text:
Thảm sát Mỹ Lai
Tọa độ: 15°10′42″B, 108°52′10″Đ
Thảm sát Mỹ Lai hay thảm sát Sơn Mỹ là một tội ác chiến tranh của Lục quân Hoa Kỳ[4][5] gây ra trong thời gian Chiến tranh Việt Nam. Vào ngày 16 tháng 3 năm 1968 tại khu vực thôn Mỹ Lai thuộc làng Sơn Mỹ, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi, các đơn vị lính Lục quân Hoa Kỳ đã thảm sát hàng loạt 504[3] dân thường không có vũ khí, trong đó phần lớn là phụ nữ và trẻ em. Trước khi bị sát hại, nhiều người trong số các nạn nhân còn bị cưỡng bức, quấy rối, tra tấn, đánh đập hoặc cắt xẻo các bộ phận trên cơ thể[6]. Vụ việc đã bị che giấu cho tới cuối năm 1969 và ngoại trừ một chỉ huy cấp trung đội thì không có bất cứ sĩ quan hay binh lính Hoa Kỳ nào bị kết tội sau vụ thảm sát này.
Trong tiếng Anh, vụ thảm sát này có tên My Lai Massacre, Son My Massacre hoặc Pinkville, trong đó Pinkville là tên địa danh của quân đội Hoa Kỳ đặt cho khu vực Mỹ Lai[7]. Sự kiện thảm khốc này đã gây sốc cho dư luận Mỹ, Việt Nam, và thế giới, hâm nóng phong trào phản chiến[3] và là một trong các nguyên nhân dẫn tới sự triệt thoái của quân đội Hoa Kỳ khỏi Việt Nam năm 1972.
Mục lục
Sự kiện[sửa | sửa mã nguồn]
Bối cảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Đại đội Charlie thuộc Tiểu đoàn số 1, Trung đoàn bộ binh số 20, Lữ đoàn bộ binh số 11, Sư đoàn bộ binh số 23, Lục quân Hoa Kỳ, tới Nam Việt Nam tháng 12 năm 1967. Trong tháng đầu tiên tại Việt Nam họ không có cuộc chạm trán nào với đối phương. Tính cho đến giữa tháng 3 năm 1968, thương vong của đơn vị này là 5 người chết, 23 người bị thương, trong đó phần lớn binh sĩ thiệt mạng vì mìn và bẫy.
Trong thời gian diễn ra Sự kiện Tết Mậu Thân (tháng 1 năm 1968), Tiểu đoàn 48 của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam (thường được quân đội Hoa Kỳ gọi là Việt Cộng) đã tiến hành một số cuộc tấn công trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi. Tình báo Mỹ cho rằng sau Sự kiện Tết Mậu Thân, Tiểu đoàn 48 đã rút lui về ẩn náu tại địa bàn làng Sơn Mỹ thuộc tỉnh này, cụ thể là các thôn Mỹ Lai 1, 2, 3 và 4.
Lục quân Hoa Kỳ quyết định tổ chức một cuộc tấn công lớn vào các làng bị nghi ngờ này. Đại tá Oran K. Henderson ra lệnh cho các sĩ quan cấp dưới "đánh mạnh vào đây, tiến gần kẻ địch và xóa sạch chúng"[10]. Trung tá Frank A. Barker ra lệnh cho các chỉ huy của Tiểu đoàn 1 đốt các ngôi nhà, giết sạch gia súc, phá hủy các kho lương thực và giếng nước[11]
Vào hôm trước của cuộc tấn công, tại cuộc họp chiến thuật của Đại đội Charlie, đại úy Ernest Medina thông báo cho lính của mình rằng gần như mọi dân làng sẽ ra chợ vào lúc 7 giờ sáng, tất cả những ai còn ở lại đều là lính Việt Cộng hoặc người giúp đỡ Việt Cộng[12]. Một số binh sĩ của đại đội Charlie sau này đã khai rằng mệnh lệnh của Medina theo như họ hiểu là giết toàn bộ du kích, lính Việt Cộng và những ai "khả nghi" (bao gồm cả phụ nữ, trẻ em), đốt trụi làng và đầu độc các giếng nước[13].
Trung đội 1 được chỉ định là đơn vị xung kích của Đại đội Charlie trong cuộc tấn công. Ngoài Charlie, còn có 2 đại đội khác có nhiệm vụ bao vây làng Sơn Mỹ.
Vụ thảm sát[sửa | sửa mã nguồn]
Sáng ngày 16 tháng 3, sau một đợt công kích dọn chỗ ngắn bằng pháo và súng máy bắn từ trực thăng, Đại đội Charlie đổ bộ vào làng Sơn Mỹ. Các binh sĩ của đơn vị này không tìm thấy bất cứ lính Việt Cộng nào trong làng, thay vào đó chỉ có những người dân thường, phần lớn là phụ nữ và trẻ em, đang cố gắng tìm chỗ ẩn nấp trước cuộc càn quét của quân đội Mỹ. Trung đội của thiếu úy William Calley bắt đầu xả súng vào các "địa điểm tình nghi có đối phương", những người dân thường đầu tiên bị giết chết hoặc bị thương bởi các loạt đạn bừa bãi này. Sau đó lính Mỹ bắt đầu hủy diệt tất cả những gì chuyển động, người, gia súc, gia cầm... Họ bị giết bằng các loạt súng, bằng lưỡi lê hoặc bằng lựu đạn với mức độ tàn bạo mỗi lúc một cao. Đài BBC News mô tả lại cảnh này:
Binh lính bắt đầu nổi điên, họ xả súng vào đàn ông không mang vũ khí, đàn bà, trẻ em và cả trẻ sơ sinh. Những gia đình tụm lại ẩn nấp trong các căn lều hoặc hầm tạm bị giết không thương tiếc. Những người giơ cao hai tay đầu hàng cũng bị giết... Những nơi khác trong làng, nỗi bạo tàn [của lính Mỹ] mỗi lúc chồng chất. Phụ nữ bị cưỡng bức hàng loạt; những người quỳ lạy xin tha bị đánh đập và tra tấn bằng tay, bằng báng súng, bị đâm bằng lưỡi lê. Một số nạn nhân bị cắt xẻo với dấu "C Company" ("Đại đội C") trên ngực. Đến cuối buổi sáng thì tin tức của vụ thảm sát đến tai thượng cấp và lệnh ngừng bắn được đưa ra. Nhưng Mỹ Lai đã tan hoang, xác người la liệt khắp nơi.[15]
Vài chục người bị dồn vào một mương nước và xả súng giết chết, một số chỗ khác cũng xảy ra những giết hàng loạt như vậy[16]. Một nhóm lớn gồm khoảng 70 hoặc 80 dân làng nằm trong vòng vây của Trung đội 1 ở trung tâm làng bị Calley đích thân giết hoặc ra lệnh cho cấp dưới giết. Các binh sĩ của Trung đội 2 đã giết ít nhất từ 60 đến 70 dân làng bao gồm cả đàn ông, đàn bà và trẻ em trong khi đơn vị này càn qua nửa phía bắc của thôn Mỹ Lai 4 và Bình Tây[4].
Sau cuộc càn quét đầu tiên của Trung đội 1 và 2, Trung đội 3 được lệnh giải quyết bất cứ sự "kháng cự còn lại" nào. Ngay lập tức lính Mỹ giết tất cả những người và gia súc còn sống nhưng không may bị họ tìm được. Ngay cả những người giơ tay đầu hàng từ chỗ ẩn nấp hoặc những tiếng rên cất lên từ các đống xác người cũng bị những lính Mỹ này "giải quyết". Trung đội 3 cũng là đơn vị bao vây và giết một nhóm khoảng từ 7 đến 12 dân thường chỉ gồm phụ nữ và trẻ em[4].
Vì Đại đội Charlie không gặp bất cứ sự kháng cự nào của "quân địch", Tiểu đoàn 4 thuộc Trung đoàn bộ binh số 3 bắt đầu chuyển hướng càn quét sang các xóm của thôn Mỹ Khê 4 và giết khoảng 90 dân thường. Có một binh sĩ Mỹ chết và 7 người khác bị thương vì mìn và bẫy cá nhân[4]. Trong vòng 2 ngày tiếp theo, các đơn vị lính Mỹ tiếp tục việc đốt phá các làng xóm và tra tấn những người bị bắt. Các lính Mỹ nếu không tham gia vào các tội ác thì cũng không phản đối hoặc báo cáo lại nó với cấp trên[17]
Hành động giải cứu[sửa | sửa mã nguồn]
Chuẩn úy Hugh Thompson, Jr., phi công trực thăng 24 tuổi thuộc đơn vị trinh sát trên không, ngay khi bay qua làng đã chứng kiến cảnh tượng khủng khiếp: Vô số xác người chết, tất cả đều chỉ là trẻ con, phụ nữ và người già, không hề có dấu hiệu của người thuộc độ tuổi tòng quân hay vũ khí ở bất cứ đâu. Đội bay của Thompson tận mắt nhìn thấy đại úy Medina đá và bắn thẳng vào đầu một phụ nữ không có vũ khí (Medina sau này tuyên bố người phụ nữ có mang một quả lựu đạn)[20]. Sau khi chứng kiến những cảnh kinh hoàng này, đội bay Thompson cố gắng thực hiện các cuộc điện đàm để cứu những người bị thương. Chiếc trực thăng của họ hạ cánh xuống một cái mương đầy xác người, trong đó vẫn còn người cử động. Thompson đề nghị một sĩ quan cứu người đó ra khỏi cái mương, viên sĩ quan này trả lời anh ta sẽ "giúp họ thoát khỏi nỗi khốn khổ". Cho rằng đây là một câu đùa, chiếc trực thăng của Thompson cất cánh, ngay lúc đó một người của phi đội thốt lên "Chúa ơi, anh ta đang xả súng vào cái mương".
Thompson sau đó nhìn thấy một nhóm dân thường (lại chỉ bao gồm phụ nữ, trẻ em và người già) trong một căn hầm tạm đang bị lính Mỹ tiếp cận. Chiếc trực thăng của phi đội Thompson hạ cánh và cứu được khoảng từ 12 đến 16 người trong căn hầm. Phi đội Thompson sau đó còn cứu được một đứa bé toàn thân đầy máu nhưng vẫn sống sót từ trong cái mương đầy xác người. Thompson sau đó đã báo cáo lại những gì anh nhìn thấy cho chỉ huy của mình, thiếu tá Watke, trong báo cáo Thompson đã dùng những cụm từ như "murder" (giết người) và "needless and unnecessary killings" (sát hại vô cớ và không cần thiết). Báo cáo của Thompson được các phi công và phi đội khác xác nhận[21].
Năm 1998 tại thủ đô Washington D.C., ba cựu sĩ quan thuộc phi đội Thompson gồm chỉ huy phi đội Glenn Andreotta, phi công Hugh Thompson và xạ thủ Lawrence Colburn đã được trao tặng Soldier's Medal (Huy chương Chiến sĩ) vì hành động ngăn cản đồng đội giết dân thường[22].
Hậu quả[sửa | sửa mã nguồn]
Do hoàn cảnh hỗn loạn khi vụ thảm sát xảy ra và việc Lục quân Hoa Kỳ không thực hiện thống kê chính xác số nạn nhân, người ta không biết được hoàn toàn chính xác số dân thường bị lính Mỹ giết hại tại Mỹ Lai. Con số ghi lại tại Khu chứng tích Sơn Mỹ là 504 dân thường từ 1 tuổi đến 82 tuổi[3]. Con số do phía Mỹ đưa ra thấp hơn, 347 nạn nhân[2].
Che giấu và điều tra[sửa | sửa mã nguồn]
Những báo cáo đầu tiên của các đơn vị lính Mỹ đã tuyên bố rằng "128 Việt Cộng và 22 dân thường" bị giết tại làng sau "cuộc đọ súng ác liệt". Theo báo Stars and Stripes của Lục quân Hoa Kỳ vào thời điểm đó đưa tin thì "Bộ binh Hoa Kỳ đã giết 128 Cộng sản sau một trận đánh đẫm máu kéo dài 1 ngày". Những báo cáo sau này của phía Việt Nam thì tuyên bố rằng "toàn bộ số người dân bị lính Mỹ giết tại Mỹ Lai đều là dân thường".
Cuộc điều tra đầu tiên về chiến dịch Mỹ Lai được thiếu tướng George H. Young giao cho đại tá Henderson, sĩ quan chỉ huy của Lữ đoàn bộ binh nhẹ số 11 phụ trách. Henderson đã thẩm vấn một số binh lính tham gia vụ thảm sát, sau đó đưa ra một báo cáo vào cuối tháng 4 ghi nhận rằng khoảng 22 dân thường đã bị giết hại một cách không cố ý trong chiến dịch. Quân đội Mỹ lúc này vẫn coi sự kiện ở Mỹ Lai là một chiến thắng quân sự khi lính Mỹ đã tiêu diệt được 128 lính đối phương.
Sáu tháng sau, Tom Glen, một binh sĩ 21 tuổi của Lữ đoàn 11, đã viết một lá thư cho tướng Creighton Abrams, tổng chỉ huy mới của các lực lượng Hoa Kỳ tại Việt Nam. Trong lá thư Glen buộc tội Sư đoàn Americal, tức Sư đoàn bộ binh số 23 (và toàn bộ các đơn vị lính Mỹ khác) liên tục sử dụng bạo lực chống lại dân thường Việt Nam, lá thư không trực tiếp nhắc tới vụ Mỹ Lai vì Glen không biết nhiều về vụ tàn sát. Một trong các sĩ quan được giao phân tích lá thư là Colin Powell. Trong báo cáo phân tích, Powell viết: "Điều phản bác lại những gì miêu tả trong bức thư là sự thật rằng quan hệ giữa binh sĩ Hoa Kỳ và người dân Việt Nam là tuyệt vời", một vài nhà quan sát cho rằng cách thức Powell xử lý lá thư đồng nghĩa với việc rửa sạch sự tàn bạo của quân đội Hoa Kỳ ở Mỹ Lai[24]. Tháng 5 năm 2004, Powell, khi này đã là Ngoại trưởng Hoa Kỳ, đã trả lời trong chương trình của Larry King trên đài CNN: "Ý tôi là, tôi đã ở trong đơn vị chịu trách nhiệm về vấn đề Mỹ Lai. Tôi ở đó sau khi sự kiện xảy ra. Mà trong chiến tranh thì những vụ việc kinh khủng như vậy vẫn xảy ra, và chúng ta vẫn phải ân hận về chúng"[25].
Vụ thảm sát Mỹ Lai có lẽ sẽ tiếp tục bị che giấu nếu không có bức thư thứ hai của Ron Ridenhour. Ridenhour, một thành viên cũ của Đại đội Charlie và biết về vụ thảm sát qua lời kể của đồng đội, vào tháng 3 năm 1969 đã gửi một lá thư trình bày chi tiết sự kiện Mỹ Lai cho tổng thống Richard M. Nixon, Lầu Năm Góc, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, Bộ Tham mưu Liên quân và một số thành viên của Quốc hội Hoa Kỳ[26]. Phần lớn những người được nhận thư đã bỏ qua tầm quan trọng của nó.
Độc lập với chính phủ, nhà báo Seymour Hersh đã tiến hành cuộc điều tra về vụ Mỹ Lai thông qua các cuộc nói chuyện với Calley. Ngày 12 tháng 11 năm 1969 vụ việc Mỹ Lai vỡ lở. Ngày 20 tháng 11, các tạp chí lớn như Time, Life và Newsweek đồng loạt đăng lên trang bìa vụ thảm sát Mỹ Lai, đài truyền hình CBS cũng phát sóng cuộc phỏng vấn với Paul Meadlo. Tờ Plain Dealer ở Cleveland còn mạnh dạn hơn khi đăng các bức ảnh mô tả những dân thường bị giết trong vụ thảm sát. Tháng 11 năm 1969, tướng William R. Peers được chỉ định điều tra về sự kiện Mỹ Lai và các hành động che giấu của Lục quân Hoa Kỳ. Bản báo cáo cuối cùng, bản báo cáo Peers (Peers Report[27]), được công bố tháng 3 năm 1970, đã chỉ trích mạnh mẽ việc các sĩ quan cấp cao che giấu vụ việc cũng như những hành động của các sĩ quan thuộc Đại đội Charlie tại làng Mỹ Lai 4[28]. Theo đó:
Các binh lính [tiểu đoàn 1] đã giết ít nhất từ 175 đến 200 đàn ông, phụ nữ và trẻ em Việt Nam. Dù trong số bị giết có người ủng hộ hoặc thân với Việt Cộng (họ không mang vũ khí, gồm đàn ông, phụ nữ và trẻ em) nhưng nhiều bằng chứng đã xác nhận rõ chỉ có 3-4 người đích thực là Việt Cộng (VC). Một lính của đại đội được ghi nhận đã vô ý bị thương lúc nạp đạn.[4][29]
Các phiên tòa[sửa | sửa mã nguồn]
Ngày 17 tháng 3 năm 1970, Lục quân Hoa Kỳ đã buộc tội 14 sĩ quan, bao gồm cả thiếu tướng Samuel W. Koster, sĩ quan chỉ huy Sư đoàn Americal (Sư đoàn bộ binh số 23), về việc che giấu thông tin liên quan tới sự kiện Mỹ Lai. Phần lớn các lời buộc tội sau đó đã được hủy bỏ. Chỉ huy lữ đoàn Henderson là sĩ quan duy nhất phải ra tòa án binh về tội che giấu thông tin, dù vậy ông này cũng được tuyên bố trắng án ngày 17 tháng 12 năm 1971[30]
Sau phiên tòa 10 tháng, mặc dù đã tuyên bố mình chỉ tuân theo mệnh lệnh của sĩ quan cấp trên (đại úy Medina), Calley bị tòa tuyên là có tội ngày 10 tháng 9 năm 1971 với các tội danh giết người có chủ ý và ra lệnh cho cấp dưới nổ súng. Ban đầu Calley bị tuyên án chung thân nhưng chỉ 2 ngày sau tổng thống Nixon đã ra lệnh thả Calley. Sau cùng Calley chỉ phải chịu án 4 tháng rưỡi ngồi tù quân sự tại Fort Leavenworth, Kansas, trong thời gian này anh ta vẫn được bạn gái thăm nuôi không hạn chế[31]. Trong một phiên tòa khác, Medina phủ nhận việc ra lệnh thảm sát, và được tuyên trắng án ở tất cả các lời buộc tội. Vài tháng sau phiên tòa, Medina thừa nhận đã che giấu bằng chứng và nói dối Henderson về con số dân thường bị giết[32]. Phần lớn các binh lính có dính líu tới vụ thảm sát Mỹ Lai khi phiên tòa xảy ra đã giải ngũ, vì vậy họ được miễn truy tố. Trong số 26 người bị buộc tội, chỉ có duy nhất Calley bị kết án.
Calley cho rằng anh ta nên đặt nhiệm vụ mà Tổ quốc giao cho lên trên cái tôi của mình. Khi tiến vào Mỹ Lai, tất cả đàn ông ở đâu? Thôn Mỹ Lai toàn là phụ nữ và trẻ em, không có thanh niên nào cả. Điều đó có nghĩa là cha chúng xa nhà đi chiến đấu. Calley tuyên bố những phụ nữ và trẻ em mà anh ta sát hại "chắc chắn là Việt Cộng"[33].
Những người ủng hộ cuộc chiến cho rằng Calley đang làm nhiệm vụ. Phe chống đối thì cho rằng anh ta chỉ là người giơ đầu chịu báng.
Ngày 19 tháng 8 năm 2009, trong lúc phát biểu tại Kiwanis Club, Greater Columbus, lần đầu tiên William L.Calley công khai lên tiếng xin lỗi nạn nhân[34]. Ông nói: "Không một ngày nào trôi qua mà tôi không cảm thấy hối hận vì những gì đã xảy ra ngày hôm đó tại Mỹ Lai"[35]
Những người sống sót[sửa | sửa mã nguồn]
Trong vụ thảm sát ở Mỹ Lai, có một số người sống sót nhờ được xác của những người thân che chắn khỏi những làn đạn của lính Mỹ, một trong số đó là Đỗ Ba (Đỗ Hòa), người đã được phi đội Thompson cứu khỏi cái mương đầy xác chết[36]. Những người sống sót sau đó đã tái định cư tại khu lán trại nằm ở thôn Mỹ Lai 2. Khu định cư này gần như đã bị phá hủy sau cuộc pháo kích và không kích của Quân lực Việt Nam Cộng hòa mùa xuân năm 1972. Vụ phá hủy đầu tiên được đổ cho Việt Cộng nhưng sự thật sau đó đã được các nhân viên Quaker làm việc ở Quảng Ngãi công bố. Vụ việc này sau đó đã được đăng trên tờ New York Times tháng 6 năm 1972[37].
Tưởng niệm[sửa | sửa mã nguồn]
Nhà báo Seymour Hersh, người phát hiện ra tình huống bi kịch này đã nhận giải thưởng Pulitzer về tường thuật quốc tế năm 1970. Tường thuật của ông được minh họa bằng hình của nhà nhiếp ảnh Ron Haeberle. Người nhiếp ảnh này đã tham dự vào chiến dịch dưới tư cách là phóng viên quân đội chính thức nhằm cung cấp chứng cứ cho cái được gọi là "đếm xác" (body count) của thống kê quân sự. Các xác chết được chụp đã được các sĩ quan xác nhận là của các binh sĩ Việt Cộng đã bị giết. Thế nhưng người ta không gặp một dấu hiệu nào của Việt Cộng trong làng và cũng không gặp kháng cự nào. Mặc dầu vậy, quân đội Mỹ rất hài lòng với cuộc hành quân, không có quân nhân Mỹ nào chết hay bị thương và 128 người chết của phía bên kia. Phải mất 1 năm Hersh mới tìm được một nhà xuất bản sẵn sàng công bố câu chuyện và hình ảnh của ông.
Việc xuất bản này đã đánh dấu một bước ngoặt trong cảm nghĩ của công chúng về Chiến tranh Việt Nam, cả ở Mỹ lẫn trong toàn bộ thế giới phương tây và đã góp phần quyết định vào việc tổng động viên của phong trào chống chiến tranh.
Phạm Duy, một nhạc sĩ nổi tiếng hoạt động ở miền Nam Việt Nam trong một chuyến đi Hoa Kỳ vào năm 1970, được xem những hình ảnh đầy đủ hơn về cuộc thảm sát này, đã viết lên ca khúc Kể chuyện đi xa, trong đó có đoạn:
- "...Nhưng con ơi!
- Trên những hoa đèn chập chờn công viên
- Bỗng thấy in hình một miền tre xanh
- Đôi bé quê mình quỳ gục trên mương
- Anh lớn tay choàng chịu đạn cho em
- Vết máu trên đường, một tràng liên thanh
- Ôi ! Mỹ Lai thành quà tặng Noel
- Cho những thiên đường của từng con em
- Trong những gia đình gọi là văn minh
- Con ơi! Con ơi!..."
Ngày nay, Sơn Mỹ đã trở thành một trung tâm tư liệu về sự kiện: Khu chứng tích Sơn Mỹ. Bên cạnh làng cũ là 2 tòa nhà: 1 trường học và 1 trung tâm văn hóa, được xây dựng và tài trợ bởi cựu quân nhân của Chiến tranh Việt Nam.
Đạo diễn chuyên về đề tài chiến tranh Việt Nam Oliver Stone vào năm 2007 đã dự định làm một bộ phim về vụ thảm sát lấy tên Pinkville[38]. Bộ phim sẽ xoay quanh cuộc điều tra của tướng Peers, vai William Peers được giao cho diễn viên Bruce Willis, Woody Harrelson vào sẽ vào vai đại tá Henderson.
Hình ảnh vụ thảm sát[sửa | sửa mã nguồn]
Vui lòng nhấn vào [hiện] để xem
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Tội ác của quân đội Hoa Kỳ
- Chất độc da cam
- Thảm sát Thạnh Phong
- Lực lượng Mãnh Hổ
- Thảm sát Thái Bình
- Thảm sát Hà My
- Khu chứng tích Sơn Mỹ
- Thảm sát Huế Tết Mậu Thân
- Thảm sát Phong Nhi
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ "Report of the Department of Army review of the preliminary investigations into the My Lai incident. Volume III, Exhibits, Book 6 - Photographs, ngày 14 tháng 3 năm 1970". From the Library of Congress, Military Legal Resources.[1]
- ^ a ă Law.jrank.org
- ^ a ă â b Vụ thảm sát Mỹ Lai diễn ra như thế nào? - VnExpress.net
- ^ a ă â b c Tóm tắt báo cáo của tướng Peers.
- ^ Department of the Army. Report of the Department of the Army Review of the Preliminary Investigations into the My Lai Incident (Báo cáo của tướng Peers), Volumes I-III (1970).
- ^ "Murder in the name of war - My Lai". BBC. ngày 20 tháng 7 năm 1998.
- ^ The My Lai Massacre: Seymour Hersh's Complete and Unabridged Reporting for the St. Louis Post Dispatch, November 1969 /Candide's Notebooks
- ^ He fired at [the baby] with a.45. He missed. We all laughed. He got up three or four feet closer and missed again. We laughed. Then he got up right on top and plugged him. - “Peers Inquiry: Report of the Department of the Army Review of the Preliminary Investigations into the My Lai Incident”.
- ^ "Neo-fascism and the religious right". By John M. Swomley. Humanist (magazine). Jan-Feb, 1995.
- ^ "go in there aggressively, close with the enemy and wipe them out for good." "My Lai: A Question of Orders". Jan. 25, 1971. Time (magazine)
- ^ Tóm tắt báo cáo Peers. Cần nhấn mạnh rằng Frank A. Barker đã không ra lệnh cho cấp dưới phân biệt và bảo vệ những dân thường không thuộc các đơn vị Việt Cộng. My Lai: An American Tragedy. © William George Eckhardt 2000.
- ^ Peers Report: The Omissions and Commissions Of Cpt. Ernest L. Medina
- ^ "American soldiers testify in My Lai court martial". By Karen D. Smith. Dec. 6, 2000. Amarillo Globe-News.
- ^ Some of the people were trying to get up and run. They couldn't and fell down. This one woman, I remember, she stood up and tried to make it — tried to run — with a small child in her arms. But she didn't make it. - Phóng viên ảnh quân đội Ronald Haeberle, "Ronald Haeberle, Witness for the Prosecution".
- ^ Soldiers went berserk, gunning down unarmed men, women, children and babies. Families which huddled together for safety in huts or bunkers were shown no mercy. Those who emerged with hands held high were murdered.... Elsewhere in the village, other atrocities were in progress. Women were gang raped; Vietnamese who had bowed to greet the Americans were beaten with fists and tortured, clubbed with rifle butts and stabbed with bayonets. Some victims were mutilated with the signature "C Company" carved into the chest. By late morning word had got back to higher authorities and a cease-fire was ordered. My Lai was in a state of carnage. Bodies were strewn through the village - "Murder in the name of war - My Lai". BBC. ngày 20 tháng 7 năm 1998.
- ^ Laurence Rogerson & Sue Powell (1999). “Exploring Vietnam - My Lai”. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2006.
- ^ My Lai: An American Tragedy
- ^ "I would say that most people in our company didn't consider the Vietnamese human". Celina Dunlop, "My Lai: Legacy of a massacre", BBC News, fetched 16th March 2008,[2]
- ^ It looks like a bloodbath down there! What the hell is going on? - Một phi công trực thăng bay trên khu vực Mỹ Lai - Into the Dark: The My Lai Massacre
- ^ Hugh Thompson | Times Online Obituary
- ^ Thompson's own testimony before a conference at the University of Tulane in 1994 [3] and from the Peers Report summary
- ^ Heroes of My Lai honoured. ngày 7 tháng 3 năm 1998. BBC News
- ^ I did not see anyone alive when we left the village. - Binh nhất Robert Maples - Into the Dark: The My Lai Massacre
- ^ "In direct refutation of this portrayal is the fact that relations between American soldiers and the Vietnamese people are excellent." - "Behind Colin Powell's Legend -- My Lai" by Robert Parry and Norman Solomon, The Consortium for Independent Journalism, July 22, 1996
- ^ "I mean, I was in a unit that was responsible for My Lai. I got there after My Lai happened. So, in war, these sorts of horrible things happen every now and again, but they are still to be deplored." “Interview on CNN's Larry King Live with Secretary Colin L. Powell”. May 4 2004. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 2 năm 2005. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2006.
- ^ Text of Ridenhour's 1969 letter
- ^ Peers' final report
- ^ Biography of General William R. Peers
- ^ [The 1st Battalion] members had killed at least 175-200 Vietnamese men, women, and children. The evidence indicates that only 3 or 4 were confirmed as Viet Cong although there were undoubtedly several unarmed VC (men, women, and children) among them and many more active supporters and sympathizers. One man from the company was reported as wounded from the accidental discharge of his weapon.
- ^ "Biography of Oran Henderson"
- ^ Neier, A. War Crimes: Brutality, Genocide, Terror, and the Struggle for Justice, Random House, tr. 95
- ^ "An Introduction to the My Lai Courts-Martial"
- ^ Chiến tranh Việt Nam-Được và Mất-Nigel Cawthorne-NXB Đà Nẵng p 317-318
- ^ Cựu binh Mỹ xin lỗi nạn nhân vụ thảm sát Mỹ Lai
- ^ "There is not a day that goes by that I do not feel remorse for what happened that day in My Lai".AP (21 tháng 8 năm 2009). “Ex-Vietnam Lt. Calley says he's 'very sorry' for 1968 massacre in My Lai”. Los Angeles Times. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2009.
- ^ Đừng gây ra những Mỹ Lai khác nữa - VnExpress
- ^ Teitel, Martin (6 tháng 6 năm 1972). “Again, the Suffering of Mylai”. New York Times. tr. 45. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2008.
- ^ Pinkville (2008) trên IMDb
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Mô tả vụ thảm sát Sơn Mỹ của Ronald Ridenhour
- Doug Linder: Famous American Trials: The My Lai Courts-Martial 1970
- Viên phi công Mỹ từng cứu dân Việt tại Mỹ Lai từ trần - 8 tháng 1 2006 - Sydney Morning Herald
- Sơn Mỹ ngày nay
- "Chúng tôi mong cả thế giới đừng bao giờ quên Sơn Mỹ", báo Tuổi Trẻ, 13/03/2008
- Những người "đối diện với bóng tối", báo Tuổi Trẻ, 12/03/2008
- Những số phận Sơn Mỹ, báo Tuổi Trẻ, 12/03/2008
- Trường ca Sơn Mỹ, báo Tuổi Trẻ, 10/03/2008
- Vụ thảm sát Mỹ Lai diễn ra như thế nào?
- BBC 4 nhìn lại vụ Mỹ Lai

markdown:
# Thảm sát Mỹ Lai
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [15°10′42″B, 108°52′10″Đ](http://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_M%E1%BB%B9_Lai¶ms=15_10_42_N_108_52_10_E_type:landmark)
|
|
|Thảm sát Mỹ Lai|
|
|![]()
[[1]](#cite_note-1)
Ảnh của
[Ronald L. Haeberle](/w/index.php?title=Ronald_L._Haeberle&action=edit&redlink=1) [Sơn Mỹ](/wiki/S%C6%A1n_M%E1%BB%B9), [Quảng Ngãi](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ng%C3%A3i), miền nam [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) [16 tháng 3](/wiki/16_th%C3%A1ng_3)năm [1968](/wiki/1968) [Thảm sát](/wiki/Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t), [tội ác chiến tranh](/wiki/T%E1%BB%99i_%C3%A1c_chi%E1%BA%BFn_tranh) [Lục quân Hoa Kỳ](/wiki/L%E1%BB%A5c_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3) ) [[2]](#cite_note-jrank-2)
504 dân thường bị giết (thống kê của Việt Nam
) [[3]](#cite_note-VnExpress-3) [Lục quân Hoa Kỳ](/wiki/L%E1%BB%A5c_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3) **Thảm sát Mỹ Lai** hay **thảm sát Sơn Mỹ** là một [tội ác chiến tranh](/wiki/T%E1%BB%99i_%C3%A1c_chi%E1%BA%BFn_tranh) của [Lục quân Hoa Kỳ](/wiki/L%E1%BB%A5c_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3) [[4]](#cite_note-summaryreport-4) gây ra trong thời gian [5] [Chiến tranh Việt Nam](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam). Vào ngày [16 tháng 3](/wiki/16_th%C3%A1ng_3)năm [1968](/wiki/1968)tại khu vực [thôn Mỹ Lai](/wiki/M%E1%BB%B9_Lai)thuộc làng [Sơn Mỹ](/wiki/S%C6%A1n_M%E1%BB%B9), huyện [Sơn Tịnh](/wiki/S%C6%A1n_T%E1%BB%8Bnh), tỉnh [Quảng Ngãi](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ng%C3%A3i), các đơn vị lính Lục quân Hoa Kỳ đã thảm sát hàng loạt 504 dân thường không có vũ khí, trong đó phần lớn là phụ nữ và trẻ em. Trước khi bị sát hại, nhiều người trong số các nạn nhân còn bị cưỡng bức, quấy rối, tra tấn, đánh đập hoặc cắt xẻo các bộ phận trên cơ thể [[3]](#cite_note-VnExpress-3) . Vụ việc đã bị che giấu cho tới cuối năm [[6]](#cite_note-BBC-1998-6) [1969](/wiki/1969)và ngoại trừ một chỉ huy cấp trung đội thì không có bất cứ sĩ quan hay binh lính Hoa Kỳ nào bị kết tội sau vụ thảm sát này.
Trong
[tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh), vụ thảm sát này có tên **My Lai Massacre**, **Son My Massacre** hoặc **Pinkville**, trong đó Pinkville là tên địa danh của quân đội Hoa Kỳ đặt cho khu vực Mỹ Lai . Sự kiện thảm khốc này đã gây sốc cho dư luận [7] [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), và [thế giới](/wiki/Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi), hâm nóng phong trào phản chiến và là một trong các nguyên nhân dẫn tới sự triệt thoái của quân đội Hoa Kỳ khỏi Việt Nam năm [[3]](#cite_note-VnExpress-3) [1972](/wiki/1972).
## Mục lục
## Sự kiện[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_M%E1%BB%B9_Lai&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_M%E1%BB%B9_Lai&action=edit§ion=1)]
### Bối cảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_M%E1%BB%B9_Lai&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_M%E1%BB%B9_Lai&action=edit§ion=2)]
|“||
|Anh ta bắn [vào đứa bé] với một khẩu a.45. Nhưng trượt. Chúng tôi cùng cười. Anh ta tiến thêm khoảng 1 mét rồi lại bắn trượt. Chúng tôi cười. Cuối cùng anh ta dí súng vào đầu đứa bé và cho nó ăn kẹo đồng. |”|
Đại đội Charlie thuộc Tiểu đoàn số 1, Trung đoàn bộ binh số 20, Lữ đoàn bộ binh số 11, Sư đoàn bộ binh số 23,
[Lục quân Hoa Kỳ](/wiki/L%E1%BB%A5c_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3), tới [Nam Việt Nam](/wiki/Nam_Vi%E1%BB%87t_Nam) tháng 12 năm [1967](/wiki/1967). Trong tháng đầu tiên tại Việt Nam họ không có cuộc chạm trán nào với đối phương. Tính cho đến giữa tháng 3 năm [1968](/wiki/1968), thương vong của đơn vị này là 5 người chết, 23 người bị thương, trong đó phần lớn binh sĩ thiệt mạng vì mìn và bẫy.
Trong thời gian diễn ra
[Sự kiện Tết Mậu Thân](/wiki/S%E1%BB%B1_ki%E1%BB%87n_T%E1%BA%BFt_M%E1%BA%ADu_Th%C3%A2n) (tháng 1 năm [1968](/wiki/1968)), Tiểu đoàn 48 của [Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam](/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_D%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_mi%E1%BB%81n_Nam_Vi%E1%BB%87t_Nam) (thường được quân đội Hoa Kỳ gọi là *Việt Cộng*) đã tiến hành một số cuộc tấn công trên địa bàn tỉnh [Quảng Ngãi](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ng%C3%A3i). Tình báo Mỹ cho rằng sau Sự kiện Tết Mậu Thân, Tiểu đoàn 48 đã rút lui về ẩn náu tại địa bàn làng Sơn Mỹ thuộc tỉnh này, cụ thể là các thôn Mỹ Lai 1, 2, 3 và 4.
Lục quân Hoa Kỳ quyết định tổ chức một cuộc tấn công lớn vào các làng bị nghi ngờ này. Đại tá Oran K. Henderson ra lệnh cho các sĩ quan cấp dưới
*"đánh mạnh vào đây, tiến gần kẻ địch và xóa sạch chúng"* . Trung tá Frank A. Barker ra lệnh cho các chỉ huy của Tiểu đoàn 1 đốt các ngôi nhà, giết sạch gia súc, phá hủy các kho lương thực và giếng nước [10] [[11]](#cite_note-11)
Vào hôm trước của cuộc tấn công, tại cuộc họp chiến thuật của Đại đội Charlie, đại úy
[Ernest Medina](/w/index.php?title=Ernest_Medina&action=edit&redlink=1) thông báo cho lính của mình rằng gần như mọi dân làng sẽ ra chợ vào lúc 7 giờ sáng, tất cả những ai còn ở lại đều là lính Việt Cộng hoặc người giúp đỡ Việt Cộng . Một số binh sĩ của đại đội Charlie sau này đã khai rằng mệnh lệnh của Medina theo như họ hiểu là giết toàn bộ [12] [du kích](/w/index.php?title=Du_k%C3%ADch&action=edit&redlink=1), lính Việt Cộng và những ai *"khả nghi"*(bao gồm cả phụ nữ, trẻ em), đốt trụi làng và đầu độc các giếng nước . [[13]](#cite_note-13)
Trung đội 1 được chỉ định là đơn vị xung kích của Đại đội Charlie trong cuộc tấn công. Ngoài Charlie, còn có 2 đại đội khác có nhiệm vụ bao vây làng Sơn Mỹ.
### Vụ thảm sát[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_M%E1%BB%B9_Lai&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_M%E1%BB%B9_Lai&action=edit§ion=3)]
|“||Vài người cố dậy và bỏ chạy. Họ không thể và ngã xuống. Tôi nhớ có một người phụ nữ, chị ta đứng dậy và cố gắng làm việc đó - cố gắng chạy - với một đứa bé trên tay. Nhưng chị không thể.
||”|
Sáng ngày
[16 tháng 3](/wiki/16_th%C3%A1ng_3), sau một đợt công kích dọn chỗ ngắn bằng [pháo](/wiki/Ph%C3%A1o) và [súng máy](/wiki/S%C3%BAng_m%C3%A1y) bắn từ trực thăng, Đại đội Charlie đổ bộ vào làng Sơn Mỹ. Các binh sĩ của đơn vị này không tìm thấy bất cứ lính Việt Cộng nào trong làng, thay vào đó chỉ có những người dân thường, phần lớn là phụ nữ và trẻ em, đang cố gắng tìm chỗ ẩn nấp trước cuộc càn quét của quân đội Mỹ. Trung đội của thiếu úy [William Calley](/wiki/William_Calley) bắt đầu xả súng vào các *"địa điểm tình nghi có đối phương"*, những người dân thường đầu tiên bị giết chết hoặc bị thương bởi các loạt đạn bừa bãi này. Sau đó lính Mỹ bắt đầu hủy diệt tất cả những gì chuyển động, người, gia súc, gia cầm... Họ bị giết bằng các loạt súng, bằng lưỡi lê hoặc bằng lựu đạn với mức độ tàn bạo mỗi lúc một cao. Đài [BBC News](/wiki/BBC) mô tả lại cảnh này:
Binh lính bắt đầu nổi điên, họ xả súng vào đàn ông không mang vũ khí, đàn bà, trẻ em và cả trẻ sơ sinh. Những gia đình tụm lại ẩn nấp trong các căn lều hoặc hầm tạm bị giết không thương tiếc. Những người giơ cao hai tay đầu hàng cũng bị giết... Những nơi khác trong làng, nỗi bạo tàn [của lính Mỹ] mỗi lúc chồng chất. Phụ nữ bị cưỡng bức hàng loạt; những người quỳ lạy xin tha bị đánh đập và tra tấn bằng tay, bằng báng súng, bị đâm bằng lưỡi lê. Một số nạn nhân bị cắt xẻo với dấu "C Company" ("Đại đội C") trên ngực. Đến cuối buổi sáng thì tin tức của vụ thảm sát đến tai thượng cấp và lệnh ngừng bắn được đưa ra. Nhưng Mỹ Lai đã tan hoang, xác người la liệt khắp nơi.
[[15]]
Vài chục người bị dồn vào một mương nước và xả súng giết chết, một số chỗ khác cũng xảy ra những giết hàng loạt như vậy
. Một nhóm lớn gồm khoảng 70 hoặc 80 dân làng nằm trong vòng vây của Trung đội 1 ở trung tâm làng bị Calley đích thân giết hoặc ra lệnh cho cấp dưới giết. Các binh sĩ của Trung đội 2 đã giết ít nhất từ 60 đến 70 dân làng bao gồm cả đàn ông, đàn bà và trẻ em trong khi đơn vị này càn qua nửa phía bắc của thôn Mỹ Lai 4 và Bình Tây [16] . [[4]](#cite_note-summaryreport-4)
Sau cuộc càn quét đầu tiên của Trung đội 1 và 2, Trung đội 3 được lệnh giải quyết bất cứ sự "kháng cự còn lại" nào. Ngay lập tức lính Mỹ giết tất cả những người và gia súc
*còn sống* nhưng không may bị họ tìm được. Ngay cả những người giơ tay đầu hàng từ chỗ ẩn nấp hoặc những tiếng rên cất lên từ các đống xác người cũng bị những lính Mỹ này "giải quyết". Trung đội 3 cũng là đơn vị bao vây và giết một nhóm khoảng từ 7 đến 12 dân thường chỉ gồm phụ nữ và trẻ em . [4]
Vì Đại đội Charlie không gặp bất cứ sự kháng cự nào của "quân địch", Tiểu đoàn 4 thuộc Trung đoàn bộ binh số 3 bắt đầu chuyển hướng càn quét sang các xóm của thôn Mỹ Khê 4 và giết khoảng 90 dân thường. Có một binh sĩ Mỹ chết và 7 người khác bị thương vì mìn và bẫy cá nhân
. Trong vòng 2 ngày tiếp theo, các đơn vị lính Mỹ tiếp tục việc đốt phá các làng xóm và tra tấn những người bị bắt. Các lính Mỹ nếu không tham gia vào các tội ác thì cũng không phản đối hoặc báo cáo lại nó với cấp trên [4] [[17]](#cite_note-17)
|“||
|"Có thể nói đa phần lính trong đơn vị tôi không coi dân Việt Nam là người" |”|
### Hành động giải cứu[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_M%E1%BB%B9_Lai&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_M%E1%BB%B9_Lai&action=edit§ion=4)]
|“||
|Quang cảnh phía dưới trông như một bể máu! Cái quái gì đang xảy ra vậy? |”|
Chuẩn úy
[Hugh Thompson, Jr.](/wiki/Hugh_Thompson), phi công trực thăng 24 tuổi thuộc đơn vị trinh sát trên không, ngay khi bay qua làng đã chứng kiến cảnh tượng khủng khiếp: Vô số xác người chết, tất cả đều chỉ là trẻ con, phụ nữ và người già, không hề có dấu hiệu của người thuộc độ tuổi tòng quân hay vũ khí ở bất cứ đâu. Đội bay của Thompson tận mắt nhìn thấy đại úy Medina đá và bắn thẳng vào đầu một phụ nữ không có vũ khí (Medina sau này tuyên bố người phụ nữ có mang một quả lựu đạn) . Sau khi chứng kiến những cảnh kinh hoàng này, đội bay Thompson cố gắng thực hiện các cuộc điện đàm để cứu những người bị thương. Chiếc trực thăng của họ hạ cánh xuống một cái mương đầy xác người, trong đó vẫn còn người cử động. Thompson đề nghị một sĩ quan cứu người đó ra khỏi cái mương, viên sĩ quan này trả lời anh ta sẽ [20] *"giúp họ thoát khỏi nỗi khốn khổ"*. Cho rằng đây là một câu đùa, chiếc trực thăng của Thompson cất cánh, ngay lúc đó một người của phi đội thốt lên *"Chúa ơi, anh ta đang xả súng vào cái mương"*.
Thompson sau đó nhìn thấy một nhóm dân thường (lại chỉ bao gồm phụ nữ, trẻ em và người già) trong một căn hầm tạm đang bị lính Mỹ tiếp cận. Chiếc trực thăng của phi đội Thompson hạ cánh và cứu được khoảng từ 12 đến 16 người trong căn hầm. Phi đội Thompson sau đó còn cứu được một đứa bé toàn thân đầy máu nhưng vẫn sống sót từ trong cái mương đầy xác người. Thompson sau đó đã báo cáo lại những gì anh nhìn thấy cho chỉ huy của mình, thiếu tá Watke, trong báo cáo Thompson đã dùng những cụm từ như "murder" (giết người) và "needless and unnecessary killings" (sát hại vô cớ và không cần thiết). Báo cáo của Thompson được các phi công và phi đội khác xác nhận
. [21]
Năm
[1998](/wiki/1998) tại thủ đô [Washington D.C.](/wiki/Washington,_D.C.), ba cựu sĩ quan thuộc phi đội Thompson gồm chỉ huy phi đội [Glenn Andreotta](/w/index.php?title=Glenn_Andreotta&action=edit&redlink=1), phi công [Hugh Thompson](/wiki/Hugh_Thompson) và xạ thủ [Lawrence Colburn](/w/index.php?title=Lawrence_Colburn&action=edit&redlink=1) đã được trao tặng [Soldier's Medal](/w/index.php?title=Soldier%27s_Medal&action=edit&redlink=1) (Huy chương Chiến sĩ) vì hành động ngăn cản đồng đội giết dân thường . [22]
## Hậu quả[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_M%E1%BB%B9_Lai&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_M%E1%BB%B9_Lai&action=edit§ion=5)]
|“||
|Khi rời làng, tôi chẳng còn thấy một ai sống sót. |”|
Do hoàn cảnh hỗn loạn khi vụ thảm sát xảy ra và việc Lục quân Hoa Kỳ không thực hiện thống kê chính xác số nạn nhân, người ta không biết được hoàn toàn chính xác số dân thường bị lính Mỹ giết hại tại Mỹ Lai. Con số ghi lại tại
[Khu chứng tích Sơn Mỹ](/wiki/Khu_ch%E1%BB%A9ng_t%C3%ADch_S%C6%A1n_M%E1%BB%B9) là 504 dân thường từ 1 tuổi đến 82 tuổi . Con số do phía Mỹ đưa ra thấp hơn, 347 nạn nhân [3] . [[2]](#cite_note-jrank-2)
### Che giấu và điều tra[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_M%E1%BB%B9_Lai&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_M%E1%BB%B9_Lai&action=edit§ion=6)]
Những báo cáo đầu tiên của các đơn vị lính Mỹ đã tuyên bố rằng
*"128 Việt Cộng và 22 dân thường"* bị giết tại làng sau *"cuộc đọ súng ác liệt"*. Theo báo * của Lục quân Hoa Kỳ vào thời điểm đó đưa tin thì Stars and Stripes* *"Bộ binh Hoa Kỳ đã giết 128 Cộng sản sau một trận đánh đẫm máu kéo dài 1 ngày"*. Những báo cáo sau này của phía Việt Nam thì tuyên bố rằng "toàn bộ số người dân bị lính Mỹ giết tại Mỹ Lai đều là dân thường".
Cuộc điều tra đầu tiên về chiến dịch Mỹ Lai được thiếu tướng George H. Young giao cho đại tá Henderson, sĩ quan chỉ huy của Lữ đoàn bộ binh nhẹ số 11 phụ trách. Henderson đã thẩm vấn một số binh lính tham gia vụ thảm sát, sau đó đưa ra một báo cáo vào cuối tháng 4 ghi nhận rằng khoảng 22 dân thường đã bị giết hại một cách
*không cố ý* trong chiến dịch. Quân đội Mỹ lúc này vẫn coi sự kiện ở Mỹ Lai là một chiến thắng quân sự khi lính Mỹ đã tiêu diệt được 128 lính đối phương.
Sáu tháng sau,
[Tom Glen](/w/index.php?title=Tom_Glen&action=edit&redlink=1), một binh sĩ 21 tuổi của Lữ đoàn 11, đã viết một lá thư cho tướng [Creighton Abrams](/wiki/Creighton_Abrams), tổng chỉ huy mới của các lực lượng Hoa Kỳ tại Việt Nam. Trong lá thư Glen buộc tội Sư đoàn Americal, tức Sư đoàn bộ binh số 23 (và toàn bộ các đơn vị lính Mỹ khác) liên tục sử dụng bạo lực chống lại dân thường Việt Nam, lá thư không trực tiếp nhắc tới vụ Mỹ Lai vì Glen không biết nhiều về vụ tàn sát. Một trong các sĩ quan được giao phân tích lá thư là [Colin Powell](/wiki/Colin_Powell). Trong báo cáo phân tích, Powell viết: *"Điều phản bác lại những gì miêu tả trong bức thư là sự thật rằng quan hệ giữa binh sĩ Hoa Kỳ và người dân Việt Nam là tuyệt vời"*, một vài nhà quan sát cho rằng cách thức Powell xử lý lá thư đồng nghĩa với việc rửa sạch sự tàn bạo của quân đội Hoa Kỳ ở Mỹ Lai . Tháng 5 năm [24] [2004](/wiki/2004), Powell, khi này đã là [Ngoại trưởng Hoa Kỳ](/wiki/B%E1%BB%99_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_Ngo%E1%BA%A1i_giao_Hoa_K%E1%BB%B3), đã trả lời trong chương trình của [Larry King](/wiki/Larry_King)trên đài [CNN](/wiki/CNN): *"Ý tôi là, tôi đã ở trong đơn vị chịu trách nhiệm về vấn đề Mỹ Lai. Tôi ở đó sau khi sự kiện xảy ra. Mà trong chiến tranh thì những vụ việc kinh khủng như vậy vẫn xảy ra, và chúng ta vẫn phải ân hận về chúng"* . [[25]](#cite_note-25)
Vụ thảm sát Mỹ Lai có lẽ sẽ tiếp tục bị che giấu nếu không có bức thư thứ hai của
[Ron Ridenhour](/w/index.php?title=Ronald_Ridenhour&action=edit&redlink=1). Ridenhour, một thành viên cũ của Đại đội Charlie và biết về vụ thảm sát qua lời kể của đồng đội, vào tháng 3 năm [1969](/wiki/1969) đã gửi một lá thư trình bày chi tiết sự kiện Mỹ Lai cho tổng thống [Richard M. Nixon](/wiki/Richard_Nixon), [Lầu Năm Góc](/wiki/L%E1%BA%A7u_N%C4%83m_G%C3%B3c), [Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ](/wiki/B%E1%BB%99_Ngo%E1%BA%A1i_giao_Hoa_K%E1%BB%B3), [Bộ Tham mưu Liên quân](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_Tham_m%C6%B0u_Li%C3%AAn_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1) và một số thành viên của [Quốc hội Hoa Kỳ](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Hoa_K%E1%BB%B3) . Phần lớn những người được nhận thư đã bỏ qua tầm quan trọng của nó. [26]
Độc lập với chính phủ, nhà báo
[Seymour Hersh](/w/index.php?title=Seymour_Hersh&action=edit&redlink=1) đã tiến hành cuộc điều tra về vụ Mỹ Lai thông qua các cuộc nói chuyện với Calley. Ngày [12 tháng 11](/wiki/12_th%C3%A1ng_11) năm [1969](/wiki/1969) vụ việc Mỹ Lai vỡ lở. Ngày [20 tháng 11](/wiki/20_th%C3%A1ng_11), các tạp chí lớn như *, Time* *và* [Life](/w/index.php?title=T%E1%BA%A1p_ch%C3%AD_Life&action=edit&redlink=1) *đồng loạt đăng lên trang bìa vụ thảm sát Mỹ Lai, đài truyền hình* [Newsweek](/wiki/T%E1%BA%A1p_ch%C3%AD_Newsweek) [CBS](/wiki/CBS)cũng phát sóng cuộc phỏng vấn với [Paul Meadlo](/w/index.php?title=Paul_Meadlo&action=edit&redlink=1). Tờ *ở* [Plain Dealer](/w/index.php?title=Cleveland_Plain_Dealer&action=edit&redlink=1) [Cleveland](/wiki/Cleveland,_Ohio)còn mạnh dạn hơn khi đăng các bức ảnh mô tả những dân thường bị giết trong vụ thảm sát. Tháng 11 năm [1969](/wiki/1969), tướng [William R. Peers](/w/index.php?title=William_R._Peers&action=edit&redlink=1)được chỉ định điều tra về sự kiện Mỹ Lai và các hành động che giấu của Lục quân Hoa Kỳ. Bản báo cáo cuối cùng, bản báo cáo Peers (Peers Report ), được công bố tháng 3 năm [[27]](#cite_note-27) [1970](/wiki/1970), đã chỉ trích mạnh mẽ việc các sĩ quan cấp cao che giấu vụ việc cũng như những hành động của các sĩ quan thuộc Đại đội Charlie tại làng Mỹ Lai 4 . Theo đó: [[28]](#cite_note-28)
Các binh lính [tiểu đoàn 1] đã giết ít nhất từ 175 đến 200 đàn ông, phụ nữ và trẻ em Việt Nam. Dù trong số bị giết có người ủng hộ hoặc thân với Việt Cộng (họ không mang vũ khí, gồm đàn ông, phụ nữ và trẻ em) nhưng nhiều bằng chứng đã xác nhận rõ chỉ có 3-4 người đích thực là Việt Cộng (VC). Một lính của đại đội được ghi nhận đã vô ý bị thương lúc nạp đạn.
[[4]] [[29]]
### Các phiên tòa[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_M%E1%BB%B9_Lai&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_M%E1%BB%B9_Lai&action=edit§ion=7)]
Ngày
[17 tháng 3](/wiki/17_th%C3%A1ng_3) năm [1970](/wiki/1970), [Lục quân Hoa Kỳ](/wiki/L%E1%BB%A5c_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3) đã buộc tội 14 sĩ quan, bao gồm cả thiếu tướng [Samuel W. Koster](/w/index.php?title=Samuel_W._Koster&action=edit&redlink=1), sĩ quan chỉ huy Sư đoàn Americal (Sư đoàn bộ binh số 23), về việc che giấu thông tin liên quan tới sự kiện Mỹ Lai. Phần lớn các lời buộc tội sau đó đã được hủy bỏ. Chỉ huy lữ đoàn Henderson là sĩ quan duy nhất phải ra tòa án binh về tội che giấu thông tin, dù vậy ông này cũng được tuyên bố trắng án ngày [17 tháng 12](/wiki/17_th%C3%A1ng_12) năm [1971](/wiki/1971) [[30]](#cite_note-30)
Sau phiên tòa 10 tháng, mặc dù đã tuyên bố mình chỉ tuân theo mệnh lệnh của sĩ quan cấp trên (đại úy Medina), Calley bị tòa tuyên là có tội ngày
[10 tháng 9](/wiki/10_th%C3%A1ng_9) năm [1971](/wiki/1971) với các tội danh giết người có chủ ý và ra lệnh cho cấp dưới nổ súng. Ban đầu Calley bị tuyên án chung thân nhưng chỉ 2 ngày sau tổng thống Nixon đã ra lệnh thả Calley. Sau cùng Calley chỉ phải chịu án 4 tháng rưỡi ngồi tù quân sự tại [Fort Leavenworth](/w/index.php?title=Fort_Leavenworth&action=edit&redlink=1), [Kansas](/wiki/Kansas), trong thời gian này anh ta vẫn được bạn gái thăm nuôi không hạn chế . Trong một phiên tòa khác, Medina phủ nhận việc ra lệnh thảm sát, và được tuyên trắng án ở tất cả các lời buộc tội. Vài tháng sau phiên tòa, Medina thừa nhận đã che giấu bằng chứng và nói dối Henderson về con số dân thường bị giết [31] . Phần lớn các binh lính có dính líu tới vụ thảm sát Mỹ Lai khi phiên tòa xảy ra đã giải ngũ, vì vậy họ được miễn truy tố. Trong số 26 người bị buộc tội, chỉ có duy nhất Calley bị kết án. [[32]](#cite_note-32)
Calley cho rằng anh ta nên đặt nhiệm vụ mà Tổ quốc giao cho lên trên cái tôi của mình. Khi tiến vào Mỹ Lai, tất cả đàn ông ở đâu? Thôn Mỹ Lai toàn là
[phụ nữ](/wiki/Ph%E1%BB%A5_n%E1%BB%AF) và [trẻ em](/wiki/Tr%E1%BA%BB_em), không có [thanh niên](/wiki/Tu%E1%BB%95i_tr%E1%BA%BB) nào cả. Điều đó có nghĩa là cha chúng xa nhà đi chiến đấu. Calley tuyên bố những phụ nữ và trẻ em mà anh ta sát hại "chắc chắn là [Việt Cộng](/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_D%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_mi%E1%BB%81n_Nam_Vi%E1%BB%87t_Nam)" . [33]
Những người ủng hộ cuộc chiến cho rằng Calley đang làm nhiệm vụ. Phe chống đối thì cho rằng anh ta chỉ là người giơ đầu chịu báng.
Ngày 19 tháng 8 năm 2009, trong lúc phát biểu tại Kiwanis Club,
[Greater Columbus](/w/index.php?title=Greater_Columbus&action=edit&redlink=1), lần đầu tiên William L.Calley công khai lên tiếng xin lỗi nạn nhân . Ông nói: "Không một ngày nào trôi qua mà tôi không cảm thấy hối hận vì những gì đã xảy ra ngày hôm đó tại Mỹ Lai" [34] [[35]](#cite_note-35)
### Những người sống sót[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_M%E1%BB%B9_Lai&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_M%E1%BB%B9_Lai&action=edit§ion=8)]
Trong vụ thảm sát ở Mỹ Lai, có một số người sống sót nhờ được xác của những người thân che chắn khỏi những làn đạn của lính Mỹ, một trong số đó là Đỗ Ba (Đỗ Hòa), người đã được phi đội Thompson cứu khỏi cái mương đầy xác chết
. Những người sống sót sau đó đã tái định cư tại khu lán trại nằm ở thôn Mỹ Lai 2. Khu định cư này gần như đã bị phá hủy sau cuộc pháo kích và không kích của [36] [Quân lực Việt Nam Cộng hòa](/wiki/Qu%C3%A2n_l%E1%BB%B1c_Vi%E1%BB%87t_Nam_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a)mùa xuân năm [1972](/wiki/1972). Vụ phá hủy đầu tiên được đổ cho Việt Cộng nhưng sự thật sau đó đã được các nhân viên [Quaker](/w/index.php?title=Quaker&action=edit&redlink=1)làm việc ở Quảng Ngãi công bố. Vụ việc này sau đó đã được đăng trên tờ *tháng 6 năm* [New York Times](/wiki/The_New_York_Times) [1972](/wiki/1972) . [[37]](#cite_note-37)
## Tưởng niệm[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_M%E1%BB%B9_Lai&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_M%E1%BB%B9_Lai&action=edit§ion=9)]
Nhà báo
[Seymour Hersh](/w/index.php?title=Seymour_Hersh&action=edit&redlink=1), người phát hiện ra tình huống bi kịch này đã nhận [giải thưởng Pulitzer](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Pulitzer) về tường thuật quốc tế năm [1970](/wiki/1970). Tường thuật của ông được minh họa bằng hình của nhà nhiếp ảnh [Ron Haeberle](/w/index.php?title=Ron_Haeberle&action=edit&redlink=1). Người nhiếp ảnh này đã tham dự vào chiến dịch dưới tư cách là phóng viên quân đội chính thức nhằm cung cấp chứng cứ cho cái được gọi là "đếm xác" ( *body count*) của thống kê quân sự. Các xác chết được chụp đã được các sĩ quan xác nhận là của các binh sĩ Việt Cộng đã bị giết. Thế nhưng người ta không gặp một dấu hiệu nào của Việt Cộng trong làng và cũng không gặp kháng cự nào. Mặc dầu vậy, quân đội Mỹ rất hài lòng với cuộc hành quân, không có quân nhân Mỹ nào chết hay bị thương và 128 người chết của phía bên kia. Phải mất 1 năm Hersh mới tìm được một nhà xuất bản sẵn sàng công bố câu chuyện và hình ảnh của ông.
Việc xuất bản này đã đánh dấu một bước ngoặt trong cảm nghĩ của công chúng về Chiến tranh Việt Nam, cả ở Mỹ lẫn trong toàn bộ thế giới phương tây và đã góp phần quyết định vào việc tổng động viên của phong trào chống chiến tranh.
[Phạm Duy](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_Duy), một nhạc sĩ nổi tiếng hoạt động ở miền Nam Việt Nam trong một chuyến đi Hoa Kỳ vào năm 1970, được xem những hình ảnh đầy đủ hơn về cuộc thảm sát này, đã viết lên ca khúc *Kể chuyện đi xa*, trong đó có đoạn:
- "...Nhưng con ơi!
- Trên những hoa đèn chập chờn công viên
- Bỗng thấy in hình một miền tre xanh
- Đôi bé quê mình quỳ gục trên mương
- Anh lớn tay choàng chịu đạn cho em
- Vết máu trên đường, một tràng liên thanh
- Ôi ! Mỹ Lai thành quà tặng Noel
- Cho những thiên đường của từng con em
- Trong những gia đình gọi là văn minh
- Con ơi! Con ơi!..."
Ngày nay, Sơn Mỹ đã trở thành một trung tâm tư liệu về sự kiện:
[Khu chứng tích Sơn Mỹ](/wiki/Khu_ch%E1%BB%A9ng_t%C3%ADch_S%C6%A1n_M%E1%BB%B9). Bên cạnh làng cũ là 2 tòa nhà: 1 trường học và 1 trung tâm văn hóa, được xây dựng và tài trợ bởi cựu quân nhân của Chiến tranh Việt Nam.
Đạo diễn chuyên về đề tài chiến tranh Việt Nam
[Oliver Stone](/wiki/Oliver_Stone) vào năm [2007](/wiki/2007) đã dự định làm một bộ phim về vụ thảm sát lấy tên *Pinkville* . Bộ phim sẽ xoay quanh cuộc điều tra của tướng Peers, vai William Peers được giao cho diễn viên [38] [Bruce Willis](/wiki/Bruce_Willis), [Woody Harrelson](/w/index.php?title=Woody_Harrelson&action=edit&redlink=1)vào sẽ vào vai đại tá Henderson.
## Hình ảnh vụ thảm sát[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_M%E1%BB%B9_Lai&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_M%E1%BB%B9_Lai&action=edit§ion=10)]
Vui lòng nhấn vào [hiện] để xem
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_M%E1%BB%B9_Lai&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_M%E1%BB%B9_Lai&action=edit§ion=11)] [Tội ác của quân đội Hoa Kỳ](/wiki/T%E1%BB%99i_%C3%A1c_c%E1%BB%A7a_qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Hoa_K%E1%BB%B3) [Chất độc da cam](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_%C4%91%E1%BB%99c_da_cam) [Thảm sát Thạnh Phong](/wiki/Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_Th%E1%BA%A1nh_Phong) [Lực lượng Mãnh Hổ](/wiki/L%E1%BB%B1c_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_M%C3%A3nh_H%E1%BB%95) [Thảm sát Thái Bình](/wiki/Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh) [Thảm sát Hà My](/wiki/Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_H%C3%A0_My) [Khu chứng tích Sơn Mỹ](/wiki/Khu_ch%E1%BB%A9ng_t%C3%ADch_S%C6%A1n_M%E1%BB%B9) [Thảm sát Huế Tết Mậu Thân](/wiki/Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_Hu%E1%BA%BF_T%E1%BA%BFt_M%E1%BA%ADu_Th%C3%A2n) [Thảm sát Phong Nhi](/wiki/Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_Phong_Nhi)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_M%E1%BB%B9_Lai&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_M%E1%BB%B9_Lai&action=edit§ion=12)] [^](#cite_ref-1) ["Report of the Department of Army review of the preliminary investigations into the My Lai incident. Volume III, Exhibits, Book 6 - Photographs, ngày 14 tháng 3 năm 1970"](http://www.loc.gov/rr/frd/Military_Law/pdf/RDAR-Vol-IIIBook6.pdf). From the [Library of Congress](/wiki/Th%C6%B0_vi%E1%BB%87n_Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_M%E1%BB%B9), Military Legal Resources. [[1]](http://www.loc.gov/rr/frd/Military_Law)
- ^
**a** **ă** [Law.jrank.org](http://law.jrank.org/pages/8694/My-Lai-Massacre.html)
- ^
**a** **ă** **â** **b** [- VnExpress.net](http://www.vnexpress.net/Vietnam/The-gioi/Tu-lieu/2008/03/3BA0046E/) *Vụ thảm sát Mỹ Lai diễn ra như thế nào?*
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** [Tóm tắt báo cáo của tướng Peers](http://www.law.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/mylai/summary_rpt.html). **Department of the Army.** [^](#cite_ref-peersreport_5-0) *Report of the Department of the Army Review of the Preliminary Investigations into the My Lai Incident (*, Volumes I-III (1970). [Báo cáo của tướng Peers](http://www.law.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/mylai/MYL_Peers.htm)) [^](#cite_ref-BBC-1998_6-0) ["Murder in the name of war - My Lai"](http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/64344.stm). [BBC](/wiki/BBC). ngày 20 tháng 7 năm 1998. [^](#cite_ref-7) [The My Lai Massacre: Seymour Hersh's Complete and Unabridged Reporting for the St. Louis Post Dispatch, November 1969 /Candide's Notebooks](http://www.pierretristam.com/Bobst/library/wf-200.htm) [^](#cite_ref-peers_8-0) *He fired at [the baby] with a.45. He missed. We all laughed. He got up three or four feet closer and missed again. We laughed. Then he got up right on top and plugged him.*- [“Peers Inquiry: Report of the Department of the Army Review of the Preliminary Investigations into the My Lai Incident”](http://www.loc.gov/rr/frd/Military_Law/Peers_inquiry.html). [^](#cite_ref-humanist-1995_9-0) ["Neo-fascism and the religious right"](http://findarticles.com/p/articles/mi_m1374/is_n1_v55/ai_16399959/pg_2). By John M. Swomley. *(magazine). Jan-Feb, 1995.* [Humanist](/w/index.php?title=Humanist_(t%E1%BA%A1p_ch%C3%AD)&action=edit&redlink=1) **"go in there aggressively, close with the enemy and wipe them out for good."** [^](#cite_ref-10) ["My Lai: A Question of Orders"](http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,904643,00.html). Jan. 25, 1971. [Time (magazine)](/w/index.php?title=Time_(magazine)&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-11) [Tóm tắt báo cáo Peers](http://www.law.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/mylai/summary_rpt.html). Cần nhấn mạnh rằng Frank A. Barker đã không ra lệnh cho cấp dưới phân biệt và bảo vệ những dân thường không thuộc các đơn vị Việt Cộng. [My Lai: An American Tragedy. © William George Eckhardt 2000](http://www.law.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/mylai/ecktragedy.html). [^](#cite_ref-12) [Peers Report: The Omissions and Commissions Of Cpt. Ernest L. Medina](http://www.law.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/mylai/medina.html) [^](#cite_ref-13) ["American soldiers testify in My Lai court martial"](http://amarillo.com/stories/120600/fri_120600-36.shtml). By Karen D. Smith. Dec. 6, 2000. Amarillo Globe-News. **Some of the people were trying to get up and run. They couldn't and fell down. This one woman, I remember, she stood up and tried to make it — tried to run — with a small child in her arms. But she didn't make it. - Phóng viên ảnh quân đội** [^](#cite_ref-14) [Ronald Haeberle](/w/index.php?title=Ronald_L._Haeberle&action=edit&redlink=1), ["Ronald Haeberle, Witness for the Prosecution"](http://www.law.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/mylai/Myl_thabe.htm). **Soldiers went berserk, gunning down unarmed men, women, children and babies. Families which huddled together for safety in huts or bunkers were shown no mercy. Those who emerged with hands held high were murdered.... Elsewhere in the village, other atrocities were in progress. Women were gang raped; Vietnamese who had bowed to greet the Americans were beaten with fists and tortured, clubbed with rifle butts and stabbed with bayonets. Some victims were mutilated with the signature "C Company" carved into the chest. By late morning word had got back to higher authorities and a cease-fire was ordered. My Lai was in a state of carnage. Bodies were strewn through the village -** [^](#cite_ref-15) ["Murder in the name of war - My Lai"](http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/64344.stm). [BBC](/wiki/BBC). ngày 20 tháng 7 năm 1998. **Laurence Rogerson & Sue Powell (1999).** [^](#cite_ref-16) [“Exploring Vietnam - My Lai”](http://travel.hubcom.net/vietnam/mylai.html). Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2006. [^](#cite_ref-17) [My Lai: An American Tragedy](http://www.law.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/mylai/ecktragedy.html#_ftn1) [^](#cite_ref-18) *"I would say that most people in our company didn't consider the Vietnamese human"*. Celina Dunlop, "My Lai: Legacy of a massacre", BBC News, fetched 16th March 2008, [[2]](http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/7298533.stm) [^](#cite_ref-19) *It looks like a bloodbath down there! What the hell is going on?*- Một phi công trực thăng bay trên khu vực Mỹ Lai - [Into the Dark: The My Lai Massacre](http://www.crimelibrary.com/notorious_murders/mass/lai/there_6.html) [^](#cite_ref-20) [Hugh Thompson | Times Online Obituary](http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/obituaries/article787066.ece) **Thompson's own testimony before a conference at the University of Tulane in 1994** [^](#cite_ref-21) [[3]](http://www.law.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/mylai/Myl_hero.html#RON)and from the [Peers Report summary](http://www.law.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/mylai/summary_rpt.html) [^](#cite_ref-22) [Heroes of My Lai honoured](http://news.bbc.co.uk/1/hi/special_report/1998/03/98/mylai/62924.stm). ngày 7 tháng 3 năm 1998. [BBC News](/wiki/BBC) [^](#cite_ref-23) *I did not see anyone alive when we left the village.*- Binh nhất [Robert Maples](/w/index.php?title=Robert_Maples&action=edit&redlink=1)- [Into the Dark: The My Lai Massacre](http://www.crimelibrary.com/notorious_murders/mass/lai/there_6.html) [^](#cite_ref-24) *"In direct refutation of this portrayal is the fact that relations between American soldiers and the Vietnamese people are excellent."*- ["Behind Colin Powell's Legend -- My Lai"](http://www.consortiumnews.com/archive/colin3.html)by [Robert Parry](/w/index.php?title=Robert_Parry&action=edit&redlink=1)and [Norman Solomon](/w/index.php?title=Norman_Solomon&action=edit&redlink=1), The Consortium for Independent Journalism, [July 22](/w/index.php?title=July_22&action=edit&redlink=1), [1996](/wiki/1996) [^](#cite_ref-25) *"I mean, I was in a unit that was responsible for My Lai. I got there after My Lai happened. So, in war, these sorts of horrible things happen every now and again, but they are still to be deplored."* [“Interview on CNN's Larry King Live with Secretary Colin L. Powell”](http://web.archive.org/web/20050204021039/http://www.state.gov/secretary/former/powell/remarks/32160.htm). [May 4](/w/index.php?title=May_4&action=edit&redlink=1) [2004](/wiki/2004). [Bản gốc](http://www.state.gov/secretary/former/powell/remarks/32160.htm)lưu trữ ngày 4 tháng 2 năm 2005. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2006. [^](#cite_ref-26) [Text of Ridenhour's 1969 letter](http://www.law.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/mylai/ridenhour_ltr.html) [^](#cite_ref-27) [Peers' final report](http://www.law.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/mylai/MYL_Peers.htm) [^](#cite_ref-28) [Biography of General William R. Peers](http://www.law.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/mylai/myl_bpeers.htm) **[The 1st Battalion] members had killed at least 175-200 Vietnamese men, women, and children. The evidence indicates that only 3 or 4 were confirmed as Viet Cong although there were undoubtedly several unarmed VC (men, women, and children) among them and many more active supporters and sympathizers. One man from the company was reported as wounded from the accidental discharge of his weapon.** [^](#cite_ref-29) [^](#cite_ref-30) ["Biography of Oran Henderson"](http://www.law.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/mylai/myl_bhender.html) **Neier, A.** [^](#cite_ref-31) *War Crimes: Brutality, Genocide, Terror, and the Struggle for Justice*, Random House, tr. 95 [^](#cite_ref-32) ["An Introduction to the My Lai Courts-Martial"](http://www.law.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/mylai/Myl_intro.html) **Chiến tranh Việt Nam-Được và Mất-Nigel Cawthorne-NXB Đà Nẵng p 317-318** [^](#cite_ref-33) [^](#cite_ref-34) [Cựu binh Mỹ xin lỗi nạn nhân vụ thảm sát Mỹ Lai](http://www.vnexpress.net/GL/The-gioi/2009/08/3BA12A2F/) **"** [^](#cite_ref-35) *There is not a day that goes by that I do not feel remorse for what happened that day in My Lai*".AP (21 tháng 8 năm 2009). [“Ex-Vietnam Lt. Calley says he's 'very sorry' for 1968 massacre in My Lai”](http://www.latimes.com/news/nationworld/nation/wire/sns-ap-us-my-lai-massacre,0,6002215.story). Los Angeles Times. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2009. [^](#cite_ref-36) [- VnExpress](http://www.vnexpress.net/Vietnam/Xa-hoi/2008/03/3BA004B5/) *Đừng gây ra những Mỹ Lai khác nữa* **Teitel, Martin (6 tháng 6 năm 1972).** [^](#cite_ref-37) [“Again, the Suffering of Mylai”](http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F70716F93959107B93C5A9178DD85F468785F9&scp=1&sq=Martin+Teitel&st=p). New York Times. tr. 45. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2008. [^](#cite_ref-38) [trên](http://imdb.com/title/tt1051718) *Pinkville*(2008) [IMDb](/wiki/Internet_Movie_Database)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_M%E1%BB%B9_Lai&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A3m_s%C3%A1t_M%E1%BB%B9_Lai&action=edit§ion=13)]
|
|![]()
[Thảm sát Mỹ Lai](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:My_Lai_massacre?uselang=vi) [Mô tả vụ thảm sát Sơn Mỹ của Ronald Ridenhour](http://www.courttv.com/archive/greatesttrials/mylai/ridenhour.html)
- Doug Linder:
[Famous American Trials: The My Lai Courts-Martial 1970](http://www.law.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/mylai/mylai.htm) [Viên phi công Mỹ từng cứu dân Việt tại Mỹ Lai từ trần](http://www.smh.com.au/articles/2006/01/07/1136609982989.html?from=rss)- [8 tháng 1](/wiki/8_th%C3%A1ng_1) [2006](/wiki/2006)- Sydney Morning Herald [Sơn Mỹ ngày nay](http://www.quangngai.gov.vn/quangngai/tiengviet/bangtin/tieudiem/221/0/) ["Chúng tôi mong cả thế giới đừng bao giờ quên Sơn Mỹ"](http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=246994&ChannelID=89), báo Tuổi Trẻ, 13/03/2008 [Những người "đối diện với bóng tối"](http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=246996&ChannelID=89), báo Tuổi Trẻ, 12/03/2008 [Những số phận Sơn Mỹ](http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=246995&ChannelID=89), báo Tuổi Trẻ, 12/03/2008 [Trường ca Sơn Mỹ](http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=246622&ChannelID=89), báo Tuổi Trẻ, 10/03/2008 [Vụ thảm sát Mỹ Lai diễn ra như thế nào?](http://vnexpress.net/Vietnam/The-gioi/Tu-lieu/2008/03/3BA0046E/) [BBC 4 nhìn lại vụ Mỹ Lai](http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/story/2008/03/080314_bbcprogmylaimassacre.shtml)

X-Cache: cp1066 hit (2), cp1067 frontend hit (1)


text:
Tiếng Tráng
Tiếng Tráng (Chữ Tráng Chuẩn:Vahcuengh/Vaƅcueŋƅ; Chữ Nôm Tráng: 話僮; chữ Hán giản thể: 壮语; phồn thể: 壯語; bính âm: Zhuàngyǔ) là ngôn ngữ bản địa của người Tráng được nói chủ yếu tại tỉnh Quảng Tây và vùng giáp ranh với Quảng Tây thuộc tỉnh Vân Nam và Quảng Đông. Tiếng Tráng không phải là một ngôn ngữ thống nhất: các phương ngữ Tráng Bắc liên hệ gần gũi với tiếng Bố Y tại tỉnh Quý Châu, trong khi các phương ngữ Tráng Nam gần với tiếng Nùng, Tày và Cao Lan tại Việt Nam.
Theo Omniglot, tiếng Tráng có 16 phương ngữ chính.[1] Từ điển Anh-Trung-Tráng liệt kê tổng cộng 12 phương ngữ tại Quảng Tây và Vân Nam.[2] Một vài trong số các phương ngữ Tráng khác nhau nhiều đến mức người nói không thể thông hiểu lẫn nhau, do đó một số nhà ngôn ngữ học coi tiếng Tráng là một tập hợp các ngôn ngữ có quan hệ gần gũi với nhau chứ không phải là một ngôn ngữ thống nhất gồm nhiều phương ngữ.[1].Tiếng Tráng có một dạng chuẩn hóa được gọi là Tráng Ung Bắc (邕北壮语) dựa trên phương ngữ Tráng Bắc tại huyện Vũ Minh (武鸣) tỉnh Quảng Tây.[1]
Dân số người Tráng là 18 triệu người, chiếm gần 1/3 dân số toàn Quảng Tây, tuy nhiên số lượng người nói tiếng Tráng có thể thấp hơn nhiều con số này. Tại các vùng đô thị người Tráng bị Hán hóa mạnh mẽ, không còn nói và sử dụng tiếng trong mọi khía cạnh đời sống.[3]
Trích dẫn bài báo của Phạm Hồng Quý (1989) nói rằng người Tráng và các dân tộc Thái có cùng một từ chỉ người Việt Nam (Kinh) là Keo (kɛɛuA1), Jerold A. Edmondson thuộc Đại Học Texas, Arlington cho rằng sự phân tách giữa các ngôn ngữ Tráng và các ngôn ngữ Tai tây nam diễn ra không sớm hơn sự thành lập của Giao Chỉ (Jiaozhi 交址) tại Việt Nam năm 112 TCN, nhưng không muộn hơn khoảng thời gian từ thế kỷ thứ 5 đến thế kỷ thứ 6 SCN.[4]
Chữ Tráng Latinh Hóa[sửa | sửa mã nguồn]
Bảng chữ cái Tráng dạng chuẩn hóa bắt đầu được sử dụng vào năm 1955 gồm các ký tự La Tinh, Cyrillic và IPA. Năm 1986, bảng chữ cái này được cải tiến, các ký tự Cyrillic và IPA được thay thế bằng một hoặc một tổ hợp các ký tự La Tinh. Dạng chuẩn hóa này dựa trên phát âm của Tráng Ung Bắc được nói tại huyện Vũ Minh. Vì thuộc nhánh Tráng Bắc nên nó không phù hợp trong việc ghi chép các phương ngữ Tráng Nam do tồn tại các khác biệt về âm vị. Một ví dụ là trong dạng chuẩn hóa cũng như các phương ngữ Tráng Bắc không hề tồn tại các phụ âm bật hơi (/pʰ/, /tʰ/, kʰ/). Ngược lại, các phương ngữ Tráng Nam thường có cả các phụ âm bật hơi (/pʰ/, /tʰ/, kʰ/) lẫn không bật (/p/, /t/, /k/).
- Các Kí tự z, j, x, q và h được dùng để biểu diễn dấu. Chúng được viết ở cuối mỗi từ. Thanh 1 (24) không đánh dấu.
Ví Dụ[sửa | sửa mã nguồn]
Các ví dụ sau thuộc các phương ngữ Tráng Bắc.
Gij raemx neix raemx haij, mbouj ndaej gw[6]
Cái nước này nước biển, không được ăn
Baezgonq, miz goenglaux he ciengx song boux lwk...[7]
Ngày trước, có một ông lão nuôi hai người con
Aeu fawz swix gaem gij fwed de[8]
Lấy tay trái cầm cái cánh nó
Hawj gij lwed ndik roengz ndaw vanj bae[9]
Cho cái máu chảy xuống vào bát đi
Chú Thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă â [1] omniglot.com, Zhuang (Vaƅcueŋƅ / Vahcuengh)
- ^ [2] A Sociolinguistic Survey of the Dejing Zhuang Dialect Area, tác giả: Eric M. Jackson, Emily H.S. Jackson, Shuh Huey Lau, trang 7
- ^ [3] A Sociolinguistic Survey of the Dejing Zhuang Dialect Area, tác giả: Eric M. Jackson, Emily H.S. Jackson, Shuh Huey Lau, trang 12
- ^ University of Texas, Arlington, Department of Linguistic and TESOL; Jerold A. Edmondson. the power of language over the past: Tai settlement and Tai linguistics in southern China and northern Vietnam. tr. 15.
- ^ a ă City Polytechnic of Hong Kong, Department of Applied Linguistics; Tom B. Y. Lai và Chun-yu Kit (1992). A computer system for indentification and statistical analysis of syllables in the romanized Zhuang script. 83 Tat Chee Avenue, Kowloon, Hong Kong. tr. 460.
- ^ [4] The classifier Gij in Northern Zhuang, Margaret MILLIKEN, Trang. 177, ví dụ 12
- ^ [5] The classifier Gij in Northern Zhuang, Margaret MILLIKEN, Trang. 187, ví dụ 51
- ^ [6] The classifier Gij in Northern Zhuang, Margaret MILLIKEN, Trang. 188, ví dụ 55
- ^ [7] The classifier Gij in Northern Zhuang, Margaret MILLIKEN, Trang. 189, ví dụ 57
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Unicode Latin Extended-B code chart specifies the Unicode characters to be used for the Zhuang special letters
- Tiếng Tráng và bảng chữ cái, Omniglot
- The prospects for the long-term survival of Non-Han minority languages in the south of China
- Field Notes on the Pronominal System of Zhuang "A major case of language shift is occurring in which the use of Zhuang and other minority languages is restricted mainly to rural areas because Zhuang-speaking villages, like Jingxi, which develop into towns become more and more of Mandarin-speaking towns. Zhuang-speaking villages become non-Zhuang-speaking towns! And children of Zhuang-speaking parents in cities are likely not to speak Zhuang as a mother-tongue."
- Bản đồ phân bố các phương ngữ Tráng, Joshuaproject

markdown:
# Tiếng Tráng
|Tiếng Tráng
|
Vahcuengh/ Vaƅcueŋƅ/吪僮
|Nói tại||
|[Quảng Tây](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_T%C3%A2y), [Vân Nam](/wiki/V%C3%A2n_Nam), [Quảng Đông](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng), [Hải Nam](/wiki/H%E1%BA%A3i_Nam), [Hồ Nam](/wiki/H%E1%BB%93_Nam), [Tứ Xuyên](/wiki/T%E1%BB%A9_Xuy%C3%AAn), [Quý Châu](/wiki/Qu%C3%BD_Ch%C3%A2u) [Ngữ hệ](/wiki/H%E1%BB%87_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF) [Hệ ngôn ngữ Tai-Kadai](/wiki/H%E1%BB%87_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_Tai-Kadai) [Ngữ chi Tai](/wiki/Ng%E1%BB%AF_chi_Th%C3%A1i)
- Tai Bắc và Tai Trung Tâm
**Tiếng Tráng**
-
- Tai Bắc và Tai Trung Tâm
- —
[ISO 639-2](/wiki/ISO_639-2) `zha` [ISO 639-3](/wiki/ISO_639-3) [zha,zch,zhd,zeh,zgb,zgn,zln](http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=zha,zch,zhd,zeh,zgb,zgn,zln) ![ Taikadai-en.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/Taikadai-en.svg/272px-Taikadai-en.svg.png)
![ Taikadai-en.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/Taikadai-en.svg/272px-Taikadai-en.svg.png)
Phân bố ngữ hệ Tai-Kadai.
[[a]](#cite_note-1)
|
|
Kadai (hay Kra)
Kam–Sui
Bê
Hlai
|
|
Tai Bắc
Hai nhóm chính:
*
Các phương ngữ Tráng Bắc và Bố Y
Tai Trung Tâm
Ba nhóm chính:
*
Các phương ngữ Nùng
*
Các phương ngữ Tày
*
Các phương ngữ Tráng Nam
Tai Tây Nam
Ba nhóm chính:
*
Thái Lan
*
Lào
*
Shan **Hệ thống phân loại các ngôn ngữ Tai gồm: Tai Bắc, Tai Trung Tâm, Tai Tây Nam do André-Georges Haudricourt (1956), Li Fang-Kuei 李方桂 (1977), William J. Gedney (1989) đưa ra. Pittayawat Pittayaporn trong luận văn tiến sĩ tại đại học Cornell (2009) đưa ra hệ thống phân loại hoàn toàn khác** [^](#cite_ref-1) **Tiếng Tráng** (Chữ Tráng Chuẩn:Vahcuengh/Vaƅcueŋƅ; Chữ Nôm Tráng: 話僮; [chữ Hán giản thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_gi%E1%BA%A3n_th%E1%BB%83): 壮语; [phồn thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_ph%E1%BB%93n_th%E1%BB%83): 壯語; [bính âm](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m_H%C3%A1n_ng%E1%BB%AF): Zhuàngyǔ) là ngôn ngữ bản địa của [người Tráng](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Tr%C3%A1ng) được nói chủ yếu tại tỉnh [Quảng Tây](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_T%C3%A2y) và vùng giáp ranh với Quảng Tây thuộc tỉnh [Vân Nam](/wiki/V%C3%A2n_Nam) và [Quảng Đông](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng). Tiếng Tráng không phải là một ngôn ngữ thống nhất: các phương ngữ Tráng Bắc liên hệ gần gũi với tiếng Bố Y tại tỉnh Quý Châu, trong khi các phương ngữ Tráng Nam gần với tiếng Nùng, Tày và Cao Lan tại Việt Nam.
Theo Omniglot, tiếng Tráng có 16 phương ngữ chính.
Từ điển Anh-Trung-Tráng liệt kê tổng cộng 12 phương ngữ tại Quảng Tây và Vân Nam. [1] Một vài trong số các phương ngữ Tráng khác nhau nhiều đến mức người nói không thể thông hiểu lẫn nhau, do đó một số nhà ngôn ngữ học coi tiếng Tráng là một tập hợp các ngôn ngữ có quan hệ gần gũi với nhau chứ không phải là một ngôn ngữ thống nhất gồm nhiều phương ngữ. [[2]](#cite_note-Anh-Trung-Tr.C3.A1ng-3) .Tiếng Tráng có một dạng chuẩn hóa được gọi là Tráng Ung Bắc (邕北壮语) dựa trên phương ngữ Tráng Bắc tại huyện Vũ Minh (武鸣) tỉnh Quảng Tây. [[1]](#cite_note-REW-2) [[1]](#cite_note-REW-2)
Dân số người Tráng là 18 triệu người, chiếm gần 1/3 dân số toàn Quảng Tây, tuy nhiên số lượng người nói tiếng Tráng có thể thấp hơn nhiều con số này. Tại các vùng đô thị người Tráng bị Hán hóa mạnh mẽ, không còn nói và sử dụng tiếng trong mọi khía cạnh đời sống.
[[3]](#cite_note-TRANG-HAN-HOA-4)
Trích dẫn bài báo của Phạm Hồng Quý (1989) nói rằng người Tráng và các dân tộc Thái có cùng một từ chỉ người Việt Nam (Kinh) là Keo (
*kɛɛu A1*), Jerold A. Edmondson thuộc Đại Học Texas, Arlington cho rằng sự phân tách giữa các ngôn ngữ Tráng và các ngôn ngữ Tai tây nam diễn ra không sớm hơn sự thành lập của Giao Chỉ (Jiaozhi 交址) tại Việt Nam năm 112 TCN, nhưng không muộn hơn khoảng thời gian từ thế kỷ thứ 5 đến thế kỷ thứ 6 SCN. [[4]](#cite_note-GGHHYY-5)
## Chữ Tráng Latinh Hóa[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Tr%C3%A1ng&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Tr%C3%A1ng&action=edit§ion=1)]
Bảng chữ cái Tráng dạng chuẩn hóa bắt đầu được sử dụng vào năm 1955 gồm các ký tự La Tinh, Cyrillic và IPA. Năm 1986, bảng chữ cái này được cải tiến, các ký tự Cyrillic và IPA được thay thế bằng một hoặc một tổ hợp các ký tự La Tinh. Dạng chuẩn hóa này dựa trên phát âm của Tráng Ung Bắc được nói tại huyện Vũ Minh. Vì thuộc nhánh Tráng Bắc nên nó không phù hợp trong việc ghi chép các phương ngữ Tráng Nam do tồn tại các khác biệt về âm vị. Một ví dụ là trong dạng chuẩn hóa cũng như các phương ngữ Tráng Bắc không hề tồn tại các phụ âm bật hơi (/pʰ/, /tʰ/, kʰ/). Ngược lại, các phương ngữ Tráng Nam thường có cả các phụ âm bật hơi (/pʰ/, /tʰ/, kʰ/) lẫn không bật (/p/, /t/, /k/).
|Chữ||b||mb||m||f||v|
|Phiên Âm||/p/||/ɓ/||/m/||/f/||/v/|
|Chữ||d||nd||n||s||l|
|Phiên Âm||/t/||/ɗ/||/n/||/s/||/l/|
|Chữ||g||gv||ng||h||r|
|Phiên Âm||/k/||/kv/||/ŋ/||/h/||/ɣ/|
|Chữ||c||y||ny||ngv||by||gy||my|
|Phiên Âm||/ɕ/||/j/||/nj/||/ŋv/||/pj/||/kj/||/mj/|
|Chữ||a||e||i||o||u||w|
|Phiên Âm||/a:/||/e:/||/i:/||/o:/||/u:/||/ɯ:/|
|Chữ||ai||ae||ei||oi||ui||wi|
|Phiên Âm||/a:i/||/ai/||/ei/||/o:i/||/u:i/||/ɯ:i/|
|Chữ||au||aeu||eu||iu||ou||aw|
|Phiên Âm||/a:u/||/au/||/e:u/||/i:u/||/o:u/||/aɯ/|
|Chữ||am||aem||em||iem||im||om||oem||uem||um|
|Phiên Âm||/a:m/||/am/||/e:m/||/i:m/||/im/||/o:m/||/om/||/u:m/||/um/|
|Chữ||an||aen||en||ien||in||on||oen||uen||un||wen||wn|
|Phiên Âm||/a:n/||/an/||/e:n/||/i:n/||/in/||/o:n/||/on/||/u:n/||/un/||/ɯ:n/||/ɯn/|
|Chữ||ang||aeng||eng||ieng||ing||ong||oeng||ueng||ung||wng|
|Phiên Âm||/a:ŋ/||/aŋ/||/e:ŋ/||/i:ŋ/||/iŋ/||/o:ŋ/||/oŋ/||/u:ŋ/||/uŋ/||/ɯŋ/|
|Chữ||ap||aep||ep||iep||ip||op||oep||uep||up|
|ab||aeb||eb||ieb||ib||ob||oeb||ueb||ub|
|Phiên Âm||/a:p/||/ap/||/e:p/||/i:p/||/ip/||/o:p/||/op/||/u:p/||/up/|
|Chữ||at||aet||et||iet||it||ot||oet||uet||ut||wet||wt|
|ad||aed||ed||ied||id||od||oed||ued||ud||wed||wd|
|Phiên Âm||/a:t/||/at/||/e:t/||/i:t/||/it/||/o:t/||/ot/||/u:t/||/ut/||/ɯ:t/||/ɯt/|
|Chữ||ak||aek||ek||iek||ik||ok||oek||uek||uk||wk|
|ag||aeg||eg||ieg||ig||og||oeg||ueg||ug||wg|
|Phiên Âm||/a:k/||/ak/||/e:k/||/i:k/||/ik/||/o:k/||/ok/||/u:k/||/uk/||/ɯk/|
|
|Số TT thanh |
|Chữ |
|Nét |
|Ví Dụ |
|Nghĩa
|1||˨˦ (24)||son||dạy|
|2||z||˧˩ (31)||mwng
|z (số ít) |mày|
|3||j||˥ (55)||hwn
|j |trèo|
|4||x||˦˨ (42)||ma
|x |ngựa|
|5||q||˧˥ (35)||gva
|q |qua|
|6||h||˧ (33)||da
|h |sông|
|7||p/t/k (đối với các nguyên âm dài)||˧˥ (35)||bak||mồm|
|7||p/t/k (đối với các nguyên âm ngắn)||˥ (55)||daep||gan|
|8||b/g/d||˧ (33)||bag
|
daeb
|bổ
|
xếp
- Các Kí tự
**z**, **j**, **x**, **q**và **h**được dùng để biểu diễn dấu. Chúng được viết ở cuối mỗi từ. Thanh 1 (24) không đánh dấu.
#### Ví Dụ[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Tr%C3%A1ng&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Tr%C3%A1ng&action=edit§ion=2)]
Các ví dụ sau thuộc các phương ngữ Tráng Bắc.
**Gij raemx neix** raemx haij, mbouj ndaej gw [[6]](#cite_note-Raem_haij-7)
**Cái nước này** nước biển, không được ăn
Baezgonq,
**miz goenglaux he** ciengx **song boux lwk**... [[7]](#cite_note-miz_goenglaux_he-8)
Ngày trước,
**có một ông lão** nuôi **hai người con**
Aeu fawz swix gaem
**gij fwed** de [[8]](#cite_note-gij_fwed-9)
Lấy tay trái cầm
**cái cánh** nó
Hawj
**gij lwed** ndik roengz ndaw vanj bae [[9]](#cite_note-gij_lwed-10)
Cho
**cái máu** chảy xuống vào bát đi
## Chú Thích[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Tr%C3%A1ng&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Tr%C3%A1ng&action=edit§ion=3)]
- ^
**a** **ă** **â** [[1]](http://www.omniglot.com/writing/zhuang.htm)omniglot.com, Zhuang (Vaƅcueŋƅ / Vahcuengh) [^](#cite_ref-Anh-Trung-Tr.C3.A1ng_3-0) [[2]](http://www.sil.org/system/files/reapdata/16/88/62/168862758610347680380311799600141807207/silesr2012_036.pdf)A Sociolinguistic Survey of the Dejing Zhuang Dialect Area, tác giả: Eric M. Jackson, Emily H.S. Jackson, Shuh Huey Lau, trang 7 [^](#cite_ref-TRANG-HAN-HOA_4-0) [[3]](http://www.sil.org/system/files/reapdata/16/88/62/168862758610347680380311799600141807207/silesr2012_036.pdf)A Sociolinguistic Survey of the Dejing Zhuang Dialect Area, tác giả: Eric M. Jackson, Emily H.S. Jackson, Shuh Huey Lau, trang 12 **University of Texas, Arlington, Department of Linguistic and TESOL; Jerold A. Edmondson.** [^](#cite_ref-GGHHYY_5-0) [. tr. 15.](http://www.uta.edu/faculty/jerry/pol.pdf) *the power of language over the past: Tai settlement and Tai linguistics in southern China and northern Vietnam*
- ^
**a** [City Polytechnic of Hong Kong, Department of Applied Linguistics; Tom B. Y. Lai và Chun-yu Kit (1992).](#cite_ref-BBPPKK_6-1) **ă** [. 83 Tat Chee Avenue, Kowloon, Hong Kong. tr. 460.](http://sealang.net/sala/archives/pdf8/lai1992computer.pdf) *A computer system for indentification and statistical analysis of syllables in the romanized Zhuang script* [^](#cite_ref-Raem_haij_7-0) [[4]](http://sealang.net/sala/archives/pdf8/milliken1998classifier.pdf)The classifier Gij in Northern Zhuang, Margaret MILLIKEN, Trang. 177, ví dụ 12 [^](#cite_ref-miz_goenglaux_he_8-0) [[5]](http://sealang.net/sala/archives/pdf8/milliken1998classifier.pdf)The classifier Gij in Northern Zhuang, Margaret MILLIKEN, Trang. 187, ví dụ 51 [^](#cite_ref-gij_fwed_9-0) [[6]](http://sealang.net/sala/archives/pdf8/milliken1998classifier.pdf)The classifier Gij in Northern Zhuang, Margaret MILLIKEN, Trang. 188, ví dụ 55 [^](#cite_ref-gij_lwed_10-0) [[7]](http://sealang.net/sala/archives/pdf8/milliken1998classifier.pdf)The classifier Gij in Northern Zhuang, Margaret MILLIKEN, Trang. 189, ví dụ 57
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Tr%C3%A1ng&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Tr%C3%A1ng&action=edit§ion=4)]
|
|![]()
*trong từ điển mở tiếng Việt* [Category:Zhuang language](//vi.wiktionary.org/wiki/Category:Zhuang_language) [Wiktionary](/wiki/Wiktionary)
|
|![]()
[Tiếng Tráng](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Zhuang_writing?uselang=vi) [Unicode Latin Extended-B code chart](http://unicode.org/charts/PDF/U0180.pdf)specifies the Unicode characters to be used for the Zhuang special letters [Tiếng Tráng và bảng chữ cái](http://www.omniglot.com/writing/zhuang.htm), Omniglot [The prospects for the long-term survival of Non-Han minority languages in the south of China](http://www.linguapax.org/congres04/pdf/prosser.pdf) [Field Notes on the Pronominal System of Zhuang](http://www.hku.hk/linguist/staff/BodomoZhuangBLS12pageApril07.pdf)"A major case of language shift is occurring in which the use of Zhuang and other minority languages is restricted mainly to rural areas because Zhuang-speaking villages, like Jingxi, which develop into towns become more and more of Mandarin-speaking towns. Zhuang-speaking villages become non-Zhuang-speaking towns! And children of Zhuang-speaking parents in cities are likely not to speak Zhuang as a mother-tongue." [Bản đồ phân bố các phương ngữ Tráng](http://legacy.joshuaproject.net/profiles/maps/m19685.pdf), Joshuaproject
|
|
· (
Proto-Hlai
|
|[Ngữ chi Thái](/wiki/Ng%E1%BB%AF_chi_Th%C3%A1i)
(
**Tiếng Tráng**)
|
|
· (
Proto-Tai
|
|[Standard Zhuang](/w/index.php?title=Standard_Zhuang&action=edit&redlink=1)· [Bouyei](/w/index.php?title=Bouyei_language&action=edit&redlink=1)· [Yei Zhuang](/w/index.php?title=Yei_Zhuang_language&action=edit&redlink=1)· [E](/w/index.php?title=E_language&action=edit&redlink=1)· [Saek](/w/index.php?title=Saek_language&action=edit&redlink=1)· [Tai Mène](/w/index.php?title=Tai_M%C3%A8ne_language&action=edit&redlink=1)· [Yoy](/w/index.php?title=Yoy_language&action=edit&redlink=1) [Central](/w/index.php?title=Central_Tai_languages&action=edit&redlink=1) [Ningming](/w/index.php?title=Ningming_Zhuang_language&action=edit&redlink=1)· [Nong Zhuang](/w/index.php?title=Nong_Zhuang_language&action=edit&redlink=1)· [Dai Zhuang](/w/index.php?title=Dai_Zhuang_language&action=edit&redlink=1)· [Min Zhuang](/w/index.php?title=Min_Zhuang_language&action=edit&redlink=1)· [Yang Zhuang](/w/index.php?title=Yang_Zhuang_language&action=edit&redlink=1)· [Tiếng Nùng](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_N%C3%B9ng)· [Tiếng Tày](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_T%C3%A0y)· [Ts'ün-Lao](/w/index.php?title=Ts%27%C3%BCn-Lao_language&action=edit&redlink=1) [Southwestern](/w/index.php?title=Southwestern_Tai_languages&action=edit&redlink=1)
(Thai)
|Northwestern|
|Lao–Phutai||
|
·
·
|Chiang Saen||
|
·
|Southern|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

Content-Encoding: gzip

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

X-Cache: cp1066 hit (1), cp1066 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Chiều 19-10, thượng tá Đặng Đình Soa - trưởng Công an TP Tuy Hòa - cho biết giám đốc Công an tỉnh Phú Yên đã ký quyết định tạm đình chỉ công tác đối với ông Nguyễn Trọng Vũ - cán bộ Đội Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội và ma túy Công an TP Tuy Hòa - để điều tra những sai phạm trong vụ dùng súng hơi cay bắn em Nguyễn Minh Cảnh, học sinh lớp 6 Trường THCS Bình Ngọc (TP Tuy Hòa).
Ông Soa nói hai cán bộ Công an TP Tuy Hòa và Công an xã Bình Ngọc đã lấy lời khai em Cảnh khi không có người giám hộ và có các hành động gây tổn hại đến sức khỏe em Cảnh là vi phạm qui trình công tác của ngành. Công an TP Tuy Hòa đã chỉ đạo điều tra làm rõ vụ sai phạm này, những cán bộ công an sai phạm sẽ bị xử lý nghiêm.
Trong ngày 19-10, ông Đào Tấn Hoàng - chủ tịch UBND TP Tuy Hòa - cũng có công văn yêu cầu UBND xã Bình Ngọc và Công an TP Tuy Hòa phải trực tiếp chăm sóc, điều trị vết thương cho em Cảnh đến khi bình phục.
Trước đó, chỉ vì nghi em Cảnh trộm điện thoại di động, mặc dù không được phân nhiệm vụ nhưng một số cán bộ Công an TP Tuy Hòa cùng Công an xã Bình Ngọc đã đưa em Cảnh đến trụ sở công an ngay trong giờ học dùng dùi cui đánh, tra khảo em Cảnh suốt 21 giờ liền mà không hề báo gia đình em biết. Ông Nguyễn Trọng Vũ đã dùng súng hơi cay bắn vào đầu em Cảnh khiến em bị ngất xỉu và bị thương nặng.
TẤN LỘC
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Phú Yên: điều tra vụ công an nhục hình một học sinh lớp 6 bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Phu Yen dieu tra vu cong an nhuc hinh mot hoc sinh lop 6 ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Phú Yên: điều tra vụ công an nhục hình một học sinh lớp 6 ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Pháp Luật của chuyên mục An Ninh - Pháp Luật.
Phu Yen: Police investigating torture a sixth grader
Tuy Hoa, Phu Yen, Binh Ngoc Secondary School, Nguyen Minh Canh, Nguyen Trong Vu, Dang Dinh Soa, provincial police chief, suspension of work, social order, Police Investigations, Police, the police, Grade 6, students, Ngoc Binh, I
19-10 afternoon, Lieutenant Colonel Dinh Dang Soa - The Chief of Police TP Hoa - Director of Public Security said Phu Yen province has signed a decision to temporarily suspend work for Mr. Nguyen Trong Vu - Team officials and police criminal investigation of the social order and drug police ...
Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Bê bết Phương Nam, Trầm Bê làm lớn ở Sacombank; Sai sót trong pano kỷ niệm ngày 30/4 tại Hà Nội; Chi 120 triệu cho quản giáo để gọi điện trong tù; Mất trộm 1,4 tỷ đồng trong két sắt siêu thị Maximart ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/4.
Hà Nội: Đâm chết người giữa phố, xe khách bỏ chạy; Rúng động Hà Tĩnh: Vợ chồng 8X lừa đảo 120 tỷ; Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Nhóm thanh niên sàm sỡ tại CV nước Hồ Tây có thể bị xử lý; Xà cừ đổ trên phố Hà Nội, một nữ sinh bị thương; Bóc mẽ hoa hậu tự phong và người mẫu chém gió... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 22/4.
Hà Nội tái khẳng định xét tuyển vào lớp 6; Danh sách người mẫu bán dâm cho đại gia… rất dài; Trang phục hở táo bạo của diva U50 Hồng Nhung; Xe chở bia gặp nạn, bia tràn ngập mặt đường; Đâm xe kinh hoàng tại Tây Nguyên, 6 người chết; Đường dây mua bán trẻ sơ sinh ở Sài Gòn lãnh án...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/4.
Kể lại cảnh hỗn loạn hiếm có tại công viên nước Hồ Tây; Khánh Thi tự tin khỏa thân bên người tình trẻ; Liệt sĩ trở về sau 50 năm hy sinh; Hà Nội: Nữ giám đốc bị sát hại tại nhà; Hạ sát PGĐ ngân hàng vì bị sỉ nhục…không tìm được gái...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/4.
Tìm máy bay và phi công gặp nạn gần đảo Phú Quý; Hà Nội: Nhiều phố có hàng cổ thụ bị vết 'chém' lạ; Phi công, tiếp viên Vietnam Airlines bị tạm giữ tại Hàn Quốc; Phá đường dây người mẫu, diễn viên bán dâm ngàn USD ở Sài Gòn; Chân dung đại gia bí ẩn yêu thương Ngọc Trinh suốt 7 năm qua; ...là những thông tin thời sự nổi bật trong tuần qua.
Giữa mâm chỉ bày vỏn vẹn bát nước chấm, hai chục chiếc chân vịt luộc vừa được mua với giá 20 nghìn đồng nhưng chai rượu voodka cỡ lớn của Thủy (nam sinh trường Đại học Xây dựng Hà Nội) và nhóm bạn đã vơi đi phân nửa...
Chen lấn, xô đẩy, bất chấp nguy hiểm trèo rào chỉ vì được tắm miễn phí sẽ đem đến những bài học xấu xí cho trẻ nhỏ...
Nhận thức của xã hội và cả thẩm phán về mục đích áp dụng hình phạt là nhằm trừng trị, răn đe hơn là giáo dục phòng ngừa. ------------ Xem thêm: Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình, http://vietbao.vn/tp/Tranh-cai-quy-dinh-nop-tien-de-thoat-an-tu-hinh/10916606/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ..
Theo phân tích từ Bộ Y tế, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được lợi đầu tiên vì được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn...
Cùng dõi theo những hình ảnh ngày làm việc của các nữ chiến sĩ CSGT vừa được Giám đốc Công an TP Hà Nội tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc.
Những ngày qua, cộng đồng mạng liên tục chia sẻ câu chuyện về đôi vợ chồng già bán xăng chịu cho người qua đường khi khách chẳng may "cháy túi" khiến nhiều người cảm động.
Trong khi chúng ta đang có một mùa đông ấm áp cùng gia đình, bạn bè thì ở ngoài kia biết bao em thơ và cụ già đang phải chống chọi với cái lạnh cắt da cắt thịt của tiết trời miền Bắc.
Đừng bao giờ nói câu "Năm sau con sẽ về" vì biết đâu đó là cái Tết cuối cùng ta còn được ở bên cha mẹ.
Và còn rất nhiều những lá thư, những dòng cảm tưởng được viết với nhiều tâm trạng và tình cảm khác nhau gửi đến ông lang vườn, nhưng ẩn trong tất cả những dòng chữ đó là một sự biết ơn, trân trọng.
Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình; “Ngáo đá” và những hành vi cuồng loạn; Đại gia mua dâm người mẫu: Có gan chơi không có gan chịu; Cảnh báo: Trộm đột nhập đã vào “mùa”; Tử hình sát thủ tuổi 20 liên tiếp cướp, giết 3 người; Phút ăn năn của nữ sinh cầm dao đâm bạn để trả thù cho em gái;......là những tin đáng chú ý trong tuần.
Trào lưu nhắn tin "Em yêu anh" gửi chồng đang tạo nên cơn sốt khắp cộng đồng mạng; Vụ hỗn loạn ở CV nước Hồ Tây và những bài học rút ra cho các bậc phụ huynh; Những câu chuyện tình cảm động; Những tấm gương người tốt việc tốt trong đời sống; Nhiều câu chuyện đáng suy ngẫm cùng rất nhiều những thông tin an toàn thực phẩm đáng chú ý tuần qua...
Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây; Ngành Y kỳ vọng đổi màu trang phục để bác sĩ không bị oan; Bộ Y tế đề xuất bổ sung quyền được chết; Công bố đường dây nóng phản ánh giao thông dịp nghỉ lễ 30/4; Những hình ảnh lịch sử ngày 30/4... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.
Thảm họa lật thuyền khiến 900 người chết ở Địa Trung Hải; Thủ tướng Hàn Quốc, Lee Wan-koo đã tuyên bố từ chức; các hành động hung hăng của Trung Quốc trên biển Đông và phản ứng của Mỹ - Nhật.... là những tin tức chính trong tuần qua.
Thanh tra Tổng Cục Thuế vừa yêu cầu Metro phải giảm lỗ 335 tỷ đồng, truy thu thuế tới 62 tỷ đồng theo đó tổng giá trị vi phạm cần xử lý đã lên tới 507 tỷ đồng, người dân đang rất "sốc" khi nhận được hóa đơn tiền điện tháng 4 vì số tiền phải trả thêm quá nhiều tiền so với tháng trước dù cùng số tiêu thụ, năm 2014 ngành đường sắt thu được 400 tỉ nhưng chi lên tới 2.000 tỉ đồng/năm gấp 5 lần khoản thu, ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-1904-25042015/2147556119/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Viết phản hồi

markdown:
Chiều 19-10, thượng tá Đặng Đình Soa - trưởng Công an TP Tuy Hòa - cho biết giám đốc Công an tỉnh Phú Yên đã ký quyết định tạm đình chỉ công tác đối với ông Nguyễn Trọng Vũ - cán bộ Đội Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội và ma túy Công an TP Tuy Hòa - để điều tra những sai phạm trong vụ dùng súng hơi cay bắn em Nguyễn Minh Cảnh, học sinh lớp 6 Trường THCS Bình Ngọc (TP Tuy Hòa).
Ông Soa nói hai cán bộ Công an TP Tuy Hòa và Công an xã Bình Ngọc đã lấy lời khai em Cảnh khi không có người giám hộ và có các hành động gây tổn hại đến sức khỏe em Cảnh là vi phạm qui trình công tác của ngành. Công an TP Tuy Hòa đã chỉ đạo điều tra làm rõ vụ sai phạm này, những cán bộ công an sai phạm sẽ bị xử lý nghiêm.
Trong ngày 19-10, ông Đào Tấn Hoàng - chủ tịch UBND TP Tuy Hòa - cũng có công văn yêu cầu UBND xã Bình Ngọc và Công an TP Tuy Hòa phải trực tiếp chăm sóc, điều trị vết thương cho em Cảnh đến khi bình phục.
Trước đó, chỉ vì nghi em Cảnh trộm điện thoại di động, mặc dù không được phân nhiệm vụ nhưng một số cán bộ Công an TP Tuy Hòa cùng Công an xã Bình Ngọc đã đưa em Cảnh đến trụ sở công an ngay trong giờ học dùng dùi cui đánh, tra khảo em Cảnh suốt 21 giờ liền mà không hề báo gia đình em biết. Ông Nguyễn Trọng Vũ đã dùng súng hơi cay bắn vào đầu em Cảnh khiến em bị ngất xỉu và bị thương nặng.
TẤN LỘC
|
|
00:00 / --:--
|
|
|
|
TIN
![]()
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết
** bằng cách gửi thư điện tử tới Phú Yên: điều tra vụ công an nhục hình một học sinh lớp 6**
Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Bê bết Phương Nam, Trầm Bê làm lớn ở Sacombank; Sai sót trong pano kỷ niệm ngày 30/4 tại Hà Nội; Chi 120 triệu cho quản giáo để gọi điện trong tù; Mất trộm 1,4 tỷ đồng trong két sắt siêu thị Maximart ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/4.
Hà Nội: Đâm chết người giữa phố, xe khách bỏ chạy; Rúng động Hà Tĩnh: Vợ chồng 8X lừa đảo 120 tỷ; Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Nhóm thanh niên sàm sỡ tại CV nước Hồ Tây có thể bị xử lý; Xà cừ đổ trên phố Hà Nội, một nữ sinh bị thương; Bóc mẽ hoa hậu tự phong và người mẫu chém gió... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 22/4.
Hà Nội tái khẳng định xét tuyển vào lớp 6; Danh sách người mẫu bán dâm cho đại gia… rất dài; Trang phục hở táo bạo của diva U50 Hồng Nhung; Xe chở bia gặp nạn, bia tràn ngập mặt đường; Đâm xe kinh hoàng tại Tây Nguyên, 6 người chết; Đường dây mua bán trẻ sơ sinh ở Sài Gòn lãnh án...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/4.
Kể lại cảnh hỗn loạn hiếm có tại công viên nước Hồ Tây; Khánh Thi tự tin khỏa thân bên người tình trẻ; Liệt sĩ trở về sau 50 năm hy sinh; Hà Nội: Nữ giám đốc bị sát hại tại nhà; Hạ sát PGĐ ngân hàng vì bị sỉ nhục…không tìm được gái...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/4.
Tìm máy bay và phi công gặp nạn gần đảo Phú Quý; Hà Nội: Nhiều phố có hàng cổ thụ bị vết 'chém' lạ; Phi công, tiếp viên Vietnam Airlines bị tạm giữ tại Hàn Quốc; Phá đường dây người mẫu, diễn viên bán dâm ngàn USD ở Sài Gòn; Chân dung đại gia bí ẩn yêu thương Ngọc Trinh suốt 7 năm qua; ...là những thông tin thời sự nổi bật trong tuần qua.
Giữa mâm chỉ bày vỏn vẹn bát nước chấm, hai chục chiếc chân vịt luộc vừa được mua với giá 20 nghìn đồng nhưng chai rượu voodka cỡ lớn của Thủy (nam sinh trường Đại học Xây dựng Hà Nội) và nhóm bạn đã vơi đi phân nửa...
Chen lấn, xô đẩy, bất chấp nguy hiểm trèo rào chỉ vì được tắm miễn phí sẽ đem đến những bài học xấu xí cho trẻ nhỏ...
Nhận thức của xã hội và cả thẩm phán về mục đích áp dụng hình phạt là nhằm trừng trị, răn đe hơn là giáo dục phòng ngừa. ------------ Xem thêm: Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình, http://vietbao.vn/tp/Tranh-cai-quy-dinh-nop-tien-de-thoat-an-tu-hinh/10916606/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ..
Theo phân tích từ Bộ Y tế, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được lợi đầu tiên vì được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn...
Cùng dõi theo những hình ảnh ngày làm việc của các nữ chiến sĩ CSGT vừa được Giám đốc Công an TP Hà Nội tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc.
Những ngày qua, cộng đồng mạng liên tục chia sẻ câu chuyện về đôi vợ chồng già bán xăng chịu cho người qua đường khi khách chẳng may "cháy túi" khiến nhiều người cảm động.
Trong khi chúng ta đang có một mùa đông ấm áp cùng gia đình, bạn bè thì ở ngoài kia biết bao em thơ và cụ già đang phải chống chọi với cái lạnh cắt da cắt thịt của tiết trời miền Bắc.
Đừng bao giờ nói câu "Năm sau con sẽ về" vì biết đâu đó là cái Tết cuối cùng ta còn được ở bên cha mẹ.
Và còn rất nhiều những lá thư, những dòng cảm tưởng được viết với nhiều tâm trạng và tình cảm khác nhau gửi đến ông lang vườn, nhưng ẩn trong tất cả những dòng chữ đó là một sự biết ơn, trân trọng.
Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình; “Ngáo đá” và những hành vi cuồng loạn; Đại gia mua dâm người mẫu: Có gan chơi không có gan chịu; Cảnh báo: Trộm đột nhập đã vào “mùa”; Tử hình sát thủ tuổi 20 liên tiếp cướp, giết 3 người; Phút ăn năn của nữ sinh cầm dao đâm bạn để trả thù cho em gái;......là những tin đáng chú ý trong tuần.
Trào lưu nhắn tin "Em yêu anh" gửi chồng đang tạo nên cơn sốt khắp cộng đồng mạng; Vụ hỗn loạn ở CV nước Hồ Tây và những bài học rút ra cho các bậc phụ huynh; Những câu chuyện tình cảm động; Những tấm gương người tốt việc tốt trong đời sống; Nhiều câu chuyện đáng suy ngẫm cùng rất nhiều những thông tin an toàn thực phẩm đáng chú ý tuần qua...
Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây; Ngành Y kỳ vọng đổi màu trang phục để bác sĩ không bị oan; Bộ Y tế đề xuất bổ sung quyền được chết; Công bố đường dây nóng phản ánh giao thông dịp nghỉ lễ 30/4; Những hình ảnh lịch sử ngày 30/4... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.
Thảm họa lật thuyền khiến 900 người chết ở Địa Trung Hải; Thủ tướng Hàn Quốc, Lee Wan-koo đã tuyên bố từ chức; các hành động hung hăng của Trung Quốc trên biển Đông và phản ứng của Mỹ - Nhật.... là những tin tức chính trong tuần qua.
Thanh tra Tổng Cục Thuế vừa yêu cầu Metro phải giảm lỗ 335 tỷ đồng, truy thu thuế tới 62 tỷ đồng theo đó tổng giá trị vi phạm cần xử lý đã lên tới 507 tỷ đồng, người dân đang rất "sốc" khi nhận được hóa đơn tiền điện tháng 4 vì số tiền phải trả thêm quá nhiều tiền so với tháng trước dù cùng số tiêu thụ, năm 2014 ngành đường sắt thu được 400 tỉ nhưng chi lên tới 2.000 tỉ đồng/năm gấp 5 lần khoản thu, ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-1904-25042015/2147556119/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi

WARC-Truncated: length

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: max-age=280, public