text:
Thực ra thì có nhiều kẻ muộn màng như y muốn lập gia đình, nhưng họ chưa làm được điều đó bởi họ có lí do riêng. Trường hợp của y, lí do duy nhất chỉ là bị bệnh. Một bệnh không chữa được vì xưa nay nó không có tên trong danh sách bệnh tật. Y gọi nó là bệnh tỉnh.
Y được người ta mai mối cũng nhiều, có ngày chạy sô vài cuộc. Cuộc nào cũng diễn ra tương tự, người làm mối thì nhiệt tình quá đáng trong khi y lại dửng dưng. Y biết kết cục sẽ ra sao. Đối tượng chưa kịp chán y thì y đã chán người ta trước.
Mỗi khi gặp gỡ đối tượng nào, cái đầu tỉnh táo đến lạnh lùng của y lại tưởng tượng ra rằng, người con gái nọ cũng có những hoạt động tiêu hoá hay bài tiết hết sức tầm thường. Bên trong cơ thể mềm mại của cô ta có những cơ quan bộ phận đang làm việc âm thầm. Thức ăn được vận chuyển theo một quy trình nghiêm ngặt từ thực quản xuống dạ dày. Dạ dày sẽ co bóp nhiệt tình và sau khi hoàn thành nhiệm vụ sẽ lưu luyến chia tay thức ăn tại môn vị để chúng đi vào ruột non. Qua chặng đường dài chín mét trong ống tiêu hoá sẽ kết thúc cuộc trường chinh, đám tàn quân bẩn thỉu sẽ được thu gom để đưa đến nơi cần đến.
Nghĩ tới đó, y rùng mình.
Chấm hết rung động. Chấm hết yêu.
Bệnh tỉnh của y là thế.
2
Một ngày đẹp trời y được bạn bè giới thiệu cho một cô nàng tên Tô Ninh Ninh. Bạn y quảng cáo rằng nàng da trắng như tuyết môi đỏ như máu tóc đen như gỗ mun. Bạn nàng thì khen nàng xinh quá giới hạn cho phép. Còn y chỉ thấy nàng mỏng mảnh như khói và cả chân lẫn người đều rất dài.
Bố mẹ Tô Ninh Ninh đã về hưu. Sở thích duy nhất của bố nàng là lôi huân huy chương trong hộp ra đếm hàng ngày. Hạnh phúc của mẹ nàng là làm thơ tặng cả nhà vào các dịp lễ tết và ngày hội non sông. Ông nàng đã ngoài chín mươi, chưa chịu kết thúc cuộc sống, ăn nằm tại chỗ trên tấm phản gỗ và sáng tác ra những chuyện nhảm nhí hoang đường.
Tô Ninh Ninh luôn dùng đồ trắng. Váy trắng mũ trắng tất trắng giày trắng và quần lót bên trong ắt hẳn là rất trắng. Nhà nàng nghèo nhưng nàng thanh khiết như một tiểu thư quý tộc châu Âu. Có người tiết lộ với y rằng cứ về đến nhà là nàng lẻn vào căn phòng trắng tinh, cởi hết áo quần nằm trên đệm trắng và rắc hoa trắng lên mình, nhìn qua tấm rèm trắng ra khoảng trời ngồn ngộn mây trắng bên ngoài và khe khẽ hát một bài ca có nhiều từ “trắng”.
Tô Ninh Ninh đọc nhiều tiểu thuyết do đó tâm hồn lúc nào cũng kí gửi trên mây. Đau xót hơn, nàng còn đắm đuối vào thơ và không biết gì về cuộc đời ngoài cửa. Chưa đầy ba mươi tuổi, văn học đã phá hỏng đời nàng.
Lần đầu gặp gỡ, nghe bạn giới thiệu y là nhà văn, nàng vui sướng như được nhìn thấy trời phật. Về phía y, bởi muốn lấy vợ cho xong chuyện, y cũng cố gắng thích nàng. Trong khi nàng e lệ nép vào dưới hoa (chỉ là hoa giả cắm trong bình), y mỉm cười quan sát. Khách quan mà nói, nàng thơm tho như một bông hồng bạch. Ánh mắt y nhảy dù xuống đường gân xanh mờ toả ra như một tia chớp trên cánh tay mảnh dẻ của nàng. Người thế kia thì mạch yếu, y nghĩ, và nếu tiêm vào bắp thì dễ tìm được ven.
Được ít phút, y cảm thấy rõ rệt, phía trong khoang bụng phập phồng có chiếc rốn xinh nhỏ dưới lần vải viền ren trắng như sương, hệ tiêu hoá của nàng đang vận động. Bệnh tỉnh của y phát tác. Lòng y nhẹ bẫng nhạt phèo đi, phẳng như vừa ăn một nhát bàn là, không mảy may xốn xang rung động nữa.
3
Một ngày nắng đẹp y lại đến nhà Tô Ninh Ninh. Dẫu sao y cũng cần lấy vợ vì bị họ hàng gia tộc thúc giục nhiều.
Mẹ nàng chơi bên hàng xóm. Bố nàng, như thường lệ, cứ thấy khách đến là lại ngồi đếm huân chương. Ông nàng ngồi trên tấm phản, lè nhè kể chuyện một mình. Rằng sáng hôm qua tao vào khu phố cổ, gặp một con hổ ở Hàng Ngang, nó đuổi tao chạy gần chết ra Hàng Đậu. Tao nấp sau cái ô tô, con hổ vồ tao mấy lần đều trượt. May mà tao có võ chứ không thì…
Y rủ Tô Ninh Ninh ra thềm nhà hóng mát. Cố gắng quên đi mấy cơ quan nội tạng chết tiệt, y nỗ lực tìm kiếm vẻ đẹp ở tâm hồn nàng. Y thử nói chuyện với nàng về các vấn đề xã hội, nhưng nàng chỉ thích lôi kéo y vào văn học là lĩnh vực nàng say đắm, cũng là lĩnh vực y đã chán từ lâu. Nàng hết lời ca ngợi sứ mệnh cao cả của văn học và thiên chức cao quý của nhà văn. Nàng nói rằng nhà văn có thể dùng cán bút làm đòn xoay chế độ và xoay được nhiều thứ khác. Theo nàng thì nhà văn là giống người tinh hoa đặc chủng và cần được nhân rộng khi xã hội có nhu cầu. Được một lúc thì y chán. Y dập tắt cơn kể lể của nàng bằng việc nói rằng hãy tỉnh lại đi em ạ, ngu đến bao giờ nữa, khoa học tự nhiên mới là quan trọng, không có văn học cũng chẳng chết ai. Bao bất công oan khuất kêu đòi sao bọn nhà văn vẫn im lìm như gấu ngủ đông. Nói thẳng cho vuông nhé, không có những con người vô dụng và ảo tưởng ấy, quần chúng cần lao vẫn sống như thường.
Nàng sững sờ. Anh là một thằng khùng chứ không phải nhà văn. Anh cút đi cút đi cút đi, đôi mắt mở to của nàng nói thế. Y đứng dậy nhún vai. Xin lỗi, anh chỉ nói sự thật thôi. Còn em, người có hộ khẩu thường trú trên gió trên mây, sức anh không kéo nổi về mặt đất được. Chào.
4
Giã biệt Tô Ninh Ninh, y lại tình cờ quen biết một em chân ngắn. Người ta bảo chân dài thường lãng mạn, nhưng em chân ngắn này xem ra cũng lãng mạn. Khốn nạn cho y, tránh vỏ dưa gặp vỏ dừa.
Được cái là chân ngắn này thẳng tính và không giáo điều cổ hủ như Tô Ninh Ninh. Lần đầu gặp nhau, cô bé hỏi y vì sao chưa có vợ. Y trả lời rằng việc đó không phải do anh mà do phòng tổ chức cán bộ, à quên, phòng tổ chức hôn nhân ở trên trời. Trưởng phòng là ông Tơ, phó phòng là bà Nguyệt. Ông Tơ bà Nguyệt là hai người xét hồ sơ xin lấy vợ của anh. Anh đã gọi vào máy di động của ông Tơ, ông Tơ tắt máy. Gọi cho bà Nguyệt, bà Nguyệt cũng tắt máy. Chắc hai ông bà ấy đang hú hí trong nhà nghỉ nên bỏ quên không se duyên cho anh, mà em biết đấy, một ngày trên trời bằng mười năm ở dưới trần.
Chân ngắn cười hích hích, tâm sự, trước đây em từng yêu điên cuồng một nghệ sĩ nhiếp ảnh. Gã ấy có đam mê là dậy sớm ra vườn chụp những bông hoa còn ướt sương đêm. Hôm nào sương ít, gã nhổ nước bọt vào hoa để tạo sương, thứ nước bọt của người chưa đánh răng lên ảnh vẫn đẹp long lanh nhưng ở bên ngoài thì bốc mùi kinh dị. Khi phát hiện ra điều đó em bị sốc, cả đống ảnh gã tặng em đốt sạch, lòng buồn như con chuồn chuồn. Rồi mọi chuyện cũng qua đi. Giờ thì em chỉ yêu các nhà văn.
Sự thật thà của chân ngắn làm y hứng thú. Y rủ cô bé đi chơi, đến một cánh rừng ở xa thành phố. Đang là mùa thu, cả khu rừng lóng lánh như được dát vàng. Chân ngắn đờ người ra, ngây ngất. Còn y thầm nghĩ, gặp phong cảnh này, bọn nhà văn hạng hai sẽ cuống lên vì không biết miêu tả thế nào. Nhà văn hạng một khôn hơn sẽ không tả gì vì biết rằng nếu cố cũng chỉ thất bại. Chờ một cơn gió đến cho cây cối ngả nghiêng thêm phần lãng mạn, chân ngắn thì thào:
– Em có cảm giác như khu rừng được dệt lên từ nắng vàng cả nghìn năm đọng trong lòng đất ấy.
Y cười nhạt:
– Đơn giản là mùa khô, lá cây không quang hợp được như mùa hè nên ngừng sản sinh diệp lục tố là chất mang lại màu xanh. Các sắc tố vàng hoặc cam có sẵn trong lá cây thừa cơ trỗi dậy, khiến lá đổi màu. Những loài cây nào sản xuất ra được sắc tố anthocyanin thì cho lá cây màu đỏ.
Chân ngắn cụt hứng. Y bồi thêm cú nữa:
– Đứng ở bên ngoài thì thấy thế thôi em ạ. Cứ thử qua rừng mà xem, thối lắm. Khách vãng lai vẫn thường chui vào đó. Trong ấy đầy giấy vệ sinh.
5
Bệnh tỉnh của y ngày càng trầm trọng.
Một thời gian dài, đêm nào y cũng ngủ mơ thấy một cảnh lạ lùng. Y bị bắt phải ngồi bên một bàn tiệc có rất đông người, cùng đeo mặt nạ và cùng tham gia vào một trò chơi. Quy tắc của trò chơi là ai đến dự cũng phải nói dối, không ai được nói thật. Nói dối ít được thưởng ít, nói dối nhiều được thưởng nhiều, phần thưởng chính là rượu thịt ở trên bàn. Ai bị phát hiện là nói thật thì ngay lập tức bị bắt đem đi khâu miệng. Tất nhiên chẳng ai thích bị khâu miệng nên ai cũng nói dối lem lẻm không biết ngượng mồm.
Trò chơi càng về cuối càng vui. Ai cũng nói dối trơn tru đến mức tin chính lời nói dối của mình là thật. Sự phi lí tột cùng ấy khiến y lộn ruột. Y không chấp nhận cuộc chơi.
– Đời tao chỉ biết nói thật. Tao đ. thèm chơi với chúng mày.
Y ném mặt nạ vào bát xương chó và nhảy xổ lên bàn. Đám đông ào đến với một rừng dao kéo kim chỉ để trừng phạt y. Họ chưa kịp ra tay thì y đã tự cấu vào mặt mình và tỉnh giấc.
Tự làm mình tỉnh giấc là một kinh nghiệm mà sau nhiều cơn ác mộng y đã rèn luyện được. Tuy luôn thoát hiểm vào phút nguy cấp nhưng trong giấc mơ nào y cũng đói và buồn.
Y kể cho mẹ y nghe chuyện này. Bà nói, khổ thân mày, trong mơ cũng thật thà để mà bị đói. Sao không nói dối như mọi người khác để được đánh chén có phải là hơn không .
Y thử làm theo lời mẹ. Trong mơ, bữa tiệc diễn ra như thường lệ, mọi lời nói dối trơ trẽn đều được coi là thật theo một sự thoả thuận ngầm. Ai cũng biết nhưng vờ như không biết để được yên thân và có phần đút túi mang về. Đến lượt y, y đứng lên nói dối làu làu như một con vẹt. Khi tiếng vỗ tay nổi lên vang dậy, y đột ngột phá luật chơi.
– Tất cả những gì tao nói từ đầu đều là nói dối – Y tuyên bố.
Như mọi lần, cậy có thuật thoát mộng, y không thèm chạy trốn mà xô ghế nhảy lên mặt bàn. Chỉ bằng một cú bóp nhẹ vào chim mình, y đã cười phá lên và tỉnh giấc ngay sau đó.
Nghe kể, mẹ y khuyên:
– “Người đời đục cả, riêng mình ta trong. Người đời say cả, riêng mình ta tỉnh”, đến trong mơ mà mày còn tỉnh thế này thì nguy hiểm. “Nước trong giặt mũ, nước đục rửa chân”, phải biết thoả hiệp con ạ, nhảy xuống sông Tương chỉ thiệt thân. Tìm cách nào để chữa bệnh tỉnh đi con.
Y ra cửa nhìn về phương nam. Nơi ấy gió thổi mây bay, chân trời xanh ngát. Ai chữa được bệnh tỉnh của y bây giờ?
Một hôm lang thang trên mạng, tình cờ y bắt gặp thông tin về một thầy lang ở vùng Tây Bắc. Đó là một kì nhân được mệnh danh là “ông già bách bệnh”, từ nhiều năm trước phải đi vào núi ở ẩn vì bị chính quyền xã coi là phù thuỷ hành nghề mê tín dị đoan. Y khăn gói lên đường về hướng bắc.
6
Thầy lang ở trong núi đá, nơi tiếp giáp giữa trời và đất. Quanh năm mây trắng bò từng tảng dưới gầm nhà sàn. Quanh nhà hoa mơ hoa táo nở trắng ngần. Thấp thoáng bóng sơn nữ trong sương gùi nước về cho thầy sắc thuốc. Cảnh thanh bình lãng đãng như xứ tiên.
Y kể bệnh cho thầy lang nghe và hỏi có chữa được không. Ông già giấu nụ cười trong chòm râu bạc, lẳng lặng lấy ra một gói thuốc bằng bàn tay và chụm môi thổi một luồng khói xanh vào đó. Thuốc chế từ hoa mơ đấy, chẳng có gì bí mật, ông nói, uống hết thang này là sớm tối chỉ mộng với mơ. Thưa, nếu muốn tỉnh táo trở lại thì phải làm sao. Muốn tỉnh táo thì uống một thang chế từ hoa táo, ông già bách bệnh cười.
Y uống thuốc xong thì ra vườn chơi. Ngồi lên một phiến đá, chợt nghe có tiếng rì rầm, ngó quanh thì thấy trên cành mơ có hai con sâu – một nam một nữ – đang nói chuyện. Sâu nam trách sâu nữ bạc tình, rằng yêu nhau đã nửa tuần trăng rồi mà em còn đem lòng tơ tưởng cái thằng rết đỏ ngụ trong phiến đá này. Sâu nữ khóc rằng em đâu muốn thế nhưng trái tim em có quy luật riêng của nó, nó mách em đi theo tiếng gọi nơi hoang dã và bây giờ nó không còn thuộc về anh. Sâu nam nấc lên, đến nước này anh hỏi thật, thế cái thằng rết chó chết ấy nó hơn anh ở chỗ nào. Em đã nói với anh bao nhiêu lần rồi, loài sâu chúng mình chỉ có ba cặp chân, cả thảy là sáu chiếc, trong khi anh rết có những hai mươi mốt cặp, tổng cộng là bốn mươi hai chiếc chân. Em ơi chả lẽ tình yêu chỉ được đo đếm bằng số chân, anh thua hắn về chân nhưng anh đẹp hơn hắn về tâm hồn. Xì, tâm hồn là cái quái gì, chả ai nhìn thấy. Đừng nói lời bạc như vôi thế, em bị tiêm nhiễm nọc độc của thằng rết thâm hiểm mất rồi, em đang diễn biến xấu đấy em có biết không. Ừ tôi thay đổi, thấy cái tốt đẹp hấp dẫn hơn tôi theo. Sâu nam khóc, em ơi nghĩ lại đi em, kiên định theo anh, chúng mình sẽ thoát kiếp sâu thành bướm bay lên thiên đường. Xin lỗi, tôi không chờ được. Tôi sẽ trao thân cho anh rết, ôi, đen nhánh đỏ tươi, vạm vỡ hùng cường!
Sâu nam khóc thảm thiết, oằn oại trên cành mơ.
– Tiên sư mày, gái đĩ già mồm. Đã bội bạc còn trơ tráo – Y búng con sâu nữ rơi xuống đất, dận mũi giày lên nó. Con sâu nổ đánh bép, chết tươi.
Y lật phiến đá lên. Quả nhiên có một con rết đỏ nâu ngoe nguẩy chực chạy trốn. Mũi giày thứ hai dí xuống. Con rết ngắc ngoải, lịm dần.
Vườn mơ hoe hoắt vắng. Tuyệt đối yên tĩnh. Y trở vào nhà sàn. Ông già đang nằm lim dim hút tẩu, hỏi:
– Anh vừa giết chết hai côn trùng trong vườn của ta đấy à.
Y giật mình.
– Thưa, sao thầy lại biết. Mà hình như thầy cho tôi uống nhầm loại thuốc khiến tôi nghe được tiếng nói của loài vật phải không.
– Ta không nhầm. Vẫn là loại thuốc giúp anh mơ mộng. Việc giết chóc của anh vừa rồi cũng chỉ là một giấc mơ thôi.
Y trở ra vườn mơ. Xác của con rết và con sâu vẫn ở đó.
– Thưa, hai con vật đó vẫn còn. Tôi đang sống giữa đời thực đây, sao thầy lại bảo là mơ được.
– Bấy giờ anh chưa tỉnh hẳn. Việc làm ác khiến anh vẫn vô minh. Giờ thì anh thử đi ra đó lần nữa xem.
Y lại ra vườn. Qua nhiên không thấy xác côn trùng nào cả.
Chỉ có hoa mơ man mác trắng đến hư vô.
Tha thẩn làm quen với một sơn nữ, y được cô cho biết rằng bệnh nhân nào tìm đến đây cũng được chữa chỉ bằng hoa mơ và hoa táo. Sở dĩ thang thuốc nào cũng hiệu nghiệm là do ông già bách bệnh đã thổi một luồng khói xanh biếc vào.
Ba ngày sau y xuống núi. Tiễn y đến cổng vườn, ông già râu bạc nói:
– Cuộc đời là một giấc mơ vì xã hội còn nhiều kẻ vô minh. Từ vô minh sinh ra cái ác. Thấy cái ác mà im lặng thì còn ác hơn nữa. Nhìn sao trời ta biết có biến nay mai.
Từ biệt thầy lang, đi tới đâu dường như lau lách rẽ ra cho y đi tới đó. Ra khỏi núi, lá cành khép lại, ngước nhìn lên tuyệt chẳng thấy gì, chỉ thấy mây trắng trùng trùng.
7
Phương thuốc hoa mơ của ông già trên núi thật kì diệu. Uống hết một thang, y đã trở thành con người khác. Giống chân ngắn và Tô Ninh Ninh, y sống trên mây trên gió và bàng quan với mọi sự trên đời.
Y say khướt với bạn từ xuân sang hè. Mưa cũng nhậu. Nắng cũng nhậu. Ăn chơi sợ gì mưa rơi.
Biển đục, trời thâm, kệ.
Ai sầu ai thảm ai thương ai cảm ai nhớ ai trông, kệ.
Thành phố nọ có ông bố thả cậu con trai vào máy giặt rồi bấm nút cho quay đến chết trong khi người mẹ ung dung đọc báo giữa mùa lá rụng trong vườn, kệ.
Sống chết mặc bay.
8
Mùa thu sang. Thuốc ngấm trong người lâu ngày đã nhạt, một sớm kia y thấy mình tỉnh ra hơn trước. Và ngơ ngẩn buồn.
Y lại khăn gói lên đường. Ngôi nhà chìm trong mây và những vườn táo vườn mơ vẫy gọi. Hoặc chấm dứt hoặc nối dài mơ mộng, y phân vân chưa biết chọn loại thuốc nào.
Xuống một ga xép, y rong ruổi vào vùng núi xa xăm. Chưa đến một năm mà quang cảnh khác nhiều, lau lách phủ dày, y không thể tìm ra lối mòn lên núi. Cơn mưa chiều bất ngờ ập xuống, mây mù xoá đi mọi hướng, đêm đó y phải ngủ trên cây.
Sáng ra y nghe tiếng nước cuồn cuộn chảy. Con suối dưới chân núi sau trận mưa đêm đã dâng lên thành lũ. Bên kia suối, cô giáo và trẻ em chui vào túi nilon vượt lũ đến trường, cả cô lẫn trò hụp xuống trồi lên giữa dòng nước đục ngầu sôi réo. Nhìn cảnh ấy, nước mắt y bỗng ứa ra.
Y cũng ướt từ đầu đến chân. Trận mưa đêm đã làm y tỉnh hẳn.
Y không tìm đường lên núi nữa.
Nguồn: TPO
Filed under: Truyện ngắn |
Trả lời

markdown:
**Truyện ngắn của Phạm Duy Nghĩa** **1**
Thực ra thì có nhiều kẻ muộn màng như y muốn lập gia đình, nhưng họ chưa làm được điều đó bởi họ có lí do riêng. Trường hợp của y, lí do duy nhất chỉ là bị bệnh. Một bệnh không chữa được vì xưa nay nó không có tên trong danh sách bệnh tật. Y gọi nó là bệnh tỉnh.
Y được người ta mai mối cũng nhiều, có ngày chạy sô vài cuộc. Cuộc nào cũng diễn ra tương tự, người làm mối thì nhiệt tình quá đáng trong khi y lại dửng dưng. Y biết kết cục sẽ ra sao. Đối tượng chưa kịp chán y thì y đã chán người ta trước.
Mỗi khi gặp gỡ đối tượng nào, cái đầu tỉnh táo đến lạnh lùng của y lại tưởng tượng ra rằng, người con gái nọ cũng có những hoạt động tiêu hoá hay bài tiết hết sức tầm thường. Bên trong cơ thể mềm mại của cô ta có những cơ quan bộ phận đang làm việc âm thầm. Thức ăn được vận chuyển theo một quy trình nghiêm ngặt từ thực quản xuống dạ dày. Dạ dày sẽ co bóp nhiệt tình và sau khi hoàn thành nhiệm vụ sẽ lưu luyến chia tay thức ăn tại môn vị để chúng đi vào ruột non. Qua chặng đường dài chín mét trong ống tiêu hoá sẽ kết thúc cuộc trường chinh, đám tàn quân bẩn thỉu sẽ được thu gom để đưa đến nơi cần đến.
Nghĩ tới đó, y rùng mình.
Chấm hết rung động. Chấm hết yêu.
Bệnh tỉnh của y là thế.
**2**
Một ngày đẹp trời y được bạn bè giới thiệu cho một cô nàng tên Tô Ninh Ninh. Bạn y quảng cáo rằng nàng da trắng như tuyết môi đỏ như máu tóc đen như gỗ mun. Bạn nàng thì khen nàng xinh quá giới hạn cho phép. Còn y chỉ thấy nàng mỏng mảnh như khói và cả chân lẫn người đều rất dài.
Bố mẹ Tô Ninh Ninh đã về hưu. Sở thích duy nhất của bố nàng là lôi huân huy chương trong hộp ra đếm hàng ngày. Hạnh phúc của mẹ nàng là làm thơ tặng cả nhà vào các dịp lễ tết và ngày hội non sông. Ông nàng đã ngoài chín mươi, chưa chịu kết thúc cuộc sống, ăn nằm tại chỗ trên tấm phản gỗ và sáng tác ra những chuyện nhảm nhí hoang đường.
Tô Ninh Ninh luôn dùng đồ trắng. Váy trắng mũ trắng tất trắng giày trắng và quần lót bên trong ắt hẳn là rất trắng. Nhà nàng nghèo nhưng nàng thanh khiết như một tiểu thư quý tộc châu Âu. Có người tiết lộ với y rằng cứ về đến nhà là nàng lẻn vào căn phòng trắng tinh, cởi hết áo quần nằm trên đệm trắng và rắc hoa trắng lên mình, nhìn qua tấm rèm trắng ra khoảng trời ngồn ngộn mây trắng bên ngoài và khe khẽ hát một bài ca có nhiều từ “trắng”.
Tô Ninh Ninh đọc nhiều tiểu thuyết do đó tâm hồn lúc nào cũng kí gửi trên mây. Đau xót hơn, nàng còn đắm đuối vào thơ và không biết gì về cuộc đời ngoài cửa. Chưa đầy ba mươi tuổi, văn học đã phá hỏng đời nàng.
Lần đầu gặp gỡ, nghe bạn giới thiệu y là nhà văn, nàng vui sướng như được nhìn thấy trời phật. Về phía y, bởi muốn lấy vợ cho xong chuyện, y cũng cố gắng thích nàng. Trong khi nàng e lệ nép vào dưới hoa (chỉ là hoa giả cắm trong bình), y mỉm cười quan sát. Khách quan mà nói, nàng thơm tho như một bông hồng bạch. Ánh mắt y nhảy dù xuống đường gân xanh mờ toả ra như một tia chớp trên cánh tay mảnh dẻ của nàng. Người thế kia thì mạch yếu, y nghĩ, và nếu tiêm vào bắp thì dễ tìm được ven.
Được ít phút, y cảm thấy rõ rệt, phía trong khoang bụng phập phồng có chiếc rốn xinh nhỏ dưới lần vải viền ren trắng như sương, hệ tiêu hoá của nàng đang vận động. Bệnh tỉnh của y phát tác. Lòng y nhẹ bẫng nhạt phèo đi, phẳng như vừa ăn một nhát bàn là, không mảy may xốn xang rung động nữa.
**3**
Một ngày nắng đẹp y lại đến nhà Tô Ninh Ninh. Dẫu sao y cũng cần lấy vợ vì bị họ hàng gia tộc thúc giục nhiều.
Mẹ nàng chơi bên hàng xóm. Bố nàng, như thường lệ, cứ thấy khách đến là lại ngồi đếm huân chương. Ông nàng ngồi trên tấm phản, lè nhè kể chuyện một mình. Rằng sáng hôm qua tao vào khu phố cổ, gặp một con hổ ở Hàng Ngang, nó đuổi tao chạy gần chết ra Hàng Đậu. Tao nấp sau cái ô tô, con hổ vồ tao mấy lần đều trượt. May mà tao có võ chứ không thì…
Y rủ Tô Ninh Ninh ra thềm nhà hóng mát. Cố gắng quên đi mấy cơ quan nội tạng chết tiệt, y nỗ lực tìm kiếm vẻ đẹp ở tâm hồn nàng. Y thử nói chuyện với nàng về các vấn đề xã hội, nhưng nàng chỉ thích lôi kéo y vào văn học là lĩnh vực nàng say đắm, cũng là lĩnh vực y đã chán từ lâu. Nàng hết lời ca ngợi sứ mệnh cao cả của văn học và thiên chức cao quý của nhà văn. Nàng nói rằng nhà văn có thể dùng cán bút làm đòn xoay chế độ và xoay được nhiều thứ khác. Theo nàng thì nhà văn là giống người tinh hoa đặc chủng và cần được nhân rộng khi xã hội có nhu cầu. Được một lúc thì y chán. Y dập tắt cơn kể lể của nàng bằng việc nói rằng hãy tỉnh lại đi em ạ, ngu đến bao giờ nữa, khoa học tự nhiên mới là quan trọng, không có văn học cũng chẳng chết ai. Bao bất công oan khuất kêu đòi sao bọn nhà văn vẫn im lìm như gấu ngủ đông. Nói thẳng cho vuông nhé, không có những con người vô dụng và ảo tưởng ấy, quần chúng cần lao vẫn sống như thường.
Nàng sững sờ. Anh là một thằng khùng chứ không phải nhà văn. Anh cút đi cút đi cút đi, đôi mắt mở to của nàng nói thế. Y đứng dậy nhún vai. Xin lỗi, anh chỉ nói sự thật thôi. Còn em, người có hộ khẩu thường trú trên gió trên mây, sức anh không kéo nổi về mặt đất được. Chào.
**4**
Giã biệt Tô Ninh Ninh, y lại tình cờ quen biết một em chân ngắn. Người ta bảo chân dài thường lãng mạn, nhưng em chân ngắn này xem ra cũng lãng mạn. Khốn nạn cho y, tránh vỏ dưa gặp vỏ dừa.
Được cái là chân ngắn này thẳng tính và không giáo điều cổ hủ như Tô Ninh Ninh. Lần đầu gặp nhau, cô bé hỏi y vì sao chưa có vợ. Y trả lời rằng việc đó không phải do anh mà do phòng tổ chức cán bộ, à quên, phòng tổ chức hôn nhân ở trên trời. Trưởng phòng là ông Tơ, phó phòng là bà Nguyệt. Ông Tơ bà Nguyệt là hai người xét hồ sơ xin lấy vợ của anh. Anh đã gọi vào máy di động của ông Tơ, ông Tơ tắt máy. Gọi cho bà Nguyệt, bà Nguyệt cũng tắt máy. Chắc hai ông bà ấy đang hú hí trong nhà nghỉ nên bỏ quên không se duyên cho anh, mà em biết đấy, một ngày trên trời bằng mười năm ở dưới trần.
Chân ngắn cười hích hích, tâm sự, trước đây em từng yêu điên cuồng một nghệ sĩ nhiếp ảnh. Gã ấy có đam mê là dậy sớm ra vườn chụp những bông hoa còn ướt sương đêm. Hôm nào sương ít, gã nhổ nước bọt vào hoa để tạo sương, thứ nước bọt của người chưa đánh răng lên ảnh vẫn đẹp long lanh nhưng ở bên ngoài thì bốc mùi kinh dị. Khi phát hiện ra điều đó em bị sốc, cả đống ảnh gã tặng em đốt sạch, lòng buồn như con chuồn chuồn. Rồi mọi chuyện cũng qua đi. Giờ thì em chỉ yêu các nhà văn.
Sự thật thà của chân ngắn làm y hứng thú. Y rủ cô bé đi chơi, đến một cánh rừng ở xa thành phố. Đang là mùa thu, cả khu rừng lóng lánh như được dát vàng. Chân ngắn đờ người ra, ngây ngất. Còn y thầm nghĩ, gặp phong cảnh này, bọn nhà văn hạng hai sẽ cuống lên vì không biết miêu tả thế nào. Nhà văn hạng một khôn hơn sẽ không tả gì vì biết rằng nếu cố cũng chỉ thất bại. Chờ một cơn gió đến cho cây cối ngả nghiêng thêm phần lãng mạn, chân ngắn thì thào:
– Em có cảm giác như khu rừng được dệt lên từ nắng vàng cả nghìn năm đọng trong lòng đất ấy.
Y cười nhạt:
– Đơn giản là mùa khô, lá cây không quang hợp được như mùa hè nên ngừng sản sinh diệp lục tố là chất mang lại màu xanh. Các sắc tố vàng hoặc cam có sẵn trong lá cây thừa cơ trỗi dậy, khiến lá đổi màu. Những loài cây nào sản xuất ra được sắc tố anthocyanin thì cho lá cây màu đỏ.
Chân ngắn cụt hứng. Y bồi thêm cú nữa:
– Đứng ở bên ngoài thì thấy thế thôi em ạ. Cứ thử qua rừng mà xem, thối lắm. Khách vãng lai vẫn thường chui vào đó. Trong ấy đầy giấy vệ sinh.
**5**
Bệnh tỉnh của y ngày càng trầm trọng.
Một thời gian dài, đêm nào y cũng ngủ mơ thấy một cảnh lạ lùng. Y bị bắt phải ngồi bên một bàn tiệc có rất đông người, cùng đeo mặt nạ và cùng tham gia vào một trò chơi. Quy tắc của trò chơi là ai đến dự cũng phải nói dối, không ai được nói thật. Nói dối ít được thưởng ít, nói dối nhiều được thưởng nhiều, phần thưởng chính là rượu thịt ở trên bàn. Ai bị phát hiện là nói thật thì ngay lập tức bị bắt đem đi khâu miệng. Tất nhiên chẳng ai thích bị khâu miệng nên ai cũng nói dối lem lẻm không biết ngượng mồm.
Trò chơi càng về cuối càng vui. Ai cũng nói dối trơn tru đến mức tin chính lời nói dối của mình là thật. Sự phi lí tột cùng ấy khiến y lộn ruột. Y không chấp nhận cuộc chơi.
– Đời tao chỉ biết nói thật. Tao đ. thèm chơi với chúng mày.
Y ném mặt nạ vào bát xương chó và nhảy xổ lên bàn. Đám đông ào đến với một rừng dao kéo kim chỉ để trừng phạt y. Họ chưa kịp ra tay thì y đã tự cấu vào mặt mình và tỉnh giấc.
Tự làm mình tỉnh giấc là một kinh nghiệm mà sau nhiều cơn ác mộng y đã rèn luyện được. Tuy luôn thoát hiểm vào phút nguy cấp nhưng trong giấc mơ nào y cũng đói và buồn.
Y kể cho mẹ y nghe chuyện này. Bà nói, khổ thân mày, trong mơ cũng thật thà để mà bị đói. Sao không nói dối như mọi người khác để được đánh chén có phải là hơn không .
Y thử làm theo lời mẹ. Trong mơ, bữa tiệc diễn ra như thường lệ, mọi lời nói dối trơ trẽn đều được coi là thật theo một sự thoả thuận ngầm. Ai cũng biết nhưng vờ như không biết để được yên thân và có phần đút túi mang về. Đến lượt y, y đứng lên nói dối làu làu như một con vẹt. Khi tiếng vỗ tay nổi lên vang dậy, y đột ngột phá luật chơi.
– Tất cả những gì tao nói từ đầu đều là nói dối – Y tuyên bố.
Như mọi lần, cậy có thuật thoát mộng, y không thèm chạy trốn mà xô ghế nhảy lên mặt bàn. Chỉ bằng một cú bóp nhẹ vào chim mình, y đã cười phá lên và tỉnh giấc ngay sau đó.
Nghe kể, mẹ y khuyên:
– “Người đời đục cả, riêng mình ta trong. Người đời say cả, riêng mình ta tỉnh”, đến trong mơ mà mày còn tỉnh thế này thì nguy hiểm. “Nước trong giặt mũ, nước đục rửa chân”, phải biết thoả hiệp con ạ, nhảy xuống sông Tương chỉ thiệt thân. Tìm cách nào để chữa bệnh tỉnh đi con.
Y ra cửa nhìn về phương nam. Nơi ấy gió thổi mây bay, chân trời xanh ngát. Ai chữa được bệnh tỉnh của y bây giờ?
Một hôm lang thang trên mạng, tình cờ y bắt gặp thông tin về một thầy lang ở vùng Tây Bắc. Đó là một kì nhân được mệnh danh là “ông già bách bệnh”, từ nhiều năm trước phải đi vào núi ở ẩn vì bị chính quyền xã coi là phù thuỷ hành nghề mê tín dị đoan. Y khăn gói lên đường về hướng bắc.
**6**
Thầy lang ở trong núi đá, nơi tiếp giáp giữa trời và đất. Quanh năm mây trắng bò từng tảng dưới gầm nhà sàn. Quanh nhà hoa mơ hoa táo nở trắng ngần. Thấp thoáng bóng sơn nữ trong sương gùi nước về cho thầy sắc thuốc. Cảnh thanh bình lãng đãng như xứ tiên.
Y kể bệnh cho thầy lang nghe và hỏi có chữa được không. Ông già giấu nụ cười trong chòm râu bạc, lẳng lặng lấy ra một gói thuốc bằng bàn tay và chụm môi thổi một luồng khói xanh vào đó. Thuốc chế từ hoa mơ đấy, chẳng có gì bí mật, ông nói, uống hết thang này là sớm tối chỉ mộng với mơ. Thưa, nếu muốn tỉnh táo trở lại thì phải làm sao. Muốn tỉnh táo thì uống một thang chế từ hoa táo, ông già bách bệnh cười.
Y uống thuốc xong thì ra vườn chơi. Ngồi lên một phiến đá, chợt nghe có tiếng rì rầm, ngó quanh thì thấy trên cành mơ có hai con sâu – một nam một nữ – đang nói chuyện. Sâu nam trách sâu nữ bạc tình, rằng yêu nhau đã nửa tuần trăng rồi mà em còn đem lòng tơ tưởng cái thằng rết đỏ ngụ trong phiến đá này. Sâu nữ khóc rằng em đâu muốn thế nhưng trái tim em có quy luật riêng của nó, nó mách em đi theo tiếng gọi nơi hoang dã và bây giờ nó không còn thuộc về anh. Sâu nam nấc lên, đến nước này anh hỏi thật, thế cái thằng rết chó chết ấy nó hơn anh ở chỗ nào. Em đã nói với anh bao nhiêu lần rồi, loài sâu chúng mình chỉ có ba cặp chân, cả thảy là sáu chiếc, trong khi anh rết có những hai mươi mốt cặp, tổng cộng là bốn mươi hai chiếc chân. Em ơi chả lẽ tình yêu chỉ được đo đếm bằng số chân, anh thua hắn về chân nhưng anh đẹp hơn hắn về tâm hồn. Xì, tâm hồn là cái quái gì, chả ai nhìn thấy. Đừng nói lời bạc như vôi thế, em bị tiêm nhiễm nọc độc của thằng rết thâm hiểm mất rồi, em đang diễn biến xấu đấy em có biết không. Ừ tôi thay đổi, thấy cái tốt đẹp hấp dẫn hơn tôi theo. Sâu nam khóc, em ơi nghĩ lại đi em, kiên định theo anh, chúng mình sẽ thoát kiếp sâu thành bướm bay lên thiên đường. Xin lỗi, tôi không chờ được. Tôi sẽ trao thân cho anh rết, ôi, đen nhánh đỏ tươi, vạm vỡ hùng cường!
Sâu nam khóc thảm thiết, oằn oại trên cành mơ.
– Tiên sư mày, gái đĩ già mồm. Đã bội bạc còn trơ tráo – Y búng con sâu nữ rơi xuống đất, dận mũi giày lên nó. Con sâu nổ đánh bép, chết tươi.
Y lật phiến đá lên. Quả nhiên có một con rết đỏ nâu ngoe nguẩy chực chạy trốn. Mũi giày thứ hai dí xuống. Con rết ngắc ngoải, lịm dần.
Vườn mơ hoe hoắt vắng. Tuyệt đối yên tĩnh. Y trở vào nhà sàn. Ông già đang nằm lim dim hút tẩu, hỏi:
– Anh vừa giết chết hai côn trùng trong vườn của ta đấy à.
Y giật mình.
– Thưa, sao thầy lại biết. Mà hình như thầy cho tôi uống nhầm loại thuốc khiến tôi nghe được tiếng nói của loài vật phải không.
– Ta không nhầm. Vẫn là loại thuốc giúp anh mơ mộng. Việc giết chóc của anh vừa rồi cũng chỉ là một giấc mơ thôi.
Y trở ra vườn mơ. Xác của con rết và con sâu vẫn ở đó.
– Thưa, hai con vật đó vẫn còn. Tôi đang sống giữa đời thực đây, sao thầy lại bảo là mơ được.
– Bấy giờ anh chưa tỉnh hẳn. Việc làm ác khiến anh vẫn vô minh. Giờ thì anh thử đi ra đó lần nữa xem.
Y lại ra vườn. Qua nhiên không thấy xác côn trùng nào cả.
Chỉ có hoa mơ man mác trắng đến hư vô.
Tha thẩn làm quen với một sơn nữ, y được cô cho biết rằng bệnh nhân nào tìm đến đây cũng được chữa chỉ bằng hoa mơ và hoa táo. Sở dĩ thang thuốc nào cũng hiệu nghiệm là do ông già bách bệnh đã thổi một luồng khói xanh biếc vào.
Ba ngày sau y xuống núi. Tiễn y đến cổng vườn, ông già râu bạc nói:
– Cuộc đời là một giấc mơ vì xã hội còn nhiều kẻ vô minh. Từ vô minh sinh ra cái ác. Thấy cái ác mà im lặng thì còn ác hơn nữa. Nhìn sao trời ta biết có biến nay mai.
Từ biệt thầy lang, đi tới đâu dường như lau lách rẽ ra cho y đi tới đó. Ra khỏi núi, lá cành khép lại, ngước nhìn lên tuyệt chẳng thấy gì, chỉ thấy mây trắng trùng trùng.
**7**
Phương thuốc hoa mơ của ông già trên núi thật kì diệu. Uống hết một thang, y đã trở thành con người khác. Giống chân ngắn và Tô Ninh Ninh, y sống trên mây trên gió và bàng quan với mọi sự trên đời.
Y say khướt với bạn từ xuân sang hè. Mưa cũng nhậu. Nắng cũng nhậu. Ăn chơi sợ gì mưa rơi.
Biển đục, trời thâm, kệ.
Ai sầu ai thảm ai thương ai cảm ai nhớ ai trông, kệ.
Thành phố nọ có ông bố thả cậu con trai vào máy giặt rồi bấm nút cho quay đến chết trong khi người mẹ ung dung đọc báo giữa mùa lá rụng trong vườn, kệ.
Sống chết mặc bay.
**8**
Mùa thu sang. Thuốc ngấm trong người lâu ngày đã nhạt, một sớm kia y thấy mình tỉnh ra hơn trước. Và ngơ ngẩn buồn.
Y lại khăn gói lên đường. Ngôi nhà chìm trong mây và những vườn táo vườn mơ vẫy gọi. Hoặc chấm dứt hoặc nối dài mơ mộng, y phân vân chưa biết chọn loại thuốc nào.
Xuống một ga xép, y rong ruổi vào vùng núi xa xăm. Chưa đến một năm mà quang cảnh khác nhiều, lau lách phủ dày, y không thể tìm ra lối mòn lên núi. Cơn mưa chiều bất ngờ ập xuống, mây mù xoá đi mọi hướng, đêm đó y phải ngủ trên cây.
Sáng ra y nghe tiếng nước cuồn cuộn chảy. Con suối dưới chân núi sau trận mưa đêm đã dâng lên thành lũ. Bên kia suối, cô giáo và trẻ em chui vào túi nilon vượt lũ đến trường, cả cô lẫn trò hụp xuống trồi lên giữa dòng nước đục ngầu sôi réo. Nhìn cảnh ấy, nước mắt y bỗng ứa ra.
Y cũng ướt từ đầu đến chân. Trận mưa đêm đã làm y tỉnh hẳn.
Y không tìm đường lên núi nữa.
Nguồn: TPO
Filed under:
[Truyện ngắn](https://nghiemluongthanh.wordpress.com/category/truyen-ngan/) |
## Trả lời Hủy trả lời


text:
http://anhbasam.wordpress.com/2013/02/10/1606-tu-hiep-dinh-paris-den-ben-thang-cuoc/
Nguyễn Ngọc Giao
Và cứ như thế, mấy thế hệ liên tiếp đã phải ăn cháo lú lịch sử, không biết gì về những trang sử kì vĩ và đầy đau thương của dân tộc mình, những trang sử đã góp phần thúc đẩy dòng chảy của lịch sử nhân loại thế kỉ XX
Hiệp định Paris “về kết thúc chiến tranh và lập lại hòa bình tại Việt Nam” đã được kí kết ngày 27 tháng giêng năm 1973 tại đại sảnh đường Trung tâm Quốc tế Hội nghị ở đại lộ Kléber. Cách Khải hoàn môn vài trăm mét, tòa nhà này thường được người dân Paris gọi bằng cái tên lịch sử là Hôtel Majestic. Trong Thế chiến lần thứ hai, nước Pháp bị phát xít Đức chiếm đóng, Khách sạn Majestic trở thành trụ sở của bộ tư lệnh quân đội Đức quốc xã. Sau ngày giải phóng, Bộ ngoại giao Pháp sử dụng cơ ngơi này làm trung tâm hội nghị quốc tế. Trong gần năm năm trời, từ ngày 13.5.1968 đến ngày 27.1.1973, hội trường là nơi diễn ra cuộc thương lượng chính thức giữa Việt Nam và Mĩ. Hơn một tháng sau ngày kí kết Hiệp định Paris, Khách sạn Majestic cũng là nơi họp Hội nghị quốc tế về Việt Nam với sự tham gia của tổng thư kí Liên Hợp Quốc Kurt Waldheim và phái đoàn đại diện của 12 chính phủ (4 bên tham gia Hội nghị Paris : Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa, Hoa Kì, Chánh Phủ Cách Mạng Lâm Thời CHMNVN, Việt Nam Cộng Hòa ; 4 đại cường thành viên thường trực Hội đồng bảo an LHQ : Pháp, Anh, Liên Xô, Trung Quốc ; 4 nước thành viên Ủy ban giám sát quốc tế : Ba Lan, Canada, Hungary, Indonesia). Gần 20 năm sau, đây cũng là nơi diễn ra Hội nghị quốc tế về Campuchia (1991).
Ngày nay, Majestic lại trở thành khách sạn, một trong mấy “palace siêu hạng” của Paris, nhưng đã đổi chủ. Cũng như đội bóng đá PSG (đội này vừa sắm David Beckham), chủ nhân là người vương quốc dầu hỏa Qatar. Bốn mươi năm đã trôi qua, số người Việt Nam ra đời sau ngày 27.1.1973 dễ lên tới hai phần ba dân số Việt Nam. Từ đó, bao nhiêu biến cố đã dồn dập xảy ra : ngày giải phóng miền Nam (đối với cả triệu người là ngày “mất nước”, hay “quốc hận”), cải tạo xã hội chủ nghĩa, trại “cải tạo”, chiến tranh với Pol Pot, chiến tranh với Trung Quốc, liên minh Washington – Bắc Kinh bao vây, cấm vận, thuyền nhân, khủng hoảng, rồi đổi mới, mở cửa, tự do hóa về kinh tế, thối nát tham nhũng tràn lan, đàn áp chính trị, khối Liên Xô sụp đổ, khấu đầu với Trung Quốc, khủng hoảng toàn diện về kinh tế, xã hội, chính trị… , cái mốc Hiệp định Paris 1973 bị đẩy xa vào quá vãng, hai trong bốn bên ký kết Hiệp định — Chính phủ cách mạng lâm thời CHMNVN và Chính phủ Việt Nam cộng hòa — đã biến mất trên bản đồ chính trị địa lý Việt Nam.
Điều đáng quan ngại, thậm chí bi thảm, là Việt Nam trở thành một dân tộc không có ký ức lịch sử, ít nhất về lịch sử một trăm năm gần đây. Thử hỏi chín mươi triệu người Việt Nam, ai muốn tìm hiểu lịch sử thế kỉ XX của nước mình, thì kiếm đâu ra sách ? Tủ sách sử học Việt Nam đã có những công trình giá trị về khảo cổ học, về thời Lý, Trần, Lê. Nhưng từ thời Nguyễn trở lại đây, tuyệt nhiên không. Cách đây hơn bốn năm, Hội sử học Việt Nam đã tổ chức hội thảo về nhà Nguyễn tại Thanh Hóa. Cho đến nay, báo chí “lề phải” vẫn không được nói tới cuộc hội thảo khoa học này, chỉ vì những mặt tích cực của nhà Nguyễn được nêu lên ở hội thảo không phù hợp với “đánh giá của Đảng về nhà Nguyễn”. Lịch sử Việt Nam thế kỉ XIX và XX là vùng cấm đối với giới sử học người Việt, là vùng “khai thác độc quyền” (nói cho chính xác : độc quyền không cho khai thác) của Ban nghiên cứu lịch sử Đảng. Hệ quả của quy định này là : sách giáo khoa lịch sử chỉ sao chép những câu kinh kệ của “sử đảng”, nghĩa là một cách viết sử bóp méo, đầy lỗ hổng (chỉ cần đọc những trang “sử” ấy về ĐCS Đông Dương và Nquyễn Ái Quốc từ năm 1930 đến đầu năm 1941). Hệ quả của hệ quả : một học sinh có suy nghĩ, một độc giả có chút ít tinh thần phê phán, chỉ có thể rút ra một kết luận, là “không thể tin được” những thứ sử sách chính thống ấy (mặc dù trong đó không thiếu những khẳng định đúng đắn tuy sơ lược), và nguy hại hơn nữa, chỉ cần nhẹ dạ một chút, là sẵn sàng tin những khẳng định ngược lại. Và cứ như thế, mấy thế hệ liên tiếp đã phải ăn cháo lú lịch sử, không biết gì về những trang sử kì vĩ và đầy đau thương của dân tộc mình, những trang sử đã góp phần thúc đẩy dòng chảy của lịch sử nhân loại thế kỉ XX.
Giữa chốn mịt mù ấy, hai tập “Giải Phóng” và “Quyền Bính” của Bên Thắng Cuộc (BTC) mà nhà báo Osin Huy Đức xuất bản qua mạng đã nhanh chóng đi tới (nếu không tới mắt thì tới tai) hàng trăm ngàn, có lẽ cả triệu, người Việt Nam, từ nam chí bắc, từ Orange County đến Tokyo, Melbourne, qua Washington DC, Paris, Berlin, Moskva… với tốc độ và khả năng quảng bá của internet. Đây không phải là một công trình nghiên cứu sử học (những ai phê phán nó vì nó không phải là tác phẩm sử học, chẳng qua là cố ý đâm giáo vào cối xay gió), mà một pho sử liệu, chứng từ trung thực, phong phú, đồ sộ, mà chưa bao giờ một nhà sử học hay một nhà báo điều tra, đã thu thập, phỏng vấn, ghi chép được, liên quan tới thời gian phần tư cuối của thế kỉ XX. Đó là thời gian mà đất nước, xã hội và mỗi con người Việt Nam (còn sống) đã trải qua những đổi thay ghê gớm, sâu sắc, dư chấn của những cuộc “động đất lịch sử” ấy bây giờ vẫn chưa dứt mà vẫn còn sẽ tiếp tục. Cho nên, sự đánh giá BTC sẽ dao động giữa hai thái cực : một mặt là “ngợp” trước những thông tin chưa từng thấy hoặc rất ít người biết, mặt khác là “thất vọng” hay “mong mỏi” những tác phẩm của tác giả hay của người khác về những giai đoạn, những sự việc mà BTC chưa đề cập. Đây là tôi chỉ nói tới nhận định của người đọc muốn khách quan tiếp nhận công trình này. Còn phản ứng của độc giả, phản ứng thiện cảm (với ít nhiều bảo lưu) của tuyệt đại đa số, cũng như phản ứng Pavlov của các “dư luận viên” mà nhà nước đang huy động để “đánh Huy Đức” và của các chuyên gia “chống cộng tới chiều” đã tổ chức biểu tình ở Khu Bolsa, lại là một chủ đề khác, đối tượng của một điều tra xã hội học, mà nếu làm được, sẽ giúp chúng ta hiểu thêm rất nhiều về não trạng Việt Nam ngày nay. (xin xem bài của Hòa Vân : Bên Thắng Cuộc và dư luận).
Trong khuôn khổ bài viết ngắn này, tôi sẽ không làm được việc nào trong hai việc kể trên (nhận định về tác phẩm, phân tích phản ứng công chúng). Chỉ xin đề cập tới một vấn đề, liên quan tới Hiệp định Paris và cuốn sách BTC mà kỉ niệm 40 năm và xuất bản lại trùng hợp trong thời gian. Vấn đề ấy cũng là nền tảng cho phần lớn các cuộc tranh luận và sự mâu thuẫn giữa các lập trường. Đó là : tính chất cuộc chiến tranh Việt Nam (dù ta quy định thời gian là 1945-1975, hay 1955-1975, hay 1960-1975). Chiến tranh giải phóng, nghĩa là chiến tranh giành độc lập, thống nhất ? Hay nội chiến (Quốc Cộng) ? Hay chiến tranh ủy nhiệm (War by Proxy) nằm trong bối cảnh thế giới Chiến tranh lạnh ?
Thật ra, trong một cuộc đối thoại bình tĩnh hay khi ta bình tâm tự vấn, chắc ít ai phủ nhận một trong ba yếu tố kể trên (chiến tranh giải phóng, chiến tranh ủy nhiệm, nội chiến), nhưng khi bàn tới bản chất của từng yếu tố, và nhất là quan hệ tương tác của ba yếu tố ấy (cái nào là chính, là quyết định…) thì chắc chắn là mỗi người một ý (có khi ý kiến của một người cũng thay đổi theo thời gian). Ngày nào chưa có một cuộc thảo luận thật sự, trong tinh thần tôn trọng lẫn nhau và cùng nhau đi tìm sự thật, thì khó xác định và “khoanh” lại những khác biệt không thể hóa giải. Và chỉ có ý muốn chung là xây dựng trong sự tôn trọng khác biệt mới cho phép chúng ta vượt qua những khác biệt để đi tới tương lai.
Trong tinh thần ấy, xin nêu lên một vài suy nghĩ và nhận định, nhằm đóng góp vào cuộc thảo luận chung :
Chiến tranh giải phóng 1945-1975 ?
Giải phóng gắn liền với tự do, người chiến thắng năm 1975 lại là cộng sản, nên dễ hiểu là nhiều người dị ứng với cụm từ “chiến tranh giải phóng” mà từ khước mọi cuộc đối thoại. Chính xác phải nói “chiến tranh giải phóng dân tộc”, đối tượng của sự giải phóng là dân tộc, mục tiêu của nó là chấm dứt sự thống trị của nước ngoài. Chiến tranh giải phóng thắng lợi, dân tộc tự do, nhưng người dân không nhất thiết được tự do : điều này đã từng thấy trong nửa sau thế kỉ XX tại các nước thuộc địa, trong đó có nước ta. Phân biệt tự do cho dân tộc và tự do cho công dân, chúng ta mới bình tĩnh đọc câu nói ý nhị của Huy Đức trong lời mào đầu tập 1 : “Cuốn sách của tôi bắt đầu từ ngày 30-4-1975 — ngày nhiều người tin là Miền Bắc đã giải phóng Miền Nam. Nhiều người thận trọng nhìn lại suốt hơn ba mươi năm, giật mình với cảm giác bên được giải phóng hóa ra lại là Miền Bắc”. Tác giả chơi chữ, nhờ đó mà nhiều người hả hê, không ít người bực bội, nhưng đằng sau sự chơi chữ là một sự thật khó chối cãi (chỉ lấy một thí dụ cụ thể : tự do báo chí ở Sài Gòn (mặc dầu chính quyền Thiệu chuyên nghề “hốt cắt đục”) đã biến mất sau ngày 30.4.75, về sau đã nhen nhúm một chút trên báo chí cả nước, bắt đầu từ những tờ báo Thành phố như Tuổi Trẻ). Tất nhiên, điều này không liên quan tới nền độc lập dân tộc mà chúng ta cần trở lại để bàn về bản chất cuộc chiến tranh.
Có người thừa nhận rằng cuộc kháng chiến chống Pháp (1945-1954) là chiến tranh giải phóng dân tộc chống lại cuộc tái chiếm có tính chất thực dân chủ nghĩa của quân đội Pháp, nhưng cuộc chiến tranh sau 1955 là nội chiến Nam Bắc, dù không phủ nhận vai trò và sức nặng của Hoa Kỳ trong cuộc chiến này.
Cả hai vế đều có chỗ không ổn. Đúng là chiến tranh 45-54 là chiến tranh giải phóng, nhưng ta không nên quên rằng khi Điện Biên Phủ được giải phóng, hai bên chiến tuyến phần lớn là người Việt Nam : bên chiến thắng là Quân đội Nhân dân Việt Nam (có cố vấn người Trung Quốc, nhưng họ chỉ là cố vấn, và không có vai trò quyết định : ngày 25 tháng giêng 1954, khi Võ Nguyên Giáp quyết định “rút pháo ra”, ông đã cưỡng lại ý kiến của đoàn cố vấn Trung Quốc), bên thất trận 2/3 là người Việt, 1/3 người Âu Phi. Vũ khí và trang bị của bên thất trận là của Mĩ, vũ khí bên thắng trận là của Liên Xô (qua Trung Quốc), Trung Quốc và… Mĩ (hơn một nửa vũ khí thả dù sau ngày 13.3.54 rơi vào tay kháng chiến). Còn cuộc chiến tranh thứ nhì, có yếu tố nội chiến (chúng tôi sẽ phân tích ở một phần dưới), nhưng khách quan mà nói, vai trò của Hoa Kì liên tục từ 1950 đến sáng ngày 30 tháng tư 1975 không thể chối cãi là vai trò của một siêu cường, muốn quyết định số phận của Việt Nam, thông qua những chính quyền mà họ đã tạo dựng và khi cần thiết thì trừ khử, bãi bỏ hay bỏ rơi (mà Mĩ bỏ thì chỉ có rơi, không thể gì khác).
Do đó, cuộc chiến tranh 1945-1975, dù có yếu tố chiến tranh ủy quyền, chiến tranh ý thức hệ, và nội chiến, vẫn liên tục từ đầu chí cuối, là một cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, mà mục tiêu tối hậu là độc lập dân tộc, thống nhất quốc gia. Thừa nhận điều đó không có gì sỉ nhục đối với những người ở “bên thua cuộc” nếu lí do khiến cho họ đứng bên này chiến tuyến, chống lại những người chống lại ngoại bang, là lý tưởng tự do, dân chủ thực sự, điều mà rõ ràng Đảng cộng sản Việt Nam, cho đến hôm nay, chưa hề mang lại. Phủ nhận điều đó, sợ rằng bản thân những người tuyên bố ra lời cũng không thuyết phục được chính mình, mà mãi mãi hận thù “Việt cộng cướp nước”, oán hận “Mỹ bỏ rơi”.
Nội chiến ?
Đối với quan điểm tuyên truyền “chính thống” của Đảng Cộng sản Việt Nam, “nội chiến” là một điều cấm kị. “Hai mươi năm nội chiến từng ngày”, câu hát của Trịnh Công Sơn đã khiến cho tác giả nhiều phen điêu đứng sau 1975, cho đến nay vẫn bị cấm. Bảo Đại, Ngô Đình Diệm, Nguyễn Văn Thiệu là tay sai của Pháp và Mỹ, họ được sử dụng để phục vụ cho chính sách của Pháp, rồi của Mỹ, rồi khi nào họ không phục vụ như ý nữa, thì bị loại bỏ không thương tiếc, dù khi bị loại bỏ rồi, sẽ có những hậu quả tiêu cực ngoài ý muốn (trường hợp Ngô Đình Diệm). Điều đó khó ai phủ nhận, nhưng với bộ máy tuyên truyền, họ phải được mô tả như những tay sai đơn thuần, những con rối không xương sống. Lối tuyên truyền đơn sơ thô bạo đó sẽ phản tác dụng khi nó gặp phải những thực tế mà nó không thể lí giải. Sự kháng cự của Nguyễn Văn Thiệu trước ngày khai mạc Hội nghị Paris (cuối năm 1968, đầu năm 1969), hay cuối năm 1972, khi hai phái đoàn Lê Đức Thọ – Xuân Thủy và phái đoàn Kissinger đã đi tới thỏa thuận về văn bản Hiệp định Paris, bỗng nhiên được nhìn nhận như bằng chứng của sự “dũng cảm” (chữ dùng của Huy Đức). Tất nhiên rồi, “dũng cảm” không phải là thuộc tính độc quyền của “ông chủ” (khỏi cần kể ra đây những thí dụ về những ông chủ thiếu dũng cảm) : tay sai có thể dũng cảm phi thường khi thấy ông chủ bỏ rơi.
Nói chuyện nghiêm chỉnh hơn : ý thức hệ quả nhiên đã chia rẽ hàng ngũ những người Việt Nam mong muốn độc lập, trong đó có ý thức hệ “quốc-cộng”. Tôi để hai chữ “quốc-cộng” trong ngoặc kép, vì hai lẽ : tuyệt đại đa số, nếu không nói là tất cả, những người Việt Nam cộng sản là những người quốc gia chủ nghĩa (nhiều khi quá khích), còn trong hàng ngũ những người tự nhận hay được xếp là “quốc gia”, những người phản quốc hơi bị nhiều. Khó ngược dòng thời gian để kết án ai là người bắt đầu chạy theo ý thức hệ, bỏ quên quyền lợi quốc gia. Người chống cộng thường đổ thừa cho “chủ nghĩa cộng sản ngoại lai”, quên rằng nếu chủ nghĩa cộng sản được du nhập vào Việt Nam sau năm 1920 (khi Nguyễn Ái Quốc tham gia thành lập Đảng cộng sản Pháp, tháng 12.1920), thì chủ nghĩa chống cộng đã được du nhập vào nước ta vài năm trước đó (ai không tin, cứ tìm đọc tạp chí Nam Phongtừ năm 1917).
Xung đột ý thức hệ và nội chiến tồn tại khi ở hai bên chiến tuyến có sự tham gia của những bộ phận quan trọng của dân tộc hay giai cấp, đẳng cấp, với những chính kiến đối chọi nhau. Khi cuộc kháng chiến chống Pháp bùng nổ năm 1945 ở Nam Bộ và từ cuối năm 1946 trên toàn quốc, không hề có yếu tố nội chiến (mặc dầu đã có những cuộc thanh trừng, tàn sát lẫn nhau giữa các phe phái). “Nam Kỳ tự trị” năm 1946, “Quốc gia Việt Nam” năm 1948 (với lá cờ vàng ba sọc đỏ) không đại diện cho ai khác hơn là thế lực thực dân và vài nhúm chính khách bị dư luận quốc dân khinh miệt. Vậy thì nội chiến ở Việt Nam bắt đầu bao giờ và như thế nào ? Sẽ cần những công trình nghiên cứu khoa học nghiêm túc để làm sáng rõ vấn đề, nhưng ở đây và bây giờ, người viết bài này muốn khẳng định, với tất cả tinh thần trách nhiệm : từ chính sách mao-ít của Đảng cộng sản Việt Nam sau năm 1950.
Với chủ trương quy định thành phần giai cấp một cách thô bạo (có thể nói : lưu manh, ít nhất trong cách thực hiện) trong cuộc chỉnh huấn quân đội, chỉnh đảng, rồi cải cách ruộng đất, ĐCSVN đã đi ngược lại chính sách đoàn kết dân tộc chống thực dân đế quốc, xua đẩy sang hàng ngũ đối phương các thành phần trung phú nông, tiểu tư sản, tư sản, nhân sĩ, trí thức…
Chính đường lối “tả khuynh” theo kiểu Stalin và Mao thực hiện từ năm 1951 này đã “bưng mâm bầy cỗ” cho Mĩ một cơ sở xã hội rộng rãi mà họ chưa từng dám mơ ước : gia đình một ông quan chỉ được tiếng “chống Pháp” vì Pháp đã không chọn mà chọn người khác làm thượng thư bộ Lại, bỗng trở thành nguyên thủ một “quốc gia” với đầy đủ những thành phần xã hội thượng lưu và trung lưu mà phần lớn (nếu không nói là đa số) đều ngả về “phe kháng chiến” nhưng lại bị chính kháng chiến xua đẩy !
Trong những người, năm 1955-56 ở Sài Gòn, không thấy được điều này, may thay, có ông Ngô Đình Diệm. Với tầm nhìn bảo thủ của một ông quan xa lạ với thế kỉ XX (với cả xu hướng đổi mới của Giáo hội Công giáo dẫn tới Công đồng Vatican II), xa lạ với xã hội Việt Nam, ông tổng thống của “đệ nhất cộng hòa” đã tự cưa chân ngai vàng của mình, đàn áp những người kháng chiến, đàn áp cả những giáo hữu Nam Bộ thuộc xu hướng tự do… Ngọn cờ của Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam sở dĩ đã tập hợp được khá rộng rãi các thành phần xã hội ở miền Nam, liên kết được với phong trào Phật tử, khơi dậy được phong trào đô thị… có thể nói chính là nhờ chính sách ngu muội của các chính quyền Sài Gòn hơn là nhờ sự sáng suốt của Đảng cộng sản.
Nói như vậy có cường điệu lắm không ? Tôi chỉ xin nêu ra hai thí dụ để bảo vệ cho luận điểm này : một điều may thay không xảy ra, và một điều không may đã xảy ra. Điều không xảy ra : đầu năm 1967, đại tướng Nguyễn Chí Thanh, bí thư Trung ương cục Miền Nam, đã có chủ trương phát động “cải cách ruộng đất toàn diện và triệt để” (với ý đồ dễ đoán : phát huy sức mạnh của nông dân, chủ lực của cách mạng, chuẩn bị tổng tấn công năm 1968). Những cán bộ Ban nông thôn (xem hồi kí của ông Nguyễn Thành Thơ) và những người như ông Trần Bạch Đằng kiên quyết phản đối, Cụ Hồ gửi điện vào “can chú Thanh”, cuối cùng tướng Thanh đã từ bỏ ý nghĩ này. Một ý nghĩ rất “triệt để mao-ít”. Các nhà văn chính trị dự tưởng (politique fiction) có thể hình dung ra tình hình Việt Nam sau cuộc “cải cách ruộng đất triệt để và toàn diện” ở miền Nam năm 1967 với hơn nửa triệu quân Mĩ, Úc, New Zealand. Còn điều đã xảy ra (khi đất nước vắng bóng quân đội Mĩ) : xin mời độc giả tìm đọc những chương về “cải tạo công thương nghiệp” do ông Đỗ Mười trực tiếp tiến hành với sự ủy nhiệm của tổng bí thư Lê Duẩn, với những hệ quả như thế nào.
Chiến tranh ủy nhiệm, ý thức hệ ?
Chiến tranh Việt Nam bị lồng vào cuộc chiến tranh lạnh, đối đầu hai khối tư bản và cộng sản, diễn ra trên bình diện thế giới từ năm 1947 trở đi, là điều hiển nhiên, không cần bàn cãi. Việc tham chiến của Mĩ ở Việt Nam từ năm 1950 đến năm 1975 không có mục đích thực dân, gắn liền với sự khai thác tài nguyên của Việt Nam, điều đó cũng rõ ràng không kém. Mỹ nhảy vào Việt Nam, kiên quyết biến miền Nam thành “tiền đồn thế giới tự do” đứng trên quan điểm đối đầu quốc tế, ngăn chặn sự bành trướng của cộng sản Xô-Trung mà họ coi Hồ Chí Minh là “tay sai” (“agent” của cộng sản quốc tế). Khi Robert McNamara phát hiện ra sai lầm của mình thì Hoa Kì đã thất trận. Khi Kissinger (tháng 2 năm 1973) trông thấy bốn câu thơ “Nam quốc sơn hà…” của Lý Thường Kiệt ở Viện bảo tàng lịch sử Hà Nội, thì mấy tuần trước đó, ông ta đã phải ký tắt vào Hiệp định Paris, thừa nhận “độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam” (ông ta cũng đủ dí dỏm để, đứng trước câu thơ Lý Thường Kiệt, thốt ra lời bình : “Ô, đây là điều 1 Hiệp định Paris”).
Vậy thì, về phía Mỹ, dùng Quốc gia Việt Nam, Việt Nam cộng hòa, hay ồ ạt đưa đại quân sang Việt Nam (dù ông Diệm cưỡng lại) là để đánh Liên Xô, đánh Trung Quốc. Trong ý nghĩa này, chiến tranh Việt Nam là “chiến tranh ủy nhiệm”, “chiến tranh ý thức hệ”.
Về phía đối phương, hiển nhiên, lực lượng chống Mĩ không thể đánh Mĩ nếu không có sự viện trợ to lớn của Liên Xô và Trung Quốc. Và khi Việt Nam thắng Mĩ, người hưởng lợi là cả Liên Xô lẫn Trung Quốc, nhất là Trung Quốc. Điều đó cũng rõ ràng.
Sai lầm, nếu có, là nghĩ rằng chiến tranh Việt Nam do xung đột quyền lợi giữa các cường quốc, người Việt Nam (cả hai phe) là những con bài được “ủy nhiệm” để phục vụ cho quyền lợi và chịu sự chỉ huy của nước ngoài.
Điều đó đúng cho một bên, thiết tưởng không cần phải chứng minh. Nhưng lầm to, nếu nghĩ nó đúng cho cả bên kia. Các công trình nghiên cứu (ít nhất của các tác giả quốc tế) cho thấy : khi Đảng CSVN quyết định tiến hành chủ trương “bảo vệ và xây dựng miền Bắc, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước”, phải trầy trật lắm, họ mới tranh thủ được sự ủng hộ (hay đúng hơn, không phản đối) của Liên Xô, và cũng phải khôn khéo ghê gớm, họ mới làm chủ được nhịp độ, cường độ cuộc đấu tranh võ trang ở miền Nam (hơn một lần, nó không “ăn giơ” với tính toán của Mao Trạch Đông mà mục tiêu là hạ bệ Moskva và móc ngoặc với Mĩ). Ít người biết hơn, là : sau Hiệp định Paris, toàn bộ vũ khí sử dụng để đánh bại quân lực VNCH đều đã được tích lũy từ trước, Liên Xô không hề giúp thêm vũ khí thiết bị nào, còn tìm cách ngăn cản. Câu nói của Mao với Phạm Văn Đồng năm 1974 “chổi ngắn không thể quét xa” không chỉ là một lời nói suông).
Yếu tố quyết định
Giải phóng dân tộc, đương nhiên. Nội chiến, không thể chối cãi. Chiến tranh ủy nhiệm, hiển nhiên. Nhưng ba yếu tố ấy, cái nào là quyết định ? Cuộc chiến tranh 1945-75, tính chất cơ bản của nó là gì ?
Thật ra, nếu đồng ý với nhau về cả ba yếu tố, với nội dung của từng yếu tố như kể trên, thì cuộc tranh luận xem yếu tố nào quyết định, mỗi yếu tố đã tác động lên hai yếu tố kia như thế nào, cũng rất quan trọng, nhưng không ngăn cản sự thông hiểu nhau (trong sự bất đồng).
Thành thực mà nói, người viết bài muốn đưa ra một tiêu chí để xem xét sự tương tác giữa ba yếu tố. Đó là : nhìn lại lịch sử cuộc chiến tranh, từ mùa thu 1945 đến mùa xuân 1975, đâu là nơi quyết định các lựa chọn chiến lược, các biện phát tác chiến, các cuộc tổng tiến công ?
Xét từ góc độ ấy, cuộc chiến tranh đã mở đầu từ những quyết định ở Paris và Hà Nội. Khi cuộc chiến tranh lần thứ nhất kết thúc, quyết định đã được lấy từ Moskva, Bắc Kinh, Việt Bắc một bên, và từ Washington DC, London, Paris, thể hiện ở Genève ngày 21.7.1954. Còn toàn bộ cuộc chiến tranh lần thứ nhì, từ năm 1955 đến đêm 29.4.1975, hai trung tâm quyết định, và chỉ có hai trung tâm đó thôi, là Hà Nội và Washington DC.
Hiệp định Paris được ký kết tại đại sảnh đường Khách sạn Majestic sáng ngày 27 tháng giêng 1973 sau gần năm năm thương lượng, chủ yếu là giữa phái đoàn VNDCCH và phái đoàn Hoa Kỳ. Hơn một tháng sau, ngày 2 tháng 3, cũng tại phòng hội nghị đó, diễn ra Hội nghị quốc tế về Việt Nam, với ông Tổng thư ký LHQ Kurt Walheim, thêm bốn tứ cường (nghiã là đầy đủ ngũ cường đã quyết định ở Geneve năm 1954) và bốn nước thành viên của Ủy ban quốc tế giám sát. Hội nghị long trọng chỉ họp một ngày là xong, mục đích duy nhất là để tổng thư ký LHQ và 12 ngoại trưởng ký vào bản “Định ước quốc tế”, tức là đơn thuần “chứng giám” sự thỏa thuận Viêt-Mĩ. Thời Geneve, cái “thế chiến quốc” ở Genève năm 1954 đã qua rồi.
Từ Hiệp định Paris đến kết cuộc
Cần nói gì thêm sau ngày 27.1.1973 ? Trong khuôn khổ bài viết này, có lẽ chỉ cần nêu hai điểm :
Hiệp định không thể có số phận nào khác hơn là số phận hai năm sau của nó, nghĩa là mục tiêu của nó chỉ có thể thực hiện thông qua một phương thức không do nó quy định. Thật vậy, Mĩ kí kết Hiệp định chỉ cốt để có thể rút hết quân và đón hết tù binh Mĩ một cách an toàn. Một giải pháp chính trị (hai bên miền Nam thương lượng, thành lập chính phủ ba thành phần) không thể đạt được khi mà đối với chính quyền Nguyễn Văn Thiệu, đó là bản án tử hình chính trị. Không những thế, trong việc này, Mĩ và Thiệu thống nhất quyền lợi với nhau : một chính phủ liên hiệp, một cuộc bầu cử tự do, sự tham gia của cộng sản trong một chính quyền dân cử là một điều tối kị, ô nhục hơn cả một chiến thắng quân sự của cộng sản. Không đời nào nước Mĩ của Nixon-Kissinger chấp nhận một chính quyền “cộng sản” thành lập qua bầu cử. Không đời nào có thể để cho một Salvador Allende xuất hiện ở Dinh Độc Lập. Không phải ngẫu nhiên mà chưa đầy 8 tháng sau, Mỹ đã lật đổ tổng thống Chile và đẩy đất nước này vào một thảm họa kéo dài hơn hai thập niên. Cùng lắm, Mỹ có thể ngậm quả bồ hòn là sự sụp đổ của chính quyền Nguyễn Văn Thiệu thông qua thất bại quân sự, sau một “khoảng thời gian vừa phải” (a decent interval). Hai năm, trong ngôn ngữ cynic của Kissinger, là một thời gian “decent”.
Người ta có thể phản biện : nếu chính quyền ông Thiệu chịu thi hành Hiệp định chăng nữa, nếu một chính quyền ba thành phần được thành lập đi nữa, thì chẳng chóng thì chầy, cộng sản cũng làm một cú đảo chính như ở Tiệp Khắc năm 1947 chứ sao ? Bằng chứng là, sau ngày 30.4, cứ xem cộng sản đối xử ra sao với thành phần ba, cứ xem chính sách “cải tạo” thế nào ! Lý luận này không phải không có cơ sở (ông Đỗ Mười chắc không phản đối), nhưng hơi bị yếu, ở một điểm : cái có thể sẽ xảy ra không bao giờ biện minh cho một điều đã xảy ra. Vả lại, một quá trình diễn ra trong hòa bình, trong tự do ngôn luận (tương đối) là một trường học cho mọi lực lượng trong một xã hội chưa bao giờ có dân chủ thực sự.
Vả lại, đây là một tranh cãi vô bổ. Có ích hơn, đối với mọi người Việt Nam, bất cứ ở đâu, đang gần trời hay gần đất, là : cùng nhau tìm hiểu sự thật lịch sử, nhận thức những yếu tố khách quan đã chi phối lịch sử dân tộc, ghi nhận khác biệt trong tinh thần tôn trọng lẫn nhau, để tìm ra mẫu số chung. Cho một nước Việt Nam độc lập, chủ quyền, dân chủ và tự do.
Trong cuộc tìm hiểu ấy, Bên Thắng Cuộc là một đóng góp quan trọng và dũng cảm của nhà báo Huy Đức.
Berlin, 8.2.2013
Nguyễn Ngọc Giao
Nguồn: Diễn đàn
Trả lời

markdown:
[http://anhbasam.wordpress.com/2013/02/10/1606-tu-hiep-dinh-paris-den-ben-thang-cuoc/](http://anhbasam.wordpress.com/2013/02/10/1606-tu-hiep-dinh-paris-den-ben-thang-cuoc/) *Nguyễn Ngọc Giao * *Và cứ như thế, mấy thế hệ liên tiếp đã phải ăn cháo lú lịch sử, không biết gì về những trang sử kì vĩ và đầy đau thương của dân tộc mình, những trang sử đã góp phần thúc đẩy dòng chảy của lịch sử nhân loại thế kỉ XX*
Hiệp định Paris “về kết thúc chiến tranh và lập lại hòa bình tại Việt Nam” đã được kí kết ngày 27 tháng giêng năm 1973 tại đại sảnh đường Trung tâm Quốc tế Hội nghị ở đại lộ Kléber. Cách Khải hoàn môn vài trăm mét, tòa nhà này thường được người dân Paris gọi bằng cái tên lịch sử là Hôtel Majestic. Trong Thế chiến lần thứ hai, nước Pháp bị phát xít Đức chiếm đóng, Khách sạn Majestic trở thành trụ sở của bộ tư lệnh quân đội Đức quốc xã. Sau ngày giải phóng, Bộ ngoại giao Pháp sử dụng cơ ngơi này làm trung tâm hội nghị quốc tế. Trong gần năm năm trời, từ ngày 13.5.1968 đến ngày 27.1.1973, hội trường là nơi diễn ra cuộc thương lượng chính thức giữa Việt Nam và Mĩ. Hơn một tháng sau ngày kí kết Hiệp định Paris, Khách sạn Majestic cũng là nơi họp Hội nghị quốc tế về Việt Nam với sự tham gia của tổng thư kí Liên Hợp Quốc Kurt Waldheim và phái đoàn đại diện của 12 chính phủ (4 bên tham gia Hội nghị Paris : Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa, Hoa Kì, Chánh Phủ Cách Mạng Lâm Thời CHMNVN, Việt Nam Cộng Hòa ; 4 đại cường thành viên thường trực Hội đồng bảo an LHQ : Pháp, Anh, Liên Xô, Trung Quốc ; 4 nước thành viên Ủy ban giám sát quốc tế : Ba Lan, Canada, Hungary, Indonesia). Gần 20 năm sau, đây cũng là nơi diễn ra Hội nghị quốc tế về Campuchia (1991).
Ngày nay, Majestic lại trở thành khách sạn, một trong mấy “palace siêu hạng” của Paris, nhưng đã đổi chủ. Cũng như đội bóng đá PSG (đội này vừa sắm David Beckham), chủ nhân là người vương quốc dầu hỏa Qatar. Bốn mươi năm đã trôi qua, số người Việt Nam ra đời sau ngày 27.1.1973 dễ lên tới hai phần ba dân số Việt Nam. Từ đó, bao nhiêu biến cố đã dồn dập xảy ra : ngày giải phóng miền Nam (đối với cả triệu người là ngày “mất nước”, hay “quốc hận”), cải tạo xã hội chủ nghĩa, trại “cải tạo”, chiến tranh với Pol Pot, chiến tranh với Trung Quốc, liên minh Washington – Bắc Kinh bao vây, cấm vận, thuyền nhân, khủng hoảng, rồi đổi mới, mở cửa, tự do hóa về kinh tế, thối nát tham nhũng tràn lan, đàn áp chính trị, khối Liên Xô sụp đổ, khấu đầu với Trung Quốc, khủng hoảng toàn diện về kinh tế, xã hội, chính trị… , cái mốc Hiệp định Paris 1973 bị đẩy xa vào quá vãng, hai trong bốn bên ký kết Hiệp định — Chính phủ cách mạng lâm thời CHMNVN và Chính phủ Việt Nam cộng hòa — đã biến mất trên bản đồ chính trị địa lý Việt Nam.
Điều đáng quan ngại, thậm chí bi thảm, là Việt Nam trở thành một dân tộc không có ký ức lịch sử, ít nhất về lịch sử một trăm năm gần đây. Thử hỏi chín mươi triệu người Việt Nam, ai muốn tìm hiểu lịch sử thế kỉ XX của nước mình, thì kiếm đâu ra sách ? Tủ sách sử học Việt Nam đã có những công trình giá trị về khảo cổ học, về thời Lý, Trần, Lê. Nhưng từ thời Nguyễn trở lại đây, tuyệt nhiên không. Cách đây hơn bốn năm, Hội sử học Việt Nam đã tổ chức hội thảo về nhà Nguyễn tại Thanh Hóa. Cho đến nay, báo chí “lề phải” vẫn không được nói tới cuộc hội thảo khoa học này, chỉ vì những mặt tích cực của nhà Nguyễn được nêu lên ở hội thảo không phù hợp với “đánh giá của Đảng về nhà Nguyễn”. Lịch sử Việt Nam thế kỉ XIX và XX là vùng cấm đối với giới sử học người Việt, là vùng “khai thác độc quyền” (nói cho chính xác : độc quyền không cho khai thác) của Ban nghiên cứu lịch sử Đảng. Hệ quả của quy định này là : sách giáo khoa lịch sử chỉ sao chép những câu kinh kệ của “sử đảng”, nghĩa là một cách viết sử bóp méo, đầy lỗ hổng (chỉ cần đọc những trang “sử” ấy về ĐCS Đông Dương và Nquyễn Ái Quốc từ năm 1930 đến đầu năm 1941). Hệ quả của hệ quả : một học sinh có suy nghĩ, một độc giả có chút ít tinh thần phê phán, chỉ có thể rút ra một kết luận, là “không thể tin được” những thứ sử sách chính thống ấy (mặc dù trong đó không thiếu những khẳng định đúng đắn tuy sơ lược), và nguy hại hơn nữa, chỉ cần nhẹ dạ một chút, là sẵn sàng tin những khẳng định ngược lại. Và cứ như thế, mấy thế hệ liên tiếp đã phải ăn cháo lú lịch sử, không biết gì về những trang sử kì vĩ và đầy đau thương của dân tộc mình, những trang sử đã góp phần thúc đẩy dòng chảy của lịch sử nhân loại thế kỉ XX.
Giữa chốn mịt mù ấy, hai tập “Giải Phóng” và “Quyền Bính” của Bên Thắng Cuộc (BTC) mà nhà báo Osin Huy Đức xuất bản qua mạng đã nhanh chóng đi tới (nếu không tới mắt thì tới tai) hàng trăm ngàn, có lẽ cả triệu, người Việt Nam, từ nam chí bắc, từ Orange County đến Tokyo, Melbourne, qua Washington DC, Paris, Berlin, Moskva… với tốc độ và khả năng quảng bá của internet. Đây không phải là một công trình nghiên cứu sử học (những ai phê phán nó vì nó không phải là tác phẩm sử học, chẳng qua là cố ý đâm giáo vào cối xay gió), mà một pho sử liệu, chứng từ trung thực, phong phú, đồ sộ, mà chưa bao giờ một nhà sử học hay một nhà báo điều tra, đã thu thập, phỏng vấn, ghi chép được, liên quan tới thời gian phần tư cuối của thế kỉ XX. Đó là thời gian mà đất nước, xã hội và mỗi con người Việt Nam (còn sống) đã trải qua những đổi thay ghê gớm, sâu sắc, dư chấn của những cuộc “động đất lịch sử” ấy bây giờ vẫn chưa dứt mà vẫn còn sẽ tiếp tục. Cho nên, sự đánh giá BTC sẽ dao động giữa hai thái cực : một mặt là “ngợp” trước những thông tin chưa từng thấy hoặc rất ít người biết, mặt khác là “thất vọng” hay “mong mỏi” những tác phẩm của tác giả hay của người khác về những giai đoạn, những sự việc mà BTC chưa đề cập. Đây là tôi chỉ nói tới nhận định của người đọc muốn khách quan tiếp nhận công trình này. Còn phản ứng của độc giả, phản ứng thiện cảm (với ít nhiều bảo lưu) của tuyệt đại đa số, cũng như phản ứng Pavlov của các “dư luận viên” mà nhà nước đang huy động để “đánh Huy Đức” và của các chuyên gia “chống cộng tới chiều” đã tổ chức biểu tình ở Khu Bolsa, lại là một chủ đề khác, đối tượng của một điều tra xã hội học, mà nếu làm được, sẽ giúp chúng ta hiểu thêm rất nhiều về não trạng Việt Nam ngày nay. (xin xem bài của Hòa Vân : Bên Thắng Cuộc và dư luận).
Trong khuôn khổ bài viết ngắn này, tôi sẽ không làm được việc nào trong hai việc kể trên (nhận định về tác phẩm, phân tích phản ứng công chúng). Chỉ xin đề cập tới một vấn đề, liên quan tới Hiệp định Paris và cuốn sách BTC mà kỉ niệm 40 năm và xuất bản lại trùng hợp trong thời gian. Vấn đề ấy cũng là nền tảng cho phần lớn các cuộc tranh luận và sự mâu thuẫn giữa các lập trường. Đó là : tính chất cuộc chiến tranh Việt Nam (dù ta quy định thời gian là 1945-1975, hay 1955-1975, hay 1960-1975). Chiến tranh giải phóng, nghĩa là chiến tranh giành độc lập, thống nhất ? Hay nội chiến (Quốc Cộng) ? Hay chiến tranh ủy nhiệm (War by Proxy) nằm trong bối cảnh thế giới Chiến tranh lạnh ?
Thật ra, trong một cuộc đối thoại bình tĩnh hay khi ta bình tâm tự vấn, chắc ít ai phủ nhận một trong ba yếu tố kể trên (chiến tranh giải phóng, chiến tranh ủy nhiệm, nội chiến), nhưng khi bàn tới bản chất của từng yếu tố, và nhất là quan hệ tương tác của ba yếu tố ấy (cái nào là chính, là quyết định…) thì chắc chắn là mỗi người một ý (có khi ý kiến của một người cũng thay đổi theo thời gian). Ngày nào chưa có một cuộc thảo luận thật sự, trong tinh thần tôn trọng lẫn nhau và cùng nhau đi tìm sự thật, thì khó xác định và “khoanh” lại những khác biệt không thể hóa giải. Và chỉ có ý muốn chung là xây dựng trong sự tôn trọng khác biệt mới cho phép chúng ta vượt qua những khác biệt để đi tới tương lai.
Trong tinh thần ấy, xin nêu lên một vài suy nghĩ và nhận định, nhằm đóng góp vào cuộc thảo luận chung :
*Chiến tranh giải phóng 1945-1975 ?*
Giải phóng gắn liền với tự do, người chiến thắng năm 1975 lại là cộng sản, nên dễ hiểu là nhiều người dị ứng với cụm từ “chiến tranh giải phóng” mà từ khước mọi cuộc đối thoại. Chính xác phải nói “chiến tranh giải phóng dân tộc”, đối tượng của sự giải phóng là dân tộc, mục tiêu của nó là chấm dứt sự thống trị của nước ngoài. Chiến tranh giải phóng thắng lợi, dân tộc tự do, nhưng người dân không nhất thiết được tự do : điều này đã từng thấy trong nửa sau thế kỉ XX tại các nước thuộc địa, trong đó có nước ta. Phân biệt tự do cho dân tộc và tự do cho công dân, chúng ta mới bình tĩnh đọc câu nói ý nhị của Huy Đức trong lời mào đầu tập 1 : “Cuốn sách của tôi bắt đầu từ ngày 30-4-1975 — ngày nhiều người tin là Miền Bắc đã giải phóng Miền Nam. Nhiều người thận trọng nhìn lại suốt hơn ba mươi năm, giật mình với cảm giác bên được giải phóng hóa ra lại là Miền Bắc”. Tác giả chơi chữ, nhờ đó mà nhiều người hả hê, không ít người bực bội, nhưng đằng sau sự chơi chữ là một sự thật khó chối cãi (chỉ lấy một thí dụ cụ thể : tự do báo chí ở Sài Gòn (mặc dầu chính quyền Thiệu chuyên nghề “hốt cắt đục”) đã biến mất sau ngày 30.4.75, về sau đã nhen nhúm một chút trên báo chí cả nước, bắt đầu từ những tờ báo Thành phố như Tuổi Trẻ). Tất nhiên, điều này không liên quan tới nền độc lập dân tộc mà chúng ta cần trở lại để bàn về bản chất cuộc chiến tranh.
Có người thừa nhận rằng cuộc kháng chiến chống Pháp (1945-1954) là chiến tranh giải phóng dân tộc chống lại cuộc tái chiếm có tính chất thực dân chủ nghĩa của quân đội Pháp, nhưng cuộc chiến tranh sau 1955 là nội chiến Nam Bắc, dù không phủ nhận vai trò và sức nặng của Hoa Kỳ trong cuộc chiến này.
Cả hai vế đều có chỗ không ổn. Đúng là chiến tranh 45-54 là chiến tranh giải phóng, nhưng ta không nên quên rằng khi Điện Biên Phủ được giải phóng, hai bên chiến tuyến phần lớn là người Việt Nam : bên chiến thắng là Quân đội Nhân dân Việt Nam (có cố vấn người Trung Quốc, nhưng họ chỉ là cố vấn, và không có vai trò quyết định : ngày 25 tháng giêng 1954, khi Võ Nguyên Giáp quyết định “rút pháo ra”, ông đã cưỡng lại ý kiến của đoàn cố vấn Trung Quốc), bên thất trận 2/3 là người Việt, 1/3 người Âu Phi. Vũ khí và trang bị của bên thất trận là của Mĩ, vũ khí bên thắng trận là của Liên Xô (qua Trung Quốc), Trung Quốc và… Mĩ (hơn một nửa vũ khí thả dù sau ngày 13.3.54 rơi vào tay kháng chiến). Còn cuộc chiến tranh thứ nhì, có yếu tố nội chiến (chúng tôi sẽ phân tích ở một phần dưới), nhưng khách quan mà nói, vai trò của Hoa Kì liên tục từ 1950 đến sáng ngày 30 tháng tư 1975 không thể chối cãi là vai trò của một siêu cường, muốn quyết định số phận của Việt Nam, thông qua những chính quyền mà họ đã tạo dựng và khi cần thiết thì trừ khử, bãi bỏ hay bỏ rơi (mà Mĩ bỏ thì chỉ có rơi, không thể gì khác).
Do đó, cuộc chiến tranh 1945-1975, dù có yếu tố chiến tranh ủy quyền, chiến tranh ý thức hệ, và nội chiến, vẫn liên tục từ đầu chí cuối, là một cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, mà mục tiêu tối hậu là độc lập dân tộc, thống nhất quốc gia. Thừa nhận điều đó không có gì sỉ nhục đối với những người ở “bên thua cuộc” nếu lí do khiến cho họ đứng bên này chiến tuyến, chống lại những người chống lại ngoại bang, là lý tưởng tự do, dân chủ thực sự, điều mà rõ ràng Đảng cộng sản Việt Nam, cho đến hôm nay, chưa hề mang lại. Phủ nhận điều đó, sợ rằng bản thân những người tuyên bố ra lời cũng không thuyết phục được chính mình, mà mãi mãi hận thù “Việt cộng cướp nước”, oán hận “Mỹ bỏ rơi”.
*Nội chiến ?*
Đối với quan điểm tuyên truyền “chính thống” của Đảng Cộng sản Việt Nam, “nội chiến” là một điều cấm kị. “Hai mươi năm nội chiến từng ngày”, câu hát của Trịnh Công Sơn đã khiến cho tác giả nhiều phen điêu đứng sau 1975, cho đến nay vẫn bị cấm. Bảo Đại, Ngô Đình Diệm, Nguyễn Văn Thiệu là tay sai của Pháp và Mỹ, họ được sử dụng để phục vụ cho chính sách của Pháp, rồi của Mỹ, rồi khi nào họ không phục vụ như ý nữa, thì bị loại bỏ không thương tiếc, dù khi bị loại bỏ rồi, sẽ có những hậu quả tiêu cực ngoài ý muốn (trường hợp Ngô Đình Diệm). Điều đó khó ai phủ nhận, nhưng với bộ máy tuyên truyền, họ phải được mô tả như những tay sai đơn thuần, những con rối không xương sống. Lối tuyên truyền đơn sơ thô bạo đó sẽ phản tác dụng khi nó gặp phải những thực tế mà nó không thể lí giải. Sự kháng cự của Nguyễn Văn Thiệu trước ngày khai mạc Hội nghị Paris (cuối năm 1968, đầu năm 1969), hay cuối năm 1972, khi hai phái đoàn Lê Đức Thọ – Xuân Thủy và phái đoàn Kissinger đã đi tới thỏa thuận về văn bản Hiệp định Paris, bỗng nhiên được nhìn nhận như bằng chứng của sự “dũng cảm” (chữ dùng của Huy Đức). Tất nhiên rồi, “dũng cảm” không phải là thuộc tính độc quyền của “ông chủ” (khỏi cần kể ra đây những thí dụ về những ông chủ thiếu dũng cảm) : tay sai có thể dũng cảm phi thường khi thấy ông chủ bỏ rơi.
Nói chuyện nghiêm chỉnh hơn : ý thức hệ quả nhiên đã chia rẽ hàng ngũ những người Việt Nam mong muốn độc lập, trong đó có ý thức hệ “quốc-cộng”. Tôi để hai chữ “quốc-cộng” trong ngoặc kép, vì hai lẽ : tuyệt đại đa số, nếu không nói là tất cả, những người Việt Nam cộng sản là những người quốc gia chủ nghĩa (nhiều khi quá khích), còn trong hàng ngũ những người tự nhận hay được xếp là “quốc gia”, những người phản quốc hơi bị nhiều. Khó ngược dòng thời gian để kết án ai là người bắt đầu chạy theo ý thức hệ, bỏ quên quyền lợi quốc gia. Người chống cộng thường đổ thừa cho “chủ nghĩa cộng sản ngoại lai”, quên rằng nếu chủ nghĩa cộng sản được du nhập vào Việt Nam sau năm 1920 (khi Nguyễn Ái Quốc tham gia thành lập Đảng cộng sản Pháp, tháng 12.1920), thì chủ nghĩa chống cộng đã được du nhập vào nước ta vài năm trước đó (ai không tin, cứ tìm đọc tạp chí Nam Phongtừ năm 1917).
Xung đột ý thức hệ và nội chiến tồn tại khi ở hai bên chiến tuyến có sự tham gia của những bộ phận quan trọng của dân tộc hay giai cấp, đẳng cấp, với những chính kiến đối chọi nhau. Khi cuộc kháng chiến chống Pháp bùng nổ năm 1945 ở Nam Bộ và từ cuối năm 1946 trên toàn quốc, không hề có yếu tố nội chiến (mặc dầu đã có những cuộc thanh trừng, tàn sát lẫn nhau giữa các phe phái). “Nam Kỳ tự trị” năm 1946, “Quốc gia Việt Nam” năm 1948 (với lá cờ vàng ba sọc đỏ) không đại diện cho ai khác hơn là thế lực thực dân và vài nhúm chính khách bị dư luận quốc dân khinh miệt. Vậy thì nội chiến ở Việt Nam bắt đầu bao giờ và như thế nào ? Sẽ cần những công trình nghiên cứu khoa học nghiêm túc để làm sáng rõ vấn đề, nhưng ở đây và bây giờ, người viết bài này muốn khẳng định, với tất cả tinh thần trách nhiệm : từ chính sách mao-ít của Đảng cộng sản Việt Nam sau năm 1950.
Với chủ trương quy định thành phần giai cấp một cách thô bạo (có thể nói : lưu manh, ít nhất trong cách thực hiện) trong cuộc chỉnh huấn quân đội, chỉnh đảng, rồi cải cách ruộng đất, ĐCSVN đã đi ngược lại chính sách đoàn kết dân tộc chống thực dân đế quốc, xua đẩy sang hàng ngũ đối phương các thành phần trung phú nông, tiểu tư sản, tư sản, nhân sĩ, trí thức…
Chính đường lối “tả khuynh” theo kiểu Stalin và Mao thực hiện từ năm 1951 này đã “bưng mâm bầy cỗ” cho Mĩ một cơ sở xã hội rộng rãi mà họ chưa từng dám mơ ước : gia đình một ông quan chỉ được tiếng “chống Pháp” vì Pháp đã không chọn mà chọn người khác làm thượng thư bộ Lại, bỗng trở thành nguyên thủ một “quốc gia” với đầy đủ những thành phần xã hội thượng lưu và trung lưu mà phần lớn (nếu không nói là đa số) đều ngả về “phe kháng chiến” nhưng lại bị chính kháng chiến xua đẩy !
Trong những người, năm 1955-56 ở Sài Gòn, không thấy được điều này, may thay, có ông Ngô Đình Diệm. Với tầm nhìn bảo thủ của một ông quan xa lạ với thế kỉ XX (với cả xu hướng đổi mới của Giáo hội Công giáo dẫn tới Công đồng Vatican II), xa lạ với xã hội Việt Nam, ông tổng thống của “đệ nhất cộng hòa” đã tự cưa chân ngai vàng của mình, đàn áp những người kháng chiến, đàn áp cả những giáo hữu Nam Bộ thuộc xu hướng tự do… Ngọn cờ của Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam sở dĩ đã tập hợp được khá rộng rãi các thành phần xã hội ở miền Nam, liên kết được với phong trào Phật tử, khơi dậy được phong trào đô thị… có thể nói chính là nhờ chính sách ngu muội của các chính quyền Sài Gòn hơn là nhờ sự sáng suốt của Đảng cộng sản.
Nói như vậy có cường điệu lắm không ? Tôi chỉ xin nêu ra hai thí dụ để bảo vệ cho luận điểm này : một điều may thay không xảy ra, và một điều không may đã xảy ra. Điều không xảy ra : đầu năm 1967, đại tướng Nguyễn Chí Thanh, bí thư Trung ương cục Miền Nam, đã có chủ trương phát động “cải cách ruộng đất toàn diện và triệt để” (với ý đồ dễ đoán : phát huy sức mạnh của nông dân, chủ lực của cách mạng, chuẩn bị tổng tấn công năm 1968). Những cán bộ Ban nông thôn (xem hồi kí của ông Nguyễn Thành Thơ) và những người như ông Trần Bạch Đằng kiên quyết phản đối, Cụ Hồ gửi điện vào “can chú Thanh”, cuối cùng tướng Thanh đã từ bỏ ý nghĩ này. Một ý nghĩ rất “triệt để mao-ít”. Các nhà văn chính trị dự tưởng (politique fiction) có thể hình dung ra tình hình Việt Nam sau cuộc “cải cách ruộng đất triệt để và toàn diện” ở miền Nam năm 1967 với hơn nửa triệu quân Mĩ, Úc, New Zealand. Còn điều đã xảy ra (khi đất nước vắng bóng quân đội Mĩ) : xin mời độc giả tìm đọc những chương về “cải tạo công thương nghiệp” do ông Đỗ Mười trực tiếp tiến hành với sự ủy nhiệm của tổng bí thư Lê Duẩn, với những hệ quả như thế nào.
*Chiến tranh ủy nhiệm, ý thức hệ ?*
Chiến tranh Việt Nam bị lồng vào cuộc chiến tranh lạnh, đối đầu hai khối tư bản và cộng sản, diễn ra trên bình diện thế giới từ năm 1947 trở đi, là điều hiển nhiên, không cần bàn cãi. Việc tham chiến của Mĩ ở Việt Nam từ năm 1950 đến năm 1975 không có mục đích thực dân, gắn liền với sự khai thác tài nguyên của Việt Nam, điều đó cũng rõ ràng không kém. Mỹ nhảy vào Việt Nam, kiên quyết biến miền Nam thành “tiền đồn thế giới tự do” đứng trên quan điểm đối đầu quốc tế, ngăn chặn sự bành trướng của cộng sản Xô-Trung mà họ coi Hồ Chí Minh là “tay sai” (“agent” của cộng sản quốc tế). Khi Robert McNamara phát hiện ra sai lầm của mình thì Hoa Kì đã thất trận. Khi Kissinger (tháng 2 năm 1973) trông thấy bốn câu thơ “Nam quốc sơn hà…” của Lý Thường Kiệt ở Viện bảo tàng lịch sử Hà Nội, thì mấy tuần trước đó, ông ta đã phải ký tắt vào Hiệp định Paris, thừa nhận “độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam” (ông ta cũng đủ dí dỏm để, đứng trước câu thơ Lý Thường Kiệt, thốt ra lời bình : “Ô, đây là điều 1 Hiệp định Paris”).
Vậy thì, về phía Mỹ, dùng Quốc gia Việt Nam, Việt Nam cộng hòa, hay ồ ạt đưa đại quân sang Việt Nam (dù ông Diệm cưỡng lại) là để đánh Liên Xô, đánh Trung Quốc. Trong ý nghĩa này, chiến tranh Việt Nam là “chiến tranh ủy nhiệm”, “chiến tranh ý thức hệ”.
Về phía đối phương, hiển nhiên, lực lượng chống Mĩ không thể đánh Mĩ nếu không có sự viện trợ to lớn của Liên Xô và Trung Quốc. Và khi Việt Nam thắng Mĩ, người hưởng lợi là cả Liên Xô lẫn Trung Quốc, nhất là Trung Quốc. Điều đó cũng rõ ràng.
Sai lầm, nếu có, là nghĩ rằng chiến tranh Việt Nam do xung đột quyền lợi giữa các cường quốc, người Việt Nam (cả hai phe) là những con bài được “ủy nhiệm” để phục vụ cho quyền lợi và chịu sự chỉ huy của nước ngoài.
Điều đó đúng cho một bên, thiết tưởng không cần phải chứng minh. Nhưng lầm to, nếu nghĩ nó đúng cho cả bên kia. Các công trình nghiên cứu (ít nhất của các tác giả quốc tế) cho thấy : khi Đảng CSVN quyết định tiến hành chủ trương “bảo vệ và xây dựng miền Bắc, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước”, phải trầy trật lắm, họ mới tranh thủ được sự ủng hộ (hay đúng hơn, không phản đối) của Liên Xô, và cũng phải khôn khéo ghê gớm, họ mới làm chủ được nhịp độ, cường độ cuộc đấu tranh võ trang ở miền Nam (hơn một lần, nó không “ăn giơ” với tính toán của Mao Trạch Đông mà mục tiêu là hạ bệ Moskva và móc ngoặc với Mĩ). Ít người biết hơn, là : sau Hiệp định Paris, toàn bộ vũ khí sử dụng để đánh bại quân lực VNCH đều đã được tích lũy từ trước, Liên Xô không hề giúp thêm vũ khí thiết bị nào, còn tìm cách ngăn cản. Câu nói của Mao với Phạm Văn Đồng năm 1974 “chổi ngắn không thể quét xa” không chỉ là một lời nói suông).
*Yếu tố quyết định*
Giải phóng dân tộc, đương nhiên. Nội chiến, không thể chối cãi. Chiến tranh ủy nhiệm, hiển nhiên. Nhưng ba yếu tố ấy, cái nào là quyết định ? Cuộc chiến tranh 1945-75, tính chất cơ bản của nó là gì ?
Thật ra, nếu đồng ý với nhau về cả ba yếu tố, với nội dung của từng yếu tố như kể trên, thì cuộc tranh luận xem yếu tố nào quyết định, mỗi yếu tố đã tác động lên hai yếu tố kia như thế nào, cũng rất quan trọng, nhưng không ngăn cản sự thông hiểu nhau (trong sự bất đồng).
Thành thực mà nói, người viết bài muốn đưa ra một tiêu chí để xem xét sự tương tác giữa ba yếu tố. Đó là : nhìn lại lịch sử cuộc chiến tranh, từ mùa thu 1945 đến mùa xuân 1975, đâu là nơi quyết định các lựa chọn chiến lược, các biện phát tác chiến, các cuộc tổng tiến công ?
Xét từ góc độ ấy, cuộc chiến tranh đã mở đầu từ những quyết định ở Paris và Hà Nội. Khi cuộc chiến tranh lần thứ nhất kết thúc, quyết định đã được lấy từ Moskva, Bắc Kinh, Việt Bắc một bên, và từ Washington DC, London, Paris, thể hiện ở Genève ngày 21.7.1954. Còn toàn bộ cuộc chiến tranh lần thứ nhì, từ năm 1955 đến đêm 29.4.1975, hai trung tâm quyết định, và chỉ có hai trung tâm đó thôi, là Hà Nội và Washington DC.
Hiệp định Paris được ký kết tại đại sảnh đường Khách sạn Majestic sáng ngày 27 tháng giêng 1973 sau gần năm năm thương lượng, chủ yếu là giữa phái đoàn VNDCCH và phái đoàn Hoa Kỳ. Hơn một tháng sau, ngày 2 tháng 3, cũng tại phòng hội nghị đó, diễn ra Hội nghị quốc tế về Việt Nam, với ông Tổng thư ký LHQ Kurt Walheim, thêm bốn tứ cường (nghiã là đầy đủ ngũ cường đã quyết định ở Geneve năm 1954) và bốn nước thành viên của Ủy ban quốc tế giám sát. Hội nghị long trọng chỉ họp một ngày là xong, mục đích duy nhất là để tổng thư ký LHQ và 12 ngoại trưởng ký vào bản “Định ước quốc tế”, tức là đơn thuần “chứng giám” sự thỏa thuận Viêt-Mĩ. Thời Geneve, cái “thế chiến quốc” ở Genève năm 1954 đã qua rồi.
*Từ Hiệp định Paris đến kết cuộc*
Cần nói gì thêm sau ngày 27.1.1973 ? Trong khuôn khổ bài viết này, có lẽ chỉ cần nêu hai điểm :
Hiệp định không thể có số phận nào khác hơn là số phận hai năm sau của nó, nghĩa là mục tiêu của nó chỉ có thể thực hiện thông qua một phương thức không do nó quy định. Thật vậy, Mĩ kí kết Hiệp định chỉ cốt để có thể rút hết quân và đón hết tù binh Mĩ một cách an toàn. Một giải pháp chính trị (hai bên miền Nam thương lượng, thành lập chính phủ ba thành phần) không thể đạt được khi mà đối với chính quyền Nguyễn Văn Thiệu, đó là bản án tử hình chính trị. Không những thế, trong việc này, Mĩ và Thiệu thống nhất quyền lợi với nhau : một chính phủ liên hiệp, một cuộc bầu cử tự do, sự tham gia của cộng sản trong một chính quyền dân cử là một điều tối kị, ô nhục hơn cả một chiến thắng quân sự của cộng sản. Không đời nào nước Mĩ của Nixon-Kissinger chấp nhận một chính quyền “cộng sản” thành lập qua bầu cử. Không đời nào có thể để cho một Salvador Allende xuất hiện ở Dinh Độc Lập. Không phải ngẫu nhiên mà chưa đầy 8 tháng sau, Mỹ đã lật đổ tổng thống Chile và đẩy đất nước này vào một thảm họa kéo dài hơn hai thập niên. Cùng lắm, Mỹ có thể ngậm quả bồ hòn là sự sụp đổ của chính quyền Nguyễn Văn Thiệu thông qua thất bại quân sự, sau một “khoảng thời gian vừa phải” (a decent interval). Hai năm, trong ngôn ngữ cynic của Kissinger, là một thời gian “decent”.
Người ta có thể phản biện : nếu chính quyền ông Thiệu chịu thi hành Hiệp định chăng nữa, nếu một chính quyền ba thành phần được thành lập đi nữa, thì chẳng chóng thì chầy, cộng sản cũng làm một cú đảo chính như ở Tiệp Khắc năm 1947 chứ sao ? Bằng chứng là, sau ngày 30.4, cứ xem cộng sản đối xử ra sao với thành phần ba, cứ xem chính sách “cải tạo” thế nào ! Lý luận này không phải không có cơ sở (ông Đỗ Mười chắc không phản đối), nhưng hơi bị yếu, ở một điểm : cái có thể sẽ xảy ra không bao giờ biện minh cho một điều đã xảy ra. Vả lại, một quá trình diễn ra trong hòa bình, trong tự do ngôn luận (tương đối) là một trường học cho mọi lực lượng trong một xã hội chưa bao giờ có dân chủ thực sự.
Vả lại, đây là một tranh cãi vô bổ. Có ích hơn, đối với mọi người Việt Nam, bất cứ ở đâu, đang gần trời hay gần đất, là : cùng nhau tìm hiểu sự thật lịch sử, nhận thức những yếu tố khách quan đã chi phối lịch sử dân tộc, ghi nhận khác biệt trong tinh thần tôn trọng lẫn nhau, để tìm ra mẫu số chung. Cho một nước Việt Nam độc lập, chủ quyền, dân chủ và tự do.
Trong cuộc tìm hiểu ấy, Bên Thắng Cuộc là một đóng góp quan trọng và dũng cảm của nhà báo Huy Đức.
Berlin, 8.2.2013
Nguyễn Ngọc Giao
Nguồn: Diễn đàn
## Trả lời Hủy trả lời

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: nginx

Connection: close

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-ac: 1.dca _dca


text:
Tivi hiện nay có những loại độ phân giải nào?
Chúng ta thường nghe nhiều về độ phân giải của tivi như HD, full HD, 4K… Vậy độ phân giải của tivi là gì? Hiện tivi có bao nhiêu loại độ phân giải? Chúng khác nhau như thế nào?
1. Độ phân giải màn hình là gì?
Một màn hình hiển thị sẽ được cấu tạo từ hàng triệu điểm ảnh xếp liên tiếp với nhau theo chiều ngang và chiều dọc. Độ phân giải màn hình tivi sẽ phản ảnh số lượng điểm ảnh này, bằng cách nhân 2 con số chiều ngang và chiều dọc.
Ví dụ: Độ phân giải Full HD 1920 x 1080 tức là ảnh hình chữ nhật có 1920 điểm ảnh ngang và 1080 điểm ảnh. Nhân hai giá trị này thì ta được 2.073.600 triệu điểm ảnh.
Độ phân giải có nghĩa là chỉ số điểm ảnh trên một màn hình
Cụ thể về số lượng điểm ảnh trên tivi HD, Full HD và 4K:
Màn hình tivi càng nhiều điểm ảnh thì sẽ hiển thị càng chi tiết hơn, nhất là khi phóng to hình, hay là khi nhìn gần. Do đó, độ phân giải tivi càng cao thì sẽ càng sắc nét.
Chẳng hạn, tivi Full HD sẽ nét gấp đôi tivi HD (do số điểm ảnh gấp đôi), còn tivi 4K sẽ nét gấp 4 lần tivi Full HD (do số điểm ảnh nhiều gấp 4).
2. Tivi HD là gì?
Khi nói đến một chiếc tivi HD điều đó đồng nghĩa chiếc tivi đó có chuẩn phân giải HD (viết tắt của High Definition - truyền hình với độ nét cao), có 2 loại HD
Loại với 1366 điểm ảnh ngang và 768 điểm ảnh dọc.
Loại 1280 điểm ảnh ngang và 720 điểm ảnh dọc (kém phổ biến hơn).
Chất lượng video và hình ảnh tivi trình chiếu ở độ phân giải màn hình HD sẽ cao hơn các chuẩn thông thường như PAL, SECAM hay NTSC phổ biến cuối năm 2000 và gần như mất tích hiện tại; tuy nhiên HD sẽ không bằng Full HD hay 4K sẽ được đề cập bên dưới.
Nếu đem so sánh với độ phân giải 4K hay Full HD thì tivi HD quả thật không phải là đối thủ về mặt hiển thị. Tuy nhiên, tivi HD giá rẻ lại mang đến cho nhiều người sự lựa chọn dễ dàng. Hơn nữa, nếu màn hình tivi nhỏ (32 inch trở xuống) thì HD hay Full HD không chênh lệch quá nhiều, nên độ nét HD cũng đã vừa đủ để thưởng thức.
Ngày nay, đa phần các kênh truyền hình đều phát nội dung SD (SD là chuẩn 720x576 – nét chưa bằng một nửa HD) hoặc HD là phổ biến, nên nếu bạn và gia đình chỉ dừng lại ở nhu cầu xem truyền hình và muốn tiết kiệm chi phí thì có thể lựa chọn tivi HD.
Tuy nhiên, nếu nhà mình có nhu cầu về xem phim ảnh có độ nét cao hoặc xem tivi màn hình lớn thì nên cân nhắc chọn lựa các tivi có độ phân giải cao hơn (Full HD, 4K) .
Chất lượng HD được thể hiện tốt nhất ở màn hình nhỏ
3. Tivi Full HD là gì?
Tivi Full HD sẽ có 1920 số điểm ảnh ngang và 1080 điểm ảnh dọc trên một màn hình tivi, tạo ra 2.073.600 điểm ảnh trên màn hình. Do số điểm ảnh gấp đôi nên tivi Full HD nét gấp đôi HD.
Trên thị trường hiện nay có không ít các mẫu tivi có độ phân giải màn hình Full HD giá rẻ, thường nằm ở kích thước màn hình trên 32 inch. Cá biệt vẫn có một số tivi 32 inch nhưng vẫn được hãng ưu ái trang bị độ nét Full HD (chẳng hạn tivi Samsung UA32K5300)) tuy nhiên số này không nhiều.
Sự khác biệt giữa HD 1280 x 720 (720p trên hình) và Full HD 1920x1080 (1080p trên hình)
Ở thời điểm mới ra mắt, tivi Full HD đúng là một bước tiến vượt bậc, cho phép thay thế các công nghệ hiển thị cũ để mang lại chất lượng giải trí cao nhất cho người tiêu dùng phổ thông.
4. Tivi 4K là gì ?
Tivi 4K hay còn gọi là tivi siêu nét Ultra HD 4K là ý chỉ tivi với 3840 số điểm ảnh ngang và 2160 số điểm ảnh dọc trên một màn hình tivi, tạo ra 8.294.400 điểm ảnh.
Độ phân giải 4K cao hơn 4 lần so với độ phân giải Full HD, và 4K đang là độ phân giải tốt nhất được đưa ra bày bán phổ biến trên thị trường, sau đó cũng có tivi 8K nhưng rất hiếm. Giá tivi 4K ở thời điểm ra mắt cũng khá cao xong đã được điều chỉnh và ngày một rẻ hơn, với tầm khoảng 8 triệu bạn cũng đã mua được tivi 4K.
Mặc dù tivi 4K cho hiển thị hình ảnh đẹp và chân thật đến từng chi tiết nhỏ, hiện nay nội dung nguồn phát (hình ảnh, video) với chất lượng 4K vẫn còn tương đối ít, nên người dùng vẫn chưa được tận hưởng dịch vụ một cách hoàn hảo.
Để biết thêm thông tin chi tiết về các sản phẩm tivi giá rẻ, quý khách vui lòng liên hệ tổng đài chăm sóc khách hàng: 1900-6699, tổng đài bán hàng: 1900-6619, hoặc truy cập vào website của Pico tại địa chỉ: www.pico.vn
Nguồn:

markdown:
# Tivi hiện nay có những loại độ phân giải nào?
**Chúng ta thường nghe nhiều về độ phân giải của tivi như HD, full HD, 4K… Vậy độ phân giải của tivi là gì? Hiện tivi có bao nhiêu loại độ phân giải? Chúng khác nhau như thế nào?** **1. Độ phân giải màn hình là gì?**
Một màn hình hiển thị sẽ được cấu tạo từ hàng triệu điểm ảnh xếp liên tiếp với nhau theo chiều ngang và chiều dọc. Độ phân giải màn hình tivi sẽ phản ảnh số lượng điểm ảnh này, bằng cách nhân 2 con số chiều ngang và chiều dọc.
**Ví dụ:** Độ phân giải Full HD 1920 x 1080 tức là ảnh hình chữ nhật có 1920 điểm ảnh ngang và 1080 điểm ảnh. Nhân hai giá trị này thì ta được 2.073.600 triệu điểm ảnh.
Độ phân giải có nghĩa là chỉ số điểm ảnh trên một màn hình
Cụ thể về số lượng điểm ảnh trên tivi HD, Full HD và 4K:
Màn hình tivi càng nhiều điểm ảnh thì sẽ hiển thị càng chi tiết hơn, nhất là khi phóng to hình, hay là khi nhìn gần. Do đó,
**độ phân giải tivi càng cao thì sẽ càng sắc nét**.
Chẳng hạn, tivi Full HD sẽ nét gấp đôi tivi HD (do số điểm ảnh gấp đôi), còn tivi 4K sẽ nét gấp 4 lần tivi Full HD (do số điểm ảnh nhiều gấp 4).
**2. Tivi HD là gì?**
Khi nói đến một chiếc
[tivi HD](../../../../tivi-nhom-157.html?&filter=:3173:) điều đó đồng nghĩa chiếc tivi đó có chuẩn phân giải HD (viết tắt của High Definition - truyền hình với độ nét cao), có 2 loại HD
Loại với 1366 điểm ảnh ngang và 768 điểm ảnh dọc.
Loại 1280 điểm ảnh ngang và 720 điểm ảnh dọc (kém phổ biến hơn).
Chất lượng video và hình ảnh tivi trình chiếu ở độ phân giải màn hình HD sẽ cao hơn các chuẩn thông thường như PAL, SECAM hay NTSC phổ biến cuối năm 2000 và gần như mất tích hiện tại; tuy nhiên HD sẽ không bằng Full HD hay 4K sẽ được đề cập bên dưới.
Nếu đem so sánh với
**độ phân giải 4K** hay [Full HD](../../../../tivi-nhom-157.html?&filter=:3174:) thì tivi HD quả thật không phải là đối thủ về mặt hiển thị. Tuy nhiên, **tivi HD giá rẻ** lại mang đến cho nhiều người sự lựa chọn dễ dàng. Hơn nữa, nếu màn hình tivi nhỏ (32 inch trở xuống) thì HD hay Full HD không chênh lệch quá nhiều, nên độ nét HD cũng đã vừa đủ để thưởng thức.
Ngày nay, đa phần các kênh truyền hình đều phát nội dung SD (SD là chuẩn 720x576 – nét chưa bằng một nửa HD) hoặc HD là phổ biến, nên nếu bạn và gia đình chỉ dừng lại ở nhu cầu xem truyền hình và muốn tiết kiệm chi phí thì có thể lựa chọn tivi HD.
Tuy nhiên, nếu nhà mình có nhu cầu về xem phim ảnh có độ nét cao hoặc xem tivi màn hình lớn thì nên cân nhắc chọn lựa các tivi có độ phân giải cao hơn (Full HD, 4K) .
Chất lượng HD được thể hiện tốt nhất ở màn hình nhỏ
**3. Tivi Full HD là gì?**
Tivi Full HD sẽ có 1920 số điểm ảnh ngang và 1080 điểm ảnh dọc trên một màn hình tivi, tạo ra 2.073.600 điểm ảnh trên màn hình. Do số điểm ảnh gấp đôi nên tivi Full HD nét gấp đôi HD.
Trên thị trường hiện nay có không ít các mẫu tivi có độ phân giải màn hình Full HD giá rẻ, thường nằm ở kích thước màn hình trên 32 inch. Cá biệt vẫn có một số tivi 32 inch nhưng vẫn được hãng ưu ái trang bị độ nét Full HD (chẳng hạn tivi Samsung UA32K5300)) tuy nhiên số này không nhiều.
Sự khác biệt giữa HD 1280 x 720 (720p trên hình) và Full HD 1920x1080 (1080p trên hình)
Ở thời điểm mới ra mắt, tivi Full HD đúng là một bước tiến vượt bậc, cho phép thay thế các công nghệ hiển thị cũ để mang lại chất lượng giải trí cao nhất cho người tiêu dùng phổ thông.
**4. Tivi 4K là gì ?**
Tivi 4K hay còn gọi là tivi siêu nét Ultra HD 4K là ý chỉ tivi với 3840 số điểm ảnh ngang và 2160 số điểm ảnh dọc trên một màn hình tivi, tạo ra 8.294.400 điểm ảnh.
Độ phân giải 4K cao hơn 4 lần so với độ phân giải Full HD, và 4K đang là độ phân giải tốt nhất được đưa ra bày bán phổ biến trên thị trường, sau đó cũng có tivi 8K nhưng rất hiếm. Giá tivi 4K ở thời điểm ra mắt cũng khá cao xong đã được điều chỉnh và ngày một rẻ hơn, với tầm khoảng 8 triệu bạn cũng đã mua được tivi 4K.
Mặc dù tivi 4K cho hiển thị hình ảnh đẹp và chân thật đến từng chi tiết nhỏ, hiện nay nội dung nguồn phát (hình ảnh, video) với chất lượng 4K vẫn còn tương đối ít, nên người dùng vẫn chưa được tận hưởng dịch vụ một cách hoàn hảo.
Để biết thêm thông tin chi tiết về các sản phẩm tivi giá rẻ, quý khách vui lòng liên hệ tổng đài chăm sóc khách hàng: 1900-6699, tổng đài bán hàng: 1900-6619, hoặc truy cập vào website của Pico tại địa chỉ: www.pico.vn
Nguồn:

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Đừng chọn sống an nhàn khi bạn vẫn còn đủ sức vượt qua khó nhọc.Sưu tầm
Bạn có thể trì hoãn, nhưng thời gian thì không. (You may delay, but time will not.)Benjamin Franklin
Điểm yếu nhất của chúng ta nằm ở sự bỏ cuộc. Phương cách chắc chắn nhất để đạt đến thành công là luôn cố gắng thêm một lần nữa [trước khi bỏ cuộc]. (Our greatest weakness lies in giving up. The most certain way to succeed is always to try just one more time. )Thomas A. Edison
Mất lòng trước, được lòng sau. (Better the first quarrel than the last.)none
Tôn giáo của tôi rất đơn giản, đó chính là lòng tốt.Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Hãy sống như thế nào để thời gian trở thành một dòng suối mát cuộn tràn niềm vui và hạnh phúc đến với ta trong dòng chảy không ngừng của nó.Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn
Bằng bạo lực, bạn có thể giải quyết được một vấn đề, nhưng đồng thời bạn đang gieo các hạt giống bạo lực khác.Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Hãy làm một người biết chăm sóc tốt hạt giống yêu thương trong tâm hồn mình, và những hoa trái của lòng yêu thương sẽ mang lại cho bạn vô vàn niềm vui và hạnh phúc.Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn
Cơ hội thành công thực sự nằm ở con người chứ không ở công việc. (The real opportunity for success lies within the person and not in the job. )Zig Ziglar
Phải làm rất nhiều việc tốt để có được danh thơm tiếng tốt, nhưng chỉ một việc xấu sẽ hủy hoại tất cả. (It takes many good deeds to build a good reputation, and only one bad one to lose it.)Benjamin Franklin
Có hai cách để lan truyền ánh sáng. Bạn có thể tự mình là ngọn nến tỏa sáng, hoặc là tấm gương phản chiếu ánh sáng đó. (There are two ways of spreading light: to be the candle or the mirror that reflects it.)Edith Wharton
Trang chủ »» Danh mục »» Từ điển đa ngôn ngữ Hán Anh Việt Pháp »» Đang xem mục từ: innate »»
Hiện đang có tổng cộng 354.286 mục từ.
* tính từ
- bẩm sinh
Chọn từ điển để xem theo vần A, B, C...
Để giới hạn kết quả tìm kiếm chính xác hơn, quý vị có thể nhập 2 hoặc 3 chữ cái đầu vần. Ví dụ, để tìm những chữ như thiền, thiện... quý vị nên nhập thi thay vì t... sẽ cho một kết quả gần với yêu cầu của quý vị hơn.
Quý vị đang truy cập từ IP 54.81.192.192 và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc ghi danh thành viên ,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện.
Ghi danh hoặc đăng nhập

markdown:
Đừng chọn sống an nhàn khi bạn vẫn còn đủ sức vượt qua khó nhọc.Sưu tầm
Bạn có thể trì hoãn, nhưng thời gian thì không. (You may delay, but time will not.)Benjamin Franklin
Điểm yếu nhất của chúng ta nằm ở sự bỏ cuộc. Phương cách chắc chắn nhất để đạt đến thành công là luôn cố gắng thêm một lần nữa [trước khi bỏ cuộc]. (Our greatest weakness lies in giving up. The most certain way to succeed is always to try just one more time. )Thomas A. Edison
Mất lòng trước, được lòng sau. (Better the first quarrel than the last.)none
Tôn giáo của tôi rất đơn giản, đó chính là lòng tốt.Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Hãy sống như thế nào để thời gian trở thành một dòng suối mát cuộn tràn niềm vui và hạnh phúc đến với ta trong dòng chảy không ngừng của nó.Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn
Bằng bạo lực, bạn có thể giải quyết được một vấn đề, nhưng đồng thời bạn đang gieo các hạt giống bạo lực khác.Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Hãy làm một người biết chăm sóc tốt hạt giống yêu thương trong tâm hồn mình, và những hoa trái của lòng yêu thương sẽ mang lại cho bạn vô vàn niềm vui và hạnh phúc.Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn
Cơ hội thành công thực sự nằm ở con người chứ không ở công việc. (The real opportunity for success lies within the person and not in the job. )Zig Ziglar
Phải làm rất nhiều việc tốt để có được danh thơm tiếng tốt, nhưng chỉ một việc xấu sẽ hủy hoại tất cả. (It takes many good deeds to build a good reputation, and only one bad one to lose it.)Benjamin Franklin
Có hai cách để lan truyền ánh sáng. Bạn có thể tự mình là ngọn nến tỏa sáng, hoặc là tấm gương phản chiếu ánh sáng đó. (There are two ways of spreading light: to be the candle or the mirror that reflects it.)Edith Wharton
[Trang chủ](Home.html) »»
[Danh mục](danh-muc_thu-vien_tongquat_rong-mo-tam-hon.html) »»
[Từ điển đa ngôn ngữ Hán Anh Việt Pháp](tu-dien_da-ngon-ngu_none_rong-mo-tam-hon.html) »»
Đang xem mục từ: innate »»
**Hiện đang có tổng cộng
354.286 mục từ.
**
* tính từ
- bẩm sinh
Chọn từ điển để xem theo vần A, B, C...
Để giới hạn kết quả tìm kiếm chính xác hơn, quý vị có thể nhập 2 hoặc 3 chữ cái đầu vần. Ví dụ, để tìm những chữ như thiền, thiện... quý vị nên nhập
**thi** thay vì **t**... sẽ cho một kết quả gần với yêu cầu của quý vị hơn.
**Quý vị đang truy cập từ IP 54.81.192.192 và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. **Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc
**ghi danh thành viên **,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
** Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện**.
Ghi danh hoặc đăng nhập

Server: nginx/1.10.0 (Ubuntu)


text:
Thêm một chút kiên trì và một chút nỗ lực thì sự thất bại vô vọng cũng có thể trở thành thành công rực rỡ. (A little more persistence, a little more effort, and what seemed hopeless failure may turn to glorious success. )Elbert Hubbard
Người có trí luôn thận trọng trong cả ý nghĩ, lời nói cũng như việc làm. Kinh Pháp cú
Người thực hành ít ham muốn thì lòng được thản nhiên, không phải lo sợ chi cả, cho dù gặp việc thế nào cũng tự thấy đầy đủ.Kinh Lời dạy cuối cùng
Hãy nhã nhặn với mọi người khi bạn đi lên, vì bạn sẽ gặp lại họ khi đi xuống.Miranda
Ai sống quán bất tịnh, khéo hộ trì các căn, ăn uống có tiết độ, có lòng tin, tinh cần, ma không uy hiếp được, như núi đá, trước gió.Kinh Pháp cú (Kệ số 8)
Mạng sống quý giá này có thể chấm dứt bất kỳ lúc nào, nhưng điều kỳ lạ là hầu hết chúng ta đều không thường xuyên nhớ đến điều đó!Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn
Kẻ yếu ớt không bao giờ có thể tha thứ. Tha thứ là phẩm chất của người mạnh mẽ. (The weak can never forgive. Forgiveness is the attribute of the strong.)Mahatma Gandhi
Khi gặp phải thảm họa trong đời sống, ta có thể phản ứng theo hai cách. Hoặc là thất vọng và rơi vào thói xấu tự hủy hoại mình, hoặc vận dụng thách thức đó để tìm ra sức mạnh nội tại của mình. Nhờ vào những lời Phật dạy, tôi đã có thể chọn theo cách thứ hai. (When we meet real tragedy in life, we can react in two ways - either by losing hope and falling into self-destructive habits, or by using the challenge to find our inner strength. Thanks to the teachings of Buddha, I have been able to take this second way.)Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Nên biết rằng tâm nóng giận còn hơn cả lửa dữ, phải thường phòng hộ không để cho nhập vào. Giặc cướp công đức không gì hơn tâm nóng giận.Kinh Lời dạy cuối cùng
Kẻ bi quan than phiền về hướng gió, người lạc quan chờ đợi gió đổi chiều, còn người thực tế thì điều chỉnh cánh buồm. (The pessimist complains about the wind; the optimist expects it to change; the realist adjusts the sails.)William Arthur Ward
Một người chưa từng mắc lỗi là chưa từng thử qua bất cứ điều gì mới mẻ. (A person who never made a mistake never tried anything new.)Albert Einstein
Trang chủ »» Danh mục »» Từ điển đa ngôn ngữ Hán Anh Việt Pháp »» Đang xem mục từ: freight car »»
Hiện đang có tổng cộng 354.286 mục từ.
* danh từ
- (từ Mỹ,nghĩa Mỹ) xe lửa chở hàng (Anh good train)
Chọn từ điển để xem theo vần A, B, C...
Để giới hạn kết quả tìm kiếm chính xác hơn, quý vị có thể nhập 2 hoặc 3 chữ cái đầu vần. Ví dụ, để tìm những chữ như thiền, thiện... quý vị nên nhập thi thay vì t... sẽ cho một kết quả gần với yêu cầu của quý vị hơn.
Quý vị đang truy cập từ IP 54.81.192.192 và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc ghi danh thành viên ,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện.
Ghi danh hoặc đăng nhập

markdown:
Thêm một chút kiên trì và một chút nỗ lực thì sự thất bại vô vọng cũng có thể trở thành thành công rực rỡ. (A little more persistence, a little more effort, and what seemed hopeless failure may turn to glorious success. )Elbert Hubbard
Người có trí luôn thận trọng trong cả ý nghĩ, lời nói cũng như việc làm. Kinh Pháp cú
Người thực hành ít ham muốn thì lòng được thản nhiên, không phải lo sợ chi cả, cho dù gặp việc thế nào cũng tự thấy đầy đủ.Kinh Lời dạy cuối cùng
Hãy nhã nhặn với mọi người khi bạn đi lên, vì bạn sẽ gặp lại họ khi đi xuống.Miranda
Ai sống quán bất tịnh, khéo hộ trì các căn, ăn uống có tiết độ, có lòng tin, tinh cần, ma không uy hiếp được, như núi đá, trước gió.Kinh Pháp cú (Kệ số 8)
Mạng sống quý giá này có thể chấm dứt bất kỳ lúc nào, nhưng điều kỳ lạ là hầu hết chúng ta đều không thường xuyên nhớ đến điều đó!Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn
Kẻ yếu ớt không bao giờ có thể tha thứ. Tha thứ là phẩm chất của người mạnh mẽ. (The weak can never forgive. Forgiveness is the attribute of the strong.)Mahatma Gandhi
Khi gặp phải thảm họa trong đời sống, ta có thể phản ứng theo hai cách. Hoặc là thất vọng và rơi vào thói xấu tự hủy hoại mình, hoặc vận dụng thách thức đó để tìm ra sức mạnh nội tại của mình. Nhờ vào những lời Phật dạy, tôi đã có thể chọn theo cách thứ hai. (When we meet real tragedy in life, we can react in two ways - either by losing hope and falling into self-destructive habits, or by using the challenge to find our inner strength. Thanks to the teachings of Buddha, I have been able to take this second way.)Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Nên biết rằng tâm nóng giận còn hơn cả lửa dữ, phải thường phòng hộ không để cho nhập vào. Giặc cướp công đức không gì hơn tâm nóng giận.Kinh Lời dạy cuối cùng
Kẻ bi quan than phiền về hướng gió, người lạc quan chờ đợi gió đổi chiều, còn người thực tế thì điều chỉnh cánh buồm. (The pessimist complains about the wind; the optimist expects it to change; the realist adjusts the sails.)William Arthur Ward
Một người chưa từng mắc lỗi là chưa từng thử qua bất cứ điều gì mới mẻ. (A person who never made a mistake never tried anything new.)Albert Einstein
[Trang chủ](Home.html) »»
[Danh mục](danh-muc_thu-vien_tongquat_rong-mo-tam-hon.html) »»
[Từ điển đa ngôn ngữ Hán Anh Việt Pháp](tu-dien_da-ngon-ngu_none_rong-mo-tam-hon.html) »»
Đang xem mục từ: freight car »»
**Hiện đang có tổng cộng
354.286 mục từ.
**
* danh từ
- (từ Mỹ,nghĩa Mỹ) xe lửa chở hàng (Anh good train)
Chọn từ điển để xem theo vần A, B, C...
Để giới hạn kết quả tìm kiếm chính xác hơn, quý vị có thể nhập 2 hoặc 3 chữ cái đầu vần. Ví dụ, để tìm những chữ như thiền, thiện... quý vị nên nhập
**thi** thay vì **t**... sẽ cho một kết quả gần với yêu cầu của quý vị hơn.
**Quý vị đang truy cập từ IP 54.81.192.192 và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. **Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc
**ghi danh thành viên **,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
** Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện**.
Ghi danh hoặc đăng nhập