text:
Tiếng Anh
Tiếng Anh (English) là một thứ tiếng thuộc nhánh miền Tây của nhóm ngôn ngữ German trong hệ Ấn-Âu), đã du nhập vào Anh qua các thứ tiếng của nhiều dân xâm chiếm vào thế kỷ thứ 6. Tiếng Anh truyền khắp nơi dưới chủ nghĩa thực dân trong thời kỳ thịnh vượng của Đế quốc Anh, từ đảo Anh qua nước Úc, Canada, Hồng Kông, New Zealand, Hoa Kỳ và một số nơi khác.
Tiếng Anh là ngôn ngữ phổ thông thứ ba trên thế giới và là ngôn ngữ bản địa của khoảng 402 triệu người vào năm 2002. Tiếng Anh trở thành "ngôn ngữ phụ" quan trọng nhất và ngày càng được nhiều người học sử dụng. Từ đây, các nhà nghiên cứu ngôn ngữ cho rằng tiếng Anh đã mất dần vai trò là biểu tượng văn hóa độc quyền của những người nói tiếng Anh, thay vào đó, nó tập hợp những nét văn hóa khác nhau trên thế giới. Một số nhà nghiên cứu khác thì đưa ra nhận xét rằng theo thời gian tiếng Anh sẽ không đủ sức đáp ứng mọi yêu cầu về giao tiếp của tất cả mọi người.
Tiếng Anh được sử dụng phổ biến nhờ vào ảnh hưởng của Mỹ và Anh trên các lĩnh vực quân sự, kinh tế, khoa học, tin học, chính trị và văn hóa. Ở nhiều nước, người ta bắt buộc phải học tiếng Anh để đi làm.
Mục lục
- 1 Lịch sử
- 2 Phân loại và các ngôn ngữ liên hệ
- 3 Phân bổ địa lý
- 4 Sự thông dụng của tiếng Anh
- 5 Sự tương ứng giữa âm và ký tự
- 6 Chú thích
- 7 Đọc thêm
- 8 Liên kết ngoài
Lịch sử
Tiếng Anh là hậu thân của một ngôn ngữ chung của các giống người Angle, Saxon và Jute – thường được gọi chung là người Anglo-Saxon. Ba giống dân này thuộc các dân tộc German, từng sống ở vùng nay là Bắc Đức và Hà Lan, nhưng một số được vua Vortigern mời sang Anh vào khoảng giữa thế kỷ thứ 5 để giúp ông ta trong cuộc chiến chống người bản xứ Pict (ngày nay không còn nữa). Sau khi chiến thắng, những người này được phép ở lại và đã mở đầu cho một cuộc "xâm chiếm" đảo Anh khi thêm nhiều người Anglo-Saxon di cư sang hòn đảo này. Họ định cư vào vùng đông-nam của đảo, trở thành số đông và làm ngôn ngữ của một giống dân bản xứ khác trên đảo, người Celt, đi đến tình trạng gần như mai một.
Ngôn ngữ của ba giống người Anglo-Saxon này rất giống tiếng Frysk và được dùng tại đảo Anh trong 5 thế kỷ tiếp theo sau đó. Trong thời gian này, tiếng Na Uy cổ đã có một ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của tiếng Anh vì có một số người Viking – một giống dân nói tiếng Na Uy cổ và rất nổi tiếng về mạo hiểm và xâm lăng – cũng đến xâm chiếm và định cư tại Anh bắt đầu từ thế kỷ thứ 9. Chiến tranh giữa người Anglo-Saxon và người Viking xẩy ra thường xuyên vì sự tranh dành đất đai. Các vua của người Anglo-Saxon thường phải chạy sang xứ Normandie, tại phía bắc của nước Pháp, để tránh chiến tranh. Một vị vua, Aethelred, còn lấy con gái của quận công của Normandy để đổi lấy sự giúp đỡ của ông này. Điểm đáng chú ý thứ nhất là tiếng Na Uy cổ và tiếng của người Anglo-Saxon có cùng gốc German, do đó những người này có thể giao dịch với nhau để tạo ra những ảnh hưởng sâu đậm trong ngôn ngữ. Điểm đáng chú ý thứ hai là tên của tiếng Anh (English), của nước Anh (England) và của nhiều địa danh tại đó có gốc từ tên Angle của người Angle. Tiếng Anh phát triển trong thời gian này, khoảng thế kỷ thứ 6 đến đầu thế kỷ thứ 11, được gọi là tiếng Anh thượng cổ (Old English).
Khi vị vua cuối chết không có con kế tự vào năm 1066, người Anglo-Saxon đề cử một người trong nhóm họ có tên là Harold Godwinson lên làm vua. Tuy nhiên vua Harald III của Na Uy, tuy là người Viking nhưng có liên hệ họ hàng với người Anglo-Saxon chính ở Đức, cũng muốn có thêm ngôi vua xứ Anh. Harald III kéo quân sang chiếm đóng vùng phía bắc của đảo Anh vào giữa năm 1066 nhưng chẳng bao lâu thì bị Harold Godwinson đánh bại tại trận chiến Stamford Bridge. Harald III tử trận và từ đó người Viking bỏ hẳn ý định xâm chiếm đảo Anh. Trong khi đó, về phía nam, quận công William của Normandy cũng tuyên bố là ngôi vua xứ Anh phải thuộc về ông ta vì ông ta là người cháu của bà vợ của vua Aethelred. Quận công William mang quân sang chiếm vùng phía nam của đảo, đánh bại Harold Godwinson tại trận chiến Hasting và trở thành vua của xứ Anh. Tiếng Anh từ đó chịu thêm ảnh hưởng của tiếng Pháp và tiếng Latinh, dưới các triều đình người Norman đến từ Normandie. Các nhà ngôn ngữ học gọi tiếng Anh phát triển trong ba thế kỷ sau năm 1066 là tiếng Anh trung cổ (Middle English).
Hai quyển sách nổi tiếng được viết bằng tiếng Anh thượng cổ và tiếng Anh trung cổ là Beowulf (sử thi, viết vào khoảng thế kỷ thứ 8 đến thế kỷ thứ 10) và The Canterbury Tales của Geoffrey Chaucer.
Tiếng Anh cận đại (Modern English) được các nhà ngôn ngữ học cho là bắt đầu vào thế kỷ 16 và người có công nhất trong sự tiến triển này là văn hào nổi tiếng của Anh, William Shakespeare. Đây chính là tiếng Anh được dùng phổ thông trên thế giới hiện nay.
Nhiều nhà ngôn ngữ học còn chia tiếng Anh cận đại thành tiền cận đại (Early Modern) và cận cận đại (Late Modern). Tiếng Anh cận cận đại diễn ra vào đầu thế kỷ 19 khi Đế quốc Anh có thuộc địa trên khắp hoàn cầu. Tiếng Anh do đó trải qua thêm một biến đổi khá lớn nữa vì nó không những trở thành một ngôn ngữ quan trọng trên thế giới mà còn thâu nhập rất nhiều ngôn từ của các nền văn hóa khác nhau.
Phân loại và các ngôn ngữ liên hệ
Các nhà ngôn ngữ học liệt kê tiếng Anh vào nhánh miền Tây của nhóm ngôn ngữ German của hệ Ấn-Âu.
Ngôn ngữ gần tiếng Anh nhất là tiếng Scots và tiếng Frysk. Tiếng Scots (hay Lallans) – dùng tại các vùng đất thấp của Scotland và có gốc Anglo-Saxon – khác hẳn với tiếng Gaelic tại Scotland – dùng tại các vùng đất cao của Scotland và có gốc bản địa Celt. Trong khi đó, tiếng Frysk hiện đang được dùng tại tỉnh Fryslân của Hà Lan, tại vài vùng thuộc Đức lân cận với Fryslân và tại vài hòn đảo nằm trong biển Bắc của Anh.
Sau đó là tiếng Hạ Saxon (hay Nedersaksisch) dùng tại miền đông của Hà Lan và miền bắc của Đức. Xa thêm một chút là tiếng Hà Lan, tiếng Afrikaans, tiếng Đức và các ngôn ngữ Bắc Âu như: tiếng Na Uy, tiếng Thụy Điển, tiếng Đan Mạch..., nhưng không bao gồm tiếng Phần Lan.
Phân bổ địa lý
Trong số 402 triệu người nói tiếng Anh như tiếng mẹ đẻ, vào khoảng 71% nói tiếng Anh Mỹ, 15% nói tiếng Anh Anh, 7% nói tiếng Anh Canada và phần còn lại nói các loại tiếng Anh khác.
Tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức tại các quốc gia và vùng lãnh thổ sau: Anh, Antigua và Barbuda, Bahamas, Barbados, Bermuda, Cayman, Dominica, Gibraltar, Grenada, Guam, Guyana, Hoa Kỳ, Jamaica, Montserrat, St. Lucia, Saint Kitts và Nevis, Saint Vincent và Grenadines, Trinidad và Tobago, Turks và Caicos, Úc, Virgin thuộc Anh và Virgin thuộc Mỹ.
- Điểm đặc biệt của Anh là tuy nơi này có số người nói tiếng Anh đông nhưng không ra luật tuyên bố đây là ngôn ngữ chính thức.
Các nước dùng tiếng Anh cùng với các ngôn ngữ chính thức khác là: Ireland (cùng với tiếng Gaeilge), Ấn Độ (cùng với tiếng Hindi và 21 ngôn ngữ khác nữa), Belize, Nicaragua, Puerto Rico (cùng với tiếng Tây Ban Nha), Canada (cùng với tiếng Pháp), Hồng Kông (cùng với tiếng Quan Thoại), Nam Phi (cùng với các tiếng Afrikaans, Ndebele, Bắc Sotho, Nam Sotho, Swazi, Tsonga, Tswana, Venda, Xhosa và Zulu), Singapore (cùng với các tiếng Quan Thoại, Malay và Tamil), New Zealand (cùng với tiếng Maori), Scotland (cùng với tiếng Scots và tiếng Gaelic tại Scotland).
Các nước có tiếng Anh như một ngôn ngữ chính thức tuy rằng số người dùng nó như tiếng mẹ đẻ rất ít là: Anguilla, Aruba, Botswana, Cameroon, Eritrea, Ethiopia, Fiji, Gambia, Ghana, Kenya, Kiribati, Lesotho, Liberia, Malawi, Malta, Marshall, Mauritius, Micronesia, Namibia, Nigeria, Pakistan, Palau, Papua New Guinea, Philippines, Rwanda, Samoa, Seychelles, Solomon, Somalia, Swaziland, Tonga, Uganda, Zambia và Zimbabwe.
Có một số nước dùng tiếng Anh như một ngôn ngữ chính trong văn kiện của chính phủ tuy không công nhận nó như một ngôn ngữ chính thức như: Angola, Brunei, Costa Rica, Israel, Lebanon, Malaysia, Sierra Leone, Sri Lanka, Tanzania.... Ngoài ra có một số các nước, hoặc dưới ảnh hưởng của Anh hoặc dưới ảnh hưởng của Mỹ, tuy không dùng tiếng Anh như một tiếng chính thức nhưng có một dân số dùng một loại "tiếng lai" (creole hay pidgin) giữa tiếng Anh và các tiếng địa phương.
Số người sử dụng tiếng Anh như một ngôn ngữ phụ đã được ước lượng vào khoảng từ 500 triệu đến 1 tỉ người ở khắp nơi trên hoàn cầu. Tiếng Anh còn được dùng như một trong nhiều ngôn ngữ chính thức của nhiều tổ chức quốc tế như Liên hiệp quốc, Liên minh châu Âu, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ủy ban Thế vận hội Quốc tế (IOC), Phong trào Chữ thập đỏ - Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế, Khối Thịnh vượng chung Anh (The Commonwealth of Nations), Nhóm G8, Tổ chức Minh ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), Tổ chức Bưu chính Quốc tế...
Quốc gia theo tổng số người nói
Các loại và các giọng tiếng Anh
Châu Á
- Tiếng Anh tại Ấn Độ
- Tiếng Anh tại Hồng Kông
- Tiếng Anh tại Malaysia
- Tiếng Anh tại Philippines
- Tiếng Anh tại Singapore
Châu Âu
- Tiếng Anh tại Ireland
- Giọng miền Bắc
- Giọng miền Nam
- Tiếng Anh Anh
- Giọng BBC, giọng Hoàng gia (Received Pronunciation)
- Giọng miền Bắc
- Giọng Birmingham (Brummie)
- Giọng Geordie
- Giọng Merseyside (Liverpool hay Scouse)
- Giọng miền Đông Anglian
- Giọng miền Nam
- Giọng Cockney
- Giọng miền Đông-Nam (Estuary)
- Giọng Sussex
- Giọng miền Trung (Midlands)
- Giọng xứ Wales
- Tiếng Anh tại Scotland
- Giọng miền đất thấp
- Giọng Edingburgh
- Giọng miền đất cao
- Giọng miền đất thấp
Châu Mỹ
- Tiếng Anh Canada
- Giọng Newfoundland
- Tiếng Anh Carribean
- Tiếng Anh Jamaica
- Tiếng Anh Mỹ
- Giọng miền Đông-Bắc
- Giọng Boston
- Giọng New York-New Jersey
- Giọng khu Queens của New York
- Giọng miền Đông-Nam
- Giọng Nam Florida
- Giọng miền Nam
- Giọng New Orleans
- Giọng Texas
- Giọng miền Philadelphia-Delaware
- Giọng miền Tây
- Giọng California
- Giọng Hawaii
- Giọng miền Trung-Tây
- Giọng St. Louis
- Giọng miền Đông-Bắc
- Tiếng Anh của người Mỹ gốc La tinh
- Tiếng Anh của người Mỹ gốc Phi
Châu Phi
Châu Úc
Quốc tế
- Một vài loại tiếng Anh đơn giản đã được dùng bắt đầu từ thập niên 1970 trong các giao dịch quốc tế. Trong đó có loại của Đài Phát thanh Hoa Kỳ (Voice of America) tự giới hạn chính họ với một bộ từ vựng gồm 1.500 từ.
- Airspeak, Seaspeak và Policespeak, cả 3 được đề nghị bởi Edward Johnson trong thập niên 1980, là các loại tiếng Anh đơn giản với một bộ từ vựng giới hạn. Airspeak và Seaspeak được dùng trong lãnh vực hàng không và hàng hải quốc tế, trong khi Policespeak được dùng trong việc trao đổi dữ kiện giữa các lực lượng cảnh sát của các quốc gia không dùng chung một thứ tiếng.
- Europanto, đề xuất bởi Diego Maran vào 1996, là một ngôn ngữ có từ vựng của nhiều ngôn ngữ khác nhau nhưng cú pháp dựa vào cú pháp của tiếng Anh.
- Từ khi Internet phát triển trong thập niên 1980 đến nay, một loại tiếng Anh viết đã được phát triển và phổ biến bởi các người dùng Internet. Loại tiếng Anh đơn giản này dùng rất nhiều các chữ viết tắt và các dấu hiệu định trước (như dùng IMHO thay cho in my humble opinion - theo ý kiến nông cạn của tôi, hay dùng dấu hiệu) để phát biểu sự khôi hài thân thiện của một đoạn văn). Cũng giống như các tiếng Anh đơn giản khác, loại tiếng Anh này có một bộ từ vựng tương đối giới hạn nhưng, khác với các tiếng khác, nó chủ trương thay đổi lối đánh vần phức tạp của tiếng Anh chính bằng một lối "phiên âm" đơn giản hơn (thí dụ ngay những từ đơn giản như you và for cũng được thay thế bằng U và 4).
Sự thông dụng của tiếng Anh
Ngày nay có khoảng một tỷ người nói tiếng Anh trên khắp thế giới và con số này ngày càng tăng lên. Tiếng Anh là ngôn ngữ được sử dụng rộng rãi nhưng lại không thay thế các ngôn ngữ khác, thay vào đó nó hổ trợ các ngôn ngữ với các yếu tố sau:
- Hơn 250 triệu người Trung Quốc học tiếng Anh.
- Trong 80 nước, tiếng Anh là ngôn ngữ thông dụng thứ hai hay được phổ biến trong việc học.
- Ở Hồng Kông, 9 trên 10 học sinh trung học đều được học tiếng Anh.
- Ở Pháp, để bắt đầu vào trung học các học sinh phải có ít nhất 4 năm hoc tiếng Anh hay tiếng Đức; hầu hết 85% học sinh là chọn học tiếng Anh.
- Tại Nhật Bản, các học sinh trung học được đòi hỏi là phải có 6 năm học tiếng Anh trước khi tốt nghiệp.
Trong các phương tiện truyền thông và giao thông
Tiếng Anh chiếm ưu thế trong giao thông vận tải và các phương tiện truyền thông. Trong lĩnh vực du lịch và ngôn ngữ cộng đồng của hàng không quốc tế, tiếng Anh đóng vai trò chính. Phi công, tiếp viên và kể cã các nhân viên kiểm soát đều nói tiếng Anh tại các phi trường quốc tế. Cờ và các tình hiệu ánh sáng được sử dụng trong ngành hàng hải, nhưng “nếu các tàu lớn cần truyền tín hiệu cho nhau bằng các thông điệp thì họ sẽ tìm kiếm một ngôn ngữ chung và thông dụng và khi đó tiếng Anh chắc chắn sẽ là chọn lựa chính”, câu nói của một người bảo vệ bờ biển của tại Mỹ, Werner Siems.
Năm trong số các đài phát thanh nổi tiếng là CBS, NBC, ABC, BBC và CBC được 300 triệu người chọn ra là các đài phát thanh tiếng Anh phổ biến nhất. Tiếng Anh cũng là ngôn ngữ phổ biến trên các chương trình TV thuộc truyền tải vệ tinh.
Trong thời đại thông tin
Ngôn ngữ của thời đại thông tin là tiếng Anh. Hơn 80% nguồn dự trữ thông tin của hơn 100 triệu máy tính khắp thế giới là tiếng Anh. 85% các cuộc trao đổi qua điện thoại quốc tế được sử dụng bằng tiếng Anh, cũng như vậy số lượng mail, các cuộc điện báo và truyền tín hiệu qua dây cáp. Chương trình chỉ dẩn trên máy tính và các chương trình phần mềm thường được dùng bằng tiếng Anh.
Tiếng Đức đã là một ngôn ngữ của khoa học. Nhưng ngày nay, hơn 80% các bản ghi chép khoa học được trình bày với ngôn ngữ thứ nhất là tiếng Anh. Tương tự, phân nửa kỹ thuật và khoa học trên thế giới cũng được phổ biến bằng tiếng Anh và còn được dùng trong các lĩnh vực y học, điện tử và kỹ thuật không gian.
Trong lĩnh vực kinh doanh quốc tế
Tiếng Anh trong lĩnh vực kinh doanh quốc tế ảnh hưởng đến hầu hết các lĩnh vực trong nền kinh tế Châu Âu. Cũng vậy tiếng Anh hầu như tham gia hầu hết vào các thành phần lãnh đạo của các doanh nghiệp.
Trong nền công nghiệp thực phẩm, các biển hiệu cho sản phẩm của họ thường được dùng bằng tiếng Anh như Made in Germany, họ không dùng các câu như Fabriziert in Deutschland – các câu trên có nghĩa là "sản xuất tại Đức" nhưng một dùng với tiếng Anh và một dùng với tiếng Đức. Các tập đoàn của nhiều quốc gia trên thế giới thường chọn tiếng Anh như lựa chọn chính của họ. Các tập đoàn như Datsun và Nissan đều gửi điện báo với ngôn ngữ tiếng Anh. Như những năm 1985, 80% nhân viên của tập đoàn Mitsui có thể nói, đọc và viết được tiếng Anh, tập đoàn Toyota thì mở các lớp tiếng Anh tại chức cho nhân viên của mình. Các lớp tiếng Anh đã được giữ lại ở Ả Rập Saudi cho các công nhân của tập đoàn dầu hỏa Aramco và trên ba lục địa thuộc Ngân hàng Chase Manhattan.
Ngôn ngữ chung
Tiếng Anh dùng như là tiếng nói chung ở nhiều nước nơi mọi người nói nhiều ngôn ngữ khác nhau. Tại Ấn Độ, nơi có gần 200 ngôn ngữ khác nhau được sử dụng và chỉ có 30% người nói ngôn ngữ chính là tiếng Hindi. Khi Rajiv Gandhi đọc diễn văn quốc gia sau khi mẹ ông ta bị ám sát, ông ta đã nói bằng tiếng Anh. Tổ chức thương mại tự do Châu Âu làm việc chủ yếu bằng tiếng Anh mặc dù 6 nước thành viên đều không trực thuộc nước Anh.
Ngôn ngữ chính thức
Tiếng Anh là ngôn ngữ nửa chính thức của 20 nước Châu Phi bao gồm Sierra Leone, Ghana, Nigeria, Liberia và Nam Phi. Các sinh viên được dạy tiếng Anh tại trường Đại học Makerere ở Uganda, trường đại học của thành phố Nairobi ở Kenya và trường đại học của thành phố Dar es Salaam ở Tanzania.
Tiếng Anh là ngôn ngữ thống nhất của hội đồng thế giới Thiên chúa giáo và là một ngôn ngữ chính thức của các thế vận hội và các cuộc thi hoa hậu hoàn vũ trên thế giới.
Văn hóa thế hệ trẻ
Tiếng Anh là ngôn ngữ trong văn hóa thế hệ trẻ quốc tế. Những người trẻ tuổi từ khắp nơi trên thế giới nghe và hát các ca khúc tiếng Anh nổi tiếng thường không cần hiểu hết ý nghĩa của lời nhạc. Các từ break dance, rap music, bodybuilding, windsurfing và computer hacking đang lấn át dần các từ lóng của giới trẻ Đức.
Sự tương ứng giữa âm và ký tự
Chú thích
- ↑ Ethnologue, 1999
- ↑ CIA World Factbook, Field Listing - Languages (World).
- ↑ Languages of the World (Charts), Comrie (1998), Weber (1997), and the Summer Institute for Linguistics (SIL) 1999 Ethnologue Survey. Available at The World's Most Widely Spoken Languages
- ↑ 4,0 4,1 “Ethnologue report for Philippines”. Ethnologue.com. Truy cập 2 tháng 1 năm 2010.
- ↑ “Australian Bureau of Statistics”. Censusdata.abs.gov.au. Truy cập 21 tháng 4 năm 2010.
- "English as a Universal Language", Megatrends 2000, Patricia Aburdene & John Naisbitt
Đọc thêm
- Ammon, Ulrich (2006). Sociolinguistics: an international handbook of the science of language and society, Walter de Gruyter. ISBN 3110184184.
- Baugh, Albert C.; Thomas Cable (2002). A history of the English language, 5th, Routledge. ISBN 0-415-28099-0.
- Bragg, Melvyn (2004). The Adventure of English: The Biography of a Language, Arcade Publishing. ISBN 1-55970-710-0.
- Crystal, David (1997). English as a Global Language, Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-53032-6.
- Crystal, David (2003). The Cambridge encyclopedia of the English language, 2nd, Cambridge University Press. ISBN 0-521-53033-4.
- Crystal, David (2004). The Stories of English, Allen Lane. ISBN 0713997524.
- Halliday, MAK (1994). An introduction to functional grammar, 2nd, London: Edward Arnold. ISBN 0-340-55782-6.
- Hayford, Harrison; Howard P. Vincent (1954). Reader and Writer, Houghton Mifflin Company. “Internet Archive: Free Download: Reader And Writer”. Archive.org (10 tháng 3 năm 2001). Truy cập 2 tháng 1 năm 2010.
- Howatt, Anthony (2004). A history of English language teaching, Oxford University Press. ISBN 0194421856.
- Kenyon, John Samuel and Knott, Thomas Albert, A Pronouncing Dictionary of American English, G & C Merriam Company, Springfield, Mass, USA,1953.
- Mazrui, Alamin (1998). The power of Babel: language & governance in the African experience, University of Chicago Press. ISBN 0852558074.
- McArthur, T. (ed.) (1992). The Oxford Companion to the English Language, Oxford University Press. ISBN 0-19-214183-X.
- McCrum; Robert MacNeil, William Cran (1986). The Story of English, 1st, New York: Viking. ISBN 0-670-80467-3.
- Plotkin, Vulf (2006). The Language System of English, BrownWalker Press. ISBN 1-58112-993-9.
- Robinson, Orrin (1992). Old English and Its Closest Relatives, Stanford Univ. Press. ISBN 0-8047-2221-8.
- Schneider, Edgar (2007). Postcolonial English: varieties around the world, Cambridge University Press. ISBN 0521831407.
- Wardhaugh, Ronald (2006). An introduction to sociolinguistics, Wiley-Blackwell. ISBN 140513559X.
Liên kết ngoài
- Hội đồng Anh (British Council)
- Kiến thức Anh văn
- Accents of English from Around the World (University of Edinburgh)
- Từ điển
- Collection of English bilingual dictionaries
- dict.org
- Dictionary of American Regional English
- English language word roots, prefixes and suffixes (affixes) dictionary
- Oxford's online dictionary
- Merriam-Webster's online dictionary
- Macquarie Dictionary Online
Bài liên quan
Liên kết đến đây
- Âm dương
- Danh sách ngôn ngữ theo tổng số người sử dụng
- Nói lái
- Ngôn ngữ chính thức
- Âm vị học tiếng Việt
- Noam Chomsky
- Ngôn ngữ học châu Âu
- Từ viết tắt từ chữ đầu
- Các tra cứu tài liệu và khai thác dữ liệu tại HINARI / PubMed
- Từ vựng
- Xem thêm liên kết đến trang này.

markdown:
![ Bulbgraph.png](https://tusach.thuvienkhoahoc.com/images/thumb/6/60/Bulbgraph.png/32px-Bulbgraph.png)
**Chủ đề nóng:** [Phương pháp kỷ luật tích cực](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_ph%C3%A1p_k%E1%BB%B7_lu%E1%BA%ADt_t%C3%ADch_c%E1%BB%B1c)- [Cổ học tinh hoa](/wiki/C%E1%BB%95_h%E1%BB%8Dc_tinh_hoa._Nguy%E1%BB%85n_V%C4%83n_Ng%E1%BB%8Dc,_Tr%E1%BA%A7n_L%C3%AA_Nh%C3%A2n)- [Những thói hư tật xấu của người Việt](/wiki/Nh%E1%BB%AFng_th%C3%B3i_h%C6%B0_t%E1%BA%ADt_x%E1%BA%A5u_c%E1%BB%A7a_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t)- [Công lý: Việc đúng nên làm](/wiki/C%C3%B4ng_l%C3%BD:_Vi%E1%BB%87c_%C4%91%C3%BAng_n%C3%AAn_l%C3%A0m)- [Giáo án Điện tử](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Gi%C3%A1o_%C3%A1n_%C4%90i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD)- [Sách giáo khoa](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:S%C3%A1ch_gi%C3%A1o_khoa)- [Học tiếng Anh](/wiki/H%E1%BB%8Dc_ti%E1%BA%BFng_Anh_tr%E1%BB%B1c_tuy%E1%BA%BFn_v%E1%BB%9Bi_Mr_Duncan)- [Bài giảng trực tuyến](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_gi%E1%BA%A3ng_tr%E1%BB%B1c_tuy%E1%BA%BFn)- [Món ăn bài thuốc](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B3n_%C4%83n_b%C3%A0i_thu%E1%BB%91c)- [Chăm sóc bà bầu](/wiki/Ch%C4%83m_s%C3%B3c_b%C3%A0_b%E1%BA%A7u)- [Môi trường](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:200_c%C3%A2u_h%E1%BB%8Fi_%C4%91%C3%A1p_v%E1%BB%81_m%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng)- [Tiết kiệm điện](/wiki/C%C3%A1c_ph%C6%B0%C6%A1ng_ph%C3%A1p_ti%E1%BA%BFt_ki%E1%BB%87m_%C4%91i%E1%BB%87n_hi%E1%BB%87u_qu%E1%BA%A3)- [Nhi khoa](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nhi_khoa)- [Ung thư](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ung_th%C6%B0)- [Tác hại của thuốc lá](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%C3%A1c_h%E1%BA%A1i_c%E1%BB%A7a_thu%E1%BB%91c_l%C3%A1)- [Các kỹ thuật dạy học tích cực](/wiki/C%C3%A1c_k%E1%BB%B9_thu%E1%BA%ADt_d%E1%BA%A1y_h%E1%BB%8Dc_t%C3%ADch_c%E1%BB%B1c)
# Tiếng Anh
[Anh ngữ](/index.php?title=Anh_ng%E1%BB%AF&redirect=no))
|Tiếng Anh|
|English|
|Nói tại|| |[Tây Âu](/index.php?title=T%C3%A2y_%C3%82u&action=edit&redlink=1), [Bắc Mỹ](/wiki/B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9)và [châu Úc](/index.php?title=Ch%C3%A2u_%C3%9Ac&action=edit&redlink=1) [Hạng](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_theo_t%E1%BB%95ng_s%E1%BB%91_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_s%E1%BB%AD_d%E1%BB%A5ng) [[1]](#cite_note-ethnologue-1) [[2]](#cite_note-CIA_World_Factbook-2)
Tất cả: Thứ 1 hay 2
[[3]](#cite_note-Languages_of_the_World-3) [Ngữ hệ](/wiki/Ng%E1%BB%AF_h%E1%BB%87) [Hệ Ấn-Âu](/index.php?title=H%E1%BB%87_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_%E1%BA%A4n-%C3%82u&action=edit&redlink=1) `>` [Nhóm German](/index.php?title=Nh%C3%B3m_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_German&action=edit&redlink=1) `->` [Nhánh miền Tây](/index.php?title=Nh%C3%B3m_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_German_T%C3%A2y&action=edit&redlink=1) `-->` **Tiếng Anh**
*Xem* [#Phân bổ địa lý](#Ph.C3.A2n_b.E1.BB.95_.C4.91.E1.BB.8Ba_l.C3.BD) [22px](/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%E1%BA%A3i_l%C3%AAn&wpDestFile=Flag_of_the_United_Nations.svg) [Liên Hiệp Quốc](/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) [22px](/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%E1%BA%A3i_l%C3%AAn&wpDestFile=Flag_of_Europe.svg) [Liên minh châu Âu](/wiki/Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u) [Khối thịnh vượng chung Anh](/index.php?title=Kh%E1%BB%91i_th%E1%BB%8Bnh_v%C6%B0%E1%BB%A3ng_chung_Anh&action=edit&redlink=1) [Quy định bởi](/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_t%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_quy_%C4%91%E1%BB%8Bnh_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF&action=edit&redlink=1) *(Từ điển tiếng Anh Oxford, OED) rất quan trọng* [Oxford English Dictionary](/index.php?title=Oxford_English_Dictionary&action=edit&redlink=1) [ISO 639-1](/index.php?title=ISO_639-1&action=edit&redlink=1) `en` [ISO 639-2](/index.php?title=ISO_639-2&action=edit&redlink=1) `eng` thedition: [ENG](http://www.ethnologue.com/14/show_language.asp?code=ENG) [ISO 639-3](/index.php?title=ISO_639-3&action=edit&redlink=1) [eng](http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=eng) *, hay quốc ngữ, màu xanh đậm; những nước nơi nó là ngôn ngữ chính thức/không chính thức nhưng không phải là ngôn ngữ chủ yếu màu xanh nhạt* [de facto](/index.php?title=De_facto&action=edit&redlink=1) **Lưu ý**: Trang này có thể chứa các kí hiệu ngữ âm [IPA](/index.php?title=Tr%E1%BB%A3_gi%C3%BAp:IPA&action=edit&redlink=1)ở dạng [Unicode](/index.php?title=Unicode&action=edit&redlink=1). **Tiếng Anh** ( *English*) là một thứ tiếng thuộc [nhánh miền Tây](/index.php?title=Nh%C3%B3m_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_German_T%C3%A2y&action=edit&redlink=1) của [nhóm ngôn ngữ German](/index.php?title=Nh%C3%B3m_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_German&action=edit&redlink=1) trong [hệ Ấn-Âu](/index.php?title=H%E1%BB%87_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_%E1%BA%A4n-%C3%82u&action=edit&redlink=1)), đã du nhập vào [Anh](/index.php?title=Anh&action=edit&redlink=1) qua các thứ tiếng của nhiều dân xâm chiếm vào [thế kỷ thứ 6](/index.php?title=Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_th%E1%BB%A9_6&action=edit&redlink=1). Tiếng Anh truyền khắp nơi dưới chủ nghĩa thực dân trong thời kỳ thịnh vượng của [Đế quốc Anh](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Anh), từ [đảo Anh](/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_Anh&action=edit&redlink=1) qua nước [Úc](/wiki/%C3%9Ac), [Canada](/wiki/Canada), [Hồng Kông](/wiki/H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng), [New Zealand](/wiki/New_Zealand), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) và một số nơi khác.
Tiếng Anh là ngôn ngữ phổ thông thứ ba trên thế giới và là ngôn ngữ bản địa của khoảng 402 triệu người vào năm
[2002](/index.php?title=2002&action=edit&redlink=1). Tiếng Anh trở thành "ngôn ngữ phụ" quan trọng nhất và ngày càng được nhiều người học sử dụng. Từ đây, các [nhà nghiên cứu ngôn ngữ](/wiki/Nh%C3%A0_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_h%E1%BB%8Dc) cho rằng tiếng Anh đã mất dần vai trò là biểu tượng văn hóa [độc quyền](/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99c_quy%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1) của những người nói tiếng Anh, thay vào đó, nó tập hợp những nét văn hóa khác nhau trên thế giới. Một số nhà nghiên cứu khác thì đưa ra nhận xét rằng theo thời gian tiếng Anh sẽ không đủ sức đáp ứng mọi yêu cầu về [giao tiếp](/index.php?title=Giao_ti%E1%BA%BFp&action=edit&redlink=1) của tất cả mọi người.
Tiếng Anh được sử dụng phổ biến nhờ vào ảnh hưởng của
[Mỹ](/index.php?title=M%E1%BB%B9&action=edit&redlink=1) và [Anh](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_Ireland) trên các lĩnh vực [quân sự](/index.php?title=Qu%C3%A2n_s%E1%BB%B1&action=edit&redlink=1), [kinh tế](/index.php?title=Kinh_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1), [khoa học](/wiki/Khoa_h%E1%BB%8Dc), [tin học](/index.php?title=Tin_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1), [chính trị](/wiki/Ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B) và [văn hóa](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a). Ở nhiều nước, người ta bắt buộc phải học tiếng Anh để đi làm.
## Mục lục
[1 Lịch sử](#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD) [2 Phân loại và các ngôn ngữ liên hệ](#Ph.C3.A2n_lo.E1.BA.A1i_v.C3.A0_c.C3.A1c_ng.C3.B4n_ng.E1.BB.AF_li.C3.AAn_h.E1.BB.87) [3 Phân bổ địa lý](#Ph.C3.A2n_b.E1.BB.95_.C4.91.E1.BB.8Ba_l.C3.BD) [4 Sự thông dụng của tiếng Anh](#S.E1.BB.B1_th.C3.B4ng_d.E1.BB.A5ng_c.E1.BB.A7a_ti.E1.BA.BFng_Anh) [5 Sự tương ứng giữa âm và ký tự](#S.E1.BB.B1_t.C6.B0.C6.A1ng_.E1.BB.A9ng_gi.E1.BB.AFa_.C3.A2m_v.C3.A0_k.C3.BD_t.E1.BB.B1) [6 Chú thích](#Ch.C3.BA_th.C3.ADch) [7 Đọc thêm](#.C4.90.E1.BB.8Dc_th.C3.AAm) [8 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Lịch sử
Tiếng Anh là hậu thân của một ngôn ngữ chung của các giống người
[Angle](/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Angle&action=edit&redlink=1), [Saxon](/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Saxon&action=edit&redlink=1) và [Jute](/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Jute&action=edit&redlink=1) – thường được gọi chung là [người Anglo-Saxon](/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Anglo-Saxon&action=edit&redlink=1). Ba giống dân này thuộc [các dân tộc German](/index.php?title=C%C3%A1c_d%C3%A2n_t%E1%BB%99c_German&action=edit&redlink=1), từng sống ở vùng nay là Bắc [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) và [Hà Lan](/wiki/H%C3%A0_Lan), nhưng một số được vua [Vortigern](/index.php?title=Vortigern_c%E1%BB%A7a_Anh&action=edit&redlink=1) mời sang Anh vào khoảng giữa [thế kỷ thứ 5](/index.php?title=Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_th%E1%BB%A9_5&action=edit&redlink=1) để giúp ông ta trong cuộc chiến chống [người bản xứ Pict](/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Pict&action=edit&redlink=1) (ngày nay không còn nữa). Sau khi chiến thắng, những người này được phép ở lại và đã mở đầu cho một cuộc "xâm chiếm" đảo Anh khi thêm nhiều người Anglo-Saxon di cư sang hòn đảo này. Họ định cư vào vùng đông-nam của đảo, trở thành số đông và làm ngôn ngữ của một giống dân bản xứ khác trên đảo, [người Celt](/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Celt&action=edit&redlink=1), đi đến tình trạng gần như mai một.
Ngôn ngữ của ba giống người Anglo-Saxon này rất giống
[tiếng Frysk](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Frysk&action=edit&redlink=1) và được dùng tại đảo Anh trong 5 thế kỷ tiếp theo sau đó. Trong thời gian này, [tiếng Na Uy cổ](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Na_Uy_c%E1%BB%95&action=edit&redlink=1) đã có một ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của tiếng Anh vì có một số [người Viking](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Viking) – một giống dân nói tiếng Na Uy cổ và rất nổi tiếng về mạo hiểm và xâm lăng – cũng đến xâm chiếm và định cư tại Anh bắt đầu từ [thế kỷ thứ 9](/index.php?title=Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_th%E1%BB%A9_9&action=edit&redlink=1). Chiến tranh giữa người Anglo-Saxon và người Viking xẩy ra thường xuyên vì sự tranh dành đất đai. Các vua của người Anglo-Saxon thường phải chạy sang xứ [Normandie](/index.php?title=Normandie&action=edit&redlink=1), tại phía bắc của nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p), để tránh chiến tranh. Một vị vua, [Aethelred](/index.php?title=Aelthered_II_c%E1%BB%A7a_Anh&action=edit&redlink=1), còn lấy con gái của [quận công](/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_c%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) của Normandy để đổi lấy sự giúp đỡ của ông này. Điểm đáng chú ý thứ nhất là tiếng Na Uy cổ và tiếng của người Anglo-Saxon có cùng gốc German, do đó những người này có thể giao dịch với nhau để tạo ra những ảnh hưởng sâu đậm trong ngôn ngữ. Điểm đáng chú ý thứ hai là tên của tiếng Anh ( *English*), của nước Anh ( *England*) và của nhiều địa danh tại đó có gốc từ tên *Angle* của người Angle. Tiếng Anh phát triển trong thời gian này, khoảng [thế kỷ thứ 6](/index.php?title=Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_th%E1%BB%A9_6&action=edit&redlink=1) đến đầu [thế kỷ thứ 11](/index.php?title=Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_th%E1%BB%A9_11&action=edit&redlink=1), được gọi là [tiếng Anh thượng cổ](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Anh_th%C6%B0%E1%BB%A3ng_c%E1%BB%95&action=edit&redlink=1) ( *Old English*).
Khi vị vua cuối chết không có con kế tự vào năm
[1066](/index.php?title=1066&action=edit&redlink=1), người Anglo-Saxon đề cử một người trong nhóm họ có tên là [Harold Godwinson](/index.php?title=Harold_II_c%E1%BB%A7a_Anh&action=edit&redlink=1) lên làm vua. Tuy nhiên vua [Harald III của Na Uy](/index.php?title=Harald_III_c%E1%BB%A7a_Na_Uy&action=edit&redlink=1), tuy là người Viking nhưng có liên hệ họ hàng với người Anglo-Saxon chính ở Đức, cũng muốn có thêm ngôi vua xứ Anh. Harald III kéo quân sang chiếm đóng vùng phía bắc của đảo Anh vào giữa năm 1066 nhưng chẳng bao lâu thì bị Harold Godwinson đánh bại tại [trận chiến Stamford Bridge](/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_chi%E1%BA%BFn_Stamford_Bridge&action=edit&redlink=1). Harald III tử trận và từ đó người Viking bỏ hẳn ý định xâm chiếm đảo Anh. Trong khi đó, về phía nam, [quận công William của Normandy](/index.php?title=William_I_c%E1%BB%A7a_Anh&action=edit&redlink=1) cũng tuyên bố là ngôi vua xứ Anh phải thuộc về ông ta vì ông ta là người cháu của bà vợ của vua Aethelred. Quận công William mang quân sang chiếm vùng phía nam của đảo, đánh bại Harold Godwinson tại [trận chiến Hasting](/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_chi%E1%BA%BFn_Hasting&action=edit&redlink=1) và trở thành vua của xứ Anh. Tiếng Anh từ đó chịu thêm ảnh hưởng của [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p) và [tiếng Latinh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Latinh), dưới các triều đình [người Norman](/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Norman&action=edit&redlink=1) đến từ Normandie. Các nhà ngôn ngữ học gọi tiếng Anh phát triển trong ba thế kỷ sau năm 1066 là [tiếng Anh trung cổ](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Anh_trung_c%E1%BB%95&action=edit&redlink=1) ( *Middle English*).
Hai quyển sách nổi tiếng được viết bằng tiếng Anh thượng cổ và tiếng Anh trung cổ là
* ( Beowulf* [sử thi](/index.php?title=S%E1%BB%AD_thi&action=edit&redlink=1), viết vào khoảng [thế kỷ thứ 8](/index.php?title=Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_th%E1%BB%A9_8&action=edit&redlink=1)đến [thế kỷ thứ 10](/index.php?title=Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_th%E1%BB%A9_10&action=edit&redlink=1)) và *của* [The Canterbury Tales](/index.php?title=The_Canterbury_Tales&action=edit&redlink=1) [Geoffrey Chaucer](/wiki/Geoffrey_Chaucer). [Tiếng Anh cận đại](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Anh_c%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) ( *Modern English*) được các nhà ngôn ngữ học cho là bắt đầu vào [thế kỷ 16](/index.php?title=Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_16&action=edit&redlink=1) và người có công nhất trong sự tiến triển này là văn hào nổi tiếng của [Anh](/index.php?title=Anh&action=edit&redlink=1), [William Shakespeare](/wiki/William_Shakespeare). Đây chính là tiếng Anh được dùng phổ thông trên thế giới hiện nay.
Nhiều nhà ngôn ngữ học còn chia tiếng Anh cận đại thành
*tiền cận đại* ( *Early Modern*) và *cận cận đại* ( *Late Modern*). Tiếng Anh *cận cận đại* diễn ra vào đầu [thế kỷ 19](/index.php?title=Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_19&action=edit&redlink=1) khi [Đế quốc Anh](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Anh) có thuộc địa trên khắp hoàn cầu. Tiếng Anh do đó trải qua thêm một biến đổi khá lớn nữa vì nó không những trở thành một ngôn ngữ quan trọng trên thế giới mà còn thâu nhập rất nhiều ngôn từ của các nền văn hóa khác nhau.
## Phân loại và các ngôn ngữ liên hệ
Các nhà ngôn ngữ học liệt kê tiếng Anh vào
[nhánh miền Tây của nhóm ngôn ngữ German](/index.php?title=Nh%C3%B3m_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_German_T%C3%A2y&action=edit&redlink=1) của [hệ Ấn-Âu](/index.php?title=H%E1%BB%87_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_%E1%BA%A4n-%C3%82u&action=edit&redlink=1).
Ngôn ngữ gần tiếng Anh nhất là
[tiếng Scots](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Scots&action=edit&redlink=1) và [tiếng Frysk](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Frysk&action=edit&redlink=1). Tiếng Scots (hay *Lallans*) – dùng tại các vùng đất thấp của [Scotland](/index.php?title=Scotland&action=edit&redlink=1) và có gốc Anglo-Saxon – khác hẳn với [tiếng Gaelic tại Scotland](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Gaelic_t%E1%BA%A1i_Scotland&action=edit&redlink=1) – dùng tại các vùng đất cao của Scotland và có gốc bản địa Celt. Trong khi đó, tiếng Frysk hiện đang được dùng tại tỉnh Fryslân của [Hà Lan](/wiki/H%C3%A0_Lan), tại vài vùng thuộc [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) lân cận với Fryslân và tại vài hòn đảo nằm trong biển Bắc của Anh.
Sau đó là
[tiếng Hạ Saxon](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_H%E1%BA%A1_Saxon&action=edit&redlink=1) (hay *Nedersaksisch*) dùng tại miền đông của Hà Lan và miền bắc của Đức. Xa thêm một chút là [tiếng Hà Lan](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_H%C3%A0_Lan&action=edit&redlink=1), [tiếng Afrikaans](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Afrikaans&action=edit&redlink=1), [tiếng Đức](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%C4%90%E1%BB%A9c) và các ngôn ngữ Bắc Âu như: [tiếng Na Uy](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Na_Uy&action=edit&redlink=1), [tiếng Thụy Điển](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1), [tiếng Đan Mạch](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_%C4%90an_M%E1%BA%A1ch&action=edit&redlink=1)..., nhưng không bao gồm [tiếng Phần Lan](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Ph%E1%BA%A7n_Lan&action=edit&redlink=1).
## Phân bổ địa lý
Trong số 402 triệu người nói tiếng Anh như tiếng mẹ đẻ, vào khoảng 71% nói
[tiếng Anh Mỹ](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Anh_M%E1%BB%B9&action=edit&redlink=1), 15% nói [tiếng Anh Anh](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Anh_Anh&action=edit&redlink=1), 7% nói [tiếng Anh Canada](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Anh_Canada&action=edit&redlink=1) và phần còn lại nói các loại tiếng Anh khác.
Tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức tại các quốc gia và vùng lãnh thổ sau:
[Anh](/index.php?title=Anh&action=edit&redlink=1), [Antigua và Barbuda](/index.php?title=Antigua_v%C3%A0_Barbuda&action=edit&redlink=1), [Bahamas](/index.php?title=Bahamas&action=edit&redlink=1), [Barbados](/index.php?title=Barbados&action=edit&redlink=1), [Bermuda](/index.php?title=Bermuda&action=edit&redlink=1), [Cayman](/index.php?title=Cayman&action=edit&redlink=1), [Dominica](/index.php?title=Dominica&action=edit&redlink=1), [Gibraltar](/index.php?title=Gibraltar&action=edit&redlink=1), [Grenada](/index.php?title=Grenada&action=edit&redlink=1), [Guam](/index.php?title=Guam&action=edit&redlink=1), [Guyana](/index.php?title=Guyana&action=edit&redlink=1), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), [Jamaica](/index.php?title=Jamaica&action=edit&redlink=1), [Montserrat](/index.php?title=Montserrat&action=edit&redlink=1), [St. Lucia](/index.php?title=St._Lucia&action=edit&redlink=1), [Saint Kitts và Nevis](/index.php?title=Saint_Kitts_v%C3%A0_Nevis&action=edit&redlink=1), [Saint Vincent và Grenadines](/index.php?title=Saint_Vincent_v%C3%A0_Grenadines&action=edit&redlink=1), [Trinidad và Tobago](/index.php?title=Trinidad_v%C3%A0_Tobago&action=edit&redlink=1), [Turks và Caicos](/index.php?title=Turks_v%C3%A0_Caicos&action=edit&redlink=1), [Úc](/wiki/%C3%9Ac), [Virgin thuộc Anh](/index.php?title=Virgin_thu%E1%BB%99c_Anh&action=edit&redlink=1) và [Virgin thuộc Mỹ](/index.php?title=Virgin_thu%E1%BB%99c_M%E1%BB%B9&action=edit&redlink=1).
- Điểm đặc biệt của Anh là tuy nơi này có số người nói tiếng Anh đông nhưng không ra luật tuyên bố đây là ngôn ngữ chính thức.
Các nước dùng tiếng Anh cùng với các ngôn ngữ chính thức khác là:
[Ireland](/index.php?title=Ireland&action=edit&redlink=1) (cùng với [tiếng Gaeilge](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Gaeilge&action=edit&redlink=1)), [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) (cùng với [tiếng Hindi](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Hindi&action=edit&redlink=1) và 21 ngôn ngữ khác nữa), [Belize](/index.php?title=Belize&action=edit&redlink=1), [Nicaragua](/index.php?title=Nicaragua&action=edit&redlink=1), [Puerto Rico](/index.php?title=Puerto_Rico&action=edit&redlink=1) (cùng với [tiếng Tây Ban Nha](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_T%C3%A2y_Ban_Nha)), [Canada](/wiki/Canada) (cùng với [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p)), [Hồng Kông](/wiki/H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng) (cùng với [tiếng Quan Thoại](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Quan_Tho%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1)), [Nam Phi](/index.php?title=Nam_Phi&action=edit&redlink=1) (cùng với các tiếng [Afrikaans](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Afrikaans&action=edit&redlink=1), [Ndebele](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Ndebele&action=edit&redlink=1), [Bắc Sotho](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_B%E1%BA%AFc_Sotho&action=edit&redlink=1), [Nam Sotho](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Nam_Sotho&action=edit&redlink=1), [Swazi](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Swazi&action=edit&redlink=1), [Tsonga](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Tsonga&action=edit&redlink=1), [Tswana](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Tswana&action=edit&redlink=1), [Venda](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Venda&action=edit&redlink=1), [Xhosa](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Xhosa&action=edit&redlink=1) và [Zulu](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Zulu&action=edit&redlink=1)), [Singapore](/wiki/Singapore) (cùng với các tiếng [Quan Thoại](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Quan_Tho%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1), [Malay](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Malay&action=edit&redlink=1) và [Tamil](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Tamil&action=edit&redlink=1)), [New Zealand](/wiki/New_Zealand) (cùng với [tiếng Maori](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Maori&action=edit&redlink=1)), [Scotland](/index.php?title=Scotland&action=edit&redlink=1) (cùng với [tiếng Scots](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Scots&action=edit&redlink=1) và [tiếng Gaelic tại Scotland](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Gaelic_t%E1%BA%A1i_Scotland&action=edit&redlink=1)).
Các nước có tiếng Anh như một ngôn ngữ chính thức tuy rằng số người dùng nó như tiếng mẹ đẻ rất ít là:
[Anguilla](/index.php?title=Anguilla&action=edit&redlink=1), [Aruba](/index.php?title=Aruba&action=edit&redlink=1), [Botswana](/index.php?title=Botswana&action=edit&redlink=1), [Cameroon](/index.php?title=Cameroon&action=edit&redlink=1), [Eritrea](/index.php?title=Eritrea&action=edit&redlink=1), [Ethiopia](/wiki/Ethiopia), [Fiji](/index.php?title=Fiji&action=edit&redlink=1), [Gambia](/index.php?title=Gambia&action=edit&redlink=1), [Ghana](/index.php?title=Ghana&action=edit&redlink=1), [Kenya](/index.php?title=Kenya&action=edit&redlink=1), [Kiribati](/index.php?title=Kiribati&action=edit&redlink=1), [Lesotho](/index.php?title=Lesotho&action=edit&redlink=1), [Liberia](/index.php?title=Liberia&action=edit&redlink=1), [Malawi](/index.php?title=Malawi&action=edit&redlink=1), [Malta](/index.php?title=Malta&action=edit&redlink=1), [Marshall](/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Marshall&action=edit&redlink=1), [Mauritius](/index.php?title=Mauritius&action=edit&redlink=1), [Micronesia](/index.php?title=Li%C3%AAn_bang_Micronesia&action=edit&redlink=1), [Namibia](/index.php?title=Namibia&action=edit&redlink=1), [Nigeria](/wiki/Nigeria), [Pakistan](/wiki/Pakistan), [Palau](/index.php?title=Palau&action=edit&redlink=1), [Papua New Guinea](/index.php?title=Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1), [Philippines](/index.php?title=Philippines&action=edit&redlink=1), [Rwanda](/index.php?title=Rwanda&action=edit&redlink=1), [Samoa](/index.php?title=Samoa&action=edit&redlink=1), [Seychelles](/index.php?title=Seychelles&action=edit&redlink=1), [Solomon](/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Solomon&action=edit&redlink=1), [Somalia](/index.php?title=Somalia&action=edit&redlink=1), [Swaziland](/index.php?title=Swaziland&action=edit&redlink=1), [Tonga](/index.php?title=Tonga&action=edit&redlink=1), [Uganda](/index.php?title=Uganda&action=edit&redlink=1), [Zambia](/index.php?title=Zambia&action=edit&redlink=1) và [Zimbabwe](/index.php?title=Zimbabwe&action=edit&redlink=1).
Có một số nước dùng tiếng Anh như một ngôn ngữ chính trong văn kiện của chính phủ tuy không công nhận nó như một ngôn ngữ chính thức như:
[Angola](/index.php?title=Angola&action=edit&redlink=1), [Brunei](/index.php?title=Brunei&action=edit&redlink=1), [Costa Rica](/index.php?title=Costa_Rica&action=edit&redlink=1), [Israel](/wiki/Israel), [Lebanon](/index.php?title=Lebanon&action=edit&redlink=1), [Malaysia](/index.php?title=Malaysia&action=edit&redlink=1), [Sierra Leone](/index.php?title=Sierra_Leone&action=edit&redlink=1), [Sri Lanka](/index.php?title=Sri_Lanka&action=edit&redlink=1), [Tanzania](/wiki/Tanzania).... Ngoài ra có một số các nước, hoặc dưới ảnh hưởng của Anh hoặc dưới ảnh hưởng của Mỹ, tuy không dùng tiếng Anh như một tiếng chính thức nhưng có một dân số dùng một loại "tiếng lai" ( *creole* hay *pidgin*) giữa tiếng Anh và các tiếng địa phương.
Số người sử dụng tiếng Anh như một ngôn ngữ phụ đã được ước lượng vào khoảng từ 500 triệu đến 1 tỉ người ở khắp nơi trên hoàn cầu. Tiếng Anh còn được dùng như một trong nhiều ngôn ngữ chính thức của nhiều tổ chức quốc tế như
[Liên hiệp quốc](/index.php?title=Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1), [Liên minh châu Âu](/wiki/Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u), [Tổ chức Thương mại Thế giới](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) (WTO), [Quỹ Tiền tệ Quốc tế](/wiki/Qu%E1%BB%B9_Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) (IMF), [Ủy ban Thế vận hội Quốc tế](/index.php?title=%E1%BB%A6y_ban_Th%E1%BA%BF_v%E1%BA%ADn_h%E1%BB%99i_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1) (IOC), [Phong trào Chữ thập đỏ - Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế](/index.php?title=Phong_tr%C3%A0o_Ch%E1%BB%AF_th%E1%BA%ADp_%C4%91%E1%BB%8F_-_Tr%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A1i_li%E1%BB%81m_%C4%91%E1%BB%8F_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1), [Khối Thịnh vượng chung Anh](/index.php?title=Kh%E1%BB%91i_Th%E1%BB%8Bnh_v%C6%B0%E1%BB%A3ng_chung_Anh&action=edit&redlink=1) ( *The Commonwealth of Nations*), [Nhóm G8](/index.php?title=G8&action=edit&redlink=1), [Tổ chức Minh ước Bắc Đại Tây Dương](/index.php?title=T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Minh_%C6%B0%E1%BB%9Bc_B%E1%BA%AFc_%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2y_D%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) (NATO), [Tổ chức Bưu chính Quốc tế](/index.php?title=T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_B%C6%B0u_ch%C3%ADnh_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1)...
### Quốc gia theo tổng số người nói
|Vị trí||Quốc gia||Tổng cộng||Phần trăm trong dân số||Tiếng mẹ đẻ||Là tiếng bổ trợ||Dân số||Ghi chú|
|1||
|[Language Use and English-Speaking Ability: 2000](http://www.census.gov/prod/2003pubs/c2kbr-29.pdf), Bảng 1. [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) *thứ hai*.
38,993,066 ngôn ngữ ngôn ngữ
*thứ ba* [Nigeria](/wiki/Nigeria) [Liên hiệp Anh](/index.php?title=Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh&action=edit&redlink=1) [Philippines](/index.php?title=Philippines&action=edit&redlink=1) [[4]](#cite_note-EthnoPhil-4) [[4]](#cite_note-EthnoPhil-4) [text above Figure 7](http://www.census.gov.ph/data/sectordata/sr05153tx.html). [Canada](/wiki/Canada) [Knowledge of Official Languages](http://www12.statcan.ca/english/census01/products/highlight/LanguageComposition/Page.cfm?Lang=E&Geo=PR&View=1b&Table=1a&StartRec=1&Sort=2&B1=Counts&B2=Both)và [Mother Tongue](http://www12.statcan.ca/english/census01/products/highlight/LanguageComposition/Page.cfm?Lang=E&Geo=PR&View=1a&Table=1a&StartRec=1&Sort=2&B1=Counts&B2=Both). [Australia](/index.php?title=Australia&action=edit&redlink=1) [[5]](#cite_note-5)
### Các loại và các giọng tiếng Anh
#### Châu Á
-
[Tiếng Anh tại Ấn Độ](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Anh_t%E1%BA%A1i_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1)
-
[Tiếng Anh tại Hồng Kông](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Anh_t%E1%BA%A1i_H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng&action=edit&redlink=1)
-
[Tiếng Anh tại Malaysia](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Anh_t%E1%BA%A1i_Malaysia&action=edit&redlink=1)
-
[Tiếng Anh tại Philippines](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Anh_t%E1%BA%A1i_Philippines&action=edit&redlink=1)
-
[Tiếng Anh tại Singapore](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Anh_t%E1%BA%A1i_Singapore&action=edit&redlink=1)
#### Châu Âu
-
[Tiếng Anh tại Ireland](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Anh_t%E1%BA%A1i_Ireland&action=edit&redlink=1)
- Giọng miền Bắc
- Giọng miền Nam
-
[Tiếng Anh Anh](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Anh_Anh&action=edit&redlink=1)
- Giọng BBC, giọng Hoàng gia (
*Received Pronunciation*)
- Giọng miền Bắc
- Giọng Birmingham (
*Brummie*)
- Giọng Geordie
- Giọng Merseyside (Liverpool hay
*Scouse*)
- Giọng Birmingham (
- Giọng miền Đông Anglian
- Giọng miền Nam
- Giọng Cockney
- Giọng miền Đông-Nam (
*Estuary*)
- Giọng Sussex
- Giọng miền Trung (
*Midlands*)
- Giọng xứ Wales
- Giọng BBC, giọng Hoàng gia (
-
[Tiếng Anh tại Scotland](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Anh_t%E1%BA%A1i_Scotland&action=edit&redlink=1)
- Giọng miền đất thấp
- Giọng Edingburgh
- Giọng miền đất cao
- Giọng miền đất thấp
#### Châu Mỹ
-
[Tiếng Anh Canada](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Anh_Canada&action=edit&redlink=1)
- Giọng Newfoundland
-
[Tiếng Anh Carribean](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Anh_Carribean&action=edit&redlink=1)
-
[Tiếng Anh Jamaica](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Anh_Jamaica&action=edit&redlink=1)
-
[Tiếng Anh Mỹ](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Anh_M%E1%BB%B9&action=edit&redlink=1)
- Giọng miền Đông-Bắc
- Giọng Boston
- Giọng New York-New Jersey
- Giọng khu Queens của New York
- Giọng miền Đông-Nam
- Giọng Nam Florida
- Giọng miền Nam
- Giọng New Orleans
- Giọng Texas
- Giọng miền Philadelphia-Delaware
- Giọng miền Tây
- Giọng California
- Giọng Hawaii
- Giọng miền Trung-Tây
- Giọng St. Louis
- Giọng miền Đông-Bắc
-
[Tiếng Anh của người Mỹ gốc La tinh](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Anh_c%E1%BB%A7a_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%E1%BB%B9_g%E1%BB%91c_La_tinh&action=edit&redlink=1)
-
[Tiếng Anh của người Mỹ gốc Phi](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Anh_c%E1%BB%A7a_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%E1%BB%B9_g%E1%BB%91c_Phi&action=edit&redlink=1)
#### Châu Phi
#### Châu Úc
#### Quốc tế
- Một vài loại
[tiếng Anh đơn giản](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Anh_%C4%91%C6%A1n_gi%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1)đã được dùng bắt đầu từ [thập niên 1970](/index.php?title=Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1970&action=edit&redlink=1)trong các giao dịch quốc tế. Trong đó có loại của Đài Phát thanh Hoa Kỳ ( [Voice of America](/index.php?title=Voice_of_America&action=edit&redlink=1)) tự giới hạn chính họ với một bộ từ vựng gồm 1.500 từ.
-
[Airspeak](/index.php?title=Airspeak&action=edit&redlink=1), [Seaspeak](/index.php?title=Seaspeak&action=edit&redlink=1)và [Policespeak](/index.php?title=Policespeak&action=edit&redlink=1), cả 3 được đề nghị bởi [Edward Johnson](/index.php?title=Edward_Johnson&action=edit&redlink=1)trong [thập niên 1980](/index.php?title=Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1980&action=edit&redlink=1), là các loại tiếng Anh đơn giản với một bộ từ vựng giới hạn. Airspeak và Seaspeak được dùng trong lãnh vực [hàng không](/index.php?title=H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng&action=edit&redlink=1)và [hàng hải](/index.php?title=H%C3%A0ng_h%E1%BA%A3i&action=edit&redlink=1)quốc tế, trong khi Policespeak được dùng trong việc trao đổi dữ kiện giữa các lực lượng cảnh sát của các quốc gia không dùng chung một thứ tiếng.
-
[Europanto](/index.php?title=Europanto&action=edit&redlink=1), đề xuất bởi [Diego Maran](/index.php?title=Diego_Maran&action=edit&redlink=1)vào [1996](/index.php?title=1996&action=edit&redlink=1), là một ngôn ngữ có từ vựng của nhiều ngôn ngữ khác nhau nhưng cú pháp dựa vào cú pháp của tiếng Anh.
- Từ khi
[Internet](/wiki/Internet)phát triển trong thập niên 1980 đến nay, một loại tiếng Anh viết đã được phát triển và phổ biến bởi các người dùng Internet. Loại tiếng Anh đơn giản này dùng rất nhiều các chữ viết tắt và các dấu hiệu định trước (như dùng *IMHO*thay cho *in my humble opinion*- *theo ý kiến nông cạn của tôi*, hay dùng dấu hiệu) để phát biểu sự khôi hài thân thiện của một đoạn văn). Cũng giống như các tiếng Anh đơn giản khác, loại tiếng Anh này có một bộ từ vựng tương đối giới hạn nhưng, khác với các tiếng khác, nó chủ trương thay đổi lối đánh vần phức tạp của tiếng Anh chính bằng một lối "phiên âm" đơn giản hơn (thí dụ ngay những từ đơn giản như *you*và *for*cũng được thay thế bằng *U*và *4*).
## Sự thông dụng của tiếng Anh
Ngày nay có khoảng một
[tỷ](/index.php?title=T%E1%BB%B7&action=edit&redlink=1) người nói tiếng Anh trên khắp thế giới và con số này ngày càng tăng lên. Tiếng Anh là ngôn ngữ được sử dụng rộng rãi nhưng lại không thay thế các ngôn ngữ khác, thay vào đó nó hổ trợ các ngôn ngữ với các yếu tố sau:
- Hơn 250
[triệu](/index.php?title=Tri%E1%BB%87u&action=edit&redlink=1)người Trung Quốc học tiếng Anh.
- Trong 80 nước, tiếng Anh là ngôn ngữ thông dụng thứ hai hay được phổ biến trong việc học.
- Ở
[Hồng Kông](/wiki/H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng), 9 trên 10 học sinh [trung học](/index.php?title=Trung_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1)đều được học tiếng Anh.
- Ở
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p), để bắt đầu vào trung học các học sinh phải có ít nhất 4 [năm](/wiki/N%C4%83m)hoc tiếng Anh hay [tiếng Đức](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%C4%90%E1%BB%A9c); hầu hết 85% học sinh là chọn học tiếng Anh.
- Tại
[Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), các học sinh trung học được đòi hỏi là phải có 6 năm học tiếng Anh trước khi tốt nghiệp.
### Trong các phương tiện truyền thông và giao thông
Tiếng Anh chiếm ưu thế trong
[giao thông vận tải](/index.php?title=Giao_th%C3%B4ng_v%E1%BA%ADn_t%E1%BA%A3i&action=edit&redlink=1) và các phương tiện [truyền thông](/wiki/Truy%E1%BB%81n_th%C3%B4ng). Trong lĩnh vực du lịch và ngôn ngữ [cộng đồng](/index.php?title=C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng&action=edit&redlink=1) của [hàng không](/index.php?title=H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) [quốc tế](/index.php?title=Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1), tiếng Anh đóng vai trò chính. [Phi công](/index.php?title=Phi_c%C3%B4ng&action=edit&redlink=1), [tiếp viên](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFp_vi%C3%AAn&action=edit&redlink=1) và kể cã các nhân viên kiểm soát đều nói tiếng Anh tại các [phi trường](/index.php?title=Phi_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng&action=edit&redlink=1) quốc tế. [Cờ](/index.php?title=C%E1%BB%9D&action=edit&redlink=1) và các tình hiệu [ánh sáng](/wiki/%C3%81nh_s%C3%A1ng) được sử dụng trong ngành [hàng hải](/index.php?title=H%C3%A0ng_h%E1%BA%A3i&action=edit&redlink=1), nhưng “nếu các tàu lớn cần truyền tín hiệu cho nhau bằng các [thông điệp](/index.php?title=Th%C3%B4ng_%C4%91i%E1%BB%87p&action=edit&redlink=1) thì họ sẽ tìm kiếm một ngôn ngữ chung và thông dụng và khi đó tiếng Anh chắc chắn sẽ là chọn lựa chính”, câu nói của một người bảo vệ bờ biển của tại Mỹ, Werner Siems.
Năm trong số các
[đài phát thanh](/index.php?title=%C4%90%C3%A0i_ph%C3%A1t_thanh&action=edit&redlink=1) nổi tiếng là CBS, NBC, ABC, BBC và CBC được 300 triệu người chọn ra là các đài phát thanh tiếng Anh phổ biến nhất. Tiếng Anh cũng là ngôn ngữ phổ biến trên các chương trình TV thuộc truyền tải [vệ tinh](/index.php?title=V%E1%BB%87_tinh&action=edit&redlink=1).
### Trong thời đại thông tin
Ngôn ngữ của thời đại
[thông tin](/wiki/Th%C3%B4ng_tin) là tiếng Anh. Hơn 80% nguồn dự trữ thông tin của hơn 100 triệu máy tính khắp thế giới là tiếng Anh. 85% các cuộc trao đổi qua điện thoại quốc tế được sử dụng bằng tiếng Anh, cũng như vậy số lượng mail, các cuộc điện báo và truyền tín hiệu qua dây cáp. Chương trình chỉ dẩn trên [máy tính](/wiki/M%C3%A1y_t%C3%ADnh) và các chương trình [phần mềm](/wiki/Ph%E1%BA%A7n_m%E1%BB%81m) thường được dùng bằng tiếng Anh.
[Tiếng Đức](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%C4%90%E1%BB%A9c) đã là một ngôn ngữ của [khoa học](/wiki/Khoa_h%E1%BB%8Dc). Nhưng ngày nay, hơn 80% các bản ghi chép khoa học được trình bày với ngôn ngữ thứ nhất là tiếng Anh. Tương tự, phân nửa kỹ thuật và khoa học trên thế giới cũng được phổ biến bằng tiếng Anh và còn được dùng trong các lĩnh vực y học, điện tử và kỹ thuật không gian.
### Trong lĩnh vực kinh doanh quốc tế
Tiếng Anh trong lĩnh vực kinh doanh quốc tế ảnh hưởng đến hầu hết các lĩnh vực trong nền kinh tế Châu Âu. Cũng vậy tiếng Anh hầu như tham gia hầu hết vào các thành phần lãnh đạo của các
[doanh nghiệp](/index.php?title=Doanh_nghi%E1%BB%87p&action=edit&redlink=1).
Trong nền
[công nghiệp](/wiki/C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p) [thực phẩm](/wiki/Th%E1%BB%B1c_ph%E1%BA%A9m), các biển hiệu cho [sản phẩm](/index.php?title=S%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m&action=edit&redlink=1) của họ thường được dùng bằng tiếng Anh như *Made in Germany*, họ không dùng các câu như *Fabriziert in Deutschland* – các câu trên có nghĩa là "sản xuất tại Đức" nhưng một dùng với tiếng Anh và một dùng với tiếng Đức. Các tập đoàn của nhiều quốc gia trên thế giới thường chọn tiếng Anh như lựa chọn chính của họ. Các tập đoàn như Datsun và Nissan đều gửi [điện báo](/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%87n_b%C3%A1o&action=edit&redlink=1) với ngôn ngữ tiếng Anh. Như những năm 1985, 80% nhân viên của tập đoàn [Mitsui](/index.php?title=Mitsui&action=edit&redlink=1) có thể nói, đọc và viết được tiếng Anh, tập đoàn [Toyota](/index.php?title=Toyota&action=edit&redlink=1) thì mở các lớp tiếng Anh tại chức cho nhân viên của mình. Các lớp tiếng Anh đã được giữ lại ở [Ả Rập Saudi](/wiki/%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp_Saudi) cho các công nhân của tập đoàn [dầu hỏa](/index.php?title=D%E1%BA%A7u_h%E1%BB%8Fa&action=edit&redlink=1) [Aramco](/index.php?title=Aramco&action=edit&redlink=1) và trên ba [lục địa](/wiki/L%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%8Ba) thuộc [Ngân hàng Chase Manhattan](/index.php?title=Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_Chase_Manhattan&action=edit&redlink=1).
### Ngôn ngữ chung
Tiếng Anh dùng như là tiếng nói chung ở nhiều nước nơi mọi người nói nhiều ngôn ngữ khác nhau. Tại
[Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99), nơi có gần 200 ngôn ngữ khác nhau được sử dụng và chỉ có 30% người nói ngôn ngữ chính là [tiếng Hindi](/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Hindi&action=edit&redlink=1). Khi [Rajiv Gandhi](/index.php?title=Rajiv_Gandhi&action=edit&redlink=1) đọc [diễn văn](/index.php?title=Di%E1%BB%85n_v%C4%83n&action=edit&redlink=1) quốc gia sau khi mẹ ông ta bị ám sát, ông ta đã nói bằng tiếng Anh. Tổ chức thương mại tự do Châu Âu làm việc chủ yếu bằng tiếng Anh mặc dù 6 nước thành viên đều không trực thuộc nước Anh.
### Ngôn ngữ chính thức
Tiếng Anh là ngôn ngữ nửa chính thức của 20 nước
[Châu Phi](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi) bao gồm [Sierra Leone](/index.php?title=Sierra_Leone&action=edit&redlink=1), [Ghana](/index.php?title=Ghana&action=edit&redlink=1), [Nigeria](/wiki/Nigeria), [Liberia](/index.php?title=Liberia&action=edit&redlink=1) và [Nam Phi](/index.php?title=Nam_Phi&action=edit&redlink=1). Các sinh viên được dạy tiếng Anh tại trường [Đại học Makerere](/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Makerere&action=edit&redlink=1) ở [Uganda](/index.php?title=Uganda&action=edit&redlink=1), trường đại học của thành phố [Nairobi](/wiki/Nairobi) ở [Kenya](/index.php?title=Kenya&action=edit&redlink=1) và trường đại học của thành phố [Dar es Salaam](/index.php?title=Dar_es_Salaam&action=edit&redlink=1) ở [Tanzania](/wiki/Tanzania).
Tiếng Anh là ngôn ngữ thống nhất của hội đồng thế giới
[Thiên chúa giáo](/index.php?title=Thi%C3%AAn_ch%C3%BAa_gi%C3%A1o&action=edit&redlink=1) và là một ngôn ngữ chính thức của các [thế vận hội](/index.php?title=Th%E1%BA%BF_v%E1%BA%ADn_h%E1%BB%99i&action=edit&redlink=1) và các cuộc thi [hoa hậu](/index.php?title=Hoa_h%E1%BA%ADu&action=edit&redlink=1) hoàn vũ trên thế giới.
### Văn hóa thế hệ trẻ
Tiếng Anh là ngôn ngữ trong
[văn hóa](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a) [thế hệ trẻ](/index.php?title=Th%E1%BA%BF_h%E1%BB%87_tr%E1%BA%BB&action=edit&redlink=1) quốc tế. Những người trẻ tuổi từ khắp nơi trên thế giới nghe và hát các ca khúc tiếng Anh nổi tiếng thường không cần hiểu hết ý nghĩa của lời nhạc. Các từ *break dance*, *rap music*, *bodybuilding*, *windsurfing* và *computer hacking* đang lấn át dần các từ lóng của giới trẻ Đức.
## Sự tương ứng giữa âm và ký tự
|IPA||Chữ cái đại diện||Phương ngữ đặc trưng|
|
|[b](/index.php?title=B&action=edit&redlink=1) [t](/index.php?title=T&action=edit&redlink=1) *(hiếm) thyme, Thames* *thing* *(người Mỹ gốc Phi, New York)* [d](/index.php?title=D&action=edit&redlink=1) *that* *(người Mỹ gốc Phi, New York)* [k](/index.php?title=K&action=edit&redlink=1) *(+ a, o, u, các âm xuôi tai)*, k, ck, ch, qu *(hiếm) conquer*, kh *(tiếng nước ngoài)* [g](/index.php?title=G&action=edit&redlink=1) *(+ a, e, i)*, gue *(cuối từ)* [m](/index.php?title=M&action=edit&redlink=1) [n](/index.php?title=N&action=edit&redlink=1) [ŋ](/index.php?title=%C5%8A&action=edit&redlink=1) *(trước g hoặc k)*, ng [f](/index.php?title=F&action=edit&redlink=1) *(cuối từ, hiếm) laugh, rough* *thing* *(nhiều hình thức trong tiếng Anh Anh)* [v](/index.php?title=V&action=edit&redlink=1) *with* *(Cockney, tiếng Anh Estuary)* [θ](/index.php?title=%CE%98&action=edit&redlink=1) *thick, think, through* [ð](/index.php?title=%C3%90&action=edit&redlink=1) *that, this, the* [s](/index.php?title=S&action=edit&redlink=1) *(+ e, i, y)*, sc *(+ e, i, y)*, ç thường là c *(façade/facade)* [z](/index.php?title=Z&action=edit&redlink=1) *(cuối hoặc thỉnh thoảng giữa từ)*, ss *(hiếm) possess, dessert*, từ với x ở đầu x *xylophone* *portion*, ci/ce (trước nguyên âm) *suspicion*, *ocean*; si/ssi (trước nguyên âm) *tension*, *mission*; ch *(đặc biệt trong các từ gốc Pháp)*; s/ss hiếm, trước u *sugar*, *issue*; chsi chỉ trong *fuchsia*|| *future*, *culture*||t *(+ u, ue, eu)* *tune, Tuesday, Teutonic* *(vài phương ngữ -)* *(+ e, i, y)*, dg *(+ e, i, âm xuôi tai) badge, judg(e)ment* *(+ u, ue, ew)* *dune, due, dew* *(vài phương ngữ – ví dụ khác của sự đổi âm)* *wrangle*|| [j](/index.php?title=J&action=edit&redlink=1) *(đầu hoặc bao quanh bởi nguyên âm)*, j *hallelujah* [l](/index.php?title=L&action=edit&redlink=1) *phát âm*hw)|| tiếng Anh Scotland và Ireland, cũng vài trường hợp khác ở Mỹ, New Zealand và tiếng Anh Anh
## Chú thích
[↑](#cite_ref-ethnologue_1-0) [Ethnologue, 1999](http://web.archive.org/web/19990429232804/www.sil.org/ethnologue/top100.html) [↑](#cite_ref-CIA_World_Factbook_2-0) [CIA World Factbook](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2098.html), Field Listing - Languages (World). [↑](#cite_ref-Languages_of_the_World_3-0) [Languages of the World (Charts)](http://www2.ignatius.edu/faculty/turner/languages.htm), Comrie (1998), Weber (1997), and the Summer Institute for Linguistics (SIL) 1999 Ethnologue Survey. Available at [The World's Most Widely Spoken Languages](http://www2.ignatius.edu/faculty/turner/languages.htm)
- ↑
[4,0](#cite_ref-EthnoPhil_4-0) [4,1](#cite_ref-EthnoPhil_4-1) [“Ethnologue report for Philippines”](http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=PH). Ethnologue.com. Truy cập 2 tháng 1 năm 2010. [↑](#cite_ref-5) [“Australian Bureau of Statistics”](http://www.censusdata.abs.gov.au/ABSNavigation/prenav/ViewData?action=404&documentproductno=0&documenttype=Details&order=1&tabname=Details&areacode=0&issue=2006&producttype=Census%20Tables&javascript=true&textversion=false&navmapdisplayed=true&breadcrumb=TLPD&&collection=Census&period=2006&productlabel=Proficiency%20in%20Spoken%20English/Language%20by%20Age%20-%20Time%20Series%20Statistics%20(1996,%202001,%202006%20Census%20Years)&producttype=Census%20Tables&method=Place%20of%20Usual%20Residence&topic=Cultural%20&). Censusdata.abs.gov.au. Truy cập 21 tháng 4 năm 2010.
- "English as a Universal Language",
*Megatrends 2000*, Patricia Aburdene & John Naisbitt
## Đọc thêm
- Ammon, Ulrich (2006).
*, Walter de Gruyter.* [Sociolinguistics: an international handbook of the science of language and society](http://books.google.com/books?id=LMZm0w0k1c4C&source=gbs_navlinks_s) [ISBN 3110184184](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/3110184184).
- Baugh, Albert C.; Thomas Cable (2002).
*A history of the English language*, 5th, Routledge. [ISBN 0-415-28099-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0415280990).
-
[Bragg, Melvyn](/index.php?title=Melvyn_Bragg&action=edit&redlink=1)(2004). *The Adventure of English: The Biography of a Language*, Arcade Publishing. [ISBN 1-55970-710-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1559707100).
-
[Crystal, David](/index.php?title=David_Crystal&action=edit&redlink=1)(1997). *, Cambridge: Cambridge University Press.* [English as a Global Language](http://books.google.com/books?id=d6jPAKxTHRYC&source=gbs_navlinks_s) [ISBN 0-521-53032-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0521530326).
- Crystal, David (2003).
*The Cambridge encyclopedia of the English language*, 2nd, Cambridge University Press. [ISBN 0-521-53033-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0521530334).
- Crystal, David (2004).
*The Stories of English*, Allen Lane. [ISBN 0713997524](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0713997524).
- Halliday, MAK (1994).
*An introduction to functional grammar*, 2nd, London: Edward Arnold. [ISBN 0-340-55782-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0340557826).
- Hayford, Harrison; Howard P. Vincent (1954).
*Reader and Writer*, Houghton Mifflin Company. [“Internet Archive: Free Download: Reader And Writer”](http://www.archive.org/details/readerandwriter030101mbp). Archive.org (10 tháng 3 năm 2001). Truy cập 2 tháng 1 năm 2010.
- Howatt, Anthony (2004).
*, Oxford University Press.* [A history of English language teaching](http://books.google.com/books?id=g2e7iw_F-ZcC&source=gbs_navlinks_s) [ISBN 0194421856](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0194421856).
- Kenyon, John Samuel and Knott, Thomas Albert,
*A Pronouncing Dictionary of American English*, G & C Merriam Company, Springfield, Mass, USA,1953.
- Mazrui, Alamin (1998).
*, University of Chicago Press.* [The power of Babel: language & governance in the African experience](http://books.google.com/books?id=6lQTPxdYx8kC&source=gbs_navlinks_s) [ISBN 0852558074](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0852558074).
- McArthur, T. (ed.) (1992).
*The Oxford Companion to the English Language*, Oxford University Press. [ISBN 0-19-214183-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/019214183X).
- McCrum; Robert MacNeil, William Cran (1986).
*The Story of English*, 1st, New York: Viking. [ISBN 0-670-80467-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0670804673).
- Plotkin, Vulf (2006).
*The Language System of English*, BrownWalker Press. [ISBN 1-58112-993-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1581129939).
- Robinson, Orrin (1992).
*Old English and Its Closest Relatives*, Stanford Univ. Press. [ISBN 0-8047-2221-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0804722218).
- Schneider, Edgar (2007).
*, Cambridge University Press.* [Postcolonial English: varieties around the world](http://books.google.com/books?id=QIE6zGSd8okC&source=gbs_navlinks_s) [ISBN 0521831407](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0521831407).
- Wardhaugh, Ronald (2006).
*, Wiley-Blackwell.* [An introduction to sociolinguistics](http://books.google.com/books?id=0J2VOzNYtKQC&source=gbs_navlinks_s) [ISBN 140513559X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/140513559X).
## Liên kết ngoài
-
[Hội đồng Anh (British Council)](http://www.britishcouncil.org/)
-
[Kiến thức Anh văn](http://cleverlearn.edu.vn/)
-
[Accents of English from Around the World (University of Edinburgh)](http://www.soundcomparisons.com)
- Từ điển
-
[Collection of English bilingual dictionaries](http://dicts.info/dictlist1.php)
-
[dict.org](http://www.dict.org)
-
[Dictionary of American Regional English](http://polyglot.lss.wisc.edu/dare/dare.html)
-
[English language word roots, prefixes and suffixes (affixes) dictionary](http://www.prefixsuffix.com)
-
[Oxford's online dictionary](http://www.askoxford.com)
-
[Merriam-Webster's online dictionary](http://www.m-w.com)
-
[Macquarie Dictionary Online](http://www.macquariedictionary.com.au)
## Bài liên quan
## Liên kết đến đây
-
[Âm dương](/wiki/%C3%82m_d%C6%B0%C6%A1ng)
-
[Danh sách ngôn ngữ theo tổng số người sử dụng](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_theo_t%E1%BB%95ng_s%E1%BB%91_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_s%E1%BB%AD_d%E1%BB%A5ng)
-
[Nói lái](/wiki/N%C3%B3i_l%C3%A1i)
-
[Ngôn ngữ chính thức](/wiki/Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_ch%C3%ADnh_th%E1%BB%A9c)
-
[Âm vị học tiếng Việt](/wiki/%C3%82m_v%E1%BB%8B_h%E1%BB%8Dc_ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t)
-
[Noam Chomsky](/wiki/Noam_Chomsky)
-
[Ngôn ngữ học châu Âu](/wiki/Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_h%E1%BB%8Dc_ch%C3%A2u_%C3%82u)
-
[Từ viết tắt từ chữ đầu](/wiki/T%E1%BB%AB_vi%E1%BA%BFt_t%E1%BA%AFt_t%E1%BB%AB_ch%E1%BB%AF_%C4%91%E1%BA%A7u)
-
[Các tra cứu tài liệu và khai thác dữ liệu tại HINARI / PubMed](/wiki/C%C3%A1c_tra_c%E1%BB%A9u_t%C3%A0i_li%E1%BB%87u_v%C3%A0_khai_th%C3%A1c_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u_t%E1%BA%A1i_HINARI_/_PubMed)
-
[Từ vựng](/wiki/T%E1%BB%AB_v%E1%BB%B1ng) *Xem* [thêm liên kết](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Li%C3%AAn_k%E1%BA%BFt_%C4%91%E1%BA%BFn_%C4%91%C3%A2y/Ti%E1%BA%BFng_Anh)đến trang này.

Cache-Control: private, must-revalidate, max-age=0

Vary: Accept-Encoding,Cookie,User-Agent

Content-Language: vi


text:
-
phát âm barzinho
Phát âm của
thatra
(Nữ từ Tây Ban Nha)
Bạn có thể làm tốt hơn? bằng giọng khác? Phát âm barzinho trong Tiếng Bồ Đào Nha
Bạn có thể làm tốt hơn? bằng giọng khác? Phát âm barzinho trong Tiếng Bồ Đào Nha
Từ ngẫu nhiên: anticonstitucionalissimamente, obrigado, muito, pão de queijo, café
This website uses cookies to improve your user experience. You must accept before continuing to use the site

markdown:
*barzinho phát âm trong* [Tiếng Bồ Đào Nha](https://vi.forvo.com/languages/pt/)[pt]
-
[phát âm barzinho](https://vi.forvo.com/word/barzinho/)Phát âm của [thatra](javascript:;)(Nữ từ Tây Ban Nha)
Bạn có thể làm tốt hơn? bằng giọng khác?
[Phát âm barzinho trong Tiếng Bồ Đào Nha](javascript:;)
Bạn có thể làm tốt hơn? bằng giọng khác?
[Phát âm barzinho trong Tiếng Bồ Đào Nha](javascript:;)
Từ ngẫu nhiên:
[anticonstitucionalissimamente](https://vi.forvo.com/word/anticonstitucionalissimamente/), [obrigado](https://vi.forvo.com/word/obrigado/), [muito](https://vi.forvo.com/word/muito/), [pão de queijo](https://vi.forvo.com/word/p%C3%A3o_de_queijo/), [café](https://vi.forvo.com/word/caf%C3%A9/)
This website uses cookies to improve your user experience. You must accept before continuing to use the site

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

Vary: Accept-Encoding

Set-Cookie: lst=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; Max-Age=0; path=/; domain=.forvo.com

Pragma: no-cache


text:
Husum
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Husum (North Frisian: Hüsem) là thủ phủ của Kreis (huyện) Nordfriesland bang Schleswig-Holstein, Đức.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Nguồn[sửa | sửa mã nguồn]
- Riewarts, Brar V. (1969). Die Stadt Husum in Geschichte und Gegenwart (bằng tiếng Đức). Husum: Hermann Hansen.
- Brandt, Otto (1925 (8. Aufl. 1981)). Geschichte Schleswig-Holsteins (bằng tiếng Đức). Kiel: Mühlau. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(trợ giúp)
- Bản mẫu:De-ADB
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- www.husum.org – official Web site of Husum
- Husum in old postcards

markdown:
# Husum
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Bài viết này
|cần thêm .
|
|Husum
|
|Huy hiệu |
|Vị trí
|
|Hành chính
|
|[Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) [Bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Schleswig-Holstein](/wiki/Schleswig-Holstein) [Huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Nordfriesland](/wiki/Nordfriesland) [Thị trưởng](/wiki/Burgomaster) [SPD](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_X%C3%A3_h%E1%BB%99i_%C4%90%E1%BB%A9c)) **Số liệu thống kê cơ bản** [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [Cao độ](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) **Lỗi: thời gian không hợp lệ** [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) **Các thông tin khác** [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Trung_%C3%82u)/ [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_H%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)/ [+2](/wiki/UTC%2B2)) [Biển số xe](/wiki/Bi%E1%BB%83n_s%E1%BB%91_xe) [Mã bưu chính](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c) [Mã vùng](/w/index.php?title=M%C3%A3_v%C3%B9ng_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) [Website](/wiki/Website) [husum.org](http://www.husum.org/) **Husum** (North Frisian: Hüsem) là thủ phủ của *Kreis* (huyện) [Nordfriesland](/wiki/Nordfriesland) bang [Schleswig-Holstein](/wiki/Schleswig-Holstein), [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Husum&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Husum&action=edit§ion=1)]
## Nguồn[
[sửa](/w/index.php?title=Husum&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Husum&action=edit§ion=2)]
- Riewarts, Brar V. (1969).
*Die Stadt Husum in Geschichte und Gegenwart*(bằng tiếng Đức). Husum: Hermann Hansen.
- Brandt, Otto (1925 (8. Aufl. 1981)).
*Geschichte Schleswig-Holsteins*(bằng tiếng Đức). Kiel: Mühlau. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [Bản mẫu:De-ADB](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:De-ADB&action=edit&redlink=1)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Husum&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Husum&action=edit§ion=3)] [www.husum.org](http://www.husum.org/)– official Web site of Husum [Husum in old postcards](http://flamez.de/html/die_karten_aus_husum.html)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Cache: cp1052 miss, cp1067 miss

X-Content-Type-Options: nosniff

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Accept-Ranges: bytes

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


text:
Incertae sedis
Incertae sedis nghĩa là "vị trí không chắc chắn"[1] — là một thuật ngữ được sử dụng để xác định vị trí của một nhóm đơn vị phân loại khi các mối quan hệ rộng lớn hơn của nó là không rõ hay không chắc chắn[2]. Nói cách khác, những nhóm như vậy thường được nói tới như là các "đơn vị phân loại bí ẩn"[3]. Trong hệ thống danh pháp mở, sự không chắc chắn ở các bậc phân loại cụ thể được chỉ ra bằng incertae familiae (họ không chắc chắn), incerti subordinis (phân bộ không chắc chắn), incerti ordinis (bộ không chắc chắn) v. v.[4].
Ví dụ[sửa | sửa mã nguồn]
Phân loại loài người nói chung được công nhận như sau:
- Vực Eukaryota – cùng tất cả các sinh vật khác có nhân.
- Giới Animalia – cùng tất cả các động vật khác.
- Ngành Chordata – cùng tất cả các động vật có dây sống khác
- Lớp Mammalia – cùng tất cả các động vật có vú khác.
- Bộ Primates – cùng tất cả các loài động vật linh trưởng khác
- Họ Hominidae – cùng tất cả các loài khỉ dạng người khác
- Phân họ Homininae - cùng gôrila và tinh tinh
- Tông Hominini – cùng tinh tinh
- Phân tông Hominina - cùng Australopithecus và người tiền sử
- Chi Homo - cùng Homo erectus và các loại người tiền sử khác
- Loài H. sapiens – người
- Chi Homo - cùng Homo erectus và các loại người tiền sử khác
- Phân tông Hominina - cùng Australopithecus và người tiền sử
- Tông Hominini – cùng tinh tinh
- Phân họ Homininae - cùng gôrila và tinh tinh
- Họ Hominidae – cùng tất cả các loài khỉ dạng người khác
- Bộ Primates – cùng tất cả các loài động vật linh trưởng khác
- Lớp Mammalia – cùng tất cả các động vật có vú khác.
- Ngành Chordata – cùng tất cả các động vật có dây sống khác
- Giới Animalia – cùng tất cả các động vật khác.
Nếu người hiện đại được coi là mới phát hiện ra hay được coi là điều bí ẩn trong phân loại học thì phải được đặt ở mức độ incertae sedis. Ví dụ, nếu người ta không chắc chắn là chi Homo có quan hệ như thế nào với các thành viên khác của họ Hominidae, thì danh sách các loài khỉ dạng người lớn phải như sau:
- Giới Animalia
Tương tự, nếu người được coi là linh trưởng, nhưng các mối quan hệ khác là không rõ ràng thì phân loại của nhóm linh trưởng sẽ tương tự như sau:
- Giới Animalia
- Ngành Chordata
- Lớp Mammalia
- Bộ Primates
- Chi Homo (incertae sedis)
- Họ Cercopithecidae – khỉ Cựu thế giới
- Họ Hominidae – khỉ dạng người
- Họ Lemuridae – vượn cáo
- v.v.
- Bộ Primates
- Lớp Mammalia
- Ngành Chordata
Lý do để coi là incertae sedis[sửa | sửa mã nguồn]
Không đưa vào phân tích[sửa | sửa mã nguồn]
Nếu phân tích phát sinh chủng loài chính thức được thực hiện mà không đưa vào một nhóm đơn vị phân loại nào đó, các tác giả có thể lựa chọn việc gán nhãn incertae sedis cho đơn vị phân loại đó mà không cần phải dự đoán về vị trí của nó ở đâu trong cây phát sinh chủng loài. Điều này đặc biệt phổ biến khi phát sinh chủng loài phân tử được sinh ra khi các mô của nhiều sinh vật hiếm là rất khó để có được. Nó cũng là kịch bản phổ biến khi các đơn vị phân loại hóa thạch được đưa vào do nhiều hóa thạch được xác định chỉ dựa trên các thông tin không toàn diện. Ví dụ, nếu phát sinh chủng loài được xây dựng trên cơ sở sử dụng các mô mềm và cột sống như là các đặc trưng cơ bản và đơn vị phân loại đang nghiên cứu chỉ được biết đến nhờ một chiếc răng thì điều cần thiết là gán nhãn incertae sedis cho đơn vị phân loại đó[4].
Mâu thuẫn[sửa | sửa mã nguồn]
Nếu các kết quả mâu thuẫn tồn tại hay nếu không có sự đồng thuận giữa các nhà nghiên cứu về việc đơn vị phân loại đó có quan hệ như thế nào với các sinh vật khác thì nó cũng có thể bị liệt kê như là incertae sedis cho đến khi các mâu thuẫn được giải quyết[4].
Đơn vị phân loại cơ sở[sửa | sửa mã nguồn]
Có xu hướng đang gia tăng trong số các nhà phân loại học về việc đặt các đơn vị phân loại cơ sở trong nhánh chứa các tổ tiên của chúng, nhưng kiềm chế để không gán cho nó bất kỳ cấp bậc phân loại cụ thể nào. Ví dụ, tổ tiên của mọi loài linh trưởng cũng có thể đặt trong bộ Linh trưởng (Primates), nhưng không thể và không nên đặt trong bất kỳ họ nào. Việc đặt nó trong một họ cụ thể nào đó (chẳng hạn họ Lemuridae) có thể làm người đọc cho rằng nó có quan hệ họ hàng gần gũi với các thành viên của họ đó (vượn cáo) hơn là so với các loài linh trưởng còn lại, trong khi trên thực tế nó có quan hệ bình đẳng với tất cả các loài linh trưởng.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Glossary”. International Code of Zoological Nomenclature. Ủy ban Quốc tế về Danh pháp Động vật (ICZN). Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2011.
- ^ “Frequently Asked Questions (FAQ)”. PLANTS database. USDA. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2011.
- ^ Allaby, M. (1999). A Dictionary of Zoology. Nhà in Đại học Oxford. tr. 704. Truy cập ngày 5 tháng 1 năm 2013.
- ^ a ă â S. C. Matthews (1973). “Notes on open nomenclature and synonymy lists” (PDF). Palaeontology 16 (4): 713–719.

markdown:
# Incertae sedis
![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/Plumalina_plumaria_Hall%2C_1858_%286.3_cm_tall%29_in_quartzose_siltstone%2C_weathered_from_the_South_Wales_Member_of_the_lower_Perrysburg_Formation_%28Canadaway_Group%2C_Upper_Devonian%29_of_western_New_York_State%2C_USA._%288473318685%29.jpg/220px-thumbnail.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/Plumalina_plumaria_Hall%2C_1858_%286.3_cm_tall%29_in_quartzose_siltstone%2C_weathered_from_the_South_Wales_Member_of_the_lower_Perrysburg_Formation_%28Canadaway_Group%2C_Upper_Devonian%29_of_western_New_York_State%2C_USA._%288473318685%29.jpg/220px-thumbnail.jpg)
*Plumalina plumaria*Hall, 1858 (cao 6,3 cm) Thượng Devon ở miền tây bang New York, Hoa Kỳ. Người ta thường gán sinh vật này như là một dạng thủy tức tập đoàn (ngành Cnidaria, lớp [Hydrozoa](/wiki/Hydrozoa)) hoặc một dạng san hô sừng (ngành Cnidaria, lớp [Anthozoa](/wiki/Anthozoa), bộ [Gorgonaria](/w/index.php?title=Gorgonaria&action=edit&redlink=1)), nhưng có lẽ an toàn nhất là gán nó ở vị trí *incertae sedis.* * nghĩa là "vị trí không chắc chắn" Incertae sedis* — là một thuật ngữ được sử dụng để xác định vị trí của một nhóm đơn vị [[1]](#cite_note-ICZN-1) [phân loại](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc)khi các mối quan hệ rộng lớn hơn của nó là không rõ hay không chắc chắn . Nói cách khác, những nhóm như vậy thường được nói tới như là các "đơn vị phân loại bí ẩn" [[2]](#cite_note-2) . Trong hệ thống [[3]](#cite_note-3) [danh pháp mở](/w/index.php?title=Danh_ph%C3%A1p_m%E1%BB%9F&action=edit&redlink=1), sự không chắc chắn ở các bậc phân loại cụ thể được chỉ ra bằng *incertae familiae*(họ không chắc chắn), *incerti subordinis*(phân bộ không chắc chắn), *incerti ordinis*(bộ không chắc chắn) v. v. . [[4]](#cite_note-Matthews1973-4)
## Ví dụ[
[sửa](/w/index.php?title=Incertae_sedis&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Incertae_sedis&action=edit§ion=1)]
Phân loại loài
[người](/wiki/Lo%C3%A0i_ng%C6%B0%E1%BB%9Di) nói chung được công nhận như sau: [Vực](/wiki/V%E1%BB%B1c_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) [Eukaryota](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt_nh%C3%A2n_chu%E1%BA%A9n)– cùng tất cả các sinh vật khác có nhân. [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt)– cùng tất cả các động vật khác. [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng)– cùng tất cả các động vật có dây sống khác [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) [Mammalia](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA)– cùng tất cả các động vật có vú khác. [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) [Primates](/wiki/B%E1%BB%99_Linh_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)– cùng tất cả các loài động vật linh trưởng khác [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) [Hominidae](/wiki/H%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di)– cùng tất cả các loài khỉ dạng người khác [Phân họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) [Homininae](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di)- cùng gôrila và tinh tinh [Tông](/wiki/T%C3%B4ng_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) [Hominini](/wiki/T%C3%B4ng_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di)– cùng tinh tinh [Phân tông](/wiki/T%C3%B4ng_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) [Hominina](/wiki/Ph%C3%A2n_t%C3%B4ng_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di)- cùng *và người tiền sử* [Australopithecus](/wiki/Chi_V%C6%B0%E1%BB%A3n_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_ph%C6%B0%C6%A1ng_nam) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) *- cùng* [Homo](/wiki/Chi_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di) *và các loại người tiền sử khác* [Homo erectus](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%91%E1%BB%A9ng_th%E1%BA%B3ng)
- Loài
*– người* [H. sapiens](/wiki/Lo%C3%A0i_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)
- Loài
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Nếu người hiện đại được coi là mới phát hiện ra hay được coi là điều bí ẩn trong phân loại học thì phải được đặt ở mức độ
*incertae sedis*. Ví dụ, nếu người ta không chắc chắn là chi * có quan hệ như thế nào với các thành viên khác của họ Homo* [Hominidae](/wiki/H%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di), thì danh sách các loài khỉ dạng người lớn phải như sau:
- Giới Animalia
Tương tự, nếu người được coi là linh trưởng, nhưng các mối quan hệ khác là không rõ ràng thì phân loại của nhóm linh trưởng sẽ tương tự như sau:
- Giới Animalia
- Ngành Chordata
- Lớp Mammalia
- Bộ Primates
- Chi
*Homo*( *incertae sedis*)
- Họ
[Cercopithecidae](/wiki/Cercopithecidae)– khỉ Cựu thế giới
- Họ
[Hominidae](/wiki/H%E1%BB%8D_Ng%C6%B0%E1%BB%9Di)– khỉ dạng người
- Họ
[Lemuridae](/wiki/H%E1%BB%8D_V%C6%B0%E1%BB%A3n_c%C3%A1o)– vượn cáo
- v.v.
- Chi
- Bộ Primates
- Lớp Mammalia
- Ngành Chordata
## Lý do để coi là
*incertae sedis*[ [sửa](/w/index.php?title=Incertae_sedis&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Incertae_sedis&action=edit§ion=2)]
### Không đưa vào phân tích[
[sửa](/w/index.php?title=Incertae_sedis&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Incertae_sedis&action=edit§ion=3)]
Nếu phân tích phát sinh chủng loài chính thức được thực hiện mà không đưa vào một nhóm đơn vị phân loại nào đó, các tác giả có thể lựa chọn việc gán nhãn
*incertae sedis* cho đơn vị phân loại đó mà không cần phải dự đoán về vị trí của nó ở đâu trong cây phát sinh chủng loài. Điều này đặc biệt phổ biến khi [phát sinh chủng loài phân tử](/wiki/Ph%C3%A1t_sinh_ch%E1%BB%A7ng_lo%C3%A0i_ph%C3%A2n_t%E1%BB%AD) được sinh ra khi các mô của nhiều sinh vật hiếm là rất khó để có được. Nó cũng là kịch bản phổ biến khi các đơn vị phân loại [hóa thạch](/wiki/H%C3%B3a_th%E1%BA%A1ch) được đưa vào do nhiều hóa thạch được xác định chỉ dựa trên các thông tin không toàn diện. Ví dụ, nếu phát sinh chủng loài được xây dựng trên cơ sở sử dụng các mô mềm và [cột sống](/wiki/C%E1%BB%99t_s%E1%BB%91ng) như là các đặc trưng cơ bản và đơn vị phân loại đang nghiên cứu chỉ được biết đến nhờ một chiếc răng thì điều cần thiết là gán nhãn *incertae sedis* cho đơn vị phân loại đó . [4]
### Mâu thuẫn[
[sửa](/w/index.php?title=Incertae_sedis&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Incertae_sedis&action=edit§ion=4)]
Nếu các kết quả mâu thuẫn tồn tại hay nếu không có sự đồng thuận giữa các nhà nghiên cứu về việc đơn vị phân loại đó có quan hệ như thế nào với các sinh vật khác thì nó cũng có thể bị liệt kê như là
*incertae sedis* cho đến khi các mâu thuẫn được giải quyết . [4]
### Đơn vị phân loại cơ sở[
[sửa](/w/index.php?title=Incertae_sedis&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Incertae_sedis&action=edit§ion=5)]
Có xu hướng đang gia tăng trong số các nhà phân loại học về việc đặt các
[đơn vị phân loại](/w/index.php?title=%C4%90%C6%A1n_v%E1%BB%8B_ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) [cơ sở](/w/index.php?title=C%C6%A1_s%E1%BB%9F_(sinh_h%E1%BB%8Dc)&action=edit&redlink=1) trong [nhánh](/w/index.php?title=Nh%C3%A1nh_(ph%C3%A1t_sinh_lo%C3%A0i)&action=edit&redlink=1) chứa các [tổ tiên](/w/index.php?title=T%E1%BB%95_ti%C3%AAn&action=edit&redlink=1) của chúng, nhưng kiềm chế để không gán cho nó bất kỳ cấp bậc phân loại cụ thể nào. Ví dụ, tổ tiên của mọi loài linh trưởng cũng có thể đặt trong [bộ Linh trưởng](/wiki/B%E1%BB%99_Linh_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng) (Primates), nhưng không thể và không nên đặt trong bất kỳ [họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) nào. Việc đặt nó trong một họ cụ thể nào đó (chẳng hạn họ [Lemuridae](/wiki/H%E1%BB%8D_V%C6%B0%E1%BB%A3n_c%C3%A1o)) có thể làm người đọc cho rằng nó có quan hệ họ hàng gần gũi với các thành viên của họ đó (vượn cáo) hơn là so với các loài linh trưởng còn lại, trong khi trên thực tế nó có quan hệ bình đẳng với tất cả các loài linh trưởng.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Incertae_sedis&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Incertae_sedis&action=edit§ion=6)] [^](#cite_ref-ICZN_1-0) [“Glossary”](http://www.nhm.ac.uk/hosted-sites/iczn/code/index.jsp?booksection=glossary&nfv=true). *International Code of Zoological Nomenclature*. Ủy ban Quốc tế về Danh pháp Động vật (ICZN). Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2011. [^](#cite_ref-2) [“Frequently Asked Questions (FAQ)”](http://plants.usda.gov/faq.html). *PLANTS database*. [USDA](/wiki/B%E1%BB%99_N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2011. **Allaby, M. (1999).** [^](#cite_ref-3) [. Nhà in Đại học Oxford. tr. 704. Truy cập ngày 5 tháng 1 năm 2013.](http://www.encyclopedia.com/doc/1O8-enigmatictaxon.html) *A Dictionary of Zoology*
- ^
**a** **ă** [S. C. Matthews (1973).](#cite_ref-Matthews1973_4-2) **â** [“Notes on open nomenclature and synonymy lists”](http://palaeontology.palass-pubs.org/pdf/Vol%2016/Pages%20713-719.pdf)(PDF). *Palaeontology* **16**(4): 713–719.
|
|[Tổng bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))
(magnorder)
**Vực**/Liên giới
(domain/superkingdom)
[Liên ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))
(superphylum)
[Liên lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))
(superclass)
[Liên bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))
(superorder)
[Liên họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))
(superfamily)
[Liên tông](/wiki/T%C3%B4ng_(sinh_h%E1%BB%8Dc))
(supertribe)
[Liên loài](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_lo%C3%A0i&action=edit&redlink=1)
(superspecies)
[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))
(kingdom)
[Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))
(phylum)
[Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))
(class)
[Đoàn](/w/index.php?title=%C4%90o%C3%A0n_(sinh_h%E1%BB%8Dc)&action=edit&redlink=1)
(legion)
[Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))
(order)
[Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))
(family)
[Tông](/wiki/T%C3%B4ng_(sinh_h%E1%BB%8Dc))
(tribe)
[Chi/Giống](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))
(genus)
[Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)
(species)
[Phân giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))
(subkingdom)
[Phân ngành](/wiki/Ph%C3%A2n_ng%C3%A0nh)
(subphylum)
[Phân lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))
(subclass)
[Đội](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99i_(sinh_h%E1%BB%8Dc)&action=edit&redlink=1)
(cohort)
[Phân bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))
(suborder)
[Phân họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))
(subfamily)
[Phân tông](/wiki/T%C3%B4ng_(sinh_h%E1%BB%8Dc))
(subtribe)
[Phân chi/Phân giống](/wiki/Ph%C3%A2n_chi)
(subgenus)
[Phân loài](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%C3%A0i)
(subspecies)
[Thứ giới/Nhánh](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))
(infrakingdom/branch)
[Thứ ngành](/wiki/Ph%C3%A2n_ng%C3%A0nh)
(infraphylum)
[Thứ lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))
(infraclass)
[Thứ bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))
(infraorder)
[Mục](/w/index.php?title=M%E1%BB%A5c_(th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)&action=edit&redlink=1)
(section)
[Thứ](/wiki/Th%E1%BB%A9_(th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc))
(variety)
[Tiểu ngành](/wiki/Ph%C3%A2n_ng%C3%A0nh)
(microphylum)
[Tiểu lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))
(parvclass)
[Tiểu bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))
(parvorder)
[Loạt](/w/index.php?title=Lo%E1%BA%A1t_(th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)&action=edit&redlink=1)
(series)
[Dạng](/w/index.php?title=D%E1%BA%A1ng_(th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)&action=edit&redlink=1)
(form)

X-Cache: cp1067 miss, cp1067 miss


text:
Mato Grosso do Sul
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Mato Grosso do Sul là một trong các bang của Brasil.
Bang này tiếp giáp với các bang Mato Grosso, Goiás, Minas Gerais, São Paulo và Paraná. Nó cũng giáp hai quốc gia Paraguay và Bolivia về phía tây. Mato Grosso do Sul có một nền khí hậu ấm và ẩm và là nơi có rất nhiều nhánh của con sông Parana chảy qua.
Bang này nổi tiếng với vẻ đẹp tự nhiên và là địa điểm du lịch nổi tiếng. Vùng đất thấp Pantanal bao phủ 12 đô thị và có một hệ động-thực vật phong phú với rừng, dải cát, savannahs, đồng cỏ, cánh đồng và rừng rậm.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết[sửa | sửa mã nguồn]
- (tiếng Anh) Brasil
- (tiếng Bồ Đào Nha) Official Website
- (tiếng Anh) Brazilian Tourism Portal
- (tiếng Anh) Brazilian Embassy in London

markdown:
# Mato Grosso do Sul
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|State of Mato Grosso do Sul|
|—
|
|
|![]()
**Cờ hiệu** ![ Brasão de MS.gif](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Bras%C3%A3o_de_MS.gif/100px-Bras%C3%A3o_de_MS.gif)
![ Brasão de MS.gif](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Bras%C3%A3o_de_MS.gif/100px-Bras%C3%A3o_de_MS.gif)
**Huy hiệu** ![ Vị trí của State of Mato Grosso do Sul in Brazil](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2f/Brazil_State_MatoGrossodoSul.svg/250px-Brazil_State_MatoGrossodoSul.svg.png)
![ Vị trí của State of Mato Grosso do Sul in Brazil](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2f/Brazil_State_MatoGrossodoSul.svg/250px-Brazil_State_MatoGrossodoSul.svg.png)
Vị trí của State of Mato Grosso do Sul in Brazil
[Country](/w/index.php?title=List_of_sovereign_states&action=edit&redlink=1) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/Flag_of_Brazil.svg/22px-Flag_of_Brazil.svg.png)
[Brazil](/wiki/Brasil) [Capital](/w/index.php?title=Capital_(political)&action=edit&redlink=1)and Largest City [Campo Grande](/wiki/Campo_Grande) [Governor](/w/index.php?title=Governor_(Brazil)&action=edit&redlink=1) [André Puccinelli](/w/index.php?title=Andr%C3%A9_Puccinelli&action=edit&redlink=1) [Murilo Zauith](/w/index.php?title=Murilo_Zauith&action=edit&redlink=1) 2(137,886,719 mi 2) [6th](/w/index.php?title=List_of_Brazilian_states_by_area&action=edit&redlink=1) [21st](/w/index.php?title=List_of_Brazilian_states_by_population&action=edit&redlink=1) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(0.016/mi 2) [20th](/w/index.php?title=List_of_Brazilian_states_by_population_density&action=edit&redlink=1) [Tên cư dân](/w/index.php?title=T%C3%AAn_c%C6%B0_d%C3%A2n&action=edit&redlink=1) [GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba) [17th](/w/index.php?title=List_of_Brazilian_states_by_gross_domestic_product&action=edit&redlink=1)) [11th](/w/index.php?title=List_of_Brazilian_states_by_gross_domestic_product&action=edit&redlink=1)) [HDI](/w/index.php?title=Human_Development_Index&action=edit&redlink=1) [8th](/w/index.php?title=List_of_Brazilian_states_by_Human_Development_Index&action=edit&redlink=1)) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [BRT-1](/w/index.php?title=Time_in_Brazil&action=edit&redlink=1)( [UTC-4](/wiki/UTC-4)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [BRST-1](/w/index.php?title=Time_in_Brazil&action=edit&redlink=1)( [UTC-3](/wiki/UTC-3)) [Mã ISO 3166](/w/index.php?title=ISO_3166&action=edit&redlink=1) [BR-MS](/wiki/ISO_3166-2:BR) [ms.gov.br](http://www.ms.gov.br/) **Mato Grosso do Sul** là một trong các bang của [Brasil](/wiki/Brasil).
Bang này tiếp giáp với các bang
[Mato Grosso](/wiki/Mato_Grosso), [Goiás](/wiki/Goi%C3%A1s), [Minas Gerais](/wiki/Minas_Gerais), [São Paulo](/wiki/S%C3%A3o_Paulo) và [Paraná](/wiki/Paran%C3%A1_(bang)). Nó cũng giáp hai quốc gia [Paraguay](/wiki/Paraguay) và [Bolivia](/wiki/Bolivia) về phía tây. Mato Grosso do Sul có một nền khí hậu ấm và ẩm và là nơi có rất nhiều nhánh của con [sông Parana](/wiki/S%C3%B4ng_Paran%C3%A1) chảy qua.
Bang này nổi tiếng với vẻ đẹp tự nhiên và là địa điểm du lịch nổi tiếng. Vùng đất thấp
[Pantanal](/wiki/Pantanal) bao phủ 12 đô thị và có một hệ động-thực vật phong phú với rừng, dải cát, savannahs, đồng cỏ, cánh đồng và rừng rậm.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Mato_Grosso_do_Sul&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mato_Grosso_do_Sul&action=edit§ion=1)]
## Liên kết[
[sửa](/w/index.php?title=Mato_Grosso_do_Sul&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mato_Grosso_do_Sul&action=edit§ion=2)]
|
|
Tìm hiểu thêm về
Mato Grosso do Sul
tại
|
|![]()
[Từ điển](https://vi.wiktionary.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%C3%ACm_ki%E1%BA%BFm/Mato_Grosso_do_Sul)từ Wiktionary ![ Tìm kiếm Commons](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/18px-Commons-logo.svg.png)
![ Tìm kiếm Commons](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/18px-Commons-logo.svg.png)
[Tập tin phương tiện](https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:Search/Mato_Grosso_do_Sul)từ Commons ![ Tìm kiếm Wikinews](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Wikinews-logo.svg/25px-Wikinews-logo.svg.png)
![ Tìm kiếm Wikinews](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Wikinews-logo.svg/25px-Wikinews-logo.svg.png)
[Tin tức](https://vi.wikinews.org/wiki/Special:Search/Mato_Grosso_do_Sul)từ Wikinews ![ Tìm kiếm Wikiquote](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/21px-Wikiquote-logo.svg.png)
![ Tìm kiếm Wikiquote](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/21px-Wikiquote-logo.svg.png)
[Danh ngôn](https://vi.wikiquote.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%C3%ACm_ki%E1%BA%BFm/Mato_Grosso_do_Sul)từ Wikiquote ![ Tìm kiếm Wikisource](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Wikisource-logo.svg/24px-Wikisource-logo.svg.png)
![ Tìm kiếm Wikisource](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Wikisource-logo.svg/24px-Wikisource-logo.svg.png)
[Văn kiện](https://vi.wikisource.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%C3%ACm_ki%E1%BA%BFm/Mato_Grosso_do_Sul)từ Wikisource ![ Tìm kiếm Wikibooks](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikibooks-logo.svg/25px-Wikibooks-logo.svg.png)
![ Tìm kiếm Wikibooks](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikibooks-logo.svg/25px-Wikibooks-logo.svg.png)
[Tủ sách giáo khoa](https://vi.wikibooks.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%C3%ACm_ki%E1%BA%BFm/Mato_Grosso_do_Sul)từ Wikibooks ![ Tìm kiếm Wikiversity](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Wikiversity-logo-en.svg/25px-Wikiversity-logo-en.svg.png)
![ Tìm kiếm Wikiversity](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Wikiversity-logo-en.svg/25px-Wikiversity-logo-en.svg.png)
[Tài nguyên học tập](https://vi.wikiversity.org/wiki/Special:Search/Mato_Grosso_do_Sul)từ Wikiversity **(tiếng Anh)** [Brasil](/wiki/Brasil) **(tiếng Bồ Đào Nha)** [Official Website](http://www.ms.gov.br) **(tiếng Anh)** [Brazilian Tourism Portal](http://www.braziltour.com/site/gb/home/index.php) **(tiếng Anh)** [Brazilian Embassy in London](http://www.brazil.org.uk/page.php?cid=374)
|
|

X-Cache: cp1053 miss, cp1067 miss