%A5c_m%E1%BB%9F&action=edit&redlink=1) như DMOZ.org. Khác với hệ thống thư mục mạng được duy trì bởi con người, máy tìm hoạt động dựa vào các [thuật toán](/wiki/Thu%E1%BA%ADt_to%C3%A1n). Những trang web được gọi là máy tìm thực chất là giao diện người dùng của các máy tìm sở hữu bởi các công ty khác nhau.
## Mục lục
[1 Các thuật ngữ liên quan](#C.C3.A1c_thu.E1.BA.ADt_ng.E1.BB.AF_li.C3.AAn_quan) [2 Hoạt động phân hạng các trang Web](#Ho.E1.BA.A1t_.C4.91.E1.BB.99ng_ph.C3.A2n_h.E1.BA.A1ng_c.C3.A1c_trang_Web) [3 Phân loại máy truy tìm](#Ph.C3.A2n_lo.E1.BA.A1i_m.C3.A1y_truy_t.C3.ACm) [4 Phép toán và hỗ trợ của máy truy tìm](#Ph.C3.A9p_to.C3.A1n_v.C3.A0_h.E1.BB.97_tr.E1.BB.A3_c.E1.BB.A7a_m.C3.A1y_truy_t.C3.ACm) [5 Từ khoá mặc định](#T.E1.BB.AB_kho.C3.A1_m.E1.BA.B7c_.C4.91.E1.BB.8Bnh) [6 Kí tự thay thế và kí tự "~" trong bộ từ khoá](#K.C3.AD_t.E1.BB.B1_thay_th.E1.BA.BF_v.C3.A0_k.C3.AD_t.E1.BB.B1_.22.7E.22_trong_b.E1.BB.99_t.E1.BB.AB_kho.C3.A1) [7 Chế độ cao cấp của máy truy tìm](#Ch.E1.BA.BF_.C4.91.E1.BB.99_cao_c.E1.BA.A5p_c.E1.BB.A7a_m.C3.A1y_truy_t.C3.ACm) [8 Sử dụng các chức năng đặc biệt của máy truy tìm](#S.E1.BB.AD_d.E1.BB.A5ng_c.C3.A1c_ch.E1.BB.A9c_n.C4.83ng_.C4.91.E1.BA.B7c_bi.E1.BB.87t_c.E1.BB.A7a_m.C3.A1y_truy_t.C3.ACm) [9 Máy tìm hoạt động như thế nào](#M.C3.A1y_t.C3.ACm_ho.E1.BA.A1t_.C4.91.E1.BB.99ng_nh.C6.B0_th.E1.BA.BF_n.C3.A0o)
## Các thuật ngữ liên quan[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&action=edit§ion=1)]
Các
[thuật toán](/wiki/Thu%E1%BA%ADt_to%C3%A1n) hay kỹ thuật mà máy truy tìm dùng để xếp hạng hay đánh giá tầm quan trọng của một trang Web theo một từ khoá cho trước gọi là **sự phân hạng** ( *ranking*), hay đơn giản hơn là **phân hạng**.
Các kỹ thuật thay đổi mã nguồn HTML của một trang Web cũng như các kỹ thuật khác ngoài việc sửa mã nguồn HTML nhằm nâng cao tối đa thứ hạng của trang Web đối với một số từ khóa nào đó trên các máy truy tìm gọi là kỹ thuật
** hay tối ưu hoá cho máy tìm kiếm** **(từ** [SEO](/wiki/T%E1%BB%91i_%C6%B0u_h%C3%B3a_c%C3%B4ng_c%E1%BB%A5_t%C3%ACm_ki%E1%BA%BFm) [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh) *Search Engine Optimization*).
## Hoạt động phân hạng các trang Web[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&action=edit§ion=2)]
Ngoài việc xử lý số lượng trang tìm thấy theo yêu cầu của một từ khoá trong kho dữ liệu cập nhật của nó, các máy truy tìm dữ liệu còn phải tìm cách chống lại sự nhiễu loạn của các trang không có nội dung phù hợp với yêu cầu nhưng vẫn lọt vào danh sách tuyển chọn của máy truy tìm.
Nguyên do của các nhiễu loạn này là việc các trang Web chuyên về quảng cáo hay tiếp thị luôn luôn tìm cách để lọt vào hàng đầu trong danh sách tuyển chọn của máy truy tìm, và qua đó họ có thể giới thiệu sản phẩm của họ đến người dùng. Ngược lại, người dùng, trong đa số các trường hợp, không muốn tìm các quảng cáo tiếp thị mà chỉ muốn tìm các dữ liệu khác theo ý đã ghi trong từ khoá.
Do các đặc điểm phức tạp trên, việc phân hạng các trang Web tìm được bởi một bộ từ khoá cho trước của máy truy tìm sẽ dựa vào việc áp dụng thêm các thuật toán hay biện pháp xử lý đặc biệt:
### Những tiêu chí quan trọng dùng trong phân hạng[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&action=edit§ion=3)]
Dưới đây là các tiêu chí chủ yếu mà các thuật toán của các máy tìm kiếm Web sử dụng để phân hạng các trang Web:
**Tần số phát sinh**: được hiểu là tổng số lần xuất hiện của một chữ hay một cụm từ của từ khoá trong nội dung một trang Web nào đó. Theo sự đánh giá của các chuyên gia, thì tần số phát sinh của một trang Web càng cao sẽ chứng tỏ nội dung của trang Web đó càng liên quan hay càng đề cập nhiều đến những gì nêu trong từ khoá. Do đó, mật độ từ khóa đóng vai trò quan trọng trong việc phân hạng một trang Web. **Thẻ**:
metavà câu lệnh
title
Theo ngôn ngữ
[HTML](/wiki/HTML), thì thẻ
metalà các
[câu lệnh](/wiki/C%C3%A2u_l%E1%BB%87nh)nằm ở phần đầu ( *header*) của mã của một trang Web. Thẻ
metacó dạng:
<META (các thông số cho câu lệnh meta)>
Trong nhiều máy truy tìm, người thiết kế còn cho rằng sự xuất hiện các chi tiết hay toàn bộ nội dung của từ khoá càng sớm trong một trang mã HTML thì điều đó chứng tỏ trang đó có thể có chủ đề liên quan càng nhiều đến từ khoá. Hậu quả là một trang Web có thể được phân hạng cao hơn nếu các phần hay toàn bộ từ khoá có mặt sớm hơn trong phần mã HTML. Như vậy, trong một số thẻ
meta, máy truy tìm sẽ đọc nội dung và lấy ra các yếu tố phân hạng. Các thẻ
metacó nhiều hiệu lực cho việc phân hạng là:
<META name="description" content="(miêu tả ngắn nội dung trang Web)">
<META name="keywords" content="(danh sách từ khoá)">
Với lý do tương tự, nếu câu lệnh
<title>(tựa đề của trang Web)</title>không bị bỏ trống thì thứ hạng của nó có thể được nâng cao hơn.
-
**Ngôn ngữ**: Nếu một người dùng đang nối vào [Internet](/wiki/Internet)bằng một máy tính sử dụng [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p)thì việc hiển thị các trang Web có cùng [ngôn ngữ Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p)với máy tính đó rõ ràng là hiệu quả hơn cho người đó. Do đó, yếu tố ngôn ngữ của trang Web cũng được chú ý trong phân hạng. **Số lượng liên liên kết ngoài**: Theo sự đánh giá của nhiều chuyên gia phát triển máy truy tìm thì nếu một trang Web được nhiều nơi khác đề cập tới hay mở liên kết tới địa chỉ của nó thì rõ ràng giá trị của trang Web này cao hơn là các trang Web cùng kiểu nhưng lại không có hay ít được liên kết hay đề cập từ các trang khác. Như vậy, các trang Web nào được nhiều trang Web khác liên kết tới (hay đề cập tới) thì chất lượng của nó có thể cao hơn và được phân hạng cao hơn.
### Kỹ thuật nâng cao thứ hạng cho một trang Web[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&action=edit§ion=4)]
Việc nâng cao thứ hạng của một trang Web cho các máy truy tìm là do các nguyên nhân sau đây:
- Các cơ sở thương mại hay các cơ quan có hoạt động này muốn hoà nhập vào thị trường toàn cầu. Họ có các trang Web, một trong những biện pháp quan trọng là làm sao các trang Web này đến được người dùng Internet. Ngoài việc đăng quảng cáo trên trang phổ biến thì việc làm sao cho địa chỉ trang Web của họ được hiển thị ngay từ trang trả về đầu tiên cũng là một biện pháp quan trọng ảnh hưởng tới việc tiếp thị.
- Các trang Web truyền bá thông tin hay tuyên truyền những đề tài riêng cũng muốn đem thông tin của mình phổ biến đến được người dùng ở khắp nơi nên cũng mong muốn nâng cao thứ hạng trang Web của mình.
Do tầm quan trọng của việc xếp thứ bậc cho một trang Web nên đã nảy sinh các hậu quả:
- Sự ra đời của các công ty tư vấn về nâng cao thứ hạng cho trang Web: các công ty này sẽ nhận làm các dịch vụ SEO cho thân chủ để đưa thứ hạng các trang đó lên trong danh sách hiển thị trước tiên của các máy truy tìm.
- Các trang Web giả dụng (
*page cloaking*): Người thiết kế các trang này sẽ tìm cách cung cấp một nội dung có thể nhận sự phân hạng cao trong các máy truy tìm trong khi thực tế nếu một người dùng Internet truy cập đến địa chỉ này (qua trang trả về của máy truy tìm hay qua việc gõ thẳng địa chỉ vào [máy truy cập](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_c%E1%BA%ADp&action=edit&redlink=1)) thì trang đó hiển thị một nội dung hoàn toàn khác với sự đánh giá của máy truy cập. Hành động này xuất phát từ ý muốn tăng cường khả năng tiếp thị của một số trang Web. *Kỹ thuật đánh lừa các máy truy tìm như trên không quá phức tạp. Một ví dụ là chỉ việc thêm vào phần nội dung các thẻ*
metavà câu lệnh
titlethật nhiều chữ hay đoạn văn bản có khả năng làm tăng thứ hạng của chính nó lên mà thực ra bản thân phần hiển thị (phần giữa câu lệnh
body) của trang không hề liên hệ tới. Máy truy tìm khi xét đến các trang như vậy sẽ không thể biết rằng nội dung các văn từ ghi trong thẻ
metahoàn toàn không phù hợp với nội dung hiển thị của nó. Tuy nhiên, sự đánh lừa chỉ có thể xảy ra trong thời gian ngắn. Sau đó, khi nhận được phản ánh từ người dùng, máy truy cập sẽ được điều chỉnh và lúc đó các trang giả dụng này sẽ bị trừng phạt bằng cách xoá hẳn chỉ số đã được gán cho trang Web đó.
- Tính tạm thời của SEO: Phương pháp phân hạng các trang Web của các máy truy tìm thường thay đổi theo tình hình phát triển của Internet và của sự thay đổi nội dung của các trang Web. Do đó, một trang Web cố định chỉ có thể được phân hạng cao trong một thời hạn cố định mà thôi. Để một trang Web tiếp tục được giữ thứ hạng cao thì nội dung của nó (hay ít nhất nội dung các thẻ
meta) phải thay đổi hoặc là tự trang đó phải được tăng liên kết từ các địa chỉ Web khác tới và đây cũng là chỗ cho các nhà chuyên nghiệp về SEO phục vụ.
- Bảo trợ quảng cáo cho máy truy tìm: Bản thân các máy truy tìm cũng có thể là các cơ quan phục vụ quảng cáo do đó một trong những cách tốt để tăng hiệu quả tiếp thị là tham gia các dịch vụ quảng cáo ngay trên các máy truy tìm.
- Phá hoại máy truy tìm: Có thể do nhiều nguyên do phức tạp, các tay tin tặc có thể tổ chức tấn công vào máy truy tìm nhất là các máy được ưa chuộng. Ngày
[26 tháng 7](/wiki/26_th%C3%A1ng_7)năm [2004](/wiki/2004), hệ thống máy truy tìm lớn nhất hiện tại, [virus máy tính](/wiki/Virus_(m%C3%A1y_t%C3%ADnh)) [myDoom](/w/index.php?title=MyDoom&action=edit&redlink=1)làm cho hệ thống này ngưng hoạt động trong khoảng 4 tiếng.
## Phân loại máy truy tìm[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&action=edit§ion=5)]
Ngày nay, thì các máy truy tìm đã phát triển rất xa so với dạng nguyên thuỷ. Có hai cách chính phân loại máy truy tìm.
### Theo phương thức hoạt động[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&action=edit§ion=6)]
- Kiểu
**máy nhện**( *spider*): Cơ sở dữ liệu của các máy truy tìm được cập nhật hoá bởi các [phần mềm](/wiki/Ph%E1%BA%A7n_m%E1%BB%81m)đặc biệt thường gọi là "robot", "spider" hay "Webcrawler". Các phần mềm này sẽ tự động dò tìm và phân tích từ những trang có sẵn trong cơ sở dữ liệu để kiếm ra các liên kết ( *link*) từ các trang và trở lại bổ sung dữ liệu cho chính nó sau khi phân tích. Phần mềm này cũng sẽ báo cáo về các liên kết đã bị đào thải. Từ khoá được bỏ vào là để cho máy truy tìm lục kiếm trong bảng chỉ số của nó. Kết quả tốt nhất sau khi phân hạng sẽ được xếp ở thứ tự đầu tiên. Trang thông dụng nhất dùng nguyên tắc này là [http://www.google.com](http://www.google.com)
- Kiểu
**máy truy tìm ảo**( *meta-search engine*): Ngày nay, người ta có thể lợi dụng các máy truy tìm sẵn có để thiết kế thành một loại máy truy tìm mới gọi là máy truy tìm ảo. Nguyên tắc của loại máy truy tìm này khá đơn giản. Nó không có cơ sở dữ liệu. Khi hoạt động thì nó sẽ gởi từ khoá đến các máy truy tìm khác một cách đồng loạt và nhận về tất cả các kết quả tìm được. Nhiệm vụ tiếp theo chỉ là phân tích và phân hạng lại các tài liệu tìm được cho thân chủ. Ưu điểm của loại máy truy tìm này là lợi dụng cơ sở dữ liệu của các máy truy tìm khác để tìm ra nhiều kết quả hơn và nhanh hơn. Nhưng vì loại này chỉ tồn tại nếu có các máy truy tìm nguyên thuỷ nên gọi là meta- (tiền tố *meta*có nghĩa là "siêu hình" hay "ảo"). Điển hình loại này là [MetaCrawler](http://www.metacrawler.com).
- Kiểu
**thư mục đối tượng**( *subject directory*): Còn gọi là **máy truy tìm theo phân lớp**( *hierarchical search engine*) - máy truy tìm này phân lớp sẵn các đối tượng vào các thư mục và người dùng sẽ lựa theo kiểu rẽ nhánh từ từ cho đến khi tìm ra các trang Web mà mình muốn. Kiểu này dễ cho người truy cập nhưng có điểm yếu là nó không thể bao gồm hết mọi chủ đề mà họ muốn kiếm ra. Hơn nữa, sự phân loại đôi khi không được đầy đủ và chính xác. Điển hình của loại này là [http://www.yahoo.com](http://www.yahoo.com)
- Kiểu
**cơ sở dữ liệu đặc biệt**hay còn gọi là **bất khả kiến Web**( *invisible Web*): Đặc điểm của loại này là dữ liệu kiếm ra không thực sự có từ địa chỉ trang Web cụ thể qua các máy truy tìm; dữ liệu này tồn tại trong các cơ sở dữ liệu của một máy tính hay [mạng](/wiki/M%E1%BA%A1ng)ở đâu đó trên Internet mà các trang Web được phép sử dụng. Đặc biệt, các trang Web nghiên cứu của các đại học hay học viện như [http://lii.org](http://lii.org), [http://www.academicinfo.net](http://www.academicinfo.net)và [http://infomine.ucr.edu](http://infomine.ucr.edu)thuộc kiểu này.
- Sau này nhiều máy truy tìm hỗ trợ người dùng qua nhiều cách thức khác nhau nên người ta ít thấy ranh giới phân chia của các máy truy tìm nữa mà thay vào đó là các hệ thống máy truy tìm lại bao gồm nhiều kiểu chức năng khác nhau. Chẳng hạn như
[http://www.yahoo.com](http://www.yahoo.com)không còn đơn thuần là một máy truy tìm theo kiểu thư mục đối tượng mà bên cạnh đó nó cũng cung cấp luôn cả kiểu máy nhện cho người dùng.
### Theo chức năng[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&action=edit§ion=7)]
Theo cách phân loại này thì tùy theo đối tượng tìm kiếm mà có:
- Kiếm địa chỉ trang Web
- Kiếm địa chỉ thư điện tử
- Kiếm thông tin riêng về một người
- Kiếm thông tin về một tổ chức
- Kiếm việc làm
- Kiếm bản đồ...
## Phép toán và hỗ trợ của máy truy tìm[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&action=edit§ion=8)]
Để mở rộng các chức năng tìm kiếm, cũng như tạo thêm nhiều tiện dụng cho người dùng, các máy truy tìm cũng đã hỗ trợ thêm nhiều phép toán lên từ khóa. Dĩ nhiên mỗi máy có thể sẽ hỗ trợ những phép toán khác nhau. Ở đây chỉ nêu ra các phép toán được hỗ trợ bởi hầu hết các máy truy tìm.
- Dùng phép "
**+**": Để tìm các trang có mặt tất cả các chữ của từ khóa mà không theo thứ tự nào hết thì viết nối các chữ này với nhau bằng dấu +. Ví dụ: Tìm trang nói về cách thức viết [Linux](/wiki/Linux)scripts có thể dùng bộ từ khóa
+Linux +script +tutor
- Dùng phép "
**-**": Trong số các trang Web tìm được do quy định của từ khóa thì máy truy tìm sẽ loại bỏ các trang mà nội dung của chúng có chứa chữ (hay cụm từ) trong ngoặc kép đứng ngay sau dấu trừ. Ví dụ: Khi tìm tin tức về các loại xe dùng kỹ thuật lai mới chưa có bán trên thị trường nhưng không muốn các trang bán xe hay các trang nói về hai kiểu xe Prius (của [Toyota](/wiki/Toyota)) và kiểu xe Insight (của [Honda](/wiki/Honda)) lọt vào danh cách truy tìm thì có thể thử từ khóa
+car +hibrid -sale -Prius -Insight
- Dùng dấu ngoặc kép
**" "**: Khi muốn chỉ thị máy truy tìm nguyên văn của cụm từ, có thể dùng dấu ngoặc kép. Ví dụ: Để tìm lại nguyên tác và nội dung bài thơ có câu
nước non nặng một lời thềthì có thể thử dùng từ khoá với ngoặc kép
"Nước non nặng một lời thề"
- Dùng các phép toán của
[đại số Bool](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_s%E1%BB%91_Bool&action=edit&redlink=1): Hiện tại, nhiều máy truy tìm hỗ trợ thêm các phép toán như là OR, AND và NOT. Khi dùng thì tên của các phép toán này bắt buộc phải viết chữ in hoa. Phép toán Bool đòi hỏi điền vào đúng vị trí quy định một từ (hay một cụm từ trong ngoặc kép) giữ vai trò của [toán tử](/wiki/To%C3%A1n_t%E1%BB%AD). Ngoài ra, đa số máy truy tìm chỉ hoạt động tốt trong một số lượng giới hạn các phép toán Bool cho một bộ từ khoá. Lời khuyên chung là không nên dùng quá 6 phép toán Bool cho cùng một bộ từ khoá và không phải máy truy tìm nào cũng hỗ trợ đầy đủ các phép toán
AND, ORhay
NOT
**OR**: Có cú pháp là
(Toán tử 1) OR (Toán tử 2). Lệnh này cho phép tìm những trang Web nào có chứa
*một trong các toán tử*của phép toán OR của bộ từ khoá. Ví dụ để tìm các bài viết về [Nguyễn Trãi](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Tr%C3%A3i)trong cả tiếng Việt và tiếng nước ngoài thì có thể dùng bộ từ khoá
"Nguyễn Trãi" OR "Nguyen Trai"
Các máy truy tìm có thể dùng
ORlà:
*AltaVista, AOL Search, Excite, Google, Inktomi (HotBot, MSN), Ask Jeeves, Lycos, Northern Light, HotBot và Gigablast.* **AND**: Có cú pháp
(Toán tử 1) AND (Toán tử 2). Phép toán AND nhằm yêu cầu máy truy tìm kiếm các trang có sự hiện diện của tất cả các toán tử. Ví dụ
nanotechology AND health
sẽ giúp truy tìm các trang có mặt đồng thời hai chữ
healthvà chữ
nanotechnology
Một số trang truy tìm sẽ dùng
ANDnhư là mặc định (trong đó có Google). Bạn cũng có thể thay thế bằng cách dùng dấu
**+**trong một số trường hợp nào máy truy tìm không có chức năng của đại số Bool.
Các trang hỗ trợ phép toán
ANDlà:
*AltaVista, AOL Search, Excite, Inktomi (HotBot, MSN), Northern Light, Yahoo và Gigablast.* **NOT**: Phép này hoàn toàn tương tự như cách dùng dấu -. Nghĩa là, sự truy tìm sẽ loại bỏ những trang mà nội dung có chứa toán tử đứng ngay sau phép toán NOT. Tuy nhiên trong nhiều máy truy tìm có hỗ trợ thì phép này cũng chỉ được dùng có một lần cho một bộ từ khoá. Thí dụ để tìm tài liệu hướng dẫn về [ngôn ngữ lập trình](/wiki/Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_l%E1%BA%ADp_tr%C3%ACnh)C/C++ có thể thử dùng trên Altavista
"C/C++ tutor" NOT book
Các trang có thể dùng NOT là
*AOL Search, Excite, Inktomi (HotBot, MSN), Northern Light và Gigablast.*
-
- Dùng phép
**NEAR**: Dùng để truy tìm những trang Web mà nội dung của chúng có các thành tố của từ khoá nằm gần nhau. Phép toán này rất có lợi để tìm ra những trang có một cụm từ, một khái niệm, một định nghĩa hay một lời phát biểu mà bạn không nhớ hết được. Ví dụ: Tìm lại nguyên văn câu thơ và tác giả bằng bộ từ khoá:
"Ong non" NEAR "Dê cỏn"
- Dùng dấu ngoặc đơn
**()**để chẻ nhánh. Dùng ngoặc đơn cho phép tìm nhiều kết hợp phức tạp. Ví dụ để truy tìm tài liệu về cách tạo ra CD ROM có khả năng tự khởi động có thể thử từ khoá
bootable AND (CD OR CDROM OR CD-ROM) AND (howto OR instruction)
Hỗ trợ cho kiểu phân nhánh bằng ngoặc đơn là
*AltaVista, AOL Search, Excite, Inktomi (MSN), Northern Light*
- Lưu ý:
- Trong mọi trường hợp thì từ khoá sai chính tả sẽ không thể có hiệu quả.
- Cách tốt nhất là dùng chữ in hoa cho các phép toán.
- Các trang tìm kiếm của Hotbot hay MSN thì bạn phải chuyển sang chọn chức năng "Boolean phrase" khi dùng các phép toán Boolean.
## Từ khoá mặc định[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&action=edit§ion=9)]
Nhiều máy truy tìm còn hỗ trợ thêm các từ khoá mặc định. Khi dùng các từ khoá mặc định như một thành phần của bộ từ khoá thì các trang Web được trả về sẽ thoả mãn các đặc tính chuyên biệt hoá theo ý nghĩa mà các từ khoá mặc định này biểu tượng. Các hỗ trợ này cho phép kiểm soát được các loại trang nào muốn truy tìm.
Các từ khoá mặc định kết thúc bằng dấu hai chấm
**:** và chữ (hay cụm từ trong ngoặc kép) của bộ từ khoá nào đứng ngay sau dấu này sẽ bị chi phối bởi điều kiện của từ khoá mặc định, còn các thành phần khác trong từ khoá sẽ không thay đổi ý nghĩa.
- Các từ khoá mặc định giới hạn máy truy tìm trả về các trang nằm trong một tên miền, hay một miền con. Tuỳ theo máy truy tìm mà các từ khoá mặc định được sử dụng.
*Altavista*hỗ trợ chức năng này bằng từ khoá
host:. Ví dụ,
host:mars.jpl.nasa.gov mars saturnchỉ tìm trong mars.jpl.nasa.gov tất cả các trang có chứa chữ "mars" và chữ "saturn".
*Excite, Google (Netscape, Yahoo)*hỗ trợ chức năng này bằng từ khoá
site:, khi kết hợp với các lệnh khác có thể tìm theo cách chuyên biệt. Ví dụ,
"carbon nanotech" -host:www.technologyreview.comcho phép tìm tất cả các trang nào có chứa cụm từ "carbon nanotech" ngoại trừ các trang xuất sứ từ www.technologyreview.com
*Inktomi (HotBot, iWon, LookSmart)*hỗ trợ chức năng này bằng từ khoá
domain:. Ví dụ, để tìm các trang có đuôi là ".edu" (thường là trang Web của các đại học) về đề tài "heart transplan", có thể dùng bộ từ khoá
"heart transplan" +host:eduđể tìm các trang có đuôi gốc là.edu mang đề tài này.
*AllTheWeb*hỗ trợ các từ khoá
domain, url, site:cho chức năng này. Ví dụ, để tìm các trang về "deutch" từ các trang trong nước
[Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c)có thể dùng
deutch domain:.de
-
- Các từ khoá mặc định dùng để tìm trang có tựa đề chứa một từ (hay cụm từ) đặc biệt:
*AltaVista, AllTheWeb, Inktomi (MSN và HotBot)*dùng từ khoá
title:. Ví dụ,
title: "Mars Landing"sẽ giúp truy tìm các trang có đề tựa về
[Hoả Tinh](/wiki/Sao_H%E1%BB%8Fa). *Google và Teoma*hỗ trợ các từ khoá
intitle:và
allintitle:("allintitle:" sẽ ảnh hưởng đến tất cả các chữ đứng sau dấu
**:**).
-
- Các từ khoá dùng để tìm các địa chỉ Web nào có chứa từ (hay cụm từ) của bộ từ khoá:
inurl:và
allinurl:.
- Muốn tìm địa chỉ các trang Web có một chữ đặc biệt thì dùng inurl. Ví dụ,
inurl:nasasẽ giúp tìm tất cả các địa chỉ Web nào có chứa chữ "nasa".
- Nếu cần truy tìm một địa chỉ có nhiều hơn một chữ thì dùng allinurl. Ví dụ,
allinurl:vietnam thetholucbatsẽ giúp tìm tất cả các trang nào mà nội dung địa chỉ của nó chứa chữ "vietnam" hay là chữ "thetholucbat".
- Muốn tìm địa chỉ các trang Web có một chữ đặc biệt thì dùng inurl. Ví dụ,
*Inktomi, AOL, GoTo, HotBot*cung cấp từ khoá
originurl:cho việc này.
*Yahoo*thì dùng từ khoá u: *Exite*dùng url:
-
- Các từ khoá mặc định giúp tìm các trang có cài đặt các liên kết tới địa chỉ trang được ghi trong từ khoá:
*Google, Yahoo*sẽ cung cấp từ khoá
link:. Tuy nhiên, Yahoo yêu cầu địa chỉ trong từ khoá phải có đủ tiếp đầu ngữ
http://thì mới hoạt động hữu hiệu. Ví dụ, bộ từ khoá
link:vi.wikipedia.orgsẽ giúp truy ra tất cả các trang Web nào có liên kết tới trang Bách khoa toàn thư tiếng Việt này.
*MSN*hỗ trợ chức năng này bằng từ khoá
linkdomain:
-
- Ngoài ra, để truy tìm các loại tệp có định dạng (
*format*) đặc biệt thì có thể dùng từ khoá
filetype:(đuôi của tập tin):
- Google: sẽ hỗ trợ truy tìm các kiểu tệp: PDF, Word (.doc), Excel (.xls), PowerPoint (.ppt) và Rich Text Format (.rtf) cũng như PostScript (.ps), Text (.txt), HTML (.htm hay.html), WordPerfect (.wpd) và các đuôi khác... Ví dụ:
laser filetype:pdfsẽ giúp tìm các trang là các tập tin dạng
*Yahoo*cho phép tìm HTML (htm hay html), PDF, Excel (.xls), PowerPoint (.ppt), Word (.doc), RSS/XML (.xml) và tập tin văn bản dạng (.txt). *MSN*chỉ hỗ trợ chuyên tìm các loại tệp: HTML, PDF, PowerPoint (.pps hay.ppt), các dạng của Word, hay Excel.
- Google: sẽ hỗ trợ truy tìm các kiểu tệp: PDF, Word (.doc), Excel (.xls), PowerPoint (.ppt) và Rich Text Format (.rtf) cũng như PostScript (.ps), Text (.txt), HTML (.htm hay.html), WordPerfect (.wpd) và các đuôi khác... Ví dụ:
**Lưu ý**: Đối với các máy truy tìm thì các tệp có đuôi.htm khác với các tệp có đuôi.html. Do đó, nếu muốn tìm một cách chắc chắc tất cả các tệp dạng HTML thì nên tìm làm hai lần, một riêng cho htm và một cho html.
## Kí tự thay thế và kí tự "
~" trong bộ từ khoá[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&action=edit§ion=10)] ** ( Kí tự thay thế** *wildcard character*) được hiểu là một [kí tự](/w/index.php?title=K%C3%AD_t%E1%BB%B1&action=edit&redlink=1)có thể dùng để thay thế, hay đại diện cho một tập hợp con của tập các kí tự chưa được xác định hoàn toàn. Một cách đơn giản hơn, kí tự thay thế là kí tự được dùng để đại diện cho một kí tự, hay một chuỗi kí tự trong một từ khoá, mệnh đề, câu hay dãy các kí tự. Nhiều máy truy tìm hỗ trợ cho việc sử dụng hai loại kí tự thay thế. Đó là dấu sao
*và dấu chấm hỏi
?
- Dấu sao
: dấu này sẽ thay thế cho một dãy bất kì các kí tự (chữ, số, hay dấu). Ví dụ, trong từ khoá
*****
có t*ngthì chữ
t*ngcó thể hiểu ngầm là tướng, từng, tuồng, ttamxng,...
Cần lưu ý sự khác biệt về ý nghĩa đối với kí tự thay thế
*dùng trong các
[hệ điều hành](/wiki/H%E1%BB%87_%C4%91i%E1%BB%81u_h%C3%A0nh)như là DOS, LINUX, Windows,... Theo cách hiểu của các hệ thống này thì dấu
*hoàn toàn không bị lệ thuộc vào biên giới của một từ. Trong khi đó, dấu
*dùng trong máy truy tìm sẽ được hạn chế trong biên giới của một từ. Ví dụ, từ khoá
My*dùng trong các
[công cụ tìm kiếm](/wiki/C%C3%B4ng_c%E1%BB%A5_truy_v%E1%BA%A5n_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u)của các hệ điều hành kiểu Windows thì nó có thể là
My Downloads, My Documents, My Yahoo!, my_magazines.ico, mysql.php, myth_psychemohop.jpg, mystere,.... Trong khi đó
my*trong các máy truy tìm chỉ giới hạn trong các chữ) lập thành bắt đầu với
my. Như vậy, trong ví dụ trên thì
My Downloads, My Documents, My Yahoo!sẽ không được máy truy tìm xem xét mà chỉ có
my_magazines.ico, mysql.php, myth_psychemohop.jpg, mysterelà hợp lệ mà thôi.
*AltaVista, Inktomi (iWon), Northern Light, Gigablast, Google, Yahoo, MSN,...*đều hỗ trợ cho cách dùng dấu
*này.
- Dấu chấm hỏi
**?**: dùng thay cho một kí tự duy nhất nào đó. Ví dụ,
ph?ngcó thể là
phong, phặng, ph@ng, ph_ng, ph-ng,...nhưng không thể là
phượng, ph ng, phug, phăang.
*AOL Search, Inktomi (iWon)*là các máy truy tìm có hỗ trợ dấu
?này.
**Dấu ngã ~**: Đặc biệt trong Google có một cách để tìm không những các trang có chứa từ khoá mà còn tìm các trang có chứa chữ đồng nghĩa ( *synonym*) Anh ngữ với từ khoá. Ví dụ,
~food factssẽ giúp truy tìm các dữ liệu có chữ "food facts" và các chữ tương đương như "nutrition facts",... Sự truy tìm theo hỗ trợ này đặc biệt hữu dụng trong trường hợp các tài liệu cần tìm quá hiếm hoi.
## Chế độ cao cấp của máy truy tìm[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&action=edit§ion=11)]
Ngoài chế độ tìm kiếm thông thường hầu hết các máy truy tìm đều hỗ trợ chức năng nâng cao mà dòng liên kết của nó thường viết bởi cụm từ
"Advanced search", hay đơn giản là
"Advanced". Trong chế độ này thì sự tìm kiếm được hướng dẫn chi tiết hơn. Đặc điểm chung của các chế độ nâng cao là:
- Giao diện được thêm vào nhiều khung chữ hay ô trống (
*text box*) có dòng hướng dẫn để tiện người dùng điền vào. Không nhất thiết phải điền hết tất cả các khung chữ nhưng các khung này được điền một cách đúng cách và nhiều chi tiết thì càng giúp cho máy truy tìm làm việc hiệu quả hơn.
- Đa số các máy truy tìm cho phép lọc lựa (
*filter*) lại các thông tin như là:
- Lựa chọn ngôn ngữ. Cho đến nay có một số máy truy tìm sau cho phép tìm riêng các trang Việt ngữ:
[Yahoo]
-
- Lựa chọn ngày tháng của trang Web.
- Lựa chọn các kiểu tệp (
*file type*).
- Lọc bỏ các nội dung dành riêng cho người lớn...
Có thể sử dụng các phép toán đã nêu trong bài 2 để nâng cao phép truy tìm. Tuy nhiên, người dùng nên cẩn thận vì có thể các kết quả sẽ chịu ảnh hưởng của nhiều điều kiện khác.
## Sử dụng các chức năng đặc biệt của máy truy tìm[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&action=edit§ion=12)]
Các máy truy tìm có thể cung cấp thêm một số phương tiện để giảm thiểu khó khăn của việc truy tìm. Sau đây là vài chức năng đặc biệt
- Tìm thêm dữ liệu theo liên hệ (
*related search*): Sau khi tìm kiếm, máy truy tìm có thể giúp đào sâu sự truy tìm bằng cách cung cấp các bộ từ khoá chi tiết hơn dưới dạng các dòng liên kết ( *link*). Các liên kết này thu nhỏ thị trường tìm kiếm (nếu số trang tìm theo từ khoá quá lớn). Thực ra, nếu cách chọn từ khoá đủ tập trung và khéo thì sẽ không phải mượn đến chức năng này. Ví dụ, như tìm các trang viết về sao Hoả mà dùng từ khoá
marsthì số lượng trang tìm ra sẽ vô cùng lớn. Do đó, có thể bấm thêm vào các chữ liên hệ để máy truy tìm thu nhỏ thị trường tìm kiếm lại.
Những trang có chức năng để tìm dữ liệu theo liên hệ là:
*AltaVista (*.
Related Searches),
[Ask.com](http://www.Ask.com)AllTheWeb (
Narrow your search), Excite (
Refine Your Results), HotBot, Lycos, MSN, Yahoo (
also try)
- Nhóm gọn (
*cluster*): trong lúc tìm kiếm nếu máy truy tìm cho rằng các trang tìm ra có thể ở chung một trang nguồn thì nó chỉ chọn ra một trang đại diện, còn các trang khác sẽ được xếp gọn vào và người dùng có thể khai triển rộng ra thành nhiều trang nếu muốn. Như vậy, sự tìm kiếm sẽ dễ hơn và ít bị nhiễu loạn thông tin của cùng một trang.
Những trang có chức năng này là:
*AltaVista (*.
Additional relevant pages from this site), AllTheWeb (
more hits from), Excite, Google (
More results from), HotBot, MSN, Northern Light
- Trang tương tự và trang có chính tả gần giống: Trong một số trường hợp thì chức năng tìm các trang tương tự như các trang mà máy truy tìm cho rằng có thể hữu dụng. Để dùng chức năng này chỉ việc bấm vào liên kết tương ứng. Riêng trong Google thì còn có link gợi ý thêm hay sửa chính tả cho việc truy tìm bằng chữ "
Did you mean..."
Các trang có chức năng tìm trang Web tương tự là:
*AltaVista (*
similar pages, related pages), AOL Search (
Show me more like this), Google (
did you mean, similar pages).
- Trang có từ nối dài (
*stemming*): Đây là khả năng của một số máy truy tìm cho phép tìm những trang có những chữ mở rộng của chữ trong từ khoá. Ví dụ, thay vì chỉ tìm "tutor" thì tìm luôn các trang có "tutors, tutorial, e-tutor,..."
*AOL Search*có chức năng này mặc định, *Direct Hit, HotBot (*.
Enable Word Stemming)
- Chức năng tồn trữ (
*cached*
) của Google: Có nhiều trường hợp trang Web đã bị xoá không thể hiển thị được nữa nhưng thông tin của nó trong cơ sở dữ liệu của máy truy tìm vẫn còn mà người dùng có thể cần đến. Trong thời gian các tin tức này chưa bị xoá khỏi cơ sở dữ liệu thì vẫn có thể đọc được nó nhờ vào chức năng đặc biệt này của Google.
Chuyển dịch (
*translation*): Một số trang cho khả năng dịch lại trang tìm thấy sang thứ tiếng mà người dùng đang có. Thường thì chỉ có dịch được ra các thứ tiếng thông dụng như Anh, Pháp, Đức, hay Tây Ban Nha và sự chuyển dịch này cũng không chính xác hoàn toàn. Dù vậy, người dùng có thể nắm được một phần thông tin có thể dịch ra.
Các trang có chức năng chuyển dịch là:
*AltaVista (*.
Translate), Google(
Translate this page)
# Máy tìm hoạt động như thế nào[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&action=edit§ion=13)]
Một máy tìm hoạt động theo các bước cơ bản sau
- Lọ mọ
- Lập chỉ mục
- Tìm kiếm
Các máy tìm mạng thực hiện công việc lưu giữ thông tin về một số lượng khổng lồ các
[trang web](/wiki/Website) nó tìm thấy trên [WWW](/wiki/World_Wide_Web). Những trang web này được lấy về bằng các [con lọ mọ](/w/index.php?title=Con_l%E1%BB%8D_m%E1%BB%8D&action=edit&redlink=1) (còn gọi là nhện web) bằng cách lần theo các siêu liên kết. Nội dung các trang web sau đó được phân tích để xác định xem trang web đó nên xuất hiện trong các yêu cầu tìm kiếm với tổ hợp từ khóa nào (ví dụ, những từ thu được từ tiêu đề, nội dung hoặc các trường đặc biệt gọi là [meta tags](/w/index.php?title=Meta_tags&action=edit&redlink=1)).
## Liên kết ngoài đến một số công cụ truy tìm thông dụng hiện nay[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&action=edit§ion=14)]
Để cho tiện tra cứu các liên kết sẽ được xếp theo chủ đề tìm kiếm
### Dữ liệu đặc biệt[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&action=edit§ion=15)]
Nhiều thông tin được cất giữ riêng trong các cơ sở dữ liệu mà chỉ có thể tìm ra khi vào các trang riêng biệt để tìm chúng. Một vài trang chứa cơ sở dữ liệu như vậy là:
[Librarians' Internet Index](http://lii.org/) [Academic Info - Educational Subject Directory - Online Degree Programs - Test Preparation Resources](http://www.academicinfo.net/) [Ez2Find.com](http://ez2find.com/) [Infomine - Scholary Internet Resource Collections](http://infomine.ucr.edu/) [Invisible WEB Directory](http://www.invisible-web.net/) [Resouce Discovery Network](http://www.rdn.ac.uk/) [Turbo 10](http://turbo10.com/) [Direct Search](http://www.freepint.com/gary/direct.htm) [Noodle tools](http://www.noodletools.com/debbie/literacies/information/5locate/advicedepth.html) [Library - University of California Berkely](http://www.lib.berkeley.edu/Collections/acadtarg.html)
- Trong nhiều trưòng hợp nếu bạn muốn truy tìm tin tức từ các cơ sở dữ liệu chỉ việc thêm vào bộ từ khoá chữ "database" ở vị trí cuối cùng của bộ từ khoá rồi dùng Google hay bất kì máy truy tìm thông thường nào.
### Tài liệu tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&action=edit§ion=16)]
- Truy tìm định nghĩa, khái niệm, tài liệu tham khảo hay dịch nghĩa:
Nếu chỉ muốn biết chính tả thì có thể dùng từ đó làm từ khoá và gõ vào Google rồi đọc chức năng hỗ trợ có dòng
"did you mean". Đây là chức năng có khả năng chỉnh chính tả.
Nếu để tra ý nghĩa chữ, khái niệm, hay danh từ khoa học thì dùng từ khoá mặc định
"define:"trên Google. (Ví dụ define:OLED)
- Truy tìm nghĩa qua các từ điển
- Các tài liệu tham khảo chung còn có
### Thư viện Web[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&action=edit§ion=17)] [Thư viện Internet công cộng](http://www.ipl.org/) [Thư viện của Đại học Berkeley](http://www.lib.berkeley.edu/) [Thư viện WEB của Smithsonian Institution](http://web4.si.edu/sil/onlineexhibitions/oe_search2.cfm) [So sánh thông tin về địa lý và chính quyền các nước.](http://www.cyberschoolbus.un.org/infonation/info.asp) [Bộ sưu tập lớn các liên kết tới trang WEB của các quốc gia](http://www.uidaho.edu/special-collections/iil.htm) [Thư viện NET go](http://www.tulane.edu/~lmiller/ArchivesResources.html) [Thư viện ảo](http://vlib.org/Overview.html) [Hỏi các thủ thư viện](http://www.loc.gov/rr/askalib/)
- Thông tin về các vấn đề "nóng":
### Trích dẫn[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&action=edit§ion=18)]
### Tin tức[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&action=edit§ion=19)] [Yahoo news](http://dailynews.yahoo.com) [Google news](http://news.google.com)
- Vào thẳng các trang của các hãng thông tấn để truy tìm tin tức mới như là
[cnet tech news](http://archive.is/20121208135346/http://news.com.com/), [BBC news](http://www.rdn.ac.uk/bth/), [US NEWS](http://www.usnews.com/usnews/briefings/nbhome.htm), [CNN](http://www.cnn.com), [AP](http://www.ap.org/), [AFP](http://www.afp.com/english/home/), [NBC](http://nbcpublish.console.net/), [CBS](http://www.cbsnews.com), [Fox](http://www.foxnews.com),...
### Người, địa chỉ, số điện thoại[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&veaction=edit&vesection=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&action=edit§ion=20)]
- Truy tìm thông tin về các nhân vật nổi tiếng:
- Các nhân vật nổi tiếng nhưng đã chết:
- Truy tìm người thường hay các thông tin về cá nhân:
-
- Hãy thử gõ tên đúng chính tả của ngưòi cần tìm trên www.google.com
[Yahoo People Search](http://people.yahoo.com) [freeality.com Reverse Directory Lookup](http://www.freeality.com/findrev.htm) [InteliUS](http://find.intelius.com/)
## Đọc thêm[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&veaction=edit&vesection=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&action=edit§ion=21)] [Công cụ tìm kiếm](/wiki/C%C3%B4ng_c%E1%BB%A5_t%C3%ACm_ki%E1%BA%BFm)(nghĩa rộng) [Internet Guides UC Berkeley - Teaching Library Internet Workshops](http://www.lib.berkeley.edu/TeachingLib/Guides/Internet/) [The Spider Apprentice - A Helpful Guide To Web Search Engines](http://www.monash.com/spidap.html) [TopWebSite Search Engines Guide](http://www.topwebsite.co.uk/)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&veaction=edit&vesection=22) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&action=edit§ion=22)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&veaction=edit&vesection=23) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%A1y_truy_t%C3%ACm_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u&action=edit§ion=23)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1053 miss, cp1068 miss